Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 413 - Tỷ Kheo
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 413

TỶ KHEO Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

413

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP ...........................................................54 1    Định nghĩa - Hạnh đức và Trí Đức của người tu - Kinh HỮU HỌC - 53 Trung II, 39 ...............60 2    Định nghĩa - Thế nào là pháp môn xứng bậc Samôn - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613 ...............................................................73 3    10 loại cây gai - Kinh CÂY GAI – Tăng IV, 415 .........................................................................83 4    10 pháp phải luôn quán sát - Kinh CÁC PHÁP – Tăng IV, 357 ................................................87 5    11 lợi ích bắt đầu từ Giới - Kinh CÓ LỢI ÍCH GÌ – Tăng IV, 645 ...........................................89 6    11 pháp cần có - Kinh NGƯỜI CHĂN BÒ – Tăng IV, 691 ...................................................92 7    11 pháp cần có - ĐẠI Kinh NGƯỜI CHĂN BÒ – 33 Trung I, 481....................................105 8    3 tưởng của người tu - Kinh TƯỞNG – Tăng IV, 528.................................................................119

TỶ KHEO                                                                      1

9     4 loại bệnh cho người tu - Kinh BỆNH – Tăng II, 86 ..............................................................121 10 5 điều khổ cho Samôn - Kinh CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SAMÔN – Tăng II, 545 ......................124 11 7 Diệu pháp và Phi diệu pháp - Kinh PHI DIỆU PHÁP – Tăng III, 482 ...................................126 12 7 diệu pháp của người tu - Kinh THÀNH TRÌ – Tăng III, 426 .................................................128 13 8 Đức tánh hiền thiện của vị Tỳ kheo - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543 .......................................................................139 14 Biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573 .......................................................................143 15 Biết pháp, biết nghĩa, biết tự ngã... - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436 .......................................148 16 Bạn lành, bạn ác đưa đến đâu - Kinh NHỮNG NGƯỜI BẠN – Tăng III, 228 ......................156 17 Bắn xa, bắn nhanh, đâm thủng - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ – Tăng II, 141..............................158

TỶ KHEO                                                                    2

18 Bệnh và thuốc - 7 tưởng trị 7 bệnh - Kinh TƯỞNG 2 – Tăng III, 342 ............................162 19 Bệnh và thuốc - Kinh CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64 ............................................................170 20 Bệnh và thuốc - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396.................................................................175 21 Bị bệnh thì cần làm gì - Kinh GIRIMÀNANDA – Tăng IV, 384 ..............................................185 22 Bị bệnh và thẩm sát pháp đúng thời có 6 lợi ích - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163 ...........193 23 Chỉ trong đạo Phật mới có - 10 chánh đạo - Kinh CÁC PHÁP THANH TỊNH – Tăng IV, 564199 24 Chỉ trong đạo Phật mới có - 4 Thánh quả - Kinh VỊ SAMÔN – Tăng II, 269 ...........................205 25 Chỉ trong đạo Phật mới có - 4 Thánh quả - TIỂU Kinh SƯ TỬ HỐNG – 11 Trung I, 151 .......207 26 Chỉ trong đạo Phật mới có - 8 chánh đạo - Kinh Sanh Khởi 2 – Tương V, 29 .........................217 27 Có 3 hạng Tỳ kheo - Kinh VẢI BA LA NẠI – Tăng I, 448 ....................................................219

TỶ KHEO                                                                3

28 Có 3 hạng Tỳ kheo - Kinh VẢI THÔ BẰNG VỎ CÂY – Tăng I, 446 .......................................222 29 Có 4 hạng Tỳ kheo - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ...............................................225 30 Có 8 hạng Tỳ kheo - 8 tánh xấu khi bị buộc tội - Kinh NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 546.................................................................226 31 Có 9 hạng Tỳ kheo - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131 ...........234 32 Cần phải học tập - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 2 – Tăng III, 37 ...........................245 33 Cần phải học tập - Kinh DEVADATTA – Tăng III, 502 ..........................................................250 34 Cần phải học tập - Kinh LỬA – Tăng III, 458 .......................................................................254 35 Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 1 – Tăng I, 49 ......................................................265 36 Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 2 – Tăng I, 50 ......................................................267 37 Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 3 – Tăng I, 51 ......................................................269

TỶ KHEO                                                                   4

38 Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 4 – Tăng I, 52 ......................................................271 39 Gương tu tập - Kinh HY CẦU – Tăng I, 163 .......................................................................274 40 Gương tu tập - Kinh MONG CẦU – Tăng II, 128.................................................................276 41 Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh HATTHISÀRIPUTTA – Tăng III, 183 ........278 42 Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh HỌC PHÁP – Tăng II, 309 ....................................287 43 Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh NGÀY VÀ ĐÊM – Tăng III, 247 .............................289 44 Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417 ..............................291 45 Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh THỐI ĐỌA – Tăng IV, 36 ......................................295 46 Hãy sống với tâm người vợ trẻ - Kinh NGƯỜI VỢ TRẺ – Tăng I, 702 .................................297 47 Hãy đuổi người này ra - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513 .................................................299

TỶ KHEO                                                                   5

48 Không thể bước vào đạo pháp - Kinh CHƯỚNG NGẠI – Tăng III, 250 ...................................304 49 Không thể bước vào đạo pháp - Kinh KHÔNG ƯA NGHE – Tăng III, 252 ...........................306 50 Không thể bước vào đạo pháp - Kinh NGHIỆP CHƯỚNG – Tăng III, 251 ............................308 51 Không thể chứng quả - Kinh CHỨNG NHÂN – Tăng III, 235 .................................................310 52 Không thể chứng quả - Kinh THƯỢNG NHÂN PHÁP – Tăng III, 242 ...................................312 53 Không đáng được nhận làm tuỳ tùng - Kinh SA MÔN TÙY TÙNG – Tăng II, 530................314 54 Không được kính trọng - Kinh CÁC PHÁP KHÔNG ĐƯỢC ÁI MỘ 1 – Tăng III, 494 ..316 55 Kinh DÂM DỤC – Tăng III, 349 .................320 56 Kinh HỆ LỤY – Tăng III, 352 .....................324 57 Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163 .............328 58 Kinh THẬT SỰ LÀ VẬY – Tăng I, 81 .......334 59 Kinh VÍ DỤ CON CHIM CÁY – 66 Trung II, 235.................................................................341

TỶ KHEO                                                                6

60 Kinh VÍ DỤ NƯỚC – Tăng III, 288 ............360 61 Kinh VỚI THÂN – Tăng IV, 289 ................365 62 Kinh XUẤT GIA – Tăng IV, 382 ................371 63 Lòng tin đầy đủ là gì - Kinh SUBHÙTI – Tăng IV, 676 ..........................................................374 64 Muốn buộc tội người khác - Kinh BUỘC TỘI – Tăng II, 627...................................................383 65 Muốn buộc tội người khác - Kinh BUỘC TỘI – Tăng IV, 57 ...................................................390 66 Muốn cái gì... - Kinh VỊ SÁT ĐẾ LỴ – Tăng III, 138.................................................................392 67 Mạng chung không được hiền thiện - Kinh HIỀN THIỆN – Tăng III, 29 ........................395 68 Mạt pháp là vì sao - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493...................................................399 69 Mắng nhiếc bạn tu - 10 tai nạn - Kinh TAI NẠN – Tăng IV, 466 ..............................................403 70 Mắng nhiếc bạn tu - 10 địa ngục - Kinh TỶ KHEO KOKÀLIKA – Tăng IV, 467 ...........405

TỶ KHEO                                                                7

71 Mắng nhiếc bạn tu - 5 nguy hại - Kinh MẮNG NHIẾC – Tăng II, 715 ..................................413 72 Mắng nhiếc bạn tu - Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143 ..........................................................414 73 Mắng nhiếc bạn tu - Kinh SUNETTA – Tăng III, 469.................................................................426 74 Mới xuất gia - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 2 – Tăng III, 37 .............................................429 75 Mới xuất gia - Kinh DỤC VỌNG – Tăng II, 311 .......................................................................434 76 Mới xuất gia - Kinh SÓNG BIỂN – Tăng II, 49 .......................................................................436 77 Mới xuất gia - Kinh TẠI ANDHAKAVINDA – Tăng II, 532...................................................443 78 Mục đích tu tập - Kinh PHẠM HẠNH – Tăng I, 597.................................................................446 79 Mục đích tu tập - Kinh VAPPA – Tăng II, 196 .......................................................................448 80 Nghe pháp - 10 hộ trì nhân pháp - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ..........................456

TỶ KHEO                                                                   8

81 Nghe pháp - 2 hạng nghe pháp - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436.......................................460 82 Nghe pháp - 4 Dự lưu phần - Kinh TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284 .................468 83 Nghe pháp - 4 hạng người nghe pháp - Kinh HỌC HỎI ÍT – Tăng I, 560 ..........................470 84 Nghe pháp - 5 pháp hổ trợ chánh kiến đi đến quả giải thoát - Kinh NHIẾP THỌ – Tăng II, 334 .......................................................................474 85 Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh CHƯỚNG NGẠI – Tăng III, 250 .....475 86 Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh KHÔNG ƯA NGHE – Tăng III, 252 477 87 Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh NGHIỆP CHƯỚNG – Tăng III, 251 479 88 Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh QUYẾT ĐỊNH TÁNH VỀ DIỆU PHÁP 1 – Tăng II, 595 ............................................481 89 Nghe pháp - Hối hận vì không lóng tai nghe pháp - Kinh CHƯ THIÊN – Tăng IV, 122 ...486

TỶ KHEO                                                                   9

90 Nghe pháp - Kẻ ngu này không có để tâm - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215 ...................490 91 Nghe pháp - Lợi ích của nghe pháp - Kinh NGHE VỚI TAI – Tăng II, 172 ...................511 92 Nghe pháp - Lợi ích nghe pháp và đàm luận pháp đúng thời - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163.................................................................516 93 Nghe pháp - Lợi ích nghe pháp và đàm luận pháp đúng thời - Kinh TÔN GIẢ NANDAKA – Tăng IV, 75 ...................................................522 94 Nghe pháp - Nghe pháp không có tác động - Kinh MIGASALA – Tăng III, 110 ...............528 95 Nghe pháp - Sức mạnh của vị nghe nhiều là thẩm sát - Kinh SỨC MẠNH 1 – Tăng III, 587 ....535 96 Nghe pháp - Thái độ khác nhau vì không được nghe pháp - Kinh TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI 2 – Tăng III, 498 ..............................................536 97 Nghe pháp - Trí tuệ lộn ngược, bắp vế, rộng lớn - Kinh LỘN NGƯỢC – Tăng I, 231 ............542 98 Ngoài tăng chúng này, không có... - Kinh Hữu Học – Tương V, 356 .....................................547

TỶ KHEO                                                                10

99 Nguy hiểm của người tu không chân chánh - Kinh LỬA – Tăng III, 458............................551 100 Người bốn phương - Kinh NGƯỜI BỐN PHƯƠNG – Tăng II, 527 .............................562 101 Người không nên giao công việc - Kinh NGƯỜI TRI PHẠN – Tăng II, 751 ............................564 102 Pháp chứng đắc - Kinh MỤC ĐÍCH 1 – Tăng II, 557.................................................................569 103 Pháp không bao lâu đạt lậu tận - Kinh BẢY PHÁP – Tăng III, 395 ...................................577 104 Pháp không thể tiến bộ - Kinh CÂU HỎI VỀ CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 454 .......................578 105 Pháp không thể tiến bộ - Kinh KHOE KHOANG – Tăng IV, 449 ...........................583 106 Pháp không thể tiến bộ - Kinh NÓI LÊN CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 447 .......................589 107 Pháp không thể tiến bộ - Kinh ÀNANDA – Tăng IV, 444 ..........................................................592 108 Pháp không thối đoạ - Kinh DỄ NÓI 2 – Tăng III, 321 ..........................................................595

TỶ KHEO                                                                 11

109 Pháp không thối đoạ - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng III, 318 .....................................598 110 Pháp không thối đoạ - Kinh XẤU HỔ – Tăng III, 320 ..........................................................601 111 Pháp thể nhập trí tuệ - Kinh MỘT PHÁP MÔN QUYẾT TRẠCH – Tăng III, 209 .................603 112 Pháp thối đoạ - Kinh TỪ BỎ – Tăng II, 313 616 113 Pháp tăng trưởng trí tuệ - Kinh TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284 .............................618 114 Pháp đưa đến chánh giác - Kinh CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64 ................................................620 115 Pháp đưa đến chánh giác - Kinh TÔN GIẢ MEGHIYA – Tăng IV, 69 ............................625 116 Pháp đưa đến chứng đắc - Kinh CHỨNG ĐẮC – Tăng III, 243 ..............................................632 117 Pháp đưa đến chứng đắc - Kinh TUỆ – Tăng III, 491.................................................................634 118 Pháp đưa đến chứng đắc - Kinh TẠI MỖI PHƯƠNG HƯỚNG – Tăng II, 555 ..............639

TỶ KHEO                                                                 12

119 Pháp đưa đến liễu tri tất cả chấp thủ - Kinh Liễu Tri – Tương IV, 59 .......................................642 120 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573...................................................644 121 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565 .............649 122 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387...................................................659 123 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672 .............................662 124 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 1 – Tăng III, 670 ..664 125 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 1 – Tăng III, 9........................667 126 Rơi vào trong sợ hãi - Kinh SỢ HÃI – Tăng II, 610.................................................................671 127 Samôn - Thế nào là pháp môn xứng đáng bậc Samôn - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613 .............................................................673 128 Samôn là gì - Kinh KHỞI THẾ NHÂN BỔN – 27 Trường II, 387 ..........................................683

TỶ KHEO                                                                 13

129 Samôn pháp - Thế nào là Samôn pháp - Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143 ......................711 130 Samôn rác rưới - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513 ..........................................................723 131 Samôn sen trắng, sen hồng, tinh luyện, bất động - Kinh CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717 .......................................................................728 132 Sau khi nghe pháp, cố gắng thành tựu 2 sự an tịnh, Thân an tịnh và Tâm an tịnh - Kinh TUỆ – Tăng III, 491 .................................................738 133 Sám hối - Tỉ mỉ quá - Kinh PANKADHÀ – Tăng I, 429 ....................................................743 134 Sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443 ...................749 135 Sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực, sự cân đối - Kinh CON NGỰA THUẦN CHỦNG 1 – Tăng II, 293 .......................................................................753 136 Sắc đẹp, tốc lực, sự cân đối của Tỳ kheo - Kinh CÁC LOẠI NGỰA THUẦN THỤC – Tăng I, 532.................................................................757

TỶ KHEO                                                                    14

137 Sắc đẹp, tốc lực, sự cân đối của Tỳ kheo - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 526.................................................................761 138 Sắc đẹp, tốc lực, sự cân đối của Tỳ kheo - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131.................................................................765 139 Sắp mạng chung - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163 ..........................................................776 140 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SA MÔN – Tăng II, 545............782 141 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh KHỔ – Tăng II, 307.................................................................784 142 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh KHỔ – Tăng III, 240.................................................................786 143 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh LẠC HỶ – Tăng III, 243 ..........................................................788 144 Sống chung an lạc - 10 pháp - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358 ...............................789 145 Sống chung an lạc - 5 pháp - Kinh AN ỔN TRÚ – Tăng II, 522 ...............................................794

TỶ KHEO                                                                 15

146 Sống chung an lạc - 6 pháp - Kinh CẦN PHẢI NHỚ 2 – Tăng III, 23 ...................................796 147 Sống chung an lạc - Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143 ..........................................................798 148 Sống chung an lạc - Kinh TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523 ...............................................810 149 Sống quá lâu tại một chỗ thì có 5 nguy hại - Kinh SỐNG QUÁ LÂU 1 – Tăng II, 725 .............814 150 Sức mạnh của Như Lai - Kinh CHƯA ĐƯỢC NGHE – Tăng II, 317 ...................................817 151 Sức mạnh của bậc lậu tận - Kinh SỨC MẠNH 2 – Tăng III, 587 ..............................................818 152 Sức mạnh của người tu - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng II, 319.....821 153 Sức mạnh của người tu - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng III, 277 ...824 154 Sức mạnh của người tu - Sự nhẫn nhục - Kinh SỨC MẠNH 1 – Tăng III, 587 .....................827 155 Sức mạnh của người tu - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Kinh RỘNG RÃI – Tăng II, 305 ................828

TỶ KHEO                                                                16

156 Sức mạnh của người tu - Kinh LỰC 1 – Tăng II, 84...................................................................831 157 Sức mạnh tư sát và Sức mạnh tu tập - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102 ..........................833 158 Sự khác biệt giữa người bố thí và không bố thí - Kinh SUMANÀ CON GÁI VUA – Tăng II, 351 .......................................................................836 159 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 1 – Tăng II, 54...................................................................841 160 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh KHÔNG VÔ BIÊN XỨ – Tăng I, 484 846 161 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391...................................................850 162 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI 2 – Tăng III, 498.................................................................856 163 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh TỪ 1 – Tăng II, 58 ...............................862 164 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh Với Mũi Tên – Tương IV, 336 ............867

TỶ KHEO                                                                    17

165 Sự khác biệt giữa Đức Phật và các Thánh đệ tử - Kinh GOPAKA MOGGALLANA – 108 Trung III, 119 ................................................872 166 Sự khác biệt giữa Đức Phật và vị chứng Alahán - Kinh Chánh Đẳng Giác – Tương III, 122 ..888 167 Sự đặc thù của Đạo Phật - ĐẠI Kinh KHỔ UẨN – 13 Trung I, 193 ..........................................891 168 Ta cũng là con bò - Kinh SAMÔN – Tăng I, 415 .......................................................................907 169 Ta khuyến cáo các người - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593 .............................909 170 Thuyết pháp - 4 hạng người thuyết pháp - Kinh THUYẾT PHÁP – Tăng II, 76 .....................928 171 Thuyết pháp - 5 pháp cần an trú tâm trước khi thuyết - Kinh TÔN GIẢ UDÀYI – Tăng II, 611 .......................................................................930 172 Thuyết pháp - Kinh THUYẾT PHÁP VỚI GIỌNG CA – Tăng II, 713 ...........................932 173 Thuyết pháp - Kinh ÁC THUYẾT – Tăng II, 606.................................................................933

TỶ KHEO                                                                    18

174 Thuyết pháp - Lời nói lịch sự, thông suốt... - Kinh VISÀKHA – Tăng I, 648.....................939 175 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh BỆNH – Tăng II, 86...................................................................941 176 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh Nakulapità – Tương III, 9 ...................................................944 177 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391 ....952 178 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh Với Mũi Tên – Tương IV, 336 ..............................................957 179 Thân con như bị say ngọt - Kinh THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417 .........................................962 180 Thân con như bị say ngọt - Kinh Tissa – Tương III, 193 ..........................................................966 181 Thân có thức này - Kinh SÁU THANH TỊNH – 112 Trung III, 161.........................................973 182 Thân diệt - Tâm không thích thú có thân diệt - Kinh HỒ NƯỚC Ở LÀNG – Tăng II, 130 ...986 183 Thầy chớ làm cho tự ngã trở thành thối nát - Kinh THỐI NÁT – Tăng I, 510 ....................990

TỶ KHEO                                                                  19

184 Thế Tôn đã đoạn trừ nhiều khổ pháp cho ta - Kinh VÍ DỤ CON CHIM CÁY – 66 Trung II, 235.................................................................993 185 Tiến bộ - 10 pháp đưa đến tiến bộ - Kinh ÀNANDA – Tăng IV, 444 .........................1013 186 Tiến bộ - Pháp đưa đến không thể tiến bộ - Kinh NÓI LÊN CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 447 ....1015 187 Tiến bộ trong tu tập - Kinh NGÀY VÀ ĐÊM – Tăng III, 247 ...............................................1019 188 Tiến trình hoàn thành trí tuệ - Kinh KITAGIRI – 70 Trung II, 291 ..........................................1021 189 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh Ananda – Tương V, 491 ...........................................1041 190 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh Giới – Tương V, 106 ..............................................1048 191 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh NHẬP TỨC XUẤT TỨC NIỆM – 118 Trung III, 249 .....................................................................1055 192 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh Vị Tỷ Kheo – Tương V, 113 .................................1075

TỶ KHEO                                                                   20

193 Tiến trình tu tập - Kinh GANAKA MOGGALLANA – 107 Trung III, 107......1077 194 Tiến trình tu tập - Kinh KANDARAKA – 51 Trung II, 9 ...................................................1089 195 Tiến trình tu tập - Kinh NGHĨ VỚI DỤNG Ý – Tăng IV, 238 ...............................................1111 196 Tiến trình tu tập - Kinh NIỆM – Tăng IV, 44 .....................................................................1117 197 Tiến trình tu tập - Kinh PHÁP LƯỢC THUYẾT – Tăng III, 683 ............................................1120 198 Tiến trình tu tập - Kinh SAMÔN QUẢ – 2 Trường I, 93 ................................................1126 199 Tiến trình tu tập - Kinh SÁU SANH LOẠI – Tăng III, 169 ...............................................1188 200 Tiến trình tu tập - Kinh TỰ HÀNH HẠ MÌNH – Tăng II, 214 .............................................1194 201 Tiến trình tu tập - Kinh UPÀLI – Tăng IV, 515 .....................................................................1206 202 Tiến trình tu tập - Kinh UTTIYA – Tăng IV, 502 .....................................................................1218

TỶ KHEO                                                                   21

203 Tiến trình tu tập - Kinh VÍ DỤ TẤM VẢI – 7 Trung I, 87 ..................................................1223 204 Tiến trình tu tập - Kinh VÔ MINH – Tăng IV, 391...............................................................1232 205 Tiến trình tu tập - Kinh XẤU HỔ – Tăng III, 417 .....................................................................1240 206 Tiến trình tu tập - Kinh Ý NGHĨA GÌ – Tăng IV, 236...............................................................1243 207 Tiến trình tu tập - Kinh ĐIỀU NGỰ ĐỊA – 125 Trung III, 337 ..............................................1247 208 Tiến trình tu tập - Kinh ĐẠI Kinh BỐN MƯƠI – 117 Trung III, 237.......................................1264 209 Tiến trình tu tập - TIỂU Kinh DỤ DẤU CHÂN VOI – 27 Trung I, 391 ................................1279 210 Tiến trình tu tập - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613 ...........................................1298 211 Tiến trình tu tập - Tiến trình thể nhập sự thật - Kinh KITAGIRI – 70 Trung II, 291 ...........1308 212 Tiến trình tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Khema – Tương III, 230 .............................1328

TỶ KHEO                                                                   22

213 Tiến trình tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh THIỀN – Tăng IV, 173 ...............................1338 214 Tiến trình tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Vị Giữ Giới – Tương III, 298 .....................1345 215 Tiến trình tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh Cán Búa – Tương III, 272 ...............1349 216 Tiến trình tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh PHÙ–DI – 126 Trung III, 353 .........1355 217 Tiến trình tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh SỰ TU TẬP – Tăng III, 454 ...........1367 218 Truyền thống - 4 pháp cú truyền thống - Kinh PHÁP CÚ – Tăng I, 604 .............................1371 219 Truyền thống - 4 truyền thống bậc Thánh - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600 ..............1373 220 Truyền thống - Con biết Truyền thống về Chánh pháp - Kinh Nàlanda – Tương V, 248 ........1378 221 Truyền thống - Con biết Truyền thống về Chánh pháp - Kinh TỰ HOAN HỶ – 28 Trường II, 415 .....................................................................1383

TỶ KHEO                                                                   23

222 Truyền thống - Con biết Truyền thống về Chánh pháp - ĐẠI BÁT NIẾT BÀN – 16 Trường I, 539 .....................................................................1412 223 Truyền thống - Truyền thống của Đạo Phật là gì - Kinh MAKHADEVA – 83 Trung II, 531 1566 224 Trưởng lão - 10 pháp được gọi là Trưởng lão - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514 ..1584 225 Trưởng lão - Vị trưởng lão có tri kiến điên đảo - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493 ....1586 226 Tu tâp - Không phóng dật là tối thuợng trong các thiện pháp - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng IV, 263 ...............................................1590 227 Tu tâp - Kinh MỘT PHÁP MÔN QUYẾT TRẠCH – Tăng III, 209 .............................1594 228 Tu tập - 6 lợi ích quán vô thường, khổ, vô ngã - Kinh KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 1 – Tăng III, 260 .....................................................................1607 229 Tu tập - 7 diệu pháp - Kinh THÀNH TRÌ – Tăng III, 426 ........................................................1610 230 Tu tập - 7 sự kính trọng - Kinh VỊ TỶ KHEO PHẢI KÍNH TRỌNG AI – Tăng III, 446 ..1621

TỶ KHEO                                                                   24

231 Tu tập - 8 pháp quán và 7 Thánh quả - Kinh NGƯỜI XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH – Tăng III, 482 ...............................................1629 232 Tu tập - Giới thôi thì không đủ... - Kinh NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng IV, 246 .................1636 233 Tu tập - Giới thôi thì không đủ... - Kinh LÒNG TIN 1 – Tăng IV, 9 .....................................1639 234 Tu tập - Hãy Thiền định, chớ có phóng dật - Kinh ARAKA – Tăng III, 471 ....................1645 235 Tu tập - Hãy tu tập Vô lượng định - Kinh ĐỊNH – Tăng II, 339 .............................................1650 236 Tu tập - Hạnh biết đủ, 4 Thánh truyền thống - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600 .....1652 237 Tu tập - Khéo léo tích tập với trí tuệ - Kinh TRÍ TUỆ – Tăng IV, 142 ...................................1657 238 Tu tập - Khéo léo tích tập với trí tuệ - Kinh TRỤ ĐÁ – Tăng IV, 143 .....................................1659 239 Tu tập - Không nên thiên chấp tất cả pháp - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396 ......................1664

TỶ KHEO                                                           25

240 Tu tập - Không phóng dật mới có thể nhiếp phục thân khẩu ý - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng II, 42...................................................1674 241 Tu tập - Không phóng dật đưa đến lợi ích cho cả hai đời - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng III, 140 ........................................................1675 242 Tu tập - Kinh CÁC CHI PHẦN – Tăng IV, 254 .....................................................................1678 243 Tu tập - Kinh TRÁNH NÉ – Tăng I, 626 ...1681 244 Tu tập - Lúc nào thích hợp để đi thưa hỏi đạo - Kinh CÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64 ...1684 245 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh KHẤT THỰC THANH TỊNH – 151 Trung III, 655 ..........1687 246 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh Kinh TƯ LƯỢNG – 15 Trung I, 219 ........................................1696 247 Tu tập - Nhìn lại mình - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh THỐI ĐỌA – Tăng II, 88 ..................1711 248 Tu tập - Niệm chết - Kinh NIỆM CHẾT 2 – Tăng IV, 18 .................................................1713 249 Tu tập - Niệm hơi thở - Kinh NGHE PHÁP – Tăng II, 503.................................................1717

TỶ KHEO                                                                   26

250 Tu tập - Niệm hơi thở - Kinh NÓI CHUYỆN – Tăng II, 504.................................................1719 251 Tu tập - Quán sát sự vi phạm - Kinh TÔN GIẢ UTTARA – Tăng III, 504 ...........................1721 252 Tu tập - Quán sát sự vi phạm của người - Kinh DEVADATTA – Tăng III, 502 ..................1728 253 Tu tập - Sân được đoạn trừ như thế nào - Kinh TRỪ KHỬ HIỀM HẬN 1 – Tăng II, 613 ..1732 254 Tu tập - Sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446 ...............................1740 255 Tu tập - Sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 2 – Tăng II, 448 ...............................1743 256 Tu tập - Ta cũng là con bò - Kinh SAMÔN – Tăng I, 415 ..................................................1746 257 Tu tập - Thiện xảo trong 6 pháp - Kinh ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 326 ................................1748 258 Tu tập - Thường thường quán sát sự vi phạm của người - Kinh DEVADATTA – Tăng III, 502 .....................................................................1750 259 Tu tập - Thẩm sát pháp đúng thời có 6 lợi ích - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163 ...........1754

TỶ KHEO                                                                   27

260 Tu tập - Tâm cần được tu tập thế nào - Kinh XUẤT GIA – Tăng IV, 382........................1760 261 Tu tập - Tâm tha thiết tu học - Kinh SỰ THÙ DIỆU – Tăng III, 295 .................................1763 262 Tu tập - Tâm tha thiết tu học - Kinh THÙ DIỆU SỰ 1 – Tăng III, 327 ...................................1765 263 Tu tập - Tâm được khéo léo tu tập - Kinh MÁT LẠNH – Tăng III, 249 ................................1771 264 Tu tập - Tâm được khéo léo tu tập - Kinh VÔ NGẠI GIẢI – Tăng III, 325 .......................1773 265 Tu tập - Tín, tàm, quý, văn, tấn, niệm, tuệ - Kinh THÀNH TRÌ – Tăng III, 426 .....................1775 266 Tu tập - Tín, tấn, niệm, định, tuệ - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng II, 319 .....................................................................1786 267 Tu tập - Tín, tấn, tàm, quý, niệm, định, tuệ - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng III, 277 ...............................................1789 268 Tu tập - Từ, bi, hỷ, xả - Kinh PHẠM THIÊN TRÚ – Tăng IV, 627 ...................................1792

TỶ KHEO                                                                   28

269 Tu tập - Từ, bi, hỷ, xả - Kinh TỪ 1 – Tăng II, 58 .....................................................................1796 270 Tu tập - Từ, bi, hỷ, xả, 4 niệm xứ theo 7 định - Kinh PHÁP LƯỢC THUYẾT – Tăng III, 683 .....................................................................1801 271 Tu tập - Đoạn tận - 3 ái và 3 mạn - Kinh KHÁT ÁI – Tăng III, 263 .......................................1807 272 Tu tập - Đúng thời - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163 ........................................................1808 273 Tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Khema – Tương III, 230 .............................................1814 274 Tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh THIỀN – Tăng IV, 173 ...............................................1824 275 Tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Vị Giữ Giới – Tương III, 298 .................................1831 276 Tu tập - Đối trị hôn trầm - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396 ...............................................1835 277 Tuyên bố chánh trí - Kinh KHEMA – Tăng III, 131...............................................................1845 278 Tuyên bố chánh trí - Kinh SONA – Tăng III, 155 .....................................................................1848

TỶ KHEO                                                                   29

279 Tài sản của người tu - Kinh NGHÈO KHỔ – Tăng III, 117 ...............................................1856 280 Tâm có tu tập và tâm không tu tập - Kinh TÂM KHÔNG TU TẬP – Tăng I, 15 ..................1863 281 Tâm của người vợ trẻ khi mới về nhà chồng - Kinh NGƯỜI VỢ TRẺ – Tăng I, 702 ........1873 282 Tâm không chế ngự, Nô lệ cho suy tư - Kinh Khó Làm – Tương I, 23 ..............................1875 283 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Cái Chốt Trống – Tương II, 466 ................................1876 284 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Cỏ Rơm – Tương II, 467 ..............................................1878 285 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Jantu – Tương I, 142 ...........................................................1880 286 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Không Chế Ngự Căn Hay Nhiều Tỷ Kheo – Tương I, 448 .....................................................................1882 287 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 3 – Tăng II, 479 ....1884 288 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 4 – Tăng II, 484 ....1889

TỶ KHEO                                                                   30

289 Uy lực của vị lậu tận - Kinh CÂY KOVILÀRA PÀRICCHATTAKA – Tăng III, 442 .........1893 290 Uế nhiễm của Tỳ kheo - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng I, 652 ...............................................1898 291 Uế nhiễm của Tỳ kheo - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng II, 327 .............................................1902 292 Vàng bạc - Không được phép dùng vàng bạc - Kinh Manicùlam – Tương IV, 510 .............1907 293 Vàng bạc - Không được phép nhận vàng bạc - Kinh GHOTAMUKHA – 94 Trung II, 703 .....................................................................1910 294 Vàng bạc - Là uế nhiễm của người tu - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng I, 652 .................1922 295 Vì sao Thế Tôn không trả lời - Kinh THANH TỊNH – 29 Trường II, 441 ..........................1925 296 Vì sao phạm tội và kết tội khác nhau - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215 .................1964 297 Vì sao vị lậu tận bày tỏ sự tôn kính tối thượng đvới Như Lai - Kinh Hang Con Gấu – Tương V, 363..........................................................1985

TỶ KHEO                                                                   31

298 Ví dụ Ngựa - 8 Tánh xấu của người tu - Kinh NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 546 .....................................................................1988 299 Ví dụ Ngựa - 8 Đức tánh của người tu thuần thục - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543...............................................................1996 300 Ví dụ Ngựa - Đầy đủ sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443 ...........................................................2000 301 Ví dụ Ngựa - Đầy đủ, sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực - Kinh CON NGỰA THUẦN CHỦNG 1 – Tăng II, 293 ..........................................................2004 302 Vị nhiếp phục được lạc, bất lạc - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600 ................................2008 303 Vị ở chỗ nào chói sáng chỗ ấy - Kinh LÀM CHO CHÓI SÁNG – Tăng II, 734 .......................2013 304 Vị ở chỗ nào có lòng từ bi đối với chỗ ấy - Kinh CÓ LÒNG TỪ MẪN – Tăng II, 736..........2015 305 Vị ở chỗ nào lợi ích cho chỗ ấy - Kinh GIÚP ĐỠ NHIỀU – Tăng II, 735 ................................2017 306 Vừa đủ cho mình hay cho người - Kinh VỪA ĐỦ – Tăng III, 678 .....................................2019

TỶ KHEO                                                                   32

307 Vừa đủ cho mình hay cho người - Kinh VỪA ĐỦ – Tăng IV, 31 .......................................2026 308 Xuất gia bỏ thân kiến - Kinh Kiếm – Tương I, 35.................................................................2033 309 Xuất gia ntn để không thành vô dụng - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613 ........2034 310 Xuất gia ntn để không thành vô dụng - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593 ........2044 311 Xuất gia nếu biếng nhác, Càng tung vãi bụi trần - Kinh Tàyana – Tương I, 112 ....................2063 312 Xuất gia sống không chế ngự căn - Kinh Jantu – Tương I, 142 ...............................................2067 313 Xuất gia sống phóng dật - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 2 – Tăng III, 37 .........................2069 314 Xuất gia với tư cách ăn trộm - Kinh Susìma – Tương II, 211 ..............................................2074 315 Xuẩt gia bỏ thân kiến - Kinh Sudatta Tuđạtđa – Tương I, 123 ...............................................2091 316 Xấu - Hãy đuổi người này ra - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513 ...................................2092

TỶ KHEO                                                                 33

317 Xấu - Kinh GIẶC CƯỚP – Tăng I, 274 .....2097 318 Xấu - Kinh KẺ ĂN TRỘM – Tăng II, 515 2100 319 Xấu - Kinh LỬA – Tăng III, 458 ...............2105 320 Xấu - Kinh NGŨ NGHỊCH – Tăng II, 546 2116 321 Xấu - Kinh PHẠM TỘI 1 – Tăng II, 273 ...2117 322 Xấu - Kinh ÁC GIỚI PHÁ GIỚI – Tăng II, 716 .....................................................................2120 323 Ác Tỷ kheo - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118 ......2123 324 Đáng bị rơi vào địa ngục - Kinh KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736 .....2138 325 Đáng bị rơi vào địa ngục - Kinh XAN THAM 1 – Tăng II, 738 .............................................2140 326 Đáng được làm gương - Kinh GIỚI – Tăng II, 492...............................................................2144 327 Đáng đảnh lễ - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436 .....................................................................2146 328 Địa thần thông báo vị chứng đắc lậu tận - Kinh CÂY KOVILÀRA PÀRICCHATTAKA – Tăng III, 442 ........................................................2154

TỶ KHEO                                                                   34

329 Đụng chuyện mới biết giàu nghèo - Kinh MAHA CUNDA – Tăng IV, 294 ...............2159 330 Ồn ào bị Thế Tôn đuổi đi - Kinh CATUMA – 67 Trung II, 253 ..........................................2165 331 Định nghĩa - 7 pháp thành vị Tỷ kheo - Kinh SỰ PHÁ HOẠI – Tăng III, 481 ........................2180 332 Định nghĩa - Các pháp tác thành Samôn - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593 ........2182 333 10 vị hộ pháp - Kinh VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266...............................................................2201 334 3 hội chúng Tỷ kheo - Kinh HỘI CHÚNG – Tăng I, 440 ..................................................2205 335 3 sự kiện cần phải trọn đời ghi nhớ - Kinh BA CHỖ – Tăng I, 189 .....................................2208 336 5 nguy hại cho người hay tranh cãi - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng II, 715...............................2210 337 5 nguồn sanh phước cho thí chủ - Kinh PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387 ...................................2212 338 5 pháp đáng bị nghi ngờ - Kinh ĐÁNG NGHI NGỜ – Tăng II, 515 ....................................2215

TỶ KHEO                                                                35

339 5 thời và phi thời tinh cần - Kinh THỜI GIAN ĐỂ TINH CẦN – Tăng II, 411 ...................2216 340 6 gốc rể đấu tranh - Kinh GỐC RỄ CỦA ĐẤU TRANH – Tăng III, 88 ...............................2219 341 6 pháp khả niệm - Kinh LÀNG SAMA – 104 Trung III, 65 ................................................2222 342 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh CÔNG VIỆC – Tăng III, 307 ..................................2237 343 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh TIN TƯỞNG – Tăng III, 309 .............................2240 344 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh TƯỞNG – Tăng III, 311 ............................................2241 345 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh VỊ TỶ KHEO – Tăng III, 305 ................................2243 346 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh GIÁC CHI – Tăng III, 310 ....................................2246 347 7 pháp làm đất nước hùng mạnh - Kinh TẠI SÀRANDADA – Tăng III, 296 ..................2249 348 8 hạng Tỷ kheo đối với lợi dưỡng - Kinh DỤC – Tăng IV, 27 ..............................................2259

TỶ KHEO                                                            36

349 8 tánh xấu khi bị buộc tội - Kinh NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 546 ......................2264 350 Biết nghe, biết sát hại, biết kham nhẫn, biết đi - Kinh CON VOI – Tăng II, 36 .....................2272 351 Bạn - Không đáng được làm bạn - Kinh NGƯỜI BẠN – Tăng II, 589 ....................................2277 352 Bắn xa, bắn nhanh, bắn thủng được vật to lớn - Kinh SÀLHA – Tăng II, 204 ......................2279 353 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh NGHĨ VỚI DỤNG Ý – Tăng IV, 238 ........................................2284 354 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh SỞ Y – Tăng IV, 241...............................................................2287 355 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh ÁC GIỚI – Tăng II, 332...............................................................2290 356 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh Ý NGHĨA GÌ – Tăng IV, 236 ........................................................2293 357 Bắt đầu tu tập - Kinh PHÁP LƯỢC THUYẾT – Tăng III, 683 ...............................................2297 358 Bắt đầu tu tập - Tâm cung kính - Kinh KHÔNG CÓ CUNG KÍNH 1 – Tăng II, 325 ............2303

TỶ KHEO                                                                37

359 Bắt đầu tu tập - Tâm xấu hổ - Kinh XẤU HỔ – Tăng III, 417 ...............................................2307 360 Bắt đầu tu tập - Kinh VÔ THƯỜNG – Tăng III, 259...............................................................2310 361 Bị quở trách nên kg thể chứng được thượng nhân pháp - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215 .....................................................................2312 362 Bố thí cho Tỷ kheo như vậy không có quả lớn - Kinh TẠI KUSINÀRA – Tăng I, 498 ........2333 363 Bốn đôi tám chúng - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672 .........................................2336 364 Chư Thiên nhắc nhở - Chọn người trí mà thuyết pháp - Kinh Kassapagotta Hay Thợ Săn – Tương I, 436 ...........................................................2338 365 Chư Thiên nhắc nhở - Kinh Không Chế Ngự Căn Hay Nhiều Tỷ Kheo – Tương I, 448 ...2340 366 Chư Thiên nhắc nhở - Kinh Viễn Ly – Tương I, 433...............................................................2342 367 Chư Thiên nhắc nhở - Tỷ kheo ngủ ngày - Kinh Săn Sóc Hầu Hạ – Tương I, 434 .................2344

TỶ KHEO                                                                   38

368 Chỗ nào là chỗ hành xứ của Tỷ kheo - Kinh Con Chim Ưng – Tương V, 227.........................2347 369 Có 4 hạng Tỳ kheo - Ví như sấm và mưa - Kinh MÂY MƯA 1 – Tăng II, 9 .........................2351 370 Có 4 hạng Tỷ kheo - Kinh CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717 ............................2371 371 Có 5 hạng Tỷ kheo - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ 1 – Tăng II, 450 .............................................2382 372 Có 5 hạng Tỷ kheo - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ 2 – Tăng II, 459 .............................................2391 373 Cư sĩ - Kinh GIA ĐÌNH – Tăng II, 702 .....2403 374 Cư sĩ - Kinh GIA ĐÌNH – Tăng III, 287 ....2405 375 Cư sĩ - Kinh VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 1 – Tăng II, 726.................................................2406 376 Cư sĩ - Kinh ĐI ĐẾN CÁC GIA ĐÌNH – Tăng II, 529 ..........................................................2408 377 Cư sĩ - Nên đến thăm gia đình nào - Kinh GIA ĐÌNH – Tăng IV, 117 .................................2410 378 Cần phân biệt đen trắng rõ ràng - Kinh CHỨNG NHÂN – Tăng III, 235 ...............................2412

TỶ KHEO                                                                39

379 Cần phải suy tư và tu tập cái gì - Kinh KHẤT THỰC THANH TỊNH – 151 Trung III, 655 .....................................................................2414 380 Cẩn thận khi thọ dụng 4 vật dụng - Kinh Voi – Tương II, 469 ..............................................2423 381 Hãy là người thừa tự pháp, đừng là người thừa tự tài vật - Kinh THỪA TỰ PHÁP – 3 Trung I, 31.................................................................2426 382 Hãy trú với vị hộ trì - Kinh VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266 ........................................................2436 383 Hãy tu thiền, Hãy sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446 ...................2440 384 Hãy đi lại trong giới hạn được phép của mình - Kinh CHUYỂN LUÂN THÁNH VƯƠNG SƯ TỬ HỐNG – 26 Trường II, 353 .................2445 385 Khi các ác Tỷ kheo cường thịnh, khi ấy, các thuần tịnh Tỷ kheo... - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118 .....................................................................2481 386 Khi nào Tăng chúng sống an ổn - Kinh TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523 ...................2496 387 Khi nào các Tỷ kheo sống phạm trú - Kinh HỘI CHÚNG – Tăng I, 440 ...............................2500

TỶ KHEO                                                                   40

388 Khi nào cần phải đi hỏi pháp - Kinh ÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64 ................................2503 389 Khéo léo chia thời gian tu tập - Kinh THỜI GIAN 1 – Tăng II, 81 .................................2506 390 Không có thần lực nào để ra lệnh giải thoát liền - Kinh CẤP THIẾT – Tăng I, 435 ..............2507 391 Không được Thế Tôn chấp nhận - Kinh KẺ LỪA DỐI – Tăng I, 598 .............................2510 392 Không được Thế Tôn chấp nhận - Kinh RỜI KHỎI – Tăng I, 551 ....................................2512 393 Không được các gia đình ái mộ - Kinh ĐI ĐẾN CÁC GIA ĐÌNH – Tăng II, 529 .................2514 394 Không được nhận làm tuỳ tùng - Kinh SAMÔN TÙY TÙNG – Tăng II, 530 ........................2516 395 Kinh Bhikkhaka – Tương I, 400 .................2518 396 Kinh BẠN HỮU 1 – Tăng III, 322 ............2520 397 Kinh CHÓI SÁNG TĂNG CHÚNG – Tăng I, 562...............................................................2523 398 Kinh DIỆT THỌ TƯỞNG ĐỊNH – Tăng II, 622 .....................................................................2525

TỶ KHEO                                                                   41

399 Kinh MẸ VÀ CON – Tăng II, 414 .............2531 400 Kinh SỐNG TRONG RỪNG – Tăng II, 296 .....................................................................2535 401 Kinh TƯ LƯỢNG – 15 Trung I, 219 .........2537 402 Lúc nào cần đi thưa hỏi pháp - Kinh CÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64 ................................2549 403 Mới xuất gia - Cần phải khích lệ tu tập gì - Kinh Sàlà – Tương V, 224 ...................................2552 404 Người có hy vọng và không hy vọng - Kinh BA HẠNG NGƯỜI – Tăng I, 191 ....................2555 405 Pháp không thối đoạ - 7 pháp - Kinh HỮU HỌC – Tăng III, 311 ............................................2560 406 Pháp không thối đoạ - Kinh VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 1 – Tăng II, 496 .................................2562 407 Pháp thối đoạ - Kinh VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497 ..........................................2567 408 Phân biệt rõ ràng các pháp - Kinh CHỨNG NHÂN – Tăng III, 235 ...............................2571 409 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh NGUỒN SANH PHƯỚC 1 – Tăng I, 656 .............................2573

TỶ KHEO                                                                   42

410 Rác rưởi, Sa môn giả hiệu - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513 ............................................2579 411 Sống như thế nào để mệnh chung được hiền thiện, không có hối hận - Kinh HIỀN THIỆN – Tăng III, 29 .................................................2584 412 Sống đúng pháp - Kinh VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497 .................................2588 413 Sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446 .............................................2592 414 Sống đạt địa vị chư Thiên, Phạm Thiên...- Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168 .............2597 415 Sống ở rừng núi cần phải… - Kinh GULISSANI – 69 Trung II, 281.................2601 416 Sức mạnh của người tu - Kinh TÓM LƯỢC – Tăng II, 304.................................................2610 417 Sự khác biệt giữa vị Tỷ kheo và người xin ăn - Kinh Bhikkhaka – Tương I, 400 .................2612 418 Tai hại khi sống quá lâu tại một chỗ - Kinh SỐNG QUÁ LÂU 1 – Tăng II, 725 ...........2614 419 Tu tâp - Vô lượng tâm định - Kinh NGUỒN SANH PHƯỚC 1 – Tăng I, 656 .................2617

TỶ KHEO                                                            43

420 Tu tập - 10 pháp phải luôn quán sát - Kinh CÁC PHÁP – Tăng IV, 357.................................2620 421 Tu tập - 10 pháp tác thành hoà ái trong Tăng chúng - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358 .....................................................................2622 422 Tu tập - 10 vị hộ pháp - Kinh VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266 ...............................................2627 423 Tu tập - 4 pháp cần liễu tri với thắng trí - Kinh THẮNG TRÍ – Tăng II, 287 .......................2631 424 Tu tập - 4 sợ hãi - Kinh PHẠM TỘI 2 – Tăng II, 275...............................................................2633 425 Tu tập - 4 sợ hãi - Kinh TỰ TRÁCH – Tăng II, 46.................................................................2638 426 Tu tập - 4 truyền thống bậc Thánh - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600 ..............2642 427 Tu tập - 5 biết nghe, biết sát hại, biết.. - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573 .......................2647 428 Tu tập - 7 pháp định tư lương - Kinh XÀ–NI– SA – 18 Trường II, 53 ................................2653

TỶ KHEO                                                                   44

429 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Cách trị con bò ăn lúa mì - Kinh Đờn Tỳ Bà – Tương IV, 317 .....................................................................2683 430 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Dòng chảy của hộ trì căn - Kinh CÁC CĂN – Tăng III, 133 .....................................................................2688 431 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Kinh Bhàradvàja – Tương IV, 190 .........................................2690 432 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Kinh Con Mèo – Tương II, 472 ..............................................2695 433 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Kinh Con Rùa – Tương IV, 291 ............................................2698 434 Tu tập - Cẩn thận với Lợi dưỡng, cung kính, danh vọng - Kinh DEVADATTA – Tăng I, 691 .....................................................................2701 435 Tu tập - Giới không giữ thì không thể đi đến Định và Tuệ - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215...............................................................2703 436 Tu tập - Giới không phải là rổng không - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422 ............2725 437 Tu tập - Giới không phải là rổng không - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 2 – Tăng I, 425 ............2729

TỶ KHEO                                                                   45

438 Tu tập - Giới không phải là rổng không - Kinh HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420 ........................2732 439 Tu tập - Giới định tuệ - Chính do thời gian.. - Kinh CẤP THIẾT – Tăng I, 435 ................2736 440 Tu tập - Giới định tuệ - Sắc bén sẽ là - Kinh NGHỀ NÔNG – Tăng I, 416 ......................2739 441 Tu tập - Giới định tuệ - Thế nào là bậc hữu học - Kinh HỮU HỌC 1 – Tăng I, 419 .............2741 442 Tu tập - Giới định tuệ - Định nghĩa - Kinh HỌC GIỚI – Tăng I, 426 .....................................2743 443 Tu tập - Giới định tụê - Kinh HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420 ..................................................2745 444 Tu tập - Gương tu tập - Kinh HY CẦU – Tăng I, 163 ...........................................................2749 445 Tu tập - Gương tu tập - Kinh MONG CẦU – Tăng II, 128.................................................2754 446 Tu tập - Hạnh biết ơn - Kinh Con Giả Can – Tương II, 475 ..............................................2756 447 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh CON VOI – Tăng II, 36...................................................2757

TỶ KHEO                                                                46

448 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565 ...........2762 449 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh KHÔNG KHAM NHẪN 1 – Tăng II, 719 ................2772 450 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh THIỀN ĐỊNH – Tăng II, 531 .............................................2774 451 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh ĂN CÁC ĐỒ THỰC VẬT – Tăng II, 564 ........................2776 452 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh SỐNG BIỆT LẬP – Tăng II, 544 .....................................2778 453 Tu tập - Hạnh đức và Trí Đức của Tỷ kheo - Kinh HỮU HỌC – 53 Trung II, 39 ............2782 454 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh KOSAMBIYA – 48 Trung I, 701 ...........................................2795 455 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh THỐI ĐỌA – Tăng II, 88...................................................2807 456 Tu tập - Quán sát 5 sự kiện - Kinh SỰ KIỆN CẦN PHẢI QUAN SÁT – Tăng II, 421 ....2809 457 Tu tập - Tu tập nhanh chậm khác nhau ở chỗ nào - Kinh KANNAKATTHALA – 90 Trung II, 627 .....................................................................2817

TỶ KHEO                                                                   47

458 Tu tập - Tín, giới, văn, tấn, tuệ - Kinh ĐÁNG SỢ HÃI – Tăng II, 514 ...............................2833 459 Tu tập - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Kinh NÓC NHỌN – Tăng II, 318 .................................2835 460 Tu tập - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Kinh RỘNG RÃI – Tăng II, 305......................................2837 461 Tu tập - Tín, tấn, niệm, định, tuệ - Định nghĩa - Kinh CẦN PHẢI THẤY – Tăng II, 321 ....2840 462 Tu tập - Vô lượng tâm định - Kinh PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387 ...................................2842 463 Tu tập - Ít dục biết đủ - Kinh RỪNG – Tăng II, 664...............................................................2845 464 Tu tập - Đoạn tận - Có pháp cần đoạn tận với thân... - Kinh VỚI THÂN – Tăng IV, 289 .2849 465 Tu tập - Đoạn tận - Tham - Kinh THAM – Tăng II, 301 ..........................................................2855 466 Tu tập - Đoạn tận - Tham sân si - Đặc thù của chúng - Kinh DU SĨ NGOẠI ĐẠO – Tăng I, 359 .....................................................................2858

TỶ KHEO                                                                   48

467 Tu tập - Đoạn tận - Việc không xứng đáng đv người tu - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358 .....................................................................2862 468 Tu tập - Đoạn tận - Vì sao cần phải đoạn tận tham sân si - Kinh CHANNA – Tăng I, 390 .....................................................................2867 469 Tu tập - Đoạn tận - Vì sao vẫn còn bị dục tham sân si chi phối - TIỂU Kinh KHỔ UẨN – 14 Trung I, 209 ................................................2871 470 Tu tập - Đoạn tận - Đi, đứng, ngồi, nằm tẩy sạch 5 triền cái - Kinh CHẾ NGỰ – Tăng I, 574 .....................................................................2881 471 Tu tập - Đoạn tận - Đi, đứng, ngồi, nằm tẩy sạch tâm tham sân si - Kinh HÀNH – Tăng I, 572 .....................................................................2883 472 Tu tập - Đoạn tận - Đoạ ..............................2886 473 tầm pháp môn - Kinh AN TRÚ TẦM – 20 Trung I, 269 ...........................................................2886 474 Tu tập - Đoạn tận - Đạo hành an tịnh - Kinh KHAM NHẪN 1 – Tăng II, 104 ................2893 475 Tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh Cán Búa – Tương III, 272...........................2897

TỶ KHEO                                                                   49

476 Tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh PHÙ–DI – 126 Trung III, 353 ....................2903 477 Tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh SỰ TU TẬP – Tăng III, 454 .......................2915 478 Tỷ kheo thời Đức Phật - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168 ....................................2919 479 Vị giúp đở nhiều cho trú xứ - Kinh GIÚP ĐỠ NHIỀU – Tăng II, 735 ................................2923 480 Xuất gia khi lớn tuổi - Kinh KHÓ TÌM ĐƯỢC 1 – Tăng II, 433 ..........................................2925 481 Xứng đáng dựng tháp cho 4 hạng người - Kinh XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC DỰNG THÁP – Tăng II, 283...............................................................2927 482 Ác Tỷ kheo - 4 nguyên nhân phá hoà hợp Tăng - Kinh PHẠM TỘI 1 – Tăng II, 273...........2928 483 Ác Tỷ kheo - Dựa vào 3 pháp - Kinh GIẶC CƯỚP – Tăng I, 274 ...................................2931 484 Ác Tỷ kheo - Kinh CON QUẠ – Tăng IV, Tăng IV, 439 ........................................................2934 485 Ác Tỷ kheo - Kinh KẺ ĂN TRỘM – Tăng II, 515...............................................................2936

TỶ KHEO                                                                50

486 Ác Tỷ kheo - Và Thiện Tỷ kheo - Kinh KHÔNG UẾ NHIỄM – 5 Trung I, 59 ........................2941 487 Đem lại an lạc cho đa số - Kinh ĐEM LẠI AN LẠC – Tăng II, 519 ....................................2960 488 Đem lại bất hạnh cho nhiều người - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493 ..................2964 489 Đem lại hạnh phúc cho ai - Kinh HẠNH PHÚC CHO AI 1 – Tăng II, 321 ............................2968 490 Đáng bị chỉ trích - Kinh NGƯỜI BÁN CỦI – Tăng III, 181 ...............................................2972 491 Đáng được làm gương - 7 pháp - Kinh ĐƯỢC ÁI MỘ 1 – Tăng III, 273 ............................2975 492 Đáng được làm gương - Kinh KHẢ ÁI – Tăng II, 487 ..........................................................2978 493 Đáng được làm gương - Kinh LY THAM – Tăng II, 488 ..........................................................2980 494 Đáng được làm gương - Kinh TRÚ TẠI CHỖ – Tăng II, 732.................................................2982 495 Đáng được làm gương - Kinh ĐƯỢC ÁI MỘ – Tăng II, 733.................................................2984

TỶ KHEO                                                                51

496 Đáng được làm gương - Kinh LỪA ĐẢO – Tăng II, 489 ..........................................................2986 497 Đáng được tán thán - 7 thù diệu - Kinh SỰ THÙ DIỆU – Tăng III, 295 .................................2992 498 Đáng đảnh lễ - Kinh CON VOI – Tăng II, 36 .....................................................................2994 499 Đáng đảnh lễ - Kinh KHÔNG THƯỜNG XUYÊN – Tăng III, 292 .............................2999 500 Đáng đảnh lễ - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672 ...............................................3003 501 Đáng đảnh lễ - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514 ........................................................3005 502 Đáng đảnh lễ - Kinh ĐÁNG ĐẢNH LỄ – Tăng IV, 510 ........................................................3007 503 Đạt địa vị chư Thiên… - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168 ....................................3011 504 Địa ngục và thiên giới - Kinh KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736 .....3015 505 Đời sống của bậc Thánh - Kinh THÁNH CƯ 2 – Tăng IV, 275 ............................................3020

TỶ KHEO                                                                   52

TỶ KHEO   53

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

TỶ KHEO                                                  54

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

TỶ KHEO                                                 55

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

TỶ KHEO                                                  56

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

TỶ KHEO                                                 57

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

TỶ KHEO                                                    58

TỶ KHEO   59

1      Định nghĩa - Hạnh đức và Trí Đức của người tu - Kinh HỮU HỌC - 53 Trung II, 39

KINH HỮU HỌC (Sekha suttam) – Bài kinh số 53 – Trung II, 39

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn sống giữa các Sakka, (Thích-
ca), thành Kapilavatthu, tại tinh xá Nigrodha. Lúc
bấy giờ, một ngôi giảng đường mới được dựng lên
không bao lâu cho các Sakya ở Kapilavatthu, và chưa
được một Sa-môn, Bà-la-môn, hay một người nào
đến ở. Rồi các Sakya ở Kapilavatthu đi đến chỗ Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Các Sakya ở Kapilavatthu đang ngồi một
bên, bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, có một ngôi giảng
đường mới, được dựng lên không bao lâu cho các
Sakya ở Kapilavatthu, và chưa được một Sa-môn,
Bà-la-môn, hay một người nào đến ở. Bạch Thế Tôn,
Thế Tôn hãy dùng nhà giảng đường ấy trước tiên, rồi

TỶ KHEO                                          60

các Sakya ở Kapilavatthu sẽ dùng sau, và như vậy các vị Sakya ở Kapilavatthu sẽ hưởng hạnh phúc, an lạc lâu dài.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Các vị Sakya ở
Kapilavatthu, sau khi được biết Thế Tôn đã nhận lời,
từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía
hữu hướng về Ngài, rồi đi đến ngôi giảng đường, sau
khi đến, cho lấy nệm trải khắp giảng đường, sắp đặt
chỗ ngồi, đặt ghè nước, treo đèn dầu, rồi đi đến chỗ
Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng
một bên. Các Sakya ở Kapilavatthu đứng một bên,
bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ngôi giảng đường đã được trải
nệm tất cả, các chỗ ngồi đã được sắp đặt, ghè nước
đã được đặt sẵn, đèn dầu đã được treo lên. Bạch Thế
Tôn, Thế Tôn hãy làm những gì Thế Tôn nghĩ là hợp
thời.

Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát, cùng với chúng
Tỷ-kheo Tăng đi đến giảng đường, sau khi đến Ngài
rửa chân, bước vào ngôi giảng đường và ngồi xuống,
dựa vào cột ở giữa, mặt hướng phía Đông. Chúng
Tỷ-kheo Tăng, sau khi rửa chân, bước vào giảng
đường, ngồi dựa vào bức tường phía Tây, mặt hướng
về phía Đông, với Thế Tôn ngồi trước họ. Các Sakya

TỶ KHEO                                           61

ở thành Kapilavatthu cũng rửa chân, bước vào ngôi
giảng đường, rồi ngồi xuống dựa vào bức tường phía
Đông, mặt hướng phía Tây, với Thế Tôn ngồi trước
mặt. Rồi Thế Tôn cho đến quá nửa đêm, thuyết pháp,
khai thị, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan
hỷ các Sakya ở Kapilavatthu, rồi nói với Tôn giả
Ananda:

– Này Ananda, hãy giảng hữu học đạo cho các Sakya ở Kapilavatthu, Ta bị đau lưng. Ta sẽ nằm nghỉ.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế
Tôn trải đại y gấp bốn lại, nằm xuống phía bên hông
bên hữu như dáng nằm con sư tử chân gác trên chân
với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng niệm đến lúc
ngồi dậy lại.

Rồi Tôn giả Ananda nói với Sakya Mahanama:

– Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử:

 Thành tựu giới hạnh,  Hộ trì các căn,  Biết tiết độ trong ăn uống,

TỶ KHEO                                          62

 Chú tâm cảnh giác,
 Thành tựu bảy diệu pháp,
 Hiện tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, chứng đắc không khó khăn,
chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc
không phí sức.
 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử
thành tựu giới hạnh?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử có giới
hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy
hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ lãnh và tu học các
học pháp. Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ
tử thành tựu giới hạnh.

 Này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử hộ trì các căn?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử, khi mắt
thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm
giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn
không được chế ngự, khiến tham ưu, các ác, bất thiện
pháp khởi lên, vị ấy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ
trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn.

TỶ KHEO                                            63

Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm
vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy
không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng
riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được
chế ngự, khiến tham ưu, các ác, bất thiện pháp khởi
lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thiệt
hành sự hộ trì ý căn. Này Mahanama, như vậy là vị
Thánh đệ tử hộ trì các căn.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử biết tiết độ trong ăn uống?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử chơn
chánh giác sát, thọ dụng món ăn, không phải để vui
đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức,
không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được
duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì
Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm
thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới; và ta
sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn". Này
Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử biết tiết độ
trong sự ăn uống.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử chú tâm cảnh giác?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử ban ngày trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột

TỶ KHEO                                             64

sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp, ban đêm
trong canh một, trong khi đi kinh hành và trong khi
đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp, ban đêm trong canh giữa, vị này nằm xuống
phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân
gác trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng
niệm đến lúc ngồi dậy lại. Ban đêm trong canh cuối,
khi đã thức dậy, trong khi đi kinh hành và trong khi
đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp. Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử chú
tâm cảnh giác.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử thành tựu Bảy diệu pháp?

1. Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử có lòng
tin, có lòng tin ở sự giác ngộ của Như Lai: Ngài
là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn.
2. Vị này có lòng tàm, tự xấu hổ vì thân ác hạnh,
khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, tự xấu hổ vì thành tựu
ác, bất thiện pháp.
3. Vị này có lòng quý, tự sợ hãi vì thân ác hạnh,
khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, tự sợ hãi vì thành tựu
ác, bất thiện pháp.

TỶ KHEO                                            65

4. Vị này là vị đa văn, nhớ nghĩ những điều đã
nghe, tích tụ những điều đã nghe. Những pháp
nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, nói lên phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh, những pháp như vậy, vị ấy nghe
nhiều, thọ trì, đọc tụng bằng lời, được ý suy tư,
được chánh kiến thể nhập.
5. Vị ấy sống tinh cần tinh tấn, trừ bỏ các pháp
bất thiện, thành tựu các thiện pháp, nỗ lực, kiên
trì, không từ bỏ gánh nặng đối với các thiện
pháp.
6. Vị ấy có niệm, thành tựu niệm tuệ tối thắng,
nhớ lại, nhớ lại nhiều lần những gì đã làm từ
lâu, đã nói từ lâu.
7. Vị ấy có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt,
thành tựu Thánh thể nhập đưa đến chơn chánh
đoạn tận khổ đau.
Này Mahanama, như vậy vị Thánh đệ tử thành
tựu bảy diệu pháp.

 Và này, Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử
hiện tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng
tâm, chứng đắc không khó khăn, chứng đắc
không mệt nhọc, chứng đắc không phí sức?

 Ở đây, này Mahanama, (vị ấy) ly dục, ly bất

TỶ KHEO                                             66

thiện pháp, chứng và trú Sơ thiền, một trạng
thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Diệt tầm và tứ, vị ấy chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
 Ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự
lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú,
vị ấy chứng và trú Thiền thứ ba.
 Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị
ấy chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc, xả niệm thanh tịnh.
Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử hiện
tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng
đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc,
chứng đắc không phí sức.

Này Mahanama, khi một vị Thánh đệ tử thành
tựu giới hạnh như vậy, hộ trì các căn như vậy, biết
tiết độ trong ăn uống như vậy, chú tâm cảnh giác như
vậy, đầy đủ bảy diệu pháp như vậy, hiện tại lạc trú
bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng đắc không
khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc
không phí sức như vậy, này Mahanama, vị Thánh
đệ tử ấy được gọi là đang đi trên con đường hữu
học, có trứng không bị hư hoại, có khả năng phá vỡ,
có khả năng giác ngộ, có khả năng chứng đạt vô

TỶ KHEO                                           67

thượng an ổn khỏi các ách phược.

Này Mahanama, ví như có tám, có mười hay có
mười hai trứng gà, được gà mái khéo ấp ngồi, khéo
ấp nóng, khéo ấp dưỡng; dầu cho con gà mái ấy
không khởi lên ý muốn: "Mong rằng, các con gà con
của ta, sau khi phá vỡ vỏ trứng với móng chân, hay
với mỏ của chúng, thoát ra ngoài một cách an toàn".
Những con gà con ấy, sau khi phá vỡ vỏ trứng với
móng chân hay mỏ của chúng, có thể thoát ra ngoài
một cách an toàn.

Cũng vậy, này Mahanama khi một vị Thánh đệ
tử, thành tựu giới hạnh như vậy, hộ trì các căn như
vậy, biết tiết độ trong ăn uống như vậy, chú tâm cảnh
giác như vậy, đầy đủ bảy diệu pháp như vậy, hiện tại
lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng đắc
không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng
đắc không phí sức như vậy, này Mahanama, vị
Thánh đệ tử ấy được gọi là đang đi trên con đường
hữu học, có trứng không bị hư hoại, có khả năng phá
vỡ, có khả năng giác ngộ, có khả năng chứng đạt vô
thượng an ổn khỏi các ách phược.

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, nhớ đến các đời sống quá khứ sai biệt, như một đời,

TỶ KHEO                                            68

hai đời... (như trên)... nhớ đến nhiều đời sống quá
khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết.
Đây là sự phá vỡ thứ nhất của con gà con ra khỏi
vỏ trứng.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, với thiên
nhãn thuần tịnh siêu nhân thấy sự sống chết của
chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người
hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người
may mắn kẻ bất hạnh.. (như trên)... đều do hạnh
nghiệp của chúng. Đây là sự phá vỡ thứ hai của
con gà con ra khỏi vỏ trứng.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, với sự
đoạn tận các lậu hoặc, tự mình ngay trong hiện tại
với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại, vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Đây là sự phá vỡ thứ ba của con gà con ra khỏi vỏ
trứng.
 Hạnh Đức:

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào thành tựu
giới hạnh, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào hộ trì các
căn, như vậy thuộc về hạnh đức của vị ấy.

TỶ KHEO                                               69

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào có tiết độ
trong ăn uống, như vậy thuộc về hạnh đức của
vị ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào chú tâm
cảnh giác, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào đầy đủ bảy
diệu pháp, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào hiện tại lạc
trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng
đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt
nhọc, chứng đắc không phí sức, như vậy thuộc
về hạnh đức của vị ấy.
 Trí Đức:

 Mahanama, vị Thánh đệ tử nào, nhớ đến các
đời sống quá khứ sai biệt, như một đời, hai
đời... (như trên)... cùng với các nét đại cương
và các chi tiết như vậy thuộc về trí đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết
của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh
người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô
xấu, người may mắn kẻ bất hạnh... (như trên)...

TỶ KHEO                                          70

đều do hạnh nghiệp của chúng, như vậy thuộc
về trí đức của vị ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào với sự
đoạn tận các lậu hoặc, tự mình ngay trong hiện
tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát, như vậy thuộc về trí đức của vị ấy.
Như vậy, này Mahanama, vị Thánh đệ tử được
gọi là Minh cụ túc, Hạnh cụ túc, Minh Hạnh cụ
túc.

Này Mahanama, Phạm thiên Sanankumara (Thường Đồng Hình Phạm thiên) có nói bài kệ như sau:

Chúng sanh tin giai cấp
Vương tộc là tối thượng.
Vị minh hạnh cụ túc,
Tối thắng ở Nhơn Thiên.
Này Mahanama, bài kệ ấy được Phạm thiên
Sanankumara khéo hát, không phải vụng hát, khéo
nói, không phải vụng nói, có ý nghĩa, không phải vô
nghĩa, và được Thế Tôn ấn khả.
Rồi Thế Tôn ngồi dậy, nói với Tôn giả Ananda:

TỶ KHEO                                           71

– Lành thay, lành thay Ananda! Thật lành thay, này Ananda, người đã giảng hữu học đạo cho các Sakka (Thích tử) ở Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).

Tôn giả Ananda thuyết giảng như vậy, bậc Đạo Sư ấn khả. Các vị Sakka ở Kapilavatthu hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Ananda dạy.

TỶ KHEO                                         72

2      Định nghĩa - Thế nào là pháp môn xứng bậc Samôn - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613

TIỂU KINH XÓM NGỰA (Culaassapura suttam) – Bài kinh số 40 – Trung I, 613

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông có được
hỏi: "Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng
tôi là Sa-môn".

TỶ KHEO                                         73

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng
như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-
kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Những
pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, chúng ta sẽ tu tập
pháp môn ấy. Như vậy danh xưng này của chúng ta
mới chân chính và sự tự nhận này của chúng ta mới
như thật. Và những thứ cúng dường mà chúng ta thọ
hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn
cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô
dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục không được đoạn diệt, có tâm sân hận và lòng sân hận không được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ không được đoạn diệt, có tâm thù hận và lòng thù hận không được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối không được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại không được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố không được đoạn diệt, có tâm xan lẫn và lòng xan lẫn không được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá không được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá không được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục không được đoạn

TỶ KHEO                                            74

diệt, có tà kiến và tà kiến không được đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy không
thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì
không thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn,
những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-
môn, sự đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú.
Này các Tỷ-kheo, ví như một loại võ khí nguy hiểm
tên mataja có hai lưỡi rất sắc bén, có thể được bao
lại và bỏ vào trong một cái bao. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, Ta nói sự xuất gia của Tỷ-kheo ấy là như
vậy.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị mang đại y (Sanghati) chỉ tùy
thuộc vào mang đại y.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị lõa thể chỉ tùy thuộc vào lõa thể.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống thoa bụi và đất chỉ tùy thuộc
vào hạnh thoa bụi và đất.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống theo lễ nghi tắm rửa chỉ tùy
thuộc vào lễ nghi tắm rửa.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống dưới gốc cây chỉ tùy thuộc

TỶ KHEO                                             75

vào hạnh sống dưới gốc cây.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống ngoài trời chỉ tùy thuộc vào
hạnh sống ngoài trời.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người theo hạnh đứng thẳng chỉ tùy
thuộc vào hạnh đứng thẳng.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị ăn uống có định kỳ chỉ tùy thuộc
vào hạnh ăn uống có định kỳ.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người sống theo chú thuật chỉ tùy thuộc
vào hạnh sống theo chú thuật.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của vị bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện
tóc.
Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người
có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ vào hạnh
mang đại y của người mang đại y, nếu lòng sân của
người có tâm sân được đoạn diệt, nếu lòng phẫn nộ
của người có tâm phẫn nộ được đoạn diệt, nếu lòng
hiềm hận của người có tâm hiềm hận được đoạn diệt,
nếu lòng giả dối của người có tâm giả dối được đoạn
diệt, nếu lòng não hại của người có tâm não hại được
đoạn diệt, nếu lòng tật đố của người có tâm tật đố

TỶ KHEO                                           76

được đoan diệt, nếu lòng xan lẩn của người có tâm xan lẩn được đoạn diệt, nếu lòng man trá của người có tâm man trá được đoạn diệt, nếu lòng xảo trá của người có tâm xảo trá được đoạn diệt, nếu lòng ái dục của người có tâm ái dục được đoạn diệt, nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt, (chỉ nhờ hạnh mang đại y của người mang đại y), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó mang đại y ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó mặc đại y như sau: "Này hiền nhi, hãy mang đại y, nếu mang đại y thì lòng tham dục của người có tâm tham dục, sẽ được đoạn diệt, lòng sân của người có tâm sân sẽ được đoạn diệt, lòng giả dối của người có tâm giả dối sẽ được đoạn diệt, lòng não hại của người có tâm não hại sẽ được đoạn diệt, lòng tật đố của người có tâm tật đố sẽ được đoạn diệt, lòng xan lẫn của người có tâm xan lẫn sẽ được đoạn diệt, lòng man trá của người có tâm man trá sẽ được đoạn diệt, lòng xảo trá của người có tâm xảo trá sẽ được đoạn diệt, lòng ái dục của người có tâm ái dục sẽ được đoạn diệt, tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt chỉ nhờ mang đại y. "Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người mang đại y nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tâm tà kiến, nên

TỶ KHEO                                              77

Ta không nói rằng, Sa-môn hạnh của người có tham dục chỉ tùy thuộc vào hạnh mang đại y của vị ấy. Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ hạnh lõa thể của người lõa thể... chỉ nhờ hạnh thoa bụi và đất của người sống theo hạnh thoa bụi và đất... chỉ nhờ hạnh lễ nghi tắm rửa của người sống theo hạnh lễ nghi tắm rửa... chỉ nhờ hạnh sống dưới gốc cây của người sống dưới gốc cây... chỉ nhờ hạnh sống ngoài trời của người sống ngoài trời... chỉ nhờ hạnh sống đứng thẳng của người sống đứng thẳng... chỉ nhờ hạnh ăn uống có định kỳ của người sống ăn uống có định kỳ... chỉ nhờ hạnh sống theo chú thuật của người sống theo chú thuật... Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục đoạn diệt chỉ nhờ hạnh bện tóc của người sống theo hạnh bện tóc; nếu lòng sân hận của người có tâm sân hận... (như trên)..., nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt (chỉ nhờ hạnh của người sống theo hạnh bện tóc), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó bện tóc ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó bện tóc như sau: "Này hiền nhi, hãy bện tóc; nếu bện tóc thì lòng dục của người có tâm tham dục sẽ được đoạn diệt, lòng sân hận của người có tâm sân hận... nếu tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt, chỉ nhờ sống theo hạnh bện tóc"". Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người theo

TỶ KHEO                                             78

hạnh bện tóc nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tà kiến, nên Ta không nói rằng Sa-môn hạnh của người theo hạnh bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện tóc của vị ấy.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục được đoạn diệt, có tâm sân và lòng sân hận được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ được đoạn diệt, có tâm hiềm hận và lòng hiềm hận được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố được đoạn diệt, có tâm xan lẩn và lòng xan lẩn được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục được đoạn diệt, có tà kiến và tà kiến được đoạn diệt... => Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì có thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn, những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-môn, đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú. Vị ấy thấy tự ngã được gột sạch tất cả

TỶ KHEO                                             79

những ác, bất thiện pháp và vị ấy thấy tự ngã được giải thoát. Do thấy tự ngã được gột sạch tất cả những ác, bất thiện pháp ấy, do thấy tự ngã được giải thoát nên hân hoan sanh; do tâm hân hoan nên hỷ sanh; do hỷ nên thân được khinh an; do thân khinh an nên lạc thọ sanh; do lạc thọ nên tâm được định tĩnh. Vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy, phương thứ hai, cũng vậy, phương thứ ba, cũng vậy, phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận không sân. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ. Nếu có người từ phương Đông đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước. Người ấy đi đến hồ sen ấy giải trừ khát nước và giải

TỶ KHEO                                              80

trừ nóng bức. Nếu có người từ phương Tây đi đến... nếu có người từ phương Bắc đi đến, nếu có người từ phương Nam đi đến, nếu có người từ bất cứ ở đâu đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước, người ấy đi đến hồ sen ấy, giải trừ khát nước, giải trừ nóng bức.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có người từ gia đình Sát đế lỵ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy đi đến pháp luật do Như lai thuyết dạy, sau khi tu tập từ, bi, hỷ, xả, nội tâm được định tĩnh... Ta nói rằng chính nhờ nội tâm định tĩnh, vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa- môn. Nếu vị ấy từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ xá (Vessa)... từ gia đình Thủ đà (Sudda), xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, sau khi tu tập từ, bi, hỷ, xả, nội tâm được định tĩnh... Ta nói rằng chính nhờ nội tâm định tĩnh, vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn.

Nếu có người từ gia đình Sát đế ly, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, nhờ đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ và thành đạt vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Vị ấy thành Sa-môn nhờ đoạn diệt các lậu

TỶ KHEO                                              81

hoặc.

Nếu từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ xá... từ gia đình Thủ đà, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, nhờ đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ và thành đạt vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, vị ấy thành Sa-môn nhờ đoạn diệt các lậu hoặc.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                               82

3     10 loại cây gai - Kinh CÂY GAI – Tăng IV, 415

CÂY GAI – Tăng IV, 415

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli, tại Đại Lâm, ở
ngôi nhà có nóc nhọn, với rất nhiều các Thượng tọa
có danh tiếng, có danh tiếng như Tôn giả Càla, Tôn
giả Upacàla, Tôn giả Kakkata, Tôn giả Kalimbha,
Tôn giả Nikata, Tôn giả Katissaha, cùng nhiều Tôn
giả có danh tiếng khác.

2. Lúc bấy giờ có nhiều Licchavì có danh tiếng, có danh tiếng lớn đang cỡi các cỗ xe lộng lẫy, tranh đua cao tiếng, lớn tiếng đi vào Đại Lâm để yết kiến Thế Tôn. Rồi các trưởng lão ấy suy nghĩ: "Có nhiều Licchavì có danh tiếng, có danh tiếng lớn đang cỡi các cỗ xe lộng lẫy, tranh đua, cao tiếng, lớn tiếng đi vào Đại Lâm để yết kiến Thế Tôn, Thế Tôn có dạy: "Tiếng ồn là cây gai cho Thiền." Vậy chúng ta hãy đi đến Gosinga, khu rừng cây sàla. Tại đây, chúng ta có thể sống an ổn, không ồn ào, không có chen chúc."

3. Rồi các Tôn giả ấy đi đến Gosinga, ngôi rừng các
cây sàla. Tại đây, các Tôn giả ấy sống an ổn, không
ồn ào, không chen chúc. Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-
kheo:

TỶ KHEO                                             83

- Này các Tỷ-kheo, Càla ở đâu? Upacàla ở đâu?
Kakkata ở đâu? Kalimbha ở đâu? Nikata ở đâu?
Katissaha ở đâu? Này các Tỷ-kheo, các trưởng lão
đệ tử ấy đi đâu?

- Ở đây bạch Thế Tôn, các Tôn giả ấy suy nhĩ như sau: "Có nhiều Licchavì có danh tiếng có danh tiếng lớn đang cỡi các cỗ xe lộng lẫy, tranh đua, cao tiếng, lớn tiếng, đi vào Đại Lâm để yết kiến Thế Tôn, Thế Tôn có dạy: "Tiếng ồn là cây gai cho thiền". Vậy chúng ta hãy đi đến Gosinga khu rừng cây sàla. Tại đây, chúng ta có thể sống an ổn, không ồn ào, không chen chúc". Bạch Thế Tôn, các Tôn giả ấy đã đi đến Gosinga, khu rừng cây sàla. Tại đây, các bậc Tôn giả ấy sống an ổn, không ồn ào, không chen chúc.

4. - Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo. Trả lời
như các đại đệ tử đã trả lời, là trả lời một cách chơn
chánh. Này các Tỷ-kheo, "Tiếng ồn là cây gai cho
thiền", đã được Ta nói như vậy.

Này các Tỷ-kheo, có mười loại cây gai này.

5. Thế nào là mười?

1.   Với người ưa thích viễn ly, ưa thích hội chúng là cây gai.

TỶ KHEO                                             84

2.  Với người chuyên chú tu tập tướng bất tịnh,
tịnh tướng là cây gai.
3. Với người phòng hộ các căn, đi xem văn nghệ
trình diễn là cây gai.
4. Với người sống Phạm hạnh, thân cận với phụ
nữ là cây gai.
5. Với người chứng Thiền thứ nhất, tiếng ồn là
cây gai.
6. Với người chứng Thiền thứ hai, tầm tứ là cây
gai.
7. Với người chứng Thiền thứ ba, hỷ là cây gai.
8. Với người chứng Thiền thứ tư, hơi thở là cây
gai.
9. Với người đã đạt được Diệt thọ tưởng định,
tưởng và thọ là cây gai.
10. Tham là cây gai. Sân là cây gai. Si là cây gai.

 Này các Tỷ-kheo, hãy sống không phải là cây
gai.
 Này các Tỷ-kheo, hãy sống rời khỏi cây gai.
 Này các Tỷ-kheo, hãy sống không phải là cây gai
và rời khỏi cây gai.

 Này các Tỷ-kheo, không có cây gai là bậc A-la- hán.  Này các Tỷ-kheo, rời khỏi cây gai là bậc A-la-hán.

TỶ KHEO                                            85

 Này các Tỷ-kheo, vị không có gai và rời khỏi cây gai là bậc A-la-hán

TỶ KHEO                                         86

4        10 pháp phải luôn quán sát - Kinh CÁC PHÁP – Tăng IV, 357

CÁC PHÁP – Tăng IV, 357

1. - Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, vị xuất gia phải luôn luôn quán sát.

2. Thế nào là mười?

Người xuất gia phải luôn luôn quán sát:

1. "Ta nay đi đến tình trạng là người không có
giai cấp" (mất hết giai cấp).
2. "Đời sống của ta tùy thuộc vào người khác."
3. "Nay cử chỉ uy nghi của ta cần phải thay đổi "
4. "Không biết tự ngã có chỉ trích ta về giới hạnh
không? "
5. "Không biết các đồng Phạm hạnh có trí, sau
khi tìm hiểu, có chỉ thích ta về giới hạnh
không? "
6. "Mọi sự vật khả ái, khả ý của ta bị đổi khác, bị
biến hoại".
7. "Ta là chủ của nghiệp, là thừa tự của nghiệp,
là thai tạng của nghiệp, là bà con của nghiệp,
là chỗ quy hướng của nghiệp. Phàm nghiệp gì
ta sẽ làm, thiện hay ác ta sẽ thừa tự nghiệp ấy".

TỶ KHEO                                               87

8.  "Đêm ngày trôi qua bên ta và nay ta đã thành
người như thế nào?
9. "Ta cần phải cố gắng hoan hỷ trong ngôi nhà
trống không hay không? "
10. "Ta có chứng được pháp Thượng nhân, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh không, để đến
những ngày cuối cùng, các đồng Phạm hạnh có
hỏi, ta sẽ không có xấu hổ? "

Này các Tỷ-kheo, mười pháp này, vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát.

TỶ KHEO                                         88

5      11 lợi ích bắt đầu từ Giới - Kinh CÓ LỢI ÍCH GÌ – Tăng IV, 645

CÓ LỢI ÍCH GÌ – Tăng IV,645

(Giới – ý nghĩa của các thiện giới; dòng chảy của Giới - Định - Tuệ)

1. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, các thiện giới có ý nghĩa gì, có
lợi ích gì?
- Có ý nghĩa không hối tiếc, có lợi ích không hối
tiếc.
- Nhưng bạch Thế Tôn, không hối tiếc có ý nghĩa
gì? Có lợi ích gì?
- Này Ànanda, không hối tiếc có ý nghĩa hân
hoan, có lợi ích hân hoan.
- Bạch Thế Tôn, nhưng hân hoan có ý nghĩa gì,
có lợi ích gì?
- Này Ànanda, hân hoan có ý nghĩa hoan hỷ, có
lợi ích hoan hỷ.
- Nhưng bạch Thế Tôn, hoan hỷ có ý nghĩa gì, có
lợi ích gì?

TỶ KHEO                                            89

- Nhưng Ànanda, hoan hỷ có ý nghĩa khinh an,
có lợi ích khinh an.
- Nhưng bạch Thế Tôn, khinh an có ý nghĩa gì,
có lợi ích gì?
- Này Ànanda, khinh an có ý nghĩa an lạc, có lợi
ích an lạc.
- Nhưng bạch Thế Tôn, an lạc có ý nghĩa gì, có
lợi ích gì?
- Này Ànanda, an lạc có ý nghĩa định, có lợi ích
định.
- Nhưng bạch Thế Tôn, định có ý nghĩa gì? Có
lợi ích gì?
- Này Ànanda, định có ý nghĩa như thật tri kiến,
có lợi ích như thật tri kiến.
- Nhưng bạch Thế Tôn, như thật tri kiến có ý
nghĩa gì, có lợi ích gì?
- Này Ànanda, như thật tri kiến có ý nghĩa nhàm
chán, có lợi ích nhàm chán.
- Nhưng bạch Thế Tôn, nhàm chán có ý nghĩa gì,
có lợi ý gì?
- Này Ànanda, nhàm chán có ý nghĩa ly tham, có
lợi ích ly tham.
- Nhưng bạch Thế Tôn, ly tham có ý nghĩa gì, có
lợi ích gì?
- Này Ànanda ly tham có ý nghĩa giải thoát tri
kiến, có lợi ích giải thoát tri kiến.

TỶ KHEO                                        90

2. Như vậy, này Ànanda:

1.  Các thiện giới có ý nghĩa không hối tiếc, có lợi
ích không hối tiếc.
2. Không hối tiếc có ý nghĩa hân hoan, có lợi ích
hân hoan.
3. Hân hoan có ý nghĩa hoan hỷ, có lợi ích hoan
hỷ.
4. Hoan hỷ có ý nghĩa khinh an, có lợi ích khinh
an.
5. Khinh an có ý nghĩa an lạc, có lợi ích an lạc.
6. An lạc có ý nghĩa định, có lợi ích định.
7. Định có ý nghĩa như thật tri kiến, có lợi ích như
thật tri kiến.
8. Như thật tri kiến có ý nghĩa nhàm chán, có lợi
ích nhàm chán.
9. Nhàm chán có ý nghĩa ly tham, có lợi ích ly
tham.
10. Ly tham có ý nghĩa giải thoát tri kiến, có lợi ích
giải thoát tri kiến.

Như vậy, này Ànanda, các thiện giới thứ lớp dẫn đến tối thượng.

TỶ KHEO                                               91

6        11 pháp cần có - Kinh NGƯỜI CHĂN BÒ – Tăng IV, 691

NGƯỜI CHĂN BÒ – Tăng IV, 691

1. Thành tựu mười một chi phần, này các Tỷ-kheo,
một người chăn bò không có thể lãnh đạo đàn bò và
khiến đàn bò được tăng trưởng. Thế nào là mười
một?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chăn bò:

1.  Không biết sắc.
2. Không thiện xảo trong tướng.
3. Không trừ khử trứng ruồi.
4. Không băng bó vết thương.
5. Không có xông khói.
6. Không biết chỗ nước có thể lội qua.
7. Không biết chỗ nước uống được.
8. Không biết đường.
9. Không thiện xảo chỗ bò có thể ăn.
10. Nặn sữa đến kiệt quệ.
11. Đối với các con bò đực, con bò cha, con bò lãnh
đạo, không có đặc biệt kính trọng.

TỶ KHEO                                              92

Thành tựu mười một chi phần này, người chăn bò không có thể lãnh đạo đàn bò và khiến đàn bò được tăng trưởng.

3. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với mười
một pháp, Tỷ-kheo không có thể được tăng trưởng,
tăng thịnh, tăng rộng rãi trong pháp luật này. Thế nào
là mười một?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1.  Không biết sắc.
2. Không thiện xảo trong tướng.
3. Không trừ khử trứng ruồi.
4. Không băng bó vết thương.
5. Không có xông khói.
6. Không biết chỗ nước có thể lội qua.
7. Không biết chỗ nước uống được.
8. Không biết đường.
9. Không thiện xảo chỗ bò có thể ăn.
10. Nặn sữa đến kiệt quệ.
11. Đối với với Tỷ-kheo trưởng lão, kỳ cựu, xuất
gia đã lâu ngày, bậc cha trong Tăng chúng, bậc
lãnh đạo trong Tăng chúng, không có đặc biệt
kính trọng.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết sắc?

TỶ KHEO                                             93

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, phàm sắc gì do
bốn đại hay do bốn đại tác thành, vị ấy không như
thật quán tri sắc ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
Tỷ-kheo không biết sắc.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo không thiện xảo trong các tướng?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật
quán tri nghiệp tướng của người ngu, nghiệp tướng
của người trí. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
không thiện xảo trong các tướng.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo không trừ khử trứng ruồi?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với dục tầm
được khởi lên, chấp nhận, không từ bỏ, không tẩy
sạch, không chấm dứt, không đưa đến không thể tái
sanh. Đối với sân tầm được khởi lên... đối với hại
tầm được khởi lên, chấp nhận không từ bỏ, không tẩy
sạch, không chấm dứt, không đưa đến không thể tái
sanh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
trừ khử trứng các loài ruồi.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là không có băng bó vết thương?

TỶ KHEO                                          94

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc,
nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì khiến tham, ưu, các ác bất thiện pháp
khởi lên, Tỷ-kheo không tự chế ngự nguyên nhân ấy,
không hộ trì nhãn căn, không thực hành sự hộ trì
nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi
hương...... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi
ý nhận thức các pháp, vị ấy nắm giữ tướng chung,
nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì ý
căn không được chế ngự, khiến tham ưu, các ác bất
thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo không chế ngự nguyên
nhân ấy, không hộ trì ý căn, không thực hành sự hộ
trì ý căn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
không băng bó vết thương.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không xông khói?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không thuyết
pháp rộng rãi cho các người khác, như đã được nghe,
như đã được hiểu biết. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
Tỷ-kheo không xông khói.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo không biết chỗ nước có thể lội qua?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các Tỷ- kheo nghe nhiều, được trao truyền giáo điển, là bậc

TỶ KHEO                                             95

trì Pháp, trì Luật, trì toát yếu. Tỷ-kheo thỉnh thoảng
đến thăm những vị ấy, nhưng không đặt câu hỏi,
không thẩm vấn: "Thưa Tôn giả, vấn đề này thế nào?
Nghĩa là vấn đề này là gì?" Các vị Tôn giả ấy không
có khai mở những gì chưa khai mở, không có hiển lộ
những gì chưa hiển hộ, không có tẩy sạch sự nghi
ngờ đối với các pháp còn chỗ nghi ngờ. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không biết chỗ nước có thể lội
qua được.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết chỗ nước uống?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi Pháp và Luật được thuyết giảng do Như Lai thuyết giảng, không được nghĩa tín thọ, không được pháp tín thọ, không được hân hoan liên hệ đến Pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết chỗ nước uống.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết con đường?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật
quán tri con đường Thánh đạo tám ngành. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không rõ biết con
đường.

TỶ KHEO                                             96

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không thiện xảo trong các chỗ bò ăn cỏ?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật quán tri Bốn niệm xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không thiện xảo trong các chỗ bò ăn cỏ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo nặn sữa bò cho đến khô kiệt?

14. Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi các tín nam, tín nữ
cúng dường, đem lại cúng dường hết sức đầy đủ các
vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh, ở đây Tỷ-kheo không biết thâu nhận
vừa phải. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo nặn
sữa bò đến khô kiệt.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào, đối với các Tỷ-
kheo Trưởng lão, kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
bậc cha trong Tăng chúng, bậc lãnh đạo trong
Tăng chúng, không có đặc biệt kính trọng?

15. Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo nào là bậc Trưởng lão, kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày, bậc cha trong Tăng chúng, bậc lãnh đạo trong Tăng chúng, với các vị ấy, không có đối xử với từ thân hành, trước mặt và sau lưng... với từ khẩu hành... với từ ý hành, trước mặt và sau lưng. Như vậy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             97

Tỷ-kheo đối với các Tỷ-kheo Trưởng lão, kỳ cựu,
xuất gia đã lâu ngày, là bậc cha trong Tăng chúng, là
bậc lãnh đạo trong Tăng chúng, đối với các vị ấy
không có đặc biệt tôn kính.

Thành tựu với mười một pháp này, Tỷ-kheo không có thể tăng trưởng, tăng thịnh, tăng rộng rãi trong Pháp và Luật này.

16. Thành tựu với mười một chi phần, này các Tỷ- kheo, người chăn bò có thể lãnh đạo đàn bò và khiến đàn bò được tăng trưởng. Thế nào là mười một?

17. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chăn bò:

1.  Biết sắc.
2. Thiện xảo trong tướng.
3. Trừ khử trứng ruồi.
4. Băng bó vết thương.
5. Có xông khói.
6. Biết chỗ nước có thể lội qua.
7. Biết chỗ nước uống được.
8. Biết đường.
9. Thiện xảo chỗ bò có thể ăn.
10. Không nặn sữa đến kiệt quệ.
11. Đối với các con bò đực, con bò cha, con bò lãnh
đạo, có đặc biệt kính trọng.

TỶ KHEO                                            98

Thành tựu mười một chi phần này, người chăn bò có thể lãnh đạo đàn bò và khiến đàn bò được tăng trưởng.

18. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với mười
một pháp, Tỷ-kheo có thể được tăng trưởng, tăng
thịnh, tăng rộng rãi trong Pháp và Luật này. Thế nào
là mười một?

19. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1.  Biết sắc.
2. Thiện xảo trong tướng.
3. Trừ khử trứng ruồi.
4. Băng bó vết thương.
5. Có xông khói.
6. Biết chỗ nước có thể lội qua.
7. Biết chỗ nước uống được.
8. Biết đường.
9. Thiện xảo chỗ bò có thể ăn.
10. Không nặn sữa đến kiệt quệ.
11. Đối với với Tỷ-kheo trưởng lão, kỳ cựu, xuất
gia đã lâu ngày, bậc cha trong Tăng chúng,
bậc lãnh đạo trong Tăng chúng, có đặc biệt
kính trọng.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sắc?

TỶ KHEO                                           99

20. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, phàm sắc gì
do bốn đại hay do bốn đại tác thành, vị ấy như thật
quán trị sắc ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-
kheo biết sắc.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo thiện xảo trong các tướng?

21. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán
tri nghiệp tướng của người ngu, nghiệp tướng của
người trí. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
thiện xảo trong các tướng.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo trừ khử trứng ruồi?

22. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với dục tầm
được khởi lên, không chấp nhận, từ bỏ, tẩy sạch,
chấm dứt, đưa đến không thể tái sanh. Đối với sân
tầm được khởi lên... đối với hại tầm được khởi lên,
không chấp nhận từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đưa đến
không thể tái sanh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-
kheo trừ khử trứng ruồi.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là có băng bó vết thương?

TỶ KHEO                                           100

23. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy
sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ
tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến tham, ưu,
các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự
nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì
nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi
hương...... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi
ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng
chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên
nhân gì, vì ý căn được chế ngự, khiến tham ưu, các
ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên
nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo băng bó vết
thương.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo xông khói?

24. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp
rộng rãi cho các người khác, như đã được nghe, như
đã được hiểu biết. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-
kheo xông khói.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo biết chỗ nước có thể lội qua?

25. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các Tỷ- kheo nghe nhiều, được trao truyền giáo điển, là bậc

TỶ KHEO                                             101

trì Pháp, trì Luật, trì toát yếu. Tỷ-kheo thỉnh thoảng
đến thăm những vị ấy, đặt câu hỏi, thẩm vấn: "Thưa
Tôn giả, vấn đề này thế nào? Nghĩa là vấn đề này là
gì?" Các vị Tôn giả ấy có khai mở những gì chưa
khai mở, hiển lộ những gì chưa hiển hộ, tẩy sạch nghi
vấn trong những vấn đề còn nghi vấn. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết chỗ nước có thể lội qua
được.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết chỗ nước uống?

26. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi Pháp
và Luật được thuyết giảng do Như Lai thuyết giảng,
được nghĩa tín thọ, được pháp tín thọ, được hân hoan
liên hệ đến Pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-
kheo biết chỗ nước uống.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết con đường?

27. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri con đường Thánh đạo tám ngành. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo rõ biết con đường.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thiện xảo trong các chỗ bò ăn cỏ?

TỶ KHEO                                             102

28. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri Bốn niệm xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thiện xảo trong các chỗ bò ăn cỏ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo nặn sữa bò còn để sữa lại?

29. Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi các tín nam, tín nữ cúng dường, đem lại hết sức đầy đủ các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, ở đây Tỷ-kheo biết thâu nhận vừa phải. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo nặn sữa bò còn để sữa lại.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào, đối với các Tỷ-
kheo Trưởng lão, kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
bậc cha trong Tăng chúng, bậc lãnh đạo trong
Tăng chúng, có đặc biệt kính trọng?

30. Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo nào là bậc
Trưởng lão, kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày, bậc cha
trong Tăng chúng, bậc lãnh đạo trong Tăng chúng,
với các vị ấy, có đối xử với từ thân hành, trước mặt
và sau lưng... với từ khẩu hành... với từ ý hành, trước
mặt và sau lưng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đối với các Tỷ-kheo Trưởng lão, kỳ cựu, xuất gia đã
lâu ngày, là bậc cha trong Tăng chúng, là bậc lãnh
đạo trong Tăng chúng, với các vị ấy, có đặc biệt tôn
kính.

TỶ KHEO                                              103

Thành tựu với mười một pháp này, Tỷ-kheo có thể tăng trưởng, tăng thịnh, tăng rộng rãi trong Pháp và Luật này.

TỶ KHEO                                           104

7     11 pháp cần có - ĐẠI Kinh NGƯỜI CHĂN BÒ – 33 Trung I, 481

ĐẠI KINH NGƯỜI CHĂN BÒ (Mahagopalaka suttam) – Bài kinh số 33 – Trung I, 481

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở tại đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Này các Tỷ-kheo, nếu không đầy đủ mười một
đức tánh này, một người chăn bò không thể chăn giữ
đàn bò, không thể khiến đàn bò được hưng thịnh. Thế
nào là mười một?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một người chăn bò:

TỶ KHEO                                          105

 Không biết rõ sắc,
 Không khéo (phân biệt) các tướng,
 Không từ bỏ trứng con bò chét,
 Không băng bó vết thương,
 Không có xông khói,
 Không biết chỗ nước có thể lội qua,
 Không biết chỗ nước uống,
 Không biết con đường,
 Không khéo léo đối với các chỗ đàn bò có
thể ăn cỏ,
 Là người vắt sữa cho đến khô kiệt,
 Là người không chú ý, không săn sóc đặc
biệt những con bò đực già và đầu đàn.
Này các Tỷ-kheo, người chăn bò nào không đầy
đủ mười một đức tánh như vậy, không thể chăn giữ
đàn bò, không thể khiến đàn bò được hưng thịnh.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không
đầy đủ mười một pháp, không thể lớn mạnh, tăng
thịnh, thành mãn trong pháp luật này. Thế nào là
mười một?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

 Tỷ-kheo không biết sắc,  Không khéo (phân biệt) các tướng,  Không từ bỏ trứng con bò chét,

TỶ KHEO                                        106

 Không băng bó vết thương,
 Không có xông khói,
 Không biết chỗ nước có thể lội qua,
 Không biết chỗ nước uống,
 Không biết con đường,
 Không khéo léo đối với các chỗ đàn bò có
thể ăn cỏ,
 Là người vắt sữa cho đến khô kiệt,
 Đối với những Thượng Tọa trưởng lão,
xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong
Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới,
không có sự tôn kính, tôn trọng đặc biệt.

Chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết rõ các sắc?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với sắc
pháp không như thật biết tất cả loại sắc thuộc bốn
đại và sắc do bốn đại hợp thành. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không biết rõ các sắc.

Chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không khéo (phân biệt) các tướng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật biết kẻ ngu và nghiệp tướng của người đó, kẻ trí

TỶ KHEO                                            107

và nghiệp tướng của người đó. Như vậy, này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo không khéo (phân biệt) các tướng.

Chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không trừ bỏ trứng con bò chét?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thọ dụng dục tầm khởi lên, không từ bỏ, không tránh né, không chấm dứt, không làm cho không tồn tại, thọ dụng sân tầm khởi lên... (như trên)... thọ dụng hại tầm khởi lên... (như trên)... thọ dụng các ác, bất thiện pháp khởi lên, không từ bỏ, không tránh né, không chấm dứt, không làm cho không tồn tại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không trừ bỏ trứng con bò chét.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không băng bó vết thương?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì làm con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; Tỷ-kheo không tự chế ngự nguyên nhân ấy, không hộ trì con mắt, không thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự,

TỶ KHEO                                             108

khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên;
Tỷ-kheo không chế ngự nguyên nhân ấy, không hộ
trì ý căn, không thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không băng bó vết
thương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không xông khói?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có
thuyết giảng rộng rãi cho các người khác biết Chánh
pháp mình được nghe, được thọ trì. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không xông khói.

Và này, các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo không biết chỗ nước có thể lội qua?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thỉnh thoảng có đến gặp những Tỷ-kheo đa văn được trao cho truyền thống giáo điển, những bậc trì Pháp, trì Luật, trì matika (các bản tóm tắt) nhưng không hỏi, không trả lời các vị ấy: "Thưa Tôn giả, điểm này là thế nào? Ý nghĩa này là gì?" Những bậc Tôn giả ấy không làm cho hiển lộ những điều chưa hiển lộ, không làm cho rõ ràng những điều chưa được rõ ràng, và đối với những nghi vấn về Chánh pháp, các vị ấy không đoạn trừ nghi hoặc. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết chỗ nước có thể lội qua.

TỶ KHEO                                             109

Và chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết rõ chỗ nước uống?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, trong khi
Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết được giảng
dạy, không chứng đạt nghĩa tín thọ, pháp tín thọ,
không chứng đạt sự hân hoan liên hệ đến Pháp. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết chỗ
nước uống.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết về con đường?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như
thật biết con đường Thánh đạo Tám ngành. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết đến con
đường.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không khéo léo với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như
thật biết về Bốn Niệm Xứ. Như vậy này các Tỷ-kheo,
là Tỷ-kheo không khéo léo với các chỗ đàn bò có thể
ăn cỏ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo vắt sữa cho đến khô kiệt?

TỶ KHEO                                          110

Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi các vị tại gia vì lòng tin cúng dường các vật dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, Tỷ-kheo không biết nhận lãnh cho được vừa đủ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo vắt sữa cho đến khô kiệt.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo, đối với những Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có sự tôn kính, sự tôn trọng đặc biệt?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với Thượng tọa, trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có thân nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, không có khẩu nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, không có ý nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đối với những Thượng tọa, trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có sự tôn kính, sự tôn trọng đặc biệt. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không đầy đủ mười một pháp này, thì không thể lớn mạnh, tăng thịnh, thành mãn trong Pháp, Luật này.

Này các Tỷ-kheo, người chăn bò đầy đủ mười

TỶ KHEO                                            111

một đức tánh này có thể chăn giữ đàn bò, khiến đàn bò trở thành hưng thịnh. Thế nào là mười một?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chăn bò:

 Biết rõ sắc,
 Khéo (phân biệt) các tướng,
 Trừ bỏ trứng con bò chét,
 Băng bó vết thương,
 Có xông khói,
 Biết chỗ nước có thể lội qua,
 Biết chỗ nước uống,
 Biết con đường,
 Khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn
cỏ,
 Không vắt sữa cho đến khô kiệt,
 Là người chú ý săn sóc đặc biệt, những
con bò đực già và đầu đàn.
Này các Tỷ-kheo, người chăn bò đầy đủ mười
một đức tánh này có thể chăn giữ đàn bò và làm cho
đàn bò trở thành hưng thịnh.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ
mười một pháp này có thể lớn mạnh, tăng thịnh,
thành mãn trong Pháp, Luật này. Thế nào là mười
một?

TỶ KHEO                                         112

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

 Tỷ-kheo biết rõ sắc,
 Khéo (phân biệt) các tướng,
 Trừ bỏ trứng con bò chét,
 Băng bó vết thương,
 Có xông khói,
 Biết chỗ nước có thể lội qua,
 Biết chỗ nước uống,
 Biết con đường
 Khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn
cỏ,
 Không phải là người vắt sữa cho đến khô
kiệt,
 Đối với những Thượng tọa, trưởng lảo,
xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong
Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới,
có sự tôn kính, tôn trọng đặc biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết rõ
các sắc?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với sắc pháp như
thật biết tất cả loại sắc thuộc bốn đại và sắc do bốn
đại hợp thành. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
biết rõ các sắc.

Chư Tỷ-kheo thế nào là Tỷ-kheo khéo (phân

TỶ KHEO                                            113

biệt) các tướng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật biết
kẻ ngu và nghiệp tướng kẻ ngu, kẻ trí và nghiệp
tướng kẻ trí. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
khéo (phân biệt) các tướng.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo trừ bỏ trứng con bò chét?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không thọ
dụng dục tầm khởi lên, từ bỏ, tránh né, chấm dứt, làm
cho không tồn tại, không thọ dụng sân tầm khởi lên...
(như trên)... không thọ dụng hại tầm khởi lên... (như
trên)..., không thọ dụng các ác, bất thiện pháp khởi
lên, từ bỏ, tránh né, chấm dứt, làm cho không tồn tại.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo trừ bỏ trứng
con bò chét.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo băng bó vết thương?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe

TỶ KHEO                                             114

tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm
xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ
tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự,
khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên;
Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực
hành sự hộ trì ý căn. Như vầy, này các Tỷ-kheo, là
Tỷ-kheo băng bó vết thương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo có xông khói?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có thuyết
giảng rộng rãi cho các người khác biết Chánh pháp
mình được nghe, được thọ trì. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là Tỷ-kheo có xông khói.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết chỗ nước có thể lội qua?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thỉnh thoảng có đến gặp những Tỷ-kheo đa văn, được trao cho truyền thống giáo điển, những bậc trì Pháp, trì Luật, trì matika (các bản tóm tắt) có hỏi, có trả lời các vị ấy: "Thưa Tôn giả, điểm này là thế nào? Ý nghĩa này là gì? những bậc Tôn giả ấy làm cho hiển lộ những điều chưa được hiển lộ, làm cho rõ ràng những điều chưa được rõ ràng, và đối với những nghi vấn về

TỶ KHEO                                             115

Chánh pháp, các vị đoạn trừ nghi hoặc. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết rõ chỗ nước có thể lội qua.

Và chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết rõ chỗ nước uống?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi
Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, giảng dạy,
chứng đạt nghĩa tín thọ, chứng đạt pháp tín thọ,
chứng đạt sự hân hoan liên hệ đến Pháp. Như vậy, là
Tỷ-kheo biết chỗ nước uống.

Và các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết rõ về con đường?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật biết con đường Thánh đạo Tám ngành. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết rõ con đường.

Và này, các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật biết về Bốn Niệm Xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ- kheo khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không

TỶ KHEO                                          116

vắt sữa cho đến khô kiệt?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi các vị tại gia vì lòng tin cúng dường các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, Tỷ-kheo biết nhận lãnh cho được vừa đủ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không vắt sữa cho đến khô kiệt.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo, đối với những Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có sự tôn kính, sự tôn trọng đặc biệt?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có thân nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, có khẩu nghiệp, đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, có ý nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đối với những Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có sự tôn kính, có sự tôn trọng đặc biệt. Này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo nào đầy đủ mười một pháp này, thì có thể lớn mạnh, tăng thịnh, thành mãn trong Pháp, Luật này.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy, các Tỷ-kheo ấy

TỶ KHEO                                              117

hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                             118

8      3 tưởng của người tu - Kinh TƯỞNG – Tăng IV, 528

TƯỞNG – Tăng IV, 528

(Thiếu 1 pháp????)

1. Có ba Sa-môn tưởng, này các Tỷ-kheo, được tụ tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ bảy pháp.

2. Thế nào là ba?

- Ta nay đã đến tình trạng mất bản sắc. - Đời sống ta bị phụ thuộc vào người khác. - Hành vi của ta cần phải thay đổi.

Ba Sa-môn tưởng này, này các Tỷ-kheo, được tụ tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ bảy pháp.

3. Thế nào là bảy?

1. Luôn luôn là người làm liên tục, thực hiện liên
tục trong các Giới Luật.
2. Không có tham ái.
3. Không có sân.
4. Không có quá mạn.
5. Ưa thích học tập.

TỶ KHEO                                             119

6. Đối với các vật dụng cần yếu cho đời sống, nó nghĩ: "Đây là mục đích sống tinh cần tinh tấn".

Này các Tỷ-kheo, có ba Sa-môn tưởng này tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho đầy đủ bảy pháp.

TỶ KHEO                                           120

9      4 loại bệnh cho người tu - Kinh BỆNH – Tăng II, 86

BỆNH – Tăng II, 86

1. Này các Tỷ-kheo, có hai loại bệnh này. Thế nào là hai?

- Bệnh về thân - Bệnh về tâm.

Này các Tỷ-kheo, chúng ta thấy có chúng sanh tự
nhận mình là không thân bệnh được một năm, tự
nhận mình là không thân bệnh được hai năm, được
ba … được bốn … được năm … được mười … được
hai mươi … được ba mươi … được bốn mươi … tự
nhận mình là không thân bệnh được năm mươi năm,
tự nhận mình là không thân bệnh được một trăm
năm. Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, rất khó tìm
được ở đời là những chúng sanh tự nhận mình là
không tâm bệnh dầu chỉ trong một khoảnh khắc, trừ
những vị đã đoạn trừ các lậu hoặc.

2. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại bệnh này cho người xuất gia. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                         121

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, người có dục lớn, bực
bội tức tối, không tự bằng lòng với các đồ vật
như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh.
- Người ấy vì nhiều dục lớn, bực bội tức tối,
không tự bằng lòng với các đồ vật như y, đồ ăn
khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, khởi
lên thèm khát, ác dục, muốn được các điều
không được tán thán, muốn được các lợi
dưỡng, cung kính, danh vọng.
- Vị ấy nỗ lực, cố gắng, tinh tấn để được các điều
không được tán thán, muốn được các lợi
dưỡng, cung kính, danh vọng.
- Vị ấy sau khi tính toán, đi đến các gia đình; sau
khi tính toán, ngồi xuống; sau khi tính toán,
thuyết pháp; sau khi tính toán, ngưng nín tiểu
tiện, đại tiện.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là bốn chứng bệnh của người xuất gia.

3. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:

- "Ta sẽ không có dục lớn, bực bội tức tối, tự bằng lòng với các đồ vật như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

TỶ KHEO                                            122

- Ta sẽ không khởi lên thèm khát, ác dục, muốn
được các điều không đáng được tán thán, muốn
được các lợi dưỡng, cung kính, danh vọng.
- Ta sẽ không nỗ lực, không cố gắng, không tinh
tấn để được các lợi dưỡng, cung kính, danh
vọng.
- Ta sẽ kham nhẫn lạnh, nóng, đói, khát, sự xúc
chạm với ruồi và muỗi, với gió và mưa và các
vật bò sát, (kham nhẫn) các hình thức nói phô
khó chịu, khó chấp nhận.
- Ta sẽ chịu đựng các khổ thọ về thân, khởi lên
khổ đau, nhói đau, mãnh liệt, kịch liệt, không
khả hỷ, không khả ý, đứt mạng sống".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                         123

10    5 điều khổ cho Samôn - Kinh CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SAMÔN – Tăng II, 545

CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SAMÔN – Tăng II, 545

1. - Có năm điều khổ này cho Sa-môn.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không tự vừa đủ với y nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được
chỗ này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận
được chỗ này chỗ kia;
- Không vui thích trong Phạm hạnh.

Này các Tỷ-kheo, có năm điều khổ này cho Sa-môn.

3. Có năm an lạc này cho Sa-môn.

4. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                        124

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo tự vừa đủ với y nhận được chỗ này
chỗ kia;
- Tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ này chỗ
kia;
- Tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận được
chỗ này chỗ kia;
- Sống vui thích trong Phạm hạnh.

Này các Tỷ-kheo, có năm an lạc này cho vị Sa-môn.

TỶ KHEO                                        125

11    7 Diệu pháp và Phi diệu pháp - Kinh PHI DIỆU PHÁP – Tăng III, 482

PHI DIỆU PHÁP –Tăng III, 482

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy phi diệp pháp này.

2. Thế nào là bảy?

- Bất tín,
- Không xấu hổ,
- Không sợ hãi,
- Không nghe nhiều,
- Biếng nhác,
- Thất niệm,
- Ác tuệ.

Này các Tỷ-kheo, có bảy phi diệu pháp này.

DIỆU PHÁP –Tăng III, 482

1.- Có bảy diệu pháp này, này các Tỷ-kheo.

2. Thế nào là bảy?

- Tín,

TỶ KHEO                                           126

- Xấu hổ,
- Sợ hãi,
- Nghe nhiều,
- Tinh tấn,
- Chánh niệm,
- Có trí tuệ.

Này các Tỷ-kheo, có bảy diệu pháp này.

TỶ KHEO                                  127

12     7 diệu pháp của người tu - Kinh THÀNH TRÌ – Tăng III, 426

THÀNH TRÌ –Tăng III, 426

1. - Này các Tỷ-kheo, khi nào một thành trì biên địa của vua được khéo trang bị với bảy trang bị của một thành trì, và bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, thành trì biên địa ấy được gọi là không bị chinh phục bởi quân địch ở bên ngoài và kẻ đồng minh phản nghịch ở bên trong.

Thế nào là được khéo trang bị với bảy trang bị của một thành trì?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có một cột trụ đâm sâu vào đất, khéo đào sâu, không bị dao động, không bị lay chuyển. Với trang bị thành trì thứ nhất này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có một đường thông hào sâu và rộng. Với trang bị thành trì thứ hai này là thành trì biên địa của

TỶ KHEO                                               128

vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có một đường chạy vòng xung quanh vừa cao và vừa rộng. Với trang bị thành trì thứ ba này của một thành trì, là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều vũ khí được cất chứa như Salàkam (cung tên) và Jevanìyam (cây lao) với trang bị thành trì thứ tư này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều quân đội đồn trú, như những người cưỡi voi, những người cưỡi ngựa, những người cưỡi xe, những người cầm cung, những người cầm cờ, các quan lo chỗ ở, các lính lo vấn đề lương thực, những người con vua dõng mãnh, những bộ đội xung kích, đội voi lớn, các dũng sĩ, các binh sĩ mặc áo giáp, những người con của các nô tỳ. Với trang bị thành trì thứ năm này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                             129

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua, có người giữ cửa thành là người hiền trí, thông minh, có trí, ngăn chặn những người lạ mặt, cho vào những người quen biết. Với sự trang bị thành trì thứ sáu này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có bức thành vừa cao vừa rộng, ngoài mặt
có trét vôi hồ. Với sự trang bị thành trì thứ bảy này
là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để
bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự
những người bên ngoài.

Với bảy loại trang bị thành trì này, thành trì được xem là được khéo trang bị.

Thế nào là bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều cỏ, củi, nước được tích trữ để
những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo
ngại, được lạc trú và để chống cự những người bên
ngoài.

TỶ KHEO                                              130

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều lúa và lùa mì để những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để chống cự những người bên ngoài.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có cất chứa nhiều mè, đậu, các loại giả đậu
và ngũ cốc để những người ở trong thành... để chống
cự những người bên ngoài.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều dược phẩm, như thục tô, sanh tô, dầu, mật, đường bánh, muối để những người ở trong thành... để chống cự những người bên ngoài.

Bốn loại đồ ăn này, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Khi nào, này các Tỷ-kheo, một thành trì biên địa của vua, được khéo trang bị với bảy món trang bị này của một thành trì và bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, thành trì biên địa ấy được gọi là không bị chinh phục với quân địch ở bên ngoài và kẻ đồng minh phản nghịch ở bên trong.

 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử thành tựu với bảy diệu pháp và bốn Thiền thuộc

TỶ KHEO                                             131

tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không
khó khăn, có được không mệt nhọc, có được
không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử
này được gọi là không bị Ma chinh phục, không
bị ác chinh phục.

Vị ấy thành tựu bảy pháp gì?

13. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một cột trụ đâm sâu vào đất, khéo đóng,
không bị dao động, không bị lay chuyển để bảo vệ
những người ở trong thành và để chống cự những
người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn". Với lòng tin làm cột trụ, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không có tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ nhất này, vị ấy được thành tựu.

14. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một con đường thông hào, vừa sâu và
rộng để bảo vệ những người ở trong thành và để
chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                                132

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng xấu
hổ. Vị ấy xấu hổ vì thân làm ác, vì miệng nói ác, vì
ý nghĩ ác. Vị ấy xấu hổ vì thân làm ác, vì miệng nói
ác, vì ý nghĩ ác. Vị ấy xấu hổ vì bị rơi vào các ác, bất
thiện pháp. Lấy xấu hổ làm con đường thông hào,
này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập
thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân
thanh tịnh. Với diệu pháp thứ hai này, vị ấy được
thành tựu.

15. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một con đường vòng chung quanh, vừa
cao vừa rộng để bảo vệ những người ở trong thành
và để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng sợ
hãi, sợ hãi vì thân làm ác, vì miệng nói ác, vì ý nghĩ
ác. Vị ấy sợ hãi vì bị rơi vào các ác, bất thiện pháp.
Lấy sợ hãi làm con đường đi vòng xung quanh,
này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập
thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân
thanh tịnh. Với diệu pháp thứ ba này, vị ấy được
thành tựu.

16. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều vũ khí được cất chứa, như cung tên
và cây lao để bảo vệ những người ở trong thành và
để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                               133

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử là người nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất chứa điều đã được nghe. Những pháp nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, nói lên Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Các pháp như vậy được nghe nhiều, được thọ trì, được đọc cho thành thục, được ý khéo tùy quán, được khéo thể nhập với tri kiến. Lấy nghe nhiều làm vũ khí, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ tư này, vị ấy được thành tựu.

17. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều quân đội đồn trú, như những người cưỡi voi, những người cưỡi ngựa, những người cưỡi xe, những người cầm cung, những người cầm cờ, những quan lo chỗ ở, các lính lo vấn đề lương thực, những người con vua dõng mãnh, những bộ đội xung kích, đội voi lớn, các dũng sĩ, các binh sĩ mặc áo giáp, những con của nô tỳ, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Lấy tinh tấn làm quân đội, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử sống có chánh

TỶ KHEO                                               134

niệm thành tựu tối thắng niệm tuệ, nhớ đến và tùy
niệm việc làm đã lâu ngày. Với niệm làm người giữ
cửa thành, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất
thiện, tu tập thiện pháp, từ bỏ có tội, tu tập không tội,
gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ sáu này,
vị ấy được thành tựu.

18. Ví như, này các Tỷ kheo, trong thành trì biên địa
của vua có người giữ cửa thành là người hiền trí
thông minh, có trí, ngăn chặn những người lạ mặt,
cho vào những người quen biết để bảo vệ những
người ở trong thành và để chống cự những người ở
bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ kheo, Thánh đệ tử sống có
chánh niệm, thành tựu tối thắng niệm tuệ, nhớ đến
và tùy niệm việc làm đã lâu ngày, lời nói đã lâu ngày.
Với niệm làm người giữ cửa thành, này các Tỷ
kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện pháp,
từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh
tịnh. Với diệu pháp thứ sáu này, vị ấy được thành
tựu.

19. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có bức thành vừa cao vừa rộng, ngoài mặt
trét vôi hồ để bảo vệ những người ở trong thành và
để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                                135

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự Thánh thể nhập vào con đường đưa đến đoạn tận khổ đau. Với trí tuệ làm lớp vôi hồ trét bên ngoài, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ bảy này, vị ấy được thành tựu.

Với bảy diệu pháp này, vị ấy thành tựu.

Thế nào là bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức?

20. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều cỏ, củi, nước được tích trữ để
những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo
ngại, được lạc trú và để chống những người bên
ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử ly dục, ly
pháp bất thiện, chứng đạt và an trú sơ Thiền, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ để tự
mình được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và
để bước vào Niết-bàn.

21. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều lúa và lúa mì để những

TỶ KHEO                                               136

người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm, để tự mình được an vui, không phải lo ngại, được lạc trú và để bước vào Niết-bàn.

22. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có cất chứa nhiều mè, đậu, các loại giả đậu
và ngũ cốc để những người trong thành được an vui,
khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để chống cự những
người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do ly hỷ trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt và an trú Thiền thứ ba để tự mình được an vui, khỏi phải lo ngại, được lạc trú và để bước vào Niết-bàn.

23. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều dược phẩm được cất chứa ví như
thục tô, dầu, mật, đường bánh, muối để những người
trong thành được an vui, người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do đoạn lạc, do đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ

TỶ KHEO                                            137

trước, chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ
không lạc, xả niệm thanh tịnh, để tự mình được an
vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để bước vào
Niết-bàn.

Bốn Thiền này thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử thành tựu bảy
diệu pháp này và bốn Thiền này, thuộc tăng thượng
tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có
được không mệt nhọc, có được không phí sức, này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đệ tử không bị ma
chinh phục, không bị ác chinh phục.

TỶ KHEO                                         138

13      8 Đức tánh hiền thiện của vị Tỳ kheo - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543

CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543

1. - Đầy đủ với tám đức tánh, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sở sữu của vua, và được
xem như là biểu tượng của vua.

2.Thế nào là tám?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua
hiền thiện, thuần thục, khéo sanh cả hai từ mẫu
hệ và phụ hệ, tại phương hướng nào, các con
ngựa hiền thiện, thần thục không sanh trưởng,
tại phương hướng ấy, con ngựa ấy được sanh.
- Họ cho ăn các món ăn gì, ướt hay khô, con
ngựa ấy ăn một cách cẩn thận, không có làm
rơi rớt.
- Con ngựa ấy nhàm chán khi phải đứng hay
nằm gần phân hay nước tiểu.
- Con ngựa ấy sống hoan hỷ và dễ dàng sống
chung với các con ngựa khác, và không làm
các con ngựa khác hoảng sợ.

TỶ KHEO                                             139

- Phàm có những gian dối, giả dối, xảo trá,
quanh co gì, nó nêu rõ như thật cho người đánh
xe biết, và người đánh xe cố gắng nhiếp phục
nó.
- Khi đang kéo xe, nó nghĩ: "Hãy để cho các con
ngựa khác muốn hay không muốn kéo, còn ta,
ta sẽ kéo".
- Khi đi, nó đi con đường thẳng.
- Kiên trì, nó kiên trì cho đến khi mạng sống
chấm dứt.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, một con
ngựa của vua hiền thiện, thuần thục, xứng đáng để
vua dùng, thuộc quyền sở sữu của vua, và được xem
như là biểu tượng của vua.

3. Như vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu tám pháp này, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính … là ruộng phương vô thượng ở đời. Thế nào là tám?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Giữ giới, sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập
trong các học pháp.
- Phàm nhận các món đồ ăn gì, thô hay tế, vị ấy
ăn một cách cẩn thận, không có oán thán gì,

TỶ KHEO                                         140

- Vị ấy có nhàm chán, nhàm chán thân làm ác,
miệng nói ác, ý nghĩ ác, nhàm chán sự thành
tựu các pháp ác bất thiện.
- Vị ấy sống hoan hỷ và dễ dàng sống chung với
các Tỷ-kheo khác, và không làm các Tỷ-kheo
khác hoảng sợ.
- Phàm có những gian dối, giả dối, xảo trá,
quanh co gì, nêu rõ như thật cho vị Đạo Sư hay
các đồng Phạm hạnh có trí cố gắng để nhiếp
phục.
- Trong khi học tập, vị ấy khởi lên ý nghĩ: "Hãy
để cho các Tỷ-kheo khác học tập, hay không
học tập, còn ta, ta sẽ học tập ở đây ".
- Khi đi, vị ấy đi con đường thẳng, tại đây, con
đường thẳng này tức là Chánh tri kiến, Chánh
tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh
mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh
định.
- Vị ấy sống tinh cần, nghĩ rằng: "Dầu chỉ có da,
gân hay xương còn lại, dầu thịt và máu có khô
cạn trong thân, điều mà sự kiên trì của con
người, sự tinh tấn của con người, sự nỗ lực có
thể đạt được, nếu chưa đạt được thời tinh tấn
không có chấm dứt".

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng

TỶ KHEO                                          141

được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                    142

14    Biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573

BIẾT NGHE – Tăng II, 573

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và
được xem là một biểu tượng của vua. Thế nào là
năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài sai làm một công tác hoặc đã làm từ trước,
hoặc chưa làm từ trước, nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm, lóng tai và nghe. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

TỶ KHEO                                            143

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, giết voi, giết kẻ cưỡi voi, giết ngựa, giết
kẻ cưỡi ngựa, phá xe, giết kẻ cưỡi xe, giết các bộ
binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua
biết sát hại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết phòng hộ?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đi đến chiến trận, con voi
của vua phòng hộ phần thân trước, phòng hộ phần
thân sau, phòng hộ đầu, phòng hộ tai, phòng hộ ngà,
phòng hộ vòi, phòng hộ đuôi, phòng hộ người cưỡi
voi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
phòng hộ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi lâm
trận, kham nhẫn bị thương đâm, kham nhẫn bị kiếm
đâm, kham nhẫn bị trúng tên, kham nhẫn các thứ
tiếng, như tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và,
tiếng trống nhỏ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết kham nhẫn.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

TỶ KHEO                                               144

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài (huấn luyện voi) sai đi về hướng nào, hoặc
trước kia đã có đi, hay trước kia chưa có đi, liền mau
mắn đi về chỗ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết đi đến.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, và được gọi là một biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp,
vị Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng
được tôn trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng
đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời.
Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, nhiệt tâm, tác
ý, hoàn toàn chú tâm lắng tai nghe pháp. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

TỶ KHEO                                             145

10. Ở dây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các dục tầm đã khởi lên, không có gìn giữ, nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu; đối với sân tầm đã sanh...đối với các hại tầm đã sanh...đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh hay chưa sanh, không có gìn giữ nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn không được bảo vệ, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng...khi mũi ngửi hương...khi lưỡi nếm vị...khi thân cảm xúc...khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được chế ngự, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Ty-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ.

TỶ KHEO                                             146

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh, nóng, đói khát, sự xúc phạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát, những cách nói mạ lỵ, phỉ báng, các cảm thọ về thân, những cảm thọ thống khổ, khốc liệt, nhói đau, chói đau, không sung sướng, không thích thú, chết điếng người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo biết đi đến?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, phương hướng nào
trước kia chưa từng đi, tại đây mọi hành được chỉ
tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn diệt, ly
tham, hoại diệt, Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một
cách mau chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị
Tỷ-kheo biết đi đến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                          147

15    Biết pháp, biết nghĩa, biết tự ngã... - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436

PHÁP TRÍ –Tăng III, 436

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng... là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vị:

- Biết pháp,
- Biết nghĩa,
- Biết tự ngã,
- Biết ước lượng,
- Biết thời,
- Biết hội chúng,
- Biết người thắng kẻ liệt.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết pháp?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết pháp: Khế
Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Không hỏi
tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng
có, Phương quảng.

TỶ KHEO                                          148

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết pháp: Khế kinh, Ứng tụng... Phương quảng, vị ấy ở đây không được gọi là vị biết pháp.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết pháp: Khế
kinh, Ứng tụng... Pháp chưa từng có, Phương quảng;
do vậy, vị ấy được gọi là vị biết pháp. Như vậy là
biết pháp.

Thế nào là biết nghĩa?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này", thời ở đây, vị ấy không được gọi là vị biết nghĩa.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ý nghĩa của
lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của
lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này"; do vậy,
vị ấy được gọi là vị biết nghĩa. Đây là biết pháp, biết
nghĩa.

Thế nào là tự biết?

TỶ KHEO                                              149

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự biết; "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết tự ngã
như vầy: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới,
nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài", ở thời đây, vị ấy
không được gọi là vị biết tự ngã.

Nếu Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, biết tự ngã: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết tự ngã. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết.

Và thế nào là biết ước lượng?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ước lượng (vừa đủ) trong khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ước lượng
vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, thời vị ấy ở đây không
được gọi là vị biết ước lượng vừa đủ.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ước lượng vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; do vậy vị ấy được gọi là vị

TỶ KHEO                                                 150

biết ước lượng vừa đủ. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết ước lượng.

Và thế nào là biết thời?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết thời: "Đây là thời để tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là thời tu tập, đây là thời Thiền tịnh".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết thời: "Đây
là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời
tu tập, đây là thời Thiền tịnh", thời ở đây, vị ấy được
gọi là không biết thời.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết thời: Đây là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời tu tập, đây là thời Thiền tịnh"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết thời, biết vừa đủ, biết thời.

Và thế nào là biết hội chúng?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết hội chúng:
"Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la-
môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa-
môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy,
nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như
vậy".

TỶ KHEO                                              151

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết hội
chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng
Bà-la-môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội
chúng Sa-môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng
như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im
lặng như vậy", thời ở đây, vị ấy không được gọi là
"Vị biết hội chúng".

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết hội chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la- môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa- môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như vậy"; do vậy, được gọi là "Vị biết hội chúng".

Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết vừa đủ, biết thời, biết hội chúng.

Và thế nào là biết người thắng liệt?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với vị Tỷ-kheo, loài
Người được biết theo hai hạng: một hạng ưa thấy
các bậc Thánh, một hạng không ưa thấy các bậc
Thánh. Người này không ưa thấy các bậc Thánh, do
có việc ấy, đáng bị quở trách. Còn người này ưa thấy
các bậc Thánh, do việc ấy, đáng được tán thán.

TỶ KHEO                                               152

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
ưa nghe diệu pháp, một hạng người không ưa nghe
diệu pháp. Hạng người này không ưa nghe diệu
pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người
này ưa nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
lắng tai nghe diệu pháp, một hạng người không lắng
tai nghe diệu pháp. Hạng người này không lắng tai
nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Hạng người này lắng tai nghe diệu pháp, do sự việc
ấy, đáng được tán thán.

Có hai hạng người lắng tai nghe pháp: một hạng
người nghe xong, thọ trì pháp; một hạng người nghe
xong, không thọ trì pháp. Người này nghe xong
không thọ trì pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Người này nghe xong thọ trì pháp, do sự việc ấy,
đáng được tán thán.

Có hai hạng người nghe xong thọ trì pháp: một hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, một hạng người không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì. Hạng người này không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được quở trách. Hạng người này quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

TỶ KHEO                                            153

Có hai hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được
thọ trì: một hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi
hiểu pháp, đã thực hành pháp; tùy pháp; một hạng
người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không
thực hành pháp, tùy pháp. Hạng người này sau khi
hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không thực hành pháp,
tùy pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng
người này sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp đã thực hành pháp; tùy pháp: một hạng người thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha; một hạng người thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo, loài Người được biết theo hai hạng. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Tỷ-kheo biết hạng người thắng liệt.

Do thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đáng được cung kính... là phước điền vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                            154

TỶ KHEO   155

16    Bạn lành, bạn ác đưa đến đâu - Kinh NHỮNG NGƯỜI BẠN – Tăng III, 228

NHỮNG NGƯỜI BẠN –Tăng III, 228

1. - Thật vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, là ác
thân hữu, ác bằng hữu, ác bạn bè, thân cận, hầu hạ,
tôn kính ác thân hữu, chấp nhận tà kiến của họ, sẽ
làm cho viên mãn hành trì pháp, sự kiện này không
xảy ra.
 Không viên mãn hành trì pháp, sẽ có thể làm cho
viên mãn hữu học pháp, sự kiện này không xảy ra.
 Không viên mãn hữu học pháp, sẽ viên mãn các
giới luật, sự kiện này không xảy ra.
 Không viên mãn các giới luật, sẽ từ bỏ dục tham,
sắc tham, hay vô sắc tham, sự kiện này không xảy
ra
2. Thật vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, là thiện
thân hữu, thiện bằng hữu, thiện bạn bè, thân cận, hầu
hạ, tôn kính thiện thân hữu, chấp nhận chánh kiến
của họ, sẽ làm cho viên mãn hành trì pháp, sự kiện
này có thể xảy ra.
 Sau khi viên mãn hành trì pháp, sẽ có thể làm cho
viên mãn hữu học pháp, sự kiện này có thể xảy ra.

TỶ KHEO                                            156

 Sau khi làm cho viên mãn hữu học pháp, sẽ làm
cho viên mãn các giới luật, sự kiện này có xảy ra.
 Sau khi làm cho viên mãn các giới luật sẽ từ bỏ
dục tham, sắc tham, hay vô sắc tham, sự kiện này
có xảy ra.

TỶ KHEO                                           157

17    Bắn xa, bắn nhanh, đâm thủng - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ – Tăng II, 141

NGƯỜI CHIẾN SĨ – Tăng II, 141

1.- Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo, một chiến sĩ xứng đáng để cho vua sử dụng, thuộc sở hữu của vua, là biểu tượng của vua. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ thiện xảo về xạ trình, là người bắn xa, bắn như chớp nhoáng, và đâm thủng được vật lớn.

Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo, một chiến sĩ xứng đáng để cho vua sử dụng, thuộc sở hữu của vua, là biểu tượng của vua.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu bốn pháp
này, Tỷ-kheo đáng được cung kính, xứng đáng được
tôn trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng đáng
được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế
nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thiện xảo về xạ trình, là người bắn xa, bắn như chớp nhoáng, và đâm thủng được vật lớn.

TỶ KHEO                                          158

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thiện xảo về xạ trình?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo là người có giới,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, có uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong những lỗi nhỏ, chấp nhận và học tập các học
pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo thiện
xảo về xạ trình.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bắn xa?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm sắc gì
thuộc về quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại,
thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả
sắc, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng:
"Cái này không phải của tôi, cái này không
phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi".
- Phàm có cảm thọ gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện
tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa
hay gần, tất cả cảm thọ, vị ấy thấy như thật với
chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải của
tôi, cái này không phải là tôi, cái này không
phải tự ngã của tôi".
- Phàm có tưởng gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện
tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa
hay gần, tất cả tưởng, vị ấy thấy như thật với
chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải của

TỶ KHEO                                             159

tôi, cái này không phải là tôi, cái này không
phải tự ngã của tôi".
- Phàm có các hành gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện
tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa
hay gần, tất cả các hành, vị ấy thấy như thật
với chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải
của tôi, cái này không phải là tôi, cái này
không phải tự ngã của tôi".
- Phàm có thức gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện tại,
nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay
gần, tất cả các thức, vị ấy thấy như thật với
chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải của
tôi, cái này không phải là tôi, cái này không
phải tự ngã của tôi".

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bắn như chớp nhoáng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri: "Đây là khổ", như thật quán tri: "Đây là khổ tập"; như thật quán tri: "Đây là khổ diệt", như thật quán tri "Đây là con đường đưa đến khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo bắn như chớp nhoáng.

6. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đâm thủng vật to lớn?

TỶ KHEO                                              160

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đâm thủng vô minh uẩn to lớn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ- kheo đâm thủng vật to lớn.

Đầy đủ bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, xứng đáng được tôn trọng,
xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được chắp
tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                        161

18    Bệnh và thuốc - 7 tưởng trị 7 bệnh - Kinh TƯỞNG 2 – Tăng III, 342

TƯỞNG 2 –Tăng III, 342

1. - Có bảy tưởng này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh.

2. Thế nào là bảy?

- Tưởng bất tịnh,
- Tưởng chết,
- Tưởng nhàm chán đối với các món ăn,
- Tưởng không hoan hỷ đối với tất cả thế giới,
- Tưởng vô thường,
- Tưởng khổ trong vô thường,
- Tưởng vô ngã trong khổ.

3. Tưởng bất tịnh, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như vậy?

4. Này các Tỷ-kheo, khi một Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng bất tịnh, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng để không đắm vào các dâm dục; do đó tâm

TỶ KHEO                                            162

vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm chán.

- Ví như, này các Tỷ-kheo, lông gà hay là dây gân
quăng vào lửa thời thối lui, trở lưng, quay lưng,
và không căng thẳng. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
khi một Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng bất
tịnh, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng để
không đắm vào các dâm dục; do đó tâm vị ấy
không căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm
chán.
- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các
tưởng bất tịnh, nhưng tâm lại chạy theo, đắm vào
dâm dục, không khởi lên nhàm chán, thời Tỷ-kheo
ấy cần phải hiểu rằng: "Tưởng bất tịnh không
được ta tu tập, ở nơi ta không có sự sai khác trước
và sau. Ta không đạt được quả tu tập". Ở đấy, vị
ấy tỉnh giác như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các
tưởng bất tịnh, thời tâm thối lui, tâm trở lưng,
quay lưng để không đắm vào các dâm dục, do đó
tâm vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi lên
nhàm chán, thời Tỷ-kheo ấy cần phải hiểu rằng:
"Tưởng bất tịnh được ta tu tập; ở nơi ta có sự sai
khác trước và sau. Ta đạt được quả tu tập". Ở đấy,
vị ấy tỉnh giác như vậy.

TỶ KHEO                                            163

Tưởng bất tịnh, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh, được nói đến như vậy. Do duyên này, được nói đến như vậy.

5. Tưởng chết, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như vậy?

6. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống nhiều với tưởng
chết, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng
không thích thú sự sống, do đó tâm vị ấy không
căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm chán.

... (như số 4 ở trên, chỉ khác trước là tưởng bất tịnh, đây là tưởng chết, với sự thay đổi cần thiết)... Do duyên này, được nói đến như vậy.

7. Tưởng nhàm chán đối với món ăn, này các Tỷ-
kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả
lớn, có lợi ích lớn, như vậy được nói đến. Do duyên
gì được nói đến như vậy?

8. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các
tưởng nhàm chán đối với các món ăn, thời tâm thối
lui, tâm trở lưng, quay lưng không tham ái các vị;
do đó tâm vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi
lên nhàm chán.

TỶ KHEO                                              164

... (như số 4 ở trên, chỉ khác đây là tưởng nhàm chán đối với các món ăn)... Do duyên này được nói đến như vậy.

9. Tưởng không hoan hỷ đối với các thế giới, này
các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn,
có quả lớn, có lợi ích lớn, như vậy được nói đến. Do
duyên gì được nói đến như vậy?

10. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với
tưởng không hoan hỷ đối với các thế giới, thời tâm
thối lui, tâm trở lưng, quay lưng với các lòe loẹt của
thế giới, do đó tâm vị ấy không căng thẳng, thanh
thản, khởi lên nhàm chán.

... (như số 4 ở trên, chỉ khác đây là tâm không hoan hỷ đối với các thế giới và những thay đổi cần thiết)... Do duyên này được nói đến như vậy.

11. Tưởng vô thường, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn,
như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như
vậy?

12. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với tưởng vô thường, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng với các lợi dưỡng, cung kính, danh vọng;

TỶ KHEO                                              165

do đó tâm vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm chán.

... (như số 4 ở trên, chỉ khác đây là tưởng vô thường với những thay đổi cần thiết)...

13. Tưởng khổ trên vô thường, này các Tỷ-kheo,
được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có
lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu
cánh, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói
đến như vậy?

14. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng khổ trên vô thường, thời các tưởng sợ hãi sắc bén được an lập trên thụ động, biếng nhác, thả lỏng, phóng dật, không chú tâm, không quán sát.

- Ví như một kẻ giết người giơ đao lên.
- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với
các tưởng khổ trên vô thường, nhưng các tưởng
sợ hãi sắc bén không được an lập trên thụ động,
biếng nhác, thả lỏng, phóng dật, không chú
tâm, không quán sát; thời giống như một kẻ
giết người giơ đao lên. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy cần phải hiểu rằng: "Tưởng khổ trên vô
thường không được ta tu tập; ở nơi ta không có
sự sai khác trước và sau. Ta không đạt được

TỶ KHEO                                            166

quả của sự tu tập." Ở đây, vị ấy tỉnh giác như
vậy.
- Nhưng này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống
nhiều với các tưởng khổ trên vô thường, thời
các tưởng sợ hãi sắc bén an lập trên thụ động,
biếng nhác, thả lỏng, phóng dật, không chú
tâm, không quán sát, ví như một kẻ giết người
giơ đao lên. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo cần
phải hiểu rằng: "Tưởng khổ trên vô thường
được ta tu tập; ở nơi ta có sự sai khác trước và
sau. Ta đạt được quả của sự tu tập." Ở đây, vị
ấy tỉnh giác như vậy.

Tưởng khổ trên vô thường, này các Tỷ-kheo, được
tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích
lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh,
được nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến
như vậy.

15. Tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-kheo, được
tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích
lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm mục đích,
được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như
vậy?

16. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-kheo, ý của vị ấy thoát khỏi các tư tưởng ngã, ngã sở, ngã mạn,

TỶ KHEO                                            167

đối với cái thân có thức nầy và đối với tất cả tướng ở ngoài, khéo giải thoát, được an tịnh, vượt qua các thiên kiến.

- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với
tâm chất chứa tưởng vô ngã trên khổ, này các
Tỷ-kheo, ý của vị ấy không thoát khỏi các tư
tưởng ngã, ngã sở, ngã mạn, đối với cái thân có
thức nầy và đối với tất cả tướng ở ngoài, khéo
giải thoát, được an tịnh, vượt qua các thiên
kiến. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải
hiểu rằng: "Tưởng vô ngã trên khổ không được
ta tu tập; ở nơi ta không có sự sai khác trước
và sau. Ta không đạt được quả của sự tu tập."
Ở đây, vị ấy tỉnh giác như vậy.
- Nhưng này Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều
với các tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-
kheo, ý của vị ấy thoát khỏi các tư tưởng ngã,
ngã sở, ngã mạn, đối với cái thân có thức và đối
với tất cả tướng ở ngoài, khéo giải thoát, được
an tịnh, vượt qua các thiên kiến. Này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải hiểu rằng: "Tưởng
vô ngã trên khổ được ta tu tập; ở nơi ta có sự
sai khác trước và sau. Ta đạt được quả của sự
tu tập." Ở đây, vị ấy tỉnh giác như vậy.

TỶ KHEO                                             168

Tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-kheo, được tu
tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích
lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh,
được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như
vậy.

Bảy tưởng này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh.

TỶ KHEO                                         169

19    Bệnh và thuốc - Kinh CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64

CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64

1. - Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvathi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika.

Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo,"

- "Bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi
như sau: "Thưa chư Hiền, các pháp chánh giác phần
lấy gì làm sở y để tu tập?". Được hỏi vậy, này các
Tỷ-kheo, các Thầy trả lời cho các du sĩ ngoại đạo
như thế nào?

- Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm lãnh đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương tựa. Thật lành thay, bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy nói lên ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

TỶ KHEO                                          170

- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3. Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi như
sau: "Thưa chư Hiền, các pháp chánh giác phần, lấy
gì làm sở y để tu tập?" Được hỏi vậy, này các Tỷ-
kheo, các Thầy cần phải trả lời cho các du sĩ ngoại
đạo ấy như sau:

"Ở đây, thưa chư Hiền, Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này chư
Hiền, đây là sở y thứ nhất để tu tập các pháp chánh
giác phần".

4. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo có giới, sống được
bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy
đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ
nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp. Này
chư Hiền, đây là sở y thứ hai để tu tập các pháp chánh
giác phần.

5. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo có định, câu chuyện này có khả năng đoạn giảm, hướng thượng

TỶ KHEO                                             171

đưa đến tâm được rộng mở như luận về ít dục, luận
về biết đủ, luận về viễn ly, luận về không tụ hội, luận
về tinh tấn tinh cần, luận về giới, luận về định, luận
về tuệ, luận về giải thoát, luận về giải thoát tri kiến,
những câu chuyện như vậy, có được không khó khăn,
có được không mệt nhọc, có được không phí sức. Này
chư Hiền, đây là sở y thứ ba để tu tập các pháp chánh
giác phần.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này chư Hiền, đây là sở y thứ tư để tu tập các pháp chánh giác phần.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ về sanh và diệt, với Thánh thể nhập
(quyết trạch) đi đến con đường đoạn tận khổ đau.
Này chư Hiền... đây là sở y thứ năm để tu tập các
pháp chánh giác phần.

8. Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: sẽ giữ giới, sẽ sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp.

TỶ KHEO                                               172

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: Câu chuyện này có khả năng đoạn giảm, đưa đến tâm rộng mở, như luận về ít dục... những câu chuyện như vậy, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: sẽ sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện... trong các thiện pháp.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được
chờ đợi như sau: sẽ có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về
sanh và diệt, với Thánh thể nhập đi đến con đường
chơn chánh đoạn tận khổ đau.

Và này các Tỷ-kheo, khi Tỷ-kheo ấy đã trú trong năm pháp này, bốn pháp nữa cần phải tu tập:

1. Cần phải tu tập tưởng bất tịnh để đoạn tận
tham ái.
2. Cần phải tu tập từ tâm để đoạn tận sân.
3. Cần phải tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra để
cắt đứt tầm.
4. Cần phải tu tập tưởng vô thường để phá hoại
ngã mạn.

TỶ KHEO                                           173

 Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo có tưởng vô
thường, tưởng vô ngã được an trú.
 Với Tỷ-kheo có tưởng vô ngã, ngã mạn bị phá
hoại, ngay trong hiện tại, đạt được Niết-bàn.

TỶ KHEO                                      174

20    Bệnh và thuốc - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396

NGỦ NGỤC –Tăng III, 396

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, tại vườn Nai.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha.

Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy
Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong
làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha. Thấy
vậy, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay co
lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy, Thế Tôn biến mất
giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, rừng
Bhesakalà, ở vườn Nai, rồi hiện ra trước mặt Tôn giả
Mahàmoggallàna, tại làng Kallavàlamutta, giữa dân
chúng Magadha. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn; sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả
Mahàmoggallàna.

TỶ KHEO                                           175

- Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục? Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục?

- Thưa phải, bạch Thế Tôn.

2. - Do vậy, này Moggallàna, khi nào Thầy trú có
tưởng và thụy miên xâm nhập Thầy, chớ có tác ý đến
nó, chớ có tưởng nhiều đến nó. Sự kiện này có xảy
ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn
diệt.

3. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna, với tâm của
Thầy, hãy tùy tầm, tùy tứ, với ý hãy tùy quán pháp
như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Sự
kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên
ấy được đoạn diệt.

4. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy đọc
tụng pháp một cách rộng rãi, như đã được nghe, như
đã được học thuộc lòng. Sự kiện này có xảy ra, do
Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

5. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy kéo hai lỗ tai của Thầy, và lấy tay xoa bóp tay chân. Sự

TỶ KHEO                                           176

kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

6. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy từ
chỗ ngồi, đứng dậy lấy nước chùi mắt, nhìn về phía
chân trời và nhìn lên các sao lấp lánh. Sự kiện này
có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được
đoạn diệt.

7. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy tác ý
đến quang tưởng và an trú vào tưởng ban ngày. Như
ban ngày, ban đêm cũng vậy. Như ban đêm, ban ngày
cũng vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không có hạn
chế. Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

8. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy trú
tâm trên chỗ kinh hành, với tưởng trước mặt và sau
lưng, với căn hướng nội, với ý không hướng ngoại.
Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

9. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy nằm như dáng nằm con sư tử, về phía hông bên phải, hai

TỶ KHEO                                            177

chân gác lên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý với
tưởng thức dậy. Và khi thức dậy, này Moggallàna,
Thầy hãy thức dậy thật mau, nghĩ rằng: "Ta sẽ trú,
không có chú tâm đến lạc nằm ngủ, lạc nằm xuống
một bên, lạc thụy miên". Như vậy, này Moggallàna,
Thầy cần phải học tập.

10. Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau:
"Không say sưa trong cao mạn, ta sẽ đi đến thăm các
gia đình". Này Moggallàna, như vậy các Thầy sẽ học
tập.

- Này Moggallàna, nếu Tỷ-kheo say sưa trong
cao mạn đi đến thăm các gia đình. Trong các
gia đình, này Moggallàna, người ta có nhiều
công việc phải làm. Do vậy, người ta không có
tác ý đến Tỷ-kheo đã đi đến. Ở đây, Tỷ-kheo
ấy có thể suy nghĩ: "Nay, ai đã chia rẽ ta với
gia đình này. Các người này không ưa thích gì
ta".
- Như vậy, do không được gì, vị ấy nản chí, vị
ấy giao động. Do giao động, vị ấy không phòng
hộ, do không phòng hộ, tâm rời xa Thiền định.

 Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau: "Ta sẽ không nói lời khiêu khích". Như vậy, này Moggallàna, Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                          178

- Khi nào có lời khiêu khích, này Moggallàna,
thời chờ đợi là nhiều lời qua tiếng lại.
- Khi nào có nhiều lời qua tiếng lại, thời có dao
động.
- Với người có dao động, thời không có phòng
hộ.
- Với người không có phòng hộ, tâm rời xa
Thiền định.

 Này Moggallàna, Ta không tán thán tất cả sự liên
hệ, nhưng không phải Ta không tán thán tất cả sự
liên hệ. Thật vậy, này Moggallàna, Ta không tán
thán các vị xuất gia có sự liên hệ, với các gia chủ.
 Nhưng với các trú xứ ít tiếng ồn, ít tiếng động,
thoát khỏi hơi thở của nhiều người, những chỗ ở
cô độc xa vắng loài Người, thích hợp cho đời sống
Thiền tịnh, Ta tán thán sự liên hệ với những trú
xứ như vậy.

11. Được nghe nói như               vậy,   Tôn    giả Mahàmoggallàna bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến cứu cánh mục đích, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu

TỶ KHEO                                             179

cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người?

- Này Moggallàna, ở đây, Tỷ-kheo được nghe như
sau: "Không nên thiên chấp tất cả pháp". Này
Moggallàna, vị Tỷ-kheo được nghe như sau: "Không
nên thiên chấp tất cả pháp". Vị ấy thắng tri tất cả
pháp; do thắng tri tất cả pháp, vị ấy liễu tri tất cả
pháp.

 Do liễu tri tất cả pháp, phàm có cảm thọ gì
được cảm giác, lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, vị ấy trú tùy quán vô thường đối với các
cảm thọ ấy. Vị ấy trú tùy quán ly tham. Vị ấy
trú tùy quán đoạn diệt. Vị ấy trú tùy quán từ bỏ.
 Do vị ấy trú tùy quán vô thường trong các cảm
thọ, do vị ấy trú tùy quán ly tham, do vị ấy tùy
quán đoạn diệt, do vị ấy trú tùy quán từ bỏ, nên
không chấp thủ một cái gì ở đời.
 Do không chấp thủ nên không lo âu.
 Do không tham đắm nên tự mình nhập Niết-
bàn. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã
thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui
trong trạng thái này nữa".

Này Moggallàna, cho đến như vậy, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến mục đích cứu cánh, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi

TỶ KHEO                                            180

các ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, chớ có sợ hãi các công đức.

Này các Tỷ-kheo, đồng nghĩa với an lạc chính là các
công đức. Ta thắng tri rằng, này các Tỷ-kheo, các
công đức được làm lâu ngày có quả dị thục, có sự
hình thành khả ái, khả hỷ, khả ý lâu ngày. Trong bảy
năm Ta tu tập từ tâm, sau khi tu tập từ tâm bảy năm,
trong bảy thành kiếp hoại kiếp, Ta không trở lui lại
thế giới này.

- Khi thế giới ở trong thành kiếp, này các Tỷ-
kheo, Ta đi đến thế giới Quang Âm Thiên.
- Khi thế giới ở trong kiếp hoại, Ta sanh ra trong
Phạm cung trống không. Ở đấy, này các Tỷ-
kheo, Ta là Phạm thiên, là Đại phạm thiên, vị
Chiến thắng, vị Vô năng thắng, vị Biến tri, vị
Tự tại.
- Ba mươi sáu lần, này các Tỷ-kheo, Ta là Thiên
chủ Sakka.
- Nhiều lần bảy lần, Ta là vị Chuyển luân vương
theo Chánh pháp, là vị Pháp vương, bậc Chiến
thắng bốn phương, đạt được sự thanh bình cho
quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Này các Tỷ-

TỶ KHEO                                           181

kheo, Ta có bảy loại châu báu này, như là xe
báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, gia
chủ báu và cư sĩ báu là thứ bảy. Ta có hơn một
ngàn người con trai, này các Tỷ-kheo, là những
bậc anh hùng, dõng mãnh, đánh tan địch quân.
Và khi ta chiến thắng quả đất này, xa cho đến
bờ biển, Ta trị vì quả đất này không dùng
trượng, không dùng đao, đúng với Chánh pháp.

Hãy xem quả dị thục,
Của các việc công đức,
Của các việc hiền thiện,
Với kẻ tìm an lạc.
Này Tỷ-kheo, Ta tu,
Từ tâm trong bảy năm,
Trong bảy thành hoại kiếp,
Không trở lại thành kiếp,
Ta đạt Quang Âm thiên,
Khi thế giới hoại kiếp
Sanh Phạm cung trống rỗng.
Bảy lần, Ta đóng vai,
Đại Phạm thiên, Tự tại,
Trong ba mươi sáu lần,
Làm Thiên chủ Thiên giới.
Ta làm vua Chuyển luân,
Chủ tể cõi Diêm-phù.
Bậc Sát-ly quán đảnh,

TỶ KHEO                                        182

Bậc chủ tể loài Người,
Ta chiến thắng đất này,
Không với trượng, với kiếm,
Không bạo lực, đúng pháp,
Đối mọi người bình đẳng,
Ta trị vì đúng pháp,
Trên cõi đất tròn này.
Ta khiến các gia đình,
Giàu lớn, tài sản lớn,
Họ hưởng mọi dục lạc,
Ta đầy đủ bảy báu,
Chư Phật thương tưởng đời,
Khéo dạy điều như vậy.
Đấy là nhân đại sự,
Được gọi là Địa vương.
Ta là vua, huy hoàng,
Bảo vệ nhiều tài sản,
Có thần lực, danh xưng,
Vương chủ rừng Diêm-phù,
Ai nghe, không tịnh tín?
Trừ các loại ác sanh,
Do vậy muốn lợi ích,
Cầu vọng sự lớn mạnh,
Hãy kính trọng diệu pháp,
Hãy nhớ lời Phật dạy.

TỶ KHEO                                 183

TỶ KHEO   184

21        Bị bệnh thì cần làm gì - Kinh GIRIMÀNANDA – Tăng IV, 384

GIRIMÀNANDA – Tăng IV, 384

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu
vườn của ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Girimànanda bị bịnh, khổ đau, bị trọng bịnh. Rồi Tôn
giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

2. - Tôn giả Girimànanda, bạch Thế Tôn, bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh. Lành thay, nếu Thế Tôn đi đến Tôn giả Girimànanda, vì lòng từ mẫn.

- Này Ànanda, nếu Thầy đi đến Tỷ-kheo
Girimànanda và đọc lên mười tưởng, thời sự kiện
này có thể xảy ra: Tỷ-kheo Girimànanda sau khi
được nghe mười tưởng, bệnh của vị ấy có thể
được thuyên giảm ngay lập tức!

3. Thế nào là mười?

1. Tưởng vô thường. 2. Tưởng vô ngã. 3. Tưởng bất tịnh.

TỶ KHEO                                             185

4.  Tưởng nguy hại.
5. Tưởng đoạn tận.
6. Tưởng từ bỏ.
7. Tưởng đoạn diệt.
8. Tưởng nhàm chán đối với tất cả thế giới.
9. Tưởng vô thường trong tất cả hành.
10. Tưởng niệm hơi thở vô hơi thở ra.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng vô thường?

4. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến ngôi rừng, hay
đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, quán sát như
sau: "Sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là
vô thường, hành là vô thường, thức là vô thường."
Như vậy vị ấy trú, tùy quán vô thường, trong năm
thủ uẩn này. Này Ànanda, đây gọi là tưởng vô
thường.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng vô ngã?

5. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, quán sát như sau: "Mắt là vô ngã, các sắc là vô ngã; tai là vô ngã, các tiếng là vô ngã; mũi là vô ngã, các hương là vô ngã; lưỡi là vô ngã, các vị là vô ngã; thân là vô ngã, xúc là vô ngã; ý là vô ngã, các pháp là vô ngã." Này Ànanda, đây gọi là tưởng vô ngã.

TỶ KHEO                                            186

Và này Ananda, thế nào là tưởng bất tịnh?

6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo quán sát thân này từ bàn chân trở lên, từ đỉnh tóc trở xuống, được da bao bọc, đầy những vật bất tịnh sai biệt như: "Trong thân này có tóc, lông, móng, răng, da, thịt, dây gân, xương, tủy, thận, quả tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, bụng, phân, mật, đàm (niêm dịch), mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mở da, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu". Như vậy, vị ấy trú quán bất tịnh trong thân này. Này Ànanda, đây gọi là tưởng bất tịnh.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng nguy hại?

7. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, quán sát như sau: "Nhiều khổ là thân này, nhiều sự nguy hại. Như vậy trong thân này, nhiều loại bệnh khởi lên. Ví như bệnh đau mắt, bệnh đau về tai, bệnh đau mũi, bệnh đau lưỡi, bệnh đau thân, bệnh đau đầu, bệnh đau vành tai, bệnh đau miệng, bệnh đau răng, bệnh ho, bệnh suyễn, bệnh sổ mũi, bệnh sốt, bệnh già yếu, bệnh đau yếu, bệnh đau bụng, bất tỉnh, kiết lỵ, bệnh đau bụng quặn, bệnh thổ tả, bệnh hủi, bệnh ung nhọt, bệnh ghẻ lở, bệnh ho lao, bệnh trúng gió, bệnh da, bệnh ngứa, bệnh da đóng vảy, bệnh hắc lào lang ben, bệnh ghẻ, bệnh huyết đảm (mật trong máu), bệnh đái

TỶ KHEO                                              187

đường, bệnh trĩ, bệnh mụt nhọt, bệnh ung thư ung
loét, các bệnh khởi lên từ gió; bệnh do hòa hợp các
thể dịch sinh ra; các bệnh do thời tiết sanh; các bệnh
do làm việc quá độ sanh; các bệnh do sự trùng hợp
các sự kiện; các bệnh do nghiệp thuần thục, lạnh,
nóng, đói khát, đại tiện, tiểu tiện". Như vậy, vị ấy
sống, quán sự nguy hại trong thân này. Này Ananda,
đây gọi là các tưởng nguy hại.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng đoạn tận?

8. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo, không có chấp nhận
dục tầm đã sanh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến
không sanh trưởng; không có chấp nhận sân tầm đã
sanh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không sanh
trưởng; không có chấp nhận hại tầm... đã sanh...;
không có chấp nhận các ác bất thiện pháp tiếp tục
khởi lên, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không
sanh trưởng. Này Ànanda, đây được gọi tưởng đoạn
tận.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng từ bỏ?

9. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay
đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, duy xét
như sau: "Đây là an tịnh, đây là thù thắng, tức là sự
an chỉ tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, ái diệt, ly
tham, Niết bàn.

TỶ KHEO                                              188

Và này Ànanda, thế nào là tưởng đoạn diệt?

10. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng,
hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, suy
xét như sau: "Đây là an tịnh, đây là thù thắng, tức là
sự an chỉ tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, ái diệt,
ly tham, Niết bàn".

Và này Ànanda, thế nào là tưởng không ưa thích trong tất cả thế giới?

11. Ở đây, này Ànanda, phàm ở đời có những chấp
thủ phương tiện, tâm quyết định, thiên kiến, tùy miên
nào, Tỷ-kheo từ bỏ chúng, không ưa thích, không
chấp thủ. Này Ànanda, đây gọi là tưởng không hoan
hỷ đối với tất cả thế gian.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tưởng vô thường trong tất cả hành?

12. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo bực phiền, xấu hổ, nhàm chán đối với tất cả hành. Này Ànanda, đây gọi là vô thường trong tất cả hành.

Và này Ananda, thế nào là tưởng niệm hơi thở vào, hơi thở ra?

13. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, ngồi kiết-

TỶ KHEO                                              189

già, lưng thẳng, để niệm trước mặt. Chánh niệm, vị ấy thở vô; chánh niệm, vị ấy thở ra.

1.  Thở vô dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô dài". Thở
ra dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra dài";
2. Thở vô ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô ngắn".
Thở ra ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra ngắn".
3. "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
4. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
"An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
5. "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra », vị ấy tập.
6. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra », vị ấy tập.
7. "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
8. "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
9. "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác về tâm, Tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
10. "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
11. "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
12. "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

TỶ KHEO                                             190

13. "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
14. "Quán ly tham, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
ly tham, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
15. "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán đoạn tiệt, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
16. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

Này Ànanda, đó là niệm hơi thở vô, hơi thở ra.

14. Này Ànanda, nếu Thầy đi đến Tỷ-kheo
Girimànanda và đọc lên mười tưởng này, sự kiện này
có xảy ra: Tỷ-kheo Girimànanda, sau khi nghe mười
tưởng này, bệnh của vị ấy được thuyên giảm ngay
lập tức".

15. Rồi Tôn giả Ànanda, sau khi học thuộc từ Thế
Tôn mười tưởng này, đi đến Tôn giả Girimànanda,
sau khi đến, nói lên với Tôn giả Girimànanda mười
tưởng này. Và Tôn giả Girimànanda, sau khi nghe
mười tưởng này, bệnh của vị ấy được thuyên giảm
ngay lập tức. Tôn giả Girimànanda, được thoát khỏi
bệnh ấy. Được đoạn tận như vậy là chứng bệnh ấy
của Tôn giả Girimànanda.

TỶ KHEO                                            191

TỶ KHEO   192

22    Bị bệnh và thẩm sát pháp đúng thời có 6 lợi ích - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:

TỶ KHEO                                           193

- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các
khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong
rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.

TỶ KHEO                                            194

- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một
ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.
Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                           195

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.
- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được

TỶ KHEO                                             196

giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.
5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ

TỶ KHEO                                            197

được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh
tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

TỶ KHEO                                              198

23    Chỉ trong đạo Phật mới có - 10 chánh đạo - Kinh CÁC PHÁP THANH TỊNH – Tăng IV, 564

CÁC PHÁP THANH TỊNH – Tăng IV, 564

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, thanh tịnh, trong sáng, chỉ có trong Luật của bậc Thiện Thệ. Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, thanh tịnh, trong sáng, chỉ có trong Luật, của bậc Thiện Thệ.

PHÁP CHƯA KHỞI – Tăng IV, 564

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, chưa khởi, chỉ khởi lên trong Luật của bậc Thiện Thệ. Thế nào là mười?

TỶ KHEO                                           199

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, chưa khởi, chỉ khởi lên trong Luật của bậc Thánh.

PHÁP CÓ QUẢ LỚN – Tăng IV, 565

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, có quả lớn, có lợi ích, chỉ có trong Luật của bậc Thiện Thệ. Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, có quả lớn, có lợi ích lớn, chỉ có trong Luật của bậc Thiện Thệ.

CỨU CÁNH NHIẾP PHỤC THAM – Tăng IV, 565

TỶ KHEO                                         200

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, cứu cánh là
nhiếp phục tham, cứu cánh là nhiếp phục sân, cứu
cánh là nhiếp phục si, chỉ có mặt trong Luật của bậc
Thiện Thệ. Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, cứu cánh là nhiếp
phục tham, cứu cánh là nhiếp phục sân, cứu cánh là
nhiếp phục si, chỉ có mặt trong Luật của bậc Thiện
Thệ.

NHẤT HƯỚNG NHÀM CHÁN – Tăng IV, 566

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến nhất
hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng
trí, giác ngộ, Niết-bàn, chỉ có mặt trong Luật của bậc
Thiện Thệ. Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến nhất hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng

TỶ KHEO                                             201

trí, giác ngộ, Niết-bàn, chỉ có mặt trong Luật của bậc Thiện Thệ.

ĐƯỢC TU TẬP 1 – Tăng IV, 566

1.- Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, chưa khởi lên, chỉ khởi lên trong Luật của bậc Thiện Thệ. Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, chưa được khởi lên, chỉ khởi lên trong Luật của bậc Thiện Thệ.

ĐƯỢC TU TẬP 2 – Tăng IV, 566

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn,
chỉ có mặt trong Luật của bậc Thiện Thệ. Thế nào là
mười:

TỶ KHEO                                             202

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

3. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, chỉ có mặt trong Luật của bậc Thiện Thệ.

ĐƯỢC TU TẬP 3 – Tăng IV, 567

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn,
cứu cánh là nhiếp phục tham, cứu cánh là nhiếp phục
sân, cứu cánh là nhiếp phục si, chỉ có được trong
Luật của bậc Thiện Thệ. Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được
làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, cứu
cánh là nhiếp phục tham, cứu cánh là nhiếp phục sân,
cứu cánh là nhiếp phục si, chỉ có được trong Luật của
bậc Thiện Thệ.

TỶ KHEO                                            203

ĐƯỢC TU TẬP 4 – Tăng IV, 567

1. Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho sung mãn, đưa đến nhất hướng nhàm
chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn, chỉ có mặt trong Luật của bậc Thiện Thệ.
Thế nào là mười?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát.

Mười pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến nhất hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết- bàn, chỉ có mặt trong Luật của bậc Thiện Thệ.

TỶ KHEO                                              204

24    Chỉ trong đạo Phật mới có - 4 Thánh quả - Kinh VỊ SAMÔN – Tăng II, 269

VỊ SAMÔN – Tăng II, 269

1.- Chỉ ở đây, này các Tỷ-kheo, có Sa-môn thứ
nhất, có Sa-môn thứ hai, có Sa-môn thứ ba, có Sa-
môn thứ tư, còn ngoại đạo khác không có Sa-môn.
Như vậy, các Thầy chơn chánh rống tiếng rống
con sư tử.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn thứ nhất?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba
kiết sử, là bậc dự lưu, không bị rơi vào đọa xứ, chắc
chắn hướng đến giác ngộ. Này các Tỷ-kheo, người
này là Sa-môn thứ nhất.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn thứ hai?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba kiết sử, do làm cho nhẹ bớt tham và sân, là bậc Nhất Lai, còn đi lại thế giới này một lần nữa, rồi đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-kheo, đây là Sa-môn thứ hai.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn thứ ba?

TỶ KHEO                                             205

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt năm
hạ phần kiết sử, được hóa sanh tại đấy, chứng Niết-
bàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Này các Tỷ-
kheo, đây là Sa-môn thứ ba.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn thứ tư?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí ngay trong hiện tại, chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây là Sa-môn thứ tư.

Chỉ ở đây, này các Tỷ-kheo, có Sa-môn thứ nhất, có
Sa-môn thứ hai, có Sa-môn thứ ba, có Sa-môn thứ
tư, còn ngoại đạo khác không có Sa-môn. Như vậy,
các Thầy chơn chánh rống tiếng rống con sư tử.

TỶ KHEO                                            206

25    Chỉ trong đạo Phật mới có - 4 Thánh quả - TIỂU Kinh SƯ TỬ HỐNG – 11 Trung I, 151

TIỂU KINH SƯ TỬ HỐNG (Culasihanadasuttam) – Bài kinh số 11 – Trung I, 151

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), trong vườn ông
Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đây, Thế Tôn gọi
các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Bạch Thế Tôn,

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết như sau:

– Này các Tỷ-kheo, chỉ ở đây là có Sa-môn thứ nhất; ở đây là có Sa-môn thứ hai; ở đây là có Sa-môn thứ ba; ở đây là có Sa-môn thứ tư; các ngoại đạo khác không có Sa-môn. Này các Tỷ-kheo, các Ông hãy

TỶ KHEO                                            207

chân chánh rống tiếng rống sư tử như vậy.

Này các Tỷ-kheo, sự tình này xảy ra khi ở đây
những Du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Chư Tôn giả có
tin tưởng gì, có sức lực gì mà chư Tôn giả tuyên bố:
"Chỉ ở đây là có Sa-môn thứ nhất; ở đây là có Sa-
môn thứ hai; ở đây là có Sa-môn thứ ba; ở đây là có
Sa-môn thứ tư; các ngoại đạo khác không có Sa-
môn"?

Này các Tỷ-kheo, nếu được các Du sĩ ngoại đạo
nói như vậy, cần phải trả lời họ như sau: "Chư Hiền,
vì chúng tôi tự chánh kiến bốn pháp, được Thế Tôn
tuyên bố cho chúng tôi biết, bậc đã thấy, đã biết, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nên chúng tôi nói: "Chỉ
ở đây là có Sa-môn thứ nhất, ở đây là có Sa-môn thứ
hai; Sa-môn thứ ba; Sa-môn thứ tư". Thế nào là bốn?
Chư Hiền, chúng tôi có lòng tin bậc Đạo Sư, có lòng
tin Pháp, có sự thành tựu viên mãn các Giới luật, và
những pháp hữu của chúng tôi, những người cư sĩ và
những người xuất gia, được chúng tôi thương, chúng
tôi mến. Chư Hiền, vì chúng tôi tự chánh kiến bốn
pháp, được Thế Tôn tuyên bố cho chúng tôi biết, bậc
đã thấy, đã biết, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nên
chúng tôi nói: "Chỉ ở đây là Sa-môn... Sa-môn thứ
tư".

TỶ KHEO                                             208

Này các Tỷ-kheo, sự tình này xảy ra, khi ở đây,
những Du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Chư Hiền, chúng
tôi cũng có lòng tin bậc Đạo Sư, vị ấy là Đạo Sư của
chúng tôi. Chúng tôi có lòng tin Pháp, Pháp ấy là
Pháp của chúng tôi, chúng tôi thành tựu viên mãn các
Giới luật, những Giới luật ấy là Giới luật của chúng
tôi. Và những pháp hữu của chúng tôi, những người
cư sĩ và cả những người xuất gia, được chúng tôi
thương, được chúng tôi mến. Chư Hiền, như vậy có
sự sai biệt gì, có sự đặc thù gì, có sự khác biệt gì giữa
quý vị và chúng tôi?".

Chư Tỷ-kheo, nếu được các Du sĩ ngoại đạo nói như vậy, cần phải trả lời họ như sau:

 "Chư Hiền, cứu cánh là một hay cứu cánh là đa
diện?" Nếu trả lời đứng đắn, các Du sĩ ngoại
đạo phải trả lời: "Chư Hiền, cứu cánh là một,
cứu cánh không phải đa diện"
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người có tham,
hay cho người không tham?" Nếu trả lời đứng
đắn, các Du sĩ ngoại đạo phải trả lời:- "Chư
Hiền, cứu cánh ấy cho người không tham,
không phải cho người có tham"
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người có sân, hay
cho người không sân?" Nếu trả lời đứng đắn,
các Du sĩ ngoại đạo phải trả lời: "Chư Hiền,

TỶ KHEO                                                209

cứu cánh ấy cho người không sân, không phải
cho người có sân"
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người có si hay
cho người không si? Nếu trả lời đứng đắn...
phải trả lời: "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người
không si, không phải cho người có si"
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người có ái, hay
cho người không ái?" Nếu trả lời đứng đắn...
phải trả lời: "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người
không ái, không phải cho người có ái"
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người có chấp thủ,
hay cho người không chấp thủ?" Nếu trả lời
đứng đắn... phải trả lời: "Chư Hiền, cứu cánh
ấy cho người không chấp thủ, không phải cho
người chấp thủ".
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người có trí, hay
cho người không có trí?" Nếu trả lời đứng
đắn... phải trả lời: "Cứu cánh ấy cho người có
trí, không phải cho người không có trí".
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người thuận ứng,
nghịch ứng hay cho người không thuận ứng,
không nghịch ứng?" Nếu trả lời đứng đắn...
phải trả lời: "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người
không thuận ứng, không nghịch ứng, không
phải cho người thuận ứng, nghịch ứng".
 "Chư Hiền, cứu cánh ấy cho người ưa hý luận,
thích hý luận hay cho người không ưa hý luận,

TỶ KHEO                                        210

không thích hý luận?" Nếu trả lời đứng đắn, các
Du sĩ ngoại đạo cần phải trả lời: "Chư Hiền,
cứu cánh ấy cho người không ưa hý luận,
không thích hý luận, không phải cho người ưa
hý luận, thích hý luận".

Chư Tỷ-kheo, có hai loại tri kiến này: hữu kiến và phi hữu kiến.

 Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn
nào chấp trước hữu kiến, thân thiết hữu kiến,
cố chấp hữu kiến; những vị ấy bị chướng ngại
đối với phi hữu kiến.
 Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn
nào chấp trước phi hữu kiến, thân thiết phi hữu
kiến, cố chấp phi hữu kiến; những vị ấy bị
chướng ngại bởi hữu kiến.
 Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn
nào không như thật tuệ tri sự tập khởi và sự
đoạn diệt của hai loại kiến này, vị ngọt, sự nguy
hiểm và sự xuất ly của chúng, những vị này là
những vị có tham, có sân, có si, có ái, có chấp
thủ, không có trí, có thuận ứng, có nghịch ứng,
có ưa hý luận, có thích hý luận; những vị ấy
không giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi,
khổ, ưu, não. Ta nói những vị ấy không giải
thoát khỏi đau khổ.

TỶ KHEO                                            211

 Chư Tỷ-kheo, những Sa-môn hay Bà-la-môn
nào như thật tuệ tri sự tập khởi và sự đoạn diệt
của hai loại kiến này, vị ngọt, sự nguy hiểm, và
sự xuất ly của chúng; những vị này là những vị
không tham, không sân, không si, không ái,
không chấp thủ, có trí, không có thuận ứng,
không có nghịch ứng, không ưa hý luận, thích
hý luận; những vị ấy giải thoát khỏi sanh, già,
chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói những vị ấy
giải thoát khỏi đau khổ.

Chư Tỷ-kheo, có bốn chấp thủ. Thế nào là bốn? Dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ.

 Chư Tỷ-kheo, có những Sa-môn, Bà-la-môn
tuy tự xưng liễu tri tất cả thủ, nhưng không
chân chánh hiển thị sự liễu tri tất cả thủ. Họ
hiển thị sự liễu tri về dục thủ, nhưng không hiển
thị sự liễu tri về kiến thủ, về giới cấm thủ, về
ngã luận thủ. Vì sao vậy? Những Hiền giả Sa-
môn, Bà-la-môn ấy không như thật tuệ tri ba
sự. Do vậy, những Hiền giả Sa-môn, Bà-la-
môn ấy tuy tự xưng liễu tri tất cả thủ, nhưng
không chân chánh hiển thị sự liễu tri tất cả thủ.
Họ hiển thị sự liễu tri về dục thủ, nhưng không
hiển thị sự liễu tri về kiến thủ, về giới cấm thủ,
về ngã luận thủ.

TỶ KHEO                                             212

 Chư Tỷ-kheo, có những Sa-môn hay Bà-la-
môn tuy tự xưng liễu tri tất cả thủ, nhưng không
chân chánh hiển thị sự liễu tri tất cả thủ. Họ
hiển thị sự liễu tri về dục thủ, sự liễu tri về kiến
thủ nhưng không hiển thị sự liễu tri về giới cấm
thủ, sự liễu tri về ngã luận thủ. Vì sao vậy?
Những Hiền giả Sa-môn, Bà-la-môn ấy không
như thật tuệ tri hai sự. Do vậy, những Hiền giả
Sa-môn, Bà-la-môn ấy tuy tự xưng liễu tri tất
cả thủ, nhưng không chơn chánh hiển thị sự
liễu tri tất cả thủ. Họ hiển thị sự liễu tri về dục
thủ, sự liễu tri về kiến thủ; nhưng không hiển
thị sự liễu tri về giới cấm thủ, sự liễu tri về ngã
luận thủ.
 Chư Tỷ-kheo, có những Sa-môn, Bà-la-môn
tuy tự xưng liễu tri tất cả thủ, nhưng không
chơn chánh hiển thị sự liễu tri tất cả thủ. Họ
hiển thị sự liễu tri về dục thủ, sự liễu tri về kiến
thủ, sự liễu tri về giới cấm thủ, nhưng không
hiển thị sự liễu tri về ngã luận thủ. Vì sao vậy?
Những Hiền giả Sa-môn, Bà-la-môn ấy không
như thật tuệ tri một sự. Do vậy, những Hiền giả
Sa-môn, Bà-la-môn ấy tuy tự xưng liễu tri tất
cả thủ, nhưng không chân chánh hiển thị sự liễu
tri tất cả thủ. Họ hiển thị sự liễu tri về dục thủ,
sự liễu tri về kiến thủ, sự liễu tri về giới cấm
thủ, nhưng không hiển thị sự liễu tri về ngã luận

TỶ KHEO                                              213

thủ.

Chư Tỷ-kheo, trong pháp luật như vậy, nếu có
tịnh tín đối với Đạo Sư, tịnh tín ấy được xem là
không hoàn toàn; nếu có tịnh tín đối với Pháp, tịnh
tín ấy được xem là không hoàn toàn; nếu có thành
tựu viên mãn các Giới luật, sự thành tựu ấy được xem
là không hoàn toàn; nếu có sự thương mến đối với
những pháp hữu, sự thương mến ấy được xem là
không hoàn toàn. Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, sự tình
là như vậy, trong một pháp luật không khéo thuyết
giảng, không khéo hiển thị, không có hướng thượng,
không dẫn đến tịch tịnh, không được bậc Chánh
Đẳng Giác hiển thị.

Và này chư Tỷ-kheo, bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tự xưng liễu tri tất cả thủ, chân chánh hiển thị sự liễu tri tất cả thủ. Như Lai hiển thị sự liễu tri về dục thủ, sự liễu tri về kiến thủ, sự liễu tri về giới cấm thủ, sự liễu tri về ngã luận thủ.

Chư Tỷ-kheo, trong một pháp luật như vậy, nếu có tịnh tín đối với bậc Đạo Sư, tịnh tín ấy được xem là hoàn toàn; nếu có tịnh tín đối với Pháp, tịnh tín ấy được xem là hoàn toàn; nếu có thành tựu viên mãn các Giới luật, sự thành tựu ấy được xem là hoàn toàn; nếu có sự thương mến đối với các pháp hữu, sự

TỶ KHEO                                               214

thương mến ấy được xem là hoàn toàn. Vì sao vậy?
Chư Tỷ-kheo, sự tình là như vậy, trong một pháp luật
khéo thuyết giảng, khéo hiển thị, có hướng thượng,
dẫn đến tịch tịnh, được bậc Chánh Đẳng Giác hiển
thị.

 Chư Tỷ-kheo, bốn loại chấp thủ này, lấy gì làm
duyên, lấy gì làm tập khởi, lấy gì làm chủng,
lấy gì làm nhân? Bốn loại chấp thủ này lấy ái
làm duyên, lấy ái làm tập khởi, lấy ái làm
chủng, lấy ái làm nhân.
 Chư Tỷ-kheo, ái này lấy gì làm duyên, lấy gì
làm tập khởi, lấy gì làm chủng, lấy gì làm
nhân? Chư Tỷ-kheo, ái này lấy thọ làm duyên,
lấy thọ làm tập khởi, lấy thọ làm chủng, lấy thọ
làm nhân.
 Chư Tỷ-kheo, thọ này lấy gì làm duyên, lấy gì
làm tập khởi, lấy gì làm chủng, lấy gì làm
nhân? Chư Tỷ-kheo, thọ này lấy xúc làm
duyên, lấy xúc làm tập khởi, lấy xúc làm
chủng, lấy xúc làm nhân.
 Chư Tỷ-kheo, xúc này lấy gì làm duyên... lấy
gì làm nhân? Chư Tỷ-kheo, xúc này lấy sáu
nhập làm duyên... lấy sáu nhập làm nhân.
 Chư Tỷ-kheo, sáu nhập này lấy gì làm duyên...
lấy gì làm nhân? Chư Tỷ-kheo, sáu nhập này
lấy danh sắc làm duyên... lấy danh sắc làm

TỶ KHEO                                           215

nhân.
 Chư Tỷ-kheo, danh sắc này lấy gì làm duyên...
lấy gì làm nhân? Chư Tỷ-kheo, danh sắc này
lấy thức làm duyên... lấy thức làm nhân.
 Chư Tỷ-kheo, thức này lấy gì làm duyên... lấy
gì làm nhân? Chư Tỷ-kheo, thức này lấy hành
làm duyên... lấy hành làm nhân.
 Chư Tỷ-kheo, hành này lấy gì làm duyên... lấy
gì làm nhân? Chư Tỷ-kheo, hành này lấy vô
minh làm duyên... lấy vô minh làm nhân.

Và Chư Tỷ-kheo, khi một Tỷ-kheo đã đoạn trừ vô minh, đã làm minh sanh khởi, vị ấy do vô minh được đoạn trừ, do minh sanh khởi, nên không chấp thủ dục thủ, không chấp thủ kiến thủ, không chấp thủ giới cấm thủ, không chấp thủ ngã luận thủ. Nhờ không chấp thủ nên không tháo động. Nhờ không tháo động, nên tự thân chứng được Niết-bàn; vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa".

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

TỶ KHEO                                           216

26     Chỉ trong đạo Phật mới có - 8 chánh đạo - Kinh Sanh Khởi 2 – Tương V, 29

Sanh Khởi 1 – Tương V, 28

1) Ở Sàvatthi...

2) -- Có tám pháp này được tu tập, được làm cho viên
mãn, chưa được sanh khởi, có thể sanh khởi, nhưng
chỉ khi nào Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
xuất hiện.

3) Thế nào là tám? Tức là chánh tri kiến... chánh
định. Tám pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho viên mãn, chưa được sanh khởi có thể
sanh khởi, nhưng chỉ khi nào Như Lai, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện.

Sanh Khởi 2 – Tương V, 29

1) Ở Sàvatthi...

2) -- Có tám pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho viên mãn, nếu chưa sanh khởi có thể
sanh khởi, nhưng chỉ trong giới luật của bậc Thiện
Thệ.

TỶ KHEO                                           217

3) Thế nào là tám? Tức là chánh tri kiến... chánh
định. Có tám pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho viên mãn, nếu chưa được sanh khởi có
thể sanh khởi, nhưng chỉ trong giới luật của bậc
Thiện Thệ.

TỶ KHEO                                           218

27    Có 3 hạng Tỳ kheo - Kinh VẢI BA LA NẠI – Tăng I, 448

VẢI BA LA NẠI – Tăng I, 448

1 - Này các Tỷ-kheo, có tấm vải kàsi (Balanại), hoàn
toàn mới, có sắc đẹp, cảm xúc dễ chịu, và có giá trị
lớn.
- Này các Tỷ-kheo, có tấm vải kàsi bậc trung, có
sắc đẹp, cảm xúc dễ chịu, và có giá trị lớn.
- Này các Tỷ-kheo, có tấm vải kàsi cũ, có sắc đẹp,
cảm xúc dễ chịu, và có giá trị lớn.
- Và này các Tỷ-kheo, có tấm vải kàsi cũ kỹ dùng
để gói các châu báu, hay được đặt vào trong một
hộp có hương thơm.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo mới tu
hành, giữ gìn giới luật theo thiện pháp, Ta nói rằng
vị Tỷ-kheo ấy có sắc đẹp. Này các Tỷ-kheo, ví như
tấm vải kàsi có sắc đẹp ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng người ấy là giống như ví dụ ấy.
 Còn những ai theo vị ấy, thân cận, hầu hạ, chấp
nhận, thuận theo tri kiến của vị ấy, họ được hạnh
phúc, an lạc lâu dài; đây, Ta nói rằng vị ấy có cảm
xúc dễ chịu. Này các Tỷ-kheo, ví như tấm vải kàsi

TỶ KHEO                                             219

có cảm xúc dễ chịu ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng người ấy là giống như ví dụ ấy.
 Còn từ những ai, vị này nhận các vật dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, các dược phẩm trị
bệnh, họ sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn; đây, Ta nói
rằng, vị ấy có giá trị lớn. Này các Tỷ-kheo, ví như
tấm vải kàsi có giá trị lớn ấy, này các Tỷ-kheo, Ta
nói rằng người ấy là giống như ví dụ ấy.
3. Còn nếu là trung niên Tỷ-kheo, … này các Tỷ-
kheo, nếu là trưởng lão Tỷ-kheo, giữ gìn giới luật
theo thiện pháp, đây Ta tuyên bố là vị ấy có sắc đẹp.
Này các Tỷ-kheo, ví như tấm vải kàsi có sắc đẹp ấy,
này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng người ấy là giống như
ví dụ ấy.
 Còn những ai theo vị ấy, thân cận, hầu hạ, chấp
nhận, thuận theo tri kiến của vị ấy, họ được hạnh
phúc, an lạc lâu dài; đây, Ta nói rằng, vị ấy có cảm
xúc dễ chịu. Này các Tỷ-kheo, ví như tấm vải kàsi
có cảm xúc dễ chịu ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng người ấy là giống như ví dụ ấy.
 Còn từ những ai, vị này nhận các vật dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, các dược phẩm trị
bệnh, họ sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn; đây, Ta nói
rằng, vị ấy có giá trị lớn. Này các Tỷ-kheo, ví như
tấm vải kàsi có giá trị lớn ấy, này các Tỷ-kheo, Ta
nói rằng người ấy là giống như ví dụ ấy.

TỶ KHEO                                              220

4. Như vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trưởng
lão này nói lên ở giữa chúng Tăng, các Tỷ-kheo nói
như sau: "Chư Tôn giả hãy im lặng, Tỷ-kheo trưởng
lão đang nói Pháp và Luật, và lời nói của vị ấy trở
thành châu báu cần phải cất giữ, như một người cất
giữ tấm vải kàsi trong một hộp có hương thơm."
Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy học tập như sau:
"Chúng ta sẽ được như ví dụ tấm vải kàsi, không
giống như ví dụ tấm vải bằng vỏ cây". Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                          221

28     Có 3 hạng Tỳ kheo - Kinh VẢI THÔ BẰNG VỎ CÂY – Tăng I, 446

VẢI THÔ BẰNG VỎ CÂY – Tăng I, 446

1. - Này các Tỷ-kheo, có tấm vải bằng vỏ cây hoàn
toàn mới, sắc xấu, cảm xúc khó chịu, và không có
giá trị.
 Này các Tỷ-kheo, có tấm vải bằng vỏ cây bậc
trung, sắc xấu, cảm xúc khó chịu, và không có giá
trị.
 Này các Tỷ-kheo, có tấm vải bằng vỏ cây cũ kỹ,
để lau chùi nồi niêu, hay đáng được quăng trên
đống rác.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo mới tu
hành, ác giới, theo ác pháp, Ta nói rằng vị Tỷ-kheo
ấy có sắc xấu. Này các Tỷ-kheo, ví như tấm vải bằng
vỏ cây sắc xấu ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng
người này là giống như ví dụ ấy.
 Còn những ai theo vị ấy, thân cận, hầu hạ, chấp
nhận, thuận theo tri kiến của vị ấy, họ bị bất hạnh,
đau khổ lâu dài; đấy, Ta nói rằng vị ấy có cảm xúc
khó chịu. Này các Tỷ-kheo, ví như tấm vải bằng
vỏ cây có cảm xúc khó chịu ấy, này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng người này là giống như ví dụ ấy.

TỶ KHEO                                              222

 Còn từ những ai, vị này nhận các vật dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, các dược phẩm trị
bệnh, họ sẽ không có quả lớn, không có lợi ích
lớn; đây, Ta nói rằng, không có giá trị. Này các
Tỷ-kheo, ví như tấm vải bằng vỏ cây không có giá
trị ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng người này là
giống như ví dụ ấy.
3. Này các Tỷ-kheo, nếu là trung niên Tỷ-kheo …
(như trên) …
Này các Tỷ-kheo, nếu là trưởng lão Tỷ-kheo, ác giới,
theo ác pháp. Ta nói rằng vị ấy có sắc xấu. Này các
Tỷ-kheo, ví như tấm vải bằng vỏ cây có sắc xấu ấy,
này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng người này là giống như
ví dụ ấy.
- Còn những ai theo vị ấy, thân cận, hầu hạ, chấp
nhận, thuận theo tri kiến của vị ấy, họ bị bất hạnh,
đau khổ lâu dài; đây, Ta nói rằng vị ấy có cảm xúc
khó chịu. Này các Tỷ-kheo, ví như tấm vải bằng
vỏ cây có cảm xúc khó chịu ấy, này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng người này là giống như ví dụ ấy.
- Còn từ những ai, vị này nhận các vật dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, các dược phẩm trị
bệnh, họ sẽ không có quả lớn, không có lợi ích
lớn; đây, Ta nói rằng, vị ấy không có giá trị. Này
các Tỷ-kheo, ví như tấm vải bằng vỏ cây không

TỶ KHEO                                             223

có giá trị ấy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng người
này là giống như ví dụ ấy.
4. Như vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trưởng
lão nói lên ở giữa chúng Tăng, các Tỷ-kheo nói như
sau: "Sao Thầy nghĩ rằng Thầy có thể tuyên bố, một
người ngu si, không thông minh? "Vị ấy phẫn nộ, bất
mãn, sẽ nói lên những lời, vì những lời này, chúng
Tăng đuổi vị ấy ra khỏi, như người ta quăng bỏ tấm
vải bằng vỏ cây ấy trên đống rác.

TỶ KHEO                                           224

29     Có 4 hạng Tỳ kheo - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Bốn loại người khác:

- Bất động Samôn,

- Xích liên hoa Samôn,

- Bạch liên hoa Samôn,

- Diệu thiện Samôn.

TỶ KHEO                                   225

30    Có 8 hạng Tỳ kheo - 8 tánh xấu khi bị buộc tội - Kinh NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 546

NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC –Tăng III, 546

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về tám loại ngựa chưa điều phục, tám tánh xấu của con ngựa, tám hạng người chưa điều phục, tám tánh xấu của con người. Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, thế nào là tám loại ngựa chưa được điều phục? Thế nào là tám tánh xấu của ngựa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa được điều
phục, khi bảo đi, bị gậy thúc, bị người đánh xe la và
thúc đẩy, nó đi lùi, và với lưng, làm chiếc xe chạy
vòng lại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ nhất của con ngựa.

TỶ KHEO                                            226

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi đã đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, nó nhảy lùi, đạp vào thành xe, làm gãy
gọng xe. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ hai của con ngựa.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, rút bắp vế ra khỏi gọng xe và dẫm nát
gọng xe. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ ba của con ngựa.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, liền đi con đường xấu và làm cho xe bị
lạc hướng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại
ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là
tánh xấu thứ bốn của con ngựa.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người đánh xe la, nó trườn đứng phía chân trước và đạp lên không trung với chân trước. Như vậy, này các Tỷ- kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ năm của con ngựa.

TỶ KHEO                                           227

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, không để ý đến người đánh xe la, không
để ý đến cây gậy thúc ngựa, lấy răng nghiền hàm
thiết (khớp ngựa) ngựa và đi chỗ nào nó muốn. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được
điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ sáu
của con ngựa.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người đánh xe la, không đi tới, không đi lui, đứng lại tại chỗ như một cột trụ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ bảy của con ngựa.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, liền tréo hai chân trước, tréo lại hai chân
sau, và quỵ xuống bốn chân tại đấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục.
Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tám của con
ngựa.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám loại ngựa chưa được điều phục và tám tánh xấu của con ngựa.

TỶ KHEO                                              228

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tám hạng người chưa được điều phục và tám tánh xấu của con người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một
Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc
tội, tránh né (vấn đề) như là không nhớ, nói rằng:
"Tôi không nhớ, tôi không nhớ ". Ví như, này các Tỷ-
kheo, con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi,
bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, nó đi lùi với cái
lưng làm cho cái xe chạy vòng lại. Này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ nhất của
con người.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, phát ra lời chất vấn Tỷ-kheo buộc tội: "Thầy lấy quyền gì mà nói, này kẻ ngu si không thông minh? Tại sao Thầy nghĩ rằng Thầy phải nói? " Ví như, này các Tỷ-kheo, con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, nó nhảy lùi lại, đạp vào thành xe, làm gãy gọng xe. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng

TỶ KHEO                                              229

người chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu hai của con người.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, liền cật nạn Tỷ-kheo buộc tội: "Thầy cũng
phạm tội tên là như vậy. Vậy Thầy hãy phát lộ
trước". Này các Tỷ kheo,ví như con ngựa chưa được
điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người
đánh xe la, rút bắp vế ra khỏi xe và dẫm nát gọng xe.
Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như
ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng
người chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây
là tánh xấu ba của con người.

13. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, liền tránh né vấn đề với một vấn đề khác,
hướng dẫn câu chuyện ra ngoài và biểu lộ phẫn nộ,
sân hận, bất mãn. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa
chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay
bị người đánh xe la, liền đi vào con đường xấu và
làm cho xe bị lạc hướng. Này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tư của
con người.

TỶ KHEO                                            230

14. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, liền nói ba hoa, khua tay múa chân. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, liền trườn đứng phía thân trước và đạp lên không với chân trước. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ năm của con người.

15. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, không để ý đến chúng Tăng, không để ý đến các Tỷ-kheo buộc tội, vị ấy đi chỗ nào vị ấy muốn. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, không để ý đến người đánh xe, không để ý đến cây roi, lấy răng nghiến hàm thiết ngựa, và đi chỗ nào nó muốn. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ sáu của con người.

16. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, liền nói: "Tôi không có phạm tội, tôi không

TỶ KHEO                                            231

có phạm tội" và vị ấy làm chúng Tăng bực mình với sự im lặng. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, không đi tới, không đi lui, đứng lại như một cột trụ. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ bảy của con người.

17. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, nói như sau: "Tại sao các Tôn giả lại quá
lo cho tôi. Bắt đầu từ nay, tôi sẽ từ bỏ học pháp và
hoàn tục". Rồi vị ấy sau khi từ bỏ học pháp và hoàn
tục nói như sau: "Nay các Tôn giả ấy được hoan hỷ".
Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều
phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh
xe la, liền tréo lại hai chân trước, tréo lại hai chân sau
và nằm xuống bốn chân tại đấy. Này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tám của
con người.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám hạng người chưa được điều phục và tám tánh xấu của con người.

TỶ KHEO                                                 232

TỶ KHEO   233

31    Có 9 hạng Tỳ kheo - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131

NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về:

- Ba loại ngựa chưa được điều phục và ba hạng
người chưa được điều phục;
- Ba loại ngựa được điều phục, và ba hạng người
được điều phục;
- Ba loại ngựa hiền thiện thuần lương và ba
hạng người hiền thiện thuần lương.

Hãy nghe và khéo tác ý. Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa chưa được điều phục?

TỶ KHEO                                        234

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục có tốc lực nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối bề cao, chu vi bề ngoài.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp và cân
đối.

Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa chưa được điều phục.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người chưa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa được điều phục.

TỶ KHEO                                         235

4. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ
tri: "Đây là Khổ", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ
tập", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ diệt", như
thật tuệ tri: "Đây là con đường đưa đến Khổ
diệt". Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy lại ngập ngừng, không có trả lời. Đây Ta
nói trong nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như
y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

5. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ tri: "Đây là Khổ", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ tập", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ diệt", như

TỶ KHEO                                           236

thật tuệ tri: "Đây là con đường đưa đến Khổ
diệt". Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Nhưng vị ấy không nhận được các đồ tư dụng,
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

6. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ
tri: "Đây là Khổ"..., như thật tuệ tri: "Đây là
con Đường đưa đến khổ diệt". Đây Ta nói
trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

TỶ KHEO                                           237

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp có cân đối. Những
hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người
chưa được điều phục.

7. Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không
có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Các loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng loại ngựa được điều phục.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

TỶ KHEO                                          238

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không
có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được điều phục, có tốc lực, không có sắc đẹp, không có cân đối?

1. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy,
được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời
này nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
2. Nhưng được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị
ấy ngập ngừng, không có trả lời. Đây Ta nói
trong nghĩa không có sắc đẹp.
3. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

TỶ KHEO                                          239

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không phải trở lui đời này
nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói trong
nghĩa có sắc đẹp.
- Nhưng vị này không nhận được các đồ tư dụng
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

9. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không phải trở lui đời này
nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.

TỶ KHEO                                           240

- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Và vị ấy nhận được các đồ tư dụng như y áo,
đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng
người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người được
điều phục.

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa hiền thiện thuần lương?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp,
nhưng không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có
cân đối.

Những loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa hiền thiện thuần lương.

TỶ KHEO                                           241

11. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại người hiền thiện thuần lương?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp,
nhưng không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có
cân đối.

Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện thuần lương.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có
tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
ngập ngừng, không trả lời. Đây Ta nói trong
nghĩa không có sắc đẹp.

TỶ KHEO                                            242

- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chúng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có
tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

TỶ KHEO                                            243

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí, chúng ngộ, chứng
đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện thuần lương.

TỶ KHEO                                             244

32    Cần phải học tập - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 2 – Tăng III, 37

CHA MẸ CỦA NAKULA 2 –Tăng III, 37

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, tại Jetavana, khu
vườn của ông Anàthapindika. Rồi Thế Tôn, vào buổi
chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến giảng đường;
sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn.
Rồi Tôn giả Sàriputta vào buổi chiều, sau khi từ
Thiền tịnh đứng dậy, đi đến giảng đường; sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Tôn
giả Mahàmoggallàna, Tôn giả Mahàkassapa, Tôn giả
Mahàkaccàna, Tôn giả Mahàkotthita, Tôn giả
Mahàcunda, Tôn giả Mahàkappina, Tôn giả
Anuruddha, Tôn giả Revata, Tôn giả Ànanda vào
buổi chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy đi đến giảng
đường; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên.
Rồi Thế Tôn, sau khi ngồi như vậy đến quá phần lớn
của đêm, từ chỗ ngồi đứng dậy đi vào tinh xá. Các
Tôn giả ấy, sau khi Thế Tôn đi không bao lâu, từ chỗ
ngồi đứng dậy, đi về tinh xá của mình.

TỶ KHEO                                             245

Nhưng tại đấy, các Tỷ-kheo tân học xuất gia không
bao lâu, đi đến Pháp và Luật này chưa nhiều thời
gian, ngáy và ngủ tại chỗ cho đến sáng.
Rồi Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân thấy
các Tỷ-kheo ấy ngáy và ngủ tại chỗ cho đến sáng,
thấy vậy liền đi đến giảng đường; sau khi đến, ngồi
xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Thế Tôn
gọi các Tỷ-kheo ấy:
2. - Này các Tỷ-kheo, Sàriputta ở đâu?
Mahàmoggallàna ở đâu? Mahàkassapa ở đâu?
Mahàkaccàna ở đâu? Mahàkotthita ở đâu?
Mahàcunda ở đâu? Mahàkappina ở đâu? Anuruddha
ở đâu? Revata ở đâu? Ànanda ở đâu? Này các Tỷ-
kheo, các đệ tử trưởng lão ấy đã đi đâu?
- Bạch Thế Tôn, các Tôn giả ấy, sau khi Thế Tôn đi
không bao lâu, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đi về tinh
xá của mình.
- Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy không có các
Tỷ-kheo trưởng lão, các tân học Tỷ-kheo ngáy và
ngủ cho đến trời sáng!
 Các Thầy nghĩ thế nào? Này các Tỷ-kheo! Các
Thầy có thấy và có nghe như sau: "Một vua Sát-
đế-ly đã làm lễ quán đảnh, sống chuyên tâm
hưởng thọ cho đến thỏa thích lạc về giường nằm,
lạc về nằm dài, lạc về ngủ nghỉ, có thể cai trị cả

TỶ KHEO                                            246

nước cho đến trọn đời, được quốc dân ái mộ và
ưa thích"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau: Này các Tỷ-kheo, một vua
Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh, sống chuyên tâm
hưởng thọ cho đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc
về nằm dài, lạc về ngủ nghỉ, có thể cai trị cả nước
cho đến trọn đời, được quốc dân ái mộ và ưa thích.
 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Người thôn
quê sống trên đất trại của người cha, vị tướng
quân trong quân đội, vị thôn trưởng ở làng, vị tổ
trưởng các tổ hợp sống chuyên tâm hưởng thọ cho
đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm dài,
lạc về ngủ nghỉ, có thể trọn đời làm tổ trưởng các
tổ hợp và được các tổ viên ái mộ, ưu thích"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau, này các Tỷ-kheo: Một
người thôn quê sống trên đất trại của người cha, vị
tướng quân sống trong quân đội, vị hôn trưởng ở
làng, vị tổ trưởng các tổ hợp sống chuyên tâm hưởng
thọ lạc về giường nằm, lạc về nằm dài, lạc về ngủ
nghỉ có thể trọn đời làm tổ trưởng các tổ hợp và được
các tổ viên ái mộ và ưa thích.

TỶ KHEO                                            247

 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Vị Sa-môn
hay Bà-la-môn sống chuyên tâm hưởng thọ cho
đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm dài,
lạc về ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn môn,
không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh
giác, không quán các thiện pháp, đầu đêm cuối
đêm không sống chuyên tâm tu tập các pháp giác
chi, do đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải
thoát, tuệ giải thoát"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau, này các Tỷ-kheo: Một vị
Sa-môn hay Bà-la-môn sống chuyên tâm hưởng thọ
cho đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm
dài, lạc về ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn môn,
không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh
giác, không quán các thiện pháp, đầu đêm cuối đêm
không sống chuyên tâm tu tập các pháp giác chi, do
đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với thắng trí
chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ
giải thoát.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau:

TỶ KHEO                                           248

3. Với căn môn được phòng hộ; ăn uống có tiết độ;
chuyên tâm cảnh giác; quán các thiện pháp; đầu đêm
cuối đêm sống chuyên tâm tu tập các pháp giác chi;
do đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với thắng
trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần
phải học tập.

TỶ KHEO                                             249

33    Cần phải học tập - Kinh DEVADATTA – Tăng III, 502

DEVADATTA –Tăng III, 502

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) trên núi Gijjhakùta (Linh Thứu) sau khi Devadatta bỏ đi không bao lâu.

2. Tại đấy, nhân việc Devadatta, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
vi phạm của mình.
- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
vi phạm của người khác.
- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
chứng đạt của mình.
- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
chứng đạt của người khác.

Do bị tám phi diệu pháp chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, này các Tỷ-kheo, Devadatta bị rơi vào đọa
xứ, địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không
được cứu khỏi.

3. Thế nào là tám?

TỶ KHEO                                          250

- Này các Tỷ-kheo, bị lợi dưỡng chinh phục, tâm
bị xâm chiếm, Devadatta bị sanh vào đọa xứ,
địa ngục sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi.
- Này các Tỷ-kheo, bị không lợi dưỡng chinh
phục, … bị danh vọng chinh phục … bị không
danh vọng chinh phục … bị cung kính chinh
phục … bị không cung kính chinh phục… bị ác
dục chinh phục … bị ác bằng hữu chinh phục,
tâm bị xâm chiếm, Devadatta bị rơi vào đọa xứ,
địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi.

4. Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống:

- Chinh phục lợi dưỡng được sanh khởi …
- Chinh phục không lợi dưỡng được sanh khởi
…
- Chinh phục danh vọng được sanh khởi …
- Chinh phục không danh vọng được sanh khởi
…
- Chinh phục cung kính được sanh khởi …
- Chinh phục không cung kính được sanh khởi
…
- Chinh phục ác dục được sanh khởi …
- Chinh phục ác bằng hữu được sanh khởi …

TỶ KHEO                                         251

Và này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do duyên mục đích gì cần phải sống chinh phục lợi dưỡng được sanh khởi …?

- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
lợi dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục lợi
dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại
nhiệt não ấy không có mặt.
- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
không lợi dưỡng được khởi lên, … danh vọng
được khởi lên … cung kính được khởi lên …
không cung kính được khởi lên … ác dục được
khởi lên …
- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
ác bằng hữu được khởi lên, các lậu hoặc hại
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục ác
bằng hữu khởi lên, như vậy các lậu hoặc tổn
hại nhiệt não ấy không có mặt.

Này các Tỷ-kheo, do duyên mục đích này, Tỷ-kheo
sống chinh phục, lợi dưỡng được khởi lên, … danh
vọng được khởi lên … không danh vọng được khởi
lên…cung kính được khởi lên … không cung kính
được khởi lên … ác dục được khởi lên … ác bằng
hữu được khởi lên.

TỶ KHEO                                        252

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau:

5. "Ta sẽ sống chinh phục lợi dưỡng được khởi lên
… không lợi dưỡng được khởi lên … danh vọng được
khởi lên … không danh vọng được khởi lên … cung
kính được khởi lên … không cung kính được khởi lên
… ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được khởi
lên".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                         253

34    Cần phải học tập - Kinh LỬA – Tăng III, 458

LỬA –Tăng III, 458

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn đang bộ hành giữa dân chúng
Kosala, cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Trong khi đang
đi trên con đường, Thế Tôn thấy tại một địa điểm,
một nhóm lửa lớn đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy
đỏ lửa ngọn. Thấy vậy, Ngài bước xuống đường trên
chỗ đã soạn sẵn, dưới một gốc cây. Ngồi xuống, Thế
Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, các Thầy có thấy nhóm lửa lớn ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, hay ôm ấp, ngồi gần đây, nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-môn, hay người con gái gia chủ?

TỶ KHEO                                          254

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Ôm ấp, ngồi
gần, hay nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của
người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-
môn, hay người con gái gia chủ. Khổ đau, bạch Thế
Tôn, là ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn
ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn!

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh, đáng nghi ngờ,
những hành vi che đậy, không phải Sa-môn, nhưng
tự nhận là Sa-môn, không sống Phạm hạnh, nhưng
tự nhận sống Phạm hạnh, nội tâm hôi hám, ứ đầy
tham dục, tánh tình bất tịnh. Thật là tốt hơn cho
người ấy ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn
ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Vì
cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy có thể đi đến chết, hay đi đến khổ gần như
chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân
hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, ôm ấp, ngồi gần, hay nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-môn, hay người con gái gia chủ; như vậy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                           255

khiến cho vị ấy bất hạnh đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

2. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc gì là tốt hơn: Một người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc chắn, cuốn vào hai ống chân rồi siết mạnh, sợi dây ấy cắt đứt da ngoài, sau khi cắt đứt da ngoài, lại cắt đứt da trong, sau khi cắt đứt da trong, lại cắt đứt thịt, sau khi cắt đứt thịt, lại cắt đứt dây gân, sau khi cắt đứt dây gân, lại cắt đứt xương, sau khi cắt đứt xương và chạm tủy và dừng lại; hay là nhận sự đảnh lễ của các Sát-đế-ly đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Nhận sự vái
chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú. Khổ đau, bạch Thế
Tôn, là người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc
chắn... va chạm tủy và dừng lại.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp,... ứ đầy tham dục, tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc chắn... va chạm tủy và dừng lại. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết, hay đi đến khổ gần như chết,

TỶ KHEO                                               256

nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, tánh tình bất tịnh, nhận sự đảnh lễ của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay các đại gia chủ đại phú; như vậy khiến cho vị ấy bất hạnh đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

3. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ, với cây kiếm sắc bén, được dầu rửa sạch, đập vào giữa ngực; hay là thọ nhận chấp tay vái chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay gia chủ đại phú?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn, (tức là) thọ nhận chấp tay vái chào của các Sát-đế-ly, đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ, với cây kiếm sắc bén, được dầu mỡ rửa sạch, đập vào giữa ngực.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ với cây gươm sắc bén, được dầu rửa sạch, đập vào giữa ngực. Vì cớ sao? Vì do

TỶ KHEO                                                257

nguyên nhân ấy , này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến
chết hay đi đến khổ gần như chết. Nhưng không vì
nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp... tánh tình bất tịnh, thọ nhận chắp tay vái
chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú; như vậy khiến cho
vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

4. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào
là tốt hơn: Bị một người lực sĩ với các tấm sắt nóng
đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn áp cuốn
vào thân; hay là hưởng thọ y áo do các Sát-đế-ly đại
phú, hay Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú
vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn (tức là) hưởng
thọ y áo do các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cùng
dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ với
các tấm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ
lửa ngọn áp cuốn vào thân.

TỶ KHEO                                           258

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nêu
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp, tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn
bị một người lực sĩ với các tấm sắt nóng đang cháy
đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn áp cuốn vào thân.
Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết,
nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ các y áo, do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

5. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào tốt hơn: Bị một người lực sĩ với cái kềm sắt nóng, cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, hòn sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng, đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở dưới; hay là thọ

TỶ KHEO                                              259

hưởng đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Hưởng thọ các
đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-
môn đại phú hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng
dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là người bị lực sĩ với
cái kềm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ
lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng
đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Hòn
sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng,
đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem
theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở
dưới.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ với các kềm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Hòn sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng, đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở dưới. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết hay

TỶ KHEO                                                260

đi đến khổ gần như chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng
thọ các đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các
Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng
tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho
vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

6. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ nắm lấy đầu hay nắm lấy vai, ép ngồi hay ép nằm trên một giường sắt hay một ghế sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn; hay là hưởng thọ giường ghế do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Hưởng thọ
giường và ghế do các nhà Sát-đế-ly đại phú... do các
gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường. Khổ đau,
bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ nắm lấy đầu hay
nắm lấy vai, ép ngồi hay ép nằm trên một giường sắt
hay một ghế nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy
đỏ lửa ngọn!

TỶ KHEO                                             261

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn
bị một người lực sĩ nắm lấy đầu hay nắm lấy vai, ép
ngồi hay ép nằm trên một giường sắt hay một ghế sắt
nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn.
Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết,
nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ các giường ghế do Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la- môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

7. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới và quăng vào một ghè sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, tại đấy, người ấy bị nấu sôi lên như bọt nước tự mình nổi lên, tự mình chìm xuống, tự mình đi ngang; hay là hưởng thọ tinh xá do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn

TỶ KHEO                                                262

đại phú hay do các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn, hưởng thọ tinh xá do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới, và quăng người ấy vào trong một cái ghè sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Tại đấy bị nấu sôi... tự mình đi ngang.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới... tự mình đi ngang. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ tinh xá, do
các Sát-đế-ly đại phú... hay các gia chủ đại phú, vì
lòng tin cúng dường, như vậy, này các Tỷ-kheo,
khiến cho người ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi
thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

TỶ KHEO                                                263

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau: "Chúng ta hưởng thọ các vật dụng như y áo,
đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh của
những ai, đối với những người ấy, sở hành như vậy
sẽ có quả lớn, có lợi ích hơn. Và sự xuất gia của
chúng ta sẽ không có trống không, có kết quả, có
thành tích".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

8. Này các Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích của
mình, thật là vừa đủ để tinh cần, không phóng dật.
Này các Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích của người,
thật là vừa đủ để tinh cần, không phóng dật. Này các
Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích cả hai, thật là vừa
đủ để tinh cần, không phóng dật.

Thế Tôn thuyết như vậy. Trong khi lời nói này được
nói lên, có khoảng sáu mươi vị Tỷ-kheo hộc máu
nóng từ miệng, có khoảng sáu mươi Tỷ-kheo từ bỏ
học pháp và hoàn tục, nghĩ rằng: "Khó làm thay, Thế
Tôn! Thật khó làm thay, Thế Tôn!". Có khoảng sáu
mươi Tỷ-kheo, với tâm được giải thoát, không chấp
thủ các lậu hoặc.

TỶ KHEO                                            264

35      Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 1 – Tăng I, 49

CÁC VỊ TỶ KHEO 1 – Tăng I, 49

1. Trong các đệ tử Tỷ-kheo đã lâu ngày của Ta, này
các Tỷ-kheo, tối thắng là Anna Kondanno (A-
nhã Kiều-trần-như).
2. Trong các vị... đại trí tuệ, tối thắng là Sàriputta.
3. Trong các vị... có thần thông, tối thắng là
Mahàmoggalàna.
4. Trong các vị... thuyết về hạnh đầu đà, tối thắng là
Mahàkassapa.
5. Trong các vị... thiên nhãn... tối thắng là
Anuruddha.
6. Trong các vị... thuộc gia đình quý tộc, tối thắng là
Bhaddiva Kàligodhàputta.
7. Trong các vị... có âm thanh vi diệu, tối thắng là
Lakuntaka (người lùn) Bhaddiya.

TỶ KHEO                                               265

8. Trong các vị... rống tiếng rống con sư tử, tối thắng
là Pindola Bhàradvàja.
9. Trong các vị... thuyết pháp, tối thắng là Punna
Mantàniputta.
10.Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta, thuyết giảng
rộng rãi những điều được nói lên một cách vắn tắt,
tối thắng là Mahàkaccàna.

TỶ KHEO                                              266

36      Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 2 – Tăng I, 50

CÁC VỊ TỶ KHEO 2 – Tăng I, 50

1. Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta, có thể dùng ý
hóa thân, này các Tỷ-kheo, tối thắng là
Cullapanthaka.
2. Trong các vị thiện xảo về tâm thắng tiến (không
phải vivaddha của nguyên bản), tối thắng là
Cullapanthaka.
3. Trong các vị thiện xảo về tưởng thắng tiến... tối
thắng là Mahàpanthaka.
4. Trong các vị trú không có tranh luận... tối thắng
là Subhuti.
5. Trong các vị đáng được cúng dường... tối thắng là
Subhuti.
6. Trong các vị tu ở rừng... tối thắng là Revata
Khadiravaniya.

TỶ KHEO                                           267

7. Trong các vị tu Thiền... tối thắng là Kankha
Revata.
8. Trong các vị tinh cần tinh tấn... tối thắng là Sono
Koliviso.
9. Trong các vị khéo nói... tối thắng là Sono
Kutikanna.
10.Trong các vị nhận được đồ cúng dường... tối thắng
là Sivali.
11.Trong các đệ tử Tỷ-kheo có tín thắng giải... tối
thắng là Vakkali.

TỶ KHEO                                             268

37      Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 3 – Tăng I, 51

CÁC VỊ TỶ KHEO 3 – Tăng I, 51

1. Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta, ưa thích học tập,
tối thắng là Ràhula.
2. Trong các vị... xuất gia vì lòng tin, tối thắng là
Ratthapàla.
3. Trong các vị... đầu tiên nhận phiếu ăn cơm, tối
thắng là Kunda Dhàna.
4. Trong các vị... đầy đủ biện tài, tối thắng là
Vangìsa
5. Trong các vị... dễ mến toàn diện, tối thắng là
Upasena Vangantaputta.
6. Trong các vị... sửa soạn chỗ ngồi, chỗ nằm, tối
thắng là Dabba Mallaputta.
7. Trong các vị... được chư Thiên ái mộ, tối thắng
là Pilindavaccha.

TỶ KHEO                                            269

8. Trong các vị... có thắng trí mau lẹ, tối thắng là
Bàhiva Dàructriya.
9. Trong các vị... thuyết giảng vi diệu, tối thắng là
Kumara Kassapa.
10.Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta đạt được vô ngại
giải, này các Tỷ-kheo, tối thắng là Màhà-
kotthita.

TỶ KHEO                                            270

38      Gương tu tập - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 4 – Tăng I, 52

CÁC VỊ TỶ KHEO 4 – Tăng I, 52

1. Trong các vị đệ tử Tỷ-kheo của Ta, được nghe
nhiều, này các Tỷ-kheo, tối thắng là Ànanda.
2. Trong các vị... đầy đủ ức niệm, tối thắng là
Ànanda
3. Trong các vị... đầy đủ cử chỉ tốt đẹp, tối thắng là
Ànanda.
4. Trong các vị... đầy đủ sự kiên trì, tối thắng là
Ànanda.
5. Trong các vị... thị giả, tối thắng là Ànanda.
6. Trong các vị... có đại hội chúng, tối thắng là
Uruvela Kassapa.
7. Trong các vị... làm cho các gia-đình hoan hỷ, tối
thắng là Kàludàyì.

TỶ KHEO                                             271

8. Trong các vị... không có bệnh hoạn, tối thắng là
Bakkula.
9. Trong các vị... nhớ đến các đời sống quá khứ, tối
thắng là Sobhita.
10.Trong các vị... trì Luật, tối thắng là Upàli.
11.Trong các vị... giáo giới Tỷ-kheo-ni, tối thắng là
Nandaka.
12.Trong các vị... hộ trì các căn môn,... tối thắng là
Nanda.
13.Trong các vị... thiện xảo về hỏa giới,... tối thắng
là Sàgata.
14.Trong các vị... giáo giới các Tỷ-kheo,... tối thắng
là Màhakappina.
15.Trong các vị... năng khởi biện tài,... tối thắng là
Ràdha.
16.Trong các vị đệ tử Tỷ-kheo của Ta mang thô y,
này các Tỷ-kheo, tối thắng là Moghràjà.

TỶ KHEO                                             272

TỶ KHEO   273

39    Gương tu tập - Kinh HY CẦU – Tăng I, 163

HY CẦU – Tăng I, 163
1.- Tỷ-kheo có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy cầu
một cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong rằng
ta sẽ như Sàriputta và Moggallàna". Đây là cán cân,
này các Tỷ-kheo, đây là đồ đo lường đối với các đệ
tử Tỷ-kheo của Ta, tức là Sàriputta và Moggallàna.
2. Tỷ-kheo-ni có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy
cầu một cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong
rằng ta sẽ như Tỷ-kheo-ni Khemà và Uppalavannà".
Đây là cán cân, này các Tỷ-kheo, đây là đồ đo lường
đối với các đệ tử Tỷ-kheo-ni của Ta, tức là Tỷ-kheo-
ni Khemà và Uppalavannà.
3. Cư sĩ có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy cầu một
cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong rằng ta
sẽ như gia chủ Citta và Hatthaka ở Àlavì". Đây là
cán cân, này các Tỷ-kheo, đây là đồ đo lường đối với
các đệ tử cư sĩ của Ta, tức là gia chủ Citta và
Hatthaka ở Àlavì.
4. Nữ cư sĩ có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy cầu
một cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong rằng
ta sẽ như nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantakiyà, mẹ
của Nanda". Đây là cán cân, này các Tỷ-kheo, đây

TỶ KHEO                                           274

là đồ đo lường đối với các đệ tử nữ cư sĩ của Ta, tức là nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantakiyà, mẹ của Nanda.

TỶ KHEO                                            275

40    Gương tu tập - Kinh MONG CẦU – Tăng II, 128

MONG CẦU – Tăng II, 128

1.- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, nếu chơn
chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau: "Mong ta
sẽ được như Sàriputta, Moggallàna". Này các Tỷ-
kheo, họ là cán cân, là đồ để đo lường các đệ tử Tỷ-
kheo của ta, tức là Sàriputta, Moggallàna.

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni có lòng tin, nếu
chơn chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau:
"Mong ta sẽ được như Khema và Tỷ-kheo-ni
Uppalavannà". Này các Tỷ-kheo, họ là cán cân, là
đồ để đo lường các đệ tử Tỷ-kheo-ni của ta, tức là
Khema và Uppalavannà.

3. Này các Tỷ-kheo, nam cư sĩ có lòng tin, nếu chơn
chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau: "Mong ta
sẽ được như gia chủ Citta, và Hatthaka người
Alavì". Này các Tỷ-kheo, họ là cán cân, là đồ để đo
lường các đệ tử nam cư sĩ của ta, tức là gia chủ Citta
và Hatthaka người Alavì.

4. Này các Tỷ-kheo, nữ cư sĩ có lòng tin, nếu chơn chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau: "Mong ta

TỶ KHEO                                             276

sẽ được như nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantaki, mẹ của Nandà". Này các Tỷ-kheo, họ là cán cân, là đồ để đo lường các đệ tử nữ cư sĩ của ta, tức là nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantaki, mẹ của Nandà.

TỶ KHEO                                             277

41    Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh HATTHISÀRIPUTTA – Tăng III, 183

HATTHISÀRIPUTTA –Tăng III, 183

1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn trú ở Bàrànasi tại Isipatana, vườn
Lộc Uyển. Lúc bấy giờ, nhiều vị Tỷ-kheo trưởng lão,
sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, ngồi tụ họp
tại ngôi nhà hình tròn và thuyết về Thắng pháp luận.
Tại đấy, Tôn giả Hatthisàriputta, trong khi các tỷ-
kheo trưởng lão đang thuyết về Thắng pháp luận, lại
nói xen vào chặng giữa.
Rồi Tôn giả Mahàkotthita nói với Tôn giả
Hatthisàriputta:
- Tôn giả Citta Hatthisàriputta, trong khi các tỷ-kheo
trưởng lão đang thuyết về Thắng pháp luận, chớ có
nói xen vào chặng giữa! Tôn giả Citta hãy chờ cho
đến cuối câu chuyện.
Được nghe nói vậy, các Tỷ-kheo bạn bè của Tôn giả
Citta Hatthisàriputta nói với Tôn giả Mahàkotthita:
- Tôn giả Kotthita chớ có bất mãn Tôn giả Citta
Hatthisàriputta! Tôn giả Citta Hatthisàriputta là bậc

TỶ KHEO                                             278

Hiền trí. Tôn giả Citta Hatthisàriputta có thể nói chuyện về Thắng pháp luận với các Tỷ-kheo trưởng lão và thật rất khó lòng cho các Hiền giả để biết được tâm tư của người khác. 2. - Ở đây, thưa các Hiền giả, có hạng người, khi còn sống gần vị Bổn sư hay sống gần một vị đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, trong khi ấy, là người nhu hòa nhất trong những người nhu hòa, là người khiêm tốn nhất trong những người khiêm tốn, là người an tịnh nhất trong những người an tịnh. Khi người ấy rời khỏi bậc Đạo Sư, rời khỏi các vị đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, vị ấy sống giao thiệp với các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni, với các nam cư sĩ, nữ cư sĩ, với các vua chúa, các đại thần của vua, với các ngoại đạo, các đệ tử ngoại đạo. Do vị ấy sống giao thiệp, phóng túng, thô lỗ, đam mê nói chuyện, tham ái tấn công tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham ái tấn công, liền từ bỏ học pháp và hoàn tục. Ví như, này các Hiền giả, một con bò ăn lúa, bị dây cột lại, hay bị nhốt trong chuồng. Này Hiền giả, nếu có ai nói như sau: "Con bò ăn lúa này sẽ không bao giờ đi xuống ruộng lúa nữa", nói như vậy, thưa các Hiền Giả, là nói một cách chơn chánh không? - Thưa không, thưa Hiền giả, sự kiện này, thưa Hiền giả, có xảy ra: Con bò ăn lúa ấy, sau khi bứt dây, hay phá sập chuồng, có thể xuống ruộng lúa nữa.

TỶ KHEO                                             279

Cũng vậy, này các Hiền giả, ở đây, một số người khi
còn sống gần vị Bổn Sư, hay sống gần một vị đồng
Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, trong khi ấy, là
người nhu hòa nhất trong những người nhu hòa, là
người khiêm tốn nhất trong những người khiêm tốn,
là người an tịnh nhất trong những người an tịnh. Khi
người ấy rời khỏi bậc Đạo Sư, rời khỏi vị đồng Phạm
hạnh đóng vai trò y chỉ sư, vị ấy sống giao thiệp với
các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni, với các nam cư sĩ, nữ
cư sĩ, với các vua chúa, các đại thần của vua, với các
ngoại đạo, các đệ tử ngoại đạo. Do vị ấy sống giao
thiệp, phóng túng, thô lỗ, đam mê nói chuyện, tham
ái tấn công tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham ái tấn
công, liền từ bỏ học pháp và hoàn tục.
3. Ví như có hạng người ly dục..., chứng và trú sơ
Thiền. Với tư tưởng: "Ta đã được sơ Thiền", vị ấy
sống giao thiệp với các Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và
hoàn tục.
Ví như, này các Hiền giả, một cơn mưa to lớn xảy ra
tại ngã tư đường, khiến cho bụi bặm biến mất và bùn
hiện ra. Này các Hiền giả, nếu có ai nói như sau:
"Nay tại ngã tư đường này, bụi sẽ không hiện ra
nữa". Người ấy nói như vậy có nói một cách chơn
chánh không?
- Thưa không, thưa Hiền giả. Sự kiện này có xảy ra,
thưa Hiền giả: "Tại ngã tư đường này, có người đi

TỶ KHEO                                             280

qua, hay có trâu bò đi qua, hay gió và nóng có thể
làm cho khô khí ẩm ướt và bụi sẽ hiện ra trở lại.
- Cũng như vậy, thưa các Hiền giả, ở đây có hạng
người ly dục... chứng và trú Thiền thứ nhất. Vị ấy,
với ý nghĩa: "Ta đã chứng sơ thiền", sống giao thiệp
với các Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và hoàn tục.
4. Ở đây, này các Hiền giả, có hạng người làm cho
tịnh chỉ tầm và tứ... chứng và trú Thiền thứ hai. Vị
ấy, với ý nghĩa: "Ta đã chứng được Thiền thứ hai",
giao thiệp với các Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và hoàn
tục.
Ví như, thưa các Hiền giả, một hồ nước lớn gần một
làng hay thị trấn. Tại đấy, một cơn mưa to xảy đến,
khiến cho các loài sò ốc, các đá sỏi biến mất. Thưa
các Hiền giả, nếu có ai nói như sau: "Nay tại hồ
nước này, các loại sò ốc, các đá sỏi sẽ không xuất
hiện ra nữa". Người ấy nói như vậy có nói một cách
chơn chánh không?
- Thưa không, thưa Hiền giả. Sự kiện này có xảy ra,
thưa Hiền giả: Tại hồ nước này, loài Người có thể
uống, hay loài trâu bò có thể uống, hay gió và sức
nóng có thể làm cho khô khí ẩm ướt, và các loài sò
ốc, các đá sỏi có thể xuất hiện ra lại.
- Cũng vậy, thưa các Hiền giả, ở đây có hạng người
làm cho tịnh chỉ tầm và tứ... chứng và trú Thiền thứ
hai. Vị ấy với ý nghĩ: "Ta đã chứng được Thiền thứ

TỶ KHEO                                           281

hai", giao thiệp với các Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và
hoàn tục.
5. Ở đây, thưa các Hiền giả, có hạng người từ bỏ hỷ...
chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy với ý nghĩ: "Ta đã
chứng được Thiền thứ ba", giao thiệp với các Tỷ-
kheo... từ bỏ học pháp và hoàn tục.
Ví như, thưa các Hiền giả, có người đã ăn đồ ăn
thượng vị, không ưa thích các đồ ăn hôm qua để lại.
Thưa các Hiền giả, nếu ai nói như sau: "Nay người
này không còn ưa thích đồ ăn nữa", thưa các Hiền
giả, người ấy nói như vậy có nói một cách chơn
chánh không?
- Thưa không, thưa Hiền giả. Sự kiện có xảy ra:
Người này, thưa Hiền giả, khi ăn đồ ăn thượng vị,
cho đến khi nào chất dinh dưỡng còn tồn tại trong
thân, cho đến khi ấy, không có một món ăn nào khác
sẽ làm vị ấy ưa thích. Cho đến khi chất dinh dưỡng
tiêu mất, khi ấy món ăn có thể làm cho vị ấy ưa thích.
- Cũng vậy, này các Hiền giả, ở đây có hạng người
từ bỏ hỷ... chứng và trú Thiền thứ ba, vị ấy với ý
nghĩ: "Ta đã chứng được Thiền thứ ba", giao thiệp
với các Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và hoàn tục.
6. Ví như, này các Hiền giả, có hạng người từ bỏ lạc,
từ bỏ khổ... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Vị ấy
với ý nghĩ: "Ta đã chứng được Thiền thứ tư", giao
thiệp với các Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và hoàn tục.

TỶ KHEO                                             282

Ví như, này các Hiền giả, một hồ nước trong khe núi,
không có gió, không có sóng. Rồi thưa các Hiền giả,
nếu có ai nói như sau: "Nay trong hồ nước này sẽ
không hiện ra sóng nữa", người ấy, thưa các Hiền
giả, có nói một cách chơn chánh không?
- Thưa không, thưa Hiền giả. Sự kiện này có thể xảy
ra: Nếu từ phương Đông, mưa to gió lớn đến, mưa
to gió lớn ấy làm cho hồ nước ấy khởi sóng; nếu từ
phương Tây... nếu từ phương Bắc... nếu từ phương
Nam, mưa to gió lớn đến, mưa to gió lớn ấy làm cho
hồ nước ấy khởi sóng.
- Cũng vậy, này các Hiền giả, ở đây có hạng người
từ bỏ lạc, từ bỏ khổ... chứng đạt và an trú Thiền thứ
tư. Vị ấy với ý nghĩ: "Ta đã chứng được Thiền thứ
tư", giao thiệp với Tỷ-kheo... từ bỏ học pháp và hoàn
tục.
7. Ở đây, này các Hiền giả, có hạng người không tác
ý tất cả các tướng, chứng đạt và an trú vô tướng tâm
định. Vị ấy, với ý nghĩ: "Ta đã chứng đạt được vô
tướng tâm định", sống giao thiệp với các Tỷ-kheo,
các Tỷ-kheo-ni, với các nam cư sĩ, nữ cư sĩ, với các
vua chúa, đại thần các vua chúa, với các ngoại đạo,
các đệ tử ngoại đạo. Do vị ấy sống giao thiệp, phóng
túng, thô lỗ, đam mê nói chuyện, nên tham ái tấn
công tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham ái tấn công,
liền từ bỏ học pháp và hoàn tục.

TỶ KHEO                                            283

Ví như, thưa các Hiền giả, một vị vua, hay đại thần của vua, đang đi giữa đường cùng với bốn loại binh chủng, đến trú ở một đêm tại một khóm rừng. Ở đấy, do tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng xe, tiếng bộ binh, tiếng trống lớn, trống nhỏ, tiếng tù và, nên tiếng của con dế biến mất. Rồi này các Hiền giả, có người nói như sau: "Nay trong khóm rừng này, tiếng kêu của con dế không hiện ra nữa". Người ấy nói như vậy, thưa các Hiền giả, có nói một cách chơn chánh không? - Thưa không, thưa Hiền giả. Sự kiện này có xảy ra, thưa Hiền giả: Khi nào vua hay vị đại thần của vua ra đi khỏi khóm rừng này, khi ấy tiếng con dế kêu sẽ hiện hữu. - Cũng vậy, thưa các Hiền giả, ở đây, có hạng người do không tác ý tất cả các tướng, chứng đạt và an trú vô tướng tâm định. Vị ấy, với ý nghĩ: "Ta đạt được vô tướng tâm định", sống giao thiệp với các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni, với các nam cư sĩ, nữ cư sĩ, với các vua chúa, các đại thần của vua, với các ngoại đạo, các đệ tử ngoại đạo. Do vị ấy sống giao thiệp, phóng túng, thô lỗ, đam mê nói chuyện, nên tham ái tấn công tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham ái tấn công, liền từ bỏ học pháp và hoàn tục. 8. Rồi Tôn giả Citta Hatthisàriputta sau một thời gian từ bỏ học pháp và hoàn tục. Rồi các Tỷ-kheo, bạn của Tôn giả Citta Hatthisàriputta đi đến Tôn giả

TỶ KHEO                                               284

Mahàkotthita, sau khi đến nói với Tôn giả
Mahàkotthita:
- Có phải Tôn giả Mahàkotthita biết được tâm của
Citta Hatthisàriputta với tâm của mình: "Citta
Hatthisàriputta đã chứng quả chứng này, quả chứng
này ", hay là chư Thiên báo cho biết về vấn đề này;
tuy vậy, vị ấy sẽ từ bỏ học pháp và hoàn tục?
- Thưa chư Hiền, tôi biết được tâm của Citta
Hatthisàriputta với tâm của tôi, rằng Citta đã chứng
được quả chứng này, quả chứng này, và chư Thiên
cũng báo cho biết về vấn đề này: "Thưa Tôn giả,
Citta Hatthisàriputta đã chứng được quả chứng này,
quả chứng này, nhưng vị ấy sẽ từ bỏ học pháp và
hoàn tục".
Rồi các bạn bè của Citta Hatthisàriputta đi đến Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch
Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Citta Hatthisàriputta đã chứng được
quả chứng này, quả chứng này, nhưng đã từ bỏ học
pháp và hoàn tục.
- Này các Tỷ-kheo, Citta không bao lâu sẽ nghĩ đến
xuất ly.
9. Rồi Citta Hatthisàriputta không bao lâu cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Rồi Tôn giả Citta Hatthisàriputta sống một

TỶ KHEO                                              285

mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần,
không bao lâu chứng được mục đích mà các thiện
nam tử chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình, hướng đến. Đó là vô thượng cứu
cánh Phạm hạnh, vị ấy ngay trong hiện tại đã tự mình
với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Vị ấy
biết rõ rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa".
Và Tôn giả Citta Hatthisàriputta trở thành một vị A-
la-hán.

TỶ KHEO                                           286

42    Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh HỌC PHÁP – Tăng II, 309

HỌC PHÁP – Tăng II, 309

1. - Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào, này các Tỷ-kheo,
từ bỏ học pháp, trở lui đời sống thế tục, năm vấn đề
hợp pháp để tự trách và chỉ trích đến với vị ấy ngay
trong hiện tại.

2. Thế nào là năm?

- "Trong Thầy (vị ấy nghĩ) không có lòng tín đối
với các thiện pháp;
- Trong Thầy không có lòng hổ thẹn đối với các
thiện pháp;
- trong Thầy không có lòng sợ hãi đối với các
thiện pháp;
- trong Thầy không có tinh tấn đối với các thiện
pháp;
- trong Thầy không có trí tuệ đối với các thiện
pháp. "

Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào, này các Tỷ-kheo, từ bỏ
học pháp, trở lui đời sống thế tục, năm vấn đề hợp
pháp này để tự trách và chỉ trích đến với vị ấy ngay
trong hiện tại.

TỶ KHEO                                           287

3. Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào, này các Tỷ-kheo,
dầu với đau khổ, với ưu tư, với mặt đầy nước mắt,
than khóc, vẫn sống đời sống Phạm hạnh hoàn toàn
thanh tịnh, năm vấn đề hợp pháp để tự tán thán đế
với vị ấy ngay trong hiện tại.

Thế nào là năm?

- "Trong Thầy (vị ấy nghĩ) có lòng tin đối với
các thiện pháp;
- Trong Thầy có lòng hổ thẹn đối với các thiện
pháp;
- Trong Thầy có lòng sợ hãi đối với các thiện
pháp;
- Trong Thầy có lòng tinh tấn đối với các thiện
pháp;
- Trong Thầy có trí tuệ đối với các thiện pháp,

Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào, này các Tỷ-kheo, dầu
với đau khổ, với ưu tư, với mặt đầy nước mắt, khóc
than vẫn sống đời sống Phạm hạnh hoàn toàn thanh
tịnh, năm vấn đề hợp pháp để tự tán thán này đến với
vị ấy ngay trong hiện tại.

TỶ KHEO                                           288

43    Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh NGÀY VÀ ĐÊM – Tăng III, 247

NGÀY VÀ ĐÊM –Tăng III, 247

1. - Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-
kheo, thời bất luận đêm hay ngày, chờ đợi là sự thối
đọa trong các thiện pháp, không có tăng trưởng.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:
- Có dục lớn,
- Có hiềm hận,
- Không bằng lòng với bất cứ những vật dụng
cần thiết nào như y áo, đồ ăn khất thực, sàng
tọa, các dược phẩm trị bệnh,
- Không có lòng tin,
- Ác giới, biếng nhác, thất niệm,
- Ác tuệ.
Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-
kheo, thời bất luận đêm hay ngày, chờ đợi là sự thối
đọa trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                           289

3. Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-
kheo, thời bất luận đêm hay ngày, chờ đợi là sự tăng
trưởng trong các thiện pháp, không có thối đọa.
4. Thế nào là sáu?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:
- Không có dục lớn,
- Không hiềm hận,
- Bằng lòng với bất cứ vật dụng cần thiết nào,
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, các dược
phẩm trị bệnh,
- Có lòng tin,
- Thiện giới, tinh cần tinh tấn, có niệm, có trí tuệ.
Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-
kheo, thời bất cứ đêm hay ngày, chờ đợi là sự tăng
trưởng trong các thiện pháp, không có thối đọa.

TỶ KHEO                                               290

44    Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417

THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến vị giáo thọ của mình, sau khi đến, thưa với vị giáo thọ của mình như sau:

- Bạch Thượng tọa, nay thân con cảm thấy như bị
say ngọt, con không thấy rõ phương hướng, pháp
không được con nhớ đến. Hôn trầm thụy miên chinh
phục tâm con và an trú. Không có hoan hỷ, con sống
Phạm hạnh. Con có những nghi ngờ đối với Chánh
pháp.

2. Rồi Tỷ-kheo ấy đem theo một vị Tỷ-kheo cộng
trú, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo
ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này nói như sau: "Bạch
Thượng Toạ, thân con cảm thấy như bị say ngọt, mắt
con không thấy rõ phương hướng, pháp không được
con nhớ đến. Hôn trầm thụy miên chinh phục tâm
con và an trú. Không có hoan hỷ, con sống Phạm
hạnh. Con có những nghi ngờ đối với Chánh pháp".

TỶ KHEO                                            291

3.- Sự việc là vậy, này Tỷ-kheo, khi một người sống
với các căn không được bảo vệ, với ăn uống không
có tiết độ, không có chú tâm cảnh giác, không có
quán nhìn các thiện pháp, không có trước đêm và
sau đêm chuyên chú tu tập các pháp giác chi. Do vậy,
thân Thầy cảm thấy như bị say ngọt, mắt Thầy không
thấy rõ phương hướng, pháp không được Thầy nhớ
đến. Hôn trầm thụy miên chinh phục tâm Thầy và an
trú. Không có hoan hỷ, Thầy sống Phạm hạnh. Thầy
có những nghi ngờ đối với Chánh pháp.

Do vậy, này Tỷ-kheo, Thầy phải học tập như sau: "Ta
sẽ bảo vệ các căn, có tiết độ trong ăn uống, chú tâm
cảnh giác, quán nhìn các Thiện pháp, trước đêm và
sau đêm ta sẽ sống chuyên chú tu tập các pháp giác
chi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

4. Rồi Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn giáo giới với lời giáo giới này, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Rồi Tỷ- kheo ấy sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu chứng được mục đích mà các thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chính là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình

TỶ KHEO                                           292

với thắng trí, chứng đạt và an trú. Vị ấy hoàn toàn liễu tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không có trở lui trạng thái này nữa". Tỷ-kheo ấy trở thành một vị A-la-hán.

Rồi Tỷ-kheo đã chứng đắc A-la-hán ấy đi đến vị giáo thọ sư của mình, sau khi đến, thưa với vị giáo thọ sư của mình:

5.- Bạch Thượng tọa, nay thân con không cảm thấy
như bị say ngọt, mắt con thấy rõ các phương hướng.
Pháp được con nhớ rõ. Với tâm hoan hỷ, con sống
Phạm hạnh, Con không còn nghi nhờ đối với các
thiện pháp.

6. Rồi Tỷ-kheo ấy đem theo một Tỷ-kheo cộng trú;
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo
ấy bạch Thế Tôn:

-Bạch Thế Tôn, vị Tỷ-kheo này nói như sau: "Bạch
Thượng Toạ, nay thân con không cảm thấy như bị
say ngọt, con thấy rõ các phương hướng, pháp được
con nhớ rõ. Với tâm hoan hỷ, con sống Phạm hạnh.
Con không còn nghi ngờ đối với các thiện pháp".

7.- Như vậy là phải, này Tỷ-kheo, khi một người sống với các căn được bảo vệ, với ăn uống có tiết độ,

TỶ KHEO                                            293

có chú tâm cảnh giác, có quán nhìn các thiện pháp,
trước đêm và sau đêm sống chuyên chú tu tập các
pháp giác chi. Do vậy, thân không cảm thấy như bị
say ngọt, các phương hướng được hiện rõ, và pháp
được người ấy nhớ rõ. Hôn trầm thụy miên không
còn chinh phục tâm của vị ấy. Với tâm hoan hỷ, vị
ấy sống Phạm hạnh. Vị ấy không còn nghi ngờ đối
với các thiện pháp.

Vậy này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như
sau: "Ta sẽ bảo vệ các căn, có tiết độ trong ăn uống,
chuyên tâm cảnh giác, quán nhìn các thiện pháp,
trước đêm và sau đêm, ta sẽ sống chuyên chú tu tập
các pháp giác chi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                            294

45    Hoàn tục - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh THỐI ĐỌA – Tăng IV, 36

THỐI ĐỌA – Tăng IV, 36

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám pháp này đưa Tỷ-kheo hữu học đến thối đọa.

2. Thế nào là tám?

- Ưa thích công việc.
- Ưa thích nói chuyện.
- Ưa thích ngủ nghỉ.
- Ưa thích hội chúng.
- Không phòng hộ các căn.
- Không tiết độ trong ăn uống.
- Ưa thích giao thiệp.
- Ưa thích hý luận.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này đưa Tỷ-kheo hữu học đến thối đọa.

3. Này các Tỷ-kheo, có tám pháp này đưa Tỷ-kheo hữu học đến không thối đọa.

4. Thế nào là tám pháp?

TỶ KHEO                                        295

- Không ưa thích công việc.
- Không ưa thích nói chuyện.
- Không ưa thích ngủ nghỉ.
- Không ưa thích hội chúng.
- Các căn được phòng hộ.
- Tiết độ trong ăn uống.
- Không ưa thích giao thiệp.
- Không ưa thích hý luận.

Này các Tỷ-kheo, có tám pháp này đưa Tỷ-kheo hữu học đến không thối đọa.

TỶ KHEO                                       296

46    Hãy sống với tâm người vợ trẻ - Kinh NGƯỜI VỢ TRẺ – Tăng I, 702

NGƯỜI VỢ TRẺ – Tăng I, 702

1. - Ví như, này các Tỷ-kheo, người vợ trẻ, trong đêm
hay ngày, được đưa về nhà chồng, nàng cảm thấy hết
sức xấu hổ, sợ hãi trước mặt mẹ chồng, cha chồng,
trước mặt chồng, cho đến trước mặt các người phục
vụ, làm công. Sau một thời gian, do chung sống, do
thân mật, nàng có thể nói với mẹ chồng, với cha
chồng, với chồng: "Hãy đi đi, các người có biết được
gì!".

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có Tỷ-kheo, trong đêm hay ngày được xuất gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình, cảm thấy hết sức xấu hổ, sợ hãi trước mặt các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, cho đến trước những người làm vườn và những Sa-di. Sau một thời gian, do chung sống, do thân mật, vị ấy có thể nói với sư A-xà-lê, với sư Giáo thọ: "Hãy đi đi, các người có thể biết được gì!".

3. Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học
tập như sau: " Ta sẽ sống với tâm người vợ trẻ khi
mới đến nhà chồng". Như vậy, này các Tỷ-kheo,
các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                             297

TỶ KHEO   298

47    Hãy đuổi người này ra - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513

CÁC ĐỒ RÁC –Tăng III, 513

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Campà, trên bờ hồ
Gaggarà. Lúc bấy giờ, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-
kheo phạm tội. Vị ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, tránh
né vấn đề với một vấn đề khác, hướng câu chuyện ra
ngoài, và hiện tướng phẫn nộ, sân hận và bất mãn.
Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, hãy đuổi người này ra! Này các Tỷ-kheo, hãy tẩn xuất người này ra! Này các Tỷ- kheo, người này đáng bị khai trừ.

Sao để con cháu người khác làm phiền nhiễu các
ông? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi nào một người đi
ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi
tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-
kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không
thấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ-kheo thấy phạm tội,
họ biết người này là như sau: "Người này là Sa-môn
ô uế, họ là Sa-môn rơm rạ, là Sa-môn rác rưới. Khi
biết như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì sao? Chớ
để cho người ấy làm ô uế các Sa-môn hiền thiện
khác.

TỶ KHEO                                           299

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một ruộng lúa mì đã đầy đủ cây lúa mì ô nhiễm, cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới được mọc lên với rễ như vậy, giống như các cây lúa mì hiền thiện khác. Với cành lá như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác; Với lá là như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác, cho đến khi nào đầu ngọn lúa chưa mọc ra. Khi đầu ngọn lúa mọc ra, họ biết: "Đây là cây lúa mì hoang, đây là cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới". Sau khi biết như vậy, họ nhổ cây lúa mì ấy lên, luôn cả rễ, và quăng cây lúa mì ấy ra khỏi ruộng lúa. Vì cớ sao? Họ nói: "Đừng để cho cây lúa mì làm uế nhiễm các cây lúa mì hiền thiện khác".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một đống lúa lớn đang được sàng quạt, tại đấy, các hột lúa nào chắc

TỶ KHEO                                              300

cứng, có hạt, chúng được chất thành đống một bên; còn những hạt lúa nào yếu kém, chỉ là rơm, thời được gió thổi tạt qua một bên, và người chủ, với cây chỗi, quét chúng còn xa hơn nữa. Vì cớ sao? "Chớ để cho lúa ấy làm uế nhiễm các hạt lúa hiền thiện khác ".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn ô uế, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

5. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người cần một số ống nước, lấy một cây búa sắc bén và đi vào rừng, và với cán cây búa ấy, gõ vào thân cây này hay thân cây khác. Ở đây, những cây nào chắc cứng, có lõi, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội được tròn cứng. Còn những cây nào ở giữa bị mục nát, không có lõi (đầy ứ bất tịnh) nhơ bẩn, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội lép xẹp. Người ấy chặt cây ấy, gốc ấy; sau khi chặt gốc, người ấy chặt ngọn; sau khi chặt ngọn, người ấy rửa phía trong của cây cho

TỶ KHEO                                              301

thật sạch; khi rửa phía trong cho thật sạch rồi, người ấy nối liền các ống ấy lại.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

Thầy có thể biết được
Người này Thầy chung sống
Ái dục và phẫn nộ
Dèm pha và ngoan cố
Não hại và tật đố
Xan tham và man trá
Nói nhu hòa giữa người
Nói như lời Sa-môn
Che giấu, làm việc ác
Ác kiến, thiếu kính trọng
Quanh co và nói láo
Biết vậy, người làm gì?
Tất cả phải đồng tình

TỶ KHEO                                              302

Cùng tránh né người ấy
Hãy tẩn xuất rơm rác
Hãy tống cổ uế trược
Từ nay hãy đuổi xa
Kẻ nói nhiều vô ích
Không phải là Sa-môn
Nhưng hiện tướng Sa-môn
Tẩn xuất kẻ ác dục
Ác hạnh, ác uy nghi
Sống với người thanh tịnh
Sống trong sạch chánh niệm
Hòa hợp biết khôn khéo
Hãy chấm dứt khổ đau.

TỶ KHEO                                303

48    Không thể bước vào đạo pháp - Kinh CHƯỚNG NGẠI – Tăng III, 250

CHƯỚNG NGẠI –Tăng III, 250

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, dầu có
nghe diệu pháp, không có thể bước vào quyết định
tánh trong các thiện pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Thành tựu nghiệp chướng,
- Thành tựu phiền não chướng,
- Thành tựu dị thục chướng,
- Không có lòng tin,
- Không có ước muốn,
- Ác tuệ.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, dầu có
nghe pháp, không có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, nếu có nghe
diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh trong các
thiện pháp.
4. Thế nào là sáu?

TỶ KHEO                                           304

- Không thành tựu nghiệp chướng,
- Không thành tựu phiền não chướng,
- Không thành tựu dị thục chướng,
- Có lòng tin,
- Có ước muốn,
- Và có trí tuệ.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu có
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                      305

49      Không thể bước vào đạo pháp - Kinh KHÔNG ƯA NGHE – Tăng III, 252

KHÔNG ƯA NGHE –Tăng III, 252

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, dầu được
nghe diệu pháp, cũng không có thể bước vào quyết
định tánh trong các thiện pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Khi Pháp và Luật được Như Lai thuyết giảng,
không ưa nghe,
- Không có lóng tai,
- Không có an trú tâm liễu giải,
- Nắm giữ điều không lợi ích,
- Bỏ qua điều lợi ích,
- Không thành tựu tùy thuận nhẫn nhục.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, dầu cho
có nghe diệu pháp, không có thể bước vào quyết định
tánh trong các thiện pháp.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, nếu được
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.
4. Thế nào là sáu?

TỶ KHEO                                          306

- Khi Pháp và Luật được Như Lai thuyết giảng,
có ưa nghe,
- Có lóng tai,
- Có an trú tâm liễu giải,
- Nắm giữ điều lợi ích,
- Bỏ qua điều không lợi ích,
- Thành tựu tùy thuận nhẫn nhục.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu được
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                        307

50    Không thể bước vào đạo pháp - Kinh NGHIỆP CHƯỚNG – Tăng III, 251

NGHIỆP CHƯỚNG –Tăng III, 251

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, dầu có
nghe diệu pháp, cũng không có thể bước vào quyết
định tánh trong các thiện pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Đoạn mạng sống của mẹ;
- Đoạn mạng sống của cha;
- Đoạn mạng sống của A-la-hán;
- Với ác tâm làm Như Lai chảy máu;
- Phá hòa hiệp Tăng;
- Ác tuệ, si mê, câm ngọng.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, dầu cho
có nghe diệu pháp, không có thể bước vào quyết định
tánh trong các thiện pháp.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, được nghe
diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh trong các
thiện pháp.
4. Thế nào là sáu?

TỶ KHEO                                           308

- Không đoạn mạng sống của mẹ;
- Không đoạn mạng sống của cha;
- Không đoạn mạng sống của A-la-hán;
- Không với ác tâm làm Như Lai chảy máu;
- Không phá hòa hợp Tăng;
- Có trí tuệ, không si mê, câm ngọng.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu được
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                        309

51      Không thể chứng quả - Kinh CHỨNG NHÂN – Tăng III, 235

CHỨNG NHÂN –Tăng III, 235

1- Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng
này hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo không như thật rõ biết: "Những pháp
này dự phần vào thối đọa",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào an trú",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thắng tiến hay thù thắng",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thể nhập",
- Làm việc không chu toàn
- Và làm việc không có lợi ích.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, không có
thể đạt được địa vị một chứng nhân, quả chứng này
hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                         310

3. Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng
này hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thối đọa",
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
an trú",
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
thắng tiến''
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
thể nhập",
- Làm việc có chu toàn,
- Làm việc có lợi ích.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng này
hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                        311

52    Không thể chứng quả - Kinh THƯỢNG NHÂN PHÁP – Tăng III, 242

THƯỢNG NHÂN PHÁP –Tăng III, 242

1.-Không đoạn tận sáu pháp, này các Tỷ-kheo,
không có thể chứng ngộ các pháp thượng nhân tri
kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.
2. Thế nào là sáu?
- Thất niệm,
- Không tỉnh giác,
- Không phòng hộ các căn,
- Không tiết độ trong ăn uống,
- Ngụy trá,
- Hư đàm.
Không đoạn tận sáu pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể chứng ngộ các pháp thượng nhân tri
kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.
3. Đoạn tận sáu pháp, này các Tỷ-kheo, có thể chứng
ngộ các pháp thượng nhân tri kiến thù thắng xứng
đáng bậc Thánh.

TỶ KHEO                                          312

4. Thế nào là sáu?
- Thất niệm,
- Không tỉnh giác,
- Không phòng hộ các căn,
- Không tiết độ trong ăn uống,
- Ngụy trá, hư đàm.
Đoạn tận sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể
chứng ngộ các pháp thượng nhân tri kiến thù thắng
xứng đánh bậc Thánh

TỶ KHEO                                        313

53       Không đáng được nhận làm tuỳ tùng - Kinh SA MÔN TÙY TÙNG – Tăng II, 530

SA MÔN TÙY TÙNG – Tăng II, 530

1. - Này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, một Tỷ- kheo không đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

2. Thế nào là năm?

-   Đi quá xa hay quá gần,
-   Không cầm lấy bình bát đã được chứa đầy,
-   Không ngăn chặn lời nói đưa đến phạm tội,
-   Ngắt lời nói của người khác,
-   Người ác tuệ đần độn, câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo không đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

4. Thế nào là năm?

- Không đi quá xa hay không quá gần, - Cầm lấy bình bát đã được chứa đầy,

TỶ KHEO                                              314

- Ngăn chặn lời nói đưa đến phạm tội,
- Không ngắt lời nói của người khác,
- Người có trí tuệ, không đần độn, không câm
điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

TỶ KHEO                                       315

54    Không được kính trọng - Kinh CÁC PHÁP KHÔNG ĐƯỢC ÁI MỘ 1 – Tăng III, 494

CÁC PHÁP KHÔNG ĐƯỢC ÁI MỘ 1 –Tăng III, 494

1. - Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, kính trọng và bắt chước. Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Tán thán những người không được ái mộ,
- Chỉ trích những người được ái mộ,
- Ưa lợi dưỡng,
- Ưa được cung kính,
- Không có lòng xấu hổ,
- Không có sợ hãi,
- Ác dục
- Có tà kiến.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, kính trọng và bắt chước.

TỶ KHEO                                         316

3. Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, kính
trọng và bắt chước. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là
tám?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Không tán thán những người không được ái
mộ,
- Không chỉ trích những người được ái mộ,
- Không ưa lợi dưỡng,
- Không ưa được cung kính,
- Có lòng xấu hổ,
- Có sợ hãi,
- Ít dục
- Có chánh kiến.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, cung kính và bắt chước.

CÁC PHÁP KHÔNG ĐƯỢC ÁI MỘ 2 –Tăng III, 495

TỶ KHEO                                         317

1. - Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, cung kính và bắt chước. Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Ưa lợi dưỡng,
- Ưa cung kính,
- Ưa được tán thán,
- Không biết thời,
- Không biết vừa đủ,
- Không trong sạch,
- Nói nhiều,
- Mắng nhiếc quở trách đối với các đồng Phạm
hạnh.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, kính trọng và bắt chước.

3. Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, kính trọng và bắt chước. Thế nào là tám?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Không ưa lợi dưỡng, - Không ưa cung kính,

TỶ KHEO                                         318

- Không ưa được tán thán,
- Biết thời,
- Biết vừa đủ,
- Trong sạch,
- Không nói nhiều,
- Không mắng nhiếc quở trách đối với các đồng
Phạm hạnh.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, cung kính và bắt chước.

TỶ KHEO                                        319

55    Kinh DÂM DỤC – Tăng III, 349

DÂM DỤC –Tăng III, 349

1. Bấy giờ có Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn,
sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón
hỏi thăm... Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, Tôn giả có tự xem mình là sống Phạm hạnh không?

- Này Bà-la-môn, ai nói một cách chơn chánh phải
nói như sau: "Vị ấy sống Phạm hạnh, không có bể
vụn, không có khuyết điểm, không có nhiễm ô,
không bị điểm chấm, viên mãn, thanh tịnh". Này Bà-
la-môn, nếu nói về Ta một cách chơn chánh, thời
phải nói như vậy: "Ta sống Phạm hạnh, không có
bể vụn, không có khuyết phạm, không có nhiễm
ô, không bị điểm chấm, viên mãn, thanh tịnh".

- Thưa Tôn giả Gotama, Phạm hạnh như thế nào, thưa Tôn giả Gotama, là bị bể vụn, bị khuyết phạm, bị ô nhiễm, bị điểm chấm?

2. - Ở đây, này Bà-la-môn, có Sa-môn hay Bà-la- môn, tự xem mình sống Phạm hạnh một cách chơn chánh, tuy không có hành dâm với nữ nhân, nhưng

TỶ KHEO                                         320

hưởng thụ được nữ nhân thoa, bóp, tắm, xức dầu. Vị
ấy thích thú, ước muốn, bị kích thích bởi nữ nhân.
Này Bà-la-môn, đây gọi là Phạm hạnh bị bể vụn, bị
khuyết phạm, bị nhiễm ô, bị điểm chấm. Này Bà-la-
môn, đây gọi là hành Phạm hạnh không thanh tịnh,
bị liên hệ, bị hệ lụy với dâm dục, không giải thoát
khỏi sanh, già, chết, sầu bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng
không thoát khỏi khổ.

3. Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có Sa-môn hay Bà- la-môn, tự xem mình sống Phạm hạnh một cách chơn chánh, tuy không có hành dâm với nữ nhân, không có hưởng thụ được nữ nhân thoa, bóp, tắm, xức dầu, nhưng cười giỡn, chơi đùa, vui chơi với nữ nhân...

…tuy không cười giỡn, chơi đùa, vui chơi với nữ nhân, nhưng lấy mắt nhìn mắt, trừng mắt nhìn theo nữ nhân...

… tuy không lấy mắt nhìn mắt, trừng mắt nhìn theo
nữ nhân, nhưng nghe tiếng của nữ nhân, tiếng cười,
tiếng nói, tiếng hát, tiếng khóc ngang qua vách,
ngang qua hàng rào...

…tuy không nghe tiếng của nữ nhân, tiếng cười, tiếng nói, tiếng hát, tiếng khóc ngang qua vách, ngang qua hàng rào, nhưng nhớ đến tiếng cười, tiếng nói, tiếng đùa giỡn trước kia đã có với nữ nhân...

TỶ KHEO                                              321

…tuy không nhớ đến tiếng cười, tiếng nói, tiếng đùa
giỡn trước kia đã có với nữ nhân, nhưng xem gia chủ
hay con gia chủ thọ hưởng, thưởng thức thích thú
trong năm dục công đức...

…tuy không xem gia chủ hay con gia chủ thọ hưởng,
thưởng thức thích thú trong năm dục công đức,
nhưng sống Phạm hạnh với tâm nguyện hướng đến
một thân chư Thiên, nguyện rằng: "Với giới này hay
với giới cấm này, hay với khổ hạnh này, hay với
Phạm hạnh này, ta sẽ thành một Thiên nhân này hay
một Thiên nhân khác". Vị ấy thích thú, ước muốn, bị
kích thích bởi nữ nhân.

Này Bà-la-môn, đấy gọi là Phạm hạnh bị bể vụn, bị
khuyết phạm, bị nhiễm ô, bị điểm chấm. Này Bà-la-
môn, đấy gọi là hành Phạm hạnh không thanh tịnh,
bị liên hệ, bị hệ lụy với dâm dục, không giải thoát
khỏi sanh, già, chết, sầu bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng
không giải thoát khỏi khổ.

Cho đến khi nào, này Bà-la-môn, Ta còn tiếp tục thấy một hay một trong bảy hệ lụy đến dâm dục này chưa được đoạn tận ở nơi Ta, cho đến khi ấy, này Bà-la- môn, Ta không có xác chứng rằng, Ta đã chứng ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới chư Thiên với Ma giới, Phạm thiên giới, trong quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người.

TỶ KHEO                                              322

Và cho đến khi nào, này Bà-la-môn, Ta tiếp tục
không còn thấy một hay một trong bảy hệ lụy đến
dâm dục này chưa được đoạn tận ở nơi Ta, cho đến
khi ấy, này Bà-la-môn, Ta mới xác chứng rằng, Ta
đã chứng ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác trong thế
giới chư Thiên với Ma giới, Phạm thiên giới, trong
quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài
Người. Tri và kiến được khởi lên nơi Ta: "Bất động
là tâm giải thoát của Ta. Đây là đời sống cuối cùng.
Nay không còn tái sanh nữa".

Được nói như vậy, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn!... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ này cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TỶ KHEO                                           323

56    Kinh HỆ LỤY – Tăng III, 352

HỆ LỤY –Tăng III, 352

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Thầy pháp môn về hệ lụy, và ly hệ lụy, hãy lắng nghe...

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp môn về hệ lụy?

2. Một nữ nhân, này các Tỷ-kheo, tác ý nội nữ căn,
nữ hành, nữ y phục, nữ loại, nữ dục, nữ thanh, nữ
trang sức, thời nữ nhân ấy tham đắm trong ấy, thích
thú tại đấy.

 Do tham đắm trong ấy, thích thú tại đấy nên tác
ý đến nam căn ở ngoài, nam hành, nam y phục,
nam loại, nam dục, nam thanh, nam trang sức
mà nữ nhân ấy tham đắm trong ấy, thích thú tại
đấy.
 Do tham đắm trong ấy, thích thú tại đấy nên nữ
nhân ấy ước muốn có sự hệ lụy ở ngoài.
 Do duyên với hệ lụy ấy, khởi lên lạc, hỷ nên nữ
nhân ấy ước muốn lạc hỷ ấy.
 Này các Tỷ-kheo, do thích thú trong nữ tánh
của mình, các loài hữu tình đi đến hệ lụy với
những người đàn ông.

TỶ KHEO                                          324

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, nữ nhân không có thoát được nữ tánh của mình.

3. Một nam nhân, này các Tỷ-kheo, tác ý nội nam
căn, nam hành, nam y phục, nam loại, nam dục, nam
thanh, nam trang sức mà nữ nhân ấy tham đắm trong
ấy, thích thú tại đấy.

 Do tham đắm trong ấy, thích thú tại đấy nên tác
ý đến nữ căn ở ngoài, nữ hành, nữ y phục, nữ
loại, nữ dục, nữ thanh, nữ trang sức mà nam
nhân ấy tham đắm trong ấy, thích thú tại đấy.
 Do tham đắm trong ấy, thích thú tại đấy nên
nam nhân ấy ước muốn có sự hệ lụy ở ngoài.
 Do duyên với hệ lụy ấy, khởi lên lạc hỷ nên
nam nhân ấy ước muốn lạc hỷ ấy.
 Này các Tỷ-kheo, do thích thú trong nam tánh
của mình, các loài hữu tình đi đến hệ lụy với
những người đàn bà.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, nam nhân không
thoát khỏi nam tánh của mình. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là hệ lụy.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là không hệ lụy?

4. Một nữ nhân, này các Tỷ-kheo, không tác ý nội nữ căn, nữ hành, nữ y phục, nữ loại, nữ dục, nữ thanh,

TỶ KHEO                                          325

nữ trang sức thời nữ nhân ấy không tham đắm trong ấy, không thích thú tại đấy.

 Do không tham đắm trong ấy, không thích thú
tại đấy nên không tác ý đến nam căn ở ngoài,
nam hành, nam y phục, nam loại, nam dục, nam
thanh, nam trang sức mà nữ nhân ấy không
tham đắm trong ấy, không thích thú tại đấy.
 Do không tham đắm trong ấy, không thích thú
tại đấy nữ nhân ấy không muốn có sự hệ lụy ở
ngoài. Do duyên hệ lụy ấy, khởi lên lạc, hỷ, nữ
nhân ấy không ước muốn lạc, hỷ ấy.
 Này các Tỷ-kheo, do không thích thú trong nữ
tánh của mình, các loài hữu tình không đi đến
hệ lụy với những người đàn ông.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, nữ nhân thoát
được nữ tánh của mình.

5. Một nam nhân, này các Tỷ-kheo, không tác ý đến
nội nam căn, nam hành, nam y phục, nam loại, nam
dục, nam thanh, nam trang sức mà nữ nhân ấy không
tham đắm trong ấy, không thích thú tại đấy.

 Do không tham đắm trong ấy, không thích thú
tại đấy nên không tác ý đến nữ căn ở ngoài, nữ
hành, nữ y phục, nữ loại, nữ dục, nữ thanh, nữ
trang sức mà nam nhân ấy không tham đắm
trong ấy, không thích thú tại đấy.

TỶ KHEO                                          326

 Do không tham đắm trong ấy, không thích thú
tại đấy nên nam nhân ấy không ước muốn có
sự hệ lụy ở ngoài. Do duyên với hệ lụy ấy, khởi
lên lạc, hỷ nên nam nhân ấy ước muốn lạc, hỷ
ấy.
 Này các Tỷ-kheo, do không thích thú trong nam
tánh của mình, các loài hữu tình không đi đến
hệ lụy với những nữ nhân.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, nam nhân thoát
được nam tánh của mình. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là không hệ lụy.

Này các Tỷ-kheo, đây là pháp môn hệ lụy và ly hệ lụy.

TỶ KHEO                                          327

57    Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:
- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các
khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong

TỶ KHEO                                           328

rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một
ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.

TỶ KHEO                                            329

Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.

TỶ KHEO                                           330

- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.

TỶ KHEO                                             331

5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ
được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh

TỶ KHEO                                             332

tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

TỶ KHEO                                              333

58    Kinh THẬT SỰ LÀ VẬY – Tăng I, 81

THẬT SỰ LÀ VẬY – Tăng I, 81

1.- Thật sự cái này là một trong những điều lợi, này
các Tỷ-kheo, tức là sống trong rừng … sống khất
thực … mang y phấn tảo … chỉ mang ba y thuyết
pháp … trì luật … biết nhiều về sự thật … đã lâu
ngày là vị trưởng lão … có oai nghi nghiêm chỉnh …
có được hội chúng quy tụ … có đại hội chúng đoanh
vây, con gia đình tốt đẹp … diện mạo đoan chánh …
ngôn ngữ hòa nhã … thiểu dục … không có bệnh
hoạn.

2-9. Nếu chỉ trong thời gian búng ngón tay, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tu tập Thiền thứ nhất, vị này được gọi là một Tỷ-kheo trú Thiền không phải uống phí, đã làm theo lời dạy bậc Đạo Sư, là vị chịu nghe lời giáo giới, ăn đồ ăn quốc độ không phải vô ích, còn nói gì vị ấy làm cho sung mãn Thiền ấy.

Nếu chỉ trong thời gian búng ngón tay, này các Tỷ- kheo, vị Tỷ-kheo tu tập Thiền thứ hai, … Thiền thứ ba, … Thiền thứ tư

TỶ KHEO                                           334

… tu tập Từ tâm giải thoát … tu tập Bi tâm giải thoát … tu tập Hỷ tâm giải thoát … tu tập Xả tâm giải thoát …

10-13. Nếu vị ấy trú quán thân trên thân, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời …
quán thọ trên các cảm quán thọ … quán tâm trên tâm
… quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời …

14-17. … Đối với các pháp ác, bất thiện chưa sanh,
khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, tinh cần, tinh
tấn, quyết tâm, cố gắng … Đối với các pháp ác, bất
thiện đã sanh, khởi lên ý muốn đoạn tận, tinh cần,
tinh tấn, quyết tâm, cố gắng … Đối với các pháp
thiện chưa sanh, khởi lên ý muốn làm cho sanh khởi,
tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng … Đối với các
pháp thiện đã sanh, khởi lên ý muốn làm cho an trú,
không cho vong thất, làm cho tăng trưởng, làm cho
quảng đại, tu tập, làm cho viên mãn, tinh cần, tinh
tấn, quyết tâm, cố gắng …

18-21. Tu tập như ý túc câu hữu với Dục định tinh
cần hành … câu hữu với Tinh tấn định tinh cần hành
… câu hữu với Tâm định tinh cần hành … câu hữu
với Tư duy định tinh cần hành …

TỶ KHEO                                            335

22-31. Tu tập Tín căn … tu tập Tấn căn … tu tập
Niệm căn … tu tập Định căn … tu tập Tuệ căn … Tu
tập Tín lực, tu tập Tấn lực, tu tập Niệm lực … tu tập
Định lực … tu tập Tuệ lực …

32-38. Tu tập Niệm giác chi … tu tập Trạch pháp
giác chi … tu tập Tinh tấn giác chi … tu tập Hỷ giác
chi … tu tập Khinh an giác chi … tu tập Định giác
chi … tu tập Xả giác chi …

39-46. Tu tập Chánh tri kiến … tu tập Chánh tư duy
… tu tập Chánh ngữ … tu tập Chánh nghiệp … tu
tập Chánh mạng … tu tập Chánh tinh tấn … tu tập
Chánh niệm … tu tập Chánh định …

47-54. Quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại sắc có hạn lượng, đẹp, xấu, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy …"

Quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại sắc vô lượng, đẹp xấu, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy …"

Quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc có hạn lượng, đẹp, xấu, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy …"

TỶ KHEO                                            336

Quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các ngoại sắc vô lượng, đẹp, xấu, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy …"

Quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc
màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh, ánh sáng
xanh. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng
chúng, ta biết, ta thấy …"

Quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc
màu vàng, tướng sắc vàng, hình sắc vàng, ánh sáng
vàng. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng
chúng, ta biết, ta thấy …"

Quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc
màu đỏ, tướng sắc đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ. Vị
ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta
biết, ta thấy …"

Quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc
màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng
trắng. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng
chúng, ta biết, ta thấy …"

55-62. Tự mình có sắc, thấy các sắc. Quán tưởng nội sắc là vô sắc, thấy các ngoại sắc … quán tưởng sắc là tịnh, chú tâm trên suy tưởng ấy … Vượt khỏi hoàn toàn sắc tưởng, diệt trừ các tưởng hữu đối, không suy

TỶ KHEO                                            337

tư đến các tưởng khác biệt, với suy tư: "Hư không là
vô biên", chứng và trú Không vô biên xứ … vượt
khỏi hoàn toàn Không vô biên xứ, với suy tư: "Thức
là vô biên", chứng và trú Thức vô biên xứ … vượt
khỏi hoàn toàn Thức vô biên xứ, với suy tư: "Không
có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ … vượt khỏi
hoàn toàn Vô sở hữu xứ, chứng và trú Phi tưởng phi
phi tưởng xứ … Vượt khỏi Phi tưởng phi phi tưởng
xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng …

63-72. Tu tập địa biến xứ … tu tập thủy biến xứ …
tu tập hỏa biến xứ … tu tập phong biến xứ … tu tập
xanh biến xứ … tu tập vàng biến xứ … tu tập đỏ
biến xứ … tu tập trắng biến xứ … tu tập hư không
biến xứ … tu tập thức biến xứ …

73-82. Tu tập tưởng bất tịnh … tu tập tưởng về chết … tu tập tưởng yếm ly các món ăn … tu tập tưởng không hỷ lạc đối với tất cả thế giới … tu tập vô thường tưởng … tu tập tưởng khổ trên vô thường … tu tập tưởng vô ngã trên khổ … tu tập tưởng đoạn tận … tu tập tưởng ly tham … tu tập tưởng đoạn diệt …

83-92. Tu tập tưởng vô thường … tu tập tưởng vô ngã … tu tập tưởng về chết … tu tập tưởng ghê tởm đối với các món ăn … tu tập tưởng không hỷ lạc đối với tất cả thế giới … tu tập tưởng hài cốt … tu tập tưởng bị trùng bọ ăn … tu tập tưởng bị xanh bầm …

TỶ KHEO                                           338

tu tập tưởng bị đầy những lỗ hổng … tu tập tưởng bị sưng phồng lên …

93-102. Tu tập niệm Phật … tu tập niệm Pháp … tu
tập niệm Tăng … tu tập niệm Giới … tu tập niệm Thí
… tu tập niệm Thiên … tu tập niệm hơi thở vô hơi
thở ra … tu tập niệm Chết … tu tập thân niệm … tu
tập An tịnh niệm …

103-112. Tu tập Tín căn đồng với sơ Thiền … tu tập
Tấn căn đồng với sơ Thiền … tu tập Niệm căn đồng
với sơ Thiền … tu tập Định căn đồng với sơ Thiền
… tu tập Tuệ căn đồng với sơ Thiền …

... tu tập Tín lực … tu tập Tấn lực … tu tập Niệm lực … tu tập Định lực … tu tập Tuệ lực đồng với sơ Thiền.

113-122. Tu tập Tín căn đồng với Thiền thứ hai … Tu tập Tuệ lực đồng với Thiền thứ hai …

123-132. Tu tập Tín căn đồng với Thiền thứ ba… Tu tập Tuệ lực đồng với Thiền thứ ba …

133-142. Tu tập Tín căn đồng với Thiền thứ tư … Tu tập Tuệ lực đồng với Thiền thứ tư …

143-152. Tu tập Tín căn câu hữu với Từ … Tu tập Tuệ lực câu hữu với Từ …

TỶ KHEO                                            339

153-162. Tu tập Tín căn câu hữu với Bi … Tu tập Tuệ lực câu hữu với Bi …

163-172. Tu tập Tín căn câu hữu với Hỷ… Tu tập Tuệ lực câu hữu với Hỷ …

173-182. Tu tập Tín căn câu hữu với Xả… Tu tập Tuệ lực câu hữu với Xả …

183-192. Nếu tu tập Tín căn … nếu tu tập Tấn căn … nếu tu tập Niệm căn … nếu tu tập Định căn … nếu tu tập Tuệ căn … nếu tu tập Tín lực … nếu tu tập Tấn lực … nếu tu tập Niệm lực … nếu tu tập Định lực … nếu tu tập Tuệ lực, vị này, này các Tỷ-kheo, được gọi là một Tỷ-kheo trú Thiền không phải trống không, đã làm theo lời dạy bậc Đạo Sư, là vị chịu nghe lời giáo giới, ăn đồ ăn quốc độ không phải uổng phí, còn nói gì vị ấy làm cho sung mãn pháp ấy.

TỶ KHEO                                           340

59 Kinh VÍ DỤ CON CHIM CÁY – 66 Trung II, 235

KINH VÍ DỤ CON CHIM CÁY (Latukikopama suttam) – Bài kinh số 66 – Trung II, 235

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở tại Anguttarapa (Ương-già
Bắc Phương Thủy). Apana là một thị tứ của
Anguttarapa. Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, cầm y
bát đi vào Apana để khất thực. Khất thực ở Apana
xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở
về, Thế Tôn đi đến một khu rừng để trú ban ngày.
Thế Tôn đi sâu vào khu rừng này, ngồi dưới một gốc
cây để trú ban ngày. Tôn giả Udayi (Ưu-đa-di) buổi
sáng cũng đắp y, cầm y bát đi vào Apana để khất
thực. Khất thực ở Apana xong, sau buổi ăn, trên con
đường đi khất thực trở về, Tôn giả đi đến một khu
rừng để trú ban ngày. Tôn giả đi sâu vào khu rừng
này, và ngồi dưới một gốc cây để trú ban ngày.

Rồi Tôn giả Udayi, trong khi độc cư Thiền tịnh,

TỶ KHEO                                          341

sự suy tư sau đây đã khởi lên trong tâm trí Tôn giả:

 "Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều khổ
pháp cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều lạc pháp
cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều bất thiện
pháp cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều thiện
pháp cho chúng ta".
Rồi Tôn giả Udayi vào buổi chiều, từ Thiền tịnh
đứng dậy, đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài rồi ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Udayi bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, trong khi con đang độc
cư Thiền tịnh, sự suy tư sau đây đã khởi lên trong
tâm trí con: "Như Lai thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều
khổ pháp cho chúng ta... Như Lai thật sự là vị đã
mang lại nhiều thiện pháp cho chúng ta".

Bạch Thế Tôn, thuở trước chúng con thường ăn buổi chiều, buổi sáng, ban ngày và phi thời. Bạch Thế Tôn, thời ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo và bảo: "Này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ ăn ban ngày phi thời". Bạch Thế Tôn, do vậy con cảm thấy thất vọng, con

TỶ KHEO                                            342

cảm thấy sầu muộn, nghĩ rằng: "Những món ăn
thượng vị loại cứng và loại mềm, các tín chủ cúng
dường cho chúng ta ban ngày và phi thời. Nay Thế
Tôn dạy chúng ta phải đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy
chúng ta phải từ bỏ". Bạch Thế Tốn, giữa chúng con,
những ai nhìn Thế Tôn với lòng ái mộ, với lòng tôn
kính và với lòng tàm quý, liền từ bỏ ăn ban ngày phi
thời.

Rồi bạch Thế Tôn, chúng con thường ăn buổi
chiều và buổi sáng. Bạch Thế Tôn, thời ấy Thế Tôn
gọi các Tỷ-kheo và bảo: "Này các Tỷ-kheo, hãy từ
bỏ ăn ban đêm phi thời". Bạch Thế Tôn, do vậy con
cảm thấy thất vọng, con cảm thấy sầu muộn, nghĩ
rằng: "Buổi ăn này gọi là có thượng vị hơn trong hai
buổi ăn này của chúng ta. Thế Tôn dạy chúng ta phải
đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy chúng ta phải từ bỏ".
Bạch Thế Tôn, thuở xưa có người được một món ăn
cúng ban ngày bèn nói: "Hãy để món ăn này một bên,
và ban đêm tất cả chúng ta cùng ăn với nhau". Bạch
Thế Tôn, phàm mọi sự nấu nướng, tất cả đều làm ban
đêm, rất ít làm ban ngày. Bạch Thế Tôn, giữa chúng
con, những ai nhìn Thế Tôn với lòng ái mộ, với lòng
tôn kính và với lòng tàm quý, liền từ bỏ ăn ban đêm
phi thời.

Thuở trước, bạch Thế Tôn, các vị Tỷ-kheo

TỶ KHEO                                           343

thường đi khất thực trong đêm đen tối tăm, họ bước
lầm vào vũng nước nhớp, rơi vào vũng nước nhớp,
đi lầm vào hàng rào gai, đi lầm vào chỗ con bò cái
đang ngủ, gặp các loại đạo tặc đã hành sự hay chưa
hành sự, gặp các người đàn bà mời mọc một cách bất
chánh.

Thuở trước, bạch Thế Tôn, con đi khất thực
trong đêm đen tối tăm. Một người đàn bà đang rửa
chén bát, thấy con trong khi trời chớp nhoáng, liền
hoảng sợ và hét lớn: "Ôi kinh khủng thay cho tôi, có
con quỷ (chạy) theo tôi!" Bạch Thế Tôn, khi nghe
nói vậy, con nói với người đàn bà ấy: "Này chị,
không phải quỷ đâu. Đây là Tỷ-kheo đang đứng khất
thực". "Cha Tỷ-kheo hãy chết đi! Mẹ Tỷ-kheo hãy
chết đi! Này Tỷ-kheo, thật tốt hơn cho Ông nếu Ông
lấy con dao sắc bén của người đồ tể cắt bụng của
Ông, còn hơn là vì lỗ bụng đi khất thực trong ban
đêm tối tăm".

Bạch Thế Tôn, khi con nhớ như vậy, con suy
nghĩ như sau: "Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ
nhiều khổ pháp cho chúng ta. Thế Tôn thật sự là vị
đã mang lại nhiều lạc pháp cho chúng ta. Thế Tôn
thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều bất thiện pháp cho
chúng ta. Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều
thiện pháp cho chúng ta".

TỶ KHEO                                           344

 Tuy vậy, này Udayi, ở đây có một số người ngu
si; khi Ta nói: "Hãy trừ bỏ việc này", liền nói như
sau: "Có sá gì sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này. Sa-
môn này đặt quá nặng về cấm đoán đoạn giảm".
Họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn chống
Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực hành)
học giới. Sự việc ấy, này Udayi, đối với họ, trở
thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc
không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

Ví như, này Udayi, có con chim cáy, mái nhỏ bị tấm lưới bằng dây leo trói chặt, ở đây con chim có thể bị hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Con chim cáy mái nhỏ ấy bị tấm lưới làm bằng dây leo trói chặt, ở đây, con chim có thể bị sát hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Tuy vậy đối với con chim kia, lưới ấy không có chắc mạnh, lưới ấy yếu ớt, lưới ấy bị mục nát, lưới ấy không có cứng chắc". Này Udayi, ai nói như vậy có phải nói một cách chơn chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, con chim cáy mái nhỏ ấy bị tấm lưới làm bằng dây leo trói chặt, ở đấy con chim có thể bị sát hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Đối với con chim kia, lưới ấy là mạnh mẽ, lưới ấy là vững chắc, lưới ấy là kiên

TỶ KHEO                                               345

cường, lưới ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số người
ngu si, khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ việc này", liền
nói như sau: "Có sá gì việc tiểu tiết, nhỏ mọn này!
Vị Sa-môn này đặt quá nặng về cấm đoán, đoạn
giảm", và họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn
chống Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực
hành) học giới. Sự việc này, này Udayi, đối với họ
trở thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

 Nhưng này Udayi, một số Thiện gia nam tử, khi
được Ta nói: "Hãy từ bỏ sự việc này", liền nói như
sau: "Có sá gì sự từ bỏ việc tiểu tiết, nhỏ mọn này
mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ, dạy chúng con phải từ bỏ!". Họ từ bỏ
sự việc ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta
và chống các Tỷ-kheo muốn (thực hành) học
giới. Sau khi từ bỏ việc ấy, họ sống ít lăng xăng,
lắng dịu, tùy thuộc những người khác (bố thí),
sống với một tâm như con thú rừng. Này Udayi,
như vậy đối với các vị kia, sự trói buộc ấy không
có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc
ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có vững chắc.

TỶ KHEO                                            346

Ví như, này Udayi, một con voi của vua, có ngà
dài như cán cày, to lớn, thuộc loại giống tốt, lấy bãi
chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc bởi sự trói
buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần chuyển thân một
cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt đứt những trói
buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó muốn. Này
Udayi, nếu có ai nói như sau: "Con voi của vua có
ngà dài như một cán cày ấy, to lớn, thuộc loại giống
tốt, lấy bãi chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc
bởi sự trói buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần
chuyển thân một cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt
đứt những trói buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó
muốn. Tuy vậy đối với con voi kia, sự trói buộc ấy
vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc
ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn". Này Udayi,
ai nói như vậy có phải nói một cách chơn chánh
không?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, con voi của vua có ngà dài như một cán cày ấy, to lớn, thuộc loại giống tốt, lấy bãi chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc bởi sự trói buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần chuyển thân một cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt đứt những trói buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó muốn. Đối với con voi kia, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có kiên cường.

TỶ KHEO                                             347

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây có một số Thiện
gia nam tử khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ sự việc này",
liền nói như sau: "Có sá chi việc tiểu tiết, nhỏ mọn
này mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ dạy chúng con phải từ bỏ! " Họ từ bỏ việc
ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và chống các
Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới. Sau khi từ bỏ
việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng dịu, tùy thuộc
những người khác (bố thí), sống với một tâm như con
thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với các vị kia sự
trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu
ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không
có vững chắc.

 Ví như, này Udayi, một người nghèo khổ, không
có vật sở hữu, khốn cùng, có một chòi ở hư nát,
mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, có
một giường nằm hư nát, không đẹp mắt chút nào,
các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum
không đẹp mắt chút nào, và một bà vợ không đẹp
mắt chút nào.

Người ấy thấy một Tỷ-kheo trong tịnh xá, tay chân lau rửa sạch sẽ, sau khi ăn buổi cơm ngon lành, đang ngồi trong bóng mát, hướng về tăng thượng tâm. Người ấy suy nghĩ: "An lạc thay, Sa-môn hạnh! Vô bệnh thay, Sa-môn hạnh! Vậy sau khi cạo bỏ râu

TỶ KHEO                                            348

tóc, đắp áo cà-sa, ta hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình".

Nhưng người ấy không có thể từ bỏ cái chòi ở hư nát, mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ cái giường nằm hư nát, không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ bà vợ không đẹp mắt chút nào, để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Người kia,
bị trói buộc bởi những trói buộc ấy không có thể từ
bỏ cái chòi ở hư nát... không có thể từ bỏ bà vợ không
đẹp mắt chút nào để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia
đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy không có
chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị
mục nát, sự trói buộc ấy không có vững chắc", thời
này Udayi, ai nói như vậy có phải nói một cách chân
chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Người kia bị trói buộc bởi những trói buộc ấy không thể từ bỏ chòi ở hư nát, mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ giường nằm hư nát không đẹp mắt chút nào,

TỶ KHEO                                               349

không thể từ bỏ các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ bà vợ không đẹp mắt chút nào, để có thể, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số người
ngu si khi được Ta nói ra: "Hãy từ bỏ việc này", liền
nói như sau: "Có sá gì sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này.
Vị Sa-môn này đặt quá nặng về cấm đoán, đoạn
giảm! " Và họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn
chống Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực
hành) học giới. Sự việc này, này Udayi, đối với họ,
trở thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

 Ví như, này Udayi, một gia chủ hay con người gia
chủ, giàu có, tài sản lớn, tiền của lớn, vô số vàng
bạc chất đống, vô số gạo thóc chất đống, vô số
ruộng nương chất đống, vô số đất đai chất đống,
vô số thê thiếp chất đống, vô số đầy tớ nam chất
đống, vô số nữ tỳ chất đống.

Vị này thấy một Tỷ-kheo trong một tinh xá, tay

TỶ KHEO                                              350

chân lau rửa sạch sẽ, sau khi ăn bữa cơm ngon lành,
đang ngồi trong bóng mát, hướng về tăng thượng
tâm. Vị này suy nghĩ: "An lạc thay, Sa-môn hạnh!
Vô bệnh thay, Sa-môn hạnh! Vậy sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, ta hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình".

Vị này có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống,
có thể từ bỏ vô số gạo thóc chất đống, có thể từ bỏ
vô số ruộng nương chất đống, có thể từ bỏ vô số đất
đai chất đống, có thể từ bỏ vô số thê thiếp chất đống,
có thể từ bỏ vô số đầy tớ nam chất đống, có thể từ bỏ
vô số nữ tỳ chất đống.

Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Người gia
chủ hay con người gia chủ kia, bị trói buộc bởi những
trói buộc ấy, có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống...
có thể từ bỏ vô số nữ tỳ chất đống để có thể sau khi
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình,
sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc
ấy vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói
buộc ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn". Này
Udayi, ai nói như vậy, có phải nói một cách chơn
chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Người kia bị trói buộc bởi những trói buộc ấy có thể từ bỏ vô số vàng bạc

TỶ KHEO                                               351

chất đống, có thể từ bỏ vô số gạo thóc chất đống, có
thể từ bỏ vô số ruộng nương chất đống, có thể từ bỏ
vô số đất đai chất đống, có thể từ bỏ vô số thê thiếp
chất đống, có thể từ bỏ vô số đầy tớ nam chất đống,
có thể từ bỏ vô số nữ tỳ chất đống, để có thể, sau khi
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình,
sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc
ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự
trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có
vững chắc.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số Thiện
gia nam tử, khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ việc này",
liền nói như sau: "Có sá chi sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn
này mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ dạy chúng con phải từ bỏ! " Họ từ bỏ sự
việc ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và chống
các Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới. Sau khi từ
bỏ sự việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng dịu, tùy
thuộc những người khác (bố thí), sống với một
tâm như con thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với
họ, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc
ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy
không có vững chắc.

 Này Udayi, có bốn hạng người có mặt trên đời. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                              352

 Ở đây, này Udayi, có người sống, hướng đến
sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, những tư niệm, tư duy
liên hệ đến sanh y hiện hành khởi lên. Vị này
chấp nhận chúng, không đoạn trừ chúng, không
từ bỏ chúng, không chấm dứt chúng, không
tiêu diệt chúng. Này Udayi, Ta nói: "Người này
bị trói buộc, không phải không bị trói buộc". Vì
sao vậy? Này Udayi, sự sai biệt về căn tánh
trong người này đã được Ta biết rõ.
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người sống, hướng
đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, những tư niệm, tư duy
liên hệ đến sanh y hiện hành khởi lên. Nhưng
vị này không chấp nhận chúng, đoạn trừ chúng,
từ bỏ chúng, chấm dứt chúng, tiêu diệt chúng.
Này Udayi, Ta nói: "Người này bị trói buộc,
không phải không trói buộc". Vì sao vậy? Này
Udayi, sự sai biệt về căn tánh trong người này
đã được Ta biết rõ".
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người sống, hướng
đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, các tư niệm điên đảo,

TỶ KHEO                                          353

các tư niệm, tư duy liên hệ đến sanh y, tùy lúc
tùy thời hiện hành khởi lên. Này Udayi, niệm
khởi lên chậm chạp và vị này đoạn trừ niệm ấy
một cách mau chóng, từ bỏ, chấm dứt, tiêu diệt
(niệm ấy). Này Udayi, ví như một người nhỏ
hai hay ba giọt nước vào một ấm nước đun sôi
cả ngày. Này Udayi giọt nước rơi một cách
chậm chạp nhưng bị tiêu diệt, tiêu mất một
cách mau chóng. Cũng vậy, này Udayi, có
người sống hướng đến sự đoạn trừ sanh y, sự
từ bỏ sanh y. Nhưng trong khi vị này sống
hướng đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y,
các tư niệm điên đảo, các tư niệm, tư duy liên
hệ đến sanh y tùy lúc, tùy thời, hiện hành khởi
lên. Này Udayi, niệm khởi lên chậm chạp và vị
này đoạn trừ niệm ấy một cách mau chóng, từ
bỏ, chấm dứt, tiêu diệt (niệm ấy). Này Udayi,
Ta nói: "Người này cũng bị trói buộc, không
phải không bị trói buộc". Vì sao vậy? Này
Udayi, sự sai biệt về căn tánh trong người này
đã được Ta biết rõ.
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người nghĩ rằng:
"Sanh y là nguồn gốc của đau khổ", sau khi biết
như vậy, vị ấy thành vô sanh y, giải thoát với
sự đoạn diệt sanh y. Này Udayi, Ta nói: "Người
này không bị trói buộc, không phải bị trói
buộc". Vì sao vậy? Này Udayi, sự sai biệt về

TỶ KHEO                                         354

căn tánh trong người này đã được Ta biết rõ.
 Này Udayi, có năm dục trưởng dưỡng này. Thế
nào là năm?
 Sắc do mắt nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc,
khả ý, kích thích lòng dục, hấp dẫn.
 Tiếng do tai nhận thức,...
 Hương do mũi nhận thức,...
 Vị do lưỡi nhận thức,...
 Xúc do thân cảm xúc, khả ái, khả hỷ, khả lạc,
khả ý, kích thích lòng dục, hấp dẫn.
Những pháp này, này Udayi, là năm dục trưởng
dưỡng.
Này Udayi, phàm có lạc gì, hỷ gì khởi lên, do
duyên năm dục trưởng dưỡng này, lạc hỷ ấy được
gọi là dục lạc, ô uế lạc, phàm phu lạc, phi Thánh lạc,
không nên thực hiện, không nên tu tập, không nên
làm cho sung mãn. Ta nói rằng lạc ấy đáng phải sợ
hãi.
Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ
lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Diệt tầm và tứ, vị
ấy chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

TỶ KHEO                                             355

do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhứt
tâm,... (như trên)... Thiền thứ ba... chứng và trú
Thiền thứ tư. Như vậy được gọi là yếm ly lạc, độc
trú lạc, tịch tịnh lạc, chánh giác lạc, cần phải thực
hiện, cần phải tu tập, cần làm cho sung mãn. Ta nói
rằng lạc ấy không đáng sợ hãi.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục... (như
trên)... chứng và trú Thiền thứ nhất. Thiền này,
này Udayi, Ta nói rằng ở trong tình trạng
dao động. Và ở đây, cái gì dao động? Ở đây,
chính là tầm tứ chưa đoạn diệt, chính tầm tứ
này ở trong tình trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ...
chứng và trú Thiền thứ hai. Các Thiền này, này
Udayi, Ta nói rằng ở trong tình trạng dao động.
Và ở đây, cái gì dao động? Ở đây chính là hỷ
lạc chưa được đoạn diệt, chính hỷ lạc này ở
trong tình trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly hỷ... chứng và
trú Thiền thứ ba. Thiền này, này Udayi, Ta nói
ở trong tình trạng dao động? Và ở đây cái gì
dao động? Ở đây, chính là xả lạc chưa được
đoạn diệt, chính xả lạc này ở trong tình trạng
dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo xả lạc và xả khổ...

TỶ KHEO                                            356

(như trên)... chứng và trú Thiền thứ tư. Thiền
này, này Udayi, Ta nói là không ở trong tình
trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái
hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Thiền thứ nhất này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ
đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này
Udayi, vị ấy cần vượt qua cái gì? Ở đây, này
Udayi, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ... (như trên)...
chứng và trú Thiền thứ hai, đây là điều vị ấy
cần vượt qua.
 Thiền thứ hai này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi". Và này, Udayi, vị ấy
cần vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo ly hỷ... (như trên)... chứng và trú Thiền
thứ ba, đây là điều vị ấy cần vượt qua.
 Thiền thứ ba này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn, Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta nói:
"Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, vị ấy cần
vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo xả
lạc... (như trên)... chứng và trú Thiền thứ tư.

TỶ KHEO                                          357

Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền thứ tư này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi" Và này Udayi, vị ấy cần
phải vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi
chướng ngại tưởng, không tác ý đối với di
tưởng, Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư không là vô
biên", chứng và trú Không vô biên xứ. Đây là
điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền Không vô biên xứ này, này Udayi, Ta
nói: "Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ
bỏ đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này
Udayi, Tỷ-kheo vượt lên mọi Hư không vô
biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng
và trú Thức vô biên xứ. Đây là điều vị ấy cần
phải vượt qua.
 Thiền Thức vô biên xứ này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi",
Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng:
"Không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ.
Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền Vô sở hữu xứ này, này Udayi, Ta nói:

TỶ KHEO                                        358

"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi",
Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú
Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đây là điều vị ấy
cần phải vượt qua.
 Thiền Phi tưởng phi phi tưởng xứ này, này
Udayi, Ta nói: "Chưa được hoàn toàn", Ta nói:
"Hãy từ bỏ đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và
này Udayi, Tỷ-kheo vượt lên mọi Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng. Đây
là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Chính vì (Diệt thọ tưởng định) này, này Udayi,
mà Ta nói sự đoạn diệt của Phi tưởng phi phi
tưởng xứ.
 Này Udayi, Ông có thấy chăng, có kiết sử gì,
nhỏ hay lớn mà Ta chưa nói đến sự đoạn diệt?
– Bạch Thế Tôn, không.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Udayi hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn giảng.

TỶ KHEO                                          359

60    Kinh VÍ DỤ NƯỚC – Tăng III, 288

VÍ DỤ NƯỚC –Tăng III, 288

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy hạng người được ví dụ với nước, có mặt hiện hữu ở đời.

2. Thế nào là bảy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Có hạng người lặn một lần rồi chìm luôn.
- Có hạng người sau khi nổi lên, lại chìm xuống.
- Có hạng người sau khi nổi lên, được đứng lại.
- Có hạng người sau khi nổi lên, lại nhìn và thấy.
- Có hạng người sau khi nổi lên, lại bơi tới.
- Có hạng người sau khi nổi lên, đạt được chỗ có
chân đứng.
- Có hạng người sau khi nổi lên, sau khi bơi qua
đến được bờ bên kia, lên đứng trên đất liền, là
một vị Bà-la-môn.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người, lặn một lần rồi chìm luôn?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hoàn toàn thành tựu với các pháp đen, bất thiện. Như vậy, này

TỶ KHEO                                           360

các Tỷ-kheo, là hạng người lặn một lần rồi chìm luôn.

 Và nàycác Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sau khi nổi lên lại chìm xuống?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người nổi lên và suy nghĩ: "Lành thay, lòng tin trong các thiện pháp! Lành thay, lòng xấu hổ... Lành thay, lòng sợ hãi... Lành thay, sự tinh tấn... Lành thay, trí tuệ trong các thiện pháp!" Lòng tin ấy của vị đó không an trú, không tăng trưởng, bị giảm thiểu. Lòng xấu hổ đó của vị ấy... lòng sợ hãi đó của vị ấy... sự tinh tấn đó của vị ấy... Trí tuệ đó của vị ấy không an trú, không tăng trưởng, bị giảm thiểu. Như vậy, này các Tỷ- kheo là hạng người sau khi nổi lên, lại chìm xuống.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sau khi nổi lên, được đứng lại?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người nổi lên và suy nghĩ như sau: "Lành thay, lòng tin trong các thiện pháp! Lành thay, lòng hổ thẹn... Lành thay, lòng sợ hãi... Lành thay, sự tinh tấn... Lành thay, trí tuệ trong các thiện pháp!" Lòng tin đó của vị ấy không giảm thiểu, không tăng trưởng, được đứng lại, lòng hổ thẹn của vị ấy... lòng sợ hãi đó của vị ấy... sự tinh tấn đó của vị ấy... trí tuệ đó của vị ấy không giảm thiểu,

TỶ KHEO                                                361

không tăng trưởng, được đứng lại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi nổi lên, được đứng lại.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sau khi nổi lên, lại nhìn và thấy?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người nổi lên và suy nghĩ: "Lành thay, lòng tin trong các thiện pháp! Lành thay, lòng hổ thẹn... Lành thay, lòng sợ hãi... Lành thay, sự tinh tấn... Lành thay, trí tuệ trong các thiện pháp!". Vị ấy, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc chứng ngộ Bồ đề. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi nổi lên, nhìn và thấy.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sau khi nổi lên, lại bơi tới?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người nổi lên và suy nghĩ: "Lành thay, lòng tin trong các thiện pháp! Lành thay, lòng hổ thẹn... Lành thay, lòng sợ hãi... Lành thay, sự tinh tấn... Lành thay, trí tuệ trong các thiện pháp!". Vị ấy, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi làm muội lược tham sân si, là bậc Nhất Như Lai, còn trở lui đời này một lần nữa rồi đoạn tận khổ đau. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi nổi lên, lại bơi tới.

TỶ KHEO                                             362

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sau khi nổi lên, lại đạt được chân đứng?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người nổi lên và suy nghĩ: "Lành thay, lòng tin trong các thiện pháp! Lành thay, lòng hổ thẹn... Lành thay, lòng sợ hãi... Lành thay, sự tinh tấn... Lành thay, trí tuệ trong các thiện pháp!" Vị ấy, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết-bàn, không trở lui trạng thái ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi nổi lên, đã đạt chân đứng.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sau khi nổi lên đã bơi qua, đạt đến bờ bên kia, đứng trên đất liền bậc Bà-la-môn?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người nổi lên và suy nghĩ: "Lành thay, lòng tin trong các thiện pháp! Lành thay, lòng hổ thẹn... Lành thay, lòng sợ hãi... Lành thay, sự tinh tấn... Lành thay, trí tuệ trong các thiện pháp!" Vị ấy, sau khi đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi nổi lên đã bơi qua, đã đến bờ bên kia, đã đứng trên đất liền, là bậc Bà-la-môn.

TỶ KHEO                                             363

Này các Tỷ-kheo, đây là bảy hạng người được ví dụ với nước, có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                        364

61    Kinh VỚI THÂN – Tăng IV, 289

VỚI THÂN – Tăng IV, 289

1. - Này các Tỷ-kheo,

- Có những pháp cần phải đoạn tận với thân,
không phải với lời.
- Có những pháp cần phải đoạn tận với lời,
không phải với thân.
- Có những pháp cần phải đoạn tận không phải
với thân, không phải với lời mà sau khi thấy,
sau khi thấy cần phải đoạn tận với trí tuệ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải đoạn tận với thân, không phải với lời?

2. Ờ đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có vi phạm điều bất thiện về thân, về một vấn đề gì. Sau khi suy xét về vấn đề ấy, các đồng Phạm hạnh có trí đã nói với vị ấy: "Tôn giả có phạm điều bất thiện về thân, về một vấn đề này. Thật tốt lành thay, nếu Tôn giả từ bỏ thân làm ác và tu tập thân làm thiện". Vị ấy được các đồng Phạm hạnh có trí sau khi suy xét nói như vậy, đoạn tận thân làm ác, tu tập thân làm thiện.

TỶ KHEO                                            365

Này các Tỷ-kheo, những pháp này được gọi là những pháp cần phải đoạn tận với thân, không phải với lời.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải đoạn tận với lời, không phải với thân?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phạm điều bất thiện với lời, về một vấn đề gì. Sau khi suy xét về vấn đề ấy, các đồng Phạm hạnh có trí đã nói vị ấy: "Tôn giả có phạm điều bất thiện về lời, về một vấn đề này. Thật tốt lành thay, nếu Tôn giả từ bỏ lời nói ác, tu tập lời nói thiện". Vị ấy được các đồng Phạm hạnh có trí sau khi suy xét nói như vậy, đoạn tận lời nói ác, tu tập lời nói thiện.

Này các Tỷ-kheo, những pháp này được gọi là những pháp cần phải đoạn tận về lời, không phải về thân.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải
đoạn tận, không phải với thân, cũng không phải
với lời, mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần
phải đoạn tận?

4. Tham, này các Tỷ-kheo, cần phải đoạn tập không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Sân, này các Tỷ-kheo...

TỶ KHEO                                              366

Si, này các Tỷ-kheo...

Phẫn nộ, này các Tỷ-kheo...

Hiềm hận, này các Tỷ kheo ….

Gièm pha, này các Tỷ kheo.....

Não hại, này các Tỷ-kheo...

Xan tham, này các Tỷ-kheo cần phải đoạn tận, không phải với thân, không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Ác tật đố, này các Tỷ-kheo cần phải đoạn tận, không phải với thân, không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác tật đố?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người gia chủ, hay con
người gia chủ, dồi dào phong phú về tài sản, về lúa
gạo, về bạc hay vàng. Ở đây, một người nô tỳ hay
người phục vụ khởi lên ý nghĩ như sau: "Ôi, sự dồi
dào phong phú về tài sản, về lúa gạo, về bạc hay vàng
thật sự không thuộc về người gia chủ hay con người
gia chủ này."

TỶ KHEO                                            367

Hay một Sa-môn, Bà-la-môn có được các vật dụng
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Ở đây, một Sa-môn, hay Bà-la-môn khác khởi
lên ý nghĩ như sau: "Ôi, mong rằng vị Tôn giả này
không nhận được các vật dụng như y áo, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh".

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ác tật đố.

Ác tật đố, này các Tỷ-kheo, cần phải đoạn tận không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

6. Này các Tỷ-kheo, ác dục cần phải đoạn tận, không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác dục?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo,:

- Có người không có lòng tin, lại muốn rằng:
"Mong rằng họ biết ta có lòng tin";
- Có ác giới lại muốn rằng: "Mong rằng họ biết
ta là người nghe nhiều";
- Là người ưa thích hội chúng, lại muốn rằng:
"Mong rằng họ biết ta là người sống viễn ly";

TỶ KHEO                                          368

- Là người biếng nhác lại muốn rằng: "Mong
rằng họ biết ta là người tinh tấn";
- Là người thất niệm lại muốn rằng: "Mong rằng
họ biết ta là người niệm được an trú";
- Là người không có định, lại muốn rằng: "Mong
rằng họ biết ta là người có định";
- Là người ác tuệ, lại muốn rằng: "Mong rằng họ
biết ta là người có trí tuệ";
- Là người chưa đoạn tận các lậu hoặc lại muốn:
"Mong rằng họ biết ta là người đã đoạn tận các
lậu hoặc".

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ác dục.

Ác dục này, này các Tỷ-kheo, cần phải đoạn tận, không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

8. Này các Tỷ-kheo, nếu tham chinh phục Tỷ-kheo và phát triển, nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ... nếu hiềm hận... nếu gièm pha... nếu não hại... nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục chinh phục Tỷ- kheo và phát triển, vị ấy cần phải được hiểu như sau: "Tôn giả này không rõ biết như thế nào để tham không có mặt. Như vậy tham chinh phục vị ấy và phát triển, Tôn giả này không rõ biết như thế nào để sân không có mặt... Tôn giả này không rõ biết như

TỶ KHEO                                             369

thế nào để si không có mặt... phẫn nộ không có mặt...
hiềm hận không có mặt... gièm pha không có mặt...
não hại không có mặt... xan tham không có mặt... ác
tật đố không có mặt... Tôn giả không rõ biết như thế
nào, để ác dục không có mặt. Như vậy, ác dục chinh
phục Tôn giả này và phát triển."

9. Nhưng, này các Tỷ-kheo, nếu tham không chinh
phục và không phát triển, nếu sân... nếu si... nếu phẫn
nộ... nếu thiềm hận... nếu gièm pha... nếu não hại...
nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục không
chinh phục vị Tỷ-kheo và không phát triển, vị ấy cần
phải được biết như sau: "Tôn giả này rõ biết như
thế nào để tham không có mặt. Như vậy, tham
không chinh phục Tôn giả này và không phát triển.
Tôn giả này rõ biết như thế nào để sân không có
mặt... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não
hại... xan tham... ác tật đố... Tôn giả này rõ biết như
thế nào để ác dục không có mặt. Như vậy, ác dục
không có chinh phục vị Tôn giả này và không phát
triển."

TỶ KHEO                                              370

62        Kinh XUẤT GIA – Tăng IV, 382

XUẤT GIA – Tăng IV, 382

1. - Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau:

"Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập như
1.
khi xuất gia.
2. Các pháp bất thiện được sanh không có chinh
phục tâm và tồn tại.
3. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng vô thường.
4. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng vô ngã.
5. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng bất tịnh.
6. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng nguy hại.
7. Sau khi biết được thế giới thăng bằng và không
thăng bằng, tâm chúng ta sẽ được thực hành
tích tập với tưởng ấy.
8. Sau khi biết được thế giới sanh khởi và đoạn
diệt, tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập
với tưởng ấy.

TỶ KHEO                                          371

9.  Sau khi biết được thế giới tập khởi và chấm dứt,
tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng ấy.
10. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng đoạn tận.
11. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng ly tham.
12. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng đoạn diệt."

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

3. Khi nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được:

1. Tâm thực hành tích tập như khi xuất gia.
2. Và các pháp bất thiện sanh khởi không chinh
phục tâm và an trú.
3. Và tâm được thực hành tích tập với tưởng vô
thường.
4. Và tâm được thực hành tích tập với tưởng vô
ngã.
5. Và tâm được thực hành tích tập với tưởng nguy
hại.
6. Sau khi biết thế giới thăng bằng và không
thăng bằng, tâm được thực hành tích tập với
tưởng ấy.

TỶ KHEO                                             372

7.  Sau khi biết thế giới sanh khởi và đoạn diệt,
tâm được thực hành tích tập với tưởng ấy.
8. Sau khi biết thế giới tập khởi và chấm dứt, tâm
được thực hành tích tập với tưởng ấy.
9. Tâm được thực hành tích tập với tưởng đoạn
tận.
10. Tâm được thực hành tích tập với tưởng ly tham.
11. Tâm được thực hành tích tập với tưởng đoạn
diệt.

Đối với vị ấy, một trong hai quả này được chờ đợi, chánh trí ngay trong hiện tại hay nếu có dư y, chứng được Bất hoàn.

TỶ KHEO                                           373

63     Lòng tin đầy đủ là gì                 - Kinh SUBHÙTI – Tăng IV, 676

SUBHÙTI – Tăng IV, 676

1. Rồi Tôn giả Subhùti, cùng với một Tỷ-kheo có
lòng tin đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Subhùti đang ngồi một bên:

- Này Subhùti, Tỷ-kheo này tên là gì?

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này có lòng tin, con một nam cư sĩ có lòng tin, đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

- Này Subhùti, Tỷ-kheo có lòng tin này, con một
người an cư sĩ có lòng tin, đã xuất gia vì lòng tin, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy có được
thấy sống trong những tiêu chuẩn về lòng tin của
một người có lòng tin không?

- Bạch Thế Tôn, nay là thời cho vấn đề này! Bạch Thiện Thệ, nay là thời cho vấn đề này, để Thế Tôn thuyết các tiêu chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin; nay con sẽ biết được: "Vị Tỷ-kheo này có

TỶ KHEO                                              374

được thấy là sống trong những tiêu chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin hay không? "

- Vậy này Subhùti, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Subhùti vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. Ở đây, này Subhùti, Tỷ-kheo có giới, sống chế ngự
với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai
nghi chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi
nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học pháp.
Này Subhùti, vị Tỷ-kheo nào có giới, sống chế ngự
với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai
nghi chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi
nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học pháp.
Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của một
người có lòng tin.

3. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo nghe nhiều, thọ trì những gì đã nghe, tích tập những gì đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã thọ trì, đã tụng đọc bằng lời, đã quán sát với ý, đã thể nhập với chánh kiến. Này Subhùti, Tỷ-kheo nào

TỶ KHEO                                              375

nghe nhiều... với chánh kiến. Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin.

4. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này Subhùti, Tỷ-kheo nào làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin.

5. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo là người dễ nói,
thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham
nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này
Subhùti, Tỷ-kheo nào dễ nói, thành tựu những pháp
tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp
nhận những lời giáo giới. Này Subhùti, đây là tiêu
chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin.

6. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo phàm có những
công việc gì cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ, đối
với các vị đồng Phạm hạnh, ở đây, vị ấy khéo léo và
tinh cần, thành tựu sự quán sát các phương tiện, vừa
đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này Subhùti, Tỷ-kheo
nào, phàm có những công việc gì... vừa đầy đủ để tổ
chức. Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của
mọi người có lòng tin.

7. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo ưa pháp, lời nói dễ thương, hân hoan lớn trong thắng Pháp, trong thắng

TỶ KHEO                                             376

Luật. Này Subhùti, phàm Tỷ-kheo nào ưa pháp, lời
nói dễ thương hân hoan lớn trong thắng Pháp, thắng
Luật. Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của
một người có lòng tin.

8. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo sống tinh cần, tinh
tấn đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các
thiện pháp, nỗ lực, kiên trì, không bỏ rơi gánh nặng
đối với các thiện pháp. Này Subhùti, phàm vị Tỷ-
kheo nào sống tinh cần, tinh tấn đoạn trừ các pháp
bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực, kiên
trì không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp.
Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của một
người có lòng tin.

9. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo đối với bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức. Này Subhùti, phàm vị Tỷ-kheo đối với bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, hiện hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức. Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin.

10. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, sáu đời, bảy đời, tám đời, chín đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm

TỶ KHEO                                             377

mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Này Subhùti, phàm Tỷ-kheo nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời... vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết. Này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của một người có lòng tin.

11. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, ngữ và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về

TỶ KHEO                                             378

thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên các thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Này Subhùti, phàm Tỷ-kheo với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Như vậy này Subhùti, là tiêu chuẩn về lòng tin của người có lòng tin.

12. Lại nữa, này Subhùti, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, ngay trong hiện tại tự mình chứng ngộ với
thắng trí, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát. Này Subhùti, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc..., sau khi chứng ngộ, chứng đạt và an trú,
này Subhùti, đây là tiêu chuẩn về lòng tin của người
có lòng tin.

13. Khi nghe nói vậy, Tôn giả Subhùti bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, các tiêu chuẩn về lòng tin của
người có lòng tin này được Thế Tôn thuyết giảng, là
có trong Tỷ-kheo này và Tỷ-kheo này được thấy là
có chúng.

1.   Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này là có giới, sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn

TỶ KHEO                                              379

Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy
nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận
và tu học trong các học pháp.
2. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này nghe nhiều, thọ trì
những gì đã nghe, chất chứa tích tập những gì
đã nghe, những pháp nào sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh.
Những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã thọ trì,
đã tụng đọc bằng lời, đã quán sát với ý, đã thể
nhập với chánh kiến.
3. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện.
4. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này là người dễ nói,
thành tựu những pháp tác thành người dễ nói,
thành tựu những pháp tác thành người dễ nói,
kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo
giới.
5. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này, phàm có những
công việc gì cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ,
đối với các vị đồng Phạm hạnh, ở đây, vị ấy
khéo léo và tinh cần, thành tựu sự quán sát các
phương tiện vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức.
6. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này ưa pháp, lời nói dễ
thương, hân hoan lớn trong thắng Pháp, thắng
Luật.

TỶ KHEO                                          380

7.  Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này sống tinh cần tinh
tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy
đủ các thiện pháp, nỗ lực, kiên trì, không bỏ rơi
gánh nặng đối với các thiện pháp.
8. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này, đối với bốn Thiền
thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được
không khó khăn, có được không mệt nhọc, có
được không phí sức.
9. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này nhớ đến nhiều đời
sống quá khử, như một đời, hai đời... nhớ đến
nhiều đời sống quá khứ với các nét đại cương
và các chi tiết.
10. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này với thiên nhãn
thần tịnh siêu nhân.... rõ biết các chúng sanh,
tùy theo hạnh nghiệp của họ.
11. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này do đoạn diệt các
lậu hoặc... chứng ngộ, chứng đạt và an trú.

Bạch Thế Tôn, các tiêu chuẩn về lòng tin này được Thế Tôn thuyết giảng là có trong Tỷ-kheo này. Và Tỷ-kheo này được thấy là có chúng.

14. Lành thay, lành thay này Subhùti! Vậy này
Subhùti, Thầy hãy an trú với Tỷ-kheo có lòng tin
này. Khi nào, này Subhùti Thầy muốn yết kiến Như
Lai, hãy cùng với Tỷ-kheo có lòng tin này đi đến yết
kiến Như Lai.

TỶ KHEO                                              381

TỶ KHEO   382

64      Muốn buộc tội người khác - Kinh BUỘC TỘI – Tăng II, 627

BUỘC TỘI – Tăng II, 627

1. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta bảo các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả, khi Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, hãy an trú nội tâm năm pháp rồi hãy buộc tội.

2. Thế nào là năm?

- "Tôi sẽ nói đúng thời, không phải phi thời";
- "Tôi sẽ nói chơn thật, không phải phi chơn";
- "Tôi sẽ nói nhu hòa, không phải thô bạo";
- "Tôi sẽ nói liên hệ đến lợi ích, không phải lời
không liên hệ đến lợi ích";
- "Tôi sẽ nói với từ tâm, không phải sân tâm".

Này các Hiền giả, khi vị Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, hãy an trú nội tâm năm pháp rồi hãy buộc tội.

3. Ở đây, này các Hiền giả, tôi thấy:

- Có người bị buộc tội phi thời, nhưng phản ứng không đúng thời;

TỶ KHEO                                           383

- Có người bị buộc tội phi chơn và có phản ứng
không chơn thực;
- Bị buộc tội thô bạo và có phản ứng không nhu
hòa;
- Bị buộc tội không liên hệ đến lợi ích và có phản
ứng không liên hệ đến lợi ích;
- Bị buộc tội với sân tâm và có phản ứng không
có từ tâm.

4. Tỷ-kheo buộc tội phi pháp, có năm lý do không cần sắp đặt sám hối:

- "Tôn giả bị buộc tội phi thời, không đúng thời,
như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội phi chơn, không phải chơn
thực, như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám
hối";
- "Tôn giả bị buộc tội thô bạo, không có nhu hòa,
như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tôi không liên hệ đến lợi ích,
không phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ
để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội với sân tâm, không với từ
tâm, như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám
hối".

Tỷ-kheo bị buộc tội một cách phi pháp, có năm lý do này không cần phải sắp đặt sám hối.

TỶ KHEO                                           384

5. Tỷ-kheo buộc tội phi pháp, có năm lý do cần sắp đặt sám hối:

- "Hiền giả đã buộc tội phi thời, không phải đúng
thời, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám hối";
- "Hiền giả đã buộc tội phi chơn, không phải
chơn thực, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám
hối";
- "Hiền giả đã buộc tội thô bạo, không có nhu
hòa, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám hối";
- "Tôn giả đã buộc tội liên hệ đến không lợi ích,
không phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ
để Hiền giả sám hối";
- "Hiền giả đã buộc tội với sân tâm, không với từ
tâm, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám hối".

Tỷ-kheo buộc tội phi pháp, này các Hiền giả, có năm
lý do này cần phải sắp đặt sám hối. Vì sao? Vì rằng
nhờ vậy không một Tỷ-kheo nào khác nghĩ rằng có
thể buộc tội phi chơn.

6. Ở đây, này các Hiền giả, tôi thấy:

- Có người bị buộc tội đúng thời, không phản
ứng phi thời;
- Bị buộc tội chơn thực, không phản ứng phi
chơn;
- Bị buộc tội nhu hòa, không phản ứng thô bạo;

TỶ KHEO                                          385

- Bị buộc tội liên hệ đến lợi ích, không phản ứng
không liên hệ đến lợi ích;
- Bị buộc tội với từ tâm, không phản ứng với sân
tâm.

7. Tỷ-kheo bị buộc tội đúng pháp, có năm lý do cần phải sắp đặt sám hối:

- "Tôn giả bị buộc tội đúng thời, không phải phi
thời, như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội chơn thực, không phải phi
thực, như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội nhu hòa không thô bạo,
như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội liên hệ đến lợi ích, không
phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ để Tôn
giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội với từ tâm, không với sân
tâm, như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối".

Tỷ-kheo bị buộc tội đúng pháp có năm lý do này, cần phải sắp đặt sám hối.

8. Tỷ-kheo buộc tội đúng pháp, có năm lý do để không phải sắp đặt sám hối:

TỶ KHEO                                          386

- "Hiền giả buộc tội đúng thời, không phải phi
thời, như vậy vừa đủ để Hiền giả không sám
hối";
- "Hiền giả bị buộc tội chơn thực, không phải phi
thực, như vậy vừa đủ để Hiền giả không sám
hối";
- "Tôn giả bị buộc tội thô bạo, không có nhu hòa,
như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tôi không liên hệ đến lợi ích,
không phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ
để Hiền giả không sám hối";
- "Hiền giả bị buộc tội với từ tâm, không với sân
tâm, như vậy vừa đủ để Hiền giả không sám
hối".

Này các Hiền giả, Tỷ-kheo buộc tội đúng pháp, do
năm lý do này không cần phải sắp đặt sám hối. Vì
sao? Vì nhờ vậy, các Tỷ-kheo khác nghĩ rằng buộc
tội cần phải đúng pháp.

9. Người bị buộc tội, thưa các Hiền giả, cần phải an trú trong hai pháp: chơn thực và bất động. Này các Hiền giả, nếu các người khác buộc tội tôi, đúng thời hay phi thời, chơn thực hay phi chơn, nhu hòa hay thô bạo, liên hệ đến lợi ích hay không liên hệ đến lợi ích, với từ tâm hay với sân tâm, thì cần phải an trú trong hai pháp: Chơn thực và bất động. Nếu tôi biết:

TỶ KHEO                                             387

"Pháp này có trong tôi", nếu tôi nghĩ là "có", tôi sẽ nói: "Pháp này có trong tôi". Nếu tôi biết: "Pháp này không có trong tôi", nếu tôi nghĩ là "không có", tôi sẽ nói: "Pháp này không có trong tôi".

10. Thế Tôn nói:

- Như vậy này Sàriputta, khi Thầy nói như vậy, ở đây có một số người ngu nào không có khả năng nắm được vấn đề?

11. - Bạch Thế Tôn, những người nào không có lòng
tin, với mục đích mưu sống, không vì lòng tin xuất
gia từ bỏ gia đình; những người xảo trá, lường gạt,
hư ngụy, mất thăng bằng, cao mạn, dao động, lắm
lời, nói phô tạp nhạp, không hộ trì các căn, ăn uống
không tiết độ, không chú tâm cảnh giác, thờ ơ với
Sa-môn hạnh, không tôn kính học tập, sống quá đầy
đủ, uể oải, đi đầu trong thối thất, từ bỏ gánh nặng,
viễn ly, biếng nhác, tinh cần thấp kém, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tâm, tâm tán loạn, liệt
tuệ, câm ngọng; khi con nói như vậy, họ không có
khả năng nắm được vấn đề.

Nhưng các thiện nam tử, bạch Thế Tôn, vì lòng tin xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không xảo trá, lường gạt, không hư ngụy, không mất thăng bằng, không cao mạn, không dao động, không lắm

TỶ KHEO                                            388

lời, không nói tạp nhạp, hộ trì các căn, ăn uống có
tiết độ, chú tâm cảnh giác, không thờ ơ với Sa-môn
hạnh, tôn kính học tập, không sống quá đầy đủ,
không uể oải, từ bỏ gánh nặng đọa lạc, đi đầu trong
đời sống viễn ly, tinh cần tinh tất, siêng năng, an trú
chánh niệm tỉnh giác, định tĩnh, nhất tâm, có trí tuệ,
không câm ngọng. Khi con nói như vậy, các vị này
có khả năng nắm giữ vấn đề.

12. - Này Sàriputta, các Thầy không vì lòng tin xuất gia từ bỏ gia đình… liệt tuệ, câm ngọng, hãy để họ một bên.

Nhưng này Sàriputta, những thiện nam tử, vì lòng tin
xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình... không
câm ngọng, hãy nói chuyện với họ. Hãy giáo giới các
vị đồng Phạm hạnh, hãy giảng dạy, này Sàriputta,
các vị đồng Phạm hạnh nghĩ rằng: "Sau khi giúp ra
khỏi phi diệu pháp, tôi an trú các vị đồng Phạm
hạnh trong diệu pháp".

TỶ KHEO                                              389

65    Muốn buộc tội người khác - Kinh BUỘC TỘI – Tăng IV, 57

BUỘC TỘI – Tăng IV, 57 tc4??? (thiếu 1 pháp)

1. - Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể làm Yết-ma buộc tội.

2. Thế nào là tám?

1. Cố gắng đem lại thiệt hại cho các gia chủ.
2. Cố gắng đem lại bất lợi cho các gia chủ.
3. Làm ly gián giữa các gia chủ.
4. Hủy báng Phật.
5. Hủy báng Pháp.
6. Hủy báng chúng Tăng.
7. Không thực hiện lời hứa đúng pháp cho các gia
chủ.

Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể làm Yết-ma buộc tội.

3. Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể giải tỏa buộc tội Yết-ma.

TỶ KHEO                                           390

4. Thế nào là tám?

1. Không cô gắng đem lại thiệt hại cho các gia
chủ.
2. Không cố gắng đem lại bất lợi cho các gia chủ.
3. Không cố gắng ly gián giữa các gia chủ.
4. Không hủy báng Phật.
5. Không hủy báng Pháp.
6. Không hủy báng chúng Tăng.
7. Thực hiện lời hứa đúng Pháp cho các gia chủ.

Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể giải tỏa buộc tội Yết-ma.

TỶ KHEO                                          391

66    Muốn cái gì... - Kinh VỊ SÁT ĐẾ LỴ – Tăng III, 138

VỊ SÁT ĐẾ LỴ –Tăng III, 138

1. Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn:
2. - Đối với Sát-đế-lỵ, thưa Tôn giả Gotama, vị ấy
mong muốn cái gì, cận hành cái gì, điểm tựa cái gì,
xu hướng cái gì, cứu cánh cái gì?
- Đối với Sát-đế-lỵ, này Bà-la-môn, tài sản là mong
muốn, trí tuệ là cận hành, sức mạnh là điểm tựa, xu
hướng là trái đất, cứu cánh là tự tại.
- Nhưng đối với Bà-la-môn, thưa Tôn giả Gotama,
mong muốn cái gì, cận hành cái gì, điểm tựa cái gì,
xu hướng cái gì, cứu cánh cái gì?
- Đối với Bà-la-môn, này Bà-la-môn, tài sản là mong
muốn, trí tuệ là cận hành, chú thuật là điểm tựa, tế
tự là xu hướng, cứu cánh là Phạm thiên giới.

TỶ KHEO                                           392

- Nhưng đối với gia chủ, thưa Tôn giả Gotama, mong
muốn cái gì, cận hành cái gì, điểm tựa cái gì, xu
hướng cái gì, cứu cánh cái gì?
- Đối với gia chủ, này Bà-la-môn, tài sản là mong
muốn, trí tuệ là cận hành, nghề nghiệp là điểm tựa,
công việc là xu hướng, thành tựu công việc là cứu
cánh.
- Nhưng đối với nữ nhân, thưa Tôn giả Gotama,
mong muốn cái gì, cận hành cái gì, điểm tựa cái gì,
xu hướng cái gì, cứu cánh cái gì?
- Đối với nữ nhân, này Bà-la-môn, đàn ông là mong
muốn, trang điểm là cận hành, điểm tựa là con cái,
không có địch thủ là xu hướng, tự tại là cứu cánh.
- Nhưng đối với người ăn trộm, thưa Tôn giả
Gotama, mong rằng cái gì, cận hành cái gì, điểm tựa
cái gì, xu hướng cái gì, cứu cánh cái gì?
- Đối với người ăn trộm, này Bà-la-môn, đồ lấy được
là mong muốn, rừng rậm (? ) là cận hành, đao
trượng là điểm tựa, tối tăm là xu hướng, không bị
thấy là cứu cánh.
- Nhưng đối với Sa-môn, thưa Tôn giả Gotama,
mong muốn cái gì, cận hành cái gì, điểm tựa cái gì,
xu hướng cái gì, cứu cánh cái gì?
- Đối với Sa-môn, này Bà-la-môn, nhẫn nhục nhu
hòa là mong muốn, trí tuệ là cận hành, giới hạnh là

TỶ KHEO                                          393

điểm tựa, không có sở hữu là xu hướng, Niết-bàn là
cứu cánh.
3. - Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama. Thật hy
hữu thay, thưa Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama rõ
biết mong muốn, cận hành, điểm tựa, xu hướng và
cứu cánh của các Sát-đế-lỵ, Tôn giả Gotama rõ biết
mong muốn, cận hành, điểm tựa, xu hướng, cứu cánh
của các Bà-la-môn... của các gia chủ... của các nữ
nhân... của các người ăn trộm... của các Sa-môn.
Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! ... Mong
Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho
đến mạng chung con xin trọn đời quy ngưỡng!

TỶ KHEO                                           394

67      Mạng chung không được hiền thiện - Kinh HIỀN THIỆN – Tăng III, 29

HIỀN THIỆN –Tăng III, 29

1. Tại đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:
- "Này các Hiền giả Tỷ-kheo"
- "Thưa Hiền giả".
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả
Sàriputta nói như sau:
2. - Này các Hiền giả, vị Tỷ-kheo nếu sống nếp sống
như vậy, như vậy, do sống nếp sống như vậy, như
vậy, khi lâm chung không được hiền thiện, khi mệnh
chung không được hiền thiện!
Và như thế nào, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp
sống như vậy, như vậy, khi lâm chung không được
hiền thiện, khi mệnh chung không được hiền thiện?
3. Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo:
- Ưa công việc, thích thú công việc, chuyên tâm
ưa thích công việc;
- Ưa nói chuyện, thích thú nói chuyện, chuyên
tâm ưa thích nói chuyện;

TỶ KHEO                                           395

- Ưa ngủ, thích thú ngủ, chuyên tâm ưa thích
ngủ;
- Ưa thích hội chúng, thích thú hội chúng,
chuyên tâm ưa thích hội chúng;
- Ưa liên lạc giao thiệp, thích thú liên lạc giao
thiệp, chuyên tâm ưa thích liên lạc giao thiệp;
- Ưa hý luận, thích thú hý luận, chuyên tâm ưa
thích hý luận.
Như vậy, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp sống
như vậy, như vậy, khi lâm chung không được hiền
thiện, khi mệnh chung không được hiền thiện. Này
các Hiền giả, đây được gọi là Tỷ-kheo ái lạc có thân,
không từ bỏ có thân để chân chánh chấm dứt khổ
đau.
4. Này các Hiền giả, Tỷ-kheo nếu sống nếp sống như
vậy, như vậy, do sống nếp sống như vậy, như vậy,
khi lâm chung được hiền thiện, khi mệnh chung được
hiền thiện.
Và như thế nào, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp
sống như vậy, như vậy, khi lâm chung được hiền
thiện, khi mạng chung được hiền thiện?
5. Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo:
1. Không ưa công việc, không thích thú công việc,
không chuyên tâm ưa thích công việc;

TỶ KHEO                                            396

2. Không ưa nói chuyện, không thích thú nói
chuyện, không chuyên tâm ưa thích nói
chuyện;
3. Không ưa ngủ, không thích thú ngủ, không
chuyên tâm ưa thích ngủ;
4. Không ưa hội chúng, không thích thú hội
chúng, không chuyên tâm ưa thích hội chúng;
5. Không ưa liên lạc giao thiệp, không thích thú
liên lạc giao thiệp, không chuyên tâm ưa thích
liên lạc giao thiệp;
6. Không ưa hý luận, không thích thú hý luận,
không chuyên tâm ưa thích hý luận.
Như vậy, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp sống
như vậy, như vậy, khi lâm chung được hiền thiện,
khi mệnh chung được hiền thiện. Này các Hiền giả,
đây được gọi là Tỷ-kheo ái lạc Niết-bàn, từ bỏ có
thân để chân chánh chấm dứt khổ đau.
Ai chuyên ưa hý luận,
Ai thích thú hý luận,
Đi ngược lại Niết-bàn,
Nơi an ổn vô thượng.
Ai từ bỏ hý luận,
Ưa thích không hý luận.
Thuận hướng đến Niết-bàn,
Nơi an ổn vô thượng.

TỶ KHEO                                           397

TỶ KHEO   398

68    Mạt pháp là vì sao - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo Trưởng lão đem lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư Thiên và loài Người.

2. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
được nhiều người biết đến, có danh vọng, được
một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,
nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có tà kiến, có tri kiến điên đảo. Vị ấy
làm cho nhiều người từ bỏ diệu pháp, chấp nhận
phi diệu pháp.

TỶ KHEO                                            399

- Vì Tỷ-kheo là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì vị Trưởng lão được nhiều người biết đến, có
danh vọng, được một số đông người tại gia và xuất
gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì rằng, Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
- Vì rằng Tỷ-kheo là bậc nghe nhiều, thọ trì điều
được nghe, tích tập điều được nghe, nhiều người
làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo Trưởng lão đem
lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa
số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư
Thiên và loài Người.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem
lại an lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an
lạc cho chư Thiên và loài Người.

4. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày, được nhiều người biết đến, có danh vọng, được một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,

TỶ KHEO                                            400

nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh, hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có chánh kiến, không có tri kiến điên
đảo. Vị ấy làm cho nhiều người từ bỏ phi diệu
pháp, chấp nhận diệu pháp.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc kỳ cựu xuất gia đã
lâu ngày, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão đã được nhiều người biết
đến, có danh vọng, được số đông người tại gia
xuất gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc nghe nhiều,
thọ trì điều được nghe, tích tập điều được nghe,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem lại an

TỶ KHEO                                              401

lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài Người.

TỶ KHEO                                            402

69     Mắng nhiếc bạn tu - 10 tai nạn - Kinh TAI NẠN – Tăng IV, 466

TAI NẠN – Tăng IV, 466

(Mắng nhiếc các bậc Thánh và các bạn đồng tu)

1. - Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo nào mạ lỵ, khiển
trách, nhiếc mắng các vị Thánh và những vị đồng
Phạm hạnh, thật sự không thể không xảy ra được,
không thể không có lúc để vị ấy khỏi phải gặp một
trong mười tai nạn này.

2. Thế nào là mười?

1.  Không chứng đắc điều chưa được chứng đắc.
2. Điều đã chứng đắc bị thối thất.
3. Không được sáng suốt đối với diệu pháp.
4. Tăng thượng mạn trong diệu pháp.
5. Sống Phạm hạnh không được hoan hỷ.
6. Vi phạm một uế tội.
7. Cảm xúc bệnh nặng.
8. Đạt đến điên cuồng loạn tâm.
9. Khi chết bị bất tỉnh (hôn mê).
10. Sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

TỶ KHEO                                         403

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào mạ lỵ, khiển trách,
nhiếc mắng các vị Thánh và những vị đồng Phạm
hạnh, thật sự không thể không xảy ra được, không
thể không có lúc để vị ấy phải gặp một trong mười
tai nạn này.

TỶ KHEO                                        404

70    Mắng nhiếc bạn tu - 10 địa ngục - Kinh TỶ KHEO KOKÀLIKA – Tăng IV, 467

TỶ KHEO KOKÀLIKA – Tăng IV, 467

1. Bấy giờ có Tỷ-kheo Kokàlika đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Kokàlika bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Sàriputta và Moggallàna là ác dục, bị ác dục chinh phục.

- Này Kokàlika, chớ có nói vậy! Này Kokàlika, chớ
có nói vậy. Này Kokàlika, tâm hãy tịnh tín đối với
Sàriputta và Moggallàna. Hiền thiện là Sàriputta và
Moggallàna.

Lần thứ hai, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn: "Bạch
Thế Tôn, dầu Thế Tôn có lòng tin và tin tưởng, đối
với con Sàriputta và Moggallàna là ác dục, bị ác dục
chinh phục."

- Này Kokàlika, chớ có nói vậy! Này Kokàlika, chớ
có nói vậy. Này Kokàlika, tâm hãy tịnh tín đối với
Sàriputta và Moggallàna. Hiền thiện là Sàriputta và
Moggallàna.

TỶ KHEO                                           405

Lần thứ ba, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn: ... Hiền thiện là Sàriputta và Moggallàna.

2. Rồi Tỷ-kheo Kokàlika từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Thế Tôn rồi đi ra.

Tỷ-kheo Kokàlika ra đi không bao lâu, toàn thân của Tỷ-kheo Kokàlika nổi lên những mụt to bằng hạt cải: sau khi lớn bằng hạt cải, chúng lớn lên bằng hột đậu; sau khi lớn lên bằng hột đậu, chúng lớn lên bằng hạt đậu lớn; sau khi lớn bằng hột đậu lớn, chúng lớn lên bằng hòn sỏi; sau khi lớn bằng hòn sỏi Kolatthi, chúng lớn lên bằng hột táo; sau khi lớn lên bằng hột táo, chúng lớn lên bằng trái Àmala, chúng lớn lên bằng trái dưa (trái vilva); sau khi lớn lên bằng trái dưa vilva, chúng lớn lên bằng trái billa (trái dưa đã chín); sau khi lớn lên bằng trái billa, chúng bị phá vỡ, mủ và máu chảy ra. Tại đây, nó nằm trên lá chuối, như con cá ăn phải đồ độc.

3. Lúc ấy có độc giác Phạm thiên Tudu đi đến Tỷ- kheo Kokàlika, sau khi đến, đứng trên hư không và nói với Tỷ-kheo Kokàlika:

- Này Kokàlika, hãy đặt tâm tịnh tín nơi Sàriputta và Moggallàna! Hiền thiện là Sàriputta và Moggallàna.

TỶ KHEO                                            406

- Ông là ai?

- Ta là độc giác Phạm thiên Tudu.

- Thưa Hiền giả, có phải Hiền giả là người được Thế
Tôn trả lời là đã chứng Bất lai? Sao người lại đến
đây? Hãy xem như thế nào người đã lầm lạc trong
vấn đề này.

Rồi độc giác Phạm thiện Tudu nói lên với Tỷ-kheo Kokàlika bài kệ này:

-Con người được sanh ra,
Sanh với búa trong miệng,
Người ngu nói điều xấu,
Là tự chém vào mình.
-Ai khen người đáng chê,
Ai chê người đáng khen,
Đều chất chứa bất hạnh,
Do từ miệng tạo thành,
Và chính do bất hạnh,
Nên không được an lạc.
-Nhỏ thay, bất hạnh này,
Chính do cờ bạc sanh,
Khiến tài sản tiêu hao,
-Bất hạnh này lớn hơn,
Không những mất tất cả,
Lại mất cả tự mình,

TỶ KHEO                                          407

Là người khởi ác ý
Đối với chư Thiện Thệ.
-Ai chỉ trích bậc Thánh,
Với lời, với ác ý,
Trải qua trăm ngàn thời,
Với ni-rab-bu-đa,
Còn thêm ba mươi sáu,
Với năm a-bu-đa,
Phải sanh vào địa ngục
Chịu khổ đau tại đấy.

4. Rồi Tỷ-kheo Kokàlika, do chứng bệnh ấy mệnh
chung. Sau khi chết, Tỷ-kheo Kokàlika sanh vào địa
ngục sen hồng vì tâm khởi ác ý đối với Sàriputta và
Moggallàna.

Rồi Phạm thiên Sahampati, sau khi đêm gần mãn,
với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng Jetavana,
đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
đứng một bên, đứng một bên, Phạm thiên Sahampati
bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Kokàlika đã
mệnh chung. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Kokàlika mệnh
chung, phải sanh vào địa ngục sen hồng, vì tâm khởi
ác ý đối với Sàriputta và Moggallàna". Phạm thiên
Sahampati nói như vậy. Nói như vậy xong, đảnh lễ
Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Thế Tôn rồi biến
mất tại chỗ.

TỶ KHEO                                           408

5. Rồi Thế Tôn, sau khi đêm đã qua, bảo các Tỷ- kheo:

- Này các Tỷ-kheo, đêm nay Phạm thiên Sahampati
khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói
sáng toàn vùng Jetavana, đi đến Ta; sau khi đến,
đảnh lễ Ta rồi đứng một bên, đứng một bên, này các
Tỷ-kheo, Phạm thiên Sahampati thưa với Ta: "Bạch
Thế Tôn, Tỷ-kheo, Kokàlika đã mệnh chung, phải
sanh vào địa ngục sen hồng, vì tâm khởi ác ý đối với
Sàripuuta và Moggallàna". Này các Tỷ-kheo, Phạm
thiên Sahampati nói như vậy. Nói như vậy xong,
đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về Ta rồi biến mất
tại chỗ.

6. Khi nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, lâu dài bao nhiêu, là tuổi thọ ở địa ngục sen hồng?

- Này Tỷ-kheo, tuổi thọ ở địa ngục sen hồng, rất khó
mà tính được. Có chừng ấy năm, hay có chừng ấy
trăm năm, hay có chừng ấy ngàn năm, hay có chừng
ấy trăm ngàn năm.

- Bạch Thế Tôn, có thể cho một ví dụ được chăng?

TỶ KHEO                                           409

- Có thể được, này Tỷ-kheo, một cỗ xe chở hai mươi
cân kosala chở đầy hột mè. Rồi một người cứ sau
một trăm năm, một trăm năm lấy lên một hột mè.
Mau hơn này Tỷ-kheo là cỗ xe chở hai mươi cân
kosala chở đầy hột mè, do phương pháp này, đi đến
tận sạch, không còn gì nữa, cũng chưa đủ là một
Abbuda địa ngục.

1.  Địa ngục Abbuda.
2. Ví như, hai mươi abbuda địa ngục là bằng một
Nirabbuda địa ngục.
3. Ví như, hai mươi Nirabbuda địa ngục là bằng
một Ababà địa ngục.
4. Ví như, hai mươi ababà địa ngục bằng một
Ahaha địa ngục.
5. Ví như, hai mươi ahaha địa ngục là bằng một
Atato địa ngục.
6. Ví như, hai mươi atato địa ngục bằng một
Kumodo địa ngục.
7. Ví như, hai mươi kumodo địa ngục là bằng một
Sogandhika địa ngục.
8. Ví như, hai mươi sogandhika địa ngục bằng
một Uppalako địa ngục.
9. Ví như, hai mươi uppalako địa ngục bằng một
Pundarika địa ngục.
10. Ví như, hai mươi pundarika địa ngục bằng một
Paduma địa ngục.

TỶ KHEO                                         410

Này Tỷ kheo, Tỷ kheo Kokàlika phải sanh vào địa ngục Paduma (sen hồng), vì khởi lên ác ý đối với Sàriputta và Moggallàna.

Thế Tôn nói như vậy. Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Con người được sanh ra
Sanh với búa trong miệng,
Người ngu nói điều xấu,
Là tự chém vào mình.
Ai khen người đáng chê,
Ai chê người đáng khen,
Đều chất chứa bất hạnh,
Do từ miệng tạo thành,
Và chính do bất hạnh,
Nên không được an lạc
Nhỏ thay bất hạnh này,
Chính do cờ bạc sanh,
Khiến tài sản tiêu hao,
Bất hạnh này lớn hơn,
Không những mất tất cả,
Lại mất cả tự mình.
Là người khởi ác ý,
Đối với chư Thiện thệ.
Ai chỉ trích bậc Thánh,
Với lời, với ác ý,

TỶ KHEO                                       411

Trải qua trăm ngàn thời,
Với ni-rab-bu-da,
Còn thêm ba mươi sáu,
Với năm a-bu-đa,
Phải sanh vào địa ngục,
Chịu khổ đau tại đấy.

TỶ KHEO                              412

71    Mắng nhiếc bạn tu - 5 nguy hại - Kinh MẮNG NHIẾC – Tăng II, 715

MẮNG NHIẾC – Tăng II, 715

1. - Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, mắng nhiếc, mạ lỵ, các vị tu Phạm hạnh, phỉ báng bậc Thánh, vị ấy được chờ đợi năm sự nguy hại.

2. Thế nào là năm?

- Phạm tội bị tẩn xuất, chặt đứt con đường hướng
thượng;
- Hay phạm một tội nhiễm;
- Hay cảm xúc bệnh hoạn trầm trọng;
- Khi mạng chung tâm bị mê loạn;
- Sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, mắng nhiếc, mạ lỵ, các vị tu Phạm hạnh, phỉ báng bậc Thánh, vị ấy được chờ đợi năm sự nguy hại này.

TỶ KHEO                                          413

72    Mắng nhiếc bạn tu -                     Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143

DHAMMIKA –Tăng III, 143

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) tại
núi Gijihakùta (Linh Thứu).
Lúc bấy giờ, Tôn giả Dhammika trú tại chỗ sanh
trưởng của mình và có tất cả bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng ấy.
Tại đấy, Tôn giả Dhammika đối với các khách Tỷ-
kheo, mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm,
khiến họ tức giận với những lời nói. Và các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, khiến họ tức giận, liền bỏ
đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ.
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng, suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo Tăng các
vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng
tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo
lại bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Do nhân
gì, do duyên gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không
có an trú, từ bỏ trú xứ? "Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng
nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm

TỶ KHEO                                            414

biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với
những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú
xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi chỗ
khác."
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, thưa với Tôn giả
Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy
từ bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi."
2. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một
trú xứ khác. Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc
các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm,
làm cho tức giận với các lời nói. Và các khách Tỷ-
kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với các
lời nói, liền bỏ đi, không an trú, và từ bỏ trú xứ. Rồi
các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật
dụng cần thiết, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ
đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên
gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không có an trú, từ
bỏ trú xứ? " Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy
nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc các
khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm
họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy

TỶ KHEO                                              415

bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, nên bỏ đi, không có n trú, từ bỏ trú xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi đến chỗ khác". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả Dhammika; sau khi đến, thưa với tôn giả Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy tử bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi". 3. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một xứ khác . Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói. Và các khách tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói, liền bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau: "Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên gì, các khách Tỷ- kheo lại bỏ đi, không có an trú từ bỏ trú xứ? ". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm tức giận với những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú xứ. Vậy

TỶ KHEO                                             416

chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
Rồi các cư sĩ tại chỗ đất sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, nói với Tôn giả Dhammika:
"Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
4. Rồi Tôn giả Dhammika suy nghĩ: "Ta đã bị các cư
sĩ tại chỗ đất sanh trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy
trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng. Nay ta sẽ đi tại chỗ
nào? Ta hãy đi đến Thế Tôn". Rồi Tôn giả
Dhammika cầm y bát, ra đi, hướng đến Ràjagaha
(Vương Xá), dần dần đi đến núi Gijihakùta (Linh
Thứu) tại Ràjagaha; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Dhammika đang ngồi xuống một bên:
- Này Bà-la-môn Dhammika, Ông đi từ đâu đến?
- Bạch Thế Tôn, con bị các cư sĩ tại chỗ đất sanh
trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy trú xứ tại chỗ đất
sanh trưởng!
- Thôi vừa rồi, này Bà-la-môn Dhammika! Sự việc
này, đối với ông có hề hấn gì! Dầu họ có mời ông từ
bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã từ bỏ chỗ ấy, chỗ
ấy, ông đã đi đến gần Ta!
5. Trong quá khứ, này Bà-la-môn Dhammika, các
nhà buôn đường biển đem theo một con chim để tìm
bờ, khi họ đi tàu ra biển. Khi chiếc tàu ra xa, không

TỶ KHEO                                            417

thấy bờ, họ thả con chim đi tìm bờ. Con chim bay về
hướng Đông, bay về hướng Tây, bay về hướng Bắc,
bay về hướng Nam, bay về hướng Trên, bay về
hướng Gió. Nếu nó thấy bờ xung quanh, nó liền bay
luôn. Nếu nó không thấy bờ xung quanh, nó bay trở
lui về tàu. Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, dầu
họ có mời Ông từ bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã
từ bỏ chỗ ấy, chỗ ấy, Ông đã đi đến gần Ta.
6. Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, vua
Koravya có một cây bàng chúa tên là Suppatittha,
cây này có năm cành, có bóng mát dịu, rất là khả ý.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha tỏa rộng ra đến mười hai do tuần, các rễ
mọc lan rộng đến năm do tuần.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha có những trái cây to lớn, lớn như những
cái nồi con; những trái cây ngọt lịm, trong sáng và
ngọt như mật ong.
Này Bà-la-môn Dhammika, vua với các cung nữ
hưởng thụ một cành của cây bàng chúa Suppatittha;
quân đội hưởng thụ một cành; các dân chúng ở thị
trấn và quốc độ hưởng thụ một cành; các Sa-môn,
Bà-la-môn hưởng thụ một cành; các loài thú, loài
chim hưởng thụ một cành.

TỶ KHEO                                           418

Này Bà-la-môn Dhammika, không có ai phòng hộ
các trái của cây bàng chúa Suppatittha, và không có
ai hại nhau vì trái cây.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, một người sau khi đã
ăn hết cho đến thỏa thích những trái của cây bàng
chúa Suppatittha, liền bẻ gãy một cành rồi bỏ đi.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây
bàng chúa Suppatittha suy nghĩ như sau: "Thật là vi
diệu, thưa Tôn giả! Thật là hy hữu, thưa Tôn giả, con
người lại ác cho đến như vậy! Sau khi ăn cho đến
thỏa thích các trái của cây bàng chúa Suppatittha, lại
bẻ một cành rồi bỏ đi! Vậy cây bàng chúa
Suppatittha hãy đừng sanh trái nữa trong tương lai!
"Rồi này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa trong tương lai.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vua Koravya đi đến
Thiên chủ Sakka; sau khi đến, thưa với Thiên chủ
Sakka: "Tôn giả có biết không? Cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa! "
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, Thiên chủ Sakka
thực hiện thần thông, khiến cho mưa to gió lớn khởi
lên, làm cây bàng chúa Suppatittha ngã xuống và bật
gốc rễ.
Này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây bàng
chúa Suppatittha khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy
mặt, khóc lóc, đứng một bên.

TỶ KHEO                                             419

Này Bà-la-môn Dhammika, rồi Thiên chủ Sakka đi
đến vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha, sau khi
đến, nói với vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha
như sau:
"- Vì sao, này vị Thiên kia, Ông lại khổ đau, sầu
muộn, nước mắt đầy mặt, khóc lóc, đứng một bên?
"- Thưa Tôn giả, có cơn mưa to gió lớn khởi lên, và
làm cho chỗ trú xứ của con bị ngã xuống và bật gốc
rễ lên.
"- Này vị Thiên kia, có phải ông đang gìn giữ cây
pháp, nhưng cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm trú xứ
của Ông bị ngã xuống và bật gốc rễ lên?
"- Làm thế nào, thưa Tôn giả, một cây... được gìn giữ
như một cây pháp?
"- Ở đây, này vị Thiên kia, những người cần rễ đến
lấy rễ cây đi, những người cần vỏ đến lấy vỏ cây đi.
Những người cần lá đến lấy lá đi. Những người cần
bông đến lấy bông đi. Những người cần trái đến lấy
trái đi. Như vậy, không có gì để khiến cho một vị
Thiên phải không hoan hỷ, không vui vẻ. Như vậy, là
một cây được gìn giữ như một cây pháp.
"- Thưa Tôn giả, con không gìn giữ một cây pháp,
khi cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm chỗ trú xứ của
con ngã xuống và bật gốc rễ lên!

TỶ KHEO                                            420

"- Này vị Thiên kia, nếu ông gìn giữ cây pháp, thời
trú xứ của ông sẽ trở lại như xưa.
"- Thưa Tôn giả, con sẽ gìn giữ cây pháp, mong rằng
trú xứ của con trở lại như xưa."
Rồi Thiên chủ Sakka thực hiện thần thông khiến cho
mưa to gió lớn đến dựng đứng lại cây bàng chúa và
chữa lành những rễ cây
Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, Ông có gìn
giữ Sa-môn pháp, khi các người cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng mời ông đi khỏi bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng không?
- Như thế nào, thưa Thế Tôn, là một Sa-môn gìn giữ
Sa-môn pháp?
- Như thế này, này Bà-la-môn Dhammika, ở đây, một
Sa-môn không có mắng nhiếc lại người đã mắng
nhiếc mình, không có tức giận người đã tức giận
mình, không có quở trách người đã quở trách mình.
Như vậy, này Bà-la-môn Dhammika, là vị Sa-môn
gìn giữ Sa-môn pháp.
- Thưa Thế Tôn, con không gìn giữ Sa-môn pháp khi
những người cư sĩ ở tại chỗ sanh trưởng mời con đi
khỏi hoàn toàn bảy trú xứ trong chỗ được sanh
trưởng.

TỶ KHEO                                          421

7. - Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có một
ngoại đạo sư tên là Sunettto (Diệu Nhãn) đã viễn ly
các dục.
Này Bà-la-môn Dhammika, ngoại đạo sư Sunetto có
hàng trăm đệ tử. Ngoại đạo sư Sunetto thuyết pháp
về cộng trú tại Phạm thiên giới cho các người đệ tử.
Những ai nghe ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về
cọng trú tại Phạm thiên giới mà tâm không được
hoan hỷ, các người ấy sau khi thân hoại mạng chung
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Còn những ai, này Bà-la-môn Dhammika, nghe
ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về cộng trú tại
Phạm thiên giới, tâm được hoan hỷ, các người ấy sau
khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này.
Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có ngoại đạo
sư tên là Mugapakkha... có ngoại đạo sư tên là
Aranemi... có ngoại đạo sư tên là Kuddàlaka... có
ngoại đạo sư tên là Hatthipàla... có ngoại đạo sư tên
là Jotipàla đã viễn ly các dục... được sanh vào thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này.
Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn Dhammika? Đối
với sáu ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối
với chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị
ấy, ai với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, như
vậy có sanh khởi ra nhiều vô phước không?

TỶ KHEO                                            422

- Thưa có, bạch Thế Tôn.
8. - Thật vậy, này Bà-la-môn Dhammika, đối với sáu
ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối với
chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị ấy, ai
với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, có sanh
khởi ra nhiều vô phước. Còn ai, đối với vị đầy đủ
chánh kiến, với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở
trách, như vậy sanh khởi ra nhiều vô phước hơn nữa.
Vì cớ sao? Ta tuyên bố rằng, này Bà-la-môn
Dhammika, sự tổn hại đối với các ngoại đạo sư như
vậy không bằng sự tổn hại nếu đối xử với các vị đồng
Phạm hạnh.
Do vậy, này các Bà-la-môn Dhammika, cần phải học
tập như sau:
"Chúng tôi sẽ không có tâm uế nhiễm đối với vị
đồng Phạm hạnh". Này Bà-la-môn Dhammika, các
ông cần phải học tập như vậy.

Các vị Bà-la-môn,
Như Sư Sunetto,
Sư Mugapakkha,
Và Aranemi,
Sư Kuddalaka,
Và Hatthipàla,
Sư Jotipàla,
Và Sư Govinda,

TỶ KHEO                                           423

Là quốc sư thứ bảy.
Sáu Sư bạn vị này,
Là những vị danh tiếng,
Quá khứ không hại ai,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
Và các hàng đệ tử,
Con số lên hàng trăm,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
- Ẩn sĩ ngoại đạo ấy,
Ly tham, tâm Thiền định,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng nhiếc họ,
Người như vậy tạo ra,
Rất nhiều sự vô phước.
- Đối một đệ tử Phật,
Tỷ-kheo có chánh kiến,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng vị ấy,
Người như vậy tạo ra,
Nhiều vô Phước hơn nữa.
Chớ phật lòng bậc thiện,

TỶ KHEO                               424

Hãy từ bỏ kiến xứ,
Tối thượng trong Thánh chúng,
Vị ấy được gọi vậy.
- Ai chưa ly các dục,
Năm căn còn mềm dịu,
Tín, niệm và tinh tấn,
Với chỉ và với quán,
Nếu phật ý vị ấy,
Trước hết tự hại mình,
Sau khi tự hại mình,
Lại hại đến người khác,
Ai tự bảo vệ mình,
Bề ngoài cũng bảo vệ,
Do vậy, bảo vệ mình,
Bậc trí không tổn hại.

TỶ KHEO                                   425

73    Mắng nhiếc bạn tu - Kinh SUNETTA – Tăng III, 469

SUNETTA –Tăng III, 469

1. - Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có Đạo Sư tên là
Sunetta, thuộc ngoại đạo, đã ly tham đối với các
dục. Đạo sư Sunetta, này các Tỷ-kheo, có hàng trăm
đệ tử. Đạo sư Sunetta thuyết pháp cho các đệ tử để
cọng trú với thế giới Phạm thiên.

- Này các Tỷ-kheo, những ai tâm không hoan hỷ
với cuộc thuyết pháp của Đại sư Sunetta để cộng
trú với Phạm thiên giới, khi thân hoại mạng
chung, họ phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.
- Này các Tỷ-kheo, còn những ai tâm hoan hỷ với
cuộc thuyết pháp của Đạo sư Sunetta để cọng trú
với thế giới Phạm thiên, khi thân hoại mạng
chung, họ được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi
đời này.

2. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có Đạo sư tên là Mùgapakkha... có Đạo sư tên là Aranemi... có Đạo sư tên là Kuddàla... có Đạo sư tên là Hatthipàla... có Đạo sư tên là Jotipàla... có Đạo sư tên là Araka. Đạo sư Araka thuộc ngoại đạo đã ly tham đối với các dục.

TỶ KHEO                                             426

Đạo sư Araka, này các Tỷ-kheo, có hàng trăm đệ tử. Đạo sư Araka thuyết pháp cho các đệ tử cọng trú với thế giới Phạm thiên. Này các Tỷ-kheo, những ai tâm không hoan hỷ với cuộc thuyết pháp của Đạo sư Araka để cọng trú với thế giới Phạm thiên, khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, còn những ai tâm hoan hỷ với cuộc thuyết pháp của Đạo sư Araka để cọng trú với thế giới Phạm thiên, khi thân hoại mạng chung, họ sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

3. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, ai với
tâm ác quở trách, phỉ báng, bảy bậc Đạo sư này
thuộc ngoại đạo đã ly tham đối với các dục, được
hàng trăm chúng đệ tử đoanh vây, người ấy có tạo
ra nhiều điều vô phước không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Này các Tỷ-kheo, ai với tâm quở trách, phỉ báng
bảy Đạo sư này, thuộc ngoại đạo, đã ly tham đối với
các dục, được hàng trăm chúng đệ tử đoanh vây,
người ấy tạo ra nhiều điều vô phước. Còn ai với ác
tâm, quở trách, phỉ báng một bậc đầy đủ chánh kiến,
do vậy, người này tạo ra nhiều điều vô phước hơn
nữa. Vì cớ sao? Ta tuyên bố không kham nhẫn một
người như vậy, từ trong ra ngoài, đối với các vị đồng
Phạm hạnh.

TỶ KHEO                                             427

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau: "Chúng ta sẽ không có tâm ác độc đối với
các vị đồng Phạm hạnh". Này các Tỷ-kheo, các
Thầy cần phải học tập như vậy.

TỶ KHEO                                         428

74    Mới xuất gia - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 2 – Tăng III, 37

CHA MẸ CỦA NAKULA 2 –Tăng III, 37

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, tại Jetavana, khu
vườn của ông Anàthapindika. Rồi Thế Tôn, vào buổi
chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến giảng đường;
sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn.
Rồi Tôn giả Sàriputta vào buổi chiều, sau khi từ
Thiền tịnh đứng dậy, đi đến giảng đường; sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Tôn
giả Mahàmoggallàna, Tôn giả Mahàkassapa, Tôn giả
Mahàkaccàna, Tôn giả Mahàkotthita, Tôn giả
Mahàcunda, Tôn giả Mahàkappina, Tôn giả
Anuruddha, Tôn giả Revata, Tôn giả Ànanda vào
buổi chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy đi đến giảng
đường; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên.
Rồi Thế Tôn, sau khi ngồi như vậy đến quá phần lớn
của đêm, từ chỗ ngồi đứng dậy đi vào tinh xá. Các
Tôn giả ấy, sau khi Thế Tôn đi không bao lâu, từ chỗ
ngồi đứng dậy, đi về tinh xá của mình.

TỶ KHEO                                             429

Nhưng tại đấy, các Tỷ-kheo tân học xuất gia không
bao lâu, đi đến Pháp và Luật này chưa nhiều thời
gian, ngáy và ngủ tại chỗ cho đến sáng.
Rồi Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân thấy
các Tỷ-kheo ấy ngáy và ngủ tại chỗ cho đến sáng,
thấy vậy liền đi đến giảng đường; sau khi đến, ngồi
xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Thế Tôn
gọi các Tỷ-kheo ấy:
2. - Này các Tỷ-kheo, Sàriputta ở đâu?
Mahàmoggallàna ở đâu? Mahàkassapa ở đâu?
Mahàkaccàna ở đâu? Mahàkotthita ở đâu?
Mahàcunda ở đâu? Mahàkappina ở đâu? Anuruddha
ở đâu? Revata ở đâu? Ànanda ở đâu? Này các Tỷ-
kheo, các đệ tử trưởng lão ấy đã đi đâu?
- Bạch Thế Tôn, các Tôn giả ấy, sau khi Thế Tôn đi
không bao lâu, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đi về tinh
xá của mình.
- Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy không có các
Tỷ-kheo trưởng lão, các tân học Tỷ-kheo ngáy và
ngủ cho đến trời sáng!
 Các Thầy nghĩ thế nào? Này các Tỷ-kheo! Các
Thầy có thấy và có nghe như sau: "Một vua Sát-
đế-ly đã làm lễ quán đảnh, sống chuyên tâm
hưởng thọ cho đến thỏa thích lạc về giường nằm,
lạc về nằm dài, lạc về ngủ nghỉ, có thể cai trị cả

TỶ KHEO                                            430

nước cho đến trọn đời, được quốc dân ái mộ và
ưa thích"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau: Này các Tỷ-kheo, một vua
Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh, sống chuyên tâm
hưởng thọ cho đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc
về nằm dài, lạc về ngủ nghỉ, có thể cai trị cả nước
cho đến trọn đời, được quốc dân ái mộ và ưa thích.
 Các Thầy nghĩ thế nào,          Tào43 15.96 Tf [<04AB>-7

TỶ KHEO                                          431

 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Vị Sa-môn
hay Bà-la-môn sống chuyên tâm hưởng thọ cho
đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm dài,
lạc về ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn môn,
không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh
giác, không quán các thiện pháp, đầu đêm cuối
đêm không sống chuyên tâm tu tập các pháp giác
chi, do đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải
thoát, tuệ giải thoát"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau, này các Tỷ-kheo: Một vị
Sa-môn hay Bà-la-môn sống chuyên tâm hưởng thọ
cho đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm
dài, lạc về ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn môn,
không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh
giác, không quán các thiện pháp, đầu đêm cuối đêm
không sống chuyên tâm tu tập các pháp giác chi, do
đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với thắng trí
chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ
giải thoát.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau:

TỶ KHEO                                           432

3. Với căn môn được phòng hộ; ăn uống có tiết độ;
chuyên tâm cảnh giác; quán các thiện pháp; đầu đêm
cuối đêm sống chuyên tâm tu tập các pháp giác chi;
do đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với thắng
trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần
phải học tập.

TỶ KHEO                                             433

75    Mới xuất gia - Kinh DỤC VỌNG – Tăng II, 311

DỤC VỌNG – Tăng II, 311

1. - Phần lớn, này các Tỷ-kheo, các loại hữu tình tìm
được lạc thú trong các dục. Với thiện nam tử, này các
Tỷ-kheo, đã bỏ một bên lưỡi liềm và đòn gánh, xuất
gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy vừa
đủ để được gọi: "Vị thiện nam tử vì lòng tin xuất
gia". Vì cớ sao?

2. Các dục, này các Tỷ-kheo, được tìm thấy với tuổi trẻ, các dục này hay các dục khác. Và này các Tỷ- kheo, các dục hạ liệt, các dục trung đẳng, và các dục tối thắng, tất cả dục đều được chấp nhận là các dục.

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, có đứa con nít, trẻ nhỏ, ngây thơ đang nằm ngửa, do người vú vô ý, đứa nhỏ cầm một cây que hay hòn sạn cho vào miệng. Người vú hầu ấy phải mau chóng tác ý. Sau khi mau chóng tác ý, phải mau chóng móc cho ra. Nếu không có thể mau chóng móc ra được, thời với tay trái nắm đầu nó lại, với tay mặt, lấy ngón tay làm như cái móc, móc cho vật ấy ra, dầu có phải chảy máu. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, làm như vậy, có hại cho đứa trẻ. Ta nói rằng không phải không có hại. Tuy vậy, này các Tỷ-

TỶ KHEO                                            434

kheo, người vú hầu phải làm như vậy, vì muốn lợi ích, vì tìm hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng từ mẫn (đứa trẻ). Nhưng này các Tỷ-kheo, khi đứa trẻ ấy đã lớn lên, và có đủ trí khôn, người vú hầu ấy không săn sóc nó nữa, nghĩ rằng: "Nay đứa trẻ đã biết tự bảo vệ mình, không phóng dật nữa".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cho đến khi nào vị Tỷ-
kheo chưa gây được lòng tin đối với các thiện pháp,
chưa gây được lòng hổ thẹn đối với các thiện pháp,
chưa gây được lòng sợ hãi đối với các thiện pháp,
chưa gây được tinh tấn đối với các thiện pháp, chưa
gây được trí tuệ đối với các thiện pháp; cho đến khi
ấy, này các Tỷ-kheo, Ta cần phải phòng hộ Tỷ-
kheo ấy.

Khi nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo gây được lòng
tin đối với các thiện pháp, gây được lòng hổ thẹn đối
với thiện pháp, gây được lòng sợ hãi đối với các thiện
pháp, gây được lòng tinh tấn đối với các thiện pháp,
gây được trí tuệ đối với các thiện pháp, thời khi ấy,
này các Tỷ-kheo, Ta không còn săn sóc Tỷ-kheo ấy,
nghĩ rằng: "Nay Tỷ-kheo ấy đã biết tự bảo vệ
mình, không còn phóng dật nữa".

TỶ KHEO                                             435

76    Mới xuất gia - Kinh SÓNG BIỂN – Tăng II, 49

SÓNG BIỂN – Tăng II, 49

1. - Có bốn sự sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, được chờ đợi với người đi xuống nước.

Thế nào là bốn?

-   Sợ hãi về sóng,
-   Sợ hãi về cá sấu,
-   Sợ hãi về nước xoáy,
-   Sợ hãi về cá dữ.

Có bốn sự sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, được chờ đợi với người đi xuống nước.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, đối với một số
thiện nam tử đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình trong Pháp và Luật này, có bốn sự sợ hãi
được chờ đợi.

Thế nào là bốn?

- Sợ hãi về sóng, - Sợ hãi về cá sấu, - Sợ hãi về nước xoáy,

TỶ KHEO                                           436

- Sợ hãi về cá dữ.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về sóng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có thiện nam tử vì lòng
tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.
Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta nay bị sanh, già, chết,
sầu, bi, khổ, ưu, não áp bức, bị khổ áp bức, bị khổ
chi phối. Tuy vậy, ta mong có thể thấy được sự
chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này". Khi được xuất gia
như vậy, vị này được các vị đồng Phạm hạnh
giảng dạy, khuyên giáo: "Thầy cần phải đi ra như
vậy, Thầy cần phải đi về như vậy, Thầy cần phải
ngó tới như vậy, Thầy cần phải ngó quanh như
vậy. Thầy cần phải co tay như vậy, Thầy cần phải
duỗi tay như vậy, Thầy cần phải mang y sanghati
như vậy, mang bát y như vậy".
- Vị ấy suy nghĩ như sau: "Trước kia, khi chúng ta
chưa xuất gia, chính chúng ta giảng dạy, khuyên
giáo người khác. Những người này giống như con
chúng ta, giống như cháu chúng ta, lại nghĩ rằng
cần phải giảng dạy chúng ta, cần phải khuyên giáo
chúng ta". Vị ấy phẫn nộ, không hoan hỷ, từ bỏ
học tập và trở về hoàn tục. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, người này được gọi là vị Tỷ-kheo sợ hãi về
sóng. Này các Tỷ-kheo, sợ hãi về sóng là đồng

TỶ KHEO                                             437

nghĩa với phẫn não. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sợ hãi về sóng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về cá sấu?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có thiện nam tử vì lòng
tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.
Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta nay bị sanh, già, chết,
sầu, bi, khổ, ưu, não áp bức, bị khổ áp bức, bị khổ
chi phối. Tuy vậy, ta mong có thể thấy được sự
chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này". Khi được xuất gia
như vậy, vị này được các vị đồng Phạm hạnh
giảng dạy, khuyên giáo: "Thầy cần phải nhai cái
này, Thầy không nên nhai cái này; Thầy nên ăn
cái này, Thầy không nên ăn cái này; Thầy nên
nếm cái này, Thầy không nên nếm cái này; Thầy
nên uống cái này, Thầy không nên uống cái này;
cái gì Thầy được phép, Thầy nên nhai, cái gì Thầy
không được phép, Thầy không nên nhai; cái gì
được phép, Thầy nên ăn, cái gì không được phép,
Thầy nên ăn; cái gì được phép, Thầy nên nếm, cái
gì không được phép, Thầy nên nếm; cái gì được
phép, Thầy nên uống, cái gì không được phép,
Thầy nên uống; đúng thời Thầy nên nhai, không
đúng thời Thầy không nên nhai; đúng thời Thầy
nên ăn, không đúng thời Thầy không nên ăn; đúng
thời Thầy nên nếm, không đúng thời Thầy không

TỶ KHEO                                            438

nên nếm; đúng thời Thầy nên uống, không đúng
thời Thầy không nên uống".
- Vị ấy suy nghĩ như sau: "Trước kia, khi chúng ta
chưa xuất gia, cái gì chúng ta muốn, chúng ta nhai,
cái gì chúng ta không muốn, chúng ta không nhai.
Cái gì chúng ta muốn, chúng ta ăn, cái gì chúng ta
không muốn, chúng ta không ăn. Cái gì chúng ta
muốn, chúng ta nếm, cái gì chúng ta không muốn,
chúng ta không nếm. Cái gì chúng ta muốn, chúng
ta uống, cái gì chúng ta không muốn, chúng ta
không uống. Cái gì được phép, chúng ta nhai, cái
gì không được phép, chúng ta cũng nhai. Cái gì
được phép, chúng ta ăn, cái gì không được phép,
chúng ta cũng ăn. Cái gì được phép, chúng ta nếm,
cái gì không được phép, chúng ta cũng nếm. Cái
gì được phép, chúng ta uống, cái gì không được
phép, chúng ta cũng uống. Cái gì đúng thời, chúng
ta nhai, cái gì không đúng thời, chúng ta nhai. Cái
gì đúng thời, chúng ta ăn, cái gì không đúng thời,
chúng ta ăn. Cái gì đúng thời, chúng ta nếm, cái
gì không đúng thời, chúng ta nếm. Cái gì đúng
thời, chúng ta uống, cái gì không đúng thời, chúng
ta uống. Khi các gia đình có tín tâm cúng dường
chúng ta ban ngày, phi thời, những món ăn thượng
vị loại cứng và loại mềm, hình như những món
này, chúng ta bị chận đứng lại trên miệng". Như
vậy, vị ấy từ bỏ học tập và trở về hoàn tục. Này

TỶ KHEO                                            439

các Tỷ-kheo, Sợ hãi về cá sấu là đồng nghĩa với tham ăn. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sự sợ hãi về cá sấu.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về nước xoáy?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có thiện nam tử vì lòng
tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.
Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta nay bị sanh, già, chết,
sầu, bi, khổ, ưu, não áp bức, bị khổ áp bức, bị khổ
chi phối. Tuy vậy, ta mong có thể thấy được sự
chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này". Khi được xuất gia
như vậy, vị này buổi sáng đắp y, tay cầm y bát, đi
vào làng hay thị trấn để khất thực, không phòng
hộ thân, không phòng hộ lời, không phòng hộ tâm,
niệm không an trú, các căn không phòng hộ,
hưởng thụ được cung cấp đầy đủ, được thực hiện
năm dục trưởng dưỡng và cảm thấy hoan hỷ trong
ấy.
- Vị này suy nghĩ như sau: "Chúng ta xưa kia chưa
xuất gia đã hưởng thọ, được cung cấp đầy đủ,
được thực hiện năm dục trưởng dưỡng và cảm
thấy hoan hỷ trong đó. Vì nhà ta có tài sản, ta có
thể vừa hưởng thọ tài sản, vừa làm các công đức".
Vị ấy từ bỏ học tập và trở về hoàn tục. Này các
Tỷ-kheo, đây được gọi là vị Tỷ-kheo bị sợ hãi bởi
sự sợ hãi về nước xoáy, từ bỏ học tập, trở về hoàn

TỶ KHEO                                            440

tục. Này các Tỷ-kheo, sợ hãi về nước xoáy là đồng nghĩa với năm dục trưởng dưỡng. Này các Tỷ- kheo, đây gọi là sự sợ hãi về nước xoáy.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về cá dữ?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có thiện nam tử vì lòng
tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.
Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta nay bị sanh, già, chết,
sầu, bi, khổ, ưu, não áp bức, bị khổ áp bức, bị khổ
chi phối. Tuy vậy, ta mong có thể thấy được sự
chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này". Khi được xuất gia
như vậy, vị này buổi sáng đắp y, tay cầm y bát, đi
vào làng hay thị trấn để khất thực, không phòng
hộ thân, không phòng hộ lời, không phòng hộ tâm,
niệm không an trú, các căn không chế ngự.
- Vị này thấy ở đây những phụ nữ mặc y phục
không đoan chánh hay đắp y phục không đoan
chánh. Khi thấy những phụ nữ mặc y phục không
đoan chánh hay đắp y phục không đoan chánh, ái
dục phá hoại tâm của vị ấy. Vị này, tâm bị ái dục
phá hoại, từ bỏ học tập, trở về hoàn tục. Này các
Tỷ-kheo, đây được gọi là vị Tỷ-kheo bị sợ hãi bởi
sự sợ hãi về cá dữ, từ bỏ học tập, trở về hoàn tục.
Này các Tỷ-kheo, sợ hãi về cá dữ là đồng nghĩa
với phụ nữ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sự sợ hãi
về cá dữ.

TỶ KHEO                                            441

Này các Tỷ-kheo, có bốn sự sợ hãi này, ở đây, một số thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật này.

TỶ KHEO                                           442

77    Mới xuất gia - Kinh TẠI ANDHAKAVINDA – Tăng II, 532

TẠI ANDHAKAVINDA – Tăng II, 532

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Magadha,
tại Andhakavinda. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế
Tôn; sau khi đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ànanda đang ngồi một
bên:

- Những Tỷ-kheo nào, này Ànanda, là tân học xuất
gia không bao lâu, mới đến trong Pháp và Luật này,
các Tỷ-kheo ấy, này Ànanda, thật sự cần phải khích
lệ, cần phải làm cho nhập vào và làm cho an trú trong
năm pháp.

Thế nào là trong năm pháp?

2. "Hãy đến, này các Hiền giả, các Thầy cần phải giữ
giới, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn,
đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi
nhỏ nhiệm, chấp nhận và học tập trong các học
pháp". Như vậy, họ cần được khích lệ, cần phải làm
cho nhập vào và làm cho an trú trong sự bảo vệ của
giới bổn.

TỶ KHEO                                            443

3. "Hãy đến, này các Hiền giả, các Thầy cần phải
sống với các căn môn phải được chế ngự, thành tựu
với niệm được phòng hộ, với niệm thận trọng sáng
suốt, với ý được khéo phòng hộ, với tâm được chánh
niệm bảo vệ". Như vậy, họ cần được khích lệ, cần
phải làm cho nhập vào, cần làm cho an trú trong sự
bảo vệ các căn.

4. "Hãy đến, này các Hiền giả, hãy nói ít lại, hãy hạn
chế lời nói". Như vậy, họ cần được khích lệ, cần phải
làm cho nhập vào, cần làm cho an trú trong sự hạn
chế lời nói.

5. "Hãy đến, này các Hiền giả, hãy là những người
sống trong rừng, hãy sử dụng các trú xứ núi rừng cao
nguyên xa vắng". Như vậy, họ cần phải được khích
lệ, cần làm cho nhập vào, cần làm cho an trú trong
nếp sống thân viễn ly.

6. "Hãy đến, này các Hiền giả, hãy có chánh tri kiến,
thành tựu chánh kiến". Như vậy, họ cần phải được
khích lệ, cần làm cho nhập vào, cần làm cho an trú
trong chánh kiến.

Này Ànanda, các Tỷ-kheo nào tân học, xuất gia không bao lâu, mới đến trong Pháp Luật này, này Ànanda, các Tỷ-kheo ấy cần phải được thầy khích lệ,

TỶ KHEO                                             444

cần phải làm cho nhập vào, cần làm cho an trú trong năm pháp này.

TỶ KHEO                                          445

78    Mục đích tu tập - Kinh PHẠM HẠNH – Tăng I, 597

PHẠM HẠNH – Tăng I, 597

1.- Phạm hạnh được sống, này các Tỷ-kheo, không
vì mục đích lừa dối quần chúng, không vì mục đính
mơn trớn quần chúng, không vì mục đích được lợi
ích về lợi dưỡng, cung kính, danh vọng, không vì
mục đích được lợi ích thoát khỏi lời phê bình bàn tán,
không với ý nghĩ: "Mong quần chúng biết ta như
vậy".

Và này các Tỷ-kheo, Phạm hạnh này được sống với mục đích được chế ngự, với mục đính đoạn tận, với mục đích ly tham, với mục đích đoạn diệt.

2. Với mục đích chế ngự,
Với mục đích đoạn tận,
Là đời sống Phạm hạnh,
Tránh xa lời nói suông,
Thế Tôn đã tuyên bố,
Đi đến nhập Niết-bàn,
Con đường này được đi,
Bởi đại nhân, đại sĩ,
Ai dấn bước thực hành,
Đúng như lời Phật dạy,

TỶ KHEO                                             446

Sẽ chấm dứt khổ đau, Làm theo Đạo Sư dạy.

PHẠM HẠNH – Tăng I, 748

1. - Do đoạn tận, cắt đứt năm xan tham, này các Tỷ- kheo, Phạm hạnh được thực hiện.

2. Thế nào là năm?

- Do đoạn tận, cắt đứt xan tham trú xứ, Phạm
hạnh được thực hiện.
- Do đoạn tận, cắt đứt xan tham gia đình
- ...xan tham lợi dưỡng...xan tham tán thán...xan
tham pháp, Phạm hạnh được thực hiện.

Do đoạn tận, cắt đứt năm xan tham này, này các Tỷ- kheo, Phạm hạnh được thực hiện.

TỶ KHEO                                          447

79    Mục đích tu tập - Kinh VAPPA – Tăng II, 196

VAPPA – Tăng II, 196

1. Một thời, Thế Tôn ở giữa dân chúng Sakka, tại
Kapilavatthu khu vườn Nigrodha. Rồi thích tử
Vappa, đệ tử của Nigantha đi đến Tôn giả
Mahàmoggalàna; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả
Mahàmoggalàna rồi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Mahàmoggallàna nói với thích tử Vappa, đệ tử của
Nigantha đang ngồi một bên:

- Ở đây, này Vappa, có thể có người với thân chế
ngự, với lời chế ngự, với ý chế ngự, vô minh được
viễn ly, minh được sanh khởi. Ông có thấy người ấy,
do một nhân duyên nào, các lậu hoặc khiến họ cảm
thọ đau khổ có thể khởi lên cho người ấy trong
tương lai?

- Thưa Tôn giả, con có thể thấy trường hợp ấy. Ở đây
thưa Tôn giả, do ác nghiệp tạo ra về trước chưa đưa
đến quả dị thục, do một nhân duyên ấy, các lậu hoặc
khiến họ cảm thọ đau khổ có thể khởi lên cho người
ấy trong tương lai.

TỶ KHEO                                           448

Và câu chuyện này giữa Tôn giả Mahàmoggallàna và Thích tử Vappa, đệ tử của Niganthà bị bỏ dở.

2. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều từ Thiền Tịnh đứng
dậy đi đến hội trường; sau khi đến, ngồi xuống trên
chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Thế Tôn nói với Tôn
giả Mahàmoggallàna:

- Này Mahàmoggallàna, câu chuyện gì được nói đến, khi các Ông ngồi tụ họp ở đây? Và câu chuyện giữa các Ông chưa được nói xong?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, con nói với Thích tử Vappa,
đệ tử của Nigantha: "Ở đây, này Vappa, có thể có
người với thân chế ngự, với lời chế ngự, với ý chế
ngự, vô minh được viễn ly, minh được sanh khởi.
Ông có thấy người ấy, do một nhân duyên nào, các
lậu hoặc khiến họ cảm thọ đau khổ có thể khởi lên
cho người ấy trong tương lai?" Bạch Thế Tôn, khi
người nói như vậy, Thích tử Vappa, đệ tử của
Nigantha nói với con như sau: "Thưa Tôn giả, con có
thể thấy trường hợp ấy. Ở đây thưa Tôn giả, do ác
nghiệp tạo ra về trước chưa đưa đến quả dị thục, do
một nhân duyên ấy, các lậu hoặc khiến họ cảm thọ
đau khổ có thể khởi lên cho người ấy trong tương
lai!". Bạch Thế Tôn, ở đây là câu chuyện giữa Thích
Tử Vappa, đệ tử của Nigantha và chúng con, câu
chuyện bị bỏ dở khi Thế Tôn đến!

TỶ KHEO                                          449

3. Rồi Thế Tôn nói với Thích tử Vappa, đệ tử của Nigantha:

- Này Vappa, nếu Ông có thể chấp nhận điều Ông có thể chấp nhận, và có thể bác bỏ điều đáng được bác bỏ, và trong trường hợp Ông không có thể biết được ý nghĩa lời nói của Ta, nếu Ông hỏi ta thêm về vấn đề ấy: "Bạch Thế Tôn, lời nói này, ý nghĩa là gì?", thời có thể có cuộc nói chuyện giữa chúng ta.

- Bạch Thế Tôn, con có thể chấp nhận điều con có
thể chấp nhận, và có thể bác bỏ điều đáng được bác
bỏ, và trong trường hợp con không có thể biết được
ý nghĩa lời nói của Thế Tôn, con sẽ hỏi Thế Tôn thêm
về vấn đề ấy: "Bạch Thế Tôn, lời nói này, ý nghĩa là
gì?", mong rằng ở đây có cuộc nói chuyện giữa
chúng ta.

4.- Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Nếu do nhân
duyên thân khởi động, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não
khởi lên; với người chế ngự được thân khởi động,
như vậy, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có
nơi người ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới,
còn hành động trước của người ấy, do cảm xúc
thường xuyên được chấm dứt; con đường đưa đến
sự héo mòn các phiền não là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

TỶ KHEO                                            450

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn!

5. - Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Nếu do nhân
duyên lời khởi động, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não
khởi lên; với người chế ngự được lời khởi động, như
vậy, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có nơi
người ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới, còn
hành động trước của người ấy, do cảm xúc thường
xuyên được chấm dứt; con đường đưa đến sự héo
mòn các phiền não là thiết thực hiện tại, không có
thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

6.- Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Nếu do nhân duyên ý khởi động, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não khởi lên; với người chế ngự được ý khởi động, như vậy, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có nơi người ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới, còn

TỶ KHEO                                           451

hành động trước của người ấy, do cảm xúc thường
xuyên được chấm dứt; con đường đưa đến sự héo
mòn các phiền não là thiết thực hiện tại, không có
thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn!

7.- Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Đối với các lậu
hoặc tàn hại, nhiệt não ấy do duyên vô minh khởi lên,
vô minh được ly tham, minh được khởi lên, như vậy,
các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có với người
ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới, còn hành
động trước của người ấy, do cảm xúc thường xuyên
được chấm dứt; con đường đưa đến sự héo mòn
các phiền não là thiết thực hiện tại, không có thời
gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng,
được người trí tự mình giác hiểu.

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn!

TỶ KHEO                                            452

8.- Như vậy, này Vappa, với vị Tỷ-kheo có tâm được chơn chánh giải thoát, sáu an trú thường hằng được chứng đắc. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi tai nghe tiếng…, khi mũi ngửi hương… khi lưỡi nếm vị… khi thân cảm xúc … khi ý thức tri pháp, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân, vị ấy quán tri: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân". Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng, vị ấy quán tri: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng". Vị ấy quán tri: "Sau khi thân hoại mạng chung, ở đây tất cả các cảm thọ không còn có hỷ lạc, sẽ trở thành vắng lạnh".

9. Ví như, này Vappa, duyên một thân cây, bóng cây hiện ra. Rồi có người đến cầm các cuốc và cái giỏ, chặt thân cây ấy ở nơi rễ. Sau khi chặt ở nơi rễ, người ấy đào cái mương. Sau khi đào cái mương, người ấy nhổ lên các rễ lớn cho đến các rễ con và rễ phụ. Rồi người ấy chặt cây ấy thành từng khúc, người ấy bửa. Sau khi bửa, người ấy chẻ thành từng miếng nhỏ. Sau khi chẻ thành từng miếng nhỏ, người ấy phơi giữa gió và nắng, người ấy lấy lửa đốt. Sau khi lấy lửa đốt, người ấy vun thành đống tro. Sau khi người ấy vun thành đống tro, người ấy sàng tro giữa gió lớn, hay để tro ấy vào dòng nước mạnh cho nước

TỶ KHEO                                             453

cuốn đi. Như vậy, này Vappa, do duyên thân cây nên
có bóng cây. Bóng cây ấy, rễ bị chấm dứt, làm thành
như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh trong
tương lai, không thể sống lại được.

Cũng vậy, này Vappa, vị Tỷ-kheo có tâm được chơn chánh giải thoát, sáu an trú thường hằng được chứng đắc. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi tai nghe tiếng…, khi mũi ngửi hương… khi lưỡi nếm vị… khi thân cảm xúc … khi ý thức tri pháp, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân, vị ấy biết: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân". Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng, vị ấy biết: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng". Vị ấy biết: "Sau khi thân hoại mạng chung, ở đây tất cả các cảm thọ không còn hỷ lạc, sẽ trở thành vắng lạnh".

10. Khi được nói như vậy, Thích tử Vappa, đệ tử của Nigantha bạch Thế Tôn:

- Ví như, bạch Thế Tôn, một người mong ước được tài sản, lo nuôi dưỡng tài sản của mình, nhưng không được tăng trưởng gì, trái lại chỉ được mệt nhọc và dự phần vào phiền muộn. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cầu mong được lợi ích khi con hầu hạ kẻ ngu

TỶ KHEO                                            454

Nigantha này. Con đã không được lợi ích gì, trái lại
con chỉ được mệt nhọc và dự phần vào phiền muộn.
Bắt đầu từ hôm này, bạch Thế Tôn, với lòng tin gì
con đã có với kẻ ngu Nigantha, con sẽ sàng lòng tin
ấy giữa gió lớn, hay để lòng tin ấy vào dòng nước
lạnh cho nước cuốn đi.

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

TỶ KHEO                                           455

80      Nghe pháp - 10 hộ trì nhân pháp - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Mười hộ trì nhân pháp:

- Này các Hiền giả, ở đây, vị Tỷ kheo có giới
hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi, chánh
hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ
nhặt, thọ lãnh và tu học trong giới pháp. Này
các Hiền giả, vị Tỷ kheo nào có giới hạnh,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh,
thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt,
thọ lãnh và tu học trong giới pháp. Pháp như
vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa, vị Tỷ kheo nghe
nhiều, gìn giữ những gì đã nghe, chất chứa
những gì đã nghe. Những pháp ấy, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, nghĩa lý căn cú cụ túc,

TỶ KHEO                                               456

đề cao đời sống Phạm hạnh, hoàn toàn đầy
đủ thanh tịnh những pháp ấy, vị đã nghe
nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ tụng đọc
nhiều lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu
nhờ chánh kiến. Này các Hiền giả, vị Tỷ
kheo nào, đa văn... khéo thành tựu nhờ
chánh kiến, pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa, vị Tỷ kheo là
thiện hữu, thiện bạn lữ, là thiện bạn đảng, là
hộ trì nhân. Này các Hiền giả, vị Tỷ kheo
nào là thiện hữu, là thiện bạn lữ, là thiện bạn
đảng. Pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa vị Tỷ kheo thiện
ngôn, đầy đủ sự nhu hòa và khiêm nhường,
nhẫn nại và nhận sự chỉ trích một cách cung
kính. Này các Hiền giả, vị Tỷ kheo nào thiện
ngôn... nhận sự chỉ trích một cách cung kính.
Pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, khi nào có những trách
nhiệm cần phải làm đối với các vị đồng
Phạm hạnh niên lạp cao hơn, vị ấy khéo léo,
không có biếng nhác, suy tư một cách đầy
đủ các phương tiện, vừa đủ để làm, vừa đủ
để tổ chức. Này các Hiền giả, một vị Tỷ

TỶ KHEO                                           457

kheo nào, đối với các vị đồng Phạm hạnh... vừa đủ để tổ chức. Pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa có vị Tỷ kheo ưa
Pháp, ái luyến nói Pháp, tự mình vô cùng
hoan hỷ đối với Thắng pháp, Thắng luật.
Này các Hiền giả, vị Tỷ kheo nào ưa Pháp...
vô cùng hoan hỷ đối với Thắng pháp, Thắng
luật. Pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa, vị Tỷ kheo tự
mình bằng lòng với các vật dụng nhận được
như y phục, ẩm thực, sàng tọa, bệnh dược.
Này các Hiền giả, vị Tỷ kheo nào tự bằng
lòng... Pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa vị Tỷ kheo sống
tinh tấn siêng năng đoạn trừ các ác pháp,
thành tựu các thiện pháp, cương quyết, kiên
trì tinh tấn, nhẫn trì không phế bỏ các thiện
pháp. Này các Hiền giả, một vị Tỷ kheo nào
sống tinh tấn siêng năng... nhẫn trì không
phế bỏ các thiện pháp. Pháp như vậy là hộ
trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa, vị Tỷ kheo chánh

TỶ KHEO                                         458

niệm, đầy đủ tối thượng niệm và tỉnh giác,
nhớ đến và ghi nhớ những điều nói và làm
từ lâu. Này các Hiền giả, vị Tỷ kheo nào có
chánh niệm, ghi nhớ những điều đã nói và
làm từ lâu. Pháp như vậy là hộ trì nhân.

- Này các Hiền giả, lại nữa, vị Tỷ kheo có huệ
trí, đầy đủ sanh diệt trí, hướng đến sự quyết
trạch các bậc Thánh, chơn chánh diệt trừ
mọi đau khổ. Này các Hiền giả, vị Tỷ kheo
nào có huệ trí... chơi chánh diệt trừ mọi đau
khổ. Pháp như vậy là bộ trì nhân.

TỶ KHEO                                         459

81    Nghe pháp - 2 hạng nghe pháp - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436

PHÁP TRÍ –Tăng III, 436

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng... là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vị:

- Biết pháp,
- Biết nghĩa,
- Biết tự ngã,
- Biết ước lượng,
- Biết thời,
- Biết hội chúng,
- Biết người thắng kẻ liệt.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết pháp?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết pháp: Khế
Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Không hỏi
tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng
có, Phương quảng.

TỶ KHEO                                          460

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết pháp: Khế kinh, Ứng tụng... Phương quảng, vị ấy ở đây không được gọi là vị biết pháp.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết pháp: Khế
kinh, Ứng tụng... Pháp chưa từng có, Phương quảng;
do vậy, vị ấy được gọi là vị biết pháp. Như vậy là
biết pháp.

Thế nào là biết nghĩa?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này", thời ở đây, vị ấy không được gọi là vị biết nghĩa.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ý nghĩa của
lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của
lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này"; do vậy,
vị ấy được gọi là vị biết nghĩa. Đây là biết pháp, biết
nghĩa.

Thế nào là tự biết?

TỶ KHEO                                              461

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự biết; "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết tự ngã
như vầy: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới,
nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài", ở thời đây, vị ấy
không được gọi là vị biết tự ngã.

Nếu Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, biết tự ngã: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết tự ngã. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết.

Và thế nào là biết ước lượng?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ước lượng (vừa đủ) trong khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ước lượng
vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, thời vị ấy ở đây không
được gọi là vị biết ước lượng vừa đủ.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ước lượng vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; do vậy vị ấy được gọi là vị

TỶ KHEO                                                 462

biết ước lượng vừa đủ. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết ước lượng.

Và thế nào là biết thời?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết thời: "Đây là thời để tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là thời tu tập, đây là thời Thiền tịnh".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết thời: "Đây
là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời
tu tập, đây là thời Thiền tịnh", thời ở đây, vị ấy được
gọi là không biết thời.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết thời: Đây là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời tu tập, đây là thời Thiền tịnh"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết thời, biết vừa đủ, biết thời.

Và thế nào là biết hội chúng?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết hội chúng:
"Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la-
môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa-
môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy,
nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như
vậy".

TỶ KHEO                                              463

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết hội
chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng
Bà-la-môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội
chúng Sa-môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng
như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im
lặng như vậy", thời ở đây, vị ấy không được gọi là
"Vị biết hội chúng".

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết hội chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la- môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa- môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như vậy"; do vậy, được gọi là "Vị biết hội chúng".

Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết vừa đủ, biết thời, biết hội chúng.

Và thế nào là biết người thắng liệt?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với vị Tỷ-kheo, loài
Người được biết theo hai hạng: một hạng ưa thấy
các bậc Thánh, một hạng không ưa thấy các bậc
Thánh. Người này không ưa thấy các bậc Thánh, do
có việc ấy, đáng bị quở trách. Còn người này ưa thấy
các bậc Thánh, do việc ấy, đáng được tán thán.

TỶ KHEO                                               464

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
ưa nghe diệu pháp, một hạng người không ưa nghe
diệu pháp. Hạng người này không ưa nghe diệu
pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người
này ưa nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
lắng tai nghe diệu pháp, một hạng người không lắng
tai nghe diệu pháp. Hạng người này không lắng tai
nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Hạng người này lắng tai nghe diệu pháp, do sự việc
ấy, đáng được tán thán.

Có hai hạng người lắng tai nghe pháp: một hạng
người nghe xong, thọ trì pháp; một hạng người nghe
xong, không thọ trì pháp. Người này nghe xong
không thọ trì pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Người này nghe xong thọ trì pháp, do sự việc ấy,
đáng được tán thán.

Có hai hạng người nghe xong thọ trì pháp: một hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, một hạng người không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì. Hạng người này không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được quở trách. Hạng người này quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

TỶ KHEO                                            465

Có hai hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được
thọ trì: một hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi
hiểu pháp, đã thực hành pháp; tùy pháp; một hạng
người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không
thực hành pháp, tùy pháp. Hạng người này sau khi
hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không thực hành pháp,
tùy pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng
người này sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp đã thực hành pháp; tùy pháp: một hạng người thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha; một hạng người thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo, loài Người được biết theo hai hạng. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Tỷ-kheo biết hạng người thắng liệt.

Do thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đáng được cung kính... là phước điền vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                            466

TỶ KHEO   467

82       Nghe pháp - 4 Dự lưu phần - Kinh TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284

TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284

1.- Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến trí tuệ tăng trưởng. Thế nào là bốn?

-      Thân cận bậc Chân nhân,
-      Nghe diệu pháp,
-      Như lý tác ý,
-      Thực hành pháp tùy pháp.

Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến trí tuệ tăng trưởng.

2. Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, giúp ích nhiều cho vị sanh ra làm người. Thế nào là bốn?

-   Thân cận bậc Chân nhân,
-   Nghe diệu pháp,
-   Như lý tác ý,
-   Thực hành pháp tùy pháp.

Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, giúp ích nhiều cho vị sanh ra làm người.

TỶ KHEO                                          468

TỶ KHEO   469

83    Nghe pháp - 4 hạng người nghe pháp - Kinh HỌC HỎI ÍT – Tăng I, 560

HỌC HỎI ÍT – Tăng I, 560

1.- Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

 Nghe ít, điều đã được nghe không khởi lên;
 Nghe ít, điều đã được nghe được khởi lên;
 Nghe nhiều, điều đã được nghe không khởi lên;
 Nghe nhiều, điều đã được nghe có khởi lên.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe ít, điều đã được nghe không khởi lên?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe
ít về kinh: Ứng tụng, ký thuyết, các Bài kệ, Cảm
hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu,
Phương quảng.
- Người ấy, với điều đã được nghe ít ỏi này, không
biết nghĩa, không biết pháp, không thực hành
pháp đúng pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
người nghe ít, điều đã được nghe không khởi lên.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe ít, điều đã được nghe được khởi lên?

TỶ KHEO                                          470

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe
ít về kinh: Ứng tụng, ký thuyết, các Bài kệ, Cảm
hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu,
Phương quảng.
- Người ấy, với điều đã được nghe ít ỏi này, biết
nghĩa, biết pháp, thực hành pháp đúng pháp. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là người nghe ít, điều đã
được nghe có khởi lên.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe nhiều, điều đã được nghe không khởi lên?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe
nhiều về kinh: Ứng tụng, ký thuyết, các Bài kệ,
Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng
hữu, Phương quảng.
- Người ấy, với điều đã được nghe nhiều này,
không biết nghĩa, không biết pháp, không thực
hành pháp đúng pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là người nghe nhiều, điều đã được nghe không
khởi lên.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người nghe nhiều, điều đã được nghe được khởi lên?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được nghe nhiều về kinh: Ứng tụng, ký thuyết, các Bài kệ,

TỶ KHEO                                         471

Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng
hữu, Phương quảng.
- Người ấy, với điều đã được nghe nhiều này, biết
nghĩa, biết pháp, thực hành pháp đúng pháp. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là người nghe nhiều, điều
đã được nghe có khởi lên.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

Nếu là người nghe ít
Không định tĩnh trong giới
Họ chỉ trích người ấy,
Cả hai, giới và nghe.

Nếu là người nghe ít
Nhưng khéo định trong giới
Họ khen về giới đức
Về nghe không đầy đủ.

Nếu là người nghe nhiều
Không định tĩnh trong giới
Họ chỉ trích người ấy,
Về nghe được đầy đủ.

Nều là người nghe nhiều Lại khéo định trong giới

TỶ KHEO                                        472

Họ tán thán người ấy Cả hai, giới và nghe.

Phật đệ tử nghe nhiều
Trì pháp có trí tuệ
Như vàng cõi Diêm phù,
Ai có thể chỉ trích?
Chư thiên khen vị ấy
Phạm thiên cũng ngợi khen

TỶ KHEO                        473

84     Nghe pháp - 5 pháp hổ trợ chánh kiến đi đến quả giải thoát - Kinh NHIẾP THỌ – Tăng II, 334

NHIẾP THỌ – Tăng II, 334

1. - Do nhiếp thọ năm chi phần, này các Tỷ-kheo,
chánh tri kiến được thành thục với tâm giải thoát
quả và với các lợi ích của tâm giải thoát quả, với tuệ
giải thoát quả và với các lợi ích của tuệ giải thoát
quả.

2. Với năm pháp gì?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh tri kiến được giới nhiếp thọ, được văn nhiếp thọ, được luận nghị nhiếp thọ, được chỉ nhiếp thọ, được quán nhiếp thọ.

Do được năm chi phần này nhiếp thọ, này các Tỷ- kheo, chánh tri kiến được thành tựu với tâm giải thoát quả và các lợi ích của tâm giải thoát quả, với tuệ giải thoát quả và các lợi ích của tuệ giải thoát quả.

TỶ KHEO                                                474

85    Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh CHƯỚNG NGẠI – Tăng III, 250

CHƯỚNG NGẠI –Tăng III, 250

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, dầu có
nghe diệu pháp, không có thể bước vào quyết định
tánh trong các thiện pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Thành tựu nghiệp chướng,
- Thành tựu phiền não chướng,
- Thành tựu dị thục chướng,
- Không có lòng tin,
- Không có ước muốn,
- Ác tuệ.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, dầu có
nghe pháp, không có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, nếu có nghe
diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh trong các
thiện pháp.

TỶ KHEO                                           475

4. Thế nào là sáu?
- Không thành tựu nghiệp chướng,
- Không thành tựu phiền não chướng,
- Không thành tựu dị thục chướng,
- Có lòng tin,
- Có ước muốn,
- Và có trí tuệ.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu có
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                      476

86      Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh KHÔNG ƯA NGHE – Tăng III, 252

KHÔNG ƯA NGHE –Tăng III, 252

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, dầu được
nghe diệu pháp, cũng không có thể bước vào quyết
định tánh trong các thiện pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Khi Pháp và Luật được Như Lai thuyết giảng,
không ưa nghe,
- Không có lóng tai,
- Không có an trú tâm liễu giải,
- Nắm giữ điều không lợi ích,
- Bỏ qua điều lợi ích,
- Không thành tựu tùy thuận nhẫn nhục.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, dầu cho
có nghe diệu pháp, không có thể bước vào quyết định
tánh trong các thiện pháp.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, nếu được
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                          477

4. Thế nào là sáu?
- Khi Pháp và Luật được Như Lai thuyết giảng,
có ưa nghe,
- Có lóng tai,
- Có an trú tâm liễu giải,
- Nắm giữ điều lợi ích,
- Bỏ qua điều không lợi ích,
- Thành tựu tùy thuận nhẫn nhục.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu được
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                        478

87    Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng không thể... - Kinh NGHIỆP CHƯỚNG – Tăng III, 251

NGHIỆP CHƯỚNG –Tăng III, 251

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, dầu có
nghe diệu pháp, cũng không có thể bước vào quyết
định tánh trong các thiện pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Đoạn mạng sống của mẹ;
- Đoạn mạng sống của cha;
- Đoạn mạng sống của A-la-hán;
- Với ác tâm làm Như Lai chảy máu;
- Phá hòa hiệp Tăng;
- Ác tuệ, si mê, câm ngọng.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, dầu cho
có nghe diệu pháp, không có thể bước vào quyết định
tánh trong các thiện pháp.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, được nghe
diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh trong các
thiện pháp.

TỶ KHEO                                           479

4. Thế nào là sáu?
- Không đoạn mạng sống của mẹ;
- Không đoạn mạng sống của cha;
- Không đoạn mạng sống của A-la-hán;
- Không với ác tâm làm Như Lai chảy máu;
- Không phá hòa hợp Tăng;
- Có trí tuệ, không si mê, câm ngọng.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu được
nghe diệu pháp, có thể bước vào quyết định tánh
trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                        480

88    Nghe pháp - Dầu có nghe pháp cũng
không thể... - Kinh QUYẾT ĐỊNH
TÁNH VỀ DIỆU PHÁP 1 – Tăng II,
595

QUYẾT ĐỊNH TÁNH VỀ DIỆU PHÁP 1 – Tăng II, 595

1. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp không có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

2. Thế nào là năm?

-   Khinh lời thuyết giảng,
-   Khinh người thuyết giảng,
-   Khinh tự mình,
-   Nghe pháp với tâm tán loạn,
-   Không nhứt tâm và không như lý tác ý.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, người nghe diệu pháp không có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                        481

4. Thế nào là năm?

-   Không khinh lời thuyết giảng,
-   Không khinh người thuyết giảng,
-   Không khinh tự mình,
-   Nghe pháp với tâm không tán loạn,
-   Nhứt tâm và như lý tác ý.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người nghe diệu pháp có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

QUYẾT ĐỊNH TÁNH VỀ DIỆU PHÁP 2 – Tăng II, 596

1. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp không có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

2. Thế nào là năm?

-   Khinh lời thuyết giảng,
-   Khinh người thuyết giảng,
-   Khinh tự mình,
-   Ác tuệ, đần độn, câm điếc,
-   Không tác ý hiểu biết đối với những vấn đề
không hiểu biết.

TỶ KHEO                                        482

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

4. Thế nào là năm?

-   Không khinh lời thuyết giảng,
-   Không khinh người thuyết giảng,
-   Không khinh tự mình,
-   Có trí tuệ, không đần độn, không câm điếc,
-   Tác ý hiểu biết đối với những vấn đề không
hiểu biết.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người nghe diệu pháp có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

QUYẾT ĐỊNH TÁNH VỀ DIỆU PHÁP 3 – Tăng II, 597

1. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp không có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

2. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                       483

- Nghe pháp với tâm chê bai, với tâm bị chê bai
ám ảnh;
- Nghe pháp với tâm cật nạn, tìm tòi khuyết
điểm;
- Trong khi pháp giảng, tâm bị choáng váng, bị
chai sạn;
- Ác tuệ, đần độn, câm điếc,
- Không tác ý hiểu biết đối với những vấn đề
không hiểu biết.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp không có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một người nghe diệu pháp có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

4. Thế nào là năm?

- Nghe pháp với tâm không chê bai, không bị chê
bai ám ảnh;
- Nghe pháp với tâm không cật nạn, không tìm
tòi khuyết điểm;
- Trong khi pháp giảng, tâm không bị choáng
váng, không bị chai sạn;
- Có trí tuệ, không đần độn, không câm điếc,

TỶ KHEO                                        484

- Tác ý hiểu biết đối với những vấn đề không hiểu biết.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người nghe diệu pháp có thể nhập vào quyết định tánh, chánh tánh trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                      485

89    Nghe pháp - Hối hận vì không lóng tai nghe pháp - Kinh CHƯ THIÊN – Tăng IV, 122

CHƯ THIÊN – Tăng IV, 122

1. - Đêm nay, này các Tỷ-kheo, một số đông chư
Thiên, sau khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù
thắng, chói sáng toàn vùng Jetavana, đi đến chỗ Ta,
sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi đứng một bên.

Này các Tỷ-kheo, đứng một bên, các Thiên nhân ấy
thưa với Ta: "Bạch Thế Tôn, khi chúng con sống giữa
loài Người, trong thời quá khứ, các vị xuất gia không
có gia đình đến chúng con. Bạch Thế Tôn, chúng con
đã đứng dậy, nhưng chúng con không đảnh lễ. Bạch
Thế Tôn, do không làm đầy đủ bổn phận, chúng con
sanh ra hối hận, phiền não, vì bị sanh với thân hạ
liệt".

2. Này các Tỷ-kheo, lại có nhiều chư Thiên khác đến chỗ Ta và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, khi chúng con sống giữa loài Người, trong thời quá khứ, các vị xuất gia không có gia đình đến chúng con. Chúng con đã đứng dậy, chúng con đã đảnh lễ, nhưng chúng con không mời ghế ngồi. Bạch Thế Tôn, do

TỶ KHEO                                            486

không làm đầy đủ bổn phận, chúng con sanh ra hối hận, phiền não, bị sanh với thân hạ liệt".

3. Này các Tỷ-kheo, lại có nhiều chư Thiên khác đến chỗ Ta và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, khi chúng con sống giữa loài Người, trong thời quá khứ, các vị xuất gia không có gia đình đến chúng con. Chúng con đã đứng dậy, chúng con đã đảnh lễ, chúng con đã mời ghế ngồi nhưng chúng con không chia xẻ (đồ ăn) tùy theo khả năng và sức lực của chúng con...

... Chúng con chia xẻ (đồ ăn), tùy theo khả năng và sức lực của chúng con, nhưng chúng con không ngồi xung quanh để nghe pháp...

... chúng con có ngồi xung quanh để nghe pháp, nhưng chúng con không lóng tai nghe pháp...

... chúng con lóng tai nghe pháp, nhưng chúng con sau khi nghe không có thọ trì pháp...

.... chúng con sau khi nghe, có thọ trì pháp, nhưng không có suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ trì...

... chúng con có suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ trì, nhưng chúng con sau khi biết nghĩa, biết pháp, không thực hành pháp và tùy pháp. Bạch Thế Tôn,

TỶ KHEO                                           487

do không làm đầy đủ bổn phận, chúng con sanh ra hối hận, phiền não, vì bị sanh ra với thân hạ liệt".

4. Này các Tỷ-kheo, lại có nhiều chư Thiên khác đến
chỗ Ta và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, khi chúng
con sống giữa loài Người, trong thời gian quá khứ,
các vị xuất gia không có gia đình đến chúng con.
Bạch Thế Tôn:

1. Chúng con đã đứng dậy,
2. Chúng con đã đảnh lễ,
3. Chúng con đã mời ghế ngồi,
4. Chúng con đã chia xẻ (đồ ăn) tùy theo khả năng
và sức lực của chúng con,
5. Chúng con đã ngồi xung quanh để nghe pháp,
6. Chúng con lóng tai nghe pháp,
7. Chúng con sau khi nghe thọ trì pháp,
8. Chúng con có suy tư ý nghĩa các pháp đã được
thọ trì,
9. Chúng con sau khi biết nghĩa, biết pháp, thực
hành pháp và tùy pháp.

Bạch Thế Tôn, do chúng con làm đầy đủ bổn phận, chúng con không sanh hối hận, phiền não, vì được sanh với thân thù thắng".

Này các Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những ngôi nhà trống. Này các Tỷ-kheo, hãy Thiền

TỶ KHEO                                           488

định, chớ có phóng dật, chớ có hối tiếc về sau, như các Thiên nhân đã được nói đến trước đây.

TỶ KHEO                                          489

90    Nghe pháp - Kẻ ngu này không có để tâm - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215

KINH BHADDALI (Bhaddali suttam) – Bài kinh số 65 – Trung II, 215

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi một lần
(Ekasanabhojana). Này các Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ
ngồi một lần, Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng,
có sức và lạc trú.

Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần.
Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần, và các
Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng, có sức
và lạc trú.

TỶ KHEO                                            490

Khi được nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con không có thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông được mời, hãy
ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như
vậy và sống qua ngày không?

– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi chúng Tỷ-kheo
chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong
ba tháng tròn, không diện kiến Thế Tôn vì không
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo đang
làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau
khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế Tôn sẽ du
hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ các vị Tỷ-
kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy

TỶ KHEO                                            491

những lời chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang
ngồi một bên:

– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y này đang được
làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng
này, Thế Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali,
hãy khéo tư niệm đến trường hợp đặc biệt này
(Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn
cho Hiền giả.

– Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm

TỶ KHEO                                                492

đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Thế Tôn chế định, Ông đã tuyên bố sự bất
lực của Ông.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư".
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni đến an cư
vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)...

... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trên)...

... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta

TỶ KHEO                                              493

như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành
trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này
Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như
vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn
ngoại đạo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị
ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali là đệ tử
của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được như vậy.

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

TỶ KHEO                                                494

Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có Tỷ-
kheo Câu Phần Giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau:
"Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi
đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân
chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Này
Bhaddali, trong thời gian ấy Ông có phải là câu phần
giải thoát, hay huệ giải thoát hay thân chứng, hay
kiến chí, hay tín thắng giải, hay tùy pháp hành, hay
tùy tín hành?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, có phải trong thời gian ấy, Ông trống không, rỗng không, phạm lỗi?

TỶ KHEO                                              495

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, một
lỗi lầm đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si
mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp
hành học giới đã được Thế Tôn chế định, con đã
tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi
lầm, để có thể phòng hộ trong tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, nếu Ông sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, và như pháp phát lộ, chúng ta sẽ chấp nhận cho Ông. Vì rằng này Bhaddali, như vậy là sự lớn mạnh trong giới luật của bậc Thánh, nghĩa là bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, phải như pháp phát lộ và phòng hộ trong tương lai.

 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp của bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng

TỶ KHEO                                              496

nhân pháp, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở
trách, chư Thiên quở trách, tự mình quở trách
mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị các vị
đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách,
bị chư Thiên quở trách, bị tự mình quở trách mình,
nên không chứng được thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở
dĩ như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở

TỶ KHEO                                           497

trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán
sát không quở trách, chư Thiên không quở trách,
tự mình không quở trách mình. Vị này không bị
bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm
hạnh sau khi quán sát quở trách, không bị chư
Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù
thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và
tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà
các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và
trú Thiền thứ ba. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,

TỶ KHEO                                          498

này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm,
thanh tịnh. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn
tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ
đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vì
sao vậy? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị
ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp
bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm
hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh.
Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh là người hạ liệt
kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người

TỶ KHEO                                          499

may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp
của họ? Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật:
"Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là
những lậu hoặc".... ...biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ
biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi
dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh
lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy
khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời
sống nào khác nữa". Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ở đây (chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo? Bạch Thế

TỶ KHEO                                            500

Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây, (chúng Tăng) không luôn luôn kết tội Tỷ-kheo như vậy?

 Này Bhaddali, ở đây, có Tỷ-kheo thường hay
phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các
Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi
khác, hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện
khởi phẫn nộ, sân hận, và bất mãn, không xử
sự chơn chánh, không có lắng dịu, không có
chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi phải làm
gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư
Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới tội,
phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng
câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ,
sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội,
không có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải
tội ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo,
thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội,

TỶ KHEO                                         501

khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi
bằng một câu hỏi khác, không hướng câu
chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn
nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có
tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây,
này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này
chư Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới
tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không
thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới
tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này
bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất
mãn, không xử sự chơn chánh, không có lắng
dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói

TỶ KHEO                                           502

"Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở
đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau:
"Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường
phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi
bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn
không xử sự chơn chánh, không có tự lắng dịu,
không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Tốt lành
thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội một cách mau
chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không
giải tội ấy một cách mau chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn,
không xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có
chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để
chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này Bahaddali,
các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không

TỶ KHEO                                        503

tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo còn sống
(trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một
ít lòng thương. Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-
kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít
lòng tin, với một ít lòng thương. Nếu chúng ta
thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy
đừng để cho chút ít lòng tin, chút ít lòng thương
của vị ấy đoạn diệt". Ví như, này Bhaddali, một
người chỉ có một mắt, các thân hữu bà con
huyết thống bảo vệ con mắt còn lại ấy và suy
nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt còn lại này
bị đoạn diệt". Cũng vậy, này Bhaddali, ở đây
Tỷ-kheo còn sống (trong Tăng chúng) với một
ít lòng tin, với một ít lòng thương. Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư

TỶ KHEO                                           504

Hiền, Tỷ-kheo này còn sống (trong Tăng
chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng
thương. Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-
kheo này, chúng ta hãy đừng để cho chút ít lòng
tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên này, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân
này, do duyên này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn
luôn kết tội vị Tỷ-kheo.

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, lúc xưa
các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã ngộ
nhập chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại do
nhân gì, do duyên gì, ngày nay các học giới nhiều
hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh trí ít
hơn?

 Này Bhaddali, khi các loài hữu tình bị thối thất,
khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn.
 Này Bhaddali, khi nào một số hữu lậu pháp
(Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế
định một học giới cho các đệ tử. Và này
Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu

TỶ KHEO                                             505

pháp hiện khởi trong Tăng chúng, chỉ khi ấy
bậc Đạo Sư mới chế định một số học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa
hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali,
chỉ khi nào Tăng chúng đã được lớn mạnh, thời
ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định
học giới cho các đệ tử để đối trị lại các pháp
hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
đạt được quyền lợi tối thượng...
 ... chưa đạt được danh xưng tối thượng...
 ... chưa đạt được đa văn...
 ... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số
hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng
chúng đã đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đây một
số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít, khi Ta giảng
cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này
Bhaddali, Ông có nhớ không?

TỶ KHEO                                          506

– Bạch Thế Tôn, không.

– Ở đây, này Bhaddali, do nhân gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy?

– Bạch Thế Tôn, vì con trong một thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

– Này Bhaddali, không phải chỉ có nhân như
vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời
gian khá dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm
của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết pháp, kẻ ngu si
này không có để tâm, không có tác ý, không dùng
nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe pháp với
(hai) tai sẵn sàng.

Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

 Này Bhaddali, ví như một người điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện:

TỶ KHEO                                           507

 Trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho
quen với dây cương. Trong khi huấn luyện nó
cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy,
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, vì chưa
quen sự huấn luyện trước kia chưa làm. Con
ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được
thuần thục về phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do sự huấn luyện
tiếp tục đã được thuần thục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con
ngựa ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn
luyện nó cho quen với yên ngựa, nếu nó có
vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì
chưa quen sự huấn luyện trước đây chưa làm,
con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên,
do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa
ấy cho quen với sự diễn hành, đi vòng quanh,
đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi
vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối
thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành.

TỶ KHEO                                         508

Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối
thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành, nếu nó có vùng vẫy nhảy
chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự
huấn luyện trước đây chưa làm. Con ngựa ấy
do sự huấn luyện thường xuyên, do sự huấn
luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện
ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện, do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần phục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại giúp thêm con ngựa
ấy về phần sắc đẹp và trang sức. Này Bhaddali,
con lương mã, hiền thiện được thành tựu mười
đặc tánh này trở thành xứng đáng cho bậc vua
chúa, trở thành báu vật của vua, được liệt vào
một ấn tướng của vua.
 Cũng vậy, này Bhaddali, một Tỷ-kheo thành tựu
được mười pháp trở thành đáng được kính trọng,
đáng được tôn kính, đáng được cúng dường, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời.

Thế nào là mười? Ở đây, này Bhaddali, Tỷ- kheo:

 Thành tựu vô học chánh tri kiến,

TỶ KHEO                                          509

 Thành tựu vô học chánh tư duy,
 Thành tựu vô học chánh ngữ,
 Thành tựu vô học chánh nghiệp,
 Thành tựu vô học chánh mạng,
 Thành tựu vô học chánh tinh tấn,
 Thành tựu vô học chánh niệm,
 Thành tựu vô học chánh định,
 Thành tựu vô học chánh trí,
 Thành tựu vô học chánh giải thoát.
Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp
này trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn
kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả
Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                         510

91    Nghe pháp - Lợi ích của nghe pháp - Kinh NGHE VỚI TAI – Tăng II, 172

NGHE VỚI TAI – Tăng II, 172

1.- Này các Tỷ-kheo, các pháp do được nghe bằng
tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo
thể nhập, có bốn lợi ích được chờ đợi. Thế nào là
bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các
pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng
lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập. Vị ấy khi
mạng chung bị thất niệm, được sanh cộng trú với một
loại Thiên nhân. Tại đấy, các vị sống an lạc đọc các
pháp cú cho vị ấy. Này các Tỷ-kheo, chậm chạp niệm
được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng sanh ấy đi đến
thù thắng.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe các pháp bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; đây là lợi ích thứ nhất được chờ đợi.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng

TỶ KHEO                                             511

lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập. Vị ấy khi mạng chung bị thất niệm, được sanh cộng trú với một loại Thiên nhân. Tại đấy, các vị sống an lạc không đọc các pháp cú cho vị ấy. Nhưng có Tỷ-kheo có thần thông, đã đạt được tâm tự tại, thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Đây chính là Pháp và Luật mà trước đây ta đã sống Phạm hạnh". Này các Tỷ-kheo, chậm chạp niệm được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thiện xảo về
tiếng trống. Người ấy trong khi đi giữa đường có thể
nghe được tiếng trống. Người ấy không có nghi ngờ,
không có do dự, đó là tiếng trống hay không phải là
tiếng trống. Người ấy đi đến kết luận: "Đây là tiếng
trống". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học
thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương
quảng. Các pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai …
chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe các pháp bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập, đây là lợi ích thứ hai được chờ đợi.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các
pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, được tụng đọc
bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập …

TỶ KHEO                                            512

nhưng không có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được
tâm tự tại thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên; và
một Thiên tử thuyết pháp cho hội chúng chư thiên.
Vị ấy suy nghĩ như sau: "Đây chính là Pháp và Luật
mà trước đây ta đã sống Phạm hạnh". Chậm chạp,
này các Tỷ-kheo, niệm được khởi lên. Rồi mau
chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thiện xảo về tiếng tù và. Người ấy, trong khi đi giữa đường có thể nghe được tiếng tù và. Người ấy không có nghi ngờ, không có do dự, đó là tiếng tù và hay không phải là tiếng tù và. Người ấy đi đến kết luận: "Đây là tiếng tù và". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, được tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập … nhưng không có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được tâm tự tại thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên. Và một Thiên tử thuyết pháp cho hội chúng chư thiên. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Đây chính là Pháp và Luật mà trước đây ta đã sống Phạm hạnh". Này các Tỷ-kheo, chậm chạp niệm được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

TỶ KHEO                                            513

Này các Tỷ-kheo, do được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; đây là lợi ích thứ ba được chờ đợi.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các
pháp ấy, được nghe bằng tai, được tụng đọc bằng lời,
do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập … nhưng không
có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được tâm tự tại thuyết
pháp cho hội chúng chư Thiên; và không có Thiên tử
thuyết pháp cho hội chúng chư thiên. Nhưng có thể
có người được hóa sanh:"Này bạn, bạn có nhớ
không? Này bạn, bạn có nhớ không, tại chỗ ấy chúng
ta đã sống Phạm hạnh?". Vị ấy trả lời: "Này bạn, tôi
nhớ! Này bạn, tôi nhớ". Chậm chạp, này các Tỷ-
kheo, niệm được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng
sanh ấy đi đến thù thắng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, hai người bạn cùng chơi trò chơi đất bùn, hai người vào một thời nào, một chỗ nào được gặp nhau. Người bạn này có thể nói với người bạn kia: "Này bạn, bạn có nhớ cái này không? Này bạn, bạn có nhớ cái này không?". Người ấy có thể trả lời: "Này bạn, tôi có nhớ! Này bạn, tôi có nhớ!". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các pháp ấy, được nghe bằng tai, được tụng

TỶ KHEO                                            514

đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập
… nhưng không có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được
tâm tự tại thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên; và
không có Thiên tử thuyết pháp cho hội chúng chư
thiên. Nhưng có thể có người được hóa sanh:"Này
bạn, bạn có nhớ không? Này bạn, bạn có nhớ không,
tại chỗ ấy chúng ta đã sống Phạm hạnh?". Vị ấy trả
lời: "Này bạn, tôi nhớ! Này bạn, tôi nhớ". Chậm
chạp, này các Tỷ-kheo, niệm được khởi lên. Rồi mau
chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; đây là lợi ích thứ tư được chờ đợi.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; có bốn lợi ích này được chờ đợi.

TỶ KHEO                                          515

92    Nghe pháp - Lợi ích nghe pháp và đàm luận pháp đúng thời - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:

TỶ KHEO                                           516

- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các
khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong
rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.

TỶ KHEO                                            517

- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một
ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.
Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                           518

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.
- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được

TỶ KHEO                                             519

giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.
5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ

TỶ KHEO                                            520

được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh
tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

TỶ KHEO                                              521

93    Nghe pháp - Lợi ích nghe pháp và đàm luận pháp đúng thời - Kinh TÔN GIẢ NANDAKA – Tăng IV, 75

TÔN GIẢ NANDAKA – Tăng IV, 75

1. Một thời Thế Tôn trú ở Sàvathi, tại Jetavana, trong
khu vườn ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Nandaka đang thuyết pháp cho các Tỷ-kheo trong
hội trường, thuyết giảng, khích lệ, làm cho phấn
khởi, làm cho hoan hỷ.

2. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều từ Thiền tịnh đứng
dậy, đi đến hội trường, sau khi đến, đứng ngoài cửa
hội trường, chờ đợi cho cuộc giảng chấm dứt. Biết
được bài giảng đã chấm dứt, Thế Tôn đằng hắng và
gõ then cửa. Các Tỷ-kheo ấy mở cửa cho Thế Tôn.
Rồi Thế Tôn bước vào hội trường và ngồi xuống trên
chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Thế Tôn bảo Tôn giả
Nandaka:

- Dài thay, này Nandaka là pháp môn này, Thầy đã giảng cho các Tỷ-kheo! Lưng Ta đã mỏi khi đứng ở ngoài cửa, chờ cho buổi thuyết giảng chấm dứt.

3. Khi được nói vậy, Tôn giả Nandaka lấy làm bối rối bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                             522

- Bạch Thế Tôn, chúng con không biết Thế Tôn đứng ở ngoài cửa. Nếu chúng con biết Thế Tôn đứng ở ngoài cửa, thời chúng con đã không nói dài như vậy.

Thế Tôn sau khi biết tâm trạng bối rối của Tôn giả Nandaka liền nói với Tôn giả Nandaka:

- Lành thay, lành thay, này Nandaka! Thật là xứng
đáng cho các thiện nam tử các Thầy vì lòng tin xuất
gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, các Thầy
ngồi lại với nhau để nghe pháp.

Này Nandaka, khi các Thầy hội họp với nhau, này Nandaka, có hai việc cần phải làm: nói pháp hay giữ yên lặng của bậc Thánh.

- Này Nandaka, Tỷ-kheo có lòng tin nhưng không
có giới, như vậy vị ấy không đầy đủ về chi phần
ấy. Do vậy, cần phải làm cho đầy đủ chi phần ấy:
"Làm thế nào ta có lòng tin và cả giới nữa?". Và
khi nào, này Nandaka, Tỷ-kheo có lòng tin và có
giới, như vậy vị ấy đầy đủ về chi phần ấy.
- Và này Nandaka, Tỷ-kheo có lòng tin và có giới,
nhưng nội tâm không được tịnh chỉ; như vậy vị ấy
không đầy đủ về chi phần ấy. Do vậy, cần phải
làm cho đầy đủ về chi phần ấy: "Làm thế nào ta
có lòng tin và cả giới và có nội tâm tịnh chỉ?". Và
khi nào, này Nandaka, Tỷ-kheo có lòng tin và có

TỶ KHEO                                            523

giới và có được tâm tịnh chỉ; như vậy vị ấy đầy đủ
về chi phần ấy.
- Và này Nandaka, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới, có
nội tâm được tịnh chỉ, nhưng không được tăng
thượng tuệ pháp quán, như vậy, vị ấy không đầy
đủ về chi phần ấy. Do vậy, cần phải làm cho đầy
đủ về chi phần ấy. Do vậy, cần phải làm cho đầy
đủ về chi phần ấy: "Làm thế nào ta có lòng tin, có
giới, có được nội tâm tịnh chỉ, và có được tăng
thượng tuệ pháp quán?"
- Và khi nào, này Nandaka, Tỷ-kheo có lòng tin, có
giới, có được nội tâm tịnh chỉ, và có được tăng
thượng tuệ pháp quán, như vậy vị ấy đầy đủ về
chi phần ấy.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Nói như vậy xong, Thiện Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy, bước vào tinh xá.

4. Rồi Tôn giả Nandaka khi Thế Tôn đi không bao lâu gọi các Tỷ-kheo:

- Này chư Hiền, Thế Tôn với bốn câu, sau khi thuyết
trình Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, từ
chỗ ngồi đứng dậy, đã đi vào tinh xá. "Này Nandaka,
Tỷ-kheo có lòng tin... như vậy, vị ấy được đầy đủ với
chi phần ấy".

TỶ KHEO                                            524

Này chư Hiền, có năm lợi ích này, do nghe pháp đúng thời và luận đàm về pháp đúng thời.

Thế nào là năm?

5. Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các
Tỷ-kheo, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa có
văn, trình bày Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ trong
sạch. Này chư Hiền, nhiều như thế nào, như thế nào,
vị Tỷ-kheo thuyết pháp cho các Tỷ-kheo, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện... đầy đủ trong sạch, nhiều như
vậy, như vậy, vị ấy ái mộ bậc Đạo Sư, thích ý, kính
trọng và noi gương theo. Thưa chư Hiền, đây là lợi
ích thứ nhất, do đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm
luận về pháp.

6. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các Tỷ-kheo, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn... được trong sạch. Này chư Hiền, nhiều như thế nào, như thế nào, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các Tỷ-kheo sơ thiện... đầy đủ trong sạch, nhiều như vậy, như vậy, vị ấy thọ trì về nghĩa, thọ trì về pháp. Thưa chư Hiền, đây là lợi ích thứ hai, do đúng thời nghe pháp, đúng thời đàm luận về pháp.

7. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các Tỷ-kheo, sơ thiện... đầy đủ trong sạch. Này chư Hiền, nhiều như thế nào, như thế nào, vị ấy thuyết

TỶ KHEO                                             525

pháp cho các Tỷ-kheo sơ thiện... đầy đủ trong sạch, này chư Hiền, nhiều như vậy, như vậy, vị ấy, sau khi thể nhập nghĩa cú thâm sâu trong pháp ấy, vị ấy thấy. Này chư Hiền, đây là lợi ích thứ ba, do nghe pháp đúng thời và đàm luận về pháp đúng thời.

8. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo thuyết pháp cho
các Tỷ-kheo sơ thiện... đầy đủ trong sạch. Này chư
Hiền, nhiều như thế nào, như thế nào, vị ấy thuyết
pháp cho các Tỷ-kheo sơ thiện... đầy đủ trong sạch,
nhiều như vậy, như vậy, các vị đồng Phạm hạnh tôn
trọng noi gương thêm nữa, nghĩ rằng: "Vị ấy đã
chứng hay sẽ chứng". Này chư Hiền, đây là lợi ích
thứ tư, do nghe pháp đúng thời và đàm luận về pháp
đúng thời.

9. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các Tỷ-kheo sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, trình bày Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ trong sạch. Này chư Hiền, nhiều như thế nào, như thế nào, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các Tỷ-kheo sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, trình bày Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ trong sạch. Ở đây, ở đây các Tỷ-kheo nào là hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu sự vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách, họ được nghe pháp ấy, khởi lên tinh tấn để chứng đạt được những gì chưa được chứng đạt, để

TỶ KHEO                                            526

chứng đắc những gì chưa được chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa được chứng ngộ. Còn các Tỷ- kheo nào ở đây là các bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát. Những vị ấy sau khi nghe pháp, sống chú tâm vào hiện tại lạc trú. Này chư Hiền, đây là lợi ích thứ năm, do nghe pháp đúng thời và do đàm luận về pháp đúng thời.

Này chư Hiền, đó là năm lợi ích do nghe pháp đúng thời, và do đàm luận về pháp đúng thời.

TỶ KHEO                                             527

94    Nghe pháp - Nghe pháp không có tác động - Kinh MIGASALA – Tăng III, 110

MIGASALA –Tăng III, 110

1. Rồi Tôn giả Ànanada vào buổi sáng đắp y, cầm y vát, đi đến trú xứ của nữ tu sĩ Migasàlà; sau khi đến, ngồi trên ghế đã soạn sẵn, ngồi xuống một bên, nữ cư sĩ Migasàlà thưa với Tôn giả Ànanda: 2.- Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanda, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): "Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai? " Puràna, thân phụ của con, thưa Tôn giả, sống Phạm hạnh, sống biệt lập, tránh xa dâm dục hạ liệt, khi mệnh chung được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu sanh với thân ở Tusità ( Đâu-suất)". Còn Isidatta, cậu của con, thưa Tôn giả, sống không Phạm hạnh, tự bằng lòng với vợ mình, sau khi mệnh chung được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu, sanh với thân ở Tusità". Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanda, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): "Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai"?

TỶ KHEO                                             528

- Này Chị, như vậy là câu trả lời của Thế Tôn. 3. Tôn giả Ànanda sau khi nhận đồ ăn khất thực tại nhà của nữ cư sĩ Migasàlà, từ chỗ ngồi đứng dậy rồi ra đi. Rồi Tôn giả Ànanda, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn: - Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng con đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của nữ cư sĩ Migasàlà, sau khi đến, con ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Nữ cư sĩ Migasàlà đi đến con, sau khi đến, đảnh lễ con rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn, nữ cư sĩ Migasàlà thưa với con: "Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanda, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): "Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai". Puràna thân phụ con, thưa Tôn giả, sống Phạm hạnh, sống biệt lập, tránh xa dâm dục hạ liệt, khi mệnh chung, được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu, sanh với thân ở Tusità". Còn Isidatta, cậu của con, thưa Tôn giả, sống không Phạm hạnh, tự bằng lòng với vợ mình, sau khi mệnh chung, được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu, sanh với thân ở Tusità". Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanada, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): '' Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong

TỶ KHEO                                            529

tương lai"? "Được hỏi vậy, bạch Thế Tôn, con nói
với nữ cư sĩ Migasàlà: "Này Chị, như vậy là câu trả
lời của Thế Tôn".
- Nhưng này Ànanda, ai là nữ cư sĩ Migasàlà lại ngu
si, kém thông minh, với thân như bà mẹ, với trí như
bà mẹ, để có thể hiểu biết sự thắng liệt giữa các
người?
 Này Ànanda, có sáu hạng người có mặt, hiện
hữu ở đời. Thế nào là sáu?
4.- Ở đây, này Ànanda, có người khéo tự chế ngự, dễ
chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ sống
chung, nhưng nghe pháp không có tác động gì, học
nhiều không có tác động gì, không thể nhập vào
tri kiến, không chứng đắc thời giải thoát. Người
ấy sau khi thân hoại mạng chung hướng về thối đọa,
không hướng về thù thắng, chỉ đi đến thối đọa, không
đi về thù thắng.
5. Ở đây, này Ànanda, có người khéo tự chế ngự, dễ
chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ sống
chung. Vị ấy nghe Pháp có tác động, học nhiều có
tác động, có thể nhập vào tri kiến, có chứng đắc
thời giải thoát. Người ấy sau khi thân hoại mạng
chung hướng về thù thắng, không hướng về thối đọa,
chỉ đi đến thù thắng, không đi về thối đọa.
Ở đây, này Ànanda, những kẻ đo lường, đo lường
như sau: "Những pháp ấy của vị này là như vậy,

TỶ KHEO                                           530

những pháp ấy của vị kia là như vậy; làm sao trong
những hạng người này, có người hạ liệt, có người là
thắng diệu? Và do sự đo lường ấy, này Ànanda, đối
với những người đo lường là không hạnh phúc, là
đau khổ lâu dài.
Ở đây, này Ànanda, hạng người này, khéo tự chế
ngự, dễ chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ
sống chung. Vị này nghe pháp có tác động, học nhiều
có tác động, thể nhập được vào tri kiến, chứng được
thời giải thoát. Hạng người này so với hạng người
trước là tiến bộ hơn, là thắng diệu hơn. Vì cớ sao? Vì
dòng pháp đưa người này ra phía trước. Nhưng ai
ngoài Như Lai có thể biết được sự khác biệt? Do vậy,
này Ànanda, chớ có là người đo lường các hạng
người. Chớ có lấy sự đo lường của các hạng người.
Này Ànanada, tự đào hố cho mình là người đi lấy sự
đo lường của các hạng người. Chỉ có Ta, này
Ananda, mới có thể lấy sự đo lường của các hạng
người, hay là người như Ta.
6. Ở đây, này Ànanda, có hạng người đã chinh phục
được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh thoảng các
tham pháp khởi lên; với người này, nghe pháp không
có tác động, học nhiều không có tác động, không thể
nhập tri kiến, không chứng được thời giải thoát.
Hạng người này sau khi thân hoại mạng chung
hướng về thối đọa, không hướng về thù thắng, chỉ đi
đến thối đọa, không đi về thù thắng.

TỶ KHEO                                             531

7. Ở đây, này Ànanda, có hạng người đã chinh phục
được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh thoảng các
tham pháp khởi lên; với người này, nghe pháp có tác
động, học nhiều có tác động, có thể nhập tri kiến, có
chứng được thời giải thoát. Người ấy sau khi thân
hoại mạng chung hướng về thù thắng, không hướng
về thối đọa, chỉ đi đến thù thắng, không đi đến thối
đọa...
8. Nhưng ở đây, này Ànanda, có hạng người đã
chinh phục được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh
thoảng khẩu hành khởi lên; với người này, nghe
pháp không có tác động, học nhiều không có tác
động, không thể nhập tri kiến, không chứng được
thời giải thoát. Hạng người này sau khi thân hoại
mạng chung hướng về thối đọa, không hướng về thù
thắng, chỉ đi đến thối đọa, không đi đến thù thắng.
9. Ở đây, này Ànanda, có hạng người đã chinh phục
được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh thoảng khẩu
hành khởi lên. Với người này, nghe pháp có tác
động, học nhiều có tác động, có thể nhập tri kiến,
chứng được thời giải thoát. Hạng người này sau khi
thân hoại mạng chung hướng về thù thắng, không
hướng về thối đọa, chỉ đi đến thù thắng, không đi đến
thối đọa.
Ở đây, Này Ànanda, những kẻ đo lường đo lường
như sau: "Những pháp ấy của vị này là như vậy;

TỶ KHEO                                            532

những pháp ấy của vị kia là như vậy. Làm sao trong
những hạng người là hạ liệt, có người là thắng diệu?
"Và sự đo lường ấy, này Ànanda, đối với những
người đo lường là không hạnh phúc, là đau khổ lâu
dài.
Ở đây, này Ànanda, hạng người này khéo tự chế ngự,
dễ chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ sống
chung. Vị này nghe pháp có tác động, học nhiều có
tác động, thể nhập được vào tri kiến, chứng được thời
giải thoát. Hạng người này, này Ànanda, so sánh với
hạng người trước là tiến bộ hơn, là thắng diệu hơn.
Vì cớ sao? Vì dòng pháp đưa người này ra phía
trước. Nhưng ai ngoài Như Lai có thể biết được sự
khác biệt? Do vậy, này Ànanda, chớ có làm người đo
lường các hạng người. Chớ có lấy sự đo lường của
các hạng người. Này Ànanda, tự đào hố cho mình là
người đi lấy sự đo lường của các hạng người. Chỉ có
Ta, này Ànanda, mới có thể lấy sự đo lường của các
hạng người này hay là người như Ta.
- Và này Ànanda, ai là nữ cư sĩ Migasàlà, lại ngu si,
kém thông minh, với thân như bà mẹ, với trí như bà
mẹ, để có thể biết sự thắng liệt giữa các người? Này
Ànanda, có sáu hạng người này có mặt, hiện hữu ở
đời.

TỶ KHEO                                            533

 Giới như thế nào, này Ànanda, Puràna được thành
tựu, giới ấy Isidatta chưa thành tựu. Do vậy ở đây,
Puràna có sanh thú khác với sanh thú của Isidatta.
 Tuệ như thế nào, này Ànanda, Isidatta được thành
tựu, tuệ ấy Puràna chưa thành tựu. Do vậy ở đây,
Isidatta có sanh thú khác với sanh thú của Puràna.
 Như vậy, này Ànanda, cả hai người này đều có
thiếu sót một chi phần.

TỶ KHEO                                            534

95    Nghe pháp - Sức mạnh của vị nghe nhiều là thẩm sát - Kinh SỨC MẠNH 1 – Tăng III, 587

SỨC MẠNH 1 –Tăng III, 587

1.- Này các Tỷ-kheo, có tám sức mạnh này. Thế nào là tám?

2. Này các Tỷ-kheo,

- Sức mạnh của con nít là khóc.
- Sức mạnh của con đàn bà là phẫn nộ.
- Sức mạnh của người ăn trộm là vũ khí.
- Sức mạnh của các vua chúa là uy quyền.
- Sức mạnh của kẻ ngu là áp đảo.
- Sức mạnh của bậc Hiền trí là cảm hóa.
- Sức mạnh của vị nghe nhiều là thẩm sát.
- Sức mạnh của Sa-môn, Bà-la-môn là nhẫn
nhục.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám sức mạnh.

TỶ KHEO                                        535

96    Nghe pháp - Thái độ khác nhau vì không được nghe pháp - Kinh TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI 2 – Tăng III, 498

TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI 2 –Tăng III, 498

1.- Tám thế gian pháp này, này các Tỷ-kheo, tùy chuyển thế giới. Thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian này.

2. Thế nào là tám?

- Lợi dưỡng và không lợi dưỡng,
- Danh vọng và không danh vọng,
- Chỉ trích và tán thán,
- An lạc và đau khổ.

Tám pháp thế gian này, này các Tỷ-kheo, tùy chuyển thế giới. Thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian này.

3. Với kẻ phàm phu không nghe pháp, này các Tỷ- kheo, sanh ra lợi dưỡng, không lợi dưỡng, danh vọng, chỉ trích, tán thán, an lạc, đau khổ.

TỶ KHEO                                           536

Với vị Thánh đệ tử nghe pháp, cũng sanh ra lợi dưỡng, không lợi dưỡng, danh vọng, chỉ trích, tán thán, an lạc, đau khổ.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có đặc thù gì, thù thắng gì, có sai khác gì giữa vị Thánh có nghe pháp và kẻ phàm phu có không nghe pháp?

- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản,
lấy Thế Tôn làm chỉ đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương
tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn giảng cho
ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Thế Tôn, các
Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy lắng nghe và suy niệm kỹ, ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

4. - Với kẻ phàm phu không nghe pháp, này các Tỷ- kheo, khởi lên lợi dưỡng. Vị ấy không có suy tư: "Lợi dưỡng này khởi lên nơi ta, lợi dưỡng ấy vô thường, khổ, biến hoại". Vị ấy không như thật rõ biết … khởi lên không lợi dưỡng … khởi lên danh vọng … khởi lên không danh vọng … khởi lên chỉ trích … khởi lên

TỶ KHEO                                            537

tán thán … khởi lên an lạc … khởi lên khổ đau. Vị ấy không có suy tư: "Khổ này khởi lên nơi ta, khổ ấy là vô thường, khổ, biến hoại".

Vị ấy không như thật rõ biết rằng:

- Lợi dưỡng xâm nhập tâm của người ấy và an
trú,
- Không lợi dưỡng xâm nhập tâm của người ấy
và an trú,
- Danh vọng xâm nhập tâm của người ấy và an
trú,
- Không danh vọng xâm nhập tâm của người ấy
và an trú,
- Chỉ trích xâm nhập tâm của người ấy và an trú,
- Tán thán xâm nhập tâm của người ấy và an
trú,
- An lạc xâm nhập tâm của người ấy và an trú,
- Đau khổ xâm nhập tâm của người ấy và an
trú".

 Người ấy thuận ứng với lợi dưỡng được khởi lên
và nghịch ứng với không lợi dưỡng; thuận ứng với
danh vọng được khởi lên và nghịch ứng với không
danh vọng; thuận ứng với tán thán được khởi lên
và nghịch ứng với chỉ trích; thuận ứng với an lạc
được khởi lên và nghịch ứng với đau khổ;

TỶ KHEO                                           538

 Người ấy đầy đủ thuận ứng, nghịch ứng như vậy,
không có giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi,
khổ, ưu, não. Ta nói rằng, người ấy không thoát
khỏi khổ.

5. Với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, này các Tỷ-kheo,
khởi lên lợi dưỡng. Vị ấy có suy tư: "Lợi dưỡng này
khởi lên nơi ta. Lợi dưỡng ấy là vô thường, đau
khổ, bị biến hoại". Vị ấy như thật rõ biết … khởi lên
không lợi dưỡng … khởi lên danh vọng … khởi lên
không danh vọng … khởi lên chỉ trích … khởi lên tán
thán … khởi lên an lạc … khởi lên khổ đau. Vị ấy có
suy tư: "Khổ này khởi lên nơi ta, khổ ấy là vô thường
khổ, biến hoại".

Vị ấy như thật rõ biết rằng:

- Lợi dưỡng này không xâm nhập tâm của vị ấy
và an trú,
- Không lợi dưỡng…
- Danh vọng…
- Không danh vọng…
- Chỉ trích…
- Tán thán…
- An lạc…
- Đau khổ không xâm nhập tâm của người ấy và
an trú".

TỶ KHEO                                            539

 Vị ấy không thuận ứng với lợi dưỡng được khởi
lên và không nghịch ứng với không lợi dưỡng;
không thuận ứng với danh vọng được khởi lên và
không nghịch ứng với không danh vọng; không
thuận ứng với tán thán được khởi lên và không
nghịch ứng với chỉ trích; không thuận ứng với an
lạc được khởi lên và không nghịch ứng với đau
khổ;
 Vị ấy do đoạn tận thuận ứng, nghịch ứng như vậy,
nên giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ,
ưu, não. Ta nói rằng, vị ấy thoát khỏi khổ.

Đây là đặc thù, này các Tỷ-kheo, đây là thù thắng, đây là sai biệt giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp.

Lợi dưỡng, không lợi dưỡng,
Danh vọng, không danh vọng
Chỉ trích và tán thán
An lạc và đau khổ
Những pháp này vô thường
Không thường hằng biến diệt
Biết chúng giữ chánh niệm
Bậc trí quán biến diệt
Pháp khả ái, không động
Không khả ái, không sân
Các pháp thuận hay nghịch

TỶ KHEO                                           540

Được tiêu tan không còn
Sau khi biết con đường
Không trần cấu không sầu
Chơn chánh biết sanh hữu
Đi đến bờ bên kia.

TỶ KHEO                              541

97      Nghe pháp - Trí tuệ lộn ngược, bắp vế, rộng lớn - Kinh LỘN NGƯỢC – Tăng I, 231

LỘN NGƯỢC – Tăng I, 231

1. Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời. Thế nào là ba?
- Hạng người với trí tuệ lộn ngược,
- Hạng người với trí tuệ bắp vế,
- Hạng người với trí tuệ rộng lớn.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người với trí tuệ
lộn ngược?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người đi đến
khu vườn (tinh xá) thường thường nghe pháp
từ các Tỷ-kheo. Các vị Tỷ-kheo thuyết pháp cho
người ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, trình bày Phạm hạnh hoàn toàn
viên mãn thanh tịnh.
 Người ấy, tại chỗ ngồi ấy, đối với bài thuyết
giảng ấy, không có tác ý đến đoạn đầu, không
có tác ý đến đoạn giữa, không có tác ý đến
đoạn cuối.

TỶ KHEO                                          542

 Cũng vậy, khi người ấy từ chỗ ngồi ấy đứng
lên, đối với bài thuyết giảng ấy, người ấy
không có tác ý đến đoạn đầu, không có tác ý
đến đoạn giữa, không có tác ý đến đoạn cuối.
 Ví như này các Tỷ-kheo, một cái ghè bị lộn
ngược, nước chứa trong ấy tuôn chảy, không
có dừng lại. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây,
có hạng người đi đến khu vườn … không có tác
ý đoạn cuối. Cũng vậy, khi người ấy từ chỗ
ngồi ấy đứng lên … không có tác ý đoạn cuối.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người với trí
tuệ lộn ngược.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người với trí tuệ
bắp vế?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người đi đến
khu vườn (tinh xá) thường thường nghe pháp
từ các Tỷ-kheo...
 Người ấy, tại chỗ ngồi ấy, đối với bài thuyết
giảng ấy, có tác ý đến đoạn đầu, có tác ý đến
đoạn giữa, có tác ý đến đoạn cuối.
 Nhưng khi người ấy từ chỗ ngồi ấy đứng dậy,
đối với bài thuyết giảng ấy, người ấy không có
tác ý đến đoạn đầu, không có tác ý đến đoạn
giữa, không có tác ý đến đoạn cuối.

TỶ KHEO                                          543

 Ví như này các Tỷ-kheo, trên bắp vế của một
người, các loại đồ ăn được chồng lên như hạt
mè, hột gạo, các loại kẹo và trái táo. Khi từ chỗ
ngồi đứng dậy, vì vô ý, người ấy làm đổ vãi tất
cả. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, có hạng
người đi đến khu vườn … Người ấy, tại chỗ
ngồi ấy … có tác ý đoạn cuối. Nhưng khi người
ấy tại chỗ ngồi ấy đứng dậy … không có tác ý
đoạn cuối. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng
người với trí tuệ bắp vế.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có trí
tuệ rộng lớn?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người đi đến
khu vườn (tinh xá) thường thường nghe pháp
từ các Tỷ-kheo...
- Tại chỗ ngồi ấy, vị ấy đối với bài thuyết giảng
ấy, có tác ý đến đoạn đầu, có tác ý đến đoạn
giữa, có tác ý đến đoạn cuối.
- Cũng vậy, khi vị ấy, từ chỗ ngồi ấy đứng lên,
đối với bài thuyết giảng ấy, có tác ý đến đoạn
đầu, có tác ý đến đoạn giữa, có tác ý đến đoạn
cuối.
- Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái ghè được
dựng đứng, nước chứa trong ấy được giữ lại,
không có chảy đi. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                              544

Ở đây, có hạng người đi đến khu vườn (tinh xá)
… trình bày Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn
thanh tịnh. Tại chỗ ngồi ấy, vị ấy, đối với bài
thuyết giảng ấy, có tác ý đến đoạn đầu … có
tác ý đến đoạn cuối. Cũng vậy, khi vị ấy, từ chỗ
ngồi ấy đứng lên, đối với bài thuyết giảng ấy,
có tác ý đến đoạn đầu … có tác ý đến đoạn
cuối. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người
có trí tuệ rộng lớn.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.
Hạng trí tuệ lộn ngược,
Không thông minh, không mắt
Họ thường thường đi đến,
Đến gần các Tỷ-kheo,
Đoạn đầu của bài giảng,
Đoạn giữa và đoạn cuối,
Họ không học được gì,
Họ không có trí tuệ.

Hạng trí tuệ bắp vế,
Được gọi là tốt hơn,
Họ thường thường đi đến,
Đến gần các Tỷ-kheo,
Đoạn đầu của bài giảng,
Đoạn giữa và đoạn cuối,
Ngồi trên chỗ mình ngồi,

TỶ KHEO                                             545

Nắm giữ được lời văn, Đứng dậy, không hiểu rõ, Quên mất điều đã nắm.

Bậc trí tuệ rộng lớn,
Được gọi tốt hơn cả,
Họ thường thường đi đến,
Đến gần các Tỷ-kheo,
Đoạn đầu của bài giảng,
Đoạn giữa và đoạn cuối,
Ngồi trên chỗ mình ngồi,
Nắm giữ được lời văn,
Thọ trì (điều được nghe),
Suy tư điều tối thắng,
Với ý không dao động,
Là hạng người như vậy,
Thực hành pháp, tùy pháp,
Có thể đoạn khổ đau.

TỶ KHEO                               546

98    Ngoài tăng chúng này, không có... - Kinh Hữu Học – Tương V, 356

Hữu Học – Tương V, 356

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn Ghosita.

2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

-- Có pháp môn nào, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp
môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng trên hữu học địa có
thể rõ biết: "Tôi là bậc hữu học", Tỷ-kheo vô học
(asekha) đứng trên vô học địa có thể rõ biết: "Tôi là
bậc vô học"?

-- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

3) -- Có pháp môn, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng trên hữu học địa có thể rõ biết: "Tôi là bậc hữu học", Tỷ-kheo vô học đứng trên vô học địa, có thể rõ biết: "Tôi là bậc vô học".

TỶ KHEO                                            547

4) Và này các Tỷ-kheo, pháp môn ấy là gì, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học trú trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là bậc hữu học"?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học như thật
rõ biết: "Đây là khổ", như thật rõ biết: "Đây là khổ
tập khởi", như thật rõ biết: "Đây là khổ đoạn diệt",
như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến khổ
đoạn diệt". Đây là pháp môn, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-
kheo hữu học đứng trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là
bậc hữu học".

5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học suy
nghĩ như sau: "Ngoài Tăng chúng này, có một Sa-
môn hay Bà-la-môn nào khác có thể thuyết pháp thực
như vậy, chân như vậy, như thị như vậy, như Thế Tôn
hay không?".

Và vị ấy rõ biết như sau: "Ngoài Tăng chúng này,
không có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có
thể thuyết pháp thực như vậy, chân như vậy, như thị
như vậy, như Thế Tôn". Đây là pháp môn, này các
Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng
trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là bậc hữu học".

6) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học rõ biết năm căn: tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn. Nhưng về sanh thú, về tối thắng, về quả, về mục

TỶ KHEO                                           548

đích của chúng, vị ấy không có thể trú, tự thân thông đạt được, và không thể với trí tuệ, thông suốt chúng và thấy chúng rõ ràng. Đây là pháp môn, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là bậc hữu học".

7) Và này các Tỷ-kheo, pháp môn ấy là gì, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo vô học đứng trên vô học địa rõ biết: "Ta là bậc vô học"?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vô học rõ biết năm căn: tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn với sanh thú của chúng, với tối thắng của chúng, với quả của chúng, với mục đích của chúng. Và vị ấy trú, với tự thân thông đạt được, và với trí tuệ thông suốt chúng và thấy chúng rõ ràng. Đây là pháp môn, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo vô học đứng trên vô học địa rõ biết: "Tôi là bậc vô học".

8) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vô học rõ biết
sáu căn: nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân
căn, ý căn. Vị ấy rõ biết: "Sáu căn này được đoạn
diệt, không có dư tàn, toàn bộ và toàn diện. Và sẽ
không có sáu căn khác khởi lên, tại một chỗ nào và
như thế nào". Vị ấy rõ biết như vậy. Đây là pháp
môn, này các Tỷ-kheo, do pháp môn ấy, Tỷ-kheo vô
học đứng trên vô học địa, rõ biết: "Tôi là bậc vô
học".

TỶ KHEO                                            549

TỶ KHEO   550

99    Nguy hiểm của người tu không chân chánh - Kinh LỬA – Tăng III, 458

LỬA –Tăng III, 458

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn đang bộ hành giữa dân chúng
Kosala, cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Trong khi đang
đi trên con đường, Thế Tôn thấy tại một địa điểm,
một nhóm lửa lớn đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy
đỏ lửa ngọn. Thấy vậy, Ngài bước xuống đường trên
chỗ đã soạn sẵn, dưới một gốc cây. Ngồi xuống, Thế
Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, các Thầy có thấy nhóm lửa lớn ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, hay ôm ấp, ngồi gần đây, nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-môn, hay người con gái gia chủ?

TỶ KHEO                                          551

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Ôm ấp, ngồi
gần, hay nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của
người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-
môn, hay người con gái gia chủ. Khổ đau, bạch Thế
Tôn, là ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn
ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn!

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh, đáng nghi ngờ,
những hành vi che đậy, không phải Sa-môn, nhưng
tự nhận là Sa-môn, không sống Phạm hạnh, nhưng
tự nhận sống Phạm hạnh, nội tâm hôi hám, ứ đầy
tham dục, tánh tình bất tịnh. Thật là tốt hơn cho
người ấy ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn
ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Vì
cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy có thể đi đến chết, hay đi đến khổ gần như
chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân
hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, ôm ấp, ngồi gần, hay nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-môn, hay người con gái gia chủ; như vậy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                           552

khiến cho vị ấy bất hạnh đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

2. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc gì là tốt hơn: Một người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc chắn, cuốn vào hai ống chân rồi siết mạnh, sợi dây ấy cắt đứt da ngoài, sau khi cắt đứt da ngoài, lại cắt đứt da trong, sau khi cắt đứt da trong, lại cắt đứt thịt, sau khi cắt đứt thịt, lại cắt đứt dây gân, sau khi cắt đứt dây gân, lại cắt đứt xương, sau khi cắt đứt xương và chạm tủy và dừng lại; hay là nhận sự đảnh lễ của các Sát-đế-ly đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Nhận sự vái
chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú. Khổ đau, bạch Thế
Tôn, là người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc
chắn... va chạm tủy và dừng lại.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp,... ứ đầy tham dục, tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc chắn... va chạm tủy và dừng lại. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết, hay đi đến khổ gần như chết,

TỶ KHEO                                               553

nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, tánh tình bất tịnh, nhận sự đảnh lễ của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay các đại gia chủ đại phú; như vậy khiến cho vị ấy bất hạnh đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

3. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ, với cây kiếm sắc bén, được dầu rửa sạch, đập vào giữa ngực; hay là thọ nhận chấp tay vái chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay gia chủ đại phú?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn, (tức là) thọ nhận chấp tay vái chào của các Sát-đế-ly, đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ, với cây kiếm sắc bén, được dầu mỡ rửa sạch, đập vào giữa ngực.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ với cây gươm sắc bén, được dầu rửa sạch, đập vào giữa ngực. Vì cớ sao? Vì do

TỶ KHEO                                                554

nguyên nhân ấy , này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến
chết hay đi đến khổ gần như chết. Nhưng không vì
nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp... tánh tình bất tịnh, thọ nhận chắp tay vái
chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú; như vậy khiến cho
vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

4. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào
là tốt hơn: Bị một người lực sĩ với các tấm sắt nóng
đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn áp cuốn
vào thân; hay là hưởng thọ y áo do các Sát-đế-ly đại
phú, hay Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú
vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn (tức là) hưởng
thọ y áo do các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cùng
dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ với
các tấm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ
lửa ngọn áp cuốn vào thân.

TỶ KHEO                                           555

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nêu
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp, tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn
bị một người lực sĩ với các tấm sắt nóng đang cháy
đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn áp cuốn vào thân.
Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết,
nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ các y áo, do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

5. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào tốt hơn: Bị một người lực sĩ với cái kềm sắt nóng, cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, hòn sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng, đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở dưới; hay là thọ

TỶ KHEO                                              556

hưởng đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Hưởng thọ các
đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-
môn đại phú hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng
dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là người bị lực sĩ với
cái kềm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ
lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng
đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Hòn
sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng,
đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem
theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở
dưới.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ với các kềm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Hòn sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng, đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở dưới. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết hay

TỶ KHEO                                                557

đi đến khổ gần như chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng
thọ các đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các
Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng
tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho
vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

6. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ nắm lấy đầu hay nắm lấy vai, ép ngồi hay ép nằm trên một giường sắt hay một ghế sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn; hay là hưởng thọ giường ghế do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Hưởng thọ
giường và ghế do các nhà Sát-đế-ly đại phú... do các
gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường. Khổ đau,
bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ nắm lấy đầu hay
nắm lấy vai, ép ngồi hay ép nằm trên một giường sắt
hay một ghế nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy
đỏ lửa ngọn!

TỶ KHEO                                             558

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn
bị một người lực sĩ nắm lấy đầu hay nắm lấy vai, ép
ngồi hay ép nằm trên một giường sắt hay một ghế sắt
nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn.
Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết,
nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ các giường ghế do Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la- môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

7. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới và quăng vào một ghè sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, tại đấy, người ấy bị nấu sôi lên như bọt nước tự mình nổi lên, tự mình chìm xuống, tự mình đi ngang; hay là hưởng thọ tinh xá do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn

TỶ KHEO                                                559

đại phú hay do các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn, hưởng thọ tinh xá do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới, và quăng người ấy vào trong một cái ghè sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Tại đấy bị nấu sôi... tự mình đi ngang.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới... tự mình đi ngang. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ tinh xá, do
các Sát-đế-ly đại phú... hay các gia chủ đại phú, vì
lòng tin cúng dường, như vậy, này các Tỷ-kheo,
khiến cho người ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi
thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

TỶ KHEO                                                560

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau: "Chúng ta hưởng thọ các vật dụng như y áo,
đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh của
những ai, đối với những người ấy, sở hành như vậy
sẽ có quả lớn, có lợi ích hơn. Và sự xuất gia của
chúng ta sẽ không có trống không, có kết quả, có
thành tích".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

8. Này các Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích của
mình, thật là vừa đủ để tinh cần, không phóng dật.
Này các Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích của người,
thật là vừa đủ để tinh cần, không phóng dật. Này các
Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích cả hai, thật là vừa
đủ để tinh cần, không phóng dật.

Thế Tôn thuyết như vậy. Trong khi lời nói này được
nói lên, có khoảng sáu mươi vị Tỷ-kheo hộc máu
nóng từ miệng, có khoảng sáu mươi Tỷ-kheo từ bỏ
học pháp và hoàn tục, nghĩ rằng: "Khó làm thay, Thế
Tôn! Thật khó làm thay, Thế Tôn!". Có khoảng sáu
mươi Tỷ-kheo, với tâm được giải thoát, không chấp
thủ các lậu hoặc.

TỶ KHEO                                            561

100 Người bốn phương - Kinh NGƯỜI BỐN PHƯƠNG – Tăng II, 527

NGƯỜI BỐN PHƯƠNG – Tăng II, 527

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người bốn phương.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống
được bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn, đầy đủ
oai nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các tội
nhỏ nhiệm, chấp nhận và học tập trong các học
pháp, là bậc nghe nhiều, thọ trì điều đã được
nghe, tích tập điều đã được nghe.
- Đối với các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu
thiện, có nghĩa, có văn, tán thán đời sống Phạm
hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp
như vậy, vị ấy nghe nhiều, thọ trì nhiều đã ghi
nhớ nhờ đọc nhiều lần, chuyên ý quán sát, khéo
thành tựu nhờ chánh kiến,
- Biết đủ với các vật dụng nhu yếu như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
- Đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện
tại lạc trú, vị ấy chứng đắc không khó khăn,

TỶ KHEO                                          562

chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc không
phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong
hiện tại tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng
đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vị bốn phương hướng.

TỶ KHEO                                          563

101 Người không nên giao công việc - Kinh NGƯỜI TRI PHẠN – Tăng II, 751

NGƯỜI TRI PHẠN – Tăng II, 751 (Coi bữa ăn)

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không được lựa chọn là người tri phạn.

2. Thế nào là năm?

- Đi đến dục,
- Đi đến sân,
- Đi đến si,
- Đi đến sợ hãi,
- Không biết chỉ định và không chỉ định.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không được lựa chọn là người tri phạn.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo được lựa chọn là người tri phạn.

4. Thế nào là năm?

- Không đi đến dục, - Không đi đến sân, - Không đi đến si,

TỶ KHEO                                        564

- Không đi đến sợ hãi, - Biết chỉ định và không chỉ định.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được lựa chọn là người tri phạn.

TRI PHẠN – Tăng II, 751

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo đã được lựa chọn là tri phạn, thời không nên gửi đi...được lựa chọn, nên gửi đi...cần phải biết là một người ngu...cần phải biết là một người trí...tự mình xử sự như kẻ bị mất gốc, bị thương tích... tự mình xử sự không như người bị mất gốc, bị thương tích...như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục... như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới...

2. Thế nào là năm?

- Không đi đến dục,
- Không đi đến sân,
- Không đi đến si,
- Không đi đến sợ hãi,
- Biết chỉ định và không chỉ định.

TỶ KHEO                                            565

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người tri phạn như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

CÁC NGƯỜI KHÁC – Tăng II, 752

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không nên lựa chọn là người chỉ định phân phối sàng tọa, nên lựa chọn là người phân phối sàng tọa...không biết phân phối và không phân phối...biết phân phối và không phân phối...không nên lựa chọn là người giữ kho...nên lựa chọn là người giữ kho...không biết bảo vệ và không bảo vệ...biết bảo vệ và không bảo vệ...không nên lựa chọn là người nhận y...nên lựa chọn là người nhận y...không biết lấy và không lấy...biết lấy và không lấy...không nên lựa chọn là người chia y...nên lựa chọn là người chia y...không nên lựa chọn là người chia cháo...nên lựa chọn là người chia cháo...không nên lựa chọn là người chia trái...nên lựa chọn là người chia trái...không nên lựa chọn là người chia bánh...nên lựa chọn là người chia bánh...không biết chia và không chia...biết chia và không chia...không nên lựa chọn là người phân phát các vật dụng nhỏ nhặt...nên lựa chọn là người phân phát các vật dụng nhỏ nhặt...không biết phân phát và không phân phát...biết phân phát và không phân phát...không nên lựa chọn

TỶ KHEO                                             566

là người lãnh thọ nội y...nên lựa chọn là người lãnh
thọ nội y... không nên lựa chọn là người nhận lấy
bình bát...nên lựa chọn là người nhận lấy bình
bát...không biết nhận lấy và không nhận lấy...biết
nhận lấy và không nhận lấy...không nên lựa chọn là
người quản đốc người làm vườn...nên lựa chọn là
người quản đốc người làm vườn... không nên lựa
chọn là người giám sát Sa-di...nên lựa chọn là người
giám sát Sa-di...được lựa chọn không nên gửi
đi...được lựa chọn nên gửi đi...cần phải biết là một
người ngu...cần phải biết là một người Hiền trí...tự
xử sự như kẻ bị mất gốc, bị thương tích... tự xử sự
như không bị mất gốc, không bị thương tích...như
vậy tương xứng rơi vào địa ngục...như vậy tương
xứng được sanh lên Thiên giới...

2. Thế nào là năm?

- Không đi đến dục,
- Không đi đến sân,
- Không đi đến si,
- Không đi đến sợ hãi,
- Biết gửi đi và không gửi đi.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người giám sát Sa-di như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

TỶ KHEO                                           567

TỶ KHEO   568

102 Pháp chứng đắc - Kinh MỤC ĐÍCH 1 – Tăng II, 557

MỤC ĐÍCH 1 – Tăng II, 557

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con trưởng của vua Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh có hy vọng về quốc độ.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, con trưởng của vua
Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh, thiện sanh cả từ
mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một
dèm pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh;
- Đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng mọi người với
dung sắc thù thắng như hoa sen,
- Được cha mẹ thương yêu ưa thích,
- Được dân chúng quốc độ thị trấn thương yêu
ưa thích;
- Đối với các nghề nghiệp thuộc vua Sát-đế-ly đã
làm lễ quán đảnh, như nghề voi, ngựa, xe, cung
và chuôi gươm, vị ấy hoàn toàn được huấn
luyện.

Vị ấy suy nghĩ như sau:

TỶ KHEO                                          569

- "Ta được thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ,
huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ,
không một vết nhơ nào, một dèm pha nào về
vấn đề huyết thống thọ sanh; tại sao ta lại
không đặt hy vọng về quốc độ?
- Ta đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng mọi người với
dung sắc thù thắng như hoa sen, tại sao ta lại
không đặt hy vọng về quốc độ?
- Ta được cha mẹ thương yêu ưa thích, tại sao ta
lại không đặt hy vọng về quốc độ?
- Ta được dân chúng quốc độ thị trấn thương yêu
ưa thích, tại sao ta lại không đặt hy vọng về
quốc độ?
- Đối với các nghề nghiệp thuộc vua Sát-đế-ly đã
làm lễ quán đảnh như nghề voi, ngựa xe, cung
và chuôi gươm ta hoàn toàn được huấn luyện,
tại sao ta lại không đặt hy vọng về quốc độ?"

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con trưởng của vua Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh đặt hy vọng vào quốc độ.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, Tỷ- kheo đặt hy vọng vào sự đoạn diệt các lậu hoặc.

3. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                          570

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ kheo có lòng tin ở
sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế
Tôn".
- Tỷ-kheo ấy ít bệnh, ít não, sự tiêu hóa được
điều hòa, không lạnh quá, không nóng quá,
trung bình, hợp với tinh tấn.
- Tỷ-kheo ấy không lừa đảo, dối gạt, nêu rõ tự
mình như chân đối với bậc Đạo sư, đối với các
vị sáng suốt, hay đối với các vị đồng Phạm
hạnh.
- Tỷ-kheo ấy sống tinh cần tinh tấn, từ bỏ các
pháp bất thiện, thành tựu với các thiện pháp.
- Tỷ-kheo ấy có trí tuệ, thành tựu trí tuệ hướng
đến sanh diệt các pháp, thành tựu sự thể nhập
thuộc bậc Thánh, đưa đến chơn chánh đoạn diệt
khổ đau.

Vị ấy suy nghĩ như sau:

- "Ta có lòng tin ở sự giác ngộ của Như Lai:
"Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán,...Phật, Thế
Tôn". Tại sao ta lại không đặt hy vọng vào sự
đoạn diệt các lậu hoặc?

TỶ KHEO                                         571

- Ta ít bệnh, ít não, sự tiêu hóa được điều hòa,
không lạnh quá, không nóng quá, trung bình,
hợp với tinh tấn, tại sao ta lại không đặt hy
vọng vào sự đoạn diệt các lậu hoặc?
- Ta không lừa đảo, dối gạt, nêu rõ tự mình như
chân đối với bậc Đạo sư, đối với các vị sáng
suốt, hay đối với các vị đồng Phạm hạnh, tại
sao ta lại không đặt hy vọng vào sự đoạn diệt
các lậu hoặc?
- Ta sống tinh cần tinh tấn, từ bỏ các pháp bất
thiện, thành tựu các thiện pháp, nỗ lực, kiên trì,
không từ bỏ gánh nặng đối với các thiện pháp,
tại sao ta lại không đặt hy vọng vào sự đoạn
diệt các lậu hoặc?
- Ta có trí tuệ, thành tựu trí tuệ hướng đến sanh
diệt của các pháp, thành tựu sự thể nhập thuộc
bậc Thánh, đưa đến chơn chánh đoạn diệt khổ
đau, tại sao ta lại không đặt hy vọng vào sự
đoạn diệt các lậu hoặc?"

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đặt hy vọng và sự đoạn diệt các lậu hoặc.

MỤC ĐÍCH 2 – Tăng II, 560

TỶ KHEO                                             572

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con trưởng của vua Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh đặt hy vọng về phó vương.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, con trưởng của vua
Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh, thiện sanh cả từ
mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một
dèm pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh;
- Đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng mọi người với
dung sắc thù thắng như hoa sen;
- Được cha mẹ thương yêu, ưa thích;
- Được quân đội thương yêu, ưa thích;
- Có trí tuệ, thiện xảo, thông minh, có khả năng
suy nghĩ những vấn đề quá khứ, tương lai, hiện
tại.

Vị ấy suy nghĩ như sau:

- "Ta được thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ,
huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ,
không một vết nhơ nào, một dèm pha nào về
vấn đề huyết thống thọ sanh; tại sao ta lại
không đặt hy vọng vào địa vương phó vương?

TỶ KHEO                                          573

- Ta đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng mọi người với
dung sắc thù thắng như hoa sen, tại sao ta lại
không đặt hy vọng vào địa vị phó vương?
- Ta được cha mẹ thương yêu, ưa thích, tại sao
ta lại không đặt hy vọng vào địa vị phó vương?
- Ta được quân đội thương yêu, ưa thích; tại sao
ta lại không đặt hy vọng vào địa vị phó vương?
- Ta là bậc có trí tuệ, thiện xảo, thông minh, có
khả năng suy nghĩ những vấn đề quá khứ,
tương lai, hiện tại; tại sao ta lại không đặt hy
vọng vào địa vị phó vương?".

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con trưởng của vua Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh đặt hy vọng vào địa vị phó vương.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thành tựu năm pháp đặt hy vọng vào sự đoạn diệt các lậu hoặc.

3. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống
hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ oai nghi
chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ
nhiệm, chấp nhận, và học tập trong các học
pháp;
- Là bậc nghe nhiều, giữ gìn điều được nghe, tích
tập điều được nghe, đối với các pháp sơ thiện,

TỶ KHEO                                             574

trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
đối với các pháp như vậy, được nghe nhiều,
được thọ trì, đã được ghi nhớ nhờ đọc tụng,
chuyên ý quán sát, khéo thể nhập nhờ chánh
kiến;
- Đối với Bốn niệm xứ, tâm khéo an trú;
- Vị ấy sống tinh cần tinh tấn đoạn trừ các pháp
bất thiện, làm cho thành tựu các thiện pháp, nỗ
lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng đối với các
thiện pháp;
- Có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự
thể nhập thuộc bậc Thánh vào con đường đưa
đến đoạn tận khổ đau.

Vị ấy suy nghĩ như sau:

- "Ta có giới, sống hộ trì với sự hộ trì của giới
bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong các lỗi nhỏ nhiệm, ta chấp nhận và học
tập các thiện pháp; tại sao ta lại không đặt hy
vọng vào sự hoại diệt các lậu hoặc?
- Ta là người nghe nhiều, gìn giữ điều được
nghe, tích tập điều được nghe. Đối với các pháp
sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, tán thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn
thanh tịnh, đối với các pháp như vậy, ta được

TỶ KHEO                                             575

nghe nhiều, được thọ trì, được ghi nhớ nhờ đọc
tụng, chuyên ý quán sát, khéo thể nhập nhờ
chánh kiến; tại sao ta lại không đặt hy vọng vào
sự hoại diệt các lậu hoặc?
- Ta khéo an trú tâm ta vào Bốn niệm xứ; tại sao
ta lại không đặt hy vọng vào sự hoại diệt các
lậu hoặc?
- Ta sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất
thiện, làm cho thành tựu các thiện pháp, nỗ lực,
kiên trì, không từ bỏ gánh nặng đối với các
thiện pháp; tại sao ta lại không đặt hy vọng vào
sự hoại diệt các lậu hoặc?
- Ta là bậc có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh
diệt, với sự thể nhập thuộc bậc Thánh vào con
đường đưa đến đoạn tận khổ đau; tại sao ta lại
không đặt hy vọng vào sự hoại diệt các lậu
hoặc?".

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đặt hy vọng vào sự hoại diệt các lậu hoặc.

TỶ KHEO                                           576

103 Pháp không bao lâu đạt lậu tận - Kinh BẢY PHÁP – Tăng III, 395

BẢY PHÁP –Tăng III, 395

1. - Này các Tỷ-kheo, thành tựu bảy pháp, Tỷ-kheo không bao lâu diệt tận các lậu hoặc... chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giữ giới, có nghe nhiều, sống Thiền tịnh, tinh cần tinh tấn, có chánh niệm, có trí tuệ.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không bao lâu, do diệt tận các lậu hoặc chứng ngộ, chứng đạt và an trú.

TỶ KHEO                                         577

104 Pháp không thể tiến bộ - Kinh CÂU HỎI VỀ CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 454

CÂU HỎI VỀ CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 454

1. Một thời, Tôn giả Mahàkassapa ở tại Ràjagaha (Vương Xá), Trúc Lâm, tại vườn nuôi dưỡng các con sóc. Tại đấy, Tôn giả Kassapa gọi các Tỷ-kheo:

- Này chư Hiền Tỷ-kheo

- Thưa vâng Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahàkassapa. Tôn giả Mahàkassapa nói như sau:

2. - Ở đây, này chư Hiền Tỷ-kheo nói lên chánh trí, nói rằng: "Tôi biết rõ như sau: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Như Lai hay đệ tử Như Lai là bậc Thánh hiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận. Vị ấy khi bị Như Lai hay đệ tử Như Lai là những bậc hành thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận,

TỶ KHEO                                           578

rơi vào trống không, rơi vào rối ren, rơi vào bế tắc, rơi vào bất hạnh, rơi vào bế tắc và bất hạnh.

Như Lai hay đệ tử Như Lai, là những vị hành thiền...
thiền xảo trong hành tường tâm của người khác, với
tâm của mình, tác ý đến tâm người ấy như sau: "Như
thế nào, vị Tôn giả này nói lên chánh trí, nói rằng:
"Tôi rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa"". Như Lai hay đệ tử Như Lai, là những
bậc hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm
người khác, với tâm của mình, biết được tâm người
ấy như sau:

"Tăng thượng mạn là Tôn giả này, xem tăng thượng mạn của mình như là sự thật, chưa chứng đạt tưởng rằng đã chứng đạt, chưa làm tưởng đã làm, chưa chứng đắc tưởng rằng đã chứng đắc, với tăng thượng mạn đã tuyên bố về chánh trí", nói rằng: "Tôi rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa"".

Như Lai hay đệ tử Như Lai là những vị hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm của người khác, với tâm của mình, tác ý đến tâm người ấy: "Dựa trên gì, Tôn giả này tăng thượng mạn, xem tăng thượng mạn của mình như là sự thật, chưa chứng đạt tưởng rằng đã chứng đạt... chưa chứng đắc tưởng rằng đã chứng

TỶ KHEO                                             579

đắc, với tăng thượng mạn, đã tuyên bố về chánh trí", nói rằng: "Tôi rõ biết: "Sanh đã tận... không còn trở lui trạng thái này nữa"?. Như lai hay đệ tử Như Lai, là những vị hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, với tâm của mình, biết được tâm của người ấy: "Nghe nhiều là Tôn giả này, thọ trì điều đã nghe, cất chứa điều đã nghe. Những pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn trong sạch, những pháp như vậy, vị ấy nghe nhiều, thọ trì điều được nghe, thọ trì đọc tụng bằng lời, với ý khéo quán sát, khéo thể nhập, với chánh kiến. Do vậy, Tôn giả này, tăng thượng mạn, xem tăng thượng mạn của mình như là sự thật, chưa chứng đạt tưởng rằng đã chứng đạt, chưa làm tưởng rằng đã làm, chưa chứng đắc tưởng rằng đã chứng đắc, với tăng thượng mạn, đã tuyên bố về chánh trí, nói rằng: "Tôi rõ biết: "Sanh đã tận... không còn trở lui trạng thái này nữa"".

Như Lai hay đệ tử Như Lai là những vị hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, như vậy với tâm của mình, biết rõ tâm của người ấy:

1.   "Tham là Tôn giả này, sống nhiều với tâm bị tham chi phối, và bị tham chi phối nghĩa là tổn

TỶ KHEO                                             580

giảm trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết
giảng.
2. Sân là vị Tôn giả này, sống nhiều với tâm bị
sân chi phối…
3. Hôn trầm thùy miên là vị Tôn giả này và sống
nhiều với tâm bị hôn trầm thụy miên chi phối,
và bị hôn trầm thụy miên chi phối nghĩa là tổn
giảm...
4. Trạo cử là tôn giả này, và vị ấy sống nhiều với
tâm bị trạo cử chi phối, và tâm bị trạo cử chi
phối nghĩa là tổn giảm...
5. Nghi là vị Tôn giả này, sống nhiều với tâm bị
nghi hoặc chi phối...
6. Ưa thích công việc là vị Tôn giả này, thích thú
công việc, chuyên chú trong thích thú công
việc, và ưa thích công việc nghĩa là tổn giảm
trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.
7. Ưa thích nói chuyện là Tôn giả này, thích thú
nói chuyện, chuyên chú trong thích thú nói
chuyện, thích thú nói chuyện là tổn giảm trong
Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.
8. Ưa thích ngủ nghỉ là Tôn giả này, thích thú ngủ
nghỉ, và tánh thích thú ngủ nghỉ nghĩa là tổn
giảm trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết
giảng.
9. Ưa thích hội chúng, là vị Tôn giả này, thích thú
hội chúng, chuyên chú ưa thích hội chúng, ưa

TỶ KHEO                                           581

thích hội chúng có nghĩa là tổn giảm trong
Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.
10. Thất niệm là vị Tôn giả này, đối với các Pháp
cao thượng chỉ được phần nhỏ, dầu cho có
chứng được thù thắng nhưng chỉ là phần nhỏ,
lại đứng lại giữa đường; đứng lại giữa đường,
có nghĩa là tổn giảm trong Pháp Luật do Như
Lai thuyết giảng."

3. Tỷ-kheo ấy, này chư Hiền, không đoạn tận mười
pháp này, sẽ được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng
trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng, sự kiện
này không xảy ra.

Tỷ-kheo ấy, này chư Hiền, đoạn tận mười pháp này,
sẽ được tăng trưởng lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp
và Luật do Như Lai thuyết giảng, sự kiện này có xảy
ra.

TỶ KHEO                                          582

105 Pháp không thể tiến bộ - Kinh KHOE KHOANG – Tăng IV, 449

KHOE KHOANG – Tăng IV, 449

1. Một thời, Tôn giả Mahàcunda trú giữa dân chúng Cetì, tại Sahajati. Tại đây, Tôn giả Mahàcunda bảo các Tỷ-kheo:

- Này chư Hiền Tỷ-kheo:

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahàcunda. Tôn giả Mahàcunda nói như sau:

2. - Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo là hạng khoe khoang, khoa trương những chứng đắc của mình: "Tôi chứng nhập, tôi xuất ly sơ thiền. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly thiền thứ hai. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly thiền thứ ba. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly thiền thứ tư. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly Không vô biên xứ. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly Thức vô biên xứ. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly Vô sở hữu xứ. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Tôi chứng nhập, tôi xuất ly Diệt thọ tưởng định." Như Lai hay đệ tử Như Lai là bậc Thánh hiền, thiện xảo

TỶ KHEO                                              583

trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác,
thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm
vấn, gạn hỏi, thảo luận. Vị ấy khi bị Như Lai hay đệ
tử Như Lai là những bậc hành thiền, thiện xảo trong
thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thiện
xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn
hỏi, thảo luận, rơi vào trống không, rơi vào rối ren,
rơi vào bế tắc, rơi vào bất hạnh, rơi vào bế tắc và bất
hạnh.

Như Lai hay đệ tử Như lai, những vị hành thiền...
thiện xảo trong hành tướng tâm của người khác, với
tâm của mình tác ý đến tâm của người ấy như sau:
"Như thế nào, Tôn giả này khoe khoang, khoa trương
những chứng đắc của mình: "Tôi chứng nhập, tôi
xuất ly Thiền thứ nhất... tôi chứng nhập, tôi xuất ly
Diệt thọ tưởng định." Như Lai hay đệ tử Như Lai,
những vị hành thiền... thiện xảo trong hành tướng
tâm người khác, với tâm mình rõ biết tâm người ấy
như sau:

1.   "Đã lâu rồi, Tôn giả này có những hành động
phá nát, có những hành động bể vụn, có những
hành động chấm đen, có những hành uế nhiễm,
có những hành động không phù hợp trong các
giới luật. Phá giới là Tôn giả này, và phá giới

TỶ KHEO                                              584

nghĩa là tổn giảm trong Pháp và Luật do Như
Lai thuyết giảng.
2. Không có lòng tin là Tôn giả này, và không có
lòng tin, nghĩa là tổn giảm trong Pháp và Luật
do Như Lai thuyết giảng.
3. Nghe ít là Tôn giả này, theo tà hạnh, học ít
nghĩa là tổng giảm trong Pháp Luật do Như Lai
thuyết giảng.
4. Khó nói là Tôn giả này, và tánh khó nói... do
Như Lai thuyết giảng.
5. Bạn bè với ác là Tôn giả này, và tánh bạn bè
với ác...
6. Biếng nhác là Tôn giả này, và tánh biếng
nhác...
7. Thất niệm là do Tôn giả này, và tánh thất
niệm... do Như Lai thuyết giảng.
8. Gian xảo là Tôn giả này, và tánh gian xảo...
9. Khó nuôi dưỡng là Tôn giả này,
10. Ác tuệ là Tôn giả này, và tánh ác tuệ có nghĩa
là tổn giảm trong Pháp và Luật do Như Lai
thuyết giảng."

3. Ví như, này chư Hiền, một người bạn nói với người bạn của mình: "Này Bạn, khi nào Bạn cần đến tài sản, hãy xin tôi tài sản và tôi sẽ cho Bạn tài sản." Người bạn kia khi cần đến tài sản liền nói với người bạn như sau: "Này Bạn, nay tôi cần đến tài sản, hãy

TỶ KHEO                                               585

cho tôi tài sản". Vị ấy trả lời như sau: "Vậy này Bạn, hãy đào ở đây". Vị kia tại đấy đào lên và không tìm được gì. Vị kia nói: "Này Bạn, Bạn đã nói láo với tôi. Này Bạn, Bạn đã nói những lời trống rỗng với tôi." "Hãy đào ở đây". Vị ấy nói: "Này Bạn, tôi không nói láo với Bạn. Tôi không nói những lời trống rỗng với Bạn. Vậy này Bạn, hãy đào ở đây". Vị kia tại đấy đào lên và không tìm được gì. Vị kia nói: "Này Bạn, Bạn đã nói láo với tôi. Này Bạn, Bạn đã nói những lời trống rỗng với tôi". "Hãy đào ở đây". Vị ấy nói: "Này Bạn, tôi không nói láo với Bạn. Tôi không nói những lời trống rỗng. Vậy này Bạn, hãy đào ở đây". Vị kia tại đấy đào lên và không tìm được gì. Vị kia nói: "Này Bạn, Bạn đã nói láo với tôi. Bạn đã nói những lời trống rỗng với tôi". "Hãy đào ở đây". Vị kia nói: "Này Bạn, tôi không nói láo với Bạn. Tôi không nói những lời trống rỗng với Bạn nhưng tôi bị điên loạn, tâm tôi bị đảo lộn.

Cũng vậy, này chư Hiền, Tỷ-kheo là hạng khoe khoang, khoa trương những chứng đắc của mình: "Tôi chứng nhập, tôi xuất ly sơ Thiền….Thiền thứ ai… Thiền thứ ba... Thiền thứ tư... Không vô biên xứ...Thức vô biên xứ... vô sở hữu xứ... Phi trưởng phi phi trưởng xứ... Tôi chứng nhập, tôi xuất ly Diệt thọ tưởng định". Như Lai hay đệ tử Như Lai là bậc hành thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong

TỶ KHEO                                             586

tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận. Vị ấy, khi bị Như Lai hay đệ tử Như Lai là những bậc hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận, rơi vào trống không, rơi vào rối ren, rơi vào bế tắc, rơi vào bất hạnh, rơi vào bế tắc và bất hạnh. Như Lai hay đệ tử Như Lai, những bậc hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, với tâm của mình, tác ý đến tâm của người khác, với tâm của mình, tác ý đến tâm của người ấy như sau: "Như thế nào, Tôn giả này khoa trương, khoe khoang, những chứng đắc của mình: "Tôi chứng nhập và xuất ly sơ thiền... tôi chứng nhập và xuất ly diệt thọ tưởng định". Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành thiền... thiện xảo trong hành tướng tâm của người khác như sau:

- "Đã lâu rồi, Tôn giả này có những hành động
phá nát, có những hành động bể vụn, có những
hành động chấm đen, có những hành động uế
nhiễm, có những hành động không phù hợp, có
những tập quán không phù hợp trong các giới.
Phá giới là Tôn giả này, và phá giới có nghĩa là
tổn giảm trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết
giảng.
- Không có lòng tin là Tôn giả này và tánh không
có lòng tin...

TỶ KHEO                                             587

- Nghe ít là Tôn giả này và tánh nghe ít...
- Khó nói là Tôn giả này, và tánh khó nói...
- Bạn bè với ác là Tôn giả này và tánh làm bạn
với ác …
- Biếng nhác là Tôn giả này và tánh biếng nhác...
- Thất niệm là Tôn giả này và tánh thất niệm...
- Gian xảo là Tôn giả này và tánh gian xảo...
- Khó nuôi dưỡng là Tôn giả này và tánh khó
nuôi dưỡng...
- Ác tuệ là Tôn giả này và tánh ác tuệ là tổn giảm
trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng."

4. Tỷ-kheo ấy, này chư Hiền, không đoạn tận mười pháp này sẽ tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này không xảy ra.

Tỷ-kheo ấy, này chư Hiền, sau khi đoạn tận mười pháp này, sẽ được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                           588

106 Pháp không thể tiến bộ - Kinh NÓI LÊN CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 447

NÓI LÊN CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 447

1. Ở đây, Tôn giả Mahàmoggallàna gọi các Tỷ-kheo:

- Này các hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahàmoggallàna. Tôn giả Mahàmoggallàna nói như sau:

2. - Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo nói lên chánh trí: " Tôi rõ biết rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Rồi Như Lai hay đệ tử Như Lai, là vị hành thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận. Vị ấy bị Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận, rơi vào trong trống rỗng (sa mạc), rơi vào trong rối ren (rừng rậm), rơi vào trong bế tắc, rơi vào trong bất hạnh, rơi vào trong bế tắc và bất hạnh.

TỶ KHEO                                              589

Như Lai hay đệ tử Như Lai, thiện xảo trong tâm
người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người
khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác
tâm mình, tác ý đến tâm của người ấy như sau: "Như
thế nào, Tôn giả này nói lên chánh trí: "Tôi rõ biết
rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc
nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa."? " Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành
thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong
tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm
người khác với tâm mình, tác ý đến tâm người ấy như
sau: Như thế nào, Tôn giả này nói lên chánh trí: " Tôi
rõ biết rằng: « Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa »?"

Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành thiền,
thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm
người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người
khác, với tâm mình biết rõ tâm người ấy như sau:

1. "Có phẫn nộ là Tôn giả này, sống nhiều với tâm
bị phẫn nộ thấm nhuần. Với tâm bị phẫn nộ
thấm nhuần, nghĩa là tổn giảm trong Pháp Luật
do Như Lai thuyết giảng.
2. Có hiềm hận là Tôn giả này...
3. Có gièm pha là Tôn giả này...

TỶ KHEO                                             590

4.  Có não hại là Tôn giả này...
5. Có tật đố là Tôn giả này...
6. Có xan tham là Tôn giả này...
7. Có lừa đảo là Tôn giả này...
8. Có man trá là Tôn giả này...
9. Có ác dục là Tôn giả này...
10. Có thất niệm là Tôn giả này...

Dầu cho còn nhiều việc (cao thượng hơn) cần phải
làm thêm, tuy có chứng được thù thắng nhưng chỉ là
phần nhỏ lại đứng lại giữa đường; đứng lại giữa
đường này nghĩa là tổn giảm trong Pháp Luật do Như
Lai thuyết giảng."

3. Tỷ-kheo ấy, chư Hiền, do không đoạn tận mười
pháp này, đi đến được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn
rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này không xảy
ra.

Tỷ-kheo ấy, này chư Hiền, do đoạn tận mười pháp này, đi đến được tăng trưởng lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                         591

107 Pháp không thể tiến bộ - Kinh ÀNANDA – Tăng IV, 444

ÀNANDA – Tăng IV, 444

1. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn với Tôn giả Ànanda đang ngồi một bên:

2. - Này Ànanda:

1.  Tỷ-kheo nào không có lòng tin, sẽ được tăng
trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong pháp luật này,
sự kiện này không xảy ra.
2. Tỷ-kheo nào ác giới...
3. …không nghe pháp...
4. …khó nói...
5. …làm bạn với ác...
6. …biếng nhác...
7. …thất niệm...
8. …không biết đủ...
9. …ác dục…
10. Tỷ-kheo nào có tà kiến sẽ được tăng trưởng lớn
mạnh, lớn rộng trong pháp luật này, sự kiện
không xảy ra.

TỶ KHEO                                            592

Này Ànanda, Tỷ-kheo nào thành tựu mười pháp này, sẽ được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này không có xảy ra.

3. Này Ànanda:

1.  Tỷ-kheo nào có lòng tin, sẽ được tăng trưởng,
lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự
kiện này có xảy ra,
2. Tỷ-kheo nào có giới...
3. …nghe pháp, thọ trì điều đã nghe...
4. …dễ nói...
5. …làm bạn với thiện...
6. …tinh cần, tinh tấn...
7. …trú niệm...
8. …biết đủ...
9. …ít dục...
10. Tỷ-kheo nào có chánh tri kiến, sẽ được tăng
trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật
này, sự kiện này có xảy ra.

Này Ànada, Tỷ-kheo nào thành tựu mười pháp này sẽ được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                          593

TỶ KHEO   594

108 Pháp không thối đoạ - Kinh DỄ NÓI 2 – Tăng III, 321

DỄ NÓI 2 –Tăng III, 321

1. - Đêm nay, này các Tỷ-kheo, một Thiên nhân sau
khi đêm ấy đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói
sáng toàn vùng Jetavana đi đến Ta; sau khi đến, đảnh
lễ Ta rồi đứng một bên. Đứng một bên, vị ấy thưa
với Ta: "Bảy pháp này, bạch Thế Tôn, không đưa
Tỷ-kheo đến đọa lạc. Thế nào là bảy?

- Tôn kính bậc Đạo Sư;
- Tôn kính Pháp;
- Tôn kính Tăng;
- Tôn kính học pháp;
- Tôn kính định;
- Tôn kính thiện ngôn;
- Tôn kính thiện bằng hữu.

Bảy pháp này, bạch Thế Tôn, không đưa Tỷ-kheo
đến đọa lạc". Này các Tỷ-kheo, Thiên nhân ấy nói
như vậy, sau khi nói xong, đảnh lễ Ta, thân bên hữu
hướng về Ta rồi biến mất tại chỗ.

2. Được nghe nói vậy, Tôn giả Sàriputta bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                           595

3. - Lời nói vắn tắt này của Thế Tôn, bạch Thế Tôn, con hiểu một cách rộng rãi như sau:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo tự mình tôn kính
bậc Đạo Sư, tán thán sự tôn kính bậc Đạo Sư. Đối
với những Tỷ-kheo khác không tôn kính bậc Đạo
Sư, vị ấy khích lệ họ tôn kính bậc Đạo Sư. Đối với
những Tỷ-kheo khác tôn kính bậc Đạo Sư, vị ấy
tán thán một cách chơn thật, chơn chánh, đúng
thời.
- Tự mình tôn kính Pháp... tự mình tôn kính chúng
Tăng... tự mình tôn kính học pháp... tự mình tôn
kính thiện ngôn... tôn mình tôn kính thiện bằng
hữu, tán thán sự tôn kính thiện bằng hữu. Đối với
những Tỷ-kheo khác không tôn kính thiện bằng
hữu, vị ấy khích lệ họ tôn kính thiện bằng hữu.
Đối với những Tỷ-kheo khác Tôn kính thiện bằng
hữu, vị ấy tán thán một cách chơn thật, chơn
chánh, đúng thời. Lời nói vắn tắt này các Thế Tôn,
bạch Thế Tôn, con hiểu một cách rộng rãi như
vậy.

4. - Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta, lời nói vắn tắt này của Ta, đã được Thầy hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi như vậy. Ở đây, này Sàriputta, Tỷ-kheo tự mình tôn kính bậc Đạo Sư... (như trên, với những thay đổi cần thiết)... một cách

TỶ KHEO                                           596

chơn thực, chơn chánh, đúng thời. Lời nói vắn tắt này của Ta, này Sàriputta, cần phải hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi như vậy.

TỶ KHEO                                           597

109 Pháp không thối đoạ - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng III, 318

KHÔNG PHÓNG DẬT –Tăng III, 318

1. Bấy giờ có một Thiên nhân, sau khi đêm đã gần
mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng
Jetavana đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên, Thiên nhân ấy
bạch Thế Tôn:

- Có bảy pháp này, bạch Thế Tôn, không đưa Tỷ- kheo đến đọa lạc. Thế nào là bảy?

- Tôn kính bậc Đạo Sư,
- Tôn kính Pháp;
- Tôn kính chúng Tăng;
- Tôn kính học tập;
- Tôn kính định;
- Tôn kính không phóng dật;
- Tôn kính nghinh đón.

Bảy pháp này, bạch Thế Tôn, không đưa Tỷ-kheo đến đọa lạc.

Thiên nhân ấy nói như vậy. Bậc Đạo Sư chấp nhận. Rồi Thiên nhân ấy với ý nghĩ: "Bậc Đạo Sư đã chấp

TỶ KHEO                                        598

nhận ta", thân phía hữu hướng về Ngài rồi biến mất tại chỗ.

2. Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã qua, liền bảo các vị Tỷ-kheo:

- Đêm nay, này các Tỷ-kheo, một Thiên nhân sau khi
đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng
toàn vùng Jetavana đi đến Ta; sau khi đến, đảnh lễ
Ta rồi đứng một bên. Đứng một bên, này các Tỷ-
kheo, Thiên nhân ấy thưa với Ta: "Có bảy pháp, bạch
Thế Tôn, không đưa Tỷ-kheo đến đọa lạc. Thế nào
là bảy? Tôn kính bậc Đạo Sư, tôn kính Pháp; tôn kính
Tăng, tôn kính học pháp; tôn kính định; tôn kính
không phóng dật, tôn kính nghinh đón. Bảy pháp này
bạch Thế Tôn, không đưa Tỷ-kheo đến đọa lạc". Này
các Tỷ-kheo, Thiên nhân ấy nói như vậy, sau khi nói
xong, đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về Ta, rồi
biến mất tại chỗ.

Kính trọng bậc Đạo Sư,
Kính trọng Pháp và Tăng,
Kính trọng định, nhiệt tâm,
Chí thành kính học tập,
Kính trọng không phóng dật,
Chí thành kính nghinh đón,
Không thể bị đọa lạc,
Tỷ-kheo gần Niết-bàn.

TỶ KHEO                                           599

TỶ KHEO   600

110 Pháp không thối đoạ - Kinh XẤU HỔ – Tăng III, 320

XẤU HỔ –Tăng III, 320

1. - Đêm này, này các Tỷ-kheo, một Thiên nhân, sau
khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói
sáng toàn vùng Jetavana đi đến Ta; sau khi đến, đảnh
lễ Ta rồi đứng một bên, Thiên nhân ấy thưa với Ta:
"Có bảy pháp này, bạch Thế Tôn không đưa Tỷ-kheo
đến đọa lạc. Thế nào là bảy?

- Tôn kính bậc Đạo Sư;
- Tôn kính Pháp;
- Tôn kính Tăng;
- Tôn kính học pháp;
- Tôn kính định;
- Tôn kính xấu hổ;
- Tôn kính sợ hãi.

Bảy pháp này, bạch Thế Tôn, không đưa Tỷ-kheo
đến thối đọa". Này các Tỷ-kheo, Thiên nhân ấy nói
như vậy, nói như vậy xong, đảnh lễ Ta, thân bên hữu
hướng về Ta rồi biến mất tại chỗ.

Kính trọng bậc Đạo Sư, Kính trọng Pháp và Tăng,

TỶ KHEO                                           601

Kính trọng định, nhiệt tâm,
Chí thành kính học pháp,
Đầy đủ tàm và quý,
Tùy thuận và tôn kính,
Không thể bị đọa lạc,
Vị ấy gần Niết-bàn.

DỄ NÓI 1 –Tăng III, 320

... (Giống như kinh 32, chỉ khác là thay thế hai pháp cuối cùng tàm và quý bằng thiện ngôn (dễ nói) và thiện bằng hữu)...

TỶ KHEO                                            602

111 Pháp thể nhập trí tuệ - Kinh MỘT PHÁP MÔN QUYẾT TRẠCH – Tăng III, 209

MỘT PHÁP MÔN QUYẾT TRẠCH – Tăng III, 209

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Thầy
pháp môn thể nhập, pháp môn pháp. Hãy nghe
và tác ý, Ta sẽ giảng.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói
như sau:
2. -Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp môn thể
nhập (quyết trạch), pháp môn pháp?
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các dục, cần phải
biết duyên khởi các dục, cần phải biết các dục sai
biệt, cần phải biết các dục dị thục, cần phải biết
các dục đoạn diệt, cần phải biết con đường đưa
đến các dục đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết cảm thọ, cần phải
biết các cảm thọ duyên khởi, cần phải biết các cảm
thọ sai biệt, cần phải biết các cảm thọ dị thục, cần
phải biết cấc cảm thọ đoạn diệt, cần phải biết con
đường đưa đến các cảm thọ đoạn diệt.

TỶ KHEO                                             603

- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các tưởng, cần
phải biết các tưởng duyên khởi, cần phải biết các
tưởng sai biệt, cần phải biết các tưởng dị thục, cần
phải biết các tưởng đoạn diệt, cần phải biết con
đường đưa đến các tưởng đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các lậu hoặc, cần
phải biết các lậu hoặc duyên khởi, cần phải biết
các lậu hoặc sai biệt, cần phải biết các lậu hoặc dị
thục, cần phải biết các lậu hoặc đoạn diệt, cần phải
biết con đường đưa đến các lậu hoặc đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết nghiệp, cần phải
biết duyên khởi các nghiệp, cần phải biết các
nghiệp sai biệt, cần phải biết các nghiệp dị thục,
cần phải biết các nghiệp đoạn diệt, cần phải biết
con đường đưa đến nghiệp đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết khổ, cần phải biết
khổ duyên khởi, cần phải biết khổ sai biệt, cần
phải biết khổ dị thục, cần phải biết khổ đoạn diệt,
cần phải biết con đường đưa đến khổ đoạn diệt.
3. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các dục, cần phải
biết các dục duyên khởi, cần phải biết các dục sai
biệt, cần phải biết các dục dị thục, cần phải biết các
dục đoạn diệt, cần phải biết con đường đưa đến các
dục đoạn diệt, đã được nói như vậy. Và do duyên gì
được nói như vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục?

TỶ KHEO                                             604

- Này các Tỷ-kheo, có năm dục trưởng dưỡng này:
Các sắc do mắt nhận thức, khả lạc, khả hỷ, khả ý,
khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Các tiếng do nhận
thức... các hương do nhận thức... các vị do nhận
thức... các xúc do thân nhận thức... khả lạc, khả
hỷ, khả ý, khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Này
các Tỷ-kheo, dầu chúng không phải dục, chúng
được gọi là dục trưởng dưỡng trong giới luật của
bậc Thánh.
- Các tư duy tham ái,
Là dục của con người,
Các hoa mỹ ở đời,
Chúng không phải là dục,
- Các tư duy tham ái
Là dục của con người,
Các hoa mỹ an trú
Như vậy ở trên đời,
Ở đây những bậc Trí,
Nhiếp phục được lòng dục.
4. Này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục duyên khởi?
- Xúc, này các Tỷ-kheo, là các dục duyên khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo, dục trên các sắc là khác, dục
trên các tiếng là khác, dục trên các hương là khác,
dục trên các vị là khác, dục trên các xúc là khác.
Này các Tỷ-kheo, đây là các dục sai biệt.

TỶ KHEO                                             605

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, khi muốn một cái gì, sanh khởi
một tự ngã khởi lên từ vật ấy, từ vật ấy, để dự phần
phước đức, hay để dự phần không phước đức. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là các dục dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục đoạn diệt?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc đoạn diệt là dục đoạn diệt.
Đây là con đường Thánh đạo tám ngành đưa đến
các dục đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến, chánh tư
duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng,
chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
dục như vậy, rõ biết các dục sanh khởi như vậy, rõ
biết các dục sai biệt như vậy, rõ biết các dục dị thục
như vậy, rõ biết các dục đoạn diệt như vậy, rõ biết
con đường đưa đến các dục đoạn diệt như vậy, khi
ấy, vị ấy được rõ biết Phạm hạnh thế nhập này như
là các dục đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các dục... cần phải
biết con đường đưa đến dục đoạn diệt, đã được nói
như vậy. Chính do duyên này, đã được nói như vậy.
-----------------------
5. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các cảm thọ, cần
phải biết các cảm thọ duyên khởi, cần phải biết các
cảm thọ sai biệt, cần phải biết các cảm thọ dị thục,

TỶ KHEO                                             606

cần phải biết cấc cảm thọ đoạn diệt, cần phải biết con
đường đưa đến các cảm thọ đoạn diệt, đã được nói
như vậy. Do duyên gì đã được nói như vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ?
- Này các Tỷ-kheo, có ba cảm thọ này: lạc thọ, khổ
thọ, phi khổ phi lạc thọ.
6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ sanh
khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc là các cảm thọ sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo, có các lạc thọ liên hệ đến vật
chất, có các lạc thọ không liên hệ đến vật chất; có
các khổ thọ liên hệ đến vật chất, có các khổ thọ
không liên hệ đến vật chất; có các cảm thọ không
khổ không lạc liên hệ đến vật chất, có các cảm thọ
không khổ không lạc không liên hệ đến vật chất.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các cảm thọ sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, khi nào cảm thọ cái gì, sanh
khởi một tự ngã khởi lên từ vật ấy, từ vật ấy, để
dự phần phước đức, hay để dự phần không phước
đức. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các cảm thọ dị
thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ đoạn
diệt?

TỶ KHEO                                             607

- Này các Tỷ-kheo, Xúc đoạn diệt, là các cảm thọ
đoạn diệt. Đây là con đường Thánh đạo tám ngành
đưa đến các cảm thọ đoạn diệt. Tức là chánh tri
kiến... chánh định.
Và khi nào, này các Tỷ kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết
các cảm thọ như vậy, rõ biết các cảm thọ sanh khởi
như vậy, rõ biết các cảm thọ sai biệt như vậy, rõ biết
các cảm thọ dị thục như vậy, rõ biết các cảm thọ
đoạn diệt như vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết Phạm
hạnh thể nhập này như là các cảm thọ đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các cảm thọ... cần
phải biết con đường đưa đến các cảm thọ đoạn diệt,
đã được nói như vậy. Chính do duyên này, đã được
nói như vậy.
------------------------
7. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các tưởng... cần
phải biết con đường đưa đến các tưởng đoạn diệt, đã
được nói như vậy. Do duyên gì đã được nói như vậy?
Này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng?
Này các Tỷ-kheo, có sáu tưởng này: Sắc tưởng,
thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp
tưởng.
8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tưởng sanh khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc là các tưởng sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng sai biệt?

TỶ KHEO                                             608

- Này các Tỷ-kheo, các tưởng trong các sắc là khác,
các tưởng trong các tiếng là khác, các tưởng trong
các hương là khác, các tưởng trong các vị là khác,
các tưởng trong các xúc là khác, các tưởng trong
các pháp là khác. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các
tưởng sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng các Tưởng
là kết quả của thói quen, khi nào người ta biết
sự vật như thế nào, như thế nào, người ta nói sự
vật ấy như sau, như sau: "Như vậy tôi tưởng". Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là các tưởng dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng đoạn diệt?
- Xúc đoạn diệt, này các Tỷ-kheo, là tưởng đoạn
diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến các
tưởng đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến... chánh
định.
Khi nào này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
tưởng như vậy, rõ biết các tưởng sanh khởi như vậy,
rõ biết các tưởng sai biệt như vậy, rõ biết các tưởng
dị thục như vậy, rõ biết các tưởng đoạn diệt như vậy,
rõ biết con đường đưa đến các tưởng đoạn diệt như
vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết Phạm hạnh thể nhập
này như là các tưởng đoạn diệt.

TỶ KHEO                                            609

Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các tưởng... cần phải
biết con đường đưa đến các tưởng đoạn diệt, đã được
nói như vậy. Chính do duyên này đã được nói như
vậy.
------------------------
9. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các lậu hoặc...
cần phải biết con đường đưa đến các lậu hoặc đoạn
diệt, đã được nói như vậy. Chính do duyên nào đã
được nói như vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc?
- Này các Tỷ-kheo, có ba lậu hoặc này: dục lậu, hữu
lậu, vô minh lậu.
10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc sanh
khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Vô minh là các lậu hoặc sanh
khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo, có các lậu hoặc đưa đến địa
ngục, có các lậu hoặc đưa đến bàng sanh, có các
lậu hoặc đưa đến ngạ quỷ, có các lậu hoặc đưa đến
thế giới loài người, có các lậu hoặc đưa đến thế
giới chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các
lậu hoặc sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc dị thục?

TỶ KHEO                                            610

- Này các Tỷ-kheo, khi nào vì vô minh cái gì sanh
khởi, một tự ngã khởi lên từ vật ấy, từ vật ấy, để
dự phần phước đức, hay để dự phần không phước
đức. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các lậu hoặc dị
thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc đoạn
diệt?
- Này các Tỷ-kheo, Vô minh đoạn diệt là các lậu
đoạn diệt.
- Đây là con đường Thánh đạo tám ngành đưa đến
các lậu hoặc đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến...
chánh định.
Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
lậu hoặc là như vậy, rõ biết các lậu hoặc sanh khởi
như vậy, rõ biết các lậu hoặc sai biệt như vậy, rõ biết
các lậu hoặc dị thục như vậy, rõ biết các lậu hoặc
đoạn diệt như vậy, rõ biết con đường đưa đến các lậu
hoặc đoạn diệt như vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết
Phạm hạnh thể nhập này như là các lậu hoặc đoạn
diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các lậu hoặc....cần
phải biết con đường đưa đến các lậu hoặc đoạn diệt,
đã được nói như vậy. Chính do duyên này đã được
nói như vậy.
--------------------------

TỶ KHEO                                              611

11. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các nghiệp...
cần phải biết con đường đưa đến các nghiệp đoạn
diệt được nói như vậy. Do duyên gì được nói như
vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp?
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng suy tư là
nghiệp; sau khi suy tư, tạo nghiệp về thân, về
lời, về ý.
12. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp sanh
khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc là các nghiệp sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp sai biệt?
Này các Tỷ-kheo,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ ở địa ngục,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ loài bàng sanh,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ cõi ngạ quỷ,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ thế giới loài Người,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ thế giới chư Thiên.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các nghiệp sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng có ba loại
nghiệp dị thục: Ở ngay đời hiện tại, hay ở đời sau,

TỶ KHEO                                            612

hay ở một đời sau nữa. Này các Tỷ-kheo, đây là
các nghiệp dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đoạn diệt?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc đoạn diệt là nghiệp đoạn
diệt.
- Đây là Thánh đạo tám ngành, con đường đưa đến
các nghiệp đoạn diệt. Đó là chánh tri kiến... chánh
định.
Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
nghiệp như vậy, rõ biết các nghiệp sanh khởi như
vậy, rõ biết các nghiệp sai biệt như vậy, rõ biết các
nghiệp dị thục như vậy, rõ biết các nghiệp đoạn diệt
như vậy, rõ biết con đường đưa đến các nghiệp đoạn
diệt như vậy, khi ấy, vị ấy rõ biết Phạm hạnh thể
nhập này như là các nghiệp đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các nghiệp... cần phải
rõ biết con đường đưa đến các nghiệp đoạn diệt, đã
được nói như vậy. Chính do duyên này đã được nói
như vậy.
------------------------
13. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết Khổ, cần phải
biết khổ sanh khởi, cần phải biết khổ sai biệt, cần
phải biết khổ dị thục, cần phải biết khổ đoạn diệt, cần
phải biết con đường đưa đến khổ đoạn diệt, đã được

TỶ KHEO                                              613

nói như vậy. Chính do duyên gì đã được nói như
vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Khổ?
- Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ,
sầu bi khổ não là khổ, cầu không được là khổ, tóm
lại năm thủ uẩn là khổ.
14. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ sanh khởi?
- Ái, này các Tỷ-kheo, là khổ sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo có khổ lớn, có khổ nhỏ, có khổ
chậm biến, có khổ mau biến. Này các Tỷ-kheo,
đây là khổ sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người bị khổ
chinh phục, tâm bị trói buộc, ưu sầu, bi thảm, than
van, đập ngực, khóc lóc, đi đến bất tỉnh. Do bị khổ
chinh phục, tâm bị trói buộc, nên đi tìm phía bên
ngoài xem có ai biết được một câu, hai câu thần
chú đề đoạn diệt khổ này.
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng khổ đem lại
kết quả mê loạn, đem lại kết quả tìm kiếm. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là khổ dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ đoạn diệt?

TỶ KHEO                                            614

- Ái đoạn diệt, này các Tỷ-kheo, là khổ đoạn diệt.
Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến khổ đoạn
diệt. Đó là chánh kiến... chánh định.
Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử rõ biết khổ
như vậy, rõ biết khổ sanh khởi như vậy, rõ biết khổ
sai biệt như vậy, rõ biết khổ dị thục như vậy, rõ biết
khổ đoạn diệt như vậy, rõ biết con đường đưa đến
khổ đoạn diệt như vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết
Phạm hạnh thể nhập này như là khổ đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết khổ, cần phải biết
khổ sanh khởi, cần phải biết khổ sai biệt, cần phải
biết khổ dị thục, cần phải biết khổ đoạn diệt, cần phải
biết con đường đưa đến khổ đoạn diệt, đã được nói
như vậy. Chính do duyên này, đã được nói như vậy.
Này các Tỷ-kheo, đây là thể nhập pháp môn, pháp
pháp môn.

TỶ KHEO                                              615

112 Pháp thối đoạ - Kinh TỪ BỎ – Tăng II, 313

TỪ BỎ – Tăng II, 313

1.- Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo từ bỏ, không an trú trong diệu pháp.

2. Thế nào là năm?

- Không có lòng tin, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
từ bỏ, không an trú trong diệu pháp.
- Không có lòng hổ thẹn, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo từ bỏ không an trú trong diệu pháp.
- Không có lòng sợ hãi, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo từ bỏ, không an trú trong diệu pháp.
- Biếng nhác, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo từ bỏ,
không an trú trong diệu pháp.
- Không có trí tuệ, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo từ
bỏ, không an trú trong diệu pháp.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo từ bỏ, không an trú trong diệu pháp.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không từ bỏ, an trú trong diệu pháp. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                           616

- Có lòng tin, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
từ bỏ, an trú trong diệu pháp.
- Có lòng hổ thẹn... có lòng sợ hãi... có tinh tấn...
có trí tuệ, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không từ
bỏ, an trú trong diệu pháp.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không từ bỏ, an trú trong diệu pháp.

TỶ KHEO                                              617

113 Pháp tăng trưởng trí tuệ - Kinh TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284

TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284

1.- Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến trí tuệ tăng trưởng. Thế nào là bốn?

-   Thân cận bậc Chân nhân,
-   Nghe diệu pháp,
-   Như lý tác ý,
-   Thực hành pháp tùy pháp.

Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến trí tuệ tăng trưởng.

2. Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, giúp ích nhiều cho vị sanh ra làm người. Thế nào là bốn?

-   Thân cận bậc Chân nhân,
-   Nghe diệu pháp,
-   Như lý tác ý,
-   Thực hành pháp tùy pháp.

Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, giúp ích nhiều cho vị sanh ra làm người.

TỶ KHEO                                          618

TỶ KHEO   619

114 Pháp đưa đến chánh giác - Kinh CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64

CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64

1. - Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvathi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika.

Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo,"

- "Bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi
như sau: "Thưa chư Hiền, các pháp chánh giác phần
lấy gì làm sở y để tu tập?". Được hỏi vậy, này các
Tỷ-kheo, các Thầy trả lời cho các du sĩ ngoại đạo
như thế nào?

- Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm lãnh đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương tựa. Thật lành thay, bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy nói lên ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

TỶ KHEO                                          620

- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3. Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi như
sau: "Thưa chư Hiền, các pháp chánh giác phần, lấy
gì làm sở y để tu tập?" Được hỏi vậy, này các Tỷ-
kheo, các Thầy cần phải trả lời cho các du sĩ ngoại
đạo ấy như sau:

"Ở đây, thưa chư Hiền, Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này chư
Hiền, đây là sở y thứ nhất để tu tập các pháp chánh
giác phần".

4. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo có giới, sống được
bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy
đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ
nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp. Này
chư Hiền, đây là sở y thứ hai để tu tập các pháp chánh
giác phần.

5. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo có định, câu chuyện này có khả năng đoạn giảm, hướng thượng

TỶ KHEO                                             621

đưa đến tâm được rộng mở như luận về ít dục, luận
về biết đủ, luận về viễn ly, luận về không tụ hội, luận
về tinh tấn tinh cần, luận về giới, luận về định, luận
về tuệ, luận về giải thoát, luận về giải thoát tri kiến,
những câu chuyện như vậy, có được không khó khăn,
có được không mệt nhọc, có được không phí sức. Này
chư Hiền, đây là sở y thứ ba để tu tập các pháp chánh
giác phần.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này chư Hiền, đây là sở y thứ tư để tu tập các pháp chánh giác phần.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ về sanh và diệt, với Thánh thể nhập
(quyết trạch) đi đến con đường đoạn tận khổ đau.
Này chư Hiền... đây là sở y thứ năm để tu tập các
pháp chánh giác phần.

8. Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: sẽ giữ giới, sẽ sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp.

TỶ KHEO                                               622

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: Câu chuyện này có khả năng đoạn giảm, đưa đến tâm rộng mở, như luận về ít dục... những câu chuyện như vậy, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: sẽ sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện... trong các thiện pháp.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được
chờ đợi như sau: sẽ có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về
sanh và diệt, với Thánh thể nhập đi đến con đường
chơn chánh đoạn tận khổ đau.

Và này các Tỷ-kheo, khi Tỷ-kheo ấy đã trú trong năm pháp này, bốn pháp nữa cần phải tu tập:

5. Cần phải tu tập tưởng bất tịnh để đoạn tận
tham ái.
6. Cần phải tu tập từ tâm để đoạn tận sân.
7. Cần phải tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra để
cắt đứt tầm.
8. Cần phải tu tập tưởng vô thường để phá hoại
ngã mạn.

TỶ KHEO                                           623

 Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo có tưởng vô
thường, tưởng vô ngã được an trú.
 Với Tỷ-kheo có tưởng vô ngã, ngã mạn bị phá
hoại, ngay trong hiện tại, đạt được Niết-bàn.

TỶ KHEO                                      624

115 Pháp đưa đến chánh giác - Kinh TÔN GIẢ MEGHIYA – Tăng IV, 69

TÔN GIẢ MEGHIYA – Tăng IV, 69

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Càlikà, tại núi Càlikà. Lúc
bấy giờ, Tôn giả Meghiya là người thị giả Thế Tôn.
Rồi Tôn giả Meghiya đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên,
Tôn giả Meghiya bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con muốn đi vào làng Jantu để khất thực.

- Này Meghiya, nay Thầy hãy làm những gì Thầy nghĩ là hợp thời.

2. Rồi Tôn giả Meghiya vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào làng Jantu để khất thực. Sau khi khất thực ở làng Jantu xong, sau buổi ăn, trên con đường khất thực trở về, đi đến bờ sông Kimikàlà, trong khi bộ hành, đi bách bộ qua lại trên bờ sông Kimikàla, Tôn giả Meghiya thấy một rừng xoài đẹp đẽ khả ái. Thấy vậy Tôn giả suy nghĩ: "Rừng xoài này thật là đẹp đẽ khả ái. Vậy thật là vừa đủ để cho thiện nam tử ưa thích tinh cần để tinh cần, và nếu Thế Tôn chấp thuận, ta sẽ đi đến rừng xoài này để tinh cần".

TỶ KHEO                                             625

3. Rồi Tôn giả Meghiya đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên. Tôn giả Meghiya bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, ở đây vào buổi sáng con đắp y, cầm y bát và đi vào làng Jantu để khất thực. Đi khất thực xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở về, con đi đến bờ sông Kimikàlà. Bạch Thế Tôn, khi con bộ hành, đi bách bộ qua lại trên bờ sông Kimikàlà, con thấy một rừng xoài đẹp đẽ khả ái. Thấy vậy, con suy nghĩ như sau: "Rừng xoài này thật đẹp đẽ, khả ái. Vậy thật là vừa đủ cho thiện nam tử ưa thích tinh cần để tinh cần, và nếu Thế Tôn chấp thuận ta, ta sẽ đi đến rừng xoài ấy để tinh cần".

- Hãy chờ đợi này Meghiya cho đến khi một Tỷ-kheo khác có mặt, vì chúng ta chỉ có một mình.

4. Lần thứ hai, Tôn giả Meghiya bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, đối với Thế Tôn không có gì nữa
cần phải làm thêm, không có cái gì cần phải làm
thêm vào sự việc đã làm. Còn con, bạch Thế Tôn, có
sự việc cần phải làm thêm, còn có việc cần phải làm
thêm vào sự việc đã làm. Nếu Thế Tôn chấp thuận
con, con sẽ đi đến rừng xoài ấy để tinh cần.

TỶ KHEO                                            626

- Hãy chờ đợi này Maghiya, cho đến khi một Tỷ- kheo khác có mặt, vì chúng ta chỉ có một mình.

5. Lần thứ ba, Tôn giả Meghiya bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không có gì nữa cần phải
làm thêm, không có cái gì cần phải thêm vào sự việc
đã làm. Nếu Thế Tôn chấp thuận con, con sẽ đi đến
rừng xanh xoài ấy để tinh cần.

- Này Meghia, khi Thầy đã nói tinh cần, thời chúng ta có thể còn nói gì nữa? Vậy này Meghiya, nay Thầy hãy làm những gì Thầy nghĩ là hợp thời.

6. Rồi Tôn giả Meghiya từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh
lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài, ra đi đến
rừng xoài ấy, sau khi đến, đi sâu vào rừng xoài, rồi
ngồi nghỉ ban ngày dưới một gốc cây. Trong khi Tôn
giả Meghiya trú trong rừng tức là dục tầm, sân tầm
và hại tầm. Rồi Tôn giả Meghiya suy nghĩ như sau:
"Thật vi diệu thay, thật hy hữu thay. Ta vì lòng tin đã
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Nhưng
ba ác bất thiện tầm này xâm nhập tức là dục tầm, sân
tầm, hại tầm".

7. Rồi Tôn giả Meghiya đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên Tôn giả Meghiya bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                              627

- Ở đây, bạch Thế Tôn, khi con sống tại rừng xoài
ấy, ba ác bất thiện tầm hiện hành, tức là dục tầm, sân
tầm, hại tầm. Bạch Thế Tôn, con suy nghĩ như sau:
"Thật vi diệu thay! Thật hy hữu thay! Ta vì lòng tin
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Nhưng
ba ác bất thiện tầm này xâm nhập, tức là dục tầm, sân
tầm, hại tầm".

- Này Meghiya, với tâm giải thoát chưa được thuần thục, năm pháp đưa đến thuần thục.

Thế nào là năm?

8. Ở đây, này Meghiya, Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
Meghiya, với tầm giải thoát chưa được thuần thục,
đây là pháp thứ nhất đưa đến thuần thục.

9. Lại nữa, này Meghiya, Tỷ-kheo có giới, sống được
bảo vệ sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ
uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ
nhặt, chấp nhận và tu học trong các học pháp. Này
Meghiya, với tâm giải thoát chưa được thuần thục,
đây là pháp thứ hai đưa đến thuần thục.

10. Lại nữa, này Meghiya, câu chuyện này có khả năng đoạn giãm, hướng thượng, đưa đến tâm được rộng mở, như luận về ít dục, luận về biết đủ, luận về

TỶ KHEO                                             628

viễn ly, luận về không tụ hội, luận về tinh tấn tinh
cần, luận về giới, luận về định, luận về tuệ, luận về
giải thoát, luận về giải thoát tri kiến. Những câu
chuyện như vậy có được không khó khăn, có được
không mệt nhọc, có được không phí sức. Này
Meghiya, với tâm giải thoát chưa được thuần thục,
đây là pháp thứ ba đưa đến thuần thục.

11. Lại nữa, này Meghiya, Tỷ-kheo sống tinh cần
tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để được đầy
đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì không từ bỏ gánh
nặng trong các thiện pháp. Này Meghiya, với tâm
giải thoát chưa được thuần thục, đây là pháp thứ tư
đưa đến thuần thục.

12. Lại nữa, này Meghiya, có trí tuệ, thành tựu trí tuệ
về sanh và diệt, với Thánh thể nhập đi đến con đường
đoạn tận khổ đau. Này Meghiya, với tâm giải thoát
chưa được thuần thục, đây là pháp thứ năm đưa đến
thuần thục.

13. Này Meghiya, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, được chờ đợi
như sau: sẽ sống có giới, được bảo vệ với sự bảo vệ
của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh
hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.

TỶ KHEO                                              629

Này Meghiya, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân
hữu với thiện, giao thiệp với thiện, được chờ đợi như
sau: Câu chuyện này có khả năng đoạn giảm (hướng
thượng?) như luận về ít dục... Những câu chuyện như
vậy có được không khó khăn, có được không mệt
nhọc, có được không phí sức.

Này Meghiya, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân
hữu với thiện, giao thiệp với thiện, được chờ đợi như
sau: Vị ấy sẽ sống tinh cần tinh tấn... không từ bỏ
trách nhiệm trong các thiện pháp.

Này Meghiya, Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, được chờ đợi như sau: Vị ấy sẽ có trí tuệ... chơn chánh đoạn tận khổ đau.

Và này Meghiya, khi Tỷ-kheo ấy đến trú trong năm pháp này, bốn pháp nữa cần phải tu tập:

1. Tu tập tưởng bất tịnh để đoạn tận tham ái.
2. Tu tập từ bi để đoạn tận sân.
3. Tu tập niệm hơi thở vô hơi thở ra để cắt đứt
tầm.
4. Tu tập tưởng vô thường để phá hoại ngã mạn.

 Này Meghiya, với Tỷ-kheo có tưởng vô thường, tưởng vô ngã được tồn tại.

TỶ KHEO                                             630

 Với Tỷ-kheo có tưởng vô ngã, thời ngã mạn bị phá hoại, ngay trong hiện tại đạt được Niết-bàn.

TỶ KHEO                                         631

116 Pháp đưa đến chứng đắc - Kinh CHỨNG ĐẮC – Tăng III, 243

CHỨNG ĐẮC –Tăng III, 243

1. - Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo không có thể chứng đắc thiện pháp chưa chứng
đắc, hay không có thể tăng trưởng thiện pháp đã
được chứng đắc.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo không thiện xảo khi đi vào,
- Không thiện xảo khi đi ra,
- Không thiện xảo khi đến gần,
- Không khởi lên ý muốn đạt được những thiện
pháp chưa đạt được,
- Không phòng hộ các thiện pháp đã được chứng
đắc,
- Không có cố gắng để kiên trì tiếp tục.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không có thể chứng đắc thiện pháp chưa chứng đắc,
hay có thể tăng trưởng thiện pháp đã được chứng
đắc.

TỶ KHEO                                           632

3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có
thể chứng đắc thiện pháp chưa chứng đắc, hay có thể
tăng trưởng thiện pháp đã được chứng đắc. Thế nào
là sáu?
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo thiện xảo khi đi vào,
- Thiện xảo khi đi ra,
- Thiện xảo khi đến gần,
- Khởi lên ý muốn đạt được những thiện pháp
chưa đạt được,
- Phòng hộ các thiện pháp đã được chứng đắc,
- Có cố gắng để kiên trì tiếp tục.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
có thể chứng đắc thiện pháp chưa chứng đắc, hay có
thể tăng trưởng thiện pháp đã được chứng đắc.

TỶ KHEO                                          633

117 Pháp đưa đến chứng đắc - Kinh TUỆ – Tăng III, 491

TUỆ –Tăng III, 491

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám nhân này, có tám duyên
này, khiến căn bản Phạm hạnh chưa chứng được
có thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời
đưa đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được
viên mãn.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống dựa trên
bậc Đạo sư hay bậc đồng Phạm hạnh đóng vai trò y
chỉ sư, ở đây được an trú tàm quý một cách sắc sảo,
được ái mộ, được kính trọng. Này các Tỷ-kheo, đây
là nhân thứ nhất, duyên thứ nhất khiến căn bản Phạm
hạnh chưa chứng được có thể chứng được với trí tuệ,
nếu chứng được thời đưa đến tăng trưởng, tăng rộng,
được tu tập, được viên mãn.

3. Vị ấy do sống dựa trên bậc Đạo sư hay bậc đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, ở đây được an trú tàm quý một cách sắc sảo, được ái mộ, được kính trọng, thường đi đến họ hỏi đi hỏi lại: "Thưa Tôn giả, cái này là thế nào? Ý nghĩa cái này là gì? " Các Tôn

TỶ KHEO                                             634

giả ấy mở rộng cái gì không được mở rộng, phơi bày những gì không được phơi bày, và đối với những pháp còn đang nghi vấn, họ giải tỏa những nghi vấn. Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ hai, duyên thứ hai khiến căn bản Phạm hạnh chưa chứng được có thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời đưa đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được viên mãn.

4. Vị ấy sau khi nghe pháp, cố gắng thành tựu hai sự an tịnh: Thân an tịnh và tâm an tịnh. Này các Tỷ- kheo, đây là nhân thứ ba … được viên mãn.

5. Vị ấy có giới đức, sống chế ngự với sự chế ngự
của giới bổn, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập các
học pháp. Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ tư …
được viên mãn.

6. Vị ấy nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, chất chứa
điều đã nghe; những pháp ấy, sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, nghĩa lý văn cú cụ túc, đề cao đời sống
Phạm hạnh đầy đủ thanh tịnh; những pháp ấy, vị ất
đã nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ tụng đọc nhiều
lần, chuyên ý quán sát, khéo thể nhập chánh kiến.
Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ năm … được viên
mãn.

TỶ KHEO                                           635

7. Vị ấy tinh cần tinh tấn, để đoạn tận các pháp bất
thiện, đề làm sanh khởi các pháp thiện, nỗ lực kiên
trì, không bỏ rơi gánh nặng đối với các pháp thiện.
Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ sáu… được viên
mãn.

8. Vị ấy đi đến chư Tăng, không là người nói nhiều,
không nói chuyện phù phiếm, tự mình nói pháp hay
mời người khác nói, không khinh thường sự im lặng
của bậc Thánh. Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ
bảy … được viên mãn.

9. Vị ấy sống tùy quán sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi; đây là sắc chấm dứt; Đây là thọ, đây là thọ tập khởi; đây là thọ chấm dứt; đây là tưởng … đây là hành … Đây là thức, đây là thức tập khởi; đây là thức chấm dứt". Này các Tỷ- kheo, đây là nhân thứ tám, duyên thứ tám, khiến căn bản Phạm hạnh chưa chứng được có thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời đưa đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được viên mãn.

10. Các vị đồng Phạm hạnh quý mến vị ấy như sau: "Tôn giả này sống nương tựa vào bậc Đạo Sư hay một vị đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, ở đây được an trú tàm quý một cách sắc sảo, được ái mộ, được kính trọng. Thật vậy, Tôn giả này biết điều đáng biết thấy điều đáng thấy". Đây là pháp đưa đến

TỶ KHEO                                             636

được ái mộ, được cung kính, được tu tập, đưa đến Sa-môn hạnh, nhứt tâm thuần nhất.

11. Tôn giả này sống nương tựa vào bậc Đạo Sư, hay
bậc đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, ở đây
được an trú tàm quý một cách sắc sảo, được ái mộ,
được kính trọng … (như số 3 ở trên) … họ giải tỏa
những nghi vấn ấy. Đây là pháp đưa đến được ái mộ,
được cung kính, được tu tập, đưa đếm Sa-môn hạnh,
nhứt tâm thuần nhất.

12. Tôn giả này sau khi nghe pháp (như số 4 ở trên)
… tâm an tịnh. Đây là pháp đưa đến được ái mộ,
được cung kính, được tu tập, đưa đếm Sa-môn hạnh,
nhứt tâm thuần nhất.

13. Tôn giả này có giới đức … (như số 5 ở trên) … học tập trong các học pháp. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp … thuần nhất.

14. Tôn giả này nghe nhiều … (như số 6) … khéo thành tựu chánh kiến. Đây là pháp … thuần nhất.

15. Tôn giả này sống tinh cần tinh tấn … (như số 7 ở trên) … đối với các pháp thiện. Đây là pháp … thuần nhất.

TỶ KHEO                                           637

16. Tôn giả này đi đến Tăng chúng … (như số 8 ở trên) … sự im lặng của bậc Thánh. Đây là pháp … thuần nhất.

17. Tôn giả này sống tùy quán sanh diệt trong năm
thù uẩn… (như số 9 ở trên) … đây là thức chấm dứt,
đây là pháp đưa đến được ái mộ, được cung kính,
được tu tập, đưa đến Sa-môn hạnh, nhứt tâm thuần
nhất.

Này các Tỷ-kheo, tám nhân này, tám duyên này
khiến cho căn bản Phạm hạnh chưa chứng được có
thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời đưa
đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được viên
mãn.

TỶ KHEO                                          638

118 Pháp đưa đến chứng đắc - Kinh TẠI MỖI PHƯƠNG HƯỚNG – Tăng II, 555

TẠI MỖI PHƯƠNG HƯỚNG – Tăng II, 555

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, vua
Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh sống tại phương
hướng nào, vị ấy sống trong lĩnh vực mình chiếm
đoạt được.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-ly đã làm
lễ quán đảnh, thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ
hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ
phụ, không một vết nhơ nào, một dèm pha nào
về vấn đề huyết thống thọ sanh;
- Là nhà giàu có, đại phú, sung túc tài sản, ngân
khố, kho lúa sung mãn;
- Có uy lực, đầy đủ bốn loại binh chủng trung
thành và sẵn sàng tuân lệnh.
- Vị tư lệnh là bậc Hiền trí, tinh luyện, sáng suốt
và có suy tư về những vấn đề quá khứ, vị lai,
hiện tại.
- Và bốn pháp này khiến danh xưng vị ấy được
chín muồi.

TỶ KHEO                                            639

Thành tựu với pháp danh xưng thứ năm này, tại
phương hướng nào vị ấy trú ở, vị ấy sống trong lãnh
vực mình chiếm đoạt được. Vì sao? Vì như vậy là địa
hạt của những người thắng trận.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, Tỷ- kheo sống tại phương hướng nào, vị ấy sống với tâm giải thoát.

3. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống
hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ oai nghi
chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ
nhiệm, chấp nhận, và học tập trong các học
pháp. Như vậy giống như vua Sát-đế-ly đã làm
lễ quán đảnh, đầy đủ về thọ sanh.
- Vị ấy là bậc nghe nhiều, thọ trì điều được nghe,
tích tập điều được nghe, đối với các pháp sơ
thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn,
tán thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh
tịnh, đối với các pháp như vậy được nghe
nhiều, được thọ trì, được ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quan sát, khéo thể nhập nhờ
chánh kiến. Giống như vua Sát-đế-ly đã làm lễ
quán đảnh, giàu có, đại phú, sung túc tài sản,
ngân khố, kho lúa sung mãn,

TỶ KHEO                                             640

- Sống tinh cần tinh tấn đoạn trừ các pháp bất
thiện, thành tựu các thiện pháp, nỗ lực, kiên trì,
không từ bỏ gánh nặng đối với các thiện pháp.
Giống như vua Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh,
đầy đủ uy lực,
- Có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, với
sự thể nhập thuộc bậc Thánh vào con đường
đưa đến đoạn tận khổ đau. Giống như vua Sát-
đế-ly đã làm lễ quán đảnh, đầy đủ với vị tư
lệnh.
- Bốn pháp này khiến sự giải thoát của vị ấy
được chín muồi.

Thành tựu với pháp giải thoát thứ năm này, vị ấy trú
tại phương hướng nào, vị ấy trú với tâm giải thoát.
Vì sao? Vì như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là (địa hạt)
của những tâm giải thoát.

TỶ KHEO                                              641

119 Pháp đưa đến liễu tri tất cả chấp thủ - Kinh Liễu Tri – Tương IV, 59

Liễu Tri – Tương IV, 59 (Parijnnà)

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về pháp đưa đến liễu tri tất cả chấp thủ. Hãy lắng nghe.

3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp đưa đến liễu tri tất cả chấp thủ?

4) Do duyên mắt và các sắc khởi lên nhãn thức. Do ba pháp này hợp lại có xúc. Do duyên xúc có thọ. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với mắt, nhàm chán đối với các sắc, nhàm chán đối với nhãn thức, nhàm chán đối với nhãn xúc, nhàm chán đối với thọ. Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát. Nhờ giải thoát, vị ấy biết rõ: "Ta đã liễu tri chấp thủ".

5-8) Do duyên tai và các tiếng khởi lên nhĩ thức... Do duyên mũi và các hương... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các xúc...

TỶ KHEO                                            642

9) Do duyên ý và các pháp khởi lên ý thức. Do ba
pháp này hợp lại có xúc. Do duyên xúc có thọ. Thấy
vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử nhàm
chán đối với ý, nhàm chán đối với các pháp, nhàm
chán đối với ý thức, nhàm chán đối với ý xúc, nhàm
chán đối với thọ. Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do
ly tham, vị ấy được giải thoát. Nhờ giải thoát, vị ấy
biết rõ: "Ta đã liễu tri chấp thủ".

10) Như vậy, này các Tỷ-kheo, là pháp đưa đến liễu tri tất cả chấp thủ.

TỶ KHEO                                            643

120 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573

BIẾT NGHE – Tăng II, 573

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và
được xem là một biểu tượng của vua. Thế nào là
năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài sai làm một công tác hoặc đã làm từ trước,
hoặc chưa làm từ trước, nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm, lóng tai và nghe. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến chiến trận, giết voi, giết kẻ cưỡi voi, giết ngựa, giết

TỶ KHEO                                              644

kẻ cưỡi ngựa, phá xe, giết kẻ cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết phòng hộ?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đi đến chiến trận, con voi
của vua phòng hộ phần thân trước, phòng hộ phần
thân sau, phòng hộ đầu, phòng hộ tai, phòng hộ ngà,
phòng hộ vòi, phòng hộ đuôi, phòng hộ người cưỡi
voi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
phòng hộ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi lâm
trận, kham nhẫn bị thương đâm, kham nhẫn bị kiếm
đâm, kham nhẫn bị trúng tên, kham nhẫn các thứ
tiếng, như tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và,
tiếng trống nhỏ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết kham nhẫn.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

TỶ KHEO                                               645

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài (huấn luyện voi) sai đi về hướng nào, hoặc
trước kia đã có đi, hay trước kia chưa có đi, liền mau
mắn đi về chỗ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết đi đến.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, và được gọi là một biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp,
vị Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng
được tôn trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng
đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời.
Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, nhiệt tâm, tác
ý, hoàn toàn chú tâm lắng tai nghe pháp. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

TỶ KHEO                                             646

10. Ở dây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các dục tầm đã khởi lên, không có gìn giữ, nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu; đối với sân tầm đã sanh...đối với các hại tầm đã sanh...đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh hay chưa sanh, không có gìn giữ nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn không được bảo vệ, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng...khi mũi ngửi hương...khi lưỡi nếm vị...khi thân cảm xúc...khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được chế ngự, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Ty-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ.

TỶ KHEO                                             647

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh, nóng, đói khát, sự xúc phạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát, những cách nói mạ lỵ, phỉ báng, các cảm thọ về thân, những cảm thọ thống khổ, khốc liệt, nhói đau, chói đau, không sung sướng, không thích thú, chết điếng người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo biết đi đến?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, phương hướng nào
trước kia chưa từng đi, tại đây mọi hành được chỉ
tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn diệt, ly
tham, hoại diệt, Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một
cách mau chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị
Tỷ-kheo biết đi đến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                          648

121 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565

KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua không xứng đáng cho vua, không là tài
sản của vua không được xem là một biểu tượng của
vua. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua:

- Không kham nhẫn các sắc,
- Không kham nhẫn các tiếng,
- Không kham nhẫn các hương,
- Không kham nhẫn các vị,
- Không kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các sắc?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi đi đến chiến trận, thấy đoàn voi hay thấy đoàn ngựa, hay thấy đoàn xe, hay thấy đoàn bộ binh đã chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tham

TỶ KHEO                                         649

gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không kham nhẫn đối với các sắc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các tiếng?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến chiến trận, khi nghe tiếng voi, nghe tiếng ngựa, nghe tiếng xe, nghe tiếng bộ binh, hay nghe tiếng trống lớn, thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các hương?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi đó ngửi mùi phân và nước tiểu của
các con voi của vua thuộc loại quý chủng đã quen
chiến trận, liền chùn chân, rủn chí, không còn can
đảm, không thể tham gia chiến trận. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là con voi của vua không kham nhẫn
các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các vị?

TỶ KHEO                                             650

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi đi
đến chiến trận, chán ngấy một máng cỏ và nước, hay
chán ngấy hai, ba, bốn hay năm máng cỏ và nước,
liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không
thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua không kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các xúc?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi bị trúng một mũi tên, hay hai, hay ba,
hay bốn, hay năm mũi tên, liền chùn chân, rủn chí,
không còn can đảm, không thể tham gia chiến trận.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua không
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một con
voi của vua không xứng đáng của vua, không là tài
sản của vua, không được xem là một biểu tượng của
vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo thành
tựu năm pháp không đáng cung kính, không đáng tôn
trọng, không đáng cúng dường, không đáng chắp tay,
không còn là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào
là năm?

TỶ KHEO                                             651

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc,
- Không kham nhẫn các tiếng,
- Không kham nhẫn các hương,
- Không kham nhẫn các vị,
- Không kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc
liền tham đắm các sắc khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
kham nhẫn các sắc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các tiếng?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe
tiếng liền tham đắm các tiếng khả ái, tâm không thể
định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các hương?

TỶ KHEO                                          652

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mũi ngửi
hương liền tham đắm các hương khả ái, tâm không
thể định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
không kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các vị?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi lưỡi nếm
vị liền tham đắm các vị khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo không kham nhẫn các xúc?

13. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi thân cảm xúc
liền tham đắm các xúc khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không đáng được cung kính, không đáng được tôn
trọng, không đáng được cúng dường, không đáng
được chắp tay, không còn là vô thượng phước điền ở
đời.

TỶ KHEO                                          653

14. Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua dùng, là tài sản của
vua, và được xem là một biểu tượng của vua. Thế
nào là năm?

15. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua kham nhẫn các sắc, kham nhẫn các tiếng, kham nhẫn các hương, kham nhẫn các vị, kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các sắc?

16. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến
chiến trận, khi thấy đoàn voi hay khi thấy đoàn ngựa,
hay khi thấy đoàn xe, hay khi thấy đoàn bộ binh, liền
không chùn chân, rủn chí, có đủ can đảm, có thể
tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua kham nhẫn các sắc.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, con voi của vua kham nhẫn các tiếng?

17. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến chiến trận, khi nghe tiếng voi, hay khi nghe tiếng ngựa, hay khi nghe tiếng xe, hay khi nghe tiếng bộ binh, hay khi nghe tiếng trống lớn, thanh la, tù và, trống nhỏ, không chùn chân, không rủn chí, có đủ

TỶ KHEO                                            654

can đảm, có thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các hương?

18. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, đối với các con voi của vua thuộc loại quý
chủng, quen thuộc chiến trận, khi nó ngửi mùi phân
và nước tiểu của những con voi ấy, nó không chùn
chân, không rủn chí, có đủ can đảm, có thể tham gia
chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của
vua kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các vị?

19. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khinh miệt một máng cỏ và nước, hoặc
hai, hoặc ba, hoặc bốn hoặc năm máng cỏ và nước,
không chùn chân, không rủn chí, có đủ can đảm, có
thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các xúc?

TỶ KHEO                                             655

20. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi bị một mũi tên bắn trúng, hoặc hai,
hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, không chùn chân,
không rủn chí, có đủ can đảm, có thể tham gia chiến
trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và được gọi là biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, vị
Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô
thượng phước điền ở đời. Thế nào là năm?

21. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc, kham nhẫn các tiếng, kham nhẫn các hương, kham nhẫn các vị, kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc?

22. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy
sắc, không tham đắm các sắc khả ái, có thể giữ
tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
kham nhẫn các sắc.

TỶ KHEO                                            656

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các tiếng?

23. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe
tiếng, không tham đắm các tiếng khả ái, có thể giữ
tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các hương?

24. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mũi ngửi
các hương, không tham đắm các hương khả ái, có thể
giữ tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các vị?

25. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi lưỡi nếm
các vị, không tham đắm các vị khả ái, có thể giữ tâm
định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham
nhẫn các vị.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn các xúc?

26. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi thân cảm các xúc, không tham đắm các xúc khả ái, có thể giữ

TỶ KHEO                                           657

tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước
điền ở đời.

TỶ KHEO                                         658

122 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387

PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm nguồn sanh phước,
nguồn sanh thiện này, là món ăn an lạc, thuộc Thiên
giới, là quả lạc dị thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến
khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạng phúc, an lạc. Thế nào là
năm?

2. Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ y của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh thiện, là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc di thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạng phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ đồ ăn khất thực của ai...

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ tinh xá của ai...

... hưởng thọ giường ghế của ai...

...hưởng thọ dược phẩm trị bệnh của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh

TỶ KHEO                                             659

phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh thiện,
là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, năm nguồn sanh phước, nguồn
sanh thiện này là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới,
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc.

3. Và này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu năm
nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không
dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện, và nói rằng:
"Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện,
món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc". Vì rằng cả khối phước thiện lớn
được xem là vô số, vô lượng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, trong biển lớn, thật không
dễ gì nắm lấy một số lượng nước và nói rằng: "Có
chừng ấy thùng nước, hay có chừng ấy trăm thùng
nước, hay có chừng ấy ngàn thùng nước, hay có
chừng ấy trăm ngàn thùng nước." Vì rằng cả khối
lượng lớn nước được xem là vô số, vô lượng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu năm nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời

TỶ KHEO                                             660

không dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện và nói
rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh
thiện, món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị
thục đem đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc". Vì rằng cả khối thiện lớn được
xem là vô số, vô lượng.

Biển lớn không hạn lượng,
Hồ lớn nhiều sợ hãi,
Là kho tàng cất giữ,
Vô số lượng châu báu,
Cũng là chỗ trú ẩn;
Vô số các loại cá,
Là chỗ các sông lớn.
Quy tựu chảy ra biển.
Cũng vậy người bố thí,
Đồ ăn và đồ uống,
Vải mặc và giường nằm,
Chỗ ngồi và thảm nệm,
Bậc Hiền thí như vậy,
Phước đức ùa chạy đến,
Như sông dẫn dòng nước,
Ùa chảy vào biển cả.

TỶ KHEO                                            661

123 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672

TÁM HẠNG NGƯỜI 1 –Tăng III, 672

1. - Có tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là tám?

- Bậc Dự lưu.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Dự lưu.
- Bậc Nhất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Nhất lai.
- Bậc Bất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả bất lai.
- Bậc A-la-hán.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả A-la-hán.

Tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này chánh trực
Trí tuệ, giới, Thiền định

TỶ KHEO                                        662

Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TÁM HẠNG NGƯỜI 2 –Tăng III, 673

1-2. … giống như 1, 2 của kinh trên, chỉ có bài kệ hơi khác …

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này tối thắng
Tám người giữa chúng sanh
Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TỶ KHEO                                         663

124 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 1 – Tăng III, 670

XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 1 –Tăng III, 670

1.- Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

- Giữ giới … chấp nhận và học tập trong các học
pháp.
- Nghe nhiều, khéo thể nhập trong chánh tri kiến.
- Làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao du
với thiện.
- Có chánh tri kiến, thành tựu chánh kiến.
- Chứng được bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn,
chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức.

TỶ KHEO                                          664

- Nhớ được nhiều đời trước, như một đời, hai đời
… nhớ được nhiều đời trước với các tướng
trạng với các chi tiết.
- Với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân … rõ biết
các chúng sanh, tùy theo hạnh nghiệp của
chúng.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc … chứng ngộ, chứng
đạt và an trú.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 2 – 671tc3

1.- Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

- Giữ giới … chấp nhận và học tập trong các học pháp. - Nghe nhiều, khéo thể nhập với chánh tri kiến.

TỶ KHEO                                          665

- Sống tinh cần tinh tấn, nỗ lực kiên trì, không
bỏ rơi gánh nặng trong các thiện pháp.
- Sống tại rừng núi, tại các trú xứ xa vắng.
- Chịu đựng lạc và bất lạc, luôn luôn nhiếp phục
bất lạc nổi lên.
- Chịu đựng sợ hãi và khiếp đảm, luôn luôn
nhiếp phục sợ hãi và khiếp đảm khởi lên.
- Chứng được bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn,
chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc … chứng ngộ, chứng
đạt và an trú.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                         666

125 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 1 – Tăng III, 9

ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 1 – Tăng III, 9
1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, Jetavana, tại khu
vườn ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các
Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". - "Thưa vâng, bạch
Thế Tôn".
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
2. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời. Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc,
không có ưa thích, không có ghét bỏ, trú xả, chánh
niệm tỉnh giác; khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi
hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý
biết pháp, không có ưa thích, không có ghét bỏ, trú
xả, chánh niệm tỉnh giác.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng
phước điền ở đời.

TỶ KHEO                                            667

Thế Tôn thuyết như vậy. Các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 2 –Tăng III, 10
1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời. Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chứng được các
loại thần thông: một thân hiện ra nhiều thân, nhiều
thân hiện ra một thân, hiện hình, biến hình, đi ngang
qua vách, qua tường, qua núi như đi ngang hư không,
độn thổ trồi lên ngang qua đất liền, như ở trong nước,
đi trên nước không chìm như trên đất liền, ngồi kiết
già hay đi trên hư không như con chim, với bàn tay
chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại
oai lực, đại oai thần như vậy, có thể tự thân bay đến
Phạm thiên.
3. Với thiên nhĩ thuần tịnh siêu nhân, nghe được hai
loại tiếng, chư Thiên và loài Người ở xa và gần.
4. Sau khi đi sâu vào tâm của chúng sanh, của loài
Người với tâm của mình, vị ấy rõ biết như sau: "Tâm
có tham, rõ biết là tâm có tham, hay tâm ly tham...
hay tâm có sân... hay tâm ly sân... hay tâm có si...
hay tâm ly si... hay tâm chuyên chú... hay tâm tán
loạn... hay đại hành tâm... hay không phải đại hành

TỶ KHEO                                             668

tâm... hay tâm chưa vô thượng... hay tâm vô thượng... hay tâm Thiền định... hay tâm không Thiền định... hay tâm giải thoát... hay tâm không giải thoát, rõ biết là tâm không giải thoát". 5. Nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời; nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp; vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. 6. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng... (Xem A. iii, 16; D. i, 83)... như vậy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.

TỶ KHEO                                              669

Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại,
tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú
vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng
phước điền ở đời.

TỶ KHEO                                           670

126 Rơi vào trong sợ hãi - Kinh SỢ HÃI – Tăng II, 610

SỢ HÃI – Tăng II, 610

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo rơi vào trong sợ hãi. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo không có lòng tin,
-   Ác giới,
-   Nghe ít,
-   Biếng nhác
-   Và ác tuệ.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo rơi vào trong sợ hãi.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không có sợ hãi. Thế nào là năm?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo có lòng tin,
-   Có giới,
-   Có nghe nhiều,
-   Tinh cần tinh tấn,

TỶ KHEO                                        671

- Có trí tuệ.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có sợ hãi.

TỶ KHEO                                       672

127 Samôn - Thế nào là pháp môn xứng đáng bậc Samôn - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613

TIỂU KINH XÓM NGỰA (Culaassapura suttam) – Bài kinh số 40 – Trung I, 613

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông có được
hỏi: "Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng
tôi là Sa-môn".

TỶ KHEO                                         673

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng
như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-
kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Những
pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, chúng ta sẽ tu tập
pháp môn ấy. Như vậy danh xưng này của chúng ta
mới chân chính và sự tự nhận này của chúng ta mới
như thật. Và những thứ cúng dường mà chúng ta thọ
hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn
cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô
dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục không được đoạn diệt, có tâm sân hận và lòng sân hận không được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ không được đoạn diệt, có tâm thù hận và lòng thù hận không được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối không được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại không được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố không được đoạn diệt, có tâm xan lẫn và lòng xan lẫn không được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá không được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá không được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục không được đoạn

TỶ KHEO                                            674

diệt, có tà kiến và tà kiến không được đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy không
thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì
không thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn,
những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-
môn, sự đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú.
Này các Tỷ-kheo, ví như một loại võ khí nguy hiểm
tên mataja có hai lưỡi rất sắc bén, có thể được bao
lại và bỏ vào trong một cái bao. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, Ta nói sự xuất gia của Tỷ-kheo ấy là như
vậy.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị mang đại y (Sanghati) chỉ tùy
thuộc vào mang đại y.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị lõa thể chỉ tùy thuộc vào lõa thể.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống thoa bụi và đất chỉ tùy thuộc
vào hạnh thoa bụi và đất.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống theo lễ nghi tắm rửa chỉ tùy
thuộc vào lễ nghi tắm rửa.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống dưới gốc cây chỉ tùy thuộc

TỶ KHEO                                             675

vào hạnh sống dưới gốc cây.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống ngoài trời chỉ tùy thuộc vào
hạnh sống ngoài trời.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người theo hạnh đứng thẳng chỉ tùy
thuộc vào hạnh đứng thẳng.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị ăn uống có định kỳ chỉ tùy thuộc
vào hạnh ăn uống có định kỳ.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người sống theo chú thuật chỉ tùy thuộc
vào hạnh sống theo chú thuật.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của vị bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện
tóc.
Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người
có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ vào hạnh
mang đại y của người mang đại y, nếu lòng sân của
người có tâm sân được đoạn diệt, nếu lòng phẫn nộ
của người có tâm phẫn nộ được đoạn diệt, nếu lòng
hiềm hận của người có tâm hiềm hận được đoạn diệt,
nếu lòng giả dối của người có tâm giả dối được đoạn
diệt, nếu lòng não hại của người có tâm não hại được
đoạn diệt, nếu lòng tật đố của người có tâm tật đố

TỶ KHEO                                           676

được đoan diệt, nếu lòng xan lẩn của người có tâm xan lẩn được đoạn diệt, nếu lòng man trá của người có tâm man trá được đoạn diệt, nếu lòng xảo trá của người có tâm xảo trá được đoạn diệt, nếu lòng ái dục của người có tâm ái dục được đoạn diệt, nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt, (chỉ nhờ hạnh mang đại y của người mang đại y), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó mang đại y ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó mặc đại y như sau: "Này hiền nhi, hãy mang đại y, nếu mang đại y thì lòng tham dục của người có tâm tham dục, sẽ được đoạn diệt, lòng sân của người có tâm sân sẽ được đoạn diệt, lòng giả dối của người có tâm giả dối sẽ được đoạn diệt, lòng não hại của người có tâm não hại sẽ được đoạn diệt, lòng tật đố của người có tâm tật đố sẽ được đoạn diệt, lòng xan lẫn của người có tâm xan lẫn sẽ được đoạn diệt, lòng man trá của người có tâm man trá sẽ được đoạn diệt, lòng xảo trá của người có tâm xảo trá sẽ được đoạn diệt, lòng ái dục của người có tâm ái dục sẽ được đoạn diệt, tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt chỉ nhờ mang đại y. "Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người mang đại y nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tâm tà kiến, nên

TỶ KHEO                                              677

Ta không nói rằng, Sa-môn hạnh của người có tham dục chỉ tùy thuộc vào hạnh mang đại y của vị ấy. Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ hạnh lõa thể của người lõa thể... chỉ nhờ hạnh thoa bụi và đất của người sống theo hạnh thoa bụi và đất... chỉ nhờ hạnh lễ nghi tắm rửa của người sống theo hạnh lễ nghi tắm rửa... chỉ nhờ hạnh sống dưới gốc cây của người sống dưới gốc cây... chỉ nhờ hạnh sống ngoài trời của người sống ngoài trời... chỉ nhờ hạnh sống đứng thẳng của người sống đứng thẳng... chỉ nhờ hạnh ăn uống có định kỳ của người sống ăn uống có định kỳ... chỉ nhờ hạnh sống theo chú thuật của người sống theo chú thuật... Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục đoạn diệt chỉ nhờ hạnh bện tóc của người sống theo hạnh bện tóc; nếu lòng sân hận của người có tâm sân hận... (như trên)..., nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt (chỉ nhờ hạnh của người sống theo hạnh bện tóc), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó bện tóc ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó bện tóc như sau: "Này hiền nhi, hãy bện tóc; nếu bện tóc thì lòng dục của người có tâm tham dục sẽ được đoạn diệt, lòng sân hận của người có tâm sân hận... nếu tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt, chỉ nhờ sống theo hạnh bện tóc"". Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người theo

TỶ KHEO                                             678

hạnh bện tóc nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tà kiến, nên Ta không nói rằng Sa-môn hạnh của người theo hạnh bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện tóc của vị ấy.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục được đoạn diệt, có tâm sân và lòng sân hận được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ được đoạn diệt, có tâm hiềm hận và lòng hiềm hận được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố được đoạn diệt, có tâm xan lẩn và lòng xan lẩn được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục được đoạn diệt, có tà kiến và tà kiến được đoạn diệt... => Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì có thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn, những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-môn, đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú. Vị ấy thấy tự ngã được gột sạch tất cả

TỶ KHEO                                             679

những ác, bất thiện pháp và vị ấy thấy tự ngã được giải thoát. Do thấy tự ngã được gột sạch tất cả những ác, bất thiện pháp ấy, do thấy tự ngã được giải thoát nên hân hoan sanh; do tâm hân hoan nên hỷ sanh; do hỷ nên thân được khinh an; do thân khinh an nên lạc thọ sanh; do lạc thọ nên tâm được định tĩnh. Vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy, phương thứ hai, cũng vậy, phương thứ ba, cũng vậy, phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận không sân. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ. Nếu có người từ phương Đông đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước. Người ấy đi đến hồ sen ấy giải trừ khát nước và giải

TỶ KHEO                                              680

trừ nóng bức. Nếu có người từ phương Tây đi đến... nếu có người từ phương Bắc đi đến, nếu có người từ phương Nam đi đến, nếu có người từ bất cứ ở đâu đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước, người ấy đi đến hồ sen ấy, giải trừ khát nước, giải trừ nóng bức.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có người từ gia đình Sát đế lỵ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy đi đến pháp luật do Như lai thuyết dạy, sau khi tu tập từ, bi, hỷ, xả, nội tâm được định tĩnh... Ta nói rằng chính nhờ nội tâm định tĩnh, vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa- môn. Nếu vị ấy từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ xá (Vessa)... từ gia đình Thủ đà (Sudda), xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, sau khi tu tập từ, bi, hỷ, xả, nội tâm được định tĩnh... Ta nói rằng chính nhờ nội tâm định tĩnh, vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn.

Nếu có người từ gia đình Sát đế ly, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, nhờ đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ và thành đạt vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Vị ấy thành Sa-môn nhờ đoạn diệt các lậu

TỶ KHEO                                              681

hoặc.

Nếu từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ xá... từ gia đình Thủ đà, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, nhờ đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ và thành đạt vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, vị ấy thành Sa-môn nhờ đoạn diệt các lậu hoặc.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                               682

128 Samôn là gì - Kinh KHỞI THẾ NHÂN BỔN – 27 Trường II, 387

KINH KHỞI THẾ NHÂN BỔN – Bài kinh số 27 – Trường II, 387

Như vầy tôi nghe:

1. Một thời Thế Tôn trú tại Sàvatthi (Xá vệ),
Pubbàràma (Thành Tín Viên lâm), ở lầu của Migà
ramàtu (Lộc Mẫu Giảng đường). Lúc bấy giờ,
Vàsettha và Bhàradvàjà sống giữa các vị Tỷ kheo và
muốn trở thành Tỷ kheo. Thế Tôn vào buổi chiều, từ
thiền tịnh khởi dậy, bước xuống khỏi lầu, đi qua lại
giữa trời, dưới bóng ngôi lầu.

2. Vàsettha thấy Thế Tôn vào buổi chiều, từ thiền
tịnh khởi dậy, bước xuống khỏi ngôi lầu, đi qua lại
giữa trời, dưới bóng ngôi lầu. Thấy vậy Vàsettha nói
với Bhàradvàja:

- Này bạn Bhàradvàja, Thế Tôn vào buổi chiều, từ thiền tịnh khởi dậy, bước xuống khỏi lầu, đi qua lại giữa trời, dưới bóng ngôi lầu. Này bạn Bhàradvàja, chúng ta hãy đến yết kiến Thế Tôn. Rất có thể chúng

TỶ KHEO                                           683

ta được nghe thời pháp từ Thế Tôn.

- Thưa vâng, Hiền giả!

Bhàradvàja vâng theo lời Vàsettha. Rồi cả Vàsettha
và Bhàradvàja cùng đến gần Thế Tôn, khi đến xong
đảnh lễ Ngài và đi theo sau lưng Thế Tôn, khi Ngài
đang đi qua đi lại.

3. Rồi Thế Tôn nói với Vàsettha:

- Này Vàsettha, Ngươi sanh trưởng là Bà la môn và
thuộc gia tộc Bà la môn, xuất gia từ bỏ gia đình, sống
không gia đình từ gia tộc Bà la môn. Này Vàsettha,
người Bà la môn có chỉ trích Ngươi, phỉ báng Ngươi
chăng?

- Bạch Thế Tôn, các vị Bà la môn thật có chỉ trích
chúng con, phỉ báng chúng con, với những lời phỉ
báng thật chí tình, phỉ báng thật toàn diện, chớ không
phải không toàn diện.

- Này Vàsettha, các vị Bà la môn dùng lời lẽ như thế nào để chỉ trích các Ngươi, phỉ báng các Ngươi, với những lời phỉ báng thật chí tình, phỉ báng thật toàn diện, chớ không phải không toàn diện?

- Bạch Thế Tôn, các vị Bà la môn đã nói như sau:

TỶ KHEO                                             684

"Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là da trắng, giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà la môn là thuần túy, các giai cấp phi Bà la môn không phải như vậy. Chỉ có Bà la môn mới là con chính tông của Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự của Phạm thiên. Các Ngươi đã từ bỏ giai cấp tối thượng, cúi mình vào giai cấp hạ tiện - giai cấp các Sa môn trọc đầu, đê tiện, đen đủi, giòng gióng thuộc bàn chân. Làm vậy thật là không tốt, làm vậy thật là không hợp, khi các Ngươi từ bỏ giai cấp tối thượng, cúi mình vào giai cấp hạ tiệt, giai cấp Bà la môn trọc đầu, đê tiện, đen đủi, giòng giống thuộc bàn chân". Bạch Thế Tôn, như vậy các vị Bà la môn chỉ trích chúng con, phỉ báng chúng con, với những lời phỉ báng thật chí tình, phỉ báng thật toàn diện, chớ không phải không toàn diện.

4. - Này Vàsettha, các người Bà la môn thật đã quên quá khứ khi họ nói: "Bà la môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ tiện. Chỉ có giai cấp Bà la môn là da trắng, giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà la môn là thuần túy, các giai cáp phi Bà la môn không phải như vậy. Chỉ có Bà la môn mới là con chính tông của Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự

TỶ KHEO                                             685

của Phạm thiên".

Này Vàsettha, các nữ Bà-la-môn, vợ của các Bà la môn được thấy là có kinh nguyệt, có mang thai, có sanh con, có cho con bú. Và những Bà la môn ấy chính do thai sanh lại nói rằng: "Bà la môn là giai cấp tối thượng... là con cháu thừa tự của Phạm thiên".

5. Này Vàsettha, có bốn giai cấp: Sát-đế-lỵ, Bà-la- môn, Phệ-xá và Sudda Thủ-đà-la.

 Này Vàsettha, có người Sát đế lỵ sát sanh, lấy
của không cho, có tà hạnh, nói láo, nói hai lưỡi,
nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tâm tham,
có tâm sân, có tà kiến. Này Vàsettha, những
pháp ấy là bất thiện và được gọi là bất thiện;
những pháp ấy là có tội và được gọi là có tội;
những pháp ấy không nên hành trì và được gọi
là các pháp không nên hành trì; những pháp ấy
không xứng Thánh pháp và được gọi là không
xứng Thánh pháp; những pháp ấy là hắc pháp
và hắc báo; những pháp ấy bị người có trí quở
trách. Ở đây, những pháp ấy được tìm thấy
trong một số người Sát đế lỵ.

 Này Vàsettha có người Bà la môn...

TỶ KHEO                                             686

 Này Vàsettha có người Phệ xá...

 Này Vàsettha, có người Thủ đà la sát sanh... có
tà kiến. Này Vàsettha, những pháp ấy là bất
thiện và được gọi là bất thiện... là hắc pháp và
hắc báo; những pháp ấy bị người có trí quở
trách. Ở đây, những pháp ấy được tìm thấy
trong một số người Thủ đà la.

6. Này Vàsettha:

 Có người Sát đế lỵ không sát sanh, không lấy
của không cho, không có tà hạnh, không nói
láo, không nói hai lưỡi, không nói ác khẩu,
không nói lời phù phiếm, không có tâm tham,
không có tâm sân, có chánh kiến. Này
Vàsettha, những pháp ấy là thiện và được gọi
là thiện; những pháp ấy không có tội và được
gọi là không có tội; những pháp ấy nên hành trì
và được gọi là các pháp nên hành trì; những
pháp ấy xứng Thánh pháp và được gọi là xứng
Thánh pháp; những pháp ấy là bạch pháp và có
bạch quả; những pháp ấy được người có trí tán
thán. Ở đây, những pháp ấy được tìm thấy
trong một số người Sát đế lỵ.

 Này Vàsettha, có người Bà la môn...

TỶ KHEO                                           687

 Này Vàsettha, có người Phệ xá...

 Này Vàsettha, có người Thủ đà la không sát
sanh... không có tham tâm, không có sân tâm,
có chánh kiến. Này Vàsettha, những pháp ấy là
thiện và được gọi là thiện; những pháp ấy
không có tội và được gọi là không có tội; những
pháp ấy nên hành trì và được gọi là các pháp
nên hành trì; những pháp ấy xứng Thánh pháp
và được gọi là xứng Thánh pháp; những pháp
ấy là bạch pháp và có bạch quả; những pháp
được người có trí tán thán. Ở đây, những pháp
ấy được tìm thấy trong một số người Thủ đà la.

7. Này Vàsettha, vì rằng cả hai pháp hắc và bạch được chỉ trích và được tán thán bởi những người có trí, đều có mặt lẫn lộn trong bốn giai cấp này, nên ở đây, những Bà la môn nào nói rằng: "Bà la môn là giai cấp tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt; chỉ có giai cấp Bà la môn là da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà la môn là thuần túy, các giai cấp phi Bà la môn không phải như vậy; chỉ có Bà la môn là con chính tông của Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự của Phạm thiên." Các vị có trí không thể chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Này Vàsettha, vì rằng nếu có ai trong bốn giai cấp là một

TỶ KHEO                                             688

vị Tỷ kheo, một vị A la hán, các lậu hoặc đã được
diệt tận, phạm hạnh đã thành, đã làm những việc phải
làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt mục đích tối
thượng, hữu kiết sử đã diệt, nhờ chánh trí đã được
giải thoát, vị ấy sẽ được xem là tối thượng so sánh
với bốn giai cấp, vì xứng với Pháp, không phải
không xứng với Pháp. Này Vàsettha, Pháp là tối
thượng giữa các loài hữu tình, trong đời này và cả
đời sau.

8. Này Vàsettha, đây là một chứng minh điển hình để biết vì sao Pháp là tối thượng giữa các loài hữu tình, trong đời này và cả đời sau.

Này Vàsettha, vua Pasenadi (Ba tư nặc) nước Kosala biết rằng: "Sa môn Gotama xuất gia từ giòng họ liên hệ Sàkyà, tôn trọng, đảnh lễ, đứng dậy, chấp tay và đối xử với vua Pasenadi nước Kosala rất lễ độ phải phép. Cũng vậy vua Pasenadi nước Kosala tôn trọng, đảnh lễ, đứng dậy, chấp tay và đối xử với Như Lai rất lễ độ, phải phép, vì vua nghĩ: "Có phải Sa- môn Gotama là thiện sanh? Còn ta không phải thiện sanh; Sa-môn Gotama có hùng lực, ta không có hùng lực; Sa môn Gotama có dáng mặt đẹp đẽ, còn ta có dáng mặt thô xấu; Sa môn Gotama là vị có nhiều thế lực, còn ta ít có thế lực?" Vì rằng vua Pasenadi nước Kosala tôn trọng Pháp, cung kính Pháp,

TỶ KHEO                                           689

đảnh lễ Pháp, cúng dường Pháp, kính lễ Pháp nên
vua tôn trọng, đảnh lễ, đứng dậy, chấp tay và đối
xử với Như Lai rất lễ độ, phải phép. Này
Vàsettha, với chứng minh điển hình này, cần hiểu
như thế nào Pháp là tối thượng giữa các loài hữu
tình, trong đời này và cả đời sau.

9. Này Vàsettha, các Ngươi, sanh sai biệt, danh sai biệt, tánh sai biệt, gia hệ sai biệt, đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Nếu có ai hỏi: "Các vị là ai?", các Ngươi cần trả lời: "Chúng tôi là Sa- môn, dưới sự lãnh đạo của Thích ca tử".

 Này Vàsettha, ai có lòng tin Như Lai, lòng tin ấy
được an trí, có căn để an trú và chắc chắn, một
lòng tin không bị lôi kéo bởi Sa môn, Bà-la-môn,
chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên hay một vị nào
ở trên đời, vị ấy có thể nói: "Ta là con chính
tông của Thế Tôn, sanh ra từ miệng, do Pháp
sanh, do Pháp tạo ra, là con cháu thừa tự của
Pháp." Vì sao vậy? Này Vàsettha, vì là những
chữ đồng nghĩa với Như Lai là Pháp thân, là Phạm
thân, là Pháp thể, là Phạm thể.

10. Này Vàsettha, có một thời đến một giai đoạn nào đó, sau một thời hạn rất lâu, thế giới này chuyển hoại. Trong khi thế giới chuyển hoại, các loại hữu

TỶ KHEO                                              690

tình phần lớn sanh qua cõi Àbhassara (Quang Âm
thiên). Ở tại đây, nhữnh loại chúng sanh này do ý
sanh, nuôi sống bằng hỷ, tự chiếu hào quang, phi
hành trên hư không, sống trong sự quang vinh, và
sống như vậy một thời gian khá dài.

Này Vàsettha, có một thời đến một giai đoạn nào đó,
sau một thời hạn rất lâu, thế giới này chuyển thành.
Trong khi thế giới này chuyển thành, một số lớn
chúng sanh từ Quang Âm thiên thác sanh qua tại đây.
Những chúng sanh này do ý sanh, nuôi sống bằng hỷ,
tự chiếu hào quang, phi hành trên hư không, sống
trong sự quang vinh và sống như vậy một thời gia
khá dài.

11. Này Vàsettha, lúc bấy giờ:

 Vạn vật trở thành một thế giới toàn nước đen
sẫm, một màu đen khiến mắt phải mù.
 Mặt trăng, mặt trời không hiện ra;
 Sao và chòm sao không hiện ra;
 Không có ngày đêm;
 Không có tháng và nửa tháng;
 Không có năm và thời tiết;
 Không có đàn bà, đàn ông.

TỶ KHEO                                           691

 Các loài hữu tình chỉ được xem là loài hữu tình mà thôi.

Này Vàsettha, đối với các loài hữu tình ấy, sau một thời gian rất lâu, vị đất tan ra trong nước. Như bọt nổi lên trên mặt cháo sữa nóng đang nguội dần, cũng vậy đất hiện ra. Đất này có màu sắc, có hương và có vị. Màu sắc của đất giống như đề hồ hay thuần túy như tô, vị của đất như mật ong thuần tịnh.

12. Này Vàsettha, có loài hữu tình, có tánh tham, nói:
"Kìa xem, vật này là gì vậy?", lấy ngón tay nếm vị
của đất. Khi lấy ngón tay nếm vị của đất, vị ấy thấm
vào thân và tham ái khởi lên. Này Vàsettha, các loài
hữu tình khác, theo gương hữu tình kia, lấy ngón tay
nếm vị của đất.

 Khi lấy ngón tay nếm vị của đất, vị ấy thấm vào
thân và tham ái khởi lên. Rồi các hữu tình kia
bắt đầu thưởng thức vị của đất, bằng cách bẻ
từng cục đất với bàn tay nhỏ của họ, thời ánh
sáng của họ biến mất.
 Khi ánh sáng của họ biến mất, mặt trăng mặt
trời hiện ra.
 Khi mặt trăng, mặt trời hiện ra, thì sao và chòm
sao hiện ra.

TỶ KHEO                                             692

 Khi sao và chòm sao hiện ra, ngày và đêm hiện
ra.
 Khi ngày và đêm hiện ra, thì nửa tháng và
tháng hiện ra.
 Khi nửa tháng và tháng hiện ra, thời tiết và năm
hiện ra.
 Như vậy, này Vàsettha, thế giới này bắt đầu
thành trở lại.

13. Này Vàsettha, những hữu tình ấy, thưởng thức vị của đất, lấy đất làm chất ăn, lấy đất làm món ăn trong một thời gian khá lâu.

 Này Vàsettha, vì các hữu tình ấy thưởng thức
vị của đất, lấy đất làm chất ăn, lấy đất làm món
ăn trong một thời gian khá lâu, thân của họ trở
thành cứng rắn, và sắc đẹp của họ trở thành sai
biệt. Có hạng hữu tình có sắc đẹp, có hạng hữu
tình không có sắc đẹp.
 Ở đây các hữu tình có sắc đẹp khinh các hữu
tình không có sắc đẹp: "Chúng ta có sắc đẹp
hơn họ, họ không có sắc đẹp bằng chúng ta."
 Do họ kiêu mạn và kiêu ngạo về sắc đẹp của
họ, vị của đất biến mất.
 Khi vị của đất biến mất, họ hội họp lại và kêu

TỶ KHEO                                             693

than: "Ôi vị ngon! Ôi vị ngon!", như ngày nay,
khi loài Người có được vị ngon liền nói: "Ôi vị
ngon! Ôi vị ngon!" Như vậy họ theo văn tự
truyền thống của thời xưa mà không biết ý
nghĩa của nó.

14. Này Vàsettha, khi vị đất đã biến mất với các hữu
tình ấy, thời một loại nấm đất hiện ra. Như hình con
rắn, chúng hiện ra như vậy. Loại nấm ấy có sắc, có
hương, có vị. Mầu sắc của loại nấm này giống như
đề hồ hay thuần túy như tô. Vị của đất như mật ong
thuần tính.

Này Vàsettha, những hữu tình ấy bắt đầu ăn thứ nấm
đất. Họ thưởng thức nấm đất, lấy nấm đất làm chất
ăn, lấy nấm đất làm món ăn trong một thời gian khá
lâu.

Này Vàsettha, vì các chúng sanh ấy thưởng thức nấm đất, lấy nấm đất làm chất ăn, lấy nấm đất làm món ăn trong một thời gian khá lâu, nên thân của họ trở thành cứng rắn hơn và sắc đẹp của chúng lại càng sai biệt. Có hạng hữu tình có sắc đẹp, có hạng hữu tình không có sắc đẹp. Ở đây các hữu tình có sắc đẹp khinh các hữu tình không có sắc đẹp: "Chúng ta có sắc đẹp hơn họ, họ không có sắc đẹp bằng chúng ta". Do họ kiêu mạn và kiêu ngạo về sắc đẹp của họ, nấm

TỶ KHEO                                           694

đất biến mất.

Khi nấm đất biến mất, cỏ và cây leo hiện ra. Như
loại cây tre, chúng hiện ra như vậy. Loại cây leo này
có sắc, có hương, có vị. Màu sắc của loại cây này
giống như đề hồ hay thuần túy như tô. Vị của loại
cây leo này như mật ong thuần tịnh.

15. Này Vàsettha, các hữu tình này bắt đầu thưởng
thức loại cây leo này. Chúng bắt đầu thưởng thức loại
cây leo, lấy cây leo làm chất ăn, lấy cây leo làm món
ăn trong một thời gian khá lâu.

Này Vàsettha, vì những hữu tình này bắt đầu thưởng thức loại cây leo, lấy cây leo làm chất ăn, lấy cây leo làm món ăn trong một thời gian khá lâu nên thân của họ trở thành cứng rắn hơn và sắp đẹp của họ lại càng sai biệt. Có hạng hữu tình có sắc đẹp, có hạng hữu tình không có sắc đẹp. Ở đây các hữu tình có sắc đẹp khinh các hữu tình không có sắc đẹp: "Chúng ta có sắc đẹp hơn họ, họ không có sắc đẹp bằng chúng ta."

Do họ kiêu mạn và kiêu ngạo về sắc đẹp của họ, cỏ và cây leo biến mất. Khi cỏ và cây leo biến mất, họ hội họp lại và kêu than: "Ôi, cái này thuộc của chúng ta! Ôi hại thay cho chúng ta, nay cỏ và cây leo đã biến đi!"; như ngày nay khi loài Người được hỏi cái gì làm cho đau khổ, bèn trả lời: "Ôi, cái này thuộc

TỶ KHEO                                              695

của chúng ta! Ôi hại thay cho chúng ta!" Như vậy, họ theo văn tự truyền thống của thời xưa mà không biết ý nghĩa của nó.

16. Này Vàsettha, khi các loại cỏ, cây leo biến mất,
thời lúa xuất hiện tại các khoảng trống, không có
cám, không có vỏ, có mùi thơm và bột trơn nhẵn.
Chỗ nào vào buổi chiều họ mang đi để ăn chiều, thời
tại chỗ ấy, vào buổi sáng, lúa lại mọc lớn và chín.
Chỗ nào vào buổi sáng, họ mang đi để ăn sáng, thời
tại chỗ ấy, vào buổi chiều lúa lại mọc lớn và chín,
không có gián đoạn. Này Vàsettha, những hữu tình
ấy thưởng thức lúa mọc tại các khoảng trống, lấy lúa
làm chất ăn, lấy lúa làm món ăn trong một thời gian
khá lâu.

Này Vàsettha, vì các chúng sanh ấy thưởng thức lúa mọc tại khoảng trống, lấy lúa làm chất ăn, lấy lúa làm món ăn trong một thời gian khá lâu, thân hình của họ trở thành cứng rắn hơn và sắp đẹp của họ lại càng sai biệt. Về phái nữ, nữ tánh xuất hiện; về phái nam, nam tánh xuất hiện. Phái nữ nhìn phái nam hết sức kỹ lưỡng, phái nam nhìn phái nữ hết sức kỹ lưỡng. Vì họ nhìn nhau kỹ lưỡng như vậy nên tình dục khởi lên, ái luyến đối với thân thể bắt đầu. Do sự ái luyến, họ làm các hạnh dâm.

TỶ KHEO                                              696

Này Vàsettha, lúc bấy giờ những chúng sanh ấy thấy
làm các hạnh dâm như vậy, người thì quăng bùn,
người thì quăng tro, người thì quăng phân bò và nói:
"Hãy chết đi, đồ ô uế! Hãy chết đi, đồ ô uế! Sao một
loài hữu tình lại đối xử với một loài hữu tình khác
như vậy?"; như ngày nay, tại một số quốc độ, khi một
cô dâu được rước đi, có người quăn bùn, có người
quăn tro, có người quăn phân bò. Như vậy, chúng
theo văn tự truyền thống xưa mà không biết ý nghĩa
của nó.

17. Này Vàsettha, lúc bấy giờ việc làm được xem là
phi pháp này được xem là đúng pháp. Này Vàsettha,
lúc bấy giờ các loài hữu tình ấy hành dâm không
được phép vào làng hay xã ấp một tháng hay cả hai
tháng. Vì những hữu tình ấy lúc bấy giờ chỉ trích mau
chóng, vì hành động phi pháp, họ bắt đầu làm lầu,
làm nhà để che dấu những hành động phi pháp của
họ.

Này Vàsettha, có loài hữu tình bản tánh biếng nhác tự nghĩ: "Sao ta lại tự làm ta mỏi mệt bằng cách đi tìm lúa buổi chiếu cho buổi ăn chiều, buổi sáng cho buổi ăn sáng? Sao ta lại không tìm lúa một lần cho cả buổi ăn chiều và buổi ăn sáng?" Này Vàsettha, loài hữu tình ấy tìm lúa một lần cho cả buổi ăn chiều, cả buổi ăn sáng. Một hữu tình khác đến vị hữu tình

TỶ KHEO                                             697

này và nói:

- Này Bạn, chúng ta hãy đi tìm lúa!

- Này Bạn, tôi đã tìm lúa một lần, cả cho buổi chiều và buổi sáng.

Này Vàsettha, vị này noi theo vị hữu tình kia, đi tìm lúa một lần đủ cho cả hai ngày.

- Này Bạn, như vậy là tốt.

Này Vàsettha, rồi một hữu tình khác đến vị hữu tình ấy và nói:

- Này Bạn chúng ta hãy đi tìm lúa.

- Này Bạn, tôi đã tìm lúa một lần đủ cho cả hai ngày rồi.

Này Vàsettha, vị hữu tình này noi theo gương vị hữu tình kia, liền đi tìm lúa một lần đủ cho bốn ngày.

- Này Bạn, như vậy là tốt.

Này Vàsettha, một vị hữu tình khác lại đến vị hữu tình này và nói:

TỶ KHEO                                            698

- Này Bạn, chúng ta hữu đi tìm lúa!

- Này Bạn, tôi đã tìm lúa một lần đủ cho cả bốn ngày!

Này Vàsettha, vị hữu tình này noi theo gương vị hữu tình kia, liền đi tìm lúa một lần đủ cho tám ngày.

- Này Bạn, như vậy là tốt.

Này Vàsettha, những vị hữu tình kia, bắt đầu tích trữ
lúa để ăn, và cám bắt đầu bao bọc hột gạo trơn nhẵn
và vỏ lúa bao bọc hột lúa; và các cây lúa bị cắt không
lớn lên được; và như vậy có sự gián đoạn; và cây lúa
mọc lên từng cụm, từng chùm.

18. Này Vàsettha, các loài hữu tình ấy hội họp lại và than phiền:

- Này các Bạn, các ác pháp đã hiện ra giữa các loài hữu tình. Chúng ta trước kia do ý sanh, nuôi sống bằng hỷ, tự chiếu hào quang phi hành trên hư không, sống trong sự quang vinh và sống như vậy trong một thời gian khá dài. Đối với chúng ta, sau một thời gian khá dài, vị của đất hiện ra. Vị đất này có sắc, có hương và có vị. Chúng ta bắt đầu bẻ đất từng cục bằng tay để ăn vị đất. Vì bắt đầu bẻ đất bằng tay từng cục để ăn, nên hào quang biến mất. Vì hào quang biến mất nên mặt trời, mặt trăng hiện ra. Vì mặt

TỶ KHEO                                             699

trăng, mặt trời hiện ra nên các sao và chùm sao hiện ra. Vì các sao và chùm sao hiện ra, nên đêm, ngày hiện ra. Vì đêm, ngày hiện ra, nên nửa tháng và tháng hiện ra. Vì nửa tháng và tháng hiện ra, nên thời tiết và năm hiện ra. Chúng ta thưởng thức vị đất, lấy vị đất làm chất ăn, lấy vị đất làm món ăn trong một thời gian khá dài. Khi ác bất thiện pháp khởi lên giữa chúng ta, vị đất biến mất. Vì vị đất biến mất, nên nấm đất hiện ra. Nấm đất này có sắc, có hương và có vị. Chúng ta bắt đầu thưởng thức nấm đất ấy, lấy nấm đất làm chất ăn, lấy nấm đất làm món ăn trong một thời gian khá dài. Vì các ác, bất thiện pháp này khởi lên giữa chúng ta nên nấm đất biến mất. Vì nấm đất biến mất, nên cỏ và cây leo hiện ra. Cỏ và cây leo này có sắc, có hương và có vị. Chúng ta bắt đầu thưởng thức cỏ và cây leo ấy, lấy cỏ và cây leo làm chất ăn, lấy cỏ và cây leo làm món ăn trong một thời gian khá dài. Vì các ác, bất thiện pháp này xảy ra giữa chúng ta nên cỏ và cây leo biến mất. Vì cỏ và cây leo biến mất, nên lúa mọc tại khoảng trống hiện ra, không có cám, không có vỏ, thuần tịnh, có mùi thơm và hột trơn nhẵn. Chỗ nào vào buổi chiều, chúng ta mang đi để ăn chiều, thời tại chỗ ấy vào buổi sáng lúa lại mọc lớn và chín. Chỗ nào vào buổi sáng, chúng ta mang đi để ăn sáng, thời tại chỗ ấy vào buổi chiều, lúa lại mọc lớn và chín, không có gián đoạn. Chúng ta thưởng thức lúa mọc tại khoảng

TỶ KHEO                                             700

trống, lấy lúa làm chất ăn, lấy lúa làm món ăn trong
một thời gian khá dài. Vì các ác, bất thiện pháp ấy
khởi lên giữa chúng ta, cám bắt đầu bọc hột lúa trơn
nhẵn và vỏ lúa bao bọc hột lúa trơn nhẵn; và các cây
lúc bị cắt không lớn lên được; và như vậy có sự gián
đoạn. Và các cây lúa mọc lên từng cụm, từng chùm.
Vậy nay, chúng ta hãy chia lúa và đắp đê làm bờ
ruộng.

Này Vàsettha, các loại hữu tình ấy phân chia lúa và đắp đê làm bờ ruộng.

19. Này Vàsettha, có vị hữu tình, bản tánh biếng
nhác, gìn giữ phần của mình, đánh cắp phần của
người khác và thưởng thức phần ấy. Người ta bắt
người ấy và nói:

- Này Ngươi, Ngươi đã làm ác pháp, gìn giữ phần
của mình, đánh cắp phần không cho của người khác
và thưởng thức phần ấy. Nhà Ngươi chớ có làm như
vậy nữa.

- Thưa Bạn, vâng!

Này Vàsettha, người này vâng theo lời nói của những người ấy. Này Vàsettha, một lần thứ hai... Này Vàsettha một lần thứ ba, người này gìn giữ phần của mình, đánh cắp phần không cho của người khác và

TỶ KHEO                                           701

thưởng thức phần ấy. Người ta bắt người này và nói:

- Này Ngươi, Ngươi đã làm điều ác, vì Ngươi gìn giữ
phần của mình, đánh cắp phần không cho của người
khác và thưởng thức phần ấy... Ngươi chớ có làm
như vậy nữa.

 Có người đập anh ta bằng tay, có người đập anh
ta bằng đá, có người đập anh ta bằng gậy. Này
Vàsettha, bắt đầu như vậy, lấy của không cho xuất
hiện, quở trách xuất hiện, nói láo xuất hiện, hình
phạt đánh đập xuất hiện.

20. Này Vàsettha, những loài hữu tình ấy hội họp lại và than khóc:

- Này Tôn giả, ác pháp đã khởi lên giữa các loài hữu
tình, trong hình thức lấy của không cho xuất hiện,
quở trách xuất hiện, nói láo xuất hiện, hình phạt xuất
hiện. Chúng ta hãy đề cử một người. Người ấy sẽ tức
giận khi đáng phải tức giận, khiển trách khi đáng
phải khiển trách, hãy tẩn xuất khi đáng phải tẩn xuất.
Chúng tôi sẽ dành cho Ngươi một phần lúa của
chúng tôi.

- Xin vâng, các Tôn giả!

Này Vàsettha, vị hữu tình này vâng theo các vị hữu

TỶ KHEO                                             702

tình kia, tức giận khi đáng tức giận, khiển trách khi đáng khiển trách, tẩn xuất khi đáng tẩn xuất. Và các vị hữu tình kia chia cho vị này một phần lúa.

21.

 Này Vàsettha, được lựa chọn bởi đại chúng, tức là Mahà-sammato. Danh từ Mahà- sammato là danh từ đầu tiên được khởi lên.

 Này Vàsettha, "Vị chủ của ruộng vườn" tức là Khattiyà, là danh từ thứ hai được khởi lên".

 "Làm cho các người khác hoan hỷ bởi Pháp", tức là Ràja (vị vua). Ràja là danh từ thứ ba được khởi lên.

 Này Vàsettha, như vậy là sự khởi lên nguồn gốc
giới vức xã hội của Khattiya theo danh từ truyền
thống cổ xưa. Nguồn gốc của chúng ta ở giữa
những loài hữu tình ấy, không ở ngoài loại nào
khác, một cách đúng pháp tắc (dhamma),
không phải phi pháp. Này Vàsettha, như vậy Pháp
là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả cho đời
sau.

22. Này Vàsettha, một số các vị hữu tình suy nghĩ:

TỶ KHEO                                            703

- Này các Tôn giả, các ác, bất thiện pháp đã hiện ra
giữa các loại hữu tình, như lấy của không cho, khiển
trách, nói láo, hình phạt, tẩn xuất. Chúng ta hãy loại
bỏ các ác, bất thiện pháp.

Vác vị ấy loại bỏ các ác, bất thiện pháp, tức là
Bràhmanà (Bà-la-môn), và chữ Bràhmanà là danh từ
đầu tiên được khởi lên. Những vị nầy lập lên những
chòi bằng lá tại các khu rừng và tu thiền trong những
nhà chòi bằng lá ấy. Đối với họ, than đỏ được dập
tắt, khói được tiêu tan, cối và chầy rơi ngả nghiên,
buổi chiều lo buổi ăn chiều, buổi sáng lo buổi ăn
sáng; họ đi vào làng, vào thị xã, vào kinh đô để khất
thực. Khi họ xin được đồ ăn rồi, họ lại vào các chòi
lá trong các khu rừng để tu thiền. Các người khác
thấy vậy, nói như sau:

- Này các Tôn giả, những loài hữu tình này lập lên những chòi bằng lá tại các khu rừng và tu thiền trong những chòi bằng lá ấy. Đối với họ, than đỏ được dập tắt, khói được tiêu tan, cối và chầy rơi ngả nghiên, buổi chiều lo ăn buổi ăn chiều, buổi sáng lo buổi ăn sáng; họ đi vào làng, vào thi xã, vào kinh đô để khất thực. Khi xin được đồ ăn rồi, họ lại vào các chòi lá trong khu rừng để tu thiền. Này Vàsettha, họ "Jhàyanti", tu thiền, tức là họ suy tư Jhàyakà. Jahàyakà là danh từ thứ hai được khởi lên.

TỶ KHEO                                             704

23. Này Vàsettha, một số loài hữu tình này, không thể tu thiền trong các chòi bằng lá tại khu rừng, liền đi xuống xung quanh làng, xuống xung quanh thị xã để làm sách. Các người khác thấy vậy bèn nói:

"Này các Tôn giả, những loài hữu tình này, không thể tu thiền trong các chòi bằng lá tại khu rừng, đã đi xuống xung quanh làng, xuống xung quanh thị xã để làm sách. Nay những vị này không tu thiền.

Này Vàsettha, "Nadãnima Jhàyanti" tức là ajjhàyaka,
và ajjàyakà là chữ thứ ba được khởi lên (Các vị lập
lại các tập Vedà). Này Vàsettha, thời ấy họ thuộc hạ
cấp. Nay họ xem là cao thượng nhất.

Như vậy, này Vàsettha là sự khởi lên nguồn gốc giới
vức xã hội của các Bà-la-môn, theo danh từ truyền
thống cổ xưa. Nguồn gốc của họ là ở giữa những loài
hữu tình ấy, không ở ngoài loại nào khác một cách
đúng pháp tắc, không phải phi pháp. Này Vàsettha,
như vậy Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và
cả cho đời sau.

24. Này Vàsettha, một số loài hữu tình này, theo
pháp dâm dục, thiết lập các nghề nghiệp sai khác
(Vissuta). Này Vàsettha, những ai theo pháp dâm
dục, thiết lập ra các nghề nghiệp sai khác, như vậy
gọi là Vessà. Danh từ Vessà được khởi lên.

TỶ KHEO                                             705

Như vậy, này Vàsettha là sự khởi lên nguồn gốc giới
vức xã hội của các Vessà, theo danh từ truyền thống
cổ xưa. Nguồn gốc của họ là ở giữa các loài hữu tình
ấy, không ở ngoài loại nào khác, một cách đúng pháp
tắc, không phải phi pháp. Này Vàsettha, như vậy
Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả cho đời
sau.

25. Này Vàsettha, một số loài hữu tình còn lại lựa
chọn săn bắn. Những ai sống săn bắn và theo các
nghề hèn nhỏ, này Vàsettha, được gọi là Suddà. Và
danh từ Suddsà được khởi lên.

Như vậy, này Vàsettha, là sự khởi lên nguồn gốc giới
vức xã hội của các Suddà, theo danh từ truyền thống
cổ xưa. Nguồn gốc của chúng là ở giữa các loài hữu
tình ấy, không ở ngoài loại nào khác, một cách đúng
pháp tắc, không phải phi pháp. Này Vàsettha như vậy
Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả cho đời
sau.

26.

 Này Vàsettha, một thời có vị Khattiya (Sát đế
lỵ) tự trách pháp của mình, xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm
người Sa môn".

TỶ KHEO                                             706

 Vị Bà la môn, tự trách pháp của mình, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm người Sa-môn".

 Vị Vessà, tự trách pháp của mình, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm người Sa môn".

 Vị Suddà, tự trách pháp của mình, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm người Sa môn".

 Này Vàsettha, giai cấp Samana (Sa-môn) được
khởi lên từ bốn giai cấp ấy. Nguồn gốc của Sa-
môn là ở giữa các loài hữu tình ấy, không ở
ngoài loại nào khác, một cách đúng pháp tắc,
không phải phi pháp. Này Vàsettha, như vậy
Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả
cho đời sau.

27. Này Vàsettha, vị Khattiya, làm tà hạnh về thân, làm tà hạnh về miệng, làm tà hạnh về ý, có tà kiến. Do tà kiến, tà nghiệp làm nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào khổ giới, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này Vàsettha, vị Bà la môn... Này Vàsettha, vịVessà... Này Vàsettha, vị Suddà làm tà hạnh về thân, làm tà hạnh về miệng, làm tà hạnh về ý, có tà kiến. Do tà kiến, tà nghiệp làm nhơn duyên,

TỶ KHEO                                           707

sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào khổ giới, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

28. Này Vàsettha, vị Khattiya làm chánh hạnh về
thân, chánh hạnh về miệng, chánh hạnh về ý, có
chánh kiến. Do chánh kiến, chánh nghiệp làm nhơn
duyên, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện
thú, Thiên giới. Này Vàsettha, vị Bà la môn... Này
Vàsettha, vị Vessà... Này Vàsettha, vị Suddà làm
chánh hạnh về thân, chánh hạnh về miệng, chánh
hạnh về ý, có chánh kiến. Do chánh kiến, chánh
nghiệp làm nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào thiện thú, Thiên giới.

29. Này Vàsettha, vị Khattiya, làm hai hạnh về thân,
hai hạnh về miệng, hai hạnh về ý, có chánh kiến tà
kiến lẫn lộn. Do chánh kiến tà kiến, chánh hạnh tà
hạnh lẫn lộn làm nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng
chung, thọ lãnh lạc và khổ thọ. Này Vàsettha, vị Bà
la môn... Này Vàsettha, vị Vessà... Này Vàsettha, vị
Suddà, làm hai hạnh về thân, hai hạnh về miệng, hai
hạnh về ý, có chánh kiến, có tà kiến lẫn lộn. Do
chánh kiến tà kiến, chánh hạnh tà hạnh lẫn lộn làm
nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng chung, thọ lãnh
lạc và khổ thọ.

30. Này Vàsettha, vị Khattiya, chế ngự về thân, chế

TỶ KHEO                                           708

ngự về miệng, chế ngự về ý, sau khi tu tập Bảy pháp
Giác chi đã diệt trừ hoàn toàn (các ác pháp) ngay
trong đời hiện tại. Này Vàsettha, vị Bà la môn... vị
Vessà... Này Vàsettha vị Suddà, chế ngự về thân, chế
ngự về miệng, chế ngự về ý, sau khi tu tập Bảy pháp
Giác chi đã diệt trừ hoàn toàn (các ác pháp) ngay
trong đời hiện tại.

31. Này Vàsettha, trong bốn giai cấp này, vị Tỷ
kheo, là bậc A la hán, lậu hoặc đã diệt tận, việc phải
làm đã làm, gánh nặng đã đặt xuống, mục tiêu đã
đạt tới, hữu kiết sử đã trừ diệt, chánh trí giải thoát.
Vị ấy được gọi là tối thượng trong tất cả giai cấp,
đúng với Chánh pháp, không phải phi pháp. Này
Vàsettha, như vậy Pháp là tối thượng ở đời, trong
hiện tại và cho cả đời sau.

32. Này Vàsettha, bài kệ sau đây được Phạm thiên Sanamkumàra (Thường Đồng hình Phạm thiên) tuyên thuyết:

Chúng sanh tin giai cấp,
Sát đế lỵ tối thắng.
Ai đủ cả trí, đức,
Tối thắng giữa Nhân, Thiên.

Này Vàsettha, bài kệ này được Phạm thiên

TỶ KHEO                                              709

Sanamkumàra, khéo hát chớ không phải vụng hát, khéo nói chớ không phải vụng nói, đầy đủ ý nghĩa chớ không phải không đầy đủ, được Ta chấp nhận.

Này Vàsettha, Ta cũng nói như sau:

Chúng sanh tin giai cấp,
Sát đế lỵ tối thắng.
Ai đủ cả trí, đức,
Tối thắng giữa Nhân, Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Vàsettha và Bhàradvàja hoan hỷ tín thọ lời giảng Thế Tôn.

TỶ KHEO                                       710

129 Samôn pháp - Thế nào là Samôn pháp - Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143

DHAMMIKA –Tăng III, 143

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) tại
núi Gijihakùta (Linh Thứu).
Lúc bấy giờ, Tôn giả Dhammika trú tại chỗ sanh
trưởng của mình và có tất cả bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng ấy.
Tại đấy, Tôn giả Dhammika đối với các khách Tỷ-
kheo, mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm,
khiến họ tức giận với những lời nói. Và các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, khiến họ tức giận, liền bỏ
đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ.
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng, suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo Tăng các
vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng
tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo
lại bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Do nhân
gì, do duyên gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không
có an trú, từ bỏ trú xứ? "Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng
nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm

TỶ KHEO                                            711

biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với
những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú
xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi chỗ
khác."
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, thưa với Tôn giả
Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy
từ bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi."
2. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một
trú xứ khác. Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc
các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm,
làm cho tức giận với các lời nói. Và các khách Tỷ-
kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với các
lời nói, liền bỏ đi, không an trú, và từ bỏ trú xứ. Rồi
các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật
dụng cần thiết, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ
đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên
gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không có an trú, từ
bỏ trú xứ? " Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy
nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc các
khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm
họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy

TỶ KHEO                                              712

bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, nên bỏ đi, không có n trú, từ bỏ trú xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi đến chỗ khác". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả Dhammika; sau khi đến, thưa với tôn giả Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy tử bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi". 3. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một xứ khác . Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói. Và các khách tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói, liền bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau: "Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên gì, các khách Tỷ- kheo lại bỏ đi, không có an trú từ bỏ trú xứ? ". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm tức giận với những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú xứ. Vậy

TỶ KHEO                                             713

chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
Rồi các cư sĩ tại chỗ đất sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, nói với Tôn giả Dhammika:
"Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
4. Rồi Tôn giả Dhammika suy nghĩ: "Ta đã bị các cư
sĩ tại chỗ đất sanh trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy
trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng. Nay ta sẽ đi tại chỗ
nào? Ta hãy đi đến Thế Tôn". Rồi Tôn giả
Dhammika cầm y bát, ra đi, hướng đến Ràjagaha
(Vương Xá), dần dần đi đến núi Gijihakùta (Linh
Thứu) tại Ràjagaha; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Dhammika đang ngồi xuống một bên:
- Này Bà-la-môn Dhammika, Ông đi từ đâu đến?
- Bạch Thế Tôn, con bị các cư sĩ tại chỗ đất sanh
trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy trú xứ tại chỗ đất
sanh trưởng!
- Thôi vừa rồi, này Bà-la-môn Dhammika! Sự việc
này, đối với ông có hề hấn gì! Dầu họ có mời ông từ
bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã từ bỏ chỗ ấy, chỗ
ấy, ông đã đi đến gần Ta!
5. Trong quá khứ, này Bà-la-môn Dhammika, các
nhà buôn đường biển đem theo một con chim để tìm
bờ, khi họ đi tàu ra biển. Khi chiếc tàu ra xa, không

TỶ KHEO                                            714

thấy bờ, họ thả con chim đi tìm bờ. Con chim bay về
hướng Đông, bay về hướng Tây, bay về hướng Bắc,
bay về hướng Nam, bay về hướng Trên, bay về
hướng Gió. Nếu nó thấy bờ xung quanh, nó liền bay
luôn. Nếu nó không thấy bờ xung quanh, nó bay trở
lui về tàu. Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, dầu
họ có mời Ông từ bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã
từ bỏ chỗ ấy, chỗ ấy, Ông đã đi đến gần Ta.
6. Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, vua
Koravya có một cây bàng chúa tên là Suppatittha,
cây này có năm cành, có bóng mát dịu, rất là khả ý.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha tỏa rộng ra đến mười hai do tuần, các rễ
mọc lan rộng đến năm do tuần.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha có những trái cây to lớn, lớn như những
cái nồi con; những trái cây ngọt lịm, trong sáng và
ngọt như mật ong.
Này Bà-la-môn Dhammika, vua với các cung nữ
hưởng thụ một cành của cây bàng chúa Suppatittha;
quân đội hưởng thụ một cành; các dân chúng ở thị
trấn và quốc độ hưởng thụ một cành; các Sa-môn,
Bà-la-môn hưởng thụ một cành; các loài thú, loài
chim hưởng thụ một cành.

TỶ KHEO                                           715

Này Bà-la-môn Dhammika, không có ai phòng hộ
các trái của cây bàng chúa Suppatittha, và không có
ai hại nhau vì trái cây.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, một người sau khi đã
ăn hết cho đến thỏa thích những trái của cây bàng
chúa Suppatittha, liền bẻ gãy một cành rồi bỏ đi.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây
bàng chúa Suppatittha suy nghĩ như sau: "Thật là vi
diệu, thưa Tôn giả! Thật là hy hữu, thưa Tôn giả, con
người lại ác cho đến như vậy! Sau khi ăn cho đến
thỏa thích các trái của cây bàng chúa Suppatittha, lại
bẻ một cành rồi bỏ đi! Vậy cây bàng chúa
Suppatittha hãy đừng sanh trái nữa trong tương lai!
"Rồi này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa trong tương lai.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vua Koravya đi đến
Thiên chủ Sakka; sau khi đến, thưa với Thiên chủ
Sakka: "Tôn giả có biết không? Cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa! "
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, Thiên chủ Sakka
thực hiện thần thông, khiến cho mưa to gió lớn khởi
lên, làm cây bàng chúa Suppatittha ngã xuống và bật
gốc rễ.
Này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây bàng
chúa Suppatittha khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy
mặt, khóc lóc, đứng một bên.

TỶ KHEO                                             716

Này Bà-la-môn Dhammika, rồi Thiên chủ Sakka đi
đến vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha, sau khi
đến, nói với vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha
như sau:
"- Vì sao, này vị Thiên kia, Ông lại khổ đau, sầu
muộn, nước mắt đầy mặt, khóc lóc, đứng một bên?
"- Thưa Tôn giả, có cơn mưa to gió lớn khởi lên, và
làm cho chỗ trú xứ của con bị ngã xuống và bật gốc
rễ lên.
"- Này vị Thiên kia, có phải ông đang gìn giữ cây
pháp, nhưng cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm trú xứ
của Ông bị ngã xuống và bật gốc rễ lên?
"- Làm thế nào, thưa Tôn giả, một cây... được gìn giữ
như một cây pháp?
"- Ở đây, này vị Thiên kia, những người cần rễ đến
lấy rễ cây đi, những người cần vỏ đến lấy vỏ cây đi.
Những người cần lá đến lấy lá đi. Những người cần
bông đến lấy bông đi. Những người cần trái đến lấy
trái đi. Như vậy, không có gì để khiến cho một vị
Thiên phải không hoan hỷ, không vui vẻ. Như vậy, là
một cây được gìn giữ như một cây pháp.
"- Thưa Tôn giả, con không gìn giữ một cây pháp,
khi cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm chỗ trú xứ của
con ngã xuống và bật gốc rễ lên!

TỶ KHEO                                            717

"- Này vị Thiên kia, nếu ông gìn giữ cây pháp, thời
trú xứ của ông sẽ trở lại như xưa.
"- Thưa Tôn giả, con sẽ gìn giữ cây pháp, mong rằng
trú xứ của con trở lại như xưa."
Rồi Thiên chủ Sakka thực hiện thần thông khiến cho
mưa to gió lớn đến dựng đứng lại cây bàng chúa và
chữa lành những rễ cây
Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, Ông có gìn
giữ Sa-môn pháp, khi các người cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng mời ông đi khỏi bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng không?
- Như thế nào, thưa Thế Tôn, là một Sa-môn gìn giữ
Sa-môn pháp?
- Như thế này, này Bà-la-môn Dhammika, ở đây, một
Sa-môn không có mắng nhiếc lại người đã mắng
nhiếc mình, không có tức giận người đã tức giận
mình, không có quở trách người đã quở trách mình.
Như vậy, này Bà-la-môn Dhammika, là vị Sa-môn
gìn giữ Sa-môn pháp.
- Thưa Thế Tôn, con không gìn giữ Sa-môn pháp khi
những người cư sĩ ở tại chỗ sanh trưởng mời con đi
khỏi hoàn toàn bảy trú xứ trong chỗ được sanh
trưởng.

TỶ KHEO                                          718

7. - Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có một
ngoại đạo sư tên là Sunettto (Diệu Nhãn) đã viễn ly
các dục.
Này Bà-la-môn Dhammika, ngoại đạo sư Sunetto có
hàng trăm đệ tử. Ngoại đạo sư Sunetto thuyết pháp
về cộng trú tại Phạm thiên giới cho các người đệ tử.
Những ai nghe ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về
cọng trú tại Phạm thiên giới mà tâm không được
hoan hỷ, các người ấy sau khi thân hoại mạng chung
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Còn những ai, này Bà-la-môn Dhammika, nghe
ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về cộng trú tại
Phạm thiên giới, tâm được hoan hỷ, các người ấy sau
khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này.
Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có ngoại đạo
sư tên là Mugapakkha... có ngoại đạo sư tên là
Aranemi... có ngoại đạo sư tên là Kuddàlaka... có
ngoại đạo sư tên là Hatthipàla... có ngoại đạo sư tên
là Jotipàla đã viễn ly các dục... được sanh vào thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này.
Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn Dhammika? Đối
với sáu ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối
với chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị
ấy, ai với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, như
vậy có sanh khởi ra nhiều vô phước không?

TỶ KHEO                                            719

- Thưa có, bạch Thế Tôn.
8. - Thật vậy, này Bà-la-môn Dhammika, đối với sáu
ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối với
chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị ấy, ai
với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, có sanh
khởi ra nhiều vô phước. Còn ai, đối với vị đầy đủ
chánh kiến, với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở
trách, như vậy sanh khởi ra nhiều vô phước hơn nữa.
Vì cớ sao? Ta tuyên bố rằng, này Bà-la-môn
Dhammika, sự tổn hại đối với các ngoại đạo sư như
vậy không bằng sự tổn hại nếu đối xử với các vị đồng
Phạm hạnh.
Do vậy, này các Bà-la-môn Dhammika, cần phải học
tập như sau:
"Chúng tôi sẽ không có tâm uế nhiễm đối với vị
đồng Phạm hạnh". Này Bà-la-môn Dhammika, các
ông cần phải học tập như vậy.

Các vị Bà-la-môn,
Như Sư Sunetto,
Sư Mugapakkha,
Và Aranemi,
Sư Kuddalaka,
Và Hatthipàla,
Sư Jotipàla,
Và Sư Govinda,

TỶ KHEO                                           720

Là quốc sư thứ bảy.
Sáu Sư bạn vị này,
Là những vị danh tiếng,
Quá khứ không hại ai,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
Và các hàng đệ tử,
Con số lên hàng trăm,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
- Ẩn sĩ ngoại đạo ấy,
Ly tham, tâm Thiền định,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng nhiếc họ,
Người như vậy tạo ra,
Rất nhiều sự vô phước.
- Đối một đệ tử Phật,
Tỷ-kheo có chánh kiến,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng vị ấy,
Người như vậy tạo ra,
Nhiều vô Phước hơn nữa.
Chớ phật lòng bậc thiện,

TỶ KHEO                               721

Hãy từ bỏ kiến xứ,
Tối thượng trong Thánh chúng,
Vị ấy được gọi vậy.
Ai chưa ly các dục,
Năm căn còn mềm dịu,
Tín, niệm và tinh tấn,
Với chỉ và với quán,
Nếu phật ý vị ấy,
Trước hết tự hại mình,
Sau khi tự hại mình,
Lại hại đến người khác,
Ai tự bảo vệ mình,
Bề ngoài cũng bảo vệ,
Do vậy, bảo vệ mình,
Bậc trí không tổn hại.

TỶ KHEO                                   722

130 Samôn rác rưới - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513

CÁC ĐỒ RÁC –Tăng III, 513

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Campà, trên bờ hồ
Gaggarà. Lúc bấy giờ, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-
kheo phạm tội. Vị ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, tránh
né vấn đề với một vấn đề khác, hướng câu chuyện ra
ngoài, và hiện tướng phẫn nộ, sân hận và bất mãn.
Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, hãy đuổi người này ra! Này các Tỷ-kheo, hãy tẩn xuất người này ra! Này các Tỷ- kheo, người này đáng bị khai trừ.

Sao để con cháu người khác làm phiền nhiễu các
ông? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi nào một người đi
ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi
tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-
kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không
thấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ-kheo thấy phạm tội,
họ biết người này là như sau: "Người này là Sa-môn
ô uế, họ là Sa-môn rơm rạ, là Sa-môn rác rưới. Khi
biết như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì sao? Chớ
để cho người ấy làm ô uế các Sa-môn hiền thiện
khác.

TỶ KHEO                                           723

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một ruộng lúa mì đã đầy đủ cây lúa mì ô nhiễm, cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới được mọc lên với rễ như vậy, giống như các cây lúa mì hiền thiện khác. Với cành lá như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác; Với lá là như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác, cho đến khi nào đầu ngọn lúa chưa mọc ra. Khi đầu ngọn lúa mọc ra, họ biết: "Đây là cây lúa mì hoang, đây là cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới". Sau khi biết như vậy, họ nhổ cây lúa mì ấy lên, luôn cả rễ, và quăng cây lúa mì ấy ra khỏi ruộng lúa. Vì cớ sao? Họ nói: "Đừng để cho cây lúa mì làm uế nhiễm các cây lúa mì hiền thiện khác".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một đống lúa lớn đang được sàng quạt, tại đấy, các hột lúa nào chắc

TỶ KHEO                                              724

cứng, có hạt, chúng được chất thành đống một bên; còn những hạt lúa nào yếu kém, chỉ là rơm, thời được gió thổi tạt qua một bên, và người chủ, với cây chỗi, quét chúng còn xa hơn nữa. Vì cớ sao? "Chớ để cho lúa ấy làm uế nhiễm các hạt lúa hiền thiện khác ".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn ô uế, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

5. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người cần một số ống nước, lấy một cây búa sắc bén và đi vào rừng, và với cán cây búa ấy, gõ vào thân cây này hay thân cây khác. Ở đây, những cây nào chắc cứng, có lõi, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội được tròn cứng. Còn những cây nào ở giữa bị mục nát, không có lõi (đầy ứ bất tịnh) nhơ bẩn, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội lép xẹp. Người ấy chặt cây ấy, gốc ấy; sau khi chặt gốc, người ấy chặt ngọn; sau khi chặt ngọn, người ấy rửa phía trong của cây cho

TỶ KHEO                                              725

thật sạch; khi rửa phía trong cho thật sạch rồi, người ấy nối liền các ống ấy lại.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

Thầy có thể biết được
Người này Thầy chung sống
Ái dục và phẫn nộ
Dèm pha và ngoan cố
Não hại và tật đố
Xan tham và man trá
Nói nhu hòa giữa người
Nói như lời Sa-môn
Che giấu, làm việc ác
Ác kiến, thiếu kính trọng
Quanh co và nói láo
Biết vậy, người làm gì?
Tất cả phải đồng tình

TỶ KHEO                                              726

Cùng tránh né người ấy
Hãy tẩn xuất rơm rác
Hãy tống cổ uế trược
Từ nay hãy đuổi xa
Kẻ nói nhiều vô ích
Không phải là Sa-môn
Nhưng hiện tướng Sa-môn
Tẩn xuất kẻ ác dục
Ác hạnh, ác uy nghi
Sống với người thanh tịnh
Sống trong sạch chánh niệm
Hòa hợp biết khôn khéo
Hãy chấm dứt khổ đau.

TỶ KHEO                                727

131 Samôn sen trắng, sen hồng, tinh luyện, bất động - Kinh CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717

CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện trong các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là hạng hữu học,
đang đi trên con đường, sống cố gắng hướng đến vô
thượng an ổn khỏi các ách nạn. Ví như, này các Tỷ-
kheo, vị trưởng nam vua Sát-đế-lỵ, xứng đáng để
được làm lễ quán đảnh, nhưng chưa làm lễ quán
đảnh, và đạt đến địa vị bất động. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học, đang đi trên con
đường, sống cố gắng hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các ách nạn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, là
hạng Sa-môn bất động.

TỶ KHEO                                           728

3. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nhưng
chưa với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát, và với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện trong các hàng Sa-môn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được
yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; nhiều
lần được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần

TỶ KHEO                                             729

được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi
không được yêu cầu.
-   Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các
vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả
ái, với ít không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ
khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái.
-   Ở đây, một số cảm thọ khởi lên phát sanh từ mật
hay phát sanh từ đàm, hay phát sanh từ gió, hay
phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân thể;
hay phát sinh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát sanh
từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh từ các
công kích thình lình bên ngoài vào, hay do quả dị
thục của nghiệp; những số cảm thọ ấy không khởi
lên nhiều, vị ấy ít bị bệnh tật.
-   Đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại
lạc trú, có được không khó khăn, có được không
mệt nhọc, có được không phí sức;
-   Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện trong các
hàng Sa-môn.

6. Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời

TỶ KHEO                                                730

này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

- Này các Tỷ-kheo, Ta nhiều lần được yêu cầu nhận
y, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu
cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu
cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu.
- Ta sống với các Tỷ-kheo nào, các vị ấy đối với
Ta, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân
nghiệp không khả ái; với nhiều khẩu nghiệp khả
ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái; với nhiều ý
nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái; giúp
đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không
khả ái.
- Phàm có những cảm thọ nào khởi lên, phát sanh
từ mật, hay phát sinh từ đàm, hay phát sanh từ gió,
hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân
thể, hay phát sanh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát
sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh
từ sự công kích thình lình bên ngoài vào, hay do
quả dị thục các nghiệp; những cảm thọ ấy không
khởi lên nhiều nơi Ta.
- Ta ít bị bệnh tật. Đối với bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, hiện tại lạc trú, Ta có được không khó

TỶ KHEO                                              731

khăn, có được không mệt nhọc, có được không
phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tai, với
thắng trí, Ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, nếu có nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 2 – Tăng I, 721

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

TỶ KHEO                                            732

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc hướng đến giác ngộ. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt
ba kiết sử, làm cho nhẹ bớt tham, sân, si, là bậc Nhất
lai, chỉ có một lần trở lui đời này rồi chấm dứt khổ
dâu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, là vị Bất lai, từ đấy nhập Niết-
bàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, do đoạn tận các lậu hoặc, Tỷ-kheo ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải

TỶ KHEO                                             733

thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng Sa-môn này có mặt, xuất hiện ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 3 – Tăng I, 723

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri kiến,
chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng,
chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

TỶ KHEO                                           734

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ..., chánh định, chánh trí, chánh giải thoát,
nhưng không có an trú với thân cảm giác tám giải
thoát. Như vậy này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ... chánh giải thoát, an trú với thân cảm giác tám
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-
môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói
về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, này các
Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là
hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                              735

CÁC HẠNG SA MÔN 4 – Tăng I, 724

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị hữu học, ý chưa đạt được
mục đích, đang sống hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các khổ ách. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc chấm dứt; đây là thọ ... đây là tưởng ... đây là các hành ... đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức chấm dứt". Nhưng vị ấy chưa an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.

TỶ KHEO                                             736

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sống, tùy quán
sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc ... đây là
thức chấm dứt". Và vị ấy an trú với thân cảm giác
tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, người ấy này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                          737

132 Sau khi nghe pháp, cố gắng thành tựu 2 sự an tịnh, Thân an tịnh và Tâm an tịnh - Kinh TUỆ – Tăng III, 491

TUỆ –Tăng III, 491

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám nhân này, có tám duyên
này, khiến căn bản Phạm hạnh chưa chứng được
có thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời
đưa đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được
viên mãn.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống dựa trên
bậc Đạo sư hay bậc đồng Phạm hạnh đóng vai trò y
chỉ sư, ở đây được an trú tàm quý một cách sắc sảo,
được ái mộ, được kính trọng. Này các Tỷ-kheo, đây
là nhân thứ nhất, duyên thứ nhất khiến căn bản Phạm
hạnh chưa chứng được có thể chứng được với trí tuệ,
nếu chứng được thời đưa đến tăng trưởng, tăng rộng,
được tu tập, được viên mãn.

3. Vị ấy do sống dựa trên bậc Đạo sư hay bậc đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, ở đây được an trú tàm quý một cách sắc sảo, được ái mộ, được kính trọng, thường đi đến họ hỏi đi hỏi lại: "Thưa Tôn giả,

TỶ KHEO                                             738

cái này là thế nào? Ý nghĩa cái này là gì? " Các Tôn giả ấy mở rộng cái gì không được mở rộng, phơi bày những gì không được phơi bày, và đối với những pháp còn đang nghi vấn, họ giải tỏa những nghi vấn. Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ hai, duyên thứ hai khiến căn bản Phạm hạnh chưa chứng được có thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời đưa đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được viên mãn.

4. Vị ấy sau khi nghe pháp, cố gắng thành tựu hai sự an tịnh: Thân an tịnh và tâm an tịnh. Này các Tỷ- kheo, đây là nhân thứ ba … được viên mãn.

5. Vị ấy có giới đức, sống chế ngự với sự chế ngự
của giới bổn, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập các
học pháp. Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ tư …
được viên mãn.

6. Vị ấy nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, chất chứa
điều đã nghe; những pháp ấy, sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, nghĩa lý văn cú cụ túc, đề cao đời sống
Phạm hạnh đầy đủ thanh tịnh; những pháp ấy, vị ất
đã nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ tụng đọc nhiều
lần, chuyên ý quán sát, khéo thể nhập chánh kiến.
Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ năm … được viên
mãn.

TỶ KHEO                                           739

7. Vị ấy tinh cần tinh tấn, để đoạn tận các pháp bất
thiện, đề làm sanh khởi các pháp thiện, nỗ lực kiên
trì, không bỏ rơi gánh nặng đối với các pháp thiện.
Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ sáu… được viên
mãn.

8. Vị ấy đi đến chư Tăng, không là người nói nhiều,
không nói chuyện phù phiếm, tự mình nói pháp hay
mời người khác nói, không khinh thường sự im lặng
của bậc Thánh. Này các Tỷ-kheo, đây là nhân thứ
bảy … được viên mãn.

9. Vị ấy sống tùy quán sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi; đây là sắc chấm dứt; Đây là thọ, đây là thọ tập khởi; đây là thọ chấm dứt; đây là tưởng … đây là hành … Đây là thức, đây là thức tập khởi; đây là thức chấm dứt". Này các Tỷ- kheo, đây là nhân thứ tám, duyên thứ tám, khiến căn bản Phạm hạnh chưa chứng được có thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời đưa đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được viên mãn.

10. Các vị đồng Phạm hạnh quý mến vị ấy như sau: "Tôn giả này sống nương tựa vào bậc Đạo Sư hay một vị đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, ở đây được an trú tàm quý một cách sắc sảo, được ái mộ, được kính trọng. Thật vậy, Tôn giả này biết điều đáng biết thấy điều đáng thấy". Đây là pháp đưa đến

TỶ KHEO                                             740

được ái mộ, được cung kính, được tu tập, đưa đến Sa-môn hạnh, nhứt tâm thuần nhất.

11. Tôn giả này sống nương tựa vào bậc Đạo Sư, hay
bậc đồng Phạm hạnh đóng vai trò y chỉ sư, ở đây
được an trú tàm quý một cách sắc sảo, được ái mộ,
được kính trọng … (như số 3 ở trên) … họ giải tỏa
những nghi vấn ấy. Đây là pháp đưa đến được ái mộ,
được cung kính, được tu tập, đưa đếm Sa-môn hạnh,
nhứt tâm thuần nhất.

12. Tôn giả này sau khi nghe pháp (như số 4 ở trên)
… tâm an tịnh. Đây là pháp đưa đến được ái mộ,
được cung kính, được tu tập, đưa đếm Sa-môn hạnh,
nhứt tâm thuần nhất.

13. Tôn giả này có giới đức … (như số 5 ở trên) … học tập trong các học pháp. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp … thuần nhất.

14. Tôn giả này nghe nhiều … (như số 6) … khéo thành tựu chánh kiến. Đây là pháp … thuần nhất.

15. Tôn giả này sống tinh cần tinh tấn … (như số 7 ở trên) … đối với các pháp thiện. Đây là pháp … thuần nhất.

TỶ KHEO                                           741

16. Tôn giả này đi đến Tăng chúng … (như số 8 ở trên) … sự im lặng của bậc Thánh. Đây là pháp … thuần nhất.

17. Tôn giả này sống tùy quán sanh diệt trong năm
thù uẩn… (như số 9 ở trên) … đây là thức chấm dứt,
đây là pháp đưa đến được ái mộ, được cung kính,
được tu tập, đưa đến Sa-môn hạnh, nhứt tâm thuần
nhất.

Này các Tỷ-kheo, tám nhân này, tám duyên này
khiến cho căn bản Phạm hạnh chưa chứng được có
thể chứng được với trí tuệ, nếu chứng được thời đưa
đến tăng trưởng, tăng rộng, được tu tập, được viên
mãn.

TỶ KHEO                                          742

133 Sám hối - Tỉ mỉ quá - Kinh PANKADHÀ – Tăng I, 429

PANKADHÀ – Tăng I, 429
1. Một thời Thế Tôn đang du hành giữa dân chúng
Kosala cùng với đại chúng Tỷ-kheo, đi đến một thị
trấn của dân chúng Kosala, tên là Pankadhà. Tại đấy,
Thế Tôn trú ở Pankadhà. Pankadhà là một thị trấn
của dân chúng Kosala.
Lúc bấy giờ, một Tỷ-kheo tên là Kassapogotta trú ở
Pankadhà. Tại đấy, Thế Tôn với một pháp thoại liên
hệ đến học giới, giảng dạy cho các Tỷ-kheo, khích
lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỉ. Rồi Tỷ-kheo
Kassapogotta, trong khi Thế Tôn với một pháp thoại
liên hệ đến học pháp, giảng cho các Tỷ-kheo, khích
lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, lấy làm bất
nhẫn, lấy làm bất mãn, nghĩ rằng: "Sa-môn này quá
tăn măn tỉ mỉ!".
2. Thế Tôn, sau khi trú ở Pankadhà cho đến khi thỏa
mãn, rồi ra đi, du hành hướng đến Ràjagaha, tiếp tục
du hành và đến tại Ràjagaha. Tại đấy, Thế Tôn trú ở
Ràjagaha, núi Gitjjhakùta.
Rồi Tỷ-kheo Kassapogotta, sau khi Thế Tôn đi
không bao lâu, cảm thấy hối hận, ăn năn, nghĩ rằng:
"Thật không lợi ích cho ta, thật lợi ích không được

TỶ KHEO                                           743

tốt cho ta, thật không khéo lợi ích cho ta, khi Thế
Tôn với pháp thoại liên hệ đến học pháp, giảng cho
các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỷ, ta lại lấy làm bất nhẫn, lấy làm bất mãn,
nghĩ rằng: "Sa-môn này quá tăn măn, tỉ mỉ! "(quá
khắt khe?). Vậy ta hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
trước mặt Thế Tôn, hãy tỏ lộ có phạm tội là có phạm
tội".
3. Rồi Tôn giả Kassapogotta, sau khi dọn dẹp lại chỗ
nằm, cầm y bát, rồi ra đi đến hướng Ràjagaha, tiếp
tục đi đến Ràjagaha, núi Gijjhakùta, đến Thế Tôn,
sau khi đến. Đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo Kassapogotta
bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, một thời Thế Tôn trú ở Pankadhà,
Pankadhà là một thị trấn các dân tộc Kosala. Tại đấy,
Thế Tôn với một pháp thoại liên hệ đến học pháp,
giảng dạy cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn
khởi, làm cho hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, trong khi Thế
Tôn, với một pháp thoại liên hệ đến học pháp, giảng
dạy cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn khởi,
làm cho hoan hỷ, con lấy làm bất nhẫn, con cảm thấy
bất mãn, nghĩ rằng: "Vị Sa-môn này quá tăn măn tỉ
mỉ". Rồi Thế Tôn sau khi trú ở Pankadhà cho đến khi
thỏa mãn, liền ra đi, du hành đến Ràjagaha. Bạch Thế
Tôn, sau khi Thế Tôn đi không bao lâu, con cảm thấy
hối hận, ăn năn: "Thật không lợi ích cho ta, thật lợi

TỶ KHEO                                            744

ích không được tốt cho ta, thật không khéo lợi ích cho ta, khi Thế Tôn với pháp thoại liên hệ đến học pháp, giảng cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, ta lại lấy làm bất nhẫn, lấy làm bất mãn, nghĩ rằng: "Sa-môn này quá tăn măn, tỉ mỉ!". Vậy ta hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến, trước mặt Thế Tôn, hãy tỏ lộ có phạm tội là có phạm tội!". Phạm tội đã chinh phục con, bạch Thế Tôn, ngu si như con, đần độn như con, bất thiện như con. Vì rằng trong khi Thế Tôn, với một pháp thoại liên hệ đến học pháp, giảng dạy cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, con lấy làm bất nhẫn, con cảm thấy bất mãn, nghĩ rằng: "Vị Sa-môn này quá tăn măn tỉ mỉ". Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận con có phạm tội là có phạm tội, để con ngăn chặn trong tương lai. 4. - Thật vậy, này Kassapogotta, phạm tội đã chinh phục Thầy, ngu si đần độn như Thầy, bất thiện như Thầy! Vì rằng trong khi Ta với một pháp thoại liên hệ đến pháp học, giảng dạy cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, Thầy lại lấy làm bất nhẫn, lấy làm bất mãn, nghĩ rằng: "Vị Sa- môn này quá tăn măn tỉ mỉ". Và này Kassapogotta, khi Thầy thấy có phạm tội là có phạm tội, và như pháp phát lộ, thời Ta chấp nhận cho Thầy. Đây là sự tăng trưởng giới luật của bậc Thánh này, khi ai thấy

TỶ KHEO                                           745

có phạm tội là có phạm tội, và như pháp phát lộ, để ngăn chặn trong tương lai. 5. Nếu một trưởng lão Tỷ-kheo, này Kassapa, không ưa thích học tập, không tán thán chấp hành học tập, và đối với các Tỷ-kheo không ưa thích học tập, vị này không khích lệ họ học tập. Còn đối với các Tỷ-kheo ưa thích học tập, vị này không tán thán họ chơn thực và đúng thời. Tỷ-kheo trưởng lão như vậy, này Kassapa, Ta không có tán thán. Vì cớ sao? Vì các Tỷ-kheo khác có thể thân cận với trưởng lão ấy, nghĩ rằng: "Bậc Đạo sư tán thán vị ấy". Và những ai thân cận với vị ấy, họ có thể chấp nhận tri kiến của vị ấy. Và những ai chấp nhận tri kiến của vị ấy, sẽ đem lại bất hạnh, đau khổ lâu dài cho họ. Do vậy, này Kassapa, Ta không tán thán Tỷ-kheo trưởng lão ấy. 6. Nếu một trung niên Tỷ-kheo, này Kassapa, … nếu một tân học Tỷ-kheo, này Kassapa, không ưa thích học tập, không tán thán chấp hành học tập, và có các Tỷ-kheo không ưa thích học tập, vị này không khích lệ họ học tập. Còn đối với các Tỷ-kheo ưa thích học tập, vị này không tán thán họ chơn thực và đúng thời. Tỷ-kheo tân học như vậy, này Kassapa, Ta không có tán thán. Vì cớ sao? Vì các Tỷ-kheo khác có thể thân cận với Tỷ-kheo tân học ấy, nghĩ rằng: "Bậc Đạo sư tán thán vị ấy". Và những ai thân cận với vị ấy, họ có thể chấp nhận tà kiến của vị ấy. Và những ai chấp nhận tà kiến của vị ấy, như vậy, sẽ đem lại bất hạnh,

TỶ KHEO                                             746

đau khổ lâu dài cho họ. Do vậy, này Kassapa, Ta không tán thán Tỷ-kheo tân học ấy. 7. Nếu một trưởng lão Tỷ-kheo, này Kassapa, ưa thích học tập, tán thán chấp hành học tập, và các Tỷ- kheo không ưa thích học tập, vị này khích lệ họ học tập. Còn đối với các Tỷ-kheo ưa thích học tập, vị này tán thán họ chơn thực và đúng thời. Tỷ-kheo trưởng lão như vậy, này Kassapa, Ta tán thán. Vì cớ sao? Vì các Tỷ-kheo khác có thể thân cận với trưởng lão ấy, nghĩ rằng: "Bậc Đạo sư tán thán vị ấy". Và những ai thân cận với vị ấy, họ có thể chấp nhận tri kiến của vị ấy. Và những ai chấp nhận tri kiến của vị ấy, như vậy, sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho họ. Do vậy, này Kassapa, Ta tán thán Tỷ-kheo trưởng lão ấy. 8. Nếu một Tỷ-kheo trung niên, này Kassapa, … nếu một Tỷ-kheo tân học, này Kassapa, ưa thích học tập, tán thán chấp hành học tập, và có các Tỷ-kheo không ưa thích học tập, vị này khích lệ họ học tập. Còn đối với các Tỷ-kheo ưa thích học tập, vị này tán thán họ chơn thực và đúng thời. Tỷ-kheo tân học như vậy, này Kassapa, Ta tán thán. Vì cớ sao? Vì các Tỷ-kheo khác có thể thân cận với Tỷ-kheo tân học ấy, nghĩ rằng: "Bậc Đạo sư tán thán vị ấy". Và những ai thân cận với vị ấy, họ có thể chấp nhận tri kiến của vị ấy. Và những ai chấp nhận tri kiến của vị ấy, sẽ đem lại

TỶ KHEO                                             747

hạnh phúc, an lạc lâu dài cho họ. Do vậy, này Kassapa, Ta tán thán Tỷ-kheo tân học ấy.

TỶ KHEO                                    748

134 Sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443

CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443

1. - Đầy đủ với ba đức tánh, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, và được
xem như một biểu tượng của vua. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua hiền
thiện, thuần thục, đầy đủ sắc đẹp, đầy đủ với sức
mạnh, đầy đủ với tốc lực.
Đầy đủ với ba đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sử dụng của vua, và được
xem như một biểu tượng của vua.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đầy đủ với ba pháp,
một Tỷ-kheo đáng được cung kính. Đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là ba? Ở
đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp, đầy
đủ sức mạnh, đầy đủ tốc lực.

TỶ KHEO                                          749

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sắc
đẹp?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo giữ gìn giới
luật, sống hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ
uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi
nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học
pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy
đủ sắc đẹp.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sức
mạnh?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần
tinh tấn, đoạn tận các pháp bất thiện, thành tựu
đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, dõng mãnh,
không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sức
mạnh.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ biết:
"Đây là Khổ", như thật rõ biết: "Đây là Khổ tập",
như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt", như thật rõ
biết: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng

TỶ KHEO                                              750

được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN THỤC 2 – 445tc1

1-4. … (Hoàn toàn giống như kinh trên)
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh tại chỗ ấy
nhập Bát-Niết bàn, khỏi phải trở lui từ thế giới ấy,
đến thế giới này. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng
phước vô thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN THỤC 3 – 445tc1

1-4. … (Hoàn toàn giống như kinh số 94, từ 1-4) 5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực?

TỶ KHEO                                              751

 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ và chứng đạt an trú vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được
chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                              752

135 Sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực, sự cân đối - Kinh CON NGỰA THUẦN CHỦNG 1 – Tăng II, 293

CON NGỰA THUẦN CHỦNG 1 – Tăng II, 293

1.- Đầy đủ với bốn đức tánh, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua, hiền thiện, thuần chủng, xứng đáng để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, được xem như một biểu tượng của vua. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua hiền
thiện thuần chủng, đầy đủ với sắc đẹp, đầy đủ với
sức mạnh, đầy đủ với tốc lực, đầy đủ với cân đối.
Đầy đủ với bốn đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần chủng, xứng
đáng để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, được
xem như một biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đầy đủ với bốn pháp,
môt Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là bốn?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp, đầy đủ với sức mạnh, đầy đủ với tốc lực, đầy đủ với cân đối.

TỶ KHEO                                         753

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống có giới luật,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong
các học pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
đầy đủ sắc đẹp.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sức mạnh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần, tinh tấn, đoạn tận các pháp bất thiện, thành tựu đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, dõng mãnh, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sức mạnh.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo như thật rõ biết: "Đây là khổ"; như thật rõ biết: "Đây là khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là khổ diệt"; như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.

TỶ KHEO                                              754

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sự cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được thâu nhận các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sự cân
đối. Này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp này,
Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, được tôn trọng,
được cúng dường, được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN CHỦNG 2 – Tăng II, 295

(Giống như kinh trước, chỉ khác định nghĩa về tốc độ của Tỷ-kheo, có thể giải thích khác như sau)

… Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tốc độ vị Tỷ-kheo?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình chứng ngộ với
thắng trí, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
đầy đủ tốc lực.

(các đức tánh khác như kinh trước) …

TỶ KHEO                                            755

TỶ KHEO   756

136 Sắc đẹp, tốc lực, sự cân đối của Tỳ kheo - Kinh CÁC LOẠI NGỰA THUẦN THỤC – Tăng I, 532

CÁC LOẠI NGỰA THUẦN THỤC – Tăng I, 532

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết giảng về ba loại
ngựa hiền thiện, thuần thục, ba hạng người hiền
thiện, thuần thục. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa hiền
thiện, thuần thục?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.
Những loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa
hiền thiện, thuần thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người hiền
thiện, thuần thục?

TỶ KHEO                                              757

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.
Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng
người hiền thiện, thuần thục.
2. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị
ấy ngập ngừng không trả lời. Đây Ta nói trong
nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị

TỶ KHEO                                              758

bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện,
thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối.
3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị
ấy liền trả lời không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện,
thần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân
đối.
4. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

TỶ KHEO                                             759

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị
ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện,
thần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng
người hiền thiện, thuần thục.

TỶ KHEO                                           760

137 Sắc đẹp, tốc lực, sự cân đối của Tỳ kheo - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 526

NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 526

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa
chưa được điều phục và Ta sẽ giảng về ba hạng người
chưa được điều phục. Hãy lắng nghe và khéo tác ý,
Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa chưa
được điều phục?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Có loại ngựa chưa được điều phục, có tốc lực,
nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối: bề
cao, chu vi, bề ngoài.
- Nhưng ở đây, có loại ngựa chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có
cân đối.

TỶ KHEO                                          761

- Nhưng ở đây, có loại ngựa chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và cân đối.
Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa chưa
được điều phục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người chưa
được điều phục?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Có hạng người chưa được điều phục, có tốc
lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.
- Nhưng ở đây, có hạng người chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có
cân đối.
- Nhưng ở đây, có hạng người chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và cân đối.
Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa
được điều phục.
2. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"; như thật rõ biết: "Đây là
Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt";
như thật rõ biết: "Đây là con Đường đưa đến
Khổ diệt"; Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.

TỶ KHEO                                          762

- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy lại ngập ngừng không có trả lời. Đây Ta
nói trong nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như
y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều
phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có
cân đối.
3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không
cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"; như thật rõ biết: "Đây là
Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt";
như thật rõ biết: "Đây là con Đường đưa đến
Khổ diệt"; Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

TỶ KHEO                                          763

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.
4. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"; như thật rõ biết: "Đây là
Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt";
như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến
Khổ diệt"; Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng
người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa
được điều phục.

TỶ KHEO                                            764

138 Sắc đẹp, tốc lực, sự cân đối của Tỳ kheo - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131

NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về:

- Ba loại ngựa chưa được điều phục và ba hạng
người chưa được điều phục;
- Ba loại ngựa được điều phục, và ba hạng người
được điều phục;
- Ba loại ngựa hiền thiện thuần lương và ba
hạng người hiền thiện thuần lương.

Hãy nghe và khéo tác ý. Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa chưa được điều phục?

TỶ KHEO                                        765

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục có tốc lực nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối bề cao, chu vi bề ngoài.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp và cân
đối.

Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa chưa được điều phục.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người chưa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa được điều phục.

TỶ KHEO                                         766

4. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ
tri: "Đây là Khổ", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ
tập", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ diệt", như
thật tuệ tri: "Đây là con đường đưa đến Khổ
diệt". Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy lại ngập ngừng, không có trả lời. Đây Ta
nói trong nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như
y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

5. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ tri: "Đây là Khổ", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ tập", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ diệt", như

TỶ KHEO                                           767

thật tuệ tri: "Đây là con đường đưa đến Khổ
diệt". Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Nhưng vị ấy không nhận được các đồ tư dụng,
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

6. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ
tri: "Đây là Khổ"..., như thật tuệ tri: "Đây là
con Đường đưa đến khổ diệt". Đây Ta nói
trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

TỶ KHEO                                           768

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp có cân đối. Những
hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người
chưa được điều phục.

7. Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không
có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Các loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng loại ngựa được điều phục.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

TỶ KHEO                                          769

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không
có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được điều phục, có tốc lực, không có sắc đẹp, không có cân đối?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy,
được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời
này nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
5. Nhưng được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị
ấy ngập ngừng, không có trả lời. Đây Ta nói
trong nghĩa không có sắc đẹp.
6. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

TỶ KHEO                                          770

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không phải trở lui đời này
nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói trong
nghĩa có sắc đẹp.
- Nhưng vị này không nhận được các đồ tư dụng
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

9. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không phải trở lui đời này
nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.

TỶ KHEO                                           771

- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Và vị ấy nhận được các đồ tư dụng như y áo,
đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng
người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người được
điều phục.

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa hiền thiện thuần lương?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp,
nhưng không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có
cân đối.

Những loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa hiền thiện thuần lương.

TỶ KHEO                                           772

11. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại người hiền thiện thuần lương?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp,
nhưng không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có
cân đối.

Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện thuần lương.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có
tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
ngập ngừng, không trả lời. Đây Ta nói trong
nghĩa không có sắc đẹp.

TỶ KHEO                                            773

- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chúng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có
tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

TỶ KHEO                                            774

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí, chúng ngộ, chứng
đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện thuần lương.

TỶ KHEO                                             775

139 Sắp mạng chung - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:
- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các

TỶ KHEO                                           776

khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong
rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một

TỶ KHEO                                            777

ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.
Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.

TỶ KHEO                                           778

- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.

TỶ KHEO                                             779

5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ
được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh

TỶ KHEO                                             780

tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

TỶ KHEO                                              781

140 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SA MÔN – Tăng II, 545

CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SA MÔN – Tăng II, 545

1. - Có năm điều khổ này cho Sa-môn.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không tự vừa đủ với y nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được
chỗ này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận
được chỗ này chỗ kia;
- Không vui thích trong Phạm hạnh.

Này các Tỷ-kheo, có năm điều khổ này cho Sa-môn.

3. Có năm an lạc này cho Sa-môn.

4. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                        782

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo tự vừa đủ với y nhận được chỗ này
chỗ kia;
- Tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ này chỗ
kia;
- Tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận được
chỗ này chỗ kia;
- Sống vui thích trong Phạm hạnh.

Này các Tỷ-kheo, có năm an lạc này cho vị Sa-môn.

TỶ KHEO                                        783

141 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh KHỔ – Tăng II, 307

KHỔ – Tăng II, 307

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo ngay trong hiện tại sống đau khổ, với tổn não, với ưu não, với nhiệt não, sau khi thân hoại mạng chung, được chờ đợi là ác thú. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo không có lòng tin,
-   Không có lòng hổ thẹn,
-   Không có lòng sợ hãi,
-   Biếng nhác,
-   Ác tuệ.

Thành tựu với năm pháp này, này các Tỷ-kheo, ngay
trong hiện tại sống đau khổ, với tổn hại, với ưu não,
với nhiệt não; sau khi thân hoại mạng chung, được
chờ đợi là ác thú.

2. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo ngay trong hiện tại sống an lạc, không có tổn não, không ưu não, không có nhiệt não; sau khi thân

TỶ KHEO                                            784

hoại mạng chung, được chờ đợi là cõi lành. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

-   Có lòng tin,
-   Có lòng hổ thẹn,
-   Có lòng sợ hãi,
-   Tinh cần tinh tấn,
-   Có trí tuệ.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
ngay trong hiện tại sống an lạc, không có tổn não,
không có ưu não, không có nhiệt não; sau khi thân
hoại mạng chung, được chờ đợi là cõi lành.

TỶ KHEO                                         785

142 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh KHỔ – Tăng III, 240

KHỔ –Tăng III, 240

1.- Thành tựu với sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ngay trong hiện tại sống đau khổ, hiềm hận, có
ưu não, có nhiệt não, sau khi thân hoại mạng chung,
chờ đợi là ác thú.
2. Thế nào là sáu?
- Với dục tầm, với sân tầm, với hại tầm,
- Với dục tưởng, với sân tưởng, với hại tưởng.
Thành tựu với sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ngay trong hiện tại sống đau khổ, hiềm hận, có
ưu não, có nhiệt não, sau khi thân hoại mạng chung,
chờ đợi là ác thú.
3. Thành tựu với sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ngay trong hiện tại sống an lạc, không hiềm
hận, không ưu não, không nhiệt não, sau khi thân
hoại mạng chung, chờ đợi là thiện thú.
4. Thế nào là sáu?
- Với xuất ly tầm, với vô sân tầm, với bất hại tầm,

TỶ KHEO                                            786

- Với xuất ly tưởng, với vô sân tưởng, với bất hại
tưởng.
Thành tựu với sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ngay trong hiện tại sống an lạc, không hiềm
hận, không ưu não, không nhiệt não, sau khi thân
hoại mạng chung, chờ đợi là thiện thú.

TỶ KHEO                                           787

143 Sống an lạc hay đau khổ - Kinh LẠC HỶ – Tăng III, 243

LẠC HỶ –Tăng III, 243

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
ngay trong hiện tại sống với nhiều lạc hỷ, đối với vị
ấy nguyên nhân đã được hình thành để đoạn trừ các
lậu hoặc.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo:
- Tỷ-kheo ưa thích pháp,
- Ưa thích tu tập,
- Ưa thích đoạn trừ,
- Ưa thích viễn ly,
- Ưa thích không có sân hận,
- Ưa thích không có hý luận.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
ngay trong hiện tại sống với nhiều lạc hỷ, đối với vị
ấy, nguyên nhân đã được hình thành để đoạn trừ các
lậu hoặc.

TỶ KHEO                                            788

144 Sống chung an lạc - 10 pháp - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358

ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana,
trong khu vườn của ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ,
một số đông Tỷ-kheo sau buổi ăn, sau khi đi khất
thực trở về, cùng nhau ngồi hội họp trong hội trường,
cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương
nhau với binh khí miệng, lưỡi.

Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng
dậy, đi đến hội trường, sau khi đến. Ngồi xuống trên
chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, Thế Tôn nói
với các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, nay các thầy họp, bàn đến vấn đề gì? Câu chuyện gì giữa Thầy đã bị gián đoạn?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, chúng con ngồi hội họp trong hội trường, cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương nhau với binh khí miệng lưỡi.

- Này các Tỷ-kheo, thật là không xứng đáng cho các Thầy, các thiện nam tử, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia

TỶ KHEO                                              789

đình, sống không gia đình, lại sống cạnh tranh, luận tranh đấu tranh, đả thương nhau với binh khí miệng lưỡi.

Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, cần phải ghi
nhớ tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

Thế nào là mười?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống
được chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sự
nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học
tập trong các học pháp. Phàm vị Tỷ-kheo nào có giới,
sống chế ngự... trong các học pháp: Đây là pháp cần
phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính hòa hợp, nhất trí.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ kheo có nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất giữ điều đã nghe. Những pháp gì, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp như vậy, vị ấy nghe nhiều, thọ trì, đã đọc tụng bằng lời, đã quán sát với ý, đã khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Này các Tỷ-kheo, phàm vị Tỷ-kheo nào nghe nhiều, thọ trì điều đã

TỶ KHEO                                             790

được nghe... khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính ... hòa hợp, nhất trí.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với
thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nào làm bạn với thiện...
giao thiệp với thiện. Đây là pháp cần phải ghi nhớ,
tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất trí.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ- kheo, vì rằng vị Tỷ-kheo nào dễ nói... khéo chấp nhận những lời giáo giới. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất trí.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm có
những công việc cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ
đối với các đồng Phạm hạnh. Ở đây, vị ấy khéo léo
và tinh cần, thành tựu sự suy tư đến các phương tiện,
vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo nào phàm có những công việc gì... vừa đủ
để tổ chức tương ái... hòa hợp, nhất trí.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng nói chuyện một cách dễ thương, vô cùng hân hoan trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-

TỶ KHEO                                            791

kheo, phàm Tỷ-kheo nào ưa Pháp... trong thắng Luật. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái.. hòa hợp, nhất trí.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần,
tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất diệt, làm cho đầy đủ
các thiện pháp, nỗ lực kiên trì, không bỏ rơi gánh
nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào sống tinh cần, tinh tấn... đối với các
thiện pháp. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành
tương ái... hòa hợp, nhất trí.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối
với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sáng tọa,
dược phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-
kheo nào biết đủ... dược phẩm trị bệnh. Đây là pháp
cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất
trí.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chánh niệm
thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức niệm tùy niệm việc
đã làm từ lâu, đã nói từ lâu... Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào chánh niệm... đã nói từ lâu. Đây là pháp
cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất
trí.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc

TỶ KHEO                                            792

Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.

TỶ KHEO                                             793

145 Sống chung an lạc - 5 pháp - Kinh AN ỔN TRÚ – Tăng II, 522

AN ỔN TRÚ – Tăng II, 522

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm an ổn trú này,

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ thân
nghiệp đối với các đồng Phạm hạnh, cả trước
mặt và sau lưng;
- An trú từ khẩu nghiệp đối với các đồng Phạm
hạnh, trước mặt và sau lưng;
- An trú từ ý nghiệp đối với các đồng Phạm hạnh,
trước mặt và sau lưng;
- Đối với các giới không bị bể vụn, không bị sứt
mẻ, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem
lại giải thoát, được người trí tán thán, không bị
chấp thủ, đưa đến Thiền định, vị ấy sống thành
tựu các giới như vậy đối với các đồng Phạm
hạnh, trước mặt và sau lưng,
- Đối với tri kiến này, thuộc bậc Thánh đưa đến
xuất ly, được người thực hành chân chánh đoạn
diệt khổ đau, vị ấy sống thành tựu tri kiến như
vậy đối với các đồng Phạm hạnh, trước mặt và
sau lưng.

TỶ KHEO                                            794

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm an ổn trú.

TỶ KHEO                                        795

146 Sống chung an lạc - 6 pháp - Kinh CẦN PHẢI NHỚ 2 – Tăng III, 23

CẦN PHẢI NHỚ 2 –Tăng III, 23

1. - Có sáu pháp cần phải ghi nhớ này, này các Tỷ-
kheo, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú thân làm
từ đối với các vị đồng Phạm hạnh trước mặt lẫn sau
lưng. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương
ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, không
tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú lời nói
từ… ý nghĩ từ đối với các vị đồng Phạm hạnh cả
trước mặt lẫn sau lưng. Đây là pháp cần phải ghi nhớ,
tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa
đồng, không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đối với các
lợi dưỡng đúng pháp, nhận được đúng pháp, cho đến
những đồ vật nhận được chỉ trong bình bát, vị ấy
không phải là người không san sẻ các đồ vật nhận
được như vậy, phải là người san sẻ dùng chung với

TỶ KHEO                                            796

các vị đồng Phạm hạnh có giới đức. Đây là pháp cần
phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính, đưa đến hòa đồng, không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.
5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đối với các
Giới Luật không bị bể vụn, không bị sứt mẻ, không
bị vết chấm, không bị uế nhiễm, giải thoát, được
người trí tán thán, không bị chấp thủ, đi đến Thiền
định, Tỷ-kheo sống thành tựu Giới Luật trong các
Giới Luật ấy đối với các vị đồng Phạm hạnh, cả trước
mặt lẫn sau lưng.
6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các tri
kiến thuộc bậc Thánh, có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chơn chánh diệt tận khổ đau,
Tỷ-kheo sống thành tựu tri kiến với các tri kiến như
vậy đối với các vị đồng Phạm hạnh, cả trước mặt lẫn
sau lưng.
Đây là sáu pháp cần phải ghi nhớ, này các Tỷ-kheo,
tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa
đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.

TỶ KHEO                                            797

147 Sống chung an lạc -                       Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143

DHAMMIKA –Tăng III, 143

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) tại
núi Gijihakùta (Linh Thứu).
Lúc bấy giờ, Tôn giả Dhammika trú tại chỗ sanh
trưởng của mình và có tất cả bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng ấy.
Tại đấy, Tôn giả Dhammika đối với các khách Tỷ-
kheo, mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm,
khiến họ tức giận với những lời nói. Và các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, khiến họ tức giận, liền bỏ
đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ.
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng, suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo Tăng các
vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng
tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo
lại bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Do nhân
gì, do duyên gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không
có an trú, từ bỏ trú xứ? "Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng
nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm

TỶ KHEO                                            798

biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với
những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú
xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi chỗ
khác."
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, thưa với Tôn giả
Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy
từ bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi."
2. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một
trú xứ khác. Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc
các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm,
làm cho tức giận với các lời nói. Và các khách Tỷ-
kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với các
lời nói, liền bỏ đi, không an trú, và từ bỏ trú xứ. Rồi
các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật
dụng cần thiết, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ
đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên
gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không có an trú, từ
bỏ trú xứ? " Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy
nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc các
khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm
họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy

TỶ KHEO                                              799

bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, nên bỏ đi, không có n trú, từ bỏ trú xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi đến chỗ khác". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả Dhammika; sau khi đến, thưa với tôn giả Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy tử bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi". 3. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một xứ khác . Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói. Và các khách tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói, liền bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau: "Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên gì, các khách Tỷ- kheo lại bỏ đi, không có an trú từ bỏ trú xứ? ". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm tức giận với những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú xứ. Vậy

TỶ KHEO                                             800

chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
Rồi các cư sĩ tại chỗ đất sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, nói với Tôn giả Dhammika:
"Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
4. Rồi Tôn giả Dhammika suy nghĩ: "Ta đã bị các cư
sĩ tại chỗ đất sanh trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy
trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng. Nay ta sẽ đi tại chỗ
nào? Ta hãy đi đến Thế Tôn". Rồi Tôn giả
Dhammika cầm y bát, ra đi, hướng đến Ràjagaha
(Vương Xá), dần dần đi đến núi Gijihakùta (Linh
Thứu) tại Ràjagaha; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Dhammika đang ngồi xuống một bên:
- Này Bà-la-môn Dhammika, Ông đi từ đâu đến?
- Bạch Thế Tôn, con bị các cư sĩ tại chỗ đất sanh
trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy trú xứ tại chỗ đất
sanh trưởng!
- Thôi vừa rồi, này Bà-la-môn Dhammika! Sự việc
này, đối với ông có hề hấn gì! Dầu họ có mời ông từ
bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã từ bỏ chỗ ấy, chỗ
ấy, ông đã đi đến gần Ta!
5. Trong quá khứ, này Bà-la-môn Dhammika, các
nhà buôn đường biển đem theo một con chim để tìm
bờ, khi họ đi tàu ra biển. Khi chiếc tàu ra xa, không

TỶ KHEO                                            801

thấy bờ, họ thả con chim đi tìm bờ. Con chim bay về
hướng Đông, bay về hướng Tây, bay về hướng Bắc,
bay về hướng Nam, bay về hướng Trên, bay về
hướng Gió. Nếu nó thấy bờ xung quanh, nó liền bay
luôn. Nếu nó không thấy bờ xung quanh, nó bay trở
lui về tàu. Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, dầu
họ có mời Ông từ bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã
từ bỏ chỗ ấy, chỗ ấy, Ông đã đi đến gần Ta.
6. Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, vua
Koravya có một cây bàng chúa tên là Suppatittha,
cây này có năm cành, có bóng mát dịu, rất là khả ý.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha tỏa rộng ra đến mười hai do tuần, các rễ
mọc lan rộng đến năm do tuần.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha có những trái cây to lớn, lớn như những
cái nồi con; những trái cây ngọt lịm, trong sáng và
ngọt như mật ong.
Này Bà-la-môn Dhammika, vua với các cung nữ
hưởng thụ một cành của cây bàng chúa Suppatittha;
quân đội hưởng thụ một cành; các dân chúng ở thị
trấn và quốc độ hưởng thụ một cành; các Sa-môn,
Bà-la-môn hưởng thụ một cành; các loài thú, loài
chim hưởng thụ một cành.

TỶ KHEO                                           802

Này Bà-la-môn Dhammika, không có ai phòng hộ
các trái của cây bàng chúa Suppatittha, và không có
ai hại nhau vì trái cây.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, một người sau khi đã
ăn hết cho đến thỏa thích những trái của cây bàng
chúa Suppatittha, liền bẻ gãy một cành rồi bỏ đi.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây
bàng chúa Suppatittha suy nghĩ như sau: "Thật là vi
diệu, thưa Tôn giả! Thật là hy hữu, thưa Tôn giả, con
người lại ác cho đến như vậy! Sau khi ăn cho đến
thỏa thích các trái của cây bàng chúa Suppatittha, lại
bẻ một cành rồi bỏ đi! Vậy cây bàng chúa
Suppatittha hãy đừng sanh trái nữa trong tương lai!
"Rồi này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa trong tương lai.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vua Koravya đi đến
Thiên chủ Sakka; sau khi đến, thưa với Thiên chủ
Sakka: "Tôn giả có biết không? Cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa! "
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, Thiên chủ Sakka
thực hiện thần thông, khiến cho mưa to gió lớn khởi
lên, làm cây bàng chúa Suppatittha ngã xuống và bật
gốc rễ.
Này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây bàng
chúa Suppatittha khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy
mặt, khóc lóc, đứng một bên.

TỶ KHEO                                             803

Này Bà-la-môn Dhammika, rồi Thiên chủ Sakka đi
đến vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha, sau khi
đến, nói với vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha
như sau:
"- Vì sao, này vị Thiên kia, Ông lại khổ đau, sầu
muộn, nước mắt đầy mặt, khóc lóc, đứng một bên?
"- Thưa Tôn giả, có cơn mưa to gió lớn khởi lên, và
làm cho chỗ trú xứ của con bị ngã xuống và bật gốc
rễ lên.
"- Này vị Thiên kia, có phải ông đang gìn giữ cây
pháp, nhưng cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm trú xứ
của Ông bị ngã xuống và bật gốc rễ lên?
"- Làm thế nào, thưa Tôn giả, một cây... được gìn giữ
như một cây pháp?
"- Ở đây, này vị Thiên kia, những người cần rễ đến
lấy rễ cây đi, những người cần vỏ đến lấy vỏ cây đi.
Những người cần lá đến lấy lá đi. Những người cần
bông đến lấy bông đi. Những người cần trái đến lấy
trái đi. Như vậy, không có gì để khiến cho một vị
Thiên phải không hoan hỷ, không vui vẻ. Như vậy, là
một cây được gìn giữ như một cây pháp.
"- Thưa Tôn giả, con không gìn giữ một cây pháp,
khi cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm chỗ trú xứ của
con ngã xuống và bật gốc rễ lên!

TỶ KHEO                                            804

"- Này vị Thiên kia, nếu ông gìn giữ cây pháp, thời
trú xứ của ông sẽ trở lại như xưa.
"- Thưa Tôn giả, con sẽ gìn giữ cây pháp, mong rằng
trú xứ của con trở lại như xưa."
Rồi Thiên chủ Sakka thực hiện thần thông khiến cho
mưa to gió lớn đến dựng đứng lại cây bàng chúa và
chữa lành những rễ cây
Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, Ông có gìn
giữ Sa-môn pháp, khi các người cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng mời ông đi khỏi bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng không?
- Như thế nào, thưa Thế Tôn, là một Sa-môn gìn giữ
Sa-môn pháp?
- Như thế này, này Bà-la-môn Dhammika, ở đây, một
Sa-môn không có mắng nhiếc lại người đã mắng
nhiếc mình, không có tức giận người đã tức giận
mình, không có quở trách người đã quở trách mình.
Như vậy, này Bà-la-môn Dhammika, là vị Sa-môn
gìn giữ Sa-môn pháp.
- Thưa Thế Tôn, con không gìn giữ Sa-môn pháp khi
những người cư sĩ ở tại chỗ sanh trưởng mời con đi
khỏi hoàn toàn bảy trú xứ trong chỗ được sanh
trưởng.

TỶ KHEO                                          805

7. - Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có một
ngoại đạo sư tên là Sunettto (Diệu Nhãn) đã viễn ly
các dục.
Này Bà-la-môn Dhammika, ngoại đạo sư Sunetto có
hàng trăm đệ tử. Ngoại đạo sư Sunetto thuyết pháp
về cộng trú tại Phạm thiên giới cho các người đệ tử.
Những ai nghe ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về
cọng trú tại Phạm thiên giới mà tâm không được
hoan hỷ, các người ấy sau khi thân hoại mạng chung
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Còn những ai, này Bà-la-môn Dhammika, nghe
ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về cộng trú tại
Phạm thiên giới, tâm được hoan hỷ, các người ấy sau
khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này.
Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có ngoại đạo
sư tên là Mugapakkha... có ngoại đạo sư tên là
Aranemi... có ngoại đạo sư tên là Kuddàlaka... có
ngoại đạo sư tên là Hatthipàla... có ngoại đạo sư tên
là Jotipàla đã viễn ly các dục... được sanh vào thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này.
Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn Dhammika? Đối
với sáu ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối
với chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị
ấy, ai với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, như
vậy có sanh khởi ra nhiều vô phước không?

TỶ KHEO                                            806

- Thưa có, bạch Thế Tôn.
8. - Thật vậy, này Bà-la-môn Dhammika, đối với sáu
ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối với
chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị ấy, ai
với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, có sanh
khởi ra nhiều vô phước. Còn ai, đối với vị đầy đủ
chánh kiến, với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở
trách, như vậy sanh khởi ra nhiều vô phước hơn nữa.
Vì cớ sao? Ta tuyên bố rằng, này Bà-la-môn
Dhammika, sự tổn hại đối với các ngoại đạo sư như
vậy không bằng sự tổn hại nếu đối xử với các vị đồng
Phạm hạnh.
Do vậy, này các Bà-la-môn Dhammika, cần phải học
tập như sau:
"Chúng tôi sẽ không có tâm uế nhiễm đối với vị
đồng Phạm hạnh". Này Bà-la-môn Dhammika, các
ông cần phải học tập như vậy.

Các vị Bà-la-môn,
Như Sư Sunetto,
Sư Mugapakkha,
Và Aranemi,
Sư Kuddalaka,
Và Hatthipàla,
Sư Jotipàla,
Và Sư Govinda,

TỶ KHEO                                           807

Là quốc sư thứ bảy.
Sáu Sư bạn vị này,
Là những vị danh tiếng,
Quá khứ không hại ai,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
Và các hàng đệ tử,
Con số lên hàng trăm,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
- Ẩn sĩ ngoại đạo ấy,
Ly tham, tâm Thiền định,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng nhiếc họ,
Người như vậy tạo ra,
Rất nhiều sự vô phước.
- Đối một đệ tử Phật,
Tỷ-kheo có chánh kiến,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng vị ấy,
Người như vậy tạo ra,
Nhiều vô Phước hơn nữa.
Chớ phật lòng bậc thiện,

TỶ KHEO                               808

Hãy từ bỏ kiến xứ,
Tối thượng trong Thánh chúng,
Vị ấy được gọi vậy.
- Ai chưa ly các dục,
Năm căn còn mềm dịu,
Tín, niệm và tinh tấn,
Với chỉ và với quán,
Nếu phật ý vị ấy,
Trước hết tự hại mình,
Sau khi tự hại mình,
Lại hại đến người khác,
Ai tự bảo vệ mình,
Bề ngoài cũng bảo vệ,
Do vậy, bảo vệ mình,
Bậc trí không tổn hại.

TỶ KHEO                                   809

148 Sống chung an lạc - Kinh TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523

TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523

1. Một thời, Thế Tôn ở Kosambì, tại khu vườn
Ghosita. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Này Ànanda, khi nào vị Tỷ-kheo tự mình đầy đủ
giới và không làm phiền hà người khác với tăng
thượng giới. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng
Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình không quán sát người khác. Cho đến

TỶ KHEO                                         810

như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào vị Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì không được có danh tiếng. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì không được có danh tiếng, đối với bốn thiền, thuộc

TỶ KHEO                                          811

tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không
khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng
Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không
làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự
quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở
thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì
không được có danh tiếng, đối với bốn thiền, thuộc
tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không
khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự
mình với thắng trí ngay trong hiện tại chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Cho đến
như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an
ổn trú.

Ngoài các an ổn trú này, này Ànanda, Ta tuyên bố không có một an ổn trú nào khác cao thượng hơn, thù diệu hơn.

TỶ KHEO                                            812

TỶ KHEO   813

149 Sống quá lâu tại một chỗ thì có 5 nguy hại - Kinh SỐNG QUÁ LÂU 1 – Tăng II, 725

SỐNG QUÁ LÂU 1 – Tăng II, 725

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ.

2. Thế nào là năm?

- Đồ dùng nhiều, cất chứa nhiều đồ dùng;
- Nhiều dược phẩm, cất chứa nhiều dược phẩm;
- Nhiều việc làm, nhiều công việc phải làm,
không khéo léo trong những công việc gì phải
làm;
- Sống lẫn lộn với gia chủ xuất gia, tùy thuận
trong sự liên hệ với gia chủ;
- Và khi ra đi bỏ trú xứ ấy, ra đi với sự luyến tiếc.

Này các Tỷ-kheo, đó là năm nguy hại nếu sống quá lâu tại một chỗ.

3. Có năm lợi ích này, này các Tỷ-kheo, nếu sống đồng đều tại một chỗ.

4. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                              814

- Đồ dùng không nhiều, không cất chứa nhiều đồ
dùng;
- Dược phẩm không nhiều, không cất chứa nhiều
dược phẩm;
- Không có nhiều việc làm, không nhiều công
việc phải làm, khéo léo trong những công việc
phải làm;
- Không sống lẫn lộn với gia chủ xuất gia, không
tùy thuận trong sự liên hệ với gia chủ;
- Và khi ra đi bỏ trú xứ ấy, ra đi không với sự
luyến tiếc.

Này các Tỷ-kheo, đó là năm lợi ích nếu sống đồng đều tại một chỗ.

SỐNG QUÁ LÂU 2 – Tăng II, 725

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ.

2. Thế nào là năm?

-   Xan tham đối với trú xứ;
-   Xan tham đối với gia đình;
-   Xan tham đối với đồ vật cúng dường;
-   Xan tham đối với công đức;

TỶ KHEO                                          815

- Xan tham đối với pháp.

Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ.

3. Có năm lợi ích này, này các Tỷ-kheo, nếu sống đồng đều tại một chỗ.

4. Thế nào là năm?

-   Không xan tham đối với trú xứ;
-   Không xan tham đối với gia đình;
-   Không xan tham đối với đồ được cúng dường;
-   Không xan tham đối với công đức;
-   Không xan tham đối với pháp.

Có năm lợi ích này, này các Tỷ-kheo, nếu sống đồng đều tại một chỗ.

TỶ KHEO                                         816

150 Sức mạnh của Như Lai - Kinh CHƯA ĐƯỢC NGHE – Tăng II, 317

CHƯA ĐƯỢC NGHE – Tăng II, 317

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta tự cho là đã đạt được sự cứu cánh với thắng trí đối với các pháp từ trước Ta chưa từng được nghe.

Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này của Như
Lai. Thành tựu các sức mạnh ấy, này các Tỷ kheo,
Như Lai tự xem đã đạt được vị trí Ngưu vương, rống
tiếng rống con sư tử giữa các hội chúng, làm vận
chuyển bánh xe Phạm thiên.

2. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực, tinh tấn lực, tuệ lực.

Có năm Như Lai lực này của Như Lai, này các Tỷ-
kheo. Thành tựu các sức mạnh ấy, Như Lai tự xem
đã được vị trí Ngưu vương, rống tiếng rống con sư
tử giữa các hội chúng, làm vận chuyển bánh xe Phạm
thiên.

TỶ KHEO                                          817

151 Sức mạnh của bậc lậu tận - Kinh SỨC MẠNH 2 – Tăng III, 587

SỨC MẠNH 2 –Tăng III, 587

1. Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sàriputta đang ngồi xuống một bên:

- Này Sàriputta, có bao nhiêu sức mạnh của Tỷ-kheo
đã đoạn trừ các lậu hoặc? Thành tựu với những sức
mạnh gì, Tỷ-kheo đã đoạn trừ các lậu hoặc, tự nhận
mình đã đoạn diệt các lậu hoặc: "Các lậu hoặc đã
được ta đoạn tận "?

2. - Bạch Thế Tôn, có tám sức mạnh của Tỷ-kheo
đã đoạn tận các lậu hoặc. Thành tựu với những sức
mạnh gì, Tỷ-kheo đã đoạn trừ các lậu hoặc, tự nhận
mình đã đoạn diệt các lậu hoặc: "Các lậu hoặc đã
được ta đoạn tận ". Thế nào là tám?

3. Ở đây, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc khéo thấy như thật với chánh trí tuệ rằng tất cả các hành là vô thường. Vì rằng, bạch Thế Tôn, Tỷ- kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, khéo thấy như thật với chánh trí tuệ rằng tất cả các hành là vô thường. Bạch Thế Tôn, đây là sức mạnh của Tỷ-kheo đã đoạn

TỶ KHEO                                            818

tận các lậu hoặc. Do sức mạnh này, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, tự nhận mình đã đoạn diệt các lậu hoặc: "Các lậu hoặc đã được ta đoạn tận ".

4. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc khéo thấy như thật với chánh trí tuệ rằng các dục ví như hố than hừng. Vì rằng, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc khéo thấy như thật với chánh trí tuệ rằng các dục ví như hố than hừng. Bạch Thế Tôn, đây là sức mạnh của Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc. Do sức mạnh này, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, tự nhận mình đã đoạn diệt các lậu hoặc: "Các lậu hoặc đã được ta đoạn tận ".

5. Này các Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn
tận các lậu hoặc, với tâm thuận xuôi về viễn ly, hoan
hỷ về xuất ly, thiên về viễn ly, trú ở viễn ly, hoan hỷ
về xuất ly, đoạn tận hoàn toàn tất cả pháp có thể làm
trú xứ cho lậu hoặc. Bạch Thế Tôn, đây là sức mạnh
của Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc. Do sức mạnh
này, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, tự nhận mình
đã đoạn diệt các lậu hoặc: "Các lậu hoặc đã được ta
đoạn tận ".

6. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, Bốn niệm xứ được tu tập. Bạch Thế Tôn, vì rằng Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, Bốn niệm xứ được tu tập, được khéo tu tập. Bạch Thế Tôn, đây

TỶ KHEO                                              819

là sức mạnh của vị Tỷ-kheo …: "Các lậu hoặc đã được ta đoạn tận ".

7. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, Bốn như ý túc được tu tập, được khéo tu tập…

Năm căn được tu tập, được khéo tu tập …

Năm lực được tu tập, được khéo tu tập …

Bảy giác chi được tu tập, được khéo tu tập …

Thánh đạo tám ngành được tu tập, được khéo tu tập … Bạch Thế Tôn, đây là sức mạnh của vị Tỷ-kheo …: "Các lậu hoặc đã được ta đoạn tận ".

Bạch Thế Tôn, đây là tám sức mạnh của Tỷ-kheo đã
đoạn tận các lậu hoặc, thành tựu với tám sức mạnh
này, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc. Do sức mạnh
này, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, tự nhận mình
đã đoạn diệt các lậu hoặc: "Các lậu hoặc đã được ta
đoạn tận ".

TỶ KHEO                                          820

152 Sức mạnh của người tu - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng II, 319

CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng II, 319

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này. Thế nào là năm?

2. Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là tín lực?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là tín lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tấn lực?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh
cần tinh tấn, từ bỏ các pháp bất thiện, thành tựu các
thiện pháp, nỗ lực kiên trì tinh tấn, không từ bỏ gánh
nặng đối với thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là tấn lực.

TỶ KHEO                                             821

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là niệm lực?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có chánh
niệm, thành tựu tối thắng niệm và tuệ. Vị ấy nhớ và
gợi lại trong trí nhớ những điều đã nói và đã làm lâu
ngày về trước. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi
là niệm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định lực?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ly các dục, ly các bất thiện pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm lạc thọ, được các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt và an trú Thiền thứ ba. Đoạn lạc đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước, chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là định lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ lực?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự thể nhập bậc

TỶ KHEO                                             822

Thánh vào con đường đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ- kheo, đây gọi là tuệ lực.

Này các Tỷ-kheo, các pháp này là năm lực.

TỶ KHEO                                        823

153 Sức mạnh của người tu - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng III, 277

CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT –Tăng III, 277

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy sức mạnh này.

2. Thế nào là bảy?

- Tín lực, tấn lực, tàm lực, quý lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín lực?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng tin,
tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn".
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tín lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tấn lực?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, làm sanh khởi các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không có bỏ rơi gánh

TỶ KHEO                                             824

nặng đối với các pháp thiện. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tấn lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tàm lực?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng xấu
hổ với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, xấu hổ
vì đã thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các Tỷ-
kheo, đây gọi là tàm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là quý lực?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng sợ
hãi, sợ hãi đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ
sợ hãi vì thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là quý lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là niệm lực?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đầy đủ niệm,
thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức nhớ, tùy niệm những
điều làm đã lâu, nói đã lâu. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là niệm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định lực?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử ly dục, ly các pháp ác bất thiện... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là định lực.

TỶ KHEO                                             825

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ lực?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có trí tuệ, có
trí tuệ về sanh diệt, thành tựu Thánh thể nhập (quyết
trạch) đưa đến chơn chánh đoạn diệt khổ đau. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là tuệ lực.

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là bảy pháp.

Tín lực và tấn lực,
Tàm lực và quý lực,
Niệm lực và định lực,
Và tuệ lực thứ bảy;
Tỷ-kheo với lực này,
Sống hiền trí an lạc,
Như lý suy tư pháp,
Quán rõ đích trí tuệ,
Như ngọn lửa tàn diệt,
Với tâm được giải thoát.

TỶ KHEO                                            826

154 Sức mạnh của người tu - Sự nhẫn nhục - Kinh SỨC MẠNH 1 – Tăng III, 587

SỨC MẠNH 1 –Tăng III, 587

1.- Này các Tỷ-kheo, có tám sức mạnh này. Thế nào là tám?

2. Này các Tỷ-kheo,

- Sức mạnh của con nít là khóc.
- Sức mạnh của con đàn bà là phẫn nộ.
- Sức mạnh của người ăn trộm là vũ khí.
- Sức mạnh của các vua chúa là uy quyền.
- Sức mạnh của kẻ ngu là áp đảo.
- Sức mạnh của bậc Hiền trí là cảm hóa.
- Sức mạnh của vị nghe nhiều là thẩm sát.
- Sức mạnh của Sa-môn, Bà-la-môn là nhẫn
nhục.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám sức mạnh.

TỶ KHEO                                        827

155 Sức mạnh của người tu - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Kinh RỘNG RÃI – Tăng II, 305

RỘNG RÃI – Tăng II, 305

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này của bậc Hữu học. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực, tinh tấn, tuệ lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín lực?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng
tin, tin tưởng sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là tín lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tàm lực?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng hổ thẹn đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, hổ thẹn đối với các pháp ác, bất thiện được thực hiện. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là tàm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là quý lực?

TỶ KHEO                                             828

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng sợ hãi, sợ hãi đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, sợ hãi đối với các pháp ác, bất thiện được thực hiện. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là quý lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tinh tấn lực?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh
cần tinh tấn, từ bỏ các pháp bất thiện, thành tựu các
thiện pháp, nỗ lực, kiên trì tinh tấn, không từ bỏ gánh
nặng đối với thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là tinh tấn lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ lực?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự thể nhập bậc
Thánh vào con đường đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-
kheo, đây gọi là tuệ lực.

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm sức mạnh của bậc Hữu học. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:

7. "Ta sẽ thành tựu tín lực, được gọi là hữu học lực... tàm lực... quý lực... tinh tấn lực... ta sẽ thành tựu tuệ lực, được gọi là hữu học lực". Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                                829

TỶ KHEO   830

156 Sức mạnh của người tu - Kinh LỰC 1 – Tăng II, 84

LỰC 1 – Tăng II, 84

 Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này. Thế nào là bốn?

-   Tín lực,
-   Tấn lực,
-   Niệm lực,
-   Định lực.

Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này.

LỰC 2 – Tăng II, 84

 Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này. Thế nào là bốn?

-   Tuệ lực,
-   Tấn lực,
-   Vô tội lực,
-   Năng nhiếp lực.

Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này.

LỰC 3 – Tăng II, 85

 Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                         831

-   Niệm lực,
-   Định lực,
-   Vô tội lực,
-   Năng nhiếp lực.

Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này.

LỰC 4 – Tăng II, 85

 Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này. Thế nào là bốn?

-   Giản trạch lực,
-   Tu tập lực,
-   Vô tội lực,
-   Năng nhiếp lực.

Này các Tỷ-kheo, có bốn lực này.

TỶ KHEO                                         832

157 Sức mạnh tư sát và Sức mạnh tu tập - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102

CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102
1. Có hai sức mạnh, này các Tỷ-kheo. Thế nào là
hai?
 Sức mạnh tư sát
 Và sức mạnh tu tập.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tư sát?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tư sát như sau:
"Với thân làm ác, quả dị thục là ác, ngay hiện tại và
trong đời sau. Với miệng nói ác, quả dị thục là ác,
ngay hiện tại và trong đời sau. Với ý nghĩ ác, quả dị
thục là ác, ngay hiện tại và trong đời sau".
Vị ấy, tư sát như vậy, từ bỏ thân làm ác, tu tập thân
làm thiện, từ bỏ miệng nói ác, tu tập miệng nói thiện,
từ bỏ ý nghĩ ác, tu tập ý nghĩ thiện, tự xử sự thật
thanh tịnh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh tư
sát.
 Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là sức mạnh tu tập?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, sức mạnh tu tập là sức
mạnh của người hữu học. Do sức mạnh tu học, vị
ấy từ bỏ tham, từ bỏ sân, từ bỏ si. Sau khi từ bỏ tham,
từ bỏ sân, từ bỏ si, vị ấy không làm các điều bất thiện,

TỶ KHEO                                               833

không phục vụ các điều ác. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là sức mạnh tu tập. Những pháp này, này các Tỷ-
kheo, là hai sức mạnh.
-------------------
2. Có hai sức mạnh, này các Tỷ-kheo. Thế nào là hai?
 Sức mạnh tư sát
 Và sức mạnh tu tập.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tư sát? …
(như trên) … Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh
tư sát.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tu tập?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo tu tập Niệm giác chi, liên hệ đến viễn
ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt,
hướng đến từ bỏ.
- Tu tập Trạch pháp giác chi … tu tập Tinh tấn
giác chi … tu tập Hỷ giác chi … tu tập Khinh
an giác chi … tu tập Định giác chi … tu tập Xả
giác chi, liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly
tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh tu tập. Các
pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai sức mạnh.
--------------------

TỶ KHEO                                            834

3. Này các Tỷ-kheo, có hai sức mạnh....(như số 1 ở
trên)...
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tu tập?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục, ly
pháp bất thiện, chứng đạt và an trú sơ Thiền,
một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có
tứ.
- Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú
Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định
sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
- Ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm
sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc
trú, chứng và an trú Thiền thứ ba.
- Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước,
chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc xả niệm thanh tịnh.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh tu tập. Các
pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai sức mạnh.

TỶ KHEO                                          835

158 Sự khác biệt giữa người bố thí và không bố thí - Kinh SUMANÀ CON GÁI VUA – Tăng II, 351

SUMANÀ CON GÁI VUA – Tăng II, 351

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại khu
vườn của Anàthapindika. Rồi Sumanà, con gái vua,
với năm trăm thiếu nữ hộ tống trên năm trăm cổ xe,
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Sumanà,
con gái vua bạch Thế Tôn:

2. - Ở đây, bạch Thế Tôn, có hai đệ tử của Thế Tôn
đồng đẳng về tín, đồng đẳng về giới, đồng đẳng về
tuệ, một có bố thí, một không bố thí. Sau khi thân
hoại mạng chung, cả hai được sanh lên cõi lành
Thiên giới. Giữa hai vị thiên ấy, có sự đặc thù gì, có
sự sai khác gì?

Thế Tôn đáp:

- Có sự sai biệt, này Sumanà.

3. Người có bố thí, khi được làm vị Thiên, vượt qua vị Thiên không bố thí trên năm phương diện. Về thiên thọ mạng, về thiên sắc, về thiên lạc, về thiên

TỶ KHEO                                             836

danh xưng, về thiên tăng thượng. Người có bố thí, này Sumanà, khi được làm vị Thiên, vượt qua vị Thiên không bố thí trên năm phương diện này.

4. - Bạch Thế Tôn, nếu họ từ đây mạng chung, trở lại trạng thái này, khi họ trở lại làm người, bạch Thế Tôn, có sự đặc thù gì, có sự sai khác gì?

Thế Tôn đáp:

- Có sự sai biệt, này Sumanà.

5. Người có bố thí, khi được làm người, vượt qua vị
làm người không bố thí trên năm phương diện: Về
nhân thọ mạng, về nhân sắc, về nhân lạc, về nhân
danh xưng, về nhân tăng thượng. Người có bố thí,
này Sumanà, khi được làm người, vượt qua vị làm
người không bố trên năm phương diện này

6. - Bạch Thế Tôn, nếu cả hai đều xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình. Giữa hai người xuất gia
ấy, bạch Thế Tôn có thể có những đặc thù gì, những
sai khác gì?

Thế Tôn đáp:

- Có sự sai biệt, này Sumanà.

TỶ KHEO                                            837

7. Người có bố thí, khi được xuất gia, vượt qua vị xuất gia không có bố thí trên năm phương diện: Thường hay được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; thường hay được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu cầu; thường hay được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; thường hay được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu. Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân nghiệp không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp khả ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái. Này Sumanà, người có bố thí khi được xuất gia vượt qua vị xuất gia không có bố thí trên năm phương diện này.

8. - Nhưng bạch Thế Tôn, nếu cả hai đều chứng quả A-la-hán. Với hai vị chứng đạt A-la-hán ấy, bạch Thế Tôn có sự đặc thù nào, có sự sai khác nào?

9. - Ở đây, này Sumanà, Ta nói không có sự sai khác nào, tức là so sánh giải thoát với giải thoát.

10. - Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Xa cho đến như vậy là vừa đủ để bố thí, là vừa đủ để làm cho các công đức. Vì rằng chúng là những giúp đỡ, những công đức cho chư

TỶ KHEO                                            838

Thiên, chúng là những giúp đỡ, những công đức cho loài Người, chúng là những giúp đỡ, những công đức cho các người xuất gia.

- Sự việc là như vậy, này Sumanà, là vừa đủ, này
Sumanà, để bố thí, là vừa đủ để làm các công đức.
Chúng là những giúp ích, những công đức cho chư
Thiên. Chúng là những giúp ích, những công đức cho
loài Người. Chúng là những giúp ích, những công
đức cho những người xuất gia.

11. Thế Tôn thuyết như vậy. Bậc Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Như mặt trăng không uế,
Đi giữa hư không giới,
Với ánh sáng bừng chói,
Giữa quần sao ở đời.
Cũng vậy, người đủ giới,
Hạng người có lòng tin,
Với bố thí, bừng chói,
Giữa xan tham ở đời.
Như mây mưa sấm sét,
Vòng hoa chóp trăm đầu,
Tràn đầy cả thung lũng,
Lan tràn cả đất bằng.
Cũng vậy, đầy tri kiến,
Đệ tử bậc Chánh Giác,

TỶ KHEO                                         839

Bậc trí vượt xan tham,
Trên cả năm phương diện,
Thọ mạng và danh xưng,
Dung sắc và an lạc,
Với tài sản sung mãn,
Chết hưởng hỷ lạc thiên.

TỶ KHEO                              840

159 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 1 – Tăng II, 54

HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 1 – Tăng II, 54

1. - Có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ly dục, ly pháp bất thiện, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở Phạm chúng
thiên.
- Một kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên ở
Phạm chúng Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư
Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.

TỶ KHEO                                            841

- Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền
thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quang âm
Thiên.
- Hai kiếp này, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên
ở Quang Âm Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú … Đây là sự
đặc thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác
giữa Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người ly
hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ
mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt
và an trú Thiền thứ ba.

TỶ KHEO                                            842

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở Biến tịnh Thiên.
- Bốn kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên ở
Biến tịnh Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú … Đây là sự
đặc thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác
giữa Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người xả
lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh
tịnh.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở Quảng quả
Thiên.
- Năm kiếp, là tuổi thọ vô lượng các chư Thiên ở
Quảng quả Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư
Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.

TỶ KHEO                                            843

- Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 2 – Tăng II, 57

1. - Có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ly dục, ly ác
pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất. Ở đây, về
các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc
hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là
khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là
bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống
không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư
Thiên. Sự sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, không
có chung cùng các hàng phàm phu.

TỶ KHEO                                             844

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
làm cho tịnh chỉ tầm và tứ … Thiền thứ hai …
Thiền thứ ba … Thiền thứ tư và an trú. Vị ấy, ở
đây về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng,
thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường,
là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh,
là bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống
không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư
Thiên. Sự sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, không
có chung cùng các hàng phàm phu.

Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                             845

160 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh KHÔNG VÔ BIÊN XỨ – Tăng I, 484

KHÔNG VÔ BIÊN XỨ – Tăng I, 484

1. Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt,
xuất hiện ở đời. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người hoàn toàn vượt
qua sắc tưởng, chấm dứt đối ngại tưởng, không tác ý
các tưởng sai biệt, xem "hư không là vô biên", đạt
đến và an trú Không vô biên xứ. Vị ấy thưởng thức
cảnh giới ấy, hy cầu cảnh giới ấy, thỏa mãn với cảnh
giới ấy, an trú trong cảnh giới ấy, tín giải cảnh giới
ấy, an trú nhiều trong cảnh giới ấy, không có từ bỏ
cảnh giới ấy, đến khi mạng chung, được sanh cộng
trú với chư Thiên đã đạt Không vô biên xứ.
- Này các Tỷ-kheo, thọ mạng của chư Thiên đã đạt
đến Không vô biên xứ là hai mươi ngàn kiếp.
- Kẻ phàm phu, sau khi trú ở đấy cho đến hết thọ
mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ mạng
của chư Thiên ấy, kẻ ấy đi vào địa ngục, đi vào
loại bàng sanh, đi vào cõi ngạ quỷ.

TỶ KHEO                                             846

- Nhưng đệ tử của Thế Tôn, sau khi trú ở đấy cho
hết thọ mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ
mạng của chư Thiên ấy, cuối cùng nhập Niết bàn
trong hiện hữu ấy. Đây là sự đặc thù, đây là sự
tăng thượng, đây là sự sai biệt giữa vị Thánh đệ
tử có nghe nhiều và kẻ vô văn phàm phu về vấn
đề sanh thú và tái sanh.
2. Lại nữa, ở đây có người vượt qua Không vô biên
xứ, xem "thức là vô biên", đạt đến an trú Thức vô
biên xứ. Vị ấy thưởng thức cảnh giới ấy, hy cầu cảnh
giới ấy, thỏa mãn với cảnh giới ấy, an trú trong cảnh
giới ấy, tín giải cảnh giới ấy, an trú nhiều trong cảnh
giới ấy, không có từ bỏ cảnh giới ấy, đến khi mạng
chung, được sanh cộng trú với chư Thiên đã đạt đến
Thức vô biên xứ.
- Này các Tỷ-kheo, thọ mạng của chư Thiên đã đạt
đến Thức vô biên xứ là bốn mươi ngàn kiếp.
- Kẻ phàm phu, sau khi trú ở đấy cho đến hết thọ
mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ mạng
của chư Thiên ấy, kẻ ấy đi vào địa ngục, đi vào
loại bàng sanh, đi vào cõi ngạ quỷ.
- Nhưng đệ tử của Thế Tôn, sau khi trú ở đấy cho
hết thọ mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ
mạng của chư Thiên ấy, cuối cùng nhập Niết bàn
trong hiện hữu ấy. Đây là sự đặc thù, đây là sự
tăng thượng, đây là sự sai biệt giữa vị Thánh đệ

TỶ KHEO                                              847

tử có nghe nhiều và kẻ vô văn phàm phu về vấn đề
sanh thú và tái sanh.
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có người vượt
qua Thức vô biên xứ, xem "không có gì cả", đạt đến
an trú Vô sở hữu xứ. Vị ấy thưởng thức cảnh giới ấy,
hy cầu cảnh giới ấy, thỏa mãn với cảnh giới ấy, an
trú trong cảnh giới ấy, tín giải cảnh giới ấy, an trú
nhiều trong cảnh giới ấy, không có từ bỏ cảnh giới
ấy, đến khi mạng chung, được sanh cộng trú với chư
Thiên đã đạt Vô sở hữu xứ.
- Này các Tỷ-kheo, thọ mạng của chư Thiên đã đạt
đến Vô sở hữu xứ là sáu mươi ngàn kiếp.
- Kẻ phàm phu, sau khi trú ở đấy cho đến hết thọ
mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ mạng
của chư Thiên ấy, kẻ ấy đi vào địa ngục, đi vào
loại bàng sanh, đi vào cõi ngạ quỷ.
- Nhưng đệ tử của Thế Tôn, sau khi trú ở đấy cho
hết thọ mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ
mạng của chư Thiên ấy, cuối cùng nhập Niết bàn
trong hiện hữu ấy. Đây là sự đặc thù, đây là sự
tăng thượng, đây là sự sai biệt giữa vị Thánh đệ
tử có nghe nhiều và kẻ vô văn phàm phu về vấn
đề sanh thú và tái sanh.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.

TỶ KHEO                                             848

TỶ KHEO   849

161 Sự khác biệt giữa người phàm và
Thánh đệ tử - Kinh SỰ KIỆN
KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II,
391

SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391

1.- Này các Tỷ-kheo, có năm sự kiện này không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

2. Thế nào là năm?

- Phải bị già, muốn khỏi già, là một sự kiện
không thể có được bởi một Sa-môn hay Bà-la-
môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở
đời.
- Phải bị bệnh, muốn không bệnh...
- Phải bị chết, muốn không chết...
- Phải bị hoại diệt, muốn không hoại diệt...
- Phải bị tiêu diệt, muốn không tiêu diệt, là sự
kiện không thể có được bởi một Sa-môn hay
Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi
một ai ở đời.

TỶ KHEO                                         850

3. Với kẻ phàm phu không học, này các Tỷ-kheo, phải bị già và già đến; khi già đến, kẻ ấy không suy tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến, nhưng đối với loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị già và già đến. Và nếu phải bị già và khi già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị già, khi già đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ phàm phu không học bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, kẻ ấy tự làm mình ưu não.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với kẻ phàm phu không học, phải bị bệnh và bệnh đến...

...phải bị chết và chết đến...

...phải bị hoại diệt và hoại diệt đến...

...phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, kẻ ấy không suy tư: "Không phải chỉ một mình ta bị tiêu diệt và tiêu diệt đến, nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải

TỶ KHEO                                                851

bị tiêu diệt, và khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích; thân ta trở thành xấu xí; công việc không có xúc tiến, kẻ thù sẽ hoan hỷ, bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ phàm phu không học, bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, kẻ ấy tự làm mình ưu não.

5. Với vị Thánh đệ tử có học, này các Tỷ-kheo, phải bị già và già đến; khi già đến, vị ấy suy tư như sau: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị già, và già đến. Và nếu phải bị già và già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị già, khi già đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học, được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc, mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự làm mình

TỶ KHEO                                               852

ưu não. Không sầu muộn, không bị tên bắn, vị Thánh đệ tử làm cho chính mình được hoàn toàn tịch tịnh.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử có học, phải bị bệnh và bệnh đến...

...phải bị chết và chết đến...

...phải bị hoại diệt và hoại diệt đến...

...phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, vị ấy suy tư như sau: "Không phải chỉ một mình ta phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt, và khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học,
được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc
mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự mình
làm ưu não. Không sầu muộn, không bị bắn tên, vị
Thánh đệ tử làm cho mình hoàn toàn tịch tịnh.

TỶ KHEO                                                853

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm sự kiện không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

Chớ sầu, chớ than khóc,
Lợi ích được thật ít,
Biết nó sầu, nó khổ,
Kẻ địch tự vui sướng.

Do vậy, bậc Hiền trí,
Giữa các sự bất hạnh,
Không hoảng hốt rung sợ,
Biết phân tích, lợi ích.
Kẻ địch bị khổ não,
Thấy sắc diện không đổi,
Với tụng niệm văn chú,
Với lời thật khéo nói,
Với bố thí chân chánh,
Với truyền thống khéo giữ.
Chỗ nào được lợi ích,
Chỗ ấy gắn tinh cần.
Nếu biết lợi không được,
Cả ta và người khác,
Không sầu, biết chịu đựng,
Mong vị ấy nghĩ rằng:
Nay ta phải làm gì?
Phải kiên trì thế nào?

TỶ KHEO                                      854

TỶ KHEO   855

162 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI 2 – Tăng III, 498

TÙY CHUYỂN THẾ GIỚI 2 –Tăng III, 498

1.- Tám thế gian pháp này, này các Tỷ-kheo, tùy chuyển thế giới. Thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian này.

2. Thế nào là tám?

- Lợi dưỡng và không lợi dưỡng,
- Danh vọng và không danh vọng,
- Chỉ trích và tán thán,
- An lạc và đau khổ.

Tám pháp thế gian này, này các Tỷ-kheo, tùy chuyển thế giới. Thế giới tùy chuyển theo tám pháp thế gian này.

3. Với kẻ phàm phu không nghe pháp, này các Tỷ- kheo, sanh ra lợi dưỡng, không lợi dưỡng, danh vọng, chỉ trích, tán thán, an lạc, đau khổ.

TỶ KHEO                                           856

Với vị Thánh đệ tử nghe pháp, cũng sanh ra lợi dưỡng, không lợi dưỡng, danh vọng, chỉ trích, tán thán, an lạc, đau khổ.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có đặc thù gì, thù thắng gì, có sai khác gì giữa vị Thánh có nghe pháp và kẻ phàm phu có không nghe pháp?

- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản,
lấy Thế Tôn làm chỉ đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương
tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn giảng cho
ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Thế Tôn, các
Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy lắng nghe và suy niệm kỹ, ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

4. - Với kẻ phàm phu không nghe pháp, này các Tỷ- kheo, khởi lên lợi dưỡng. Vị ấy không có suy tư: "Lợi dưỡng này khởi lên nơi ta, lợi dưỡng ấy vô thường, khổ, biến hoại". Vị ấy không như thật rõ biết … khởi lên không lợi dưỡng … khởi lên danh vọng … khởi lên không danh vọng … khởi lên chỉ trích … khởi lên

TỶ KHEO                                            857

tán thán … khởi lên an lạc … khởi lên khổ đau. Vị ấy không có suy tư: "Khổ này khởi lên nơi ta, khổ ấy là vô thường, khổ, biến hoại".

Vị ấy không như thật rõ biết rằng:

- Lợi dưỡng xâm nhập tâm của người ấy và an
trú,
- Không lợi dưỡng xâm nhập tâm của người ấy
và an trú,
- Danh vọng xâm nhập tâm của người ấy và an
trú,
- Không danh vọng xâm nhập tâm của người ấy
và an trú,
- Chỉ trích xâm nhập tâm của người ấy và an trú,
- Tán thán xâm nhập tâm của người ấy và an
trú,
- An lạc xâm nhập tâm của người ấy và an trú,
- Đau khổ xâm nhập tâm của người ấy và an
trú".

 Người ấy thuận ứng với lợi dưỡng được khởi lên
và nghịch ứng với không lợi dưỡng; thuận ứng với
danh vọng được khởi lên và nghịch ứng với không
danh vọng; thuận ứng với tán thán được khởi lên
và nghịch ứng với chỉ trích; thuận ứng với an lạc
được khởi lên và nghịch ứng với đau khổ;

TỶ KHEO                                           858

 Người ấy đầy đủ thuận ứng, nghịch ứng như vậy,
không có giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi,
khổ, ưu, não. Ta nói rằng, người ấy không thoát
khỏi khổ.

5. Với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, này các Tỷ-kheo,
khởi lên lợi dưỡng. Vị ấy có suy tư: "Lợi dưỡng này
khởi lên nơi ta. Lợi dưỡng ấy là vô thường, đau
khổ, bị biến hoại". Vị ấy như thật rõ biết … khởi lên
không lợi dưỡng … khởi lên danh vọng … khởi lên
không danh vọng … khởi lên chỉ trích … khởi lên tán
thán … khởi lên an lạc … khởi lên khổ đau. Vị ấy có
suy tư: "Khổ này khởi lên nơi ta, khổ ấy là vô thường
khổ, biến hoại".

Vị ấy như thật rõ biết rằng:

- Lợi dưỡng này không xâm nhập tâm của vị ấy
và an trú,
- Không lợi dưỡng…
- Danh vọng…
- Không danh vọng…
- Chỉ trích…
- Tán thán…
- An lạc…
- Đau khổ không xâm nhập tâm của người ấy và
an trú".

TỶ KHEO                                            859

 Vị ấy không thuận ứng với lợi dưỡng được khởi
lên và không nghịch ứng với không lợi dưỡng;
không thuận ứng với danh vọng được khởi lên và
không nghịch ứng với không danh vọng; không
thuận ứng với tán thán được khởi lên và không
nghịch ứng với chỉ trích; không thuận ứng với an
lạc được khởi lên và không nghịch ứng với đau
khổ;
 Vị ấy do đoạn tận thuận ứng, nghịch ứng như vậy,
nên giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ,
ưu, não. Ta nói rằng, vị ấy thoát khỏi khổ.

Đây là đặc thù, này các Tỷ-kheo, đây là thù thắng, đây là sai biệt giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp.

Lợi dưỡng, không lợi dưỡng,
Danh vọng, không danh vọng
Chỉ trích và tán thán
An lạc và đau khổ
Những pháp này vô thường
Không thường hằng biến diệt
Biết chúng giữ chánh niệm
Bậc trí quán biến diệt
Pháp khả ái, không động
Không khả ái, không sân
Các pháp thuận hay nghịch

TỶ KHEO                                           860

Được tiêu tan không còn
Sau khi biết con đường
Không trần cấu không sầu
Chơn chánh biết sanh hữu
Đi đến bờ bên kia.

TỶ KHEO                              861

163 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh TỪ 1 – Tăng II, 58

TỪ 1 – Tăng II, 58

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người với tâm cùng khởi với từ, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Phạm
chúng Thiên. Một kiếp, này các Tỷ kheo, là tuổi
thọ vô lượng của chư Thiên ở Phạm chúng Thiên.

 Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư

TỶ KHEO                                            862

Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.
 Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
với tâm cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với
hỷ … với tâm cùng khởi với xả, biến mãn một
phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng
vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như
vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết
thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú
biến mãn với tâm cùng khởi với bi... với hỷ... với xả,
quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quang
âm Thiên. Hai kiếp, là thọ mạng của các chư
Thiên ở Quang âm Thiên...

TỶ KHEO                                             863

- … được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Biến
tịnh Thiên. Bốn kiếp, là tuổi thọ vô lượng của
chư Thiên ở Biến tịnh Thiên...
- … được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quảng
quả Thiên. Năm kiếp, là tuổi thọ vô lượng của
chư Thiên ở cõi Quảng quả Thiên...

 Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ của chư Thiên ấy, sau khi sống trọn vẹn
tuổi thọ của chư Thiên ấy, đi đến địa ngục, đi đến
bàng sanh, đi đến ngạ quỷ.
 Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của
chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn trong hiện hữu ấy.
Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc thù, đây là sự thù
thắng, đây là sự sai khác giữa Thánh đệ tử có
nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp,
tức là vấn đề sanh thú.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỪ 2 – Tăng II, 61

 Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                            864

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người với tâm cùng khởi với từ, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Ở đây, về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Này các Tỷ-kheo, sự sanh khởi này không có chung cùng các hàng phàm phu.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người với tâm cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với hỷ … với tâm cùng khởi với xả, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với bi... với hỷ... với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Ở đây, về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là

TỶ KHEO                                              865

bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh
hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là
vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Này
các Tỷ-kheo, sự sanh khởi này không có chung cùng
các hàng phàm phu.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                             866

164 Sự khác biệt giữa người phàm và Thánh đệ tử - Kinh Với Mũi Tên – Tương IV, 336

Với Mũi Tên – Tương IV, 336

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu, cảm thọ cảm giác lạc thọ, cảm thọ cảm giác khổ thọ, cảm thọ cảm giác bất khổ bất lạc thọ.

4) Này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử cũng cảm thọ cảm giác lạc thọ, cảm thọ cảm giác khổ thọ, cảm thọ cảm giác bất khổ bất lạc thọ.

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo, thế nào là đặc thù, thế nào là thù thắng, thế nào là sai biệt giữa bậc Đa văn Thánh đệ tử và kẻ vô văn phàm phu?

6) -- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

7) -- Này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu khi cảm
xúc khổ thọ, sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm
ngực, đi đến bất tỉnh. Vị ấy cảm giác hai cảm thọ,
cảm thọ về thân và cảm thọ về tâm.

TỶ KHEO                                            867

8) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bị người ta bắn
với mũi tên, rồi họ bắn người ấy với mũi tên thứ hai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy cảm giác cảm
thọ cả hai mũi tên.

- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu
khi cảm xúc khổ thọ; thời sầu muộn, than vãn,
khóc lóc, đấm ngực, đi đến bất tỉnh. Người ấy cảm
giác hai cảm thọ, cảm thọ về thân và cảm thọ về
tâm.
- Cảm xúc bởi khổ thọ ấy, người ấy cảm thấy sân
hận (patigha). Do cảm thấy sân hận đối với khổ
thọ ấy, sân tùy miên đối với khổ thọ được tồn chỉ
tùy miên (anuseti).
- Cảm xúc bởi khổ thọ, người ấy hoan hỷ dục lạc.
Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm
phu không tìm thấy một sự xuất ly khổ thọ nào
khác, ngoài dục lạc.
- Do hoan hỷ dục lạc ấy, tham tùy miên đối với lạc
thọ tồn tại. Người ấy không như thật rõ biết sự tập
khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự
xuất ly của các cảm thọ ấy.
- Do người ấy không như thật rõ biết sự tập khởi,
sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly
của các cảm thọ ấy, nên vô minh tùy miên đối với
bất khổ bất lạc thọ tồn tại. Nếu người ấy cảm thọ
cảm giác lạc thọ, người ấy cảm thọ cảm giác như

TỶ KHEO                                            868

người bị trói buộc (sannutto). Nếu người ấy cảm
thọ cảm giác khổ thọ, người ấy cảm thọ cảm giác
như người bị trói buộc. Nếu người ấy cảm thọ cảm
giác bất khổ bất lạc thọ, người ấy cảm thọ cảm
giác như người bị trói buộc. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là kẻ vô văn phàm phu bị trói buộc bởi sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng người
ấy bị trói buộc bởi đau khổ.

9) Và này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử
khi cảm xúc khổ thọ thời không có sầu muộn, không
có than vãn, không có khóc lóc, không có đấm ngực,
không có đi đến bất tỉnh. Vị ấy chỉ cảm thọ cảm giác
một cảm thọ, tức là cảm thọ về thân, không phải
cảm thọ về tâm.

10) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bị người ta
bắn một mũi tên. Họ không bắn tiếp người ấy với mũi
tên thứ hai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy cảm
giác cảm thọ của một mũi tên.

- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh
đệ tử khi cảm xúc khổ thọ; vị ấy không sầu muộn,
không than vãn, không khóc lóc, không đấm ngực,
không đi đến bất tỉnh. Vị ấy cảm giác chỉ một cảm
thọ, cảm thọ về thân, không phải cảm thọ về tâm.

TỶ KHEO                                            869

- Vị ấy không cảm thấy sân hận đối với khổ thọ ấy.
Do không cảm thấy sân hận đối với khổ thọ ấy,
sân tùy miên đối với khổ thọ không có tồn tại.
- Cảm xúc bởi khổ thọ, vị ấy không hoan hỷ dục lạc.
Vì sao? Vì bậc Đa văn Thánh đệ tử có tuệ tri một
sự xuất ly khác đối với khổ thọ, ngoài dục lạc.
- Vì vị ấy không hoan hỷ dục lạc, tham tùy miên đối
với dục lạc không có tồn tại. Vị ấy như thật tuệ tri
sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và
sự xuất ly của những cảm thọ ấy.
- Vì rằng, vị ấy như thật tuệ tri sự tập khởi, sự đoạn
diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các
cảm thọ ấy, đối với bất khổ bất lạc thọ, vô minh
tùy miên không có tồn tại. Nếu vị ấy cảm thọ lạc
thọ, vị ấy cảm thọ lạc thọ như người không bị
trói buộc. Nếu vị ấy cảm thọ cảm giác khổ thọ, vị
ấy cảm thọ cảm giác như người không bị trói
buộc. Nếu vị ấy cảm thọ cảm giác bất khổ bất lạc
thọ, vị ấy cảm thọ cảm giác như người không bị
trói buộc. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
không bị trói buộc bởi sanh, già, chết, sầu, bi,
khổ, ưu, ão. Ta nói rằng vị ấy không bị trói buộc
bởi đau khổ.

11) Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc thù, đây là thù thắng, đây là sự sai biệt giữa bậc Đa văn Thánh đệ tử và kẻ vô văn phàm phu.

TỶ KHEO                                             870

1)     Bậc        Trí      tuệ    Đa    văn,
Lạc       khổ        không       chi   phối,
Giữa        kẻ        trí,     phàm     phu,
Thiện sai biệt rất lớn.

2)   Bậc       Đa    văn,      Tầm     pháp,
Thấy       đời      này,        đời     sau,
Ái     pháp       không        phá      tâm,
Không ái, không sân hận.

3)   Tùy      thuận     hay   đối   nghịch,
Tiêu     tán,       diệt,    không     còn,
Vị     ấy         biết      con     đường,
Đường      không       cấu,   không    sầu,
Chánh       trí,     đoạn       tái   sanh,
Đến được bờ giác ngộ.

TỶ KHEO                                      871

165 Sự khác biệt giữa Đức Phật và các Thánh đệ tử - Kinh GOPAKA MOGGALLANA – 108 Trung III, 119

KINH GOPAKA MOGGALLANA (Gopaka Moggallana suttam) – Bài kinh số 108 – Trung III, 119

Như vầy tôi nghe.

Một thời Tôn giả Ananda trú ở Rajagaha
(Vương Xá) tại Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi
dưỡng các con sóc, khi Thế Tôn thị tịch không bao
lâu. Lúc bấy giờ, Vua Ajatasattu con bà Videhi nước
Magadha (Ma-kiệt-đà), vì nghi ngờ Pajjota (Đăng
Quang Vương), nên cho xây kiên cố thành Rajagaha.
Tôn giả Ananda buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào
Rajagaha để khất thực. Rồi Tôn giả Ananda suy
nghĩ: "Nay còn quá sớm để vào Rajagaha khất thực.
Vậy ta hãy đi đến Bà-la-môn Gopaka Moggallana và
chỗ làm việc của vị này". Rồi Tôn giả Ananda đi đến
Bà-la-môn Gopaka Moggallana và chỗ làm việc của
vị này. Bà-la-môn Gopaka Moggallana thấy Tôn giả
Ananda từ xa đi đến, sau khi thấy, liền nói với Tôn

TỶ KHEO                                          872

giả Ananda:

– Hãy đến, Tôn giả Ananda! Thiện lai, Tôn giả
Ananda! Đã lâu rồi Tôn giả Ananda mới tạo được cơ
hội này, tức là đến đây. Tôn giả Ananda hãy ngồi
xuống, đây là chỗ ngồi đã soạn sẵn.

Tôn giả Ananda ngồi xuống trên chỗ ngồi đã
soạn sẵn. Còn Bà-la-môn Gopaka Moggallana chọn
một chỗ ngồi thấp khác rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Bà-la-môn Gopaka Moggallana thưa
với Tôn giả Ananda:

– Có thể chăng, một Tỷ-kheo thành tựu một cách
trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp mà Tôn
giả Gotama bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã
thành tựu?

– Không thể có một Tỷ-kheo, này Bà-la-môn,
thành tựu một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ tất
cả các pháp mà Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác đã thành tựu. Này Bà-la-môn, Thế Tôn
là bậc làm khởi dậy con đường trước đây chưa được
hiện khởi, làm cho biết con đường trước đây chưa
từng được biết, nói lên con đường trước đây chưa
từng được nói, là bậc hiểu đạo, biết đạo và thiện xảo
về đạo. Và nay các đệ tử là những vị sống hành đạo
và tùy hành, và sẽ thành tựu (những pháp ấy) về sau.

TỶ KHEO                                            873

Nhưng cuộc nói chuyện giữa Tôn giả Ananda
và Bà-la-môn Gopaka Moggallana bị gián đoạn. Bà-
la-môn Vassaka ra bậc đại thần nước Magadha đi thị
sát các công sự Rajagaha (Vương Xá), đến công
trường của Bà-la-môn Gopaka Moggallana, đến chỗ
Tôn giả Ananda; sau khi đến, nói lên với Tôn giả
Ananda những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên
những lời chào đón hỏi thăm thân hữu ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Vassaka
ra, bậc đại thần nước Magadha thưa với Tôn giả
Ananda:

– Ở đây, thưa Tôn giả Ananda, Tôn giả đang ngồi đàm luận câu chuyện gì? Và câu chuyện gì của Tôn giả bị gián đoạn?

– Này Bà-la-môn, ở đây, Bà-la-môn Gopaka
Moggallana nói với tôi như sau: "Có thể có chăng,
Tôn giả Ananda, một Tỷ-kheo thành tựu một cách
trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp mà Tôn giả
Gotama, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã thành
tựu?" Khi được nói vậy, này Bà-la-môn, tôi nói với
Bà-la-môn Gopaka Moggallana như sau: "Này Bà-
la-môn, không thể có một vị Tỷ-kheo nào thành tựu
một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp
mà Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã
thành tựu. Này Bà-la-môn, Thế Tôn là bậc làm khởi

TỶ KHEO                                           874

dậy con đường trước đây chưa được hiện khởi, làm cho biết con đường trước đây chưa từng được biết, nói lên con đường trước đây chưa từng được nói, là bậc hiểu đạo, biết đạo và thiện xảo về đạo. Và các đệ tử Ngài là những vị sống hành đạo và tùy hành đạo và sẽ thành tựu (những pháp ấy) về sau".

– Thưa Tôn giả Ananda, có một vị Tỷ-kheo nào
được Tôn giả Gotama sắp đặt: "Vị này, sau khi Ta
diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông, và các Ông
nay sẽ y chỉ vị này"?

– Này Bà-la-môn, không có một vị Tỷ-kheo
nào được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-
la-hán Chánh Đẳng Giác sắp đặt: "Vị này, sau
khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông,
và các Ông sẽ y chỉ vị này".

– Thưa Tôn giả Ananda, có một vị Tỷ-kheo nào
được chúng Tăng thỏa thuận và một số đông các vị
Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: "Vị này, sau khi Thế
Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi, và
các Ông nay sẽ y chỉ vị này?"

– Không có một vị Tỷ-kheo nào, này Bà-la-
môn, được chúng Tăng thỏa thuận và được số
đông các vị Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: "Vị này,
sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho

TỶ KHEO                                            875

chúng tôi, và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này".

– Và như vậy là không có chỗ nương tựa, thưa Tôn giả Ananda, như vậy do nhân gì (Quý vị) có thể hòa hợp?

– Này Bà-la-môn, chúng tôi không phải không
có chỗ nương tựa. Này Bà-la-môn, chúng tôi có chỗ
nương tựa, và Pháp là chỗ nương tựa của chúng
tôi.

– Khi được hỏi: "Có một vị Tỷ-kheo nào được Tôn giả Gotama sắp đặt: "Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông, và các Ông nay sẽ y chỉ vị này?"", Tôn giả trả lời: "Này Bà-la-môn, không có một vị Tỷ-kheo nào được Thế Tôn bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác sắp đặt: "Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông", và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này". Khi được hỏi: "Có một vị Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận và một số đông các vị Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: "Vị này, sau khi Thế Tôn diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi, các Ông nay sẽ y chỉ vị này". Và Tôn giả trả lời: "Không có một vị Tỷ- kheo nào, này Bà-la-môn được chúng Tăng thỏa thuận và được số đông các vị Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: "Vị này, sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ

TỶ KHEO                                            876

nương tựa cho chúng tôi, và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị
này". Khi được hỏi: "Và như vậy là không có chỗ
nương tựa, thưa Tôn giả Ananda, như vậy do nhân
gì, (Quý vị) có thể hòa hợp?". Tôn giả trả lời: "Này
Bà-la-môn, chúng tôi không phải không có chỗ
nương tựa. Chúng tôi có chỗ nương tựa này Bà-la-
môn, và Pháp là chỗ nương tựa của chúng tôi".
Nhưng thưa Tôn giả Ananda, ý nghĩa lời nói này cần
phải hiểu như thế nào?

– Này Bà-la-môn, Thế Tôn bậc Tri Giả, Kiến
Giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã thi thiết học
pháp, đã tuyên bố giới bổn Patimokkha cho các Tỷ-
kheo. Trong những ngày Bố-tát (Uposatha) chúng tôi
cận trú ở chung một thôn điền, tất cả chúng tôi hội
họp với nhau tại một chỗ; sau khi tụ họp, chúng tôi
hỏi những gì đã xảy ra cho mỗi một người. Nếu
trong khi hỏi nhau như vậy, có Tỷ-kheo phạm tội,
phạm giới, chúng tôi bảo vị ấy làm đúng Pháp,
đúng lời dạy. Thật vậy, không phải các Tôn giả xử
sự chúng tôi, chính pháp xử xự chúng tôi.

– Thưa Tôn giả Ananda, có Tỷ-kheo nào mà nay Quý vị cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường, sau khi cung kính, tôn trọng, Quý vị nương tựa?

– Này Bà-la-môn, có Tỷ-kheo mà nay chúng tôi

TỶ KHEO                                            877

cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường, và sau khi chúng tôi cung kính, tôn trọng, chúng tôi nương tựa.

– Thưa Tôn giả Ananda, khi được hỏi: "Có một vị Tỷ-kheo nào được Tôn giả Gotama sắp đặt: "Sau khi Ta diệt độ, vị này sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông và các Ông nay sẽ y chỉ vị này?"". Và Tôn giả trả lời: "Này Bà-la-môn, không có một vị Tỷ-kheo nào được Thế Tôn bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác sắp đặt: "Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông", và chúng tôi nay y chỉ vị này". Khi được hỏi: "Thưa Tôn giả Ananda, có một vị Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận, được một số đông Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: "Vị này sau khi Thế Tôn diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi và các Ông nay sẽ y chỉ vị này", và Tôn giả trả lời: "Không có một Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận, được một số đông Tỷ- kheo Trưởng lão sắp đặt: "Vị này sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi", và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này". Khi được hỏi: "Có một Tỷ- kheo nào, thưa Tôn giả Ananda, nay quý vị cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường vị ấy và sau khi cung kính, tôn trọng, quý vị an trú nương tựa vị ấy?", và Tôn giả trả lời: "Này Bà-la-môn, có Tỷ-kheo, chúng tôi cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường và sau khi cung kính, tôn trọng, chúng tôi an trú

TỶ KHEO                                             878

nương tựa vị ấy". Thưa Tôn giả Ananda, ý nghĩa lời nói ấy cần phải hiểu như thế nào?

– Này Bà-la-môn, có mười khả hỷ pháp được
Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác tuyên bố. Giữa chúng tôi, vị
nào có đầy đủ mười pháp này, chúng tôi nay cung
kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường vị ấy; sau khi
cung kính, tôn trọng, chúng tôi an trú, nương tựa
vị ấy.

Thế nào là mười?

1. Ở đây, này Bà-la-môn, Tỷ-kheo có giới hạnh,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh,
thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt,
sau khi thọ trì, học tập trong các học pháp.
2. Vị ấy là bậc đa văn, thọ trì những điều đã
nghe, cất chứa những điều đã nghe; những
pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, với
nghĩa, với văn, nói lên Phạm hạnh hoàn toàn
đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy đều được
nghe nhiều, được thọ trì, được lời nói làm cho
quen thuộc, được ý tư niệm, được chánh kiến
khéo ngộ nhập.
3. Vị ấy biết đủ đối với các vật thực dụng như

TỶ KHEO                                            879

y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh.
4. Vị ấy là người tùy theo ý muốn, không có khó
khăn, không có mệt nhọc, chứng được bốn
Thiền, thuộc tăng thượng tâm hiện tại lạc trú.
5. Vị ấy thực hiện các loại thần thông sai biệt,
một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện
ra một thân, hiện hình, biến hình đi ngang qua
vách, qua tường, qua núi, như đi ngang hư
không; độn thổ trồi lên ngang qua đất liền
như ở trong nước; đi trên nước không chìm
như trên đất liền; ngồi kiết- già đi trên hư
không như chim có cánh; với bàn tay, vị ấy
chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật
có đại oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự
thân bay đến Phạm thiên.
6. Sau khi đi sâu vào tâm chúng sanh, tâm loài
Người với tâm của mình, vị ấy được biết như
sau: Tâm có tham, biết tâm có tham. Tâm
không tham, biết tâm không tham. Tâm có
sân, biết tâm có sân. Tâm không sân, biết tâm
không sân. Tâm có si, biết tâm có si. Tâm
không si, biết tâm không si. Tâm chuyên chú,
biết tâm chuyên chú. Tâm tán loạn, biết tâm
tán loạn. Đại hành tâm, biết là đại hành tâm;
không phải đại hành tâm, biết không phải đại

TỶ KHEO                                            880

hành tâm. Tâm chưa vô thượng, biết tâm
chưa vô thượng. Tâm vô thượng, biết tâm vô
thượng. Tâm Thiền định, biết tâm Thiền
định. Tâm không Thiền định, biết tâm không
Thiền định. Tâm giải thoát, biết tâm giải
thoát. Tâm không giải thoát, biết tâm không
giải thoát.
7. (Vị ấy) nhớ đến các đời sống quá khứ như
một đời, hai đời... nhớ đến các đời sống quá
khứ.
8. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân,
thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy
biết, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang,
người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ
bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.
9. Với sự đoạn diệt các lậu hoặc, sau khi với
thượng trí đã chứng ngộ, vị ấy chứng đạt và
an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát.

Này Bà-la-môn, mười pháp khả hỷ này đã
được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác nói lên giữa chúng tôi. Vị
nào có đầy đủ mười pháp này, chúng tôi nay cung
kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường vị ấy; sau khi
cung kính, tôn trọng, chúng tôi an trú, nương tựa

TỶ KHEO                                           881

vị ấy.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Vassakara, (Vũ Thế) đại thần nước Magadha, nói với tướng quân Upananda:

– Tướng quân nghĩ thế nào? Nếu là như vậy, này
tướng quân, những vị Tôn giả này cung kính những
ai đáng cung kính, tôn trọng những ai đáng tôn trọng,
lễ bái những ai đáng lễ bái, cúng dường những ai
đáng cúng dường; thời chắc chắn những Tôn giả này
cung kính những ai đáng cung kính, tôn trọng những
ai đáng tôn trọng, lễ bái những ai đáng lễ bái, cúng
dường những ai đáng cúng dường. Và nếu những
Tôn giả ấy không cung kính, không tôn trọng, không
lễ bái, không cúng dường (Tỷ-kheo) này, thời những
Tôn giả ấy cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
ai?

Rồi Bà-la-môn Vassakara, vị đại thần nước Magadha thưa với Tôn giả Ananda:

– Tôn giả Ananda nay trú tại đâu?

– Này Bà-la-môn, tôi trú ở Veluvana (Trúc Lâm).

– Thưa Tôn giả Ananda, có phải Veluvana là

TỶ KHEO                                            882

một chỗ khả ái, ít tiếng động, ít tiếng ồn, được che khỏi gió, xa lánh dân cư đông đúc, thích hợp Thiền tịnh?

– Thật vậy, này Bà-la-môn, Veluvana (Trúc
Lâm) là một khả ái, ít tiếng động, ít tiếng ồn, được
che khỏi gió, xa cách dân cư đông đúc, thích hợp
Thiền tịnh, xứng đáng với những vị hộ trì và thủ hộ
như Ngài.

– Thật vậy, thưa Tôn giả Ananda, Veluvana là
một chỗ khả ái, ít tiếng động, ít tiếng ồn, được che
khỏi gió, xa lánh dân cư đông đúc, thích hợp Thiền
tịnh, xứng đáng với những người tu Thiền và tánh
thiên về Thiền định như quý vị Tôn giả. Và chư vị
Tôn giả là những vị tu Thiền và tánh thiên về Thiền
định. Thưa Tôn giả Ananda, một thời Tôn giả
Gotama ở tại Vesali, Đại Lâm, ở Kutagarasala
(Trùng Các giảng đường). Rồi thưa Tôn giả Ananda,
tôi đi đến Mahavana (Đại Lâm), Kutagarasala, đến
Tôn giả Gotama. Ở đấy, Tôn giả Gotama dùng nhiều
phương tiện nói về Thiền định luận. Tôn giả Gotama
thật là vị tu Thiền và tánh thiên về Thiền định. Và
Tôn giả Gotama tán thán tất cả Thiền định.

– Này Bà-la-môn, Thế Tôn ấy không tán thán tất cả Thiền định, không không tán thán tất cả Thiền

TỶ KHEO                                           883

định.

 Và này Bà-la-môn, loại Thiền định nào Thế Tôn ấy không tán thán?

 Ở đây, này Bà-la-môn, một số vị sống với
tâm thấm nhuần dục tham, bị dục tham chi
phối, và không như thật biết sự giải thoát khỏi
dục tham đã được khởi lên. Vị ấy lấy dục
tham làm đối tượng tối hậu. Thiền tu, Thiền
tư, Thiền định, Thiền nhập.
 Vị ấy sống với tâm thấm nhuần sân hận, bị
sân hận chi phối, và không như thật biết sự
giải thoát khỏi sân hận đã được khởi lên. Vị
ấy lấy sân hận làm đối tượng tối hậu, Thiền
tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập.
 Vị ấy sống với tâm thấm nhuần hôn trầm thụy
miên, bị hôn trầm thụy miên chi phối, và
không như thật biết sự giải thoát khỏi hôn
trầm thụy miên đã được khởi lên. Vị ấy lấy
hôn trầm thụy miên làm đối tượng tối hậu,
Thiền tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập.
 Vị ấy sống với tâm thấm nhuần trạo hối, bị
trạo hối chi phối và không như thật biết sự
giải thoát khỏi tạo hối đã được khởi lên. Vị
ấy lấy trạo hối làm đối tượng tối hậu, Thiền

TỶ KHEO                                            884

tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập.
 Vị ấy sống với tâm thấm nhuần nghi hoặc, bị
nghi hoặc chi phối và không như thật biết sự
giải thoát khỏi nghi hoặc đã được khởi lên. Vị
ấy lấy nghi hoặc làm đối tượng tối hậu, Thiền
tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập.

Này Bà-la-môn, Thế Tôn ấy không tán thán loại Thiền định như vậy.

 Và này Bà-la-môn, loại Thiền định nào Thế Tôn ấy tán thán?

 Ở đây, này Bà-la-môn, Tỷ-kheo ly dục, ly bất
thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Diệt tầm và tứ, vị ấy chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm, không tứ, nội tỉnh nhất tâm
 Chứng và trú Thiền thứ ba, Thiền thứ tư. Này
Bà-la-môn, loại Thiền như vậy, Thế Tôn ấy tán
thán.

– Thật vậy, thưa Tôn giả Ananda, Tôn giả Gotama khiển trách Thiền đáng được khiển trách, tán thán Thiền đáng được tán thán. Nay thưa Tôn giả

TỶ KHEO                                           885

Ananda, chúng tôi phải đi. Chúng tôi có những việc, có nhiều phận sự phải làm.

– Này Bà-la-môn, hãy làm gì Bà-la-môn nghĩ là hợp thời.

Rồi Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước
Magadha, hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Ananda giảng,
từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Rồi Bà-la-môn
Gopaka Moggalana, khi Bà-la-môn Vassakara, đại
thần nước Magadha đi không bao lâu, thưa với Tôn
giả Ananda:

– Nếu chúng tôi không hỏi Tôn giả Ananda thời Tôn giả Ananda đã không trả lời.

– Này Bà-la-môn, có phải chúng tôi đã nói
với Ông: "Không có một Tỷ-kheo nào, này Bà-la-
môn, thành tựu mười pháp ấy một cách trọn vẹn,
một cách đầy đủ, những pháp mà Thế Tôn, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác đã thành tựu. Này Bà-
la-môn, vị Thế Tôn ấy là bậc làm cho khởi dậy con
đường trước đây chưa từng được hiện khởi, làm cho
biết con đường trước đây chưa từng được biết, nói
lên con đường trước đây chưa từng được nói; là bậc
hiểu đạo, biết đạo và thiện xảo về đạo. Và nay các
đệ tử Ngài là những vị sống hành đạo và tùy hành
đạo, và sẽ thành tựu (những pháp ấy) về sau".

TỶ KHEO                                          886

TỶ KHEO   887

166 Sự khác biệt giữa Đức Phật và vị chứng Alahán - Kinh Chánh Đẳng Giác – Tương III, 122

Chánh Đẳng Giác – Tương III, 122

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) Như Lai, này các Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, do yếm ly, ly tham, đoạn diệt sắc,
được gọi là bậc Giải Thoát, không có chấp thủ,
Chánh Đẳng Giác.

Còn vị Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, được giải thoát
nhờ trí tuệ, do yếm ly, ly tham, đoạn diệt sắc, được
gọi là bậc Giải Thoát, không có chấp thủ, giải thoát
nhờ trí tuệ.

4) Như Lai, này các Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, do yếm ly, ly tham, đoạn diệt thọ, được
gọi là bậc Giải Thoát, không có chấp thủ, Chánh
Đẳng Giác. Còn vị Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, được
giải thoát nhờ trí tuệ, do yếm ly, ly tham, đoạn diệt
thọ, được gọi là bậc Giải Thoát, không có chấp thủ,
giải thoát nhờ trí tuệ.

TỶ KHEO                                            888

5-7) Như Lai, này các Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, do yếm ly, ly tham, đoạn diệt
tưởng... đoạn diệt các hành... đoạn diệt thức, được
gọi là bậc Giải Thoát, không có chấp thủ, Chánh
Đẳng Giác. Còn vị Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, được
giải thoát nhờ trí tuệ, do yếm ly, ly tham, đoạn diệt
thức, được gọi là bậc Giải Thoát, không có chấp thủ,
giải thoát nhờ trí tuệ.

8) Ở đây, này các Tỷ-kheo, thế nào là sự sai biệt, thế
nào là sự đặc thù, thế nào là sự sai khác giữa bậc
Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, và bậc Tỷ-
kheo được giải thoát nhờ trí tuệ?

9) Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp lấy
Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm chỉ đạo, lấy
Thế Tôn làm chỗ y chỉ. Lành thay, bạch Thế Tôn,
nếu được Thế Tôn nói lên ý nghĩa của lời này. Sau
khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì!

- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và khéo suy nghiệm, Ta sẽ nói:

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.

10) Thế Tôn nói như sau:

TỶ KHEO                                             889

- Như Lai, này các Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, làm cho khởi lên con đường (trước kia)
chưa khởi, là bậc đem lại con đường (trước kia)
chưa được đem lại, là bậc tuyên thuyết con đường
(trước kia) chưa được tuyên thuyết, bậc tri đạo, bậc
ngộ đạo, bậc thuần thục về đạo. Còn nay, này các
Tỷ-kheo, các vị đệ tử là những vị sống theo đạo, tiếp
tục thành tựu (đạo).

11) Này các Tỷ-kheo, đây là sự sai biệt, sự đặc thù, sự sai khác giữa Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và bậc Tỷ-kheo được giải thoát nhờ trí tuệ.

TỶ KHEO                                            890

167 Sự đặc thù của Đạo Phật - ĐẠI Kinh KHỔ UẨN – 13 Trung I, 193

ĐẠI KINH KHỔ UẨN (Mahadukkhakkhandha sutta) – Bài kinh số 13 – Trung I, 193

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Thế Tôn ở Savatthi, tại Jetavana (Kỳ- đà Lâm), trong vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Lúc ấy nhiều Tỷ-kheo buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào thành Savatthi khất thực. Rồi các Tỷ-kheo ấy suy nghĩ: "Nay còn quá sớm để đi khất thực ở Savatthi. Chúng ta hãy đi đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo". Các Tỷ-kheo ấy đi đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo, nói lên những lời chúc tụng hỏi thăm xã giao rồi ngồi xuống một bên. Các Du sĩ ngoại đạo ấy nói với các Tỷ-kheo đang ngồi xuống một bên.

– Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết
hoàn toàn về các dục, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu
biết hoàn toàn về các dục. Chư Hiền, Sa-môn
Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc
pháp, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn

TỶ KHEO                                           891

về các sắc pháp. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ
sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ, chúng tôi cũng
nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ. Chư
Hiền, ở đây có sự đặc thù nào, sự dị biệt nào, sự sai
khác nào giữa Sa-môn Gotama và chúng tôi về vấn
đề thuyết pháp hay vấn đề giáo huấn?

Các Tỷ-kheo ấy không hoan hỷ cũng không chỉ
trích những lời nói các Du sĩ ngoại đạo, không hoan
hỷ, không chỉ trích, các Tỷ-kheo từ chỗ ngồi đứng
dậy, từ biệt với ý nghĩ: "Chúng ta sẽ học ý nghĩa lời
nói này từ Thế Tôn".

Rồi các Tỷ-kheo ấy, sau khi khất thực ở
Savatthi, khi ăn xong và đi khất thực trở về, liền đến
chỗ Thế Tôn ở, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.
Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch
Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây chúng con buổi sáng đắp y, cầm y bát vào thành Savatthi khất thực. Bạch Thế Tôn, rồi chúng con suy nghĩ: "Nay còn quá sớm để đi khất thực ở Savatthi. Chúng ta hãy nghĩ đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo". Bạch Thế Tôn, rồi chúng con đi đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo, sau khi đến xong, nói lên những lời chúc tụng hỏi thăm xã giao rồi ngồi xuống một bên, Bạch Thế Tôn, các Du

TỶ KHEO                                             892

sĩ ngoại đạo ấy nói với chúng con đang ngồi một bên: "Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các dục, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các dục. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc pháp, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc pháp. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ. Chư Hiền ở đây có sự đặc thù nào, sự dị biệt nào, sự sai khác nào giữa Sa-môn Gotama và chúng tôi về vấn đề thuyết pháp hay vấn đề giảng huấn?" Bạch Thế Tôn, chúng con không hoan hỷ, không chỉ trích những lời nói các Du sĩ ngoại đạo. Không hoan hỷ, không chỉ trích, chúng con từ chỗ ngồi đứng dậy, từ biệt với ý nghĩ: "Chúng ta sẽ học ý nghĩa lời nói này từ Thế Tôn".

– Này các Tỷ-kheo, các Du sĩ ngoại đạo nói như vậy cần được trả lời như sau: "Chư Hiền, thế nào là vị ngọt các dục? Thế nào là sự nguy hiểm, thế nào là sự xuất ly? Thế nào là vị ngọt các sắc pháp, thế nào là sự nguy hiểm, thế nào là sự xuất ly? Thế nào là vị ngọt các cảm thọ, thế nào là sự nguy hiểm, thế nào là sự xuất ly?" Này các Tỷ-kheo, khi được hỏi vậy, các Du sĩ ngoại đạo không thể trả lời được và sẽ bị mắc vào các khó khăn khác. Vì sao vậy? Này các Tỷ- kheo, vì vấn đề này không thuộc khả năng hiểu biết

TỶ KHEO                                              893

của họ. Này các Tỷ-kheo, Ta không thấy một ai trong
thế giới này với chư Thiên, Mara, Phạm thiên, với
chúng Sa-môn, Bà-la-môn, với chư Thiên và loài
Người, mà câu trả lời các câu hỏi được chấp nhận,
trừ Như Lai, đệ tử Như Lai và những ai được nghe
hai vị này.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị ngọt các dục?

Này các Tỷ-kheo, có năm pháp tăng trưởng dục này: Các sắc pháp do nhãn căn nhận thức, khả ái, khả lạc, khả ý, khả hỷ, tương ứng với dục, hấp dẫn, các tiếng do nhĩ căn nhận thức... các hương do tỷ căn nhận thức... các vị do thiệt căn nhận thức... các xúc do thân căn nhận thức, khả ái, khả lạc, khả ý, khả hỷ, tương ứng với dục, hấp dẫn. Này các Tỷ-kheo, có năm pháp tăng trưởng dục như vậy. Này các Tỷ- kheo, y cứ vào năm pháp tăng trưởng dục này, có lạc hỷ khởi lên, như vậy là vị ngọt các dục.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các dục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có thiện nam tử nuôi
sống với nghề nghiệp, như đếm ngón tay, như tính
toán, như ước toán, như làm ruộng, như buôn bán,
như chăn bò, như bắn cung, như làm công cho vua,
như làm một nghề nào khác. Người ấy phải chống

TỶ KHEO                                             894

đỡ lạnh, phải chống đỡ nóng, phải chịu đựng sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng, mặt trời, các loài bò sát, bị chết đói chết khát. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục, thiết thực hiện tại, thuộc khổ uẩn, lấy dục làm nhân, lấy dục làm duyên, là nguồn gốc của dục, là nguyên nhân của dục.

Này các Tỷ-kheo, nếu thiện nam tử ấy nỗ lực
như vậy, tinh cần như vậy, tinh tấn như vậy, nhưng
các tài sản ấy không được đến tay mình, vị ấy than
vãn, buồn phiền khóc than, đấm ngực, mê man bất
tỉnh: "Ôi! Sự nỗ lực của ta thật sự là vô ích, sự tinh
cần của ta thật sự không kết quả". Này các Tỷ-kheo,
như vậy, là sự nguy hiểm các dục... (như trên)... là
nguyên nhân của dục.

Này các Tỷ-kheo, nếu thiện nam tử ấy nỗ lực như vậy, tinh cần như vậy, tinh tấn như vậy, và các tài sản ấy được đến tay mình, vì phải hộ trì các tài sản ấy, vị ấy cảm thọ sự đau khổ, ưu tư: "Làm sao các vua chúa khỏi cướp đoạt chúng, làm sao trộm cướp khỏi cướp đoạt chúng, làm sao lửa khỏi đốt cháy, nước khỏi cuốn trôi, hay các kẻ thừa tự không xứng đáng khỏi cướp đoạt chúng?" Dầu vị ấy hộ trì như vậy, giữ gìn như vậy, vua chúa vẫn cướp đoạt các tài sản ấy, trộm cướp vẫn cướp đoạt, lửa vẫn đốt cháy, nước vẫn cuốn trôi hay các kẻ thừa tự không

TỶ KHEO                                             895

xứng đáng vẫn cướp đoạt chúng. Vị ấy than vãn,
buồn phiền, khóc than, đấm ngực, mê man bất tỉnh:
"Cái đã thuộc của ta, nay ta không có nữa". Này các
Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục... (như
trên)... là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân, do dục làm duyên, do dục làm nguyên nhân, do chính dục làm nhân, vua tranh đoạt với vua, Sát-đế-lỵ tranh đoạt với Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn tranh đoạt với Bà-la-môn, gia chủ tranh đoạt với gia chủ, mẹ tranh đoạt với con, con tranh đoạt với mẹ, cha tranh đoạt với con, con tranh đoạt với cha, anh em tranh đoạt với anh em, anh tranh đoạt với chị, chị tranh đoạt với anh, bạn bè tranh đoạt với bạn bè. Khi họ đã dấn mình vào tranh chấp, tranh luận, tranh đoạt; họ công phá nhau bằng tay; họ công phá nhau bằng đá; họ công phá nhau bằng gậy; họ công phá nhau bằng kiếm. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục... (như trên)... là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân... do
chính dục làm nhân, họ cầm mâu và thuẫn, họ đeo
cung và tên, họ dàn trận hai mặt, và tên được nhắm
bắn nhau, đao được quăng ném nhau, kiếm được
vung chém nhau. Họ bắn đâm nhau bằng tên, họ

TỶ KHEO                                             896

quăng đâm nhau bằng đao, họ chặt đầu nhau bằng kiếm. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục... (như trên)... là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân... do
chính dục làm nhân, họ cầm mâu và thuẩn, họ đeo
cung và tên, họ công phá thành quách mới trét vôi hồ
và tên được nhắm bắn nhau, đao được quăng ném
nhau, kiếm được vung chém nhau. Ở đây, họ bắn
đâm nhau bằng tên, họ quăng đâm nhau bằng đao, họ
đổ nước phân sôi, họ đè bẹp nhau bằng đá, họ chặt
đầu nhau bằng kiếm. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến
sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như
vậy là sự nguy hiểm các dục... (như trên)... là nguyên
nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân... do chính dục làm nhân, họ đột nhập nhà cửa, họ cướp giật đồ đạc, họ hành động như kẻ cướp, họ phục kích các đường lớn, họ đi đến vợ người. Các vua chúa khi bắt được một người như vậy liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân, họ xẻo tai, họ cắt mũi, họ xẻo tai cắt mũi, họ dùng hình phạt vạc dầu, họ dùng hình phạt bối đồi hình (xẻo đỉnh đầu thành hình con sò), họ dùng hình

TỶ KHEO                                             897

phạt la hầu khẩu hình... Hỏa man hình (lấy lửa đốt thành vòng hoa)... chúc thủ hình (đốt tay)... khu hành hình (lấy rơm bện lại rồi siết chặt)... bì y hình (lấy vỏ cây làm áo)... linh dương hình (hình phạt con dê núi)... câu nhục hình (lấy câu móc vào thịt)... tiền hình (cắt thịt thành hình đồng tiền)... khối trấp hình... chuyển hình... cao đạp đài... họ tưới bằng dầu sôi, họ cho chó ăn, họ đóng cọc những người sống, họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm của dục... (như trên)... là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân... do
chính dục làm nhân, họ sống làm các ác hạnh về thân,
làm các ác hạnh về lời nói, làm các ác hạnh về ý. Do
họ sống làm các ác hạnh về thân, làm các ác hạnh về
lời nói, làm các ác hạnh về ý, khi thân hoại mạng
chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục,
đưa đến đau khổ tương lai, là khổ uẩn, do dục làm
nhân, do dục làm duyên, do dục làm nhân duyên, do
chính dục làm nhân.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là sự xuất ly các dục?

Này các Tỷ-kheo, đây là sự điều phục dục tham

TỶ KHEO                                                898

đối với các dục, sự đoạn trừ dục tham, như vậy là sự xuất ly các dục.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn
nào không như thật tuệ tri vị ngọt các dục là vị ngọt
như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự
xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định
sẽ không như thật tuệ tri các dục của họ, họ cũng
không có thể đặt người khác trong một địa vị tương
tự, nghĩa là như thật tuệ tri các dục, sự kiện như vậy
không thể xảy ra.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt các dục là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định sẽ như thật tuệ tri các dục của họ, họ cũng có thể đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các dục, sự kiện như vậy có xảy ra.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị ngọt các sắc pháp?

Này các Tỷ-kheo, như các thiếu nữ Sát-đế-lỵ,
thiếu nữ Bà-la-môn hay thiếu nữ Gia chủ, tuổi
khoảng độ mười lăm hay mười sáu tuổi, không quá
lớn, không quá thấp, không quá ốm, không quá mập,
không quá đen, không quá trắng. Này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             899

có phải trong thời ấy, họ đạt đến mỹ diệu tối thượng, sắc đẹp tối thượng?

– Bạch Thế Tôn, phải.

– Này các Tỷ-kheo, y cứ sắc đẹp mỹ diệu ấy khởi lên lạc thọ và hỷ thọ, như vậy là vị ngọt các sắc pháp.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các sắc pháp?

Này các Tỷ-kheo, ở đây người ta có thể thấy bà chị ấy trong một thời khác, khoảng tám mươi tuổi, chín mươi tuổi hay một trăm tuổi, già yếu, cong như nóc nhà, lưng còm, phải dựa gậy để chống đỡ, vừa đi vừa run rẩy, đau ốm, tuổi trẻ đã tận, râu rụng, tóc bạc, hư rụng, sói đầu, da nhăn, tay chân bị khô đét tái xám. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm
các sắc pháp. Lại nữa này các Tỷ-kheo, người ta có
thể thấy bà chị ấy bị bệnh hoạn đau khổ, trầm bệnh,
nằm đắm mình trong phân tiểu của mình, phải có

TỶ KHEO                                             900

người nâng dậy, phải có người đỡ nằm. Này các Tỷ-
kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu
về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và
sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm
các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta
thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, một
ngày hay hai ngày hay ba ngày, thi thể ấy trương
phồng lên, xanh đen lại, nát thối ra. Này các Tỷ-
kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu
sắc đẹp xưa kia của cô gái đã biến mất và sự nguy
hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm
các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta
thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, bị các
loài quạ ăn, hay bị các loài diều hâu ăn, hay bị các
chim kên ăn, hay bị các loài chó ăn, hay bị các loài
giả can ăn, hay bị các loài côn trùng ăn. Này các Tỷ-
kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu
về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất và sự
nguy hiểm đã hiện ra?

TỶ KHEO                                             901

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng trong nghĩa địa, với các bộ xương còn liên kết với nhau, còn dính thịt và máu, còn được các đường gân cột lại... với các bộ xương còn liên kết với nhau, không còn dính thịt nhưng còn dính máu, còn được các đường gân cột bộ xương, không còn thịt, không có máu, còn được gân cột lại, chỉ còn có xương không dính lại với nhau, rải rác chỗ này chỗ kia, ở đây là xương tay, ở đây là xương chân, ở đây là xương ống, ở đây là xương bắp vế, ở đây là xương mông, ở đây là xương sống, ở đây là xương đầu. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, chỉ có toàn xương trắng màu vỏ ốc... chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm... chỉ còn các xương thối trở thành bột. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay

TỶ KHEO                                             902

đã biến mất, và sự nguy hiểm hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp.

Này các Tỷ-kheo và thế nào là sự xuất ly các sắc pháp?

Này các Tỷ-kheo, đây là sự điều phục dục tham đối với các sắc pháp, sự đoạn trừ dục tham, như vậy là sự xuất ly các sắc pháp.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn
nào không như thật tuệ tri vị ngọt các sắc pháp là vị
ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy,
sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất
định sẽ không như thật tuệ tri các sắc pháp của họ,
họ cũng không có thể đặt người khác trong một địa
vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các sắc pháp, sự
kiện như vậy không xảy ra.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt các sắc pháp là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định như thật tuệ tri các sắc pháp của họ, họ cũng có thể

TỶ KHEO                                              903

đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các sắc pháp, sự kiện như vậy có xảy ra.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị ngọt các cảm thọ?

Ở đây các Tỷ-kheo ly các dục, ly các bất thiện
pháp tự chứng và an trú vào Thiền thứ nhất, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này
các Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo ly dục, ly các bất
thiện pháp, chứng và an trú Thiền thứ nhất... có tầm
có tứ, trong khi ấy, nếu vị ấy không nghĩ đến tự hại,
không nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại cả hai,
trong khi ấy vị ấy cảm giác một cảm thọ vô hại.
Này các Tỷ-kheo, tối thượng vô hại ấy, Ta nói là vị
ngọt các cảm thọ.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú vào Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm... Thiền thứ ba... chứng và trú vào Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh, trong khi ấy nếu vị ấy không nghĩ đến tự hại, không nghĩ

TỶ KHEO                                            904

đến hại người, không nghĩ đến hại cả hai, trong khi
ấy vị ấy cảm giác một cảm thọ vô hại. Này các Tỷ-
kheo, tối thượng vô hại ấy, Ta nói là vị ngọt các cảm
thọ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm
các cảm thọ? Này các Tỷ-kheo, các cảm thọ là vô
thường, khổ, biến hoại, như vậy là sự nguy hiểm các
cảm thọ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự xuất ly các
cảm thọ? Này các Tỷ-kheo, sự điều phục dục tham
đối với các cảm thọ, sự đoạn trừ dục tham, như vậy
gọi là sự xuất ly các cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn
nào không như thật tuệ tri vị ngọt các cảm thọ là vị
ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy,
sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất
định sẽ không như thật tuệ tri các cảm thọ của họ, họ
cũng không có thể đặt người khác trong một địa vị
tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các cảm thọ, sự
kiện như vậy không xảy ra.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt các cảm thọ là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định như

TỶ KHEO                                              905

thật tuệ tri các cảm thọ của họ, họ có thể đặt các người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các cảm thọ, sự kiện như vậy có xảy ra.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy Thế Tôn.

TỶ KHEO                                           906

168 Ta cũng là con bò - Kinh SAMÔN – Tăng I, 415

SAMÔN – Tăng I, 415

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba hạnh Sa-môn cần phải
làm này của Sa-môn. Thế nào là ba?
- Thọ trì tăng thượng giới học,
- Thọ trì tăng thượng tâm học,
- Thọ trì tăng thượng tuệ học.
Đây là ba hạnh Sa-môn cần phải làm của Sa-môn.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy học tập như sau:
"Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng giới học.
Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng định học.
Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng tuệ học".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học
tập.
2. Ví như, này các Tỷ-kheo, một con lừa đi theo sau
lưng đàn bò nghĩ rằng: "Ta cũng là con bò, ta cũng
là con bò", nhưng nó không có màu sắc giống như

TỶ KHEO                                          907

con bò. Nó không có tiếng giống như con bò. Nó
không có chân giống như con bò. Tuy vậy, nó vẫn đi
theo đàn bò, nghĩ rằng: "Ta cũng là con bò, ta cũng
là con bò".
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo đi theo
sau lưng chúng Tỷ-kheo, nghĩ rằng: "Ta cũng là Tỷ-
kheo, ta cũng là Tỷ-kheo". Nhưng vị ấy không có ước
muốn thọ trì tăng thượng giới học như các Tỷ-kheo
khác. Vị ấy không có ước muốn thọ trì tăng thượng
tâm học như các Tỷ-kheo khác. Vị ấy không có ước
muốn thọ trì tăng thượng tuệ học như các Tỷ-kheo
khác. Tuy vậy, vị ấy vẫn đi theo sau lưng chúng Tỷ-
kheo, nghĩ rằng: "Ta cũng là Tỷ-kheo, ta cũng là Tỷ-
kheo".
Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:
"Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng giới học. Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để
thọ trì tăng thượng tâm học. Sắc bén sẽ là ước muốn
chúng ta để thọ trì tăng thượng tuệ học". Như vậy,
này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                           908

169 Ta khuyến cáo các người - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593

ĐẠI KINH XÓM NGỰA (Mahassapura suttam) – Bài kinh số 39 – Trung I, 593

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương- già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông được hỏi:
"Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng tôi
là Sa-môn".

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng

TỶ KHEO                                          909

như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Chúng ta sẽ thọ trì và thực hành những pháp tác thành Sa-môn, những pháp tác thành Bà-la-môn. Như vậy, danh xưng này của chúng ta mới chân chánh và sự tự nhận này của chúng ta mới như thật. Và những đồ cúng dường mà chúng ta thọ hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp tác thành Sa-môn, và các pháp tác thành Bà-la-môn?

"Chúng ta sẽ thành tựu tàm quý", như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông phải tu tập. Này các Tỷ-kheo,
các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành
tựu tàm quý đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến
mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt
được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì
phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến
cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các
Ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn
hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn
công việc đáng phải làm hơn nữa.

TỶ KHEO                                            910

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Thân hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì thân hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ- kheo, Ta khuyến cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Khẩu hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì khẩu hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được

TỶ KHEO                                           911

mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải
làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể
tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải
làm hơn nữa? "Ý hành chúng ta phải được thanh
tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu.
Nhưng chúng ta không vì ý hành thanh tịnh ấy, khen
mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có
thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý,
thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh,
và ý hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa
đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo
các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng
phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Sanh mạng chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì sanh mạng thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm

TỶ KHEO                                            912

quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh. Đến mức độ này như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải hộ trì các căn. Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, và các căn đã được hộ trì, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như

TỶ KHEO                                             913

trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng
phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải biết tiết độ trong
ăn uống, với chánh tư duy, chúng ta thọ thực, không
phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải
để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ
để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để
(thân này) khỏi bị thương hại, để hổ trợ phạm hạnh,
nghĩ rằng: "Như vậy chúng ta diệt trừ các cảm thọ
cũ và không cho khởi lên cảm thọ mới, và chúng ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn". Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các
Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta
đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh,
khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng
thanh tịnh và các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết
độ, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng

TỶ KHEO                                            914

phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chú tâm cảnh giác. Ban ngày đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh một đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh giữa, chúng ta phải nằm dáng nằm con sư tử, nghiêng bên hông tay phải, một chân đặt trên chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tâm nghĩ đến lúc thức dậy lại. Ban đêm canh đầu thức dậy, đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại". Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các Tỷ- kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chánh niệm tỉnh giác, khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác, khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác, khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác, khi mang y kép, bình bát,

TỶ KHEO                                              915

thượng y đều tỉnh giác, khi ăn uống, nhai, nuốt đều
tỉnh giác, khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác, khi
đi đứng, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập.
Nhưng này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý
kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành
chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành
thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ
trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, chánh niệm
tỉnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch, như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết già, lưng thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm và thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh

TỶ KHEO                                               916

sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm
thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không
trạo cử hối tiếc, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết
trạo cử hối tiếc. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát
khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

 Này các Tỷ-kheo, như một người mắc nợ liền làm
các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt,
người ấy không những trả được nợ cũ, còn có tiền
dư để nuôi dưỡng vợ. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia mắc nợ nên làm các nghề nghiệp. Những nghề
này được phát đạt, ta không những trả được
những nợ cũ, còn có tiền dư để nuôi dưỡng vợ".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị bệnh, đau
đớn, trầm trọng, ăn uống không tiêu, thể lực suy
yếu. Sau một thời gian, người ấy khỏi bệnh, ăn
uống tiêu thông, thể lực khôi phục. Người ấy nghĩ:
"Ta trước kia bị bệnh, đau đớn trầm trọng, ăn
uống không tiêu, thể lực suy yếu. Nay ta khỏi
bệnh, ăn uống tiêu thông, thể lực khôi phục".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị nhốt trong
ngục. Người ấy sau một thời gian được khỏi tù tội,
an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn. Người

TỶ KHEO                                           917

ấy nghĩ: "Ta trước kia bị nhốt trong ngục, nay ta
được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không
bị giảm tổn. "Người ấy nhờ vậy được sung sướng,
hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người nô lệ, không
được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự
do đi lại. Người ấy sau một thời gian thoát khỏi
cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người
khác, một người thoát khỏi cảnh nô lệ, được tự
chủ, không lệ thuộc người khác, một người giải
thoát, được tự do đi lại. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia bị cảnh nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc
người khác , không được tự do đi lại. Nay ta thoát
khỏi cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc
người khác, một người giải thoát, được tự do đi
lại". Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người giàu có, nhiều
tài sản, đang đi qua bãi sa mạc. Người ấy sau một
thời gian đã đi khỏi bãi sa mạc ấy, đến đầu làng,
yên ổn, không có nguy hiểm, tài sản không bị tổn
giảm. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia giàu có, nhiều
tài sản, đi qua bãi sa mạc. Nay ta đã đi qua khỏi
bãi sa mạc ấy, yên ổn, không có nguy hiểm, tài
sản không bị tổn giảm". Người ấy nhờ vậy được
sung sướng, hoan hỷ.
Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự mình,

TỶ KHEO                                           918

quán năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường qua sa mạc. Này các Tỷ-kheo, cũng như không mắc nợ, không bị bệnh tật được khỏi tù tội, được tự do, đến được đất lành yên ổn. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán năm triền cái khi chúng được diệt trừ.

Sau khi đã đoạn trừ năm triền cái này, những triền cái làm ô nhiễm tâm tư, làm yếu ớt trí tuệ, vị ấy ly dục, ly ác, bất thiện pháp chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, như một người hầu tắm lão luyện, hay đệ tử người hầu tắm, sau khi rắc bột tắm trong thau bằng đồng, liền nhồi bột ấy với nước, cục bột tắm ấy được thấm nhuần nước ướt, trào trộn với nước ướt, thấm ướt cả trong lẫn ngoài với nước, nhưng không chảy thành giọt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

TỶ KHEO                                              919

do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn
đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không một chỗ
nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh
ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ
nước, nước từ trong dâng lên, phương Đông không
có lỗ nước chảy ra, phương Tây không có lỗ nước
chảy ra, phương Bắc không có lỗ nước chảy ra,
phương Nam không có lỗ nước chảy ra, và thỉnh
thoảng trời mưa lớn. Suối nước mát từ hồ nước ấy
phun ra, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn,
tràn đầy hồ nước ấy, với nước mát lạnh, không một
chỗ nào của hồ nước ấy không được nước mát lạnh
thấm nhuần. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ấy thấm
nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân
mình với hỷ lạc do định sanh không một chỗ nào trên
toàn thân không được hỷ lạc do định sanh thấm
nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tĩnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng, hồ sen trắng, có

TỶ KHEO                                           920

những sen xanh, sen hồng hay sen trắng. Những
bông sen ấy sanh trong nước, lớn lên trong nước,
không vượt khỏi nước, nuôi sống dưới nước, từ đầu
ngọn cho đến gốc rễ đều thấm nhuần, tẩm ướt, tràn
đầy thấu suốt bởi nước mát lạnh ấy, không một chỗ
nào của toàn thể sen xanh, sen hồng hay sen trắng
không được nước mát lạnh ấy thấm nhuần. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt,
làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ
không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân
không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo xả lạc xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền
thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị
ấy thấm nhuần toàn thân mình với tâm thuần tịnh
trong sáng, không một chỗ nào trên toàn thân không
được tâm thuần tịnh trong sáng ấy thấm nhuần. Này
các Tỷ-kheo, ví như một người ngồi, dùng tấm vải
trắng trùm đầu, không một chỗ nào trên toàn thân
không được vải trắng ấy che thấu. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy ngồi thấm nhuần toàn thân mình với
tâm thuần tịnh trong sáng, không một chỗ nào trên
toàn thân không được tâm thuần tịnh trong sáng ấy
thấm nhuần.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không

TỶ KHEO                                           921

cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mực như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đi từ làng mình đến làng khác, từ làng ấy đi đến một làng khác nữa, và từ làng này lại trở về làng của mình, người ấy nghĩ: "Ta từ làng của mình đi đến làng kia, nơi đây, ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã yên lặng như thế này. Từ nơi làng nọ, ta đã trở về làng của ta". Như vậy, này các Tỷ-kheo, với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm

TỶ KHEO                                             922

đến, Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ, như một đời, hai đời... (như trên)... Như vậy, vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét
đại cương và các chi tiết.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             923

ví như có hai nhà có cửa, và ở đây, một người có mắt
đứng ở giữa, người này có thể thấy các người (khác)
đi vào nhà, đi ra, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân,
thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng
chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang... đều do hạnh
nghiệp của họ.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là Nguyên nhân của Khổ", biết như thật: "Đây là sự Diệt khổ", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là sự đoạn trừ các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa". Này các Tỷ-kheo, ví như tại dãy núi lớn có một hồ nước, thuần tịnh, trong sáng,

TỶ KHEO                                            924

không cấu nhiễm, một người có mắt, đứng trên bờ sẽ thấy con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá bơi qua lại hay đứng một chỗ. Vị ấy nghĩ: "Đây là hồ nước thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Đây là những con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá đang bơi qua lại hay đứng yên một chỗ". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết như thật: "Đây là khổ... biết như thật: "Đây là Con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc!" Nhờ hiểu biết như vậy, nhờ nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần phải làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được gọi là
Sa-môn, là Bà-la-môn, là vị đã tắm sạch sẽ, là vị đã
biết và hiểu rõ, là bậc có học, là bậc Thánh, là bậc A-
la-hán.

 Này các Tỷ-kheo, như thế nào, Tỷ-kheo là Sa-
môn? - Vị này đã làm cho dừng lại các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh, già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Sa-môn.

TỶ KHEO                                              925

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo là Bà-
la-môn? - Vị này đã tẩn xuất ra ngoài các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Bà-la-môn.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo đã tắm
sạch sẽ? - Vị này đã tắm gội sạch sẽ các ác, các
pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
tắm sạch sẽ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đã
biết và hiểu rõ? -Vị này đã biết và hiểu rõ các ác,
các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
biết rõ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo có
học? - Vị này đã tiêu diệt các ác, các pháp bất
thiện...đưa đến sanh, già, chết trong tương lai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có học.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc Thánh? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
được gọi là bậc Thánh.

TỶ KHEO                                            926

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc A-la-hán? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác, các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết
trong tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo là bậc A-la-hán.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan
hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                            927

170 Thuyết pháp - 4 hạng người thuyết pháp - Kinh THUYẾT PHÁP – Tăng II, 76

THUYẾT PHÁP – Tăng II, 76

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người thuyết pháp này. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuyết pháp,
ít nói và không liên hệ đến vấn đề; và hội chúng
không thiện xảo về liên hệ hay không liên hệ. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người thuyết pháp và
vị ấy được xem là hạng người thuyết pháp cho một
hội chúng tương tự.

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuyết
pháp, ít nói và liên hệ đến vấn đề; và hội chúng thiện
xảo về liên hệ hay không liên hệ. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là hạng người thuyết pháp và vị ấy được
xem là hạng người thuyết pháp cho một hội chúng
tương tự.

3. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuyết pháp, nói nhiều và không liên hệ đến vấn đề; và hội chúng không thiện xảo về liên hệ hay không liên hệ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người

TỶ KHEO                                             928

thuyết pháp và vị ấy được xem là hạng người thuyết pháp cho một hội chúng tương tự.

4. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người
thuyết pháp, nói nhiều và liên hệ đến vấn đề; và hội
chúng thiện xảo về liên hệ hay không liên hệ. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người thuyết pháp và
vị ấy được xem là hạng người thuyết pháp cho một
hội chúng tương tự.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người thuyết pháp này.

TỶ KHEO                                           929

171 Thuyết pháp - 5 pháp cần an trú tâm trước khi thuyết - Kinh TÔN GIẢ UDÀYI – Tăng II, 611

TÔN GIẢ UDÀYI – Tăng II, 611

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambì, tại khu vườn
Ghosita. Lúc bấy giờ, Tôn giả Udàyi có hội chúng cư
sĩ đông đảo đoanh vây đang ngồi thuyết pháp. Tôn
giả Ànanda thấy Tôn giả Udàyi có hội chúng đông
đảo đoanh vây đang ngồi thuyết pháp, sau khi thấy,
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Udàyi có hội chúng cư sĩ đông đảo đoanh vây đang ngồi thuyết pháp.

- Này Ànanda, thật không dễ gì để thuyết pháp cho
các người khác. Để thuyết pháp cho các người khác,
này Ànanda, sau khi nội tâm an trú được năm pháp,
mới nên thuyết pháp cho các người khác.

2. Thế nào là năm?

- "Ta sẽ thuyết pháp tuần tự", thuyết pháp cho người khác cần phải suy nghĩ như vậy.

TỶ KHEO                                          930

- "Ta sẽ thuyết với mắt nhìn vào pháp môn",
thuyết pháp cho người khác cần phải suy nghĩ
như vậy.
- "Ta sẽ thuyết vì lòng từ mẫn", thuyết pháp cho
người khác cần phải suy nghĩ như vậy.
- "Ta sẽ thuyết pháp, không phải vì tài vật",
thuyết pháp cho người khác cần phải suy nghĩ
như vậy.
- "Ta sẽ thuyết pháp, không làm thương tổn cho
mình và cho người". Thuyết pháp cho người
khác cần phải suy nghĩ như vậy.

- Này Ànanda, thật không dễ gì để thuyết pháp cho
các người khác. Để thuyết pháp cho các người khác,
này Ànanda, sau nội tâm an trú được năm pháp, mới
nên thuyết pháp cho các người khác.

TỶ KHEO                                         931

172 Thuyết pháp - Kinh THUYẾT PHÁP VỚI GIỌNG CA – Tăng II, 713

THUYẾT PHÁP VỚI GIỌNG CA – Tăng II, 713

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm điều nguy hại với người thuyết pháp với giọng ca kéo dài.

2. Thế nào là năm?

- Tự mình say đắm trong âm giọng ấy;
- Người khác say đắm trong âm giọng ấy;
- Các người gia chủ phê bình: "Như chúng ta hát,
cũng vậy, các Sa-môn Thích tử này ca hát.
- Vì vị ấy cố gắng rèn luyện cho âm thanh điêu
luyện nên định bị gián đoạn;
- Các thế hệ sau bắt chước."

Này các Tỷ-kheo, có năm điều nguy hại với người thuyết pháp với giọng ca kéo dài.

TỶ KHEO                                         932

173 Thuyết pháp - Kinh ÁC THUYẾT – Tăng II, 606

ÁC THUYẾT – Tăng II, 606

1. - Lời nói của năm hạng người, này các Tỷ-kheo, là ác thuyết, khi có sự đối chứng giữa người và người.

2. Thế nào là năm?

- Nói về tín với người không tin, là ác thuyết;
- Nói về giới với người ác giới, là ác thuyết;
- Nói về nghe nhiều với người nghe ít, là ác
thuyết;
- Nói về bố thí với người xan tham, là ác thuyết;
- Nói về trí tuệ với người ác tuệ, là ác thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nói về tín với người không tin là ác thuyết?

3. Người không tin, này các Tỷ-kheo, khi được nói về lòng tin liền tức tối, phẫn nộ, hiềm khích, mất bình tĩnh, biểu lộ phẫn nộ, sân hận, phiền muộn. Vì sao? Vì rằng vị ấy không thấy tự mình có đầy đủ lòng tin, do nhân duyên ấy, không có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về tín với người không có lòng tin là ác thuyết.

TỶ KHEO                                              933

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về giới với người ác giới là ác thuyết?

4. Người ác giới, này các Tỷ-kheo, khi được nói về
giới liền tức tối, phẫn nộ...Vì sao? Vì rằng vị ấy
không thấy tự mình có đầy đủ giới, do nhân duyên
ấy, không có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về giới với
người ác giới là ác thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về nghe nhiều với người nghe ít là ác thuyết?

5. Người nghe ít, này các Tỷ-kheo, khi được nói đến nghe nhiều liền tức tối, phẫn nộ...Vì sao? Vì rằng vị ấy không thấy tự mình có đầy đủ nghe nhiều, do nhân duyên ấy, không có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về nghe nhiều với người nghe ít là ác thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về bố thí với người xan tham là ác thuyết?

6. Người xan tham, này các Tỷ-kheo, khi được nói
về bố thí liền tức tối, phẫn nộ...Vì sao? Vì rằng vị ấy
không thấy tự mình có đầy đủ bố thí, do nhân duyên
ấy, không có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về bố thí
với người xan tham là ác thuyết.

TỶ KHEO                                              934

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về tuệ với người ác tuệ là ác thuyết?

7. Người ác tuệ, này các Tỷ-kheo, khi được nói đến
trí tuệ liền tức tối, phẫn nộ...Vì sao? Vì rằng vị ấy
không thấy tự mình có đầy đủ trí tuệ, do nhân duyên
ấy, không có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về trí tuệ
với người ác tuệ là ác thuyết.

Lời nói của năm hạng người này là ác thuyết, khi có sự đối chứng giữa người và người.

8. Lời nói của năm hạng người này là thiện thuyết, khi có sự đối chứng giữa người và người.

9. Thế nào là năm?

- Thuyết về tín cho người có lòng tin, là thiện
thuyết;
- Thuyết về giới cho người giữ giới là thiện
thuyết;
- Thuyết về nghe nhiều cho người nghe nhiều là
thiện thuyết;
- Thuyết về bố thí cho người bố thí là thiện
thuyết;
- Thuyết về trí tuệ cho người trí tuệ là thiện
thuyết.

TỶ KHEO                                            935

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thuyết về lòng tin cho người có lòng tin là thiện thuyết?

10. Người có lòng tin, này các Tỷ-kheo, khi được nói
đến lòng tin thì không tức tối, không phẫn nộ, không
hiềm khích, không mất bình tĩnh, không biểu lộ phẫn
nộ, sân hận, phiền muộn. Vì sao? Vì rằng vị ấy thấy
tự mình có đầy đủ lòng tin, do nhân duyên ấy, có hỷ
và hân hoan. Do vậy, nói về tín với người có lòng tin
là thiện thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về giới cho người giữ giới là thiện thuyết?

11. Người giữ giới, này các Tỷ-kheo, khi được nói
đến về giới thì không tức tối, không phẫn nộ, không
hiềm khích, không mất bình tĩnh, không biểu lộ phẫn
nộ, không sân hận, không phiền muộn. Vì sao? Vì
rằng vị ấy thấy tự mình có đầy đủ giới, do nhân
duyên ấy, có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về giới với
người có giữ giới là thiện thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về nghe nhiều cho người nghe nhiều là thiện thuyết?

12. Người nghe nhiều, này các Tỷ-kheo, khi được nói đến nghe nhiều thì không tức tối, không phẫn nộ, không hiềm khích...không phiền muộn. Vì sao? Vì

TỶ KHEO                                            936

rằng vị ấy thấy tự mình có nghe nhiều, do nhân duyên ấy, có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về nghe nhiều với người có nghe nhiều là thiện thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về bố thí cho người bố thí là thiện thuyết?

13. Người bố thí, này các Tỷ-kheo, khi được nói đến
bố thí thì không tức tối, không phẫn nộ, không hiềm
khích...không phiền muộn. Vì sao? Vì rằng vị ấy thấy
tự mình có bố thí, do nhân duyên ấy, có hỷ và hân
hoan. Do vậy, nói về bố thí với người có bố thí là
thiện thuyết.

Và này các Tỷ-kheo, tại sao nói về trí tuệ cho người có trí tuệ là thiện thuyết?

14. Người trí tuệ, này các Tỷ-kheo, khi được nói đến
trí tuệ thì không tức tối...không phiền muộn. Vì sao?
Vì rằng vị ấy thấy tự mình có trí tuệ, do nhân duyên
ấy, có hỷ và hân hoan. Do vậy, nói về trí tuệ với
người có trí tuệ là thiện thuyết.

Lời thuyết của năm hạng người này, này các Tỷ- kheo, là thiện thuyết khi có sự đối chứng giữa người và người.

TỶ KHEO                                            937

TỶ KHEO   938

174 Thuyết pháp - Lời nói lịch sự, thông suốt... - Kinh VISÀKHA – Tăng I, 648

VISÀKHA – Tăng I, 648

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Visàkhà Pancàliputta, trong hội trường với pháp thoại, đang thuyết pháp cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, với lời nói lịch sự, thông suốt, không có phều phào với ý nghĩa rõ ràng minh bạch, không có ngập ngừng. Rồi Thế Tôn, vào buổi chiều từ chỗ thiền tịnh đứng dậy đi đến hội trường, sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, ai đang thuyết pháp trong hội
trường cho các Tỷ-kheo, khích lệ, làm cho phấn
khởi, làm cho hoan hỷ, với lời nói lịch sự, thông suốt,
không có phều phào, với ý nghĩa rõ ràng minh bạch,
không có ngập ngừng?

Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Visàkhà Panàliputta:

- Lành thay, lành thay này Visàkhà! Lành thay, này Visàkhà, Thầy đang thuyết pháp cho các Tỷ-kheo... không có ngập ngừng.

TỶ KHEO                                              939

2. Nếu vị ấy không nói,
Chúng không biết vị ấy,
Như vậy bậc Hiền trí,
Lẫn lộn với kẻ ngu.

Nếu vị ấy nói lên,
Chúng biết đến vị ấy,
Khi vị ấy thuyết giảng,
Con đường đến bất tử,

Vậy hãy thuyết giảng lên,
Chói sáng chơn diệu pháp,
Hãy dâng cao ngọn cờ,
Ngọn cờ các ẩn sĩ,
Khéo nói là ngọn cờ,
Của các bậc ẩn sĩ,
Và pháp là ngọn cờ,
Của những bậc ẩn sĩ.

TỶ KHEO                     940

175 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh BỆNH – Tăng II, 86

BỆNH – Tăng II, 86

1. Này các Tỷ-kheo, có hai loại bệnh này. Thế nào là hai?

- Bệnh về thân - Bệnh về tâm.

Này các Tỷ-kheo, chúng ta thấy có chúng sanh tự
nhận mình là không thân bệnh được một năm, tự
nhận mình là không thân bệnh được hai năm, được
ba … được bốn … được năm … được mười … được
hai mươi … được ba mươi … được bốn mươi … tự
nhận mình là không thân bệnh được năm mươi năm,
tự nhận mình là không thân bệnh được một trăm
năm. Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, rất khó tìm
được ở đời là những chúng sanh tự nhận mình là
không tâm bệnh dầu chỉ trong một khoảnh khắc, trừ
những vị đã đoạn trừ các lậu hoặc.

2. Này các Tỷ-kheo, có bốn loại bệnh này cho người xuất gia. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                         941

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, người có dục lớn, bực
bội tức tối, không tự bằng lòng với các đồ vật
như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh.
- Người ấy vì nhiều dục lớn, bực bội tức tối,
không tự bằng lòng với các đồ vật như y, đồ ăn
khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, khởi
lên thèm khát, ác dục, muốn được các điều
không được tán thán, muốn được các lợi
dưỡng, cung kính, danh vọng.
- Vị ấy nỗ lực, cố gắng, tinh tấn để được các điều
không được tán thán, muốn được các lợi
dưỡng, cung kính, danh vọng.
- Vị ấy sau khi tính toán, đi đến các gia đình; sau
khi tính toán, ngồi xuống; sau khi tính toán,
thuyết pháp; sau khi tính toán, ngưng nín tiểu
tiện, đại tiện.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là bốn chứng bệnh của người xuất gia.

3. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:

- "Ta sẽ không có dục lớn, bực bội tức tối, tự bằng lòng với các đồ vật như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

TỶ KHEO                                            942

- Ta sẽ không khởi lên thèm khát, ác dục, muốn
được các điều không đáng được tán thán, muốn
được các lợi dưỡng, cung kính, danh vọng.
- Ta sẽ không nỗ lực, không cố gắng, không tinh
tấn để được các lợi dưỡng, cung kính, danh
vọng.
- Ta sẽ kham nhẫn lạnh, nóng, đói, khát, sự xúc
chạm với ruồi và muỗi, với gió và mưa và các
vật bò sát, (kham nhẫn) các hình thức nói phô
khó chịu, khó chấp nhận.
- Ta sẽ chịu đựng các khổ thọ về thân, khởi lên
khổ đau, nhói đau, mãnh liệt, kịch liệt, không
khả hỷ, không khả ý, đứt mạng sống".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                         943

176 Thân bệnh, Tâm bệnh -                     Kinh Nakulapità – Tương III, 9

Nakulapità – Tương III, 9

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn sống giữa dân chúng Bhayga, tại núi Cá Sấu, rừng Bhesaka, vườn Nai.

2) Rồi gia chủ Nakulapità đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, gia chủ Nakulapità bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con đã già, tuổi lớn, trưởng lão, cao
niên, đã đạt đến tuổi thọ, thân bệnh hoạn, luôn luôn
ốm đau. Bạch Thế Tôn, con không được thường thấy
Thế Tôn và các vị Tỷ-kheo đáng kính. Bạch Thế
Tôn, mong Thế Tôn hãy giáo giới cho con! Bạch Thế
Tôn, mong Thế Tôn hãy giảng dạy cho con! Nhờ
vậy, con được hạnh phúc, an lạc lâu dài.

4) - Thật sự là vậy, này Gia chủ. Thật sự là vậy, này Gia chủ. Thân của Gia chủ, này Gia chủ, là bệnh hoạn, ốm đau, bị nhiễm ô che đậy. Ai mang cái thân này, này Gia chủ, lại tự cho là không bệnh, dầu chỉ

TỶ KHEO                                            944

trong một giây phút; người ấy phải là người ngu! Do
vậy, này Gia chủ, Gia chủ cần phải học tập như sau:
"Dầu cho thân tôi có bệnh, tâm sẽ không bị
bệnh". Như vậy, này Gia chủ, Gia chủ cần phải học
tập.

5) Rồi gia chủ Nakulapità sau khi hoan hỷ, tín thọ lời
Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn,
thân bên hữu hướng về Ngài, đi đến Tôn giả
Sàriputta; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Sàriputta rồi
ngồi xuống một bên.

6) Tôn giả Sàriputta nói với gia chủ Nakulapità đang ngồi một bên:

- Này Gia chủ, tịch tịnh là các căn của Gia chủ; thanh
tịnh và trong sáng là sắc diện của Gia chủ. Có phải
hôm nay Gia chủ đối diện với Thế Tôn, được nghe
pháp thoại?

- Làm sao không thể như vậy được, thưa Tôn giả? Hôm nay, thưa Tôn giả, con được rưới với nước bất tử, nhờ Thế Tôn giảng cho pháp thoại!

- Như thế nào, này Gia chủ, Gia chủ được rưới với nước bất tử, nhờ Thế Tôn giảng cho pháp thoại?

TỶ KHEO                                             945

7) - Ở đây, thưa Tôn giả, con đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thưa Tôn giả, con bạch Thế Tôn:

"- Bạch Thế Tôn, con đã già, tuổi lớn, trưởng lão, cao
niên, đã đạt đến tuổi thọ, thân bệnh hoạn, luôn luôn
ốm đau. Bạch Thế Tôn, con không được thường thấy
Thế Tôn và các Tỷ-kheo đáng kính. Bạch Thế Tôn,
mong Thế Tôn giáo giới cho con! Bạch Thế Tôn,
mong Thế Tôn giảng dạy cho con! Nhờ vậy con được
hạnh phúc, an lạc lâu dài!"

Được nghe nói vậy, thưa Tôn giả, Thế Tôn nói với con:

"- Thật sự là vậy, này Gia chủ. Thật sự là vậy, này Gia chủ. Thân của Gia chủ, này Gia chủ, là bệnh hoạn, ốm yếu, bị nhiễm ô che đậy. Ai mang cái thân này, này Gia chủ, lại tự cho là không bệnh, dầu chỉ trong một giây phút; người ấy phải là người ngu! Do vậy, này Gia chủ, Gia chủ cần phải học tập như sau: ‘Dầu thân tôi có bệnh, tâm sẽ không bị bệnh!"

Như vậy, thưa Tôn giả, con được rưới với nước bất tử, nhờ Thế Tôn giảng cho pháp thoại.

8) Nhưng này Gia chủ, Gia chủ có hỏi thêm Thế Tôn như sau: "Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là

TỶ KHEO                                             946

thân bị bệnh và tâm cũng bị bệnh? Cho đến như thế nào là thân bị bệnh, nhưng tâm không bị bệnh không?"

9) -Thưa Tôn giả, con có thể đi đến thật xa để nghe
tận mặt Tôn giả Sàriputta ý nghĩa của lời nói này.
Lành thay, nếu được Tôn giả Sàriputta giải thích ý
nghĩa của lời nói này!

10) -Vậy này Gia chủ, hãy lắng nghe và khéo suy nghiệm, ta sẽ nói.

- Thưa vâng, Tôn giả.

Gia chủ Nakulapità vâng đáp Tôn giả Sàriputta.

11) Tôn giả Sàriputta nói như sau:

- Thế nào, này Gia chủ, là thân bệnh và tâm bệnh?

12) Ở đây, này Gia chủ, có kẻ vô văn phàm phu không thấy rõ các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không thấy rõ các bậc Chân nhân, không thuần thục pháp các bậc Chân nhân, không tu tập pháp các bậc Chân nhân, quán sắc như là tự ngã, hay tự ngã như là có sắc, hay sắc ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong sắc. Vị ấy bị ám ảnh: "Sắc là ta, sắc là của ta". Do bị ám ảnh: "Sắc là ta, sắc là của ta!" khi sắc biến hoại,

TỶ KHEO                                                947

đổi khác; do sắc biến hoại, đổi khác, nên vị ấy khởi lên sầu, bi, khổ, ưu não!

13) Vị ấy quán thọ như là tự ngã, hay tự ngã như là
có thọ, hay thọ ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong thọ.
Vị ấy bị ám ảnh: "Thọ là ta, thọ là của ta". Do bị ám
ảnh: "Thọ là ta, thọ là của ta" khi thọ biến hoại, đổi
khác; nên do thọ biến hoại, đổi khác, vị ấy khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu, não!

14) Vị ấy quán tưởng như là tự ngã, hay tự ngã như là có tưởng, hay tưởng ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong tưởng. Vị ấy bị ám ảnh: " Tưởng là ta, tưởng là của ta ". Do bị ám ảnh: "Tưởng là ta, tưởng là của ta" khi tưởng biến hoại, đổi khác; nên do tưởng biến hoại, đổi khác, vị ấy khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não!

15) Vị ấy quán các hành như là tự ngã hay tự ngã
như là có các hành, hay các hành ở trong tự ngã, hay
tự ngã ở trong các hành. Vị ấy bị ám ảnh: "Các hành
là ta, các hành là của ta". Do bị ám ảnh: "Các hành
là ta, các hành là của ta" khi các hành biến hoại, đổi
khác; do các hành biến hoại, đổi khác, vị ấy khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu não!

16) Vị ấy quán thức như là tự ngã, hay tự ngã như là có thức, hay thức ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong thức. Vị ấy bị ám ảnh: "Thức là ta, thức là của ta".

TỶ KHEO                                              948

Do bị ám ảnh: "Thức là ta, thức là của ta" khi thức biến hoại, đổi khác; nên do thức biến hoại, đổi khác, vị ấy khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não!

17) Như vậy, này Gia chủ, là thân có bệnh và tâm có bệnh.

18) Thế nào, này Gia chủ, là thân có bệnh nhưng tâm không có bệnh?

19) Ở đây, này Gia chủ, vị đa văn Thánh đệ tử hiểu
rõ các bậc Thánh, thuần thục pháp các bậc Thánh, tu
tập pháp các bậc Thánh, hiểu rõ các bậc Chân nhân,
thuần thục pháp các bậc Chân nhân, tu tập pháp các
bậc Chân nhân, không quán sắc như là tự ngã, hay tự
ngã như là có sắc, hay sắc ở trong tự ngã, hay tự ngã
ở trong sắc. Vị ấy không bị ám ảnh: "Sắc là ta, sắc
là của ta". Do vị ấy không bị ám ảnh: "Sắc là ta, sắc
là của ta" khi sắc biến hoại, đổi khác; nên không do
sắc biến hoại, đổi khác mà khởi lên sầu, bi, khổ, ưu,
não!

20) Không quán thọ như là tự ngã, hay tự ngã như là có thọ, hay thọ ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong thọ. Vị ấy không bị ám ảnh: "Thọ là ta, thọ là của ta". Do vị ấy không bị ám ảnh: "Thọ là ta, thọ là của ta" khi thọ biến hoại, đổi khác; nên không do thọ biến hoại, đổi khác, mà khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não!

TỶ KHEO                                              949

21) Không quán tưởng như là tự ngã, hay tự ngã như
là có tưởng, hay tưởng ở trong tự ngã, hay tự ngã ở
trong tưởng. Vị ấy không bị ám ảnh: "Tưởng là ta,
tưởng là của ta ". Do vị ấy không bị ám ảnh: "Tưởng
là ta, tưởng là của ta" khi tưởng biến hoại, đổi khác;
nên không do tưởng biến hoại, đổi khác mà khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu, não!

22) Không quán các hành như là tự ngã, hay tự ngã như là có hành, hay các hành ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong các hành. Vị ấy không bị ám ảnh: "Các hành là ta, các hành là của ta". Do vị ấy không bị ám ảnh: "Các hành là ta, các hành là của ta" khi các hành biến hoại, đổi khác; nên không do các hành biến hoại, đổi khác mà khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não!

23) Không quán thức như là tự ngã, hay tự ngã như
là có thức, hay thức ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong
thức. Vị ấy không bị ám ảnh: "Thức là ta, thức là
của ta". Do vị ấy không bị ám ảnh: "Thức là ta, thức
là của ta" khi thức biến hoại, đổi khác; nên không do
thức biến hoại, đổi khác mà khởi lên sầu, bi, khổ, ưu,
não.

24) Như vậy, này Gia chủ, là thân có bệnh, nhưng tâm không có bệnh.

TỶ KHEO                                              950

25) Tôn giả Sàriputta thuyết như vậy, gia chủ Nakulapità hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Sàriputta thuyết.

TỶ KHEO                                        951

177 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391

SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391

1.- Này các Tỷ-kheo, có năm sự kiện này không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

2. Thế nào là năm?

- Phải bị già, muốn khỏi già, là một sự kiện
không thể có được bởi một Sa-môn hay Bà-la-
môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở
đời.
- Phải bị bệnh, muốn không bệnh...
- Phải bị chết, muốn không chết...
- Phải bị hoại diệt, muốn không hoại diệt...
- Phải bị tiêu diệt, muốn không tiêu diệt, là sự
kiện không thể có được bởi một Sa-môn hay
Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi
một ai ở đời.

3. Với kẻ phàm phu không học, này các Tỷ-kheo, phải bị già và già đến; khi già đến, kẻ ấy không suy

TỶ KHEO                                           952

tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến, nhưng đối với loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị già và già đến. Và nếu phải bị già và khi già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị già, khi già đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ phàm phu không học bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, kẻ ấy tự làm mình ưu não.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với kẻ phàm phu không học, phải bị bệnh và bệnh đến...

...phải bị chết và chết đến...

...phải bị hoại diệt và hoại diệt đến...

...phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, kẻ ấy không suy tư: "Không phải chỉ một mình ta bị tiêu diệt và tiêu diệt đến, nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt, và khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không

TỶ KHEO                                                953

làm ta ưa thích; thân ta trở thành xấu xí; công việc không có xúc tiến, kẻ thù sẽ hoan hỷ, bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ phàm phu không học, bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, kẻ ấy tự làm mình ưu não.

5. Với vị Thánh đệ tử có học, này các Tỷ-kheo, phải bị già và già đến; khi già đến, vị ấy suy tư như sau: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị già, và già đến. Và nếu phải bị già và già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị già, khi già đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học, được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc, mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự làm mình ưu não. Không sầu muộn, không bị tên bắn, vị Thánh đệ tử làm cho chính mình được hoàn toàn tịch tịnh.

TỶ KHEO                                               954

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử có học, phải bị bệnh và bệnh đến...

...phải bị chết và chết đến...

...phải bị hoại diệt và hoại diệt đến...

...phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, vị ấy suy tư như sau: "Không phải chỉ một mình ta phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt, và khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học,
được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc
mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự mình
làm ưu não. Không sầu muộn, không bị bắn tên, vị
Thánh đệ tử làm cho mình hoàn toàn tịch tịnh.

TỶ KHEO                                                955

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm sự kiện không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

Chớ sầu, chớ than khóc,
Lợi ích được thật ít,
Biết nó sầu, nó khổ,
Kẻ địch tự vui sướng.

Do vậy, bậc Hiền trí,
Giữa các sự bất hạnh,
Không hoảng hốt rung sợ,
Biết phân tích, lợi ích.
Kẻ địch bị khổ não,
Thấy sắc diện không đổi,
Với tụng niệm văn chú,
Với lời thật khéo nói,
Với bố thí chân chánh,
Với truyền thống khéo giữ.
Chỗ nào được lợi ích,
Chỗ ấy gắn tinh cần.
Nếu biết lợi không được,
Cả ta và người khác,
Không sầu, biết chịu đựng,
Mong vị ấy nghĩ rằng:
Nay ta phải làm gì?

TỶ KHEO                                      956

178 Thân bệnh, Tâm bệnh - Kinh Với Mũi Tên – Tương IV, 336

Với Mũi Tên – Tương IV, 336

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu, cảm thọ cảm giác lạc thọ, cảm thọ cảm giác khổ thọ, cảm thọ cảm giác bất khổ bất lạc thọ.

4) Này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử cũng cảm thọ cảm giác lạc thọ, cảm thọ cảm giác khổ thọ, cảm thọ cảm giác bất khổ bất lạc thọ.

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo, thế nào là đặc thù, thế nào là thù thắng, thế nào là sai biệt giữa bậc Đa văn Thánh đệ tử và kẻ vô văn phàm phu?

6) -- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

7) -- Này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu khi cảm
xúc khổ thọ, sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm
ngực, đi đến bất tỉnh. Vị ấy cảm giác hai cảm thọ,
cảm thọ về thân và cảm thọ về tâm.

TỶ KHEO                                            957

8) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bị người ta bắn
với mũi tên, rồi họ bắn người ấy với mũi tên thứ hai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy cảm giác cảm
thọ cả hai mũi tên.

- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu
khi cảm xúc khổ thọ; thời sầu muộn, than vãn,
khóc lóc, đấm ngực, đi đến bất tỉnh. Người ấy cảm
giác hai cảm thọ, cảm thọ về thân và cảm thọ về
tâm.
- Cảm xúc bởi khổ thọ ấy, người ấy cảm thấy sân
hận (patigha). Do cảm thấy sân hận đối với khổ
thọ ấy, sân tùy miên đối với khổ thọ được tồn chỉ
tùy miên (anuseti).
- Cảm xúc bởi khổ thọ, người ấy hoan hỷ dục lạc.
Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm
phu không tìm thấy một sự xuất ly khổ thọ nào
khác, ngoài dục lạc.
- Do hoan hỷ dục lạc ấy, tham tùy miên đối với lạc
thọ tồn tại. Người ấy không như thật rõ biết sự tập
khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự
xuất ly của các cảm thọ ấy.
- Do người ấy không như thật rõ biết sự tập khởi,
sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly
của các cảm thọ ấy, nên vô minh tùy miên đối với
bất khổ bất lạc thọ tồn tại. Nếu người ấy cảm thọ
cảm giác lạc thọ, người ấy cảm thọ cảm giác như

TỶ KHEO                                            958

người bị trói buộc (sannutto). Nếu người ấy cảm
thọ cảm giác khổ thọ, người ấy cảm thọ cảm giác
như người bị trói buộc. Nếu người ấy cảm thọ cảm
giác bất khổ bất lạc thọ, người ấy cảm thọ cảm
giác như người bị trói buộc. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là kẻ vô văn phàm phu bị trói buộc bởi sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng người
ấy bị trói buộc bởi đau khổ.

9) Và này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh đệ tử
khi cảm xúc khổ thọ thời không có sầu muộn, không
có than vãn, không có khóc lóc, không có đấm ngực,
không có đi đến bất tỉnh. Vị ấy chỉ cảm thọ cảm giác
một cảm thọ, tức là cảm thọ về thân, không phải
cảm thọ về tâm.

10) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bị người ta
bắn một mũi tên. Họ không bắn tiếp người ấy với mũi
tên thứ hai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy cảm
giác cảm thọ của một mũi tên.

- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Đa văn Thánh
đệ tử khi cảm xúc khổ thọ; vị ấy không sầu muộn,
không than vãn, không khóc lóc, không đấm ngực,
không đi đến bất tỉnh. Vị ấy cảm giác chỉ một cảm
thọ, cảm thọ về thân, không phải cảm thọ về tâm.

TỶ KHEO                                            959

- Vị ấy không cảm thấy sân hận đối với khổ thọ ấy.
Do không cảm thấy sân hận đối với khổ thọ ấy,
sân tùy miên đối với khổ thọ không có tồn tại.
- Cảm xúc bởi khổ thọ, vị ấy không hoan hỷ dục lạc.
Vì sao? Vì bậc Đa văn Thánh đệ tử có tuệ tri một
sự xuất ly khác đối với khổ thọ, ngoài dục lạc.
- Vì vị ấy không hoan hỷ dục lạc, tham tùy miên đối
với dục lạc không có tồn tại. Vị ấy như thật tuệ tri
sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và
sự xuất ly của những cảm thọ ấy.
- Vì rằng, vị ấy như thật tuệ tri sự tập khởi, sự đoạn
diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các
cảm thọ ấy, đối với bất khổ bất lạc thọ, vô minh
tùy miên không có tồn tại. Nếu vị ấy cảm thọ lạc
thọ, vị ấy cảm thọ lạc thọ như người không bị
trói buộc. Nếu vị ấy cảm thọ cảm giác khổ thọ, vị
ấy cảm thọ cảm giác như người không bị trói
buộc. Nếu vị ấy cảm thọ cảm giác bất khổ bất lạc
thọ, vị ấy cảm thọ cảm giác như người không bị
trói buộc. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
không bị trói buộc bởi sanh, già, chết, sầu, bi,
khổ, ưu, ão. Ta nói rằng vị ấy không bị trói buộc
bởi đau khổ.

11) Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc thù, đây là thù thắng, đây là sự sai biệt giữa bậc Đa văn Thánh đệ tử và kẻ vô văn phàm phu.

TỶ KHEO                                             960

1)     Bậc        Trí      tuệ    Đa    văn,
Lạc       khổ        không       chi   phối,
Giữa        kẻ        trí,     phàm     phu,
Thiện sai biệt rất lớn.

2)   Bậc       Đa    văn,      Tầm     pháp,
Thấy       đời      này,        đời     sau,
Ái     pháp       không        phá      tâm,
Không ái, không sân hận.

3)   Tùy      thuận     hay   đối   nghịch,
Tiêu     tán,       diệt,    không     còn,
Vị     ấy         biết      con     đường,
Đường      không       cấu,   không    sầu,
Chánh       trí,     đoạn       tái   sanh,
Đến được bờ giác ngộ.

TỶ KHEO                                      961

179 Thân con như bị say ngọt - Kinh THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417

THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến vị giáo thọ của mình, sau khi đến, thưa với vị giáo thọ của mình như sau:

- Bạch Thượng tọa, nay thân con cảm thấy như bị
say ngọt, con không thấy rõ phương hướng, pháp
không được con nhớ đến. Hôn trầm thụy miên chinh
phục tâm con và an trú. Không có hoan hỷ, con sống
Phạm hạnh. Con có những nghi ngờ đối với Chánh
pháp.

2. Rồi Tỷ-kheo ấy đem theo một vị Tỷ-kheo cộng
trú, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo
ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này nói như sau: "Bạch
Thượng Toạ, thân con cảm thấy như bị say ngọt, mắt
con không thấy rõ phương hướng, pháp không được
con nhớ đến. Hôn trầm thụy miên chinh phục tâm
con và an trú. Không có hoan hỷ, con sống Phạm
hạnh. Con có những nghi ngờ đối với Chánh pháp".

TỶ KHEO                                            962

3.- Sự việc là vậy, này Tỷ-kheo, khi một người sống
với các căn không được bảo vệ, với ăn uống không
có tiết độ, không có chú tâm cảnh giác, không có
quán nhìn các thiện pháp, không có trước đêm và
sau đêm chuyên chú tu tập các pháp giác chi. Do vậy,
thân Thầy cảm thấy như bị say ngọt, mắt Thầy không
thấy rõ phương hướng, pháp không được Thầy nhớ
đến. Hôn trầm thụy miên chinh phục tâm Thầy và an
trú. Không có hoan hỷ, Thầy sống Phạm hạnh. Thầy
có những nghi ngờ đối với Chánh pháp.

Do vậy, này Tỷ-kheo, Thầy phải học tập như sau: "Ta
sẽ bảo vệ các căn, có tiết độ trong ăn uống, chú tâm
cảnh giác, quán nhìn các Thiện pháp, trước đêm và
sau đêm ta sẽ sống chuyên chú tu tập các pháp giác
chi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

4. Rồi Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn giáo giới với lời giáo giới này, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Rồi Tỷ- kheo ấy sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu chứng được mục đích mà các thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chính là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình

TỶ KHEO                                           963

với thắng trí, chứng đạt và an trú. Vị ấy hoàn toàn liễu tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không có trở lui trạng thái này nữa". Tỷ-kheo ấy trở thành một vị A-la-hán.

Rồi Tỷ-kheo đã chứng đắc A-la-hán ấy đi đến vị giáo thọ sư của mình, sau khi đến, thưa với vị giáo thọ sư của mình:

5.- Bạch Thượng tọa, nay thân con không cảm thấy
như bị say ngọt, mắt con thấy rõ các phương hướng.
Pháp được con nhớ rõ. Với tâm hoan hỷ, con sống
Phạm hạnh, Con không còn nghi nhờ đối với các
thiện pháp.

6. Rồi Tỷ-kheo ấy đem theo một Tỷ-kheo cộng trú;
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo
ấy bạch Thế Tôn:

-Bạch Thế Tôn, vị Tỷ-kheo này nói như sau: "Bạch
Thượng Toạ, nay thân con không cảm thấy như bị
say ngọt, con thấy rõ các phương hướng, pháp được
con nhớ rõ. Với tâm hoan hỷ, con sống Phạm hạnh.
Con không còn nghi ngờ đối với các thiện pháp".

7.- Như vậy là phải, này Tỷ-kheo, khi một người sống với các căn được bảo vệ, với ăn uống có tiết độ,

TỶ KHEO                                            964

có chú tâm cảnh giác, có quán nhìn các thiện pháp,
trước đêm và sau đêm sống chuyên chú tu tập các
pháp giác chi. Do vậy, thân không cảm thấy như bị
say ngọt, các phương hướng được hiện rõ, và pháp
được người ấy nhớ rõ. Hôn trầm thụy miên không
còn chinh phục tâm của vị ấy. Với tâm hoan hỷ, vị
ấy sống Phạm hạnh. Vị ấy không còn nghi ngờ đối
với các thiện pháp.

Vậy này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như
sau: "Ta sẽ bảo vệ các căn, có tiết độ trong ăn uống,
chuyên tâm cảnh giác, quán nhìn các thiện pháp,
trước đêm và sau đêm, ta sẽ sống chuyên chú tu tập
các pháp giác chi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                            965

180 Thân con như bị say ngọt - Kinh Tissa – Tương III, 193

Tissa – Tương III, 193

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ, Tôn giả Tissa, cháu trai Thế Tôn, nói với một số đông Tỷ-kheo:

- Này chư Hiền, thân ta như bị say vì vị ngọt (nặng
nề và bại hoại). Ta không thấy rõ các phương hướng.
Ta không phân biệt được các pháp. Thụy miên, hôn
trầm xâm chiếm tâm ta và tồn tại. Ta sống Phạm
hạnh không còn thoải mái, và ta nghi ngờ đối với các
pháp.

3) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

4) Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Tissa, cháu trai Thế Tôn, có nói với một số đông Tỷ-kheo: " Này chư Hiền, thân ta như bị say vì vị ngọt (nặng nề và bại hoại). Ta không thấy rõ các phương hướng. Ta không phân biệt được các pháp. Thụy miên, hôn trầm xâm chiếm

TỶ KHEO                                            966

tâm ta và tồn tại. Ta sống Phạm hạnh không còn thoải mái, và ta nghi ngờ đối với các pháp".

5) Rồi Thế Tôn gọi một Tỷ-kheo:

- Đến đây, này Tỷ-kheo! Hãy nhân danh Ta, gọi Tỷ- kheo Tissa: "Hiền giả Tissa, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả!"

6) -Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đi đến Tôn giả Tissa; sau khi đến, nói với Tôn giả Tissa:

- Hiền giả Tissa! Bậc Đạo Sư gọi Hiền giả.

7) -Thưa vâng, Hiền giả.

Tôn giả Tissa vâng đáp Tỷ-kheo ấy, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

8) Thế Tôn nói với Tôn giả Tissa đang ngồi một bên:

- Có thật chăng, này Tissa, Ông đã nói như sau cho một số đông Tỷ-kheo: "Này chư Hiền, thân ta như bị say vì vị ngọt... và ta nghi ngờ đối với các pháp"?

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                           967

9) - Ông nghĩ thế nào, này Tissa? Đối với người chưa
ly tham, chưa ly dục, chưa ly ái, chưa ly khát, chưa
ly nhiệt tình, chưa ly khát ái đối với sắc, thời khi sắc
ấy biến hoại, đổi khác, có khởi lên sầu, bi, khổ, ưu,
não không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

10-13) Lành thay, lành thay, này Tissa! Như vậy là
phải, này Tissa! Như người chưa ly tham đối với
sắc... đối với thọ... đối với tưởng... Như người chưa
ly tham đối với các hành, thời khi các hành ấy biến
hoại, đổi khác, có khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não
không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

14) - Lành thay, lành thay, này Tissa! Như vậy là
phải, này Tissa! Như người chưa ly tham đối với
thức, người chưa ly tham, chưa ly dục, chưa ly ái,
chưa ly khát, chưa ly nhiệt tình, chưa ly khát ái đối
với thức, thời khi thức ấy biến hoại, đổi khác, có khởi
lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                               968

15) - Lành thay, lành thay, này Tissa! Như vậy là phải, này Tissa, đối với người chưa ly tham đối với thức.

16) - Này Tissa, Ông nghĩ thế nào, đối với người đã
ly tham, đã ly dục, đã ly ái, đã ly khát, đã ly khát ái,
đã ly nhiệt tình, đã ly khát ái đối với sắc, thời khi sắc
ấy biến hoại, đổi khác, sầu, bi, khổ, ưu, não có khởi
lên không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

17)- Lành thay, lành thay, này Tissa! Như vậy là phải, này Tissa, đối với người đã ly tham đối với sắc. Đối với người đã ly tham, đã ly dục, đã ly ái, đã ly khát, đã ly khát ái, đã ly nhiệt tình, đã ly khát ái đối với thọ... đối với tưởng... đối với các hành... Như người đã ly tham đối với các hành, người đã ly tham, đã ly dục, đã ly ái, đã ly khát, đã ly khát ái đối với thức, thời khi thức ấy biến hoại, đổi khác, sầu, bi, khổ, ưu, não có khởi lên không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

18) Lành thay, lành thay, này Tissa! Như vậy là phải, này Tissa, đối với người đã ly tham đối với thức.

TỶ KHEO                                                969

19) - Này Tissa, Ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường?

- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

20-23) Thọ... tưởng... các hành... thức là thường hay vô thường?

- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

24-25) - Do thấy vậy, bậc Thánh đệ tử nhàm chán
đối với sắc... đối với thọ... đối với tưởng... đối với
các hành... nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán,
vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự
giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã được giải thoát". Vị
ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa".

26) Ví như, này Tissa, có hai người. Một người
không giỏi về đường sá, một người giỏi về đường sá.
Trong hai người ấy, người không giỏi về đường sá
này hỏi người giỏi về đường sá kia về con đường.
Người ấy trả lời:

"Hãy đi, này Bạn, đây là con đường. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo

TỶ KHEO                                             970

con đường ấy một thời gian, Bạn sẽ thấy con đường ấy chia làm hai. Ở đây, hãy bỏ con đường phía trái, và lấy con đường phía mặt. Rồi đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo con đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một khu rừng rậm. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo con đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một đầm nước lớn. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một vực nước sâu. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo con đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một khoảnh đất bằng khả ái! "

27-30) Đây là ví dụ của Ta dùng, này Tissa, để nêu rõ ý nghĩa. Và ý nghĩa như sau:

- Người không giỏi về đường sá, là ví cho kẻ phàm
phu.
- Người giỏi về đường sá, là ví cho Như Lai, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.
- Con đường chia làm hai, là ví cho trạng thái nghi
hoặc.
- Con đường tay trái, là ví cho con đường tà đạo
tám ngành, tức là tà tri kiến... tà định.
- Con đường tay mặt, là ví cho con đường Thánh
đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh
định.

TỶ KHEO                                           971

- Khu rừng rậm, là ví cho vô minh.
- Các đầm nước thấp, là ví cho các dục.
- Vực nước sâu, là ví cho phẫn nộ, ưu não.
- Khoảnh đất bằng phẳng khả ái, là ví cho Niết-
bàn.

31) - Hãy hoan hỷ, này Tissa! Hãy hoan hỷ, này Tissa! Ta giáo giới (cho Ông), Ta giúp đỡ (cho Ông), Ta giảng dạy (cho Ông).

32) Thế Tôn thuyết giảng như vậy, Tôn giả Tissa hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                           972

181 Thân có thức này - Kinh SÁU THANH TỊNH – 112 Trung III, 161

KINH SÁU THANH TỊNH (Chabbisodhana suttam) – Bài kinh số 112 – Trung III, 161

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các
Tỷ-kheo, "Này các Tỷ-kheo". – "Thưa vâng, bạch
Thế Tôn". Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế
Tôn nói như sau:

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo nói lên chánh trí (annam) như sau: "Ta tuệ tri như vầy: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa"". Này các Tỷ-kheo, lời nói của vị Tỷ-kheo ấy, không nên tán thán cũng không nên bác bỏ. Không tán thán, không bác bỏ, cần hỏi câu hỏi: "Này Hiền giả, có bốn hình thức tuyên bố này được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chân chánh

TỶ KHEO                                            973

nói lên. Thế nào là bốn? Cái gì được thấy được nói
lên như là được thấy. Cái gì được nghe được nói lên
là được nghe. Cái gì được cảm giác được nói lên như
là cảm giác. Cái gì được nhận thức được nói lên như
là được nhận thức. Bốn hình thức tuyên bố này, Này
Hiền giả, được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chơn chánh nói lên.
Nhưng biết cái gì, thấy cái gì, đối với bốn hình thức
tuyên bố này, Tôn giả có thể nói là tâm của Tôn giả
được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp
thủ?"

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo, các lậu hoặc đã
đoạn tận, tu hành thành mãn, những việc phải làm đã
làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt mục đích,
đã đoạn trừ hữu kiết sử, và đã được giải thoát nhờ
chánh trí, câu trả lời tùy pháp (anudhamma) của vị
ấy phải như sau: "Này chư Hiền, tôi không cảm
thấy luyến ái, không chống đối, độc lập, không
trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm
không có hạn chế, đối với những vật được thấy...
được nghe... được cảm giác... được nhận thức.
Chư Hiền, vì rằng tôi biết như vậy, thấy như vậy, đối
với bốn hình thức tuyên bố này, tôi có thể nói tâm tôi
được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ".

TỶ KHEO                                             974

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải được tán
thán, phải được tùy hỷ với lời nói: "Lành thay! Sau
khi tán thán, tùy hỷ với lời nói: "Lành thay, một câu
hỏi nữa cần phải được hỏi.: "Này Hiền giả, năm thủ
uẩn này được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chân chánh nói lên. Thế
nào là năm? Tức là sắc thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, thọ
thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Năm thủ uẩn
này, này Hiền giả, được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến
Giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chân chánh
nói lên. Nhưng biết cái gì, thấy cái gì, đối với năm
thủ uẩn này, Tôn giả có thể nói tâm của Tôn giả
được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ?"

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, những việc phải làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt mục đích, đã đoạn trừ hữu kiết sử, và đã được giải thoát nhờ chánh trí, câu trả lời tùy pháp của vị ấy phải như sau: "Này chư Hiền, sau khi biết sắc này là vô lực, biến hoại, không an ổn, đối với những sắc là những chấp thủ phương tiện (upayupadana), là những tâm cố chấp, thiên chấp, tùy miên, đối với những sắc ấy, với sự đoạn tận, đoạn ly, đoạn diệt, đoạn trừ, đoạn xả, tôi tuệ tri tâm tôi được giải thoát. Này chư Hiền, sau khi biết thọ này... Này chư Hiền,

TỶ KHEO                                              975

sau khi biết tưởng này.. Này chư Hiền, sau khi biết hành này.. Này chư Hiền, sau khi biết thức này là vô lực, biến hoại, không an ổn, đối với thức là những chấp thủ phương tiện, là những tâm cố chấp, thiên chấp, tùy miên. Đối với những thức ấy, với sự đoạn tận, đoạn ly, đoạn diệt, đoạn trừ, đoạn xả, tôi tuệ tri tâm tôi được giải thoát. Chư Hiền, vì rằng tôi biết như vậy, thấy như vậy, đối với năm thủ uẩn này, tôi có thể nói tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải được tán
thán, phải được tùy hỷ với lời nói: "Lành thay". Sau
khi tán thán, tùy hỷ với lời nói: "Lành thay", một câu
hỏi nữa cần phải được hỏi thêm: "Này Hiền giả, sáu
giới này được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chơn chánh nói lên. Thế
nào là sáu? Địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới,
không giới, thức giới. Sáu giới này, này Hiền giả,
được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác nói lên. Nhưng biết cái gì, thấy
cái gì với sáu giới này, Tôn giả có thể nói tâm của
Tôn giả được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ?"

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, những việc phải làm đã

TỶ KHEO                                              976

làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt mục đích, đã đoạn trừ hữu kiết sử, và đã được giải thoát nhờ chánh trí, câu trả lời tùy pháp của vị ấy phải như sau: "Chư Hiền, tôi đã đi đến địa giới như là không phải tự ngã, và (đi đến) tự ngã như là không tùy thuộc địa giới. Đối với những pháp là những chấp thủ phương tiện tùy thuộc địa giới, là những tâm cố chấp, thiên chấp, tùy miên; đối với những pháp ấy, với sự đoạn tận, đoạn ly, đoạn diệt, đoạn trừ, đoạn xả, tôi tuệ tri tâm tôi được giải thoát. Này chư Hiền, sau khi tôi đã đi đến thủy giới.. Này chư Hiền, sau khi tôi đã đi đến hỏa giới… Này chư Hiền, sau khi tôi đã đi đến phong giới... Này chư Hiền, sau khi tôi đã đi đến không giới... Này chư Hiền, sau khi tôi đã đi đến thức giới như là không phải tự ngã, và (đi đến) tự ngã như là không tùy thuộc thức giới. Đối với những pháp là những chấp thủ phương tiện tùy thuộc thức giới, là những tâm cố chấp, thiên chấp, tùy miên; đối với những pháp ấy, với sự đoạn tận, đoạn ly, đoạn diệt, đoạn trừ, đoạn xả, tôi tuệ tri tâm tôi được giải thoát. Chư Hiền, vì rằng tôi biết như vậy, thấy như vậy, đối với sáu giới này, tôi có thể nói tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ".

Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ấy cần phải được tán thán, cần phải được tùy hỷ với lời nói: "Lành thay". Sau khi tán thán tùy hỷ với lời nói: "Lành

TỶ KHEO                                               977

thay", một câu hỏi nữa cần phải được hỏi: "Này Hiền
giả, sáu nội ngoại xứ này được Thế Tôn, bậc Tri Giả,
Kiến Giả bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chơn
chánh nói lên. Thế nào là sáu? Mắt và sắc, tai và
tiếng, mũi và hương, lưỡi và vị, thân và xúc, ý và
pháp. Sáu nội ngoại xứ này, này Hiền giả, được Thế
Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác nói lên. Nhưng biết cái gì, thấy cái gì,
thấy cái gì đối với sáu nội ngoại xứ này, Tôn giả có
thể nói tâm của Tôn giả được giải thoát khỏi các lậu
hoặc, không có chấp thủ".

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, những việc phải làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt mục đích, đã đoạn trừ hữu kiết sử, và đã được giải thoát nhờ chánh trí, câu trả lời tùy pháp của vị ấy phải như sau: "Chư Hiền, đối với mắt, đối với sắc, đối với nhãn thức, đối với những pháp được nhận thức bởi nhãn thức, phàm có dục gì, tham gì, hỷ gì, ái gì, phàm có những pháp chấp thủ phương tiện, những tâm cố chấp, thiên chấp, tùy miên. Đối với những pháp ấy, với sự đoạn tận, đoạn ly, đoạn diệt, đoạn trừ, đoạn xả, tôi tuệ tri tâm tôi được giải thoát. Chư Hiền, vì rằng tôi biết như vậy, thấy như vậy, đối với sáu nội ngoại xứ này, tôi có thể nói tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Chư Hiền, đối

TỶ KHEO                                              978

với tai, đối với tiếng, đối với nhĩ thức; chư Hiền, đối với mũi, đối với hương, đối với tỷ thức; chư Hiền, đối với lưỡi, đối với vị, đối với thiệt thức; chư Hiền, đối với thân, đối với xúc, đối với thân thức; chư Hiền, đối với ý, đối với pháp, đối với ý thức, đối với các pháp được nhận thức bởi ý thức, phàm có dục gì, tham gì, hỷ gì, ái gì, phàm có những chấp thủ phương tiện, những tâm cố chấp, thiên chấp, tùy miên; đối với những pháp ấy, với sự đoạn tận, đoạn ly, đoạn diệt, đoạn trừ, đoạn xả, tôi tuệ tri tâm tôi được giải thoát. Chư Hiền, vì rằng tôi biết như vậy, thấy như vậy, đối với sáu nội ngoại xứ này, tôi có thể nói tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ".

Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ấy cần phải được
tán thán, cần phải được tùy hỷ với lời nói: "Lành
thay!" Sau khi tán thán, tùy hỷ với lời nói: "Lành
thay", một câu hỏi nữa cần phải được hỏi thêm:
"Nhưng này Hiền giả, do biết gì, thấy gì, do đối với
các thân có nhận thức này và đối với tất cả tướng ở
ngoài, Tôn giả có thể nói về mạn tùy miên: "Ta là
người làm, sở thuộc của ta là người làm", mạn tùy
miên của Tôn giả được đoạn trừ một cách hoàn
toàn"?

Chư Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo các lậu hoặc đã

TỶ KHEO                                              979

đoạn tận, tu hành thành mãn, những việc phải làm, đã làm, đã đặt gánh xuống, đã thành đạt mục đích, đã đoạn trừ hữu kiết sử, và đã được giải thoát nhờ chánh trí, câu trả lời tùy pháp của vị ấy phải như sau: "Chư Hiền, thuở xưa, khi tôi chưa xuất gia, tôi còn ngu muội. Tôi được Như Lai, đệ tử Như Lai thuyết pháp. Sau khi nghe pháp. Tôi có lòng tịnh tín đối với Như Lai. Thành tựu được tịnh tín ấy, tôi suy nghĩ: "Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống theo Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình".

"Chư Hiền, một thời gian sau, tôi từ bỏ tài sản nhỏ hay từ bỏ tài sản lớn, từ bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay từ bỏ bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, và xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Khi đã xuất gia như vậy, tôi thành tựu học giới và nếp sống các vị Tỷ-kheo, tôi từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót tất cả chúng sanh và các loại hữu tình. Tôi từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh không có

TỶ KHEO                                             980

trộm cướp. Tôi từ bỏ phi Phạm hạnh, sống theo Phạm hạnh, sống tránh xa (phi Phạm hạnh), từ bỏ dâm dục tục pháp. Tôi từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời chơn thật, y chỉ trên sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không phản lại đời. Tôi từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi; nghe điều gì ở chỗ này, không đến nói chỗ kia để sanh chia rẽ ở những người này; nghe điều này ở chỗ kia, không đi nói với những người này, để sinh chia rẽ ở những người kia. Tôi sống hòa hợp những kẻ ly gián, khuyến khích những kẻ hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, thoải mái trong hòa hợp, hân hoan trong hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp. Tôi từ bỏ nói lời độc ác, tránh xa nói lời độc ác, tôi nói những lời nhẹ nhàng, thuận tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người, tôi nói những lời nói như vậy. Tôi từ bỏ nói lời phù phiếm, tránh xa nói phù phiếm, nói đúng thời, nói những lời chân thật, nói những lời có ý nghĩa, nói những lời về Chánh pháp, nói những lời về luật, nói những lời đáng được gìn giữ, những lời hợp thời thuận lý, có mạch lạc hệ thống, có ích lợi. Tôi từ bỏ không làm hại đến các hột giống và các loại cây cỏ, dùng một ngày một bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ không ăn phi thời. Tôi từ bỏ không đi xem múa, hát, nhạc, các cuộc trình diễn. Tôi từ bỏ không trang sức bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa, các thời trang, các thời sức. Tôi từ bỏ không dùng giường cao và

TỶ KHEO                                             981

giường lớn. Tôi từ bỏ không nhận các hạt sống. Tôi từ bỏ không nhận thịt sống. Tôi từ bỏ không nhận đàn bà, con gái. Tôi từ bỏ không nhận nô tỳ gái và trai. Tôi từ bỏ không nhận cừu dê. Tôi từ bỏ không nhận gia cầm và heo. Tôi từ bỏ không voi, bò, ngựa và ngựa cái. Tôi từ bỏ không nhận ruộng nương và đất đai. Tôi từ bỏ không nhận người môi giới hoặc tự mình làm môi giới. Tôi từ bỏ không buôn bán. Tôi từ bỏ các sự gian lận bằng cân tiền bạc và đo lường. Tôi từ bỏ các tà hạnh như hối lộ, gian trá, lừa đảo. Tôi từ bỏ không làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bức đoạt, trộm cắp, cướp phá. Tôi bằng lòng (tri túc) với tấm y để che thân, với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi tại chỗ nào cũng mang theo (y bát). Ví như con chim bay đến chỗ nào cũng mang theo hai cánh; cũng vậy, tôi bằng lòng với tấm y để che thân, với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi tại chỗ nào cũng mang theo (y bát). Tôi thành tựu Thánh giới uẩn này, cảm giác lạc thọ thuộc nội tâm, không lỗi lầm. Khi mắt thấy sắc, tôi không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì con mắt không được chế ngự khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, tôi tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, tôi không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những

TỶ KHEO                                            982

nguyên nhân gì, vì ý căn không được chế ngự khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, tôi tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Tôi thành tựu Thánh hộ trì các căn này, cảm giác lạc thọ thuộc nội tâm, không vẩn đục. Khi đi tới, khi đi lui, tôi đều tỉnh giác. Khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh, tôi đều tỉnh giác. Khi co tay, khi duỗi tay, tôi đều tỉnh giác. Khi mang y kép, y bát, tôi đều tỉnh giác. Khi ăn, uống, nhai, nuốt, tôi đều tỉnh giác. Khi đi đại tiện, tiểu tiện, tôi đều tỉnh giác. Khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng, tôi đều tỉnh giác.

"Và tôi đều thành tựu Thánh giới uẩn này, thành tựu Thánh hộ trì các căn này và thành tựu Thánh chánh niệm tỉnh giác này chọn một chỗ thanh vắng, tịch mịch như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, tôi ngồi kiết-già, lưng thẳng tại chỗ nói trên và an trú chánh niệm trước mặt. Tôi từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, tôi sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rữa tâm hết sân hân. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, tôi sống thoát ly hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh sáng chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trâm thụy miên. Trừ bỏ trạo cử

TỶ KHEO                                              983

hối quá, tôi sống không trạo cử, hối quá, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết trạo cử, hối quá. Từ bỏ nghi ngờ, tôi sống thoát khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

"Tôi từ bỏ năm triền cái, các pháp làm cho tâm ô uế, làm cho trí tuệ muội lược này, ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục, sanh có tầm có tứ. Tôi diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhất tâm. Tôi ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Tôi xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.

"Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, tôi dẫn tâm, hướng tâm đến lậu tận trí. Tôi biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của khổ", biết như thật: "Đây là khổ diệt", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến khổ diệt", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của lậu hoặc", biết như thật: "Đây là các lậu hoặc được đoạn trừ", biết như thật: "Đây là con đường đưa

TỶ KHEO                                              984

đến các lậu hoặc được diệt trừ".

"Tôi nhờ biết như vậy, nhờ thấy như vậy, tâm của tôi thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, tôi khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát"". Tôi biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm; không còn trở lui trạng thái này nữa".

"Chư Hiền do biết như vậy, thấy như vậy, đối với
các thân có nhận thức này và đối với tất cả tướng ở
ngoài, mạn tùy miên: "Ta là người làm, sở thuộc của
ta là người làm", mạn tùy miên này được đoạn trừ
một cách hoàn toàn".

Này các Tỷ-kheo Tỷ-kheo ấy cần phải được tán thán, cần phải được tùy hỷ với lời nói: "Lành thay!" Sau khi tán thán, tùy hỷ với lời nói: "Lành thay" vị ấy cần phải nói như sau: "Thật lợi ích thay cho chúng tôi, thật khéo lợi ích thay cho chúng tôi, khi chúng tôi được thấy một vị sống Phạm hạnh như Tôn giả".

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                               985

182 Thân diệt - Tâm không thích thú có thân diệt - Kinh HỒ NƯỚC Ở LÀNG – Tăng II, 130

HỒ NƯỚC Ở LÀNG – Tăng II, 130

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý có thân diệt, do vị ấy tác ý có thân diệt, tâm không phấn chấn, không có tịnh tín, không an trú, không giải thoát đối với có thân diệt. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy không có chờ đợi được có thân diệt.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người lấy tay có dính nhựa cầm một cành cây, tay của vị ấy sẽ dính vào, nắm lấy, cột vào cành cây ấy.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý có thân diệt, do vị ấy tác ý có thân diệt, tâm không phấn chấn, không có tịnh tín, không an trú, không giải thoát đối với có thân diệt. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy không có chờ đợi được có thân diệt.

TỶ KHEO                                               986

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chứng đạt và an
trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý có thân
diệt, do vị ấy tác ý có thân diệt, tâm vị ấy phấn chấn,
tịnh tín, an trú và giải thoát đối với có thân diệt. Này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được chờ đợi là được
có thân diệt.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người lấy tay sạch cầm một cành cây, tay của vị ấy không dính vào, không nắm lấy, không cột vào cành cây ấy.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an
trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý có thân
diệt, do vị ấy tác ý có thân diệt, tâm vị ấy phấn chấn,
tịnh tín, an trú và giải thoát đối với có thân diệt. Này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được chờ đợi là có
được có thân diệt.

3. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý phá hoại vô minh, tâm không có phấn chấn, không có tịnh tín, không có an trú, không có giải thoát đối với phá hoại vô minh. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy không có chờ đợi được phá hoại vô minh.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một hồ nước đã được nhiều năm, có người đến bịt tất cả các lỗ nước chảy vào, mở ra tất cả các lỗ nước chảy ra, và trời lại không

TỶ KHEO                                               987

mưa đều đặn. Hồ nước như vậy, này các Tỷ-kheo, không có chờ đợi tức nước vỡ bờ.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an
trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý phá
hoại vô minh, không có phấn chấn, không có tịnh tín,
không có an trú, không có giải thoát đối với phá hoại
vô minh. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy không
có chờ đợi được phá hoại vô minh.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý phá hoại vô minh. Do vị ấy tác ý phá hoại vô minh, tâm có phấn chấn, có tịnh tín, có an trú, có giải thoát đối với phá hoại vô minh. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy có chờ đợi được phá hoại vô minh.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một hồ nước đã được nhiều
năm, có người đến bịt tất cả các lỗ nước chảy ra, mở
ra tất cả các lỗ nước chảy vào, và trời lại mưa đều
đặn. Hồ nước như vậy, này các Tỷ-kheo, có chờ đợi
tức nước vỡ bờ.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đạt được và an trú một loại an tịnh tâm giải thoát. Vị ấy tác ý phá hoại vô minh. Do vị ấy tác ý phá hoại vô minh, tâm có phấn chấn, có tịnh tín, có an trú, có giải thoát đối với phá hoại vô minh. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như

TỶ KHEO                                              988

vậy có chờ đợi được phá hoại vô minh. Này các Tỷ- kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                          989

183 Thầy chớ làm cho tự ngã trở thành thối nát - Kinh THỐI NÁT – Tăng I, 510

THỐI NÁT – Tăng I, 510

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Bàrànasi, tại Isipatana
vườn Nai.
Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào
Ba-la-nại để khất thực. Thế Tôn, trong khi đi khất
thực tại Goyogapilakkha, gần cây sung, chỗ cột đàn
bò, thấy một Tỷ-kheo hưởng thọ hương vị trống
không, không có Thiền định, hưởng thọ hương vị
hướng ngoại của dục vật, thất niệm, không tỉnh giác,
không định tĩnh, với tâm tán loạn, với các căn phóng
túng. Thấy vậy, Thế Tôn liền nói với vị Tỷ-kheo ấy:
- Này Tỷ-kheo, này Tỷ-kheo! Thầy chớ có làm cho tự
ngã trở thành thối nát. Này Tỷ-kheo, ai làm cho tự
ngã thối nát đầy ứ, thoát ra toàn mùi hôi thối, rồi
mong rằng các loài ruồi lằng sẽ không bu đậu, sẽ
không có chiếm cứ, sự kiện như vậy không xảy ra.
2. Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn giáo giới với lời giáo
giới như vậy, cảm thấy xúc động mạnh. Rồi Thế Tôn,
sau khi đi khất thực ở Ba-la-nại xong, sau bữa ăn,
sau khi đi khất thực trở về, bảo các Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                           990

- Này các Tỷ-kheo, ở đây, sau khi đắp y vào buổi
sáng, Ta cầm lấy y bát, đi vào Ba-la-nại để khất thực.
Này các Tỷ-kheo, trong khi đi khất thực tại
Goyogapilakkha, Ta thấy một Tỷ-kheo hưởng thọ
hương vị trống không, không có Thiền định, hưởng
thọ hương vị hướng ngoại của dục vật, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tĩnh, với tâm tán loạn,
với các căn phóng túng. Thấy vậy, Ta liền nói với vị
Tỷ-kheo ấy: "Này Tỷ-kheo, này Tỷ-kheo! Thầy chớ
có làm cho tự ngã trở thành thối nát. Này Tỷ-kheo,
ai làm cho tự ngã thối nát đầy ứ, thoát ra toàn mùi
hôi thối, rồi mong rằng: "Các loài ruồi lằng sẽ không
bu đậu, sẽ không có chiếm cứ", sự kiện như vậy
không xảy ra''.
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được ta giáo giới với
lời giáo giới này, cảm thấy xúc động mạnh.
3. Khi nghe nói như vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, thối nát cái gì, mùi hôi thối cái gì,
các loài rồi lằng là gì?
 Tham cầu, là thối nát.
 Sân là mùi hôi thối.
 Các suy tầm ác bất thiện là ruồi lằng.
Này các Tỷ-kheo, ai làm cho các tự ngã thối nát, đầy
ứ, thoát ra mùi hôi thối, rồi mong rằng: "Các loài

TỶ KHEO                                             991

ruồi lằng sẽ không bu đậu, sẽ không chiếm cứ", sự
kiện như vậy không xảy ra.
Tai mắt không giữ gìn
Các căn không phòng hộ
Ruồi lằng sẽ bu đậu
Các tư duy tham ái
Tỷ-kheo làm thối nát
Đầy ứ những mùi hôi
Xa thay là Niết-bàn!
Chịu phần về bất hạnh
Tại làng hay trong rừng
Tự ngã không an tịnh
Kẻ ngu và không trí
Đi đứng đầy ruồi lằng.

Ai đầy đủ giới luật
Thích tịch tịnh trí tuệ
Sống an tịnh hạnh phúc
Mọi ruồi lằng diệt trừ.

TỶ KHEO                                        992

184 Thế Tôn đã đoạn trừ nhiều
khổ pháp cho ta - Kinh VÍ
DỤ CON CHIM CÁY – 66
Trung II, 235

KINH VÍ DỤ CON CHIM CÁY (Latukikopama suttam) – Bài kinh số 66 – Trung II, 235

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở tại Anguttarapa (Ương-già
Bắc Phương Thủy). Apana là một thị tứ của
Anguttarapa. Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, cầm y
bát đi vào Apana để khất thực. Khất thực ở Apana
xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở
về, Thế Tôn đi đến một khu rừng để trú ban ngày.
Thế Tôn đi sâu vào khu rừng này, ngồi dưới một gốc
cây để trú ban ngày. Tôn giả Udayi (Ưu-đa-di) buổi
sáng cũng đắp y, cầm y bát đi vào Apana để khất
thực. Khất thực ở Apana xong, sau buổi ăn, trên con
đường đi khất thực trở về, Tôn giả đi đến một khu

TỶ KHEO                                          993

rừng để trú ban ngày. Tôn giả đi sâu vào khu rừng này, và ngồi dưới một gốc cây để trú ban ngày.

Rồi Tôn giả Udayi, trong khi độc cư Thiền tịnh, sự suy tư sau đây đã khởi lên trong tâm trí Tôn giả:

 "Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều khổ
pháp cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều lạc pháp
cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều bất thiện
pháp cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều thiện
pháp cho chúng ta".
Rồi Tôn giả Udayi vào buổi chiều, từ Thiền tịnh
đứng dậy, đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài rồi ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Udayi bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, trong khi con đang độc
cư Thiền tịnh, sự suy tư sau đây đã khởi lên trong
tâm trí con: "Như Lai thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều
khổ pháp cho chúng ta... Như Lai thật sự là vị đã
mang lại nhiều thiện pháp cho chúng ta".

Bạch Thế Tôn, thuở trước chúng con thường ăn

TỶ KHEO                                            994

buổi chiều, buổi sáng, ban ngày và phi thời. Bạch
Thế Tôn, thời ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo và bảo:
"Này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ ăn ban ngày phi thời".
Bạch Thế Tôn, do vậy con cảm thấy thất vọng, con
cảm thấy sầu muộn, nghĩ rằng: "Những món ăn
thượng vị loại cứng và loại mềm, các tín chủ cúng
dường cho chúng ta ban ngày và phi thời. Nay Thế
Tôn dạy chúng ta phải đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy
chúng ta phải từ bỏ". Bạch Thế Tốn, giữa chúng con,
những ai nhìn Thế Tôn với lòng ái mộ, với lòng tôn
kính và với lòng tàm quý, liền từ bỏ ăn ban ngày phi
thời.

Rồi bạch Thế Tôn, chúng con thường ăn buổi chiều và buổi sáng. Bạch Thế Tôn, thời ấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo và bảo: "Này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ ăn ban đêm phi thời". Bạch Thế Tôn, do vậy con cảm thấy thất vọng, con cảm thấy sầu muộn, nghĩ rằng: "Buổi ăn này gọi là có thượng vị hơn trong hai buổi ăn này của chúng ta. Thế Tôn dạy chúng ta phải đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy chúng ta phải từ bỏ". Bạch Thế Tôn, thuở xưa có người được một món ăn cúng ban ngày bèn nói: "Hãy để món ăn này một bên, và ban đêm tất cả chúng ta cùng ăn với nhau". Bạch Thế Tôn, phàm mọi sự nấu nướng, tất cả đều làm ban đêm, rất ít làm ban ngày. Bạch Thế Tôn, giữa chúng con, những ai nhìn Thế Tôn với lòng ái mộ, với lòng

TỶ KHEO                                           995

tôn kính và với lòng tàm quý, liền từ bỏ ăn ban đêm phi thời.

Thuở trước, bạch Thế Tôn, các vị Tỷ-kheo
thường đi khất thực trong đêm đen tối tăm, họ bước
lầm vào vũng nước nhớp, rơi vào vũng nước nhớp,
đi lầm vào hàng rào gai, đi lầm vào chỗ con bò cái
đang ngủ, gặp các loại đạo tặc đã hành sự hay chưa
hành sự, gặp các người đàn bà mời mọc một cách bất
chánh.

Thuở trước, bạch Thế Tôn, con đi khất thực
trong đêm đen tối tăm. Một người đàn bà đang rửa
chén bát, thấy con trong khi trời chớp nhoáng, liền
hoảng sợ và hét lớn: "Ôi kinh khủng thay cho tôi, có
con quỷ (chạy) theo tôi!" Bạch Thế Tôn, khi nghe
nói vậy, con nói với người đàn bà ấy: "Này chị,
không phải quỷ đâu. Đây là Tỷ-kheo đang đứng khất
thực". "Cha Tỷ-kheo hãy chết đi! Mẹ Tỷ-kheo hãy
chết đi! Này Tỷ-kheo, thật tốt hơn cho Ông nếu Ông
lấy con dao sắc bén của người đồ tể cắt bụng của
Ông, còn hơn là vì lỗ bụng đi khất thực trong ban
đêm tối tăm".

Bạch Thế Tôn, khi con nhớ như vậy, con suy nghĩ như sau: "Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều khổ pháp cho chúng ta. Thế Tôn thật sự là vị

TỶ KHEO                                           996

đã mang lại nhiều lạc pháp cho chúng ta. Thế Tôn
thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều bất thiện pháp cho
chúng ta. Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều
thiện pháp cho chúng ta".

 Tuy vậy, này Udayi, ở đây có một số người ngu
si; khi Ta nói: "Hãy trừ bỏ việc này", liền nói như
sau: "Có sá gì sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này. Sa-
môn này đặt quá nặng về cấm đoán đoạn giảm".
Họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn chống
Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực hành)
học giới. Sự việc ấy, này Udayi, đối với họ, trở
thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc
không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

Ví như, này Udayi, có con chim cáy, mái nhỏ bị tấm lưới bằng dây leo trói chặt, ở đây con chim có thể bị hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Con chim cáy mái nhỏ ấy bị tấm lưới làm bằng dây leo trói chặt, ở đây, con chim có thể bị sát hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Tuy vậy đối với con chim kia, lưới ấy không có chắc mạnh, lưới ấy yếu ớt, lưới ấy bị mục nát, lưới ấy không có cứng chắc". Này Udayi, ai nói như vậy có phải nói một cách chơn chánh không?

TỶ KHEO                                               997

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, con chim cáy mái nhỏ ấy bị tấm lưới làm bằng dây leo trói chặt, ở đấy con chim có thể bị sát hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Đối với con chim kia, lưới ấy là mạnh mẽ, lưới ấy là vững chắc, lưới ấy là kiên cường, lưới ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số người
ngu si, khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ việc này", liền
nói như sau: "Có sá gì việc tiểu tiết, nhỏ mọn này!
Vị Sa-môn này đặt quá nặng về cấm đoán, đoạn
giảm", và họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn
chống Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực
hành) học giới. Sự việc này, này Udayi, đối với họ
trở thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

 Nhưng này Udayi, một số Thiện gia nam tử, khi
được Ta nói: "Hãy từ bỏ sự việc này", liền nói như
sau: "Có sá gì sự từ bỏ việc tiểu tiết, nhỏ mọn này
mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ, dạy chúng con phải từ bỏ!". Họ từ bỏ
sự việc ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta
và chống các Tỷ-kheo muốn (thực hành) học
giới. Sau khi từ bỏ việc ấy, họ sống ít lăng xăng,
lắng dịu, tùy thuộc những người khác (bố thí),

TỶ KHEO                                              998

sống với một tâm như con thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với các vị kia, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có vững chắc.

Ví như, này Udayi, một con voi của vua, có ngà
dài như cán cày, to lớn, thuộc loại giống tốt, lấy bãi
chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc bởi sự trói
buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần chuyển thân một
cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt đứt những trói
buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó muốn. Này
Udayi, nếu có ai nói như sau: "Con voi của vua có
ngà dài như một cán cày ấy, to lớn, thuộc loại giống
tốt, lấy bãi chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc
bởi sự trói buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần
chuyển thân một cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt
đứt những trói buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó
muốn. Tuy vậy đối với con voi kia, sự trói buộc ấy
vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc
ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn". Này Udayi,
ai nói như vậy có phải nói một cách chơn chánh
không?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, con voi của vua có ngà dài như một cán cày ấy, to lớn, thuộc loại giống tốt, lấy bãi chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc bởi sự trói buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ

TỶ KHEO                                             999

cần chuyển thân một cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt đứt những trói buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó muốn. Đối với con voi kia, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có kiên cường.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây có một số Thiện
gia nam tử khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ sự việc này",
liền nói như sau: "Có sá chi việc tiểu tiết, nhỏ mọn
này mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ dạy chúng con phải từ bỏ! " Họ từ bỏ việc
ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và chống các
Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới. Sau khi từ bỏ
việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng dịu, tùy thuộc
những người khác (bố thí), sống với một tâm như con
thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với các vị kia sự
trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu
ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không
có vững chắc.

 Ví như, này Udayi, một người nghèo khổ, không
có vật sở hữu, khốn cùng, có một chòi ở hư nát,
mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, có
một giường nằm hư nát, không đẹp mắt chút nào,
các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum
không đẹp mắt chút nào, và một bà vợ không đẹp
mắt chút nào.

TỶ KHEO                                            1000

Người ấy thấy một Tỷ-kheo trong tịnh xá, tay
chân lau rửa sạch sẽ, sau khi ăn buổi cơm ngon lành,
đang ngồi trong bóng mát, hướng về tăng thượng
tâm. Người ấy suy nghĩ: "An lạc thay, Sa-môn hạnh!
Vô bệnh thay, Sa-môn hạnh! Vậy sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, ta hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình".

Nhưng người ấy không có thể từ bỏ cái chòi ở hư nát, mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ cái giường nằm hư nát, không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ bà vợ không đẹp mắt chút nào, để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Người kia,
bị trói buộc bởi những trói buộc ấy không có thể từ
bỏ cái chòi ở hư nát... không có thể từ bỏ bà vợ không
đẹp mắt chút nào để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia
đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy không có
chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị
mục nát, sự trói buộc ấy không có vững chắc", thời
này Udayi, ai nói như vậy có phải nói một cách chân
chánh không?

TỶ KHEO                                               1001

– Bạch Thế Tôn, không. Người kia bị trói buộc bởi những trói buộc ấy không thể từ bỏ chòi ở hư nát, mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ giường nằm hư nát không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ bà vợ không đẹp mắt chút nào, để có thể, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số người
ngu si khi được Ta nói ra: "Hãy từ bỏ việc này", liền
nói như sau: "Có sá gì sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này.
Vị Sa-môn này đặt quá nặng về cấm đoán, đoạn
giảm! " Và họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn
chống Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực
hành) học giới. Sự việc này, này Udayi, đối với họ,
trở thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

 Ví như, này Udayi, một gia chủ hay con người gia chủ, giàu có, tài sản lớn, tiền của lớn, vô số vàng bạc chất đống, vô số gạo thóc chất đống, vô số ruộng nương chất đống, vô số đất đai chất đống,

TỶ KHEO                                              1002

vô số thê thiếp chất đống, vô số đầy tớ nam chất đống, vô số nữ tỳ chất đống.

Vị này thấy một Tỷ-kheo trong một tinh xá, tay
chân lau rửa sạch sẽ, sau khi ăn bữa cơm ngon lành,
đang ngồi trong bóng mát, hướng về tăng thượng
tâm. Vị này suy nghĩ: "An lạc thay, Sa-môn hạnh!
Vô bệnh thay, Sa-môn hạnh! Vậy sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, ta hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình".

Vị này có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống,
có thể từ bỏ vô số gạo thóc chất đống, có thể từ bỏ
vô số ruộng nương chất đống, có thể từ bỏ vô số đất
đai chất đống, có thể từ bỏ vô số thê thiếp chất đống,
có thể từ bỏ vô số đầy tớ nam chất đống, có thể từ bỏ
vô số nữ tỳ chất đống.

Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Người gia chủ hay con người gia chủ kia, bị trói buộc bởi những trói buộc ấy, có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống... có thể từ bỏ vô số nữ tỳ chất đống để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn". Này Udayi, ai nói như vậy, có phải nói một cách chơn

TỶ KHEO                                               1003

chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Người kia bị trói buộc
bởi những trói buộc ấy có thể từ bỏ vô số vàng bạc
chất đống, có thể từ bỏ vô số gạo thóc chất đống, có
thể từ bỏ vô số ruộng nương chất đống, có thể từ bỏ
vô số đất đai chất đống, có thể từ bỏ vô số thê thiếp
chất đống, có thể từ bỏ vô số đầy tớ nam chất đống,
có thể từ bỏ vô số nữ tỳ chất đống, để có thể, sau khi
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình,
sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc
ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự
trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có
vững chắc.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số Thiện gia nam tử, khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ việc này", liền nói như sau: "Có sá chi sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy chúng con phải từ bỏ! " Họ từ bỏ sự việc ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và chống các Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới. Sau khi từ bỏ sự việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng dịu, tùy thuộc những người khác (bố thí), sống với một tâm như con thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với họ, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy

TỶ KHEO                                              1004

không có vững chắc.

 Này Udayi, có bốn hạng người có mặt trên đời. Thế nào là bốn?

 Ở đây, này Udayi, có người sống, hướng đến
sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, những tư niệm, tư duy
liên hệ đến sanh y hiện hành khởi lên. Vị này
chấp nhận chúng, không đoạn trừ chúng, không
từ bỏ chúng, không chấm dứt chúng, không
tiêu diệt chúng. Này Udayi, Ta nói: "Người này
bị trói buộc, không phải không bị trói buộc". Vì
sao vậy? Này Udayi, sự sai biệt về căn tánh
trong người này đã được Ta biết rõ.
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người sống, hướng
đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, những tư niệm, tư duy
liên hệ đến sanh y hiện hành khởi lên. Nhưng
vị này không chấp nhận chúng, đoạn trừ chúng,
từ bỏ chúng, chấm dứt chúng, tiêu diệt chúng.
Này Udayi, Ta nói: "Người này bị trói buộc,
không phải không trói buộc". Vì sao vậy? Này
Udayi, sự sai biệt về căn tánh trong người này
đã được Ta biết rõ".

TỶ KHEO                                           1005

 Nhưng ở đây, này Udayi, có người sống, hướng
đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, các tư niệm điên đảo,
các tư niệm, tư duy liên hệ đến sanh y, tùy lúc
tùy thời hiện hành khởi lên. Này Udayi, niệm
khởi lên chậm chạp và vị này đoạn trừ niệm ấy
một cách mau chóng, từ bỏ, chấm dứt, tiêu diệt
(niệm ấy). Này Udayi, ví như một người nhỏ
hai hay ba giọt nước vào một ấm nước đun sôi
cả ngày. Này Udayi giọt nước rơi một cách
chậm chạp nhưng bị tiêu diệt, tiêu mất một
cách mau chóng. Cũng vậy, này Udayi, có
người sống hướng đến sự đoạn trừ sanh y, sự
từ bỏ sanh y. Nhưng trong khi vị này sống
hướng đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y,
các tư niệm điên đảo, các tư niệm, tư duy liên
hệ đến sanh y tùy lúc, tùy thời, hiện hành khởi
lên. Này Udayi, niệm khởi lên chậm chạp và vị
này đoạn trừ niệm ấy một cách mau chóng, từ
bỏ, chấm dứt, tiêu diệt (niệm ấy). Này Udayi,
Ta nói: "Người này cũng bị trói buộc, không
phải không bị trói buộc". Vì sao vậy? Này
Udayi, sự sai biệt về căn tánh trong người này
đã được Ta biết rõ.
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người nghĩ rằng:
"Sanh y là nguồn gốc của đau khổ", sau khi biết

TỶ KHEO                                         1006

như vậy, vị ấy thành vô sanh y, giải thoát với
sự đoạn diệt sanh y. Này Udayi, Ta nói: "Người
này không bị trói buộc, không phải bị trói
buộc". Vì sao vậy? Này Udayi, sự sai biệt về
căn tánh trong người này đã được Ta biết rõ.
 Này Udayi, có năm dục trưởng dưỡng này. Thế
nào là năm?
 Sắc do mắt nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc,
khả ý, kích thích lòng dục, hấp dẫn.
 Tiếng do tai nhận thức,...
 Hương do mũi nhận thức,...
 Vị do lưỡi nhận thức,...
 Xúc do thân cảm xúc, khả ái, khả hỷ, khả lạc,
khả ý, kích thích lòng dục, hấp dẫn.
Những pháp này, này Udayi, là năm dục trưởng
dưỡng.
Này Udayi, phàm có lạc gì, hỷ gì khởi lên, do
duyên năm dục trưởng dưỡng này, lạc hỷ ấy được
gọi là dục lạc, ô uế lạc, phàm phu lạc, phi Thánh lạc,
không nên thực hiện, không nên tu tập, không nên
làm cho sung mãn. Ta nói rằng lạc ấy đáng phải sợ
hãi.

TỶ KHEO                                             1007

Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ
lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Diệt tầm và tứ, vị
ấy chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc
do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhứt
tâm,... (như trên)... Thiền thứ ba... chứng và trú
Thiền thứ tư. Như vậy được gọi là yếm ly lạc, độc
trú lạc, tịch tịnh lạc, chánh giác lạc, cần phải thực
hiện, cần phải tu tập, cần làm cho sung mãn. Ta nói
rằng lạc ấy không đáng sợ hãi.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục... (như
trên)... chứng và trú Thiền thứ nhất. Thiền này,
này Udayi, Ta nói rằng ở trong tình trạng
dao động. Và ở đây, cái gì dao động? Ở đây,
chính là tầm tứ chưa đoạn diệt, chính tầm tứ
này ở trong tình trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ...
chứng và trú Thiền thứ hai. Các Thiền này, này
Udayi, Ta nói rằng ở trong tình trạng dao động.
Và ở đây, cái gì dao động? Ở đây chính là hỷ
lạc chưa được đoạn diệt, chính hỷ lạc này ở
trong tình trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly hỷ... chứng và
trú Thiền thứ ba. Thiền này, này Udayi, Ta nói
ở trong tình trạng dao động? Và ở đây cái gì
dao động? Ở đây, chính là xả lạc chưa được

TỶ KHEO                                            1008

đoạn diệt, chính xả lạc này ở trong tình trạng
dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo xả lạc và xả khổ...
(như trên)... chứng và trú Thiền thứ tư. Thiền
này, này Udayi, Ta nói là không ở trong tình
trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái
hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Thiền thứ nhất này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ
đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này
Udayi, vị ấy cần vượt qua cái gì? Ở đây, này
Udayi, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ... (như trên)...
chứng và trú Thiền thứ hai, đây là điều vị ấy
cần vượt qua.
 Thiền thứ hai này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi". Và này, Udayi, vị ấy
cần vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo ly hỷ... (như trên)... chứng và trú Thiền
thứ ba, đây là điều vị ấy cần vượt qua.
 Thiền thứ ba này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn, Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta nói:

TỶ KHEO                                          1009

"Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, vị ấy cần
vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo xả
lạc... (như trên)... chứng và trú Thiền thứ tư.
Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền thứ tư này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi" Và này Udayi, vị ấy cần
phải vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi
chướng ngại tưởng, không tác ý đối với di
tưởng, Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư không là vô
biên", chứng và trú Không vô biên xứ. Đây là
điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền Không vô biên xứ này, này Udayi, Ta
nói: "Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ
bỏ đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này
Udayi, Tỷ-kheo vượt lên mọi Hư không vô
biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng
và trú Thức vô biên xứ. Đây là điều vị ấy cần
phải vượt qua.
 Thiền Thức vô biên xứ này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi",
Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng:
"Không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ.

TỶ KHEO                                         1010

Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền Vô sở hữu xứ này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi",
Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú
Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đây là điều vị ấy
cần phải vượt qua.
 Thiền Phi tưởng phi phi tưởng xứ này, này
Udayi, Ta nói: "Chưa được hoàn toàn", Ta nói:
"Hãy từ bỏ đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và
này Udayi, Tỷ-kheo vượt lên mọi Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng. Đây
là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Chính vì (Diệt thọ tưởng định) này, này Udayi,
mà Ta nói sự đoạn diệt của Phi tưởng phi phi
tưởng xứ.
 Này Udayi, Ông có thấy chăng, có kiết sử gì,
nhỏ hay lớn mà Ta chưa nói đến sự đoạn diệt?
– Bạch Thế Tôn, không.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Udayi hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn giảng.

TỶ KHEO                                         1011

TỶ KHEO   1012

185 Tiến bộ - 10 pháp đưa đến tiến bộ - Kinh ÀNANDA – Tăng IV, 444

ÀNANDA – Tăng IV, 444

1. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn với Tôn giả Ànanda đang ngồi một bên:

2. - Này Ànanda:

11. Tỷ-kheo nào không có lòng tin, sẽ được tăng
trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong pháp luật này,
sự kiện này không xảy ra.
12. Tỷ-kheo nào ác giới...
13. …không nghe pháp...
14. …khó nói...
15. …làm bạn với ác...
16. …biếng nhác...
17. …thất niệm...
18. …không biết đủ...
19. …ác dục…
20. Tỷ-kheo nào có tà kiến sẽ được tăng trưởng lớn
mạnh, lớn rộng trong pháp luật này, sự kiện
không xảy ra.

TỶ KHEO                                            1013

Này Ànanda, Tỷ-kheo nào thành tựu mười pháp này, sẽ được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này không có xảy ra.

3. Này Ànanda:

11. Tỷ-kheo nào có lòng tin, sẽ được tăng trưởng,
lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự
kiện này có xảy ra,
12. Tỷ-kheo nào có giới...
13. …nghe pháp, thọ trì điều đã nghe...
14. …dễ nói...
15. …làm bạn với thiện...
16. …tinh cần, tinh tấn...
17. …trú niệm...
18. …biết đủ...
19. …ít dục...
20. Tỷ-kheo nào có chánh tri kiến, sẽ được tăng
trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật
này, sự kiện này có xảy ra.

Này Ànada, Tỷ-kheo nào thành tựu mười pháp này sẽ được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                          1014

186 Tiến bộ - Pháp đưa đến không thể tiến bộ - Kinh NÓI LÊN CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 447

NÓI LÊN CHÁNH TRÍ – Tăng IV, 447

1. Ở đây, Tôn giả Mahàmoggallàna gọi các Tỷ-kheo:

- Này các hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahàmoggallàna. Tôn giả Mahàmoggallàna nói như sau:

2. - Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo nói lên chánh trí: " Tôi rõ biết rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Rồi Như Lai hay đệ tử Như Lai, là vị hành thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận. Vị ấy bị Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm người khác, thẩm vấn, gạn hỏi, thảo luận, rơi vào trong trống rỗng (sa mạc), rơi vào trong rối ren (rừng

TỶ KHEO                                             1015

rậm), rơi vào trong bế tắc, rơi vào trong bất hạnh, rơi vào trong bế tắc và bất hạnh.

Như Lai hay đệ tử Như Lai, thiện xảo trong tâm
người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người
khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người khác
tâm mình, tác ý đến tâm của người ấy như sau: "Như
thế nào, Tôn giả này nói lên chánh trí: "Tôi rõ biết
rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc
nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa."? " Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành
thiền, thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong
tâm người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm
người khác với tâm mình, tác ý đến tâm người ấy như
sau: Như thế nào, Tôn giả này nói lên chánh trí: " Tôi
rõ biết rằng: « Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa »?"

Như Lai hay đệ tử Như Lai, những vị hành thiền,
thiện xảo trong thiền chứng, thiện xảo trong tâm
người khác, thiện xảo trong hành tướng tâm người
khác, với tâm mình biết rõ tâm người ấy như sau:

11. "Có phẫn nộ là Tôn giả này, sống nhiều với tâm
bị phẫn nộ thấm nhuần. Với tâm bị phẫn nộ
thấm nhuần, nghĩa là tổn giảm trong Pháp Luật
do Như Lai thuyết giảng.

TỶ KHEO                                              1016

12. Có hiềm hận là Tôn giả này...
13. Có gièm pha là Tôn giả này...
14. Có não hại là Tôn giả này...
15. Có tật đố là Tôn giả này...
16. Có xan tham là Tôn giả này...
17. Có lừa đảo là Tôn giả này...
18. Có man trá là Tôn giả này...
19. Có ác dục là Tôn giả này...
20. Có thất niệm là Tôn giả này...

Dầu cho còn nhiều việc (cao thượng hơn) cần phải
làm thêm, tuy có chứng được thù thắng nhưng chỉ là
phần nhỏ lại đứng lại giữa đường; đứng lại giữa
đường này nghĩa là tổn giảm trong Pháp Luật do Như
Lai thuyết giảng."

3. Tỷ-kheo ấy, chư Hiền, do không đoạn tận mười
pháp này, đi đến được tăng trưởng, lớn mạnh, lớn
rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này không xảy
ra.

Tỷ-kheo ấy, này chư Hiền, do đoạn tận mười pháp này, đi đến được tăng trưởng lớn mạnh, lớn rộng trong Pháp và Luật này, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                         1017

TỶ KHEO   1018

187 Tiến bộ trong tu tập - Kinh NGÀY VÀ ĐÊM – Tăng III, 247

NGÀY VÀ ĐÊM –Tăng III, 247

1. - Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-
kheo, thời bất luận đêm hay ngày, chờ đợi là sự thối
đọa trong các thiện pháp, không có tăng trưởng.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:
- Có dục lớn,
- Có hiềm hận,
- Không bằng lòng với bất cứ những vật dụng
cần thiết nào như y áo, đồ ăn khất thực, sàng
tọa, các dược phẩm trị bệnh,
- Không có lòng tin,
- Ác giới, biếng nhác, thất niệm,
- Ác tuệ.
Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-
kheo, thời bất luận đêm hay ngày, chờ đợi là sự thối
đọa trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                           1019

3. Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-
kheo, thời bất luận đêm hay ngày, chờ đợi là sự tăng
trưởng trong các thiện pháp, không có thối đọa.
4. Thế nào là sáu?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:
- Không có dục lớn,
- Không hiềm hận,
- Bằng lòng với bất cứ vật dụng cần thiết nào,
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, các dược
phẩm trị bệnh,
- Có lòng tin,
- Thiện giới, tinh cần tinh tấn, có niệm, có trí tuệ.
Nếu Tỷ-kheo thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-
kheo, thời bất cứ đêm hay ngày, chờ đợi là sự tăng
trưởng trong các thiện pháp, không có thối đọa.

TỶ KHEO                                               1020

188 Tiến trình hoàn thành trí tuệ - Kinh KITAGIRI – 70 Trung II, 291

KINH KITAGIRI (Kitagiri suttam) – Bài kinh số 70 – Trung II, 291

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn du hành ở Kasi cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Này các Tỷ-kheo, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú.

- Này các Tỷ-kheo, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban
đêm. Này các Tỷ-kheo, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, các
Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực
và an trú.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế Tôn tiếp tục du hành ở Kasi và đến một thị trấn xứ Kasi

TỶ KHEO                                            1021

tên là Kitagiri. Rồi Thế Tôn ở tại Kitagiri, một thị
trấn xứ Kasi. Lúc bấy giờ Tỷ-kheo Assaji và
Punabbasuka đang ở Kitagiri. Rồi một số đông Tỷ-
kheo đi đến chỗ Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka, sau khi đến, nói với Tỷ-kheo Assaji và
Tỷ-kheo Punabbasuka như sau:

– Chư Hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Cả
chúng Tỷ-kheo cũng vậy. Do ăn, từ bỏ ăn ban đêm,
các vị ấy cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức
lực và an trú. Chư Hiền, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban
đêm. Chư Hiền, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, chư Hiền
sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và
an trú.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka, nói với các Tỷ-kheo ấy:

– Chư Hiền, chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời. Do chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời, chúng tôi cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Sao chúng tôi lại bỏ hiện tại, chạy theo tương lai? Chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời.

Vì các Tỷ-kheo ấy không thể làm cho Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka chấp thuận, nên các vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế

TỶ KHEO                                            1022

Tôn, ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con đi đến chỗ
các Tỷ-kheo Assaji và Punabbasuka, sau khi đến
chúng con nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka như sau: "Chư hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ
ăn ban đêm... (như trên)... có sức lực và an trú". Bạch
Thế Tôn, được nói vậy. Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka nói với chúng con như sau: "Chư Hiền,
chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi
thời... (như trên)... chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn
ban ngày và ăn phi thời". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo `Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka chấp thuận, nên chúng con trình sự
việc này lên Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn bảo một Tỷ-kheo:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta, bảo Tỷ- kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka: "Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka, sau khi đến, nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka:

TỶ KHEO                                               1023

– Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka vâng
đáp Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka
đang ngồi một bên:

– Có thật chăng, này các Tỷ-kheo, một số đông Tỷ-kheo đến các Ông và nói như sau: "Chư Hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ ăn ban đêm, cả chúng Tỷ-kheo cũng vậy. Do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, các vị ấy cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Chư Hiền, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Chư Hiền, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, chư Hiền sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú". Được nói vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông nói với các Tỷ- kheo ấy như sau: "Chư Hiền, chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời. Do ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời, chúng tôi cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Sao chúng tôi lại bỏ hiện tại, chạy theo tương lai? Chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời"?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                             1024

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta
dạy như sau: "Một cá nhân cảm thọ bất cứ cảm giác
nào, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; đối với người ấy,
các pháp bất thiện được đoạn diệt, các thiện pháp
được tăng trưởng"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

 Này các Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta dạy như sau:

 "Ở đây đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt.
 Ở đây đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn
diệt, các thiện pháp được tăng trưởng.
 Ở đây, đối với một người khi cảm thọ khổ
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ khổ
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn
trừ, các thiện pháp được tăng trưởng.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất
khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp
được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn

TỶ KHEO                                            1025

diệt.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất
khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp
bị đoạn diệt, các thiện pháp được tăng
trưởng"?
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
 Lành thay, này các Tỷ-kheo!

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy,
các bất thiện pháp được tăng trưởng, các
thiện pháp bị đoạn diệt", có thể chăng, này
các Tỷ-kheo, không biết như vậy, Ta lại nói:
"Hãy từ bỏ lạc thọ như vậy"? Và như vậy,
này các Tỷ-kheo, là xứng đáng đối với Ta
chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy từ

TỶ KHEO                                            1026

bỏ lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy,
các bất thiện pháp bị đoạn diệt, các thiện
pháp được tăng trưởng", có thể chăng, này
các Tỷ-kheo, không biết như vậy, Ta lại nói:
"Hãy chứng và trú lạc thọ như vậy"? Và như
vậy, này các Tỷ-kheo, là xứng đáng đối với
Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì sự việc này Ta
biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí
tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các thiện pháp được tăng trưởng, các
bất thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy
chứng và trú lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người khi cảm giác khổ thọ...

... (như trên)...

TỶ KHEO                                             1027

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người khi cảm giác bất khổ bất lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", có thể
chăng, này các Tỷ-kheo, không biết như vậy,
Ta lại nói: "Hãy từ bỏ bất khổ bất lạc thọ
như vậy"? Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là
xứng đáng đối với Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy từ bỏ bất khổ bất lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ bất khổ bất lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn diệt,
các thiện pháp được tăng trưởng", có thể
chăng, này các Tỷ-kheo, không biết như vậy,

TỶ KHEO                                            1028

Ta lại nói: "Hãy chứng và trú bất khổ bất lạc thọ như vậy"? Và như vậy, này các Tỷ-kheo là xứng đáng đối với Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này
Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với
trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ
bất khổ bất lạc thọ như vậy, các thiện pháp được tăng
trưởng, các bất thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta
nói: "Hãy chứng và trú bất khổ bất lạc thọ như
vậy".

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng đối với tất cả Tỷ-kheo, có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng đối với tất cả Tỷ-kheo không có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

Này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt được lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát; này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo như vậy, Ta nói rằng không có sự

TỶ KHEO                                              1029

việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được các vị này làm, nhờ không phóng dật. Các vị này không thể trở thành phóng dật.

Và này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo còn là các bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu sự vô thượng an ổn khỏi các triền ách; này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo như vậy, Ta nói rằng có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. Vì sao vậy? Dầu cho trong khi các bậc Tôn giả này thọ dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các thiện hữu, chế ngự các căn, các vị ấy (cần phải) tự mình nhờ thượng trí chứng ngộ chứng đạt, và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này, các Thiện gia nam tử chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo này, vì thấy quả này của không phóng dật nên Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo có bảy hạng người sống trong
đời này. Thế nào là bảy?
1. Bậc câu phần giải thoát,
2. Bậc tuệ giải thoát,
3. Bậc thân chứng,
4. Bậc kiến đáo,

TỶ KHEO                                            1030

5. Bậc tín giải thoát,
6. Bậc tùy pháp hành,
7. Bậc tùy tín hành.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Câu
Phần Giải Thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi thân
đã chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi
các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã thấy
với trí tuệ, các lậu hoặc của vị này được đoạn
trừ hoàn toàn. Vị này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là hạng người câu phần giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
không có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được
vị này làm, nhờ không phóng dật, vị ấy không
có thể trở thành phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Tuệ Giải Thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi thân
không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt
khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã
thấy với trí tuệ, các lậu hoặc của vị này được

TỶ KHEO                                          1031

đoạn trừ hoàn toàn. Vị này như vậy được gọi là bậc tuệ giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
không có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được
vị này làm, nhờ không phóng dật; vị ấy không
có thể trở thành phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Thân Chứng?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi thân
chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các
sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã thấy với
trí tuệ, một số lậu hoặc của vị này được đoạn
trừ hoàn toàn. Vị này như vậy được gọi là bậc
thân chứng.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các
thiện hữu, chế ngự các căn, vị này (cần phải) tự
mình với thượng trí, chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng
của Phạm hạnh, vì mục đích này các Thiện gia
nam tử đã chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình,

TỶ KHEO                                           1032

sống không gia đình.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả này của
không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo này, Ta
nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng
dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Kiến Đáo?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, một số lậu hoặc của vị
này được đoạn trừ hoàn toàn; và các pháp do
Như Lai tuyên thuyết được vị này thấy một
cách hoàn toàn với trí tuệ và thực hành một
cách hoàn toàn. Này các Tỷ-kheo, vị này được
gọi là kiến đáo.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp ... ... sống không
gia đình. Do vậy này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

TỶ KHEO                                         1033

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người Tín giải thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi tự
thân chứng đắc các tịch tịnh giải thoát vượt
khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã
thấy với trí tuệ, một số lậu hoặc của vị này được
đoạn trừ một cách hoàn toàn; và lòng tin của vị
này đối với Như Lai đã được xác định, phát
sanh từ căn để, an trú. Này các Tỷ kheo, vị này
được gọi là bậc tín giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp... ...sống không
gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người Tuỳ pháp hành?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, nhưng các lậu hoặc

TỶ KHEO                                           1034

không được đoạn trừ một cách hoàn toàn; và
các pháp do Như Lai tuyên thuyết (chỉ) được vị
này chấp nhận một cách vừa phải với trí tuệ,
dầu cho vị này có những pháp như là tín căn,
tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn. Này các
Tỷ-kheo, vị này được gọi là người tùy pháp
hành.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp... ... sống không
gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người Tuỳ tín hành?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc có tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, nhưng các lậu hoặc
không được đoạn trừ. Nhưng nếu vị này có đủ
lòng tin và lòng thương Như Lai, thời vị này sẽ
có những pháp như là tín căn, tấn căn, niệm

TỶ KHEO                                         1035

căn, định căn, tuệ căn. Này các Tỷ-kheo, vị này được gọi là người tùy tín hành.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các
thiện hữu, chế ngự các căn, nhưng vị này (cần
phải) tự mình với thượng trí, chứng ngộ, chứng
đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô
thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này các
Thiện gia nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình. Do vậy, này các
Tỷ-kheo, vì thấy quả này của phóng dật, nên
đối với Tỷ-kheo này, Ta nói có sự việc cần phải
làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng trí tuệ
được hoàn thành lập tức. Nhưng này các Tỷ-
kheo, trí tuệ được hoàn thành nhờ học từ từ,
hành từ từ, thực tập từ từ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là trí tuệ được hoàn thành nhờ học từ từ, hành từ từ, thực tập từ từ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                          1036

 một vị có lòng tin đi đến gần;
 sau khi đến gần, vị ấy tỏ sự kính lễ;
 sau khi tỏ sự kính lễ, vị ấy lóng tai;
 sau khi lóng tai, vị ấy nghe pháp;
 sau khi nghe pháp, vị ấy thọ trì pháp,
 vị ấy suy tư ý nghĩa các pháp được thọ trì;
 sau khi suy tư => ý nghĩa các pháp được
chấp thuận;
 sau khi các pháp được chấp thuận => ước
muốn sanh khởi;
 sau khi ước muốn sanh khởi => vị ấy nỗ lực;
 sau khi nỗ lực => vị ấy cân nhắc;
 sau khi cân nhắc => vị ấy tinh cần.
 Do tinh cần, vị ấy tự thân chứng được sự thật
tối thượng, và với trí tuệ thể nhập sự thật ấy,
vị ấy thấy.

Nhưng này các Tỷ-kheo:
 Nếu không có lòng tin ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự đến gần ấy, thời này các
Tỷ-kheo, không có tỏ sự kính lễ ấy, thời này
các Tỷ-kheo, không có sự lóng tai ấy, thời
này các Tỷ-kheo, không có sự nghe pháp ấy,

TỶ KHEO                                           1037

thời này Tỷ-kheo, không có sự thọ trì pháp
ấy, thời này các Tỷ-kheo, không có sự suy tư
ý nghĩa ấy, thời này các Tỷ-kheo, không có
sự chấp thuận pháp ấy, thời này các Tỷ-kheo,
không có sự ước muốn ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự nỗ lực ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự cân nhắc ấy, thời này các
Tỷ-kheo không có sự tinh cần ấy.
 Này các Tỷ kheo, ở đây, các Ông đã đi vào
phi đạo. Này các Tỷ-kheo, ở đây, các Ông đã
đi vào tà đạo. Thật là quá xa, này các Tỷ-
kheo, các kẻ ngu này đã đi ra ngoài pháp luật
này.

 Này các Tỷ-kheo, có sự thuyết trình gồm có bốn
phần (Catuppadam = Bốn cú) chính nhờ thuyết
trình này người có trí, không bao lâu, nhờ tuệ biết
được ý nghĩa. Ta sẽ đọc sự thuyết trình ấy lên cho
các Ông, này các Tỷ-kheo, các Ông nhờ Ta mà sẽ
hiểu thuyết trình ấy.

– Bạch Thế Tôn, chúng con là ai có thể biết được pháp?

– Này các Tỷ-kheo, cho đến một bậc Đạo sư sống quá trọng vọng tài vật, là vị thừa tự tài vật, và sống liên hệ với tài vật, thời sự mua may bán đắt này

TỶ KHEO                                             1038

không xảy ra: "Chúng tôi sẽ làm việc này như vậy,
và như vậy chúng tôi sẽ không làm việc này như
vậy", huống nữa là Như Lai, này các Tỷ-kheo, là vị
sống hoàn toàn không liên hệ với các tài vật.

 Này các Tỷ-kheo, đối với một đệ tử, có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, thời tùy pháp (anudhamma) được
khởi lên: "Bậc Đạo sư là Thế Tôn, đệ tử là tôi.
Thế Tôn biết, tôi không biết".
 Này các Tỷ-kheo, đến với một đệ tử, có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, thời giáo pháp bậc Đạo sư được hưng
thịnh được nhiều sinh lực.
 Này các Tỷ-kheo, đối với đệ tử có lòng tin giáo
pháp bậc Đạo Sư và sống thể nhập giáo pháp
ấy, thời tùy pháp này được khởi lên: "Dầu chỉ
còn da, gân và xương, dầu thịt và máu trên
thân bị khô héo, mong rằng sẽ có tinh tấn lực
để chứng đắc những gì chưa chứng đắc, nhờ
trượng phu nhẫn nại, nhờ trượng phu tinh
tấn, nhờ trượng phu cần dõng".
 Này các Tỷ-kheo, đối với một đệ tử có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, vị ấy sẽ chứng được một trong hai quả
như sau: Chánh trí ngay trong hiện tại, và nếu

TỶ KHEO                                          1039

có dư y, chứng quả Bất hoàn.

Thế Tôn thuyết như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                         1040

189 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh Ananda – Tương V, 491

Ananda – Tương V, 491

1-2) Sàvatthi...

Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn... Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

3) -- Bạch Thế Tôn, có một pháp nào được tu tập,
được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn
pháp? Bốn pháp được tu tập, được làm cho sung
mãn, làm cho viên mãn bảy pháp? Bảy pháp được tu
tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn hai
pháp?

-- Này Ananda, có một pháp được tu tập, được làm
cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn pháp. Bốn pháp
được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên
mãn bảy pháp. Bảy pháp được tu tập, được làm cho
sung mãn, làm cho viên mãn hai pháp.

4) -- Một pháp ấy là gì, bạch Thế Tôn, được tu tập,
được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn
pháp? Bốn pháp được tu tập, được làm cho sung
mãn, làm cho viên mãn bảy pháp? Bảy pháp được tu

TỶ KHEO                                          1041

tập được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn hai pháp?

-- Này Ananda,

- Định niệm hơi thở vô, hơi thở ra được tu tập,
được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn Bốn
niệm xứ.
- Bốn niệm xứ được tu tập, được làm cho sung
mãn, làm cho viên mãn Bảy giác chi.
- Bảy giác chi được tu tập, được làm cho sung
mãn, làm cho viên mãn Minh và Giải thoát.

I

5) Định niệm hơi thở vô, hơi thở ra tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, làm cho viên mãn Bốn niệm xứ?

6-12) Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

13-14) Lúc nào, này Ananda, Tỷ-kheo thở vô dài, vị
ấy rõ biết: "Tôi thở vô dài..". Này Ananda, sống quán
thân trên thân, Tỷ-kheo trong khi ấy trú nhứt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Vì
sao? (xem 10, đoạn số 15-16) ...

TỶ KHEO                                            1042

15-16) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập... tham ưu ở đời. (xem 10, đoạn số 17-18)

17-18) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập... tham ưu ở đời. (xem 10, đoạn số 19-20)

19) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo "Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập... nhiếp phục tham ưu ở đời. (xem 10, đoạn số 21)

20) Định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này Ananda, được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, làm viên mãn Bốn niệm xứ.

II

21) Tu tập như thế nào, này Ananda, làm cho sung mãn như thế nào, Bốn niệm xứ làm cho viên mãn Bảy giác chi?

22) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo trú, quán thân trên thân, niệm được an trú; khi ấy, này Ananda, Tỷ- kheo có niệm, không phải thất niệm.

- Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo an trú niệm, không phải thất niệm, thời niệm giác chi, đối với Tỷ-kheo ấy được thành tựu.

TỶ KHEO                                               1043

- Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo tu tập niệm
giác chi, niệm giác chi được Tỷ-kheo tu tập đi
đến viên mãn. Vị ấy trú chánh niệm như vậy,
với trí tuệ quyết trạch, tư sát, thành tựu quán
pháp ấy.

23) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo sống chánh
niệm như vậy, với trí tuệ quyết trạch, tư sát và đi đến
quán sát ấy; khi ấy, này Ananda, trạch pháp giác chi
bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy.

- Trong khi Tỷ-kheo tu tập trạch pháp giác chi;
khi ấy, nhờ tu tập, trạch pháp giác chi đi đến
viên mãn.
- Trong khi vị ấy với trí tuệ, quyết trạch, tư sát
và thành tựu quán sát pháp ấy, thời tinh tấn,
không thụ động bắt đầu phát khởi nơi vị ấy.

24) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo với trí tuệ quyết trạch, tư sát và thành tựu quán sát pháp ấy, thời tinh tấn, không thụ động phát khởi trong Tỷ-kheo ấy.

- Trong khi Tỷ-kheo tu tập tinh tấn giác chi; khi
ấy, nhờ tu tập, tinh tấn giác chi đi đến viên mãn.
- Với vị có tinh cần, có tinh tấn, hỷ không liên
hệ đến vật chất khởi lên.

TỶ KHEO                                              1044

25) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo tinh cần, tinh tấn, hỷ không liên hệ đến vật chất khởi lên; khi ấy, hỷ giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy.

- Trong khi Tỷ-kheo tu tập hỷ giác chi; khi ấy,
nhờ tu tập, hỷ giác chi đi đến viên mãn.
- Với vị có ý hoan hỷ, thân được khinh an, tâm
được khinh an.

26) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo với ý hoan hỷ,
thân được khinh an, tâm được khinh an; khi ấy,
khinh an giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo
ấy.

- Trong khi Tỷ-kheo tu tập khinh an giác chi; khi
ấy, nhờ tu tập, khinh an giác chi đi đến viên
mãn.
- Với vị có thân khinh an, lạc hiện hữu.
- Với vị có lạc, tâm được định tĩnh.

27) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo có tâm khinh
an, được an lạc, tâm được định tĩnh; khi ấy, này các
Tỷ-kheo, định giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-
kheo ấy.

- Trong khi, Tỷ-kheo tu tập định giác chi; khi ấy, định giác chi, nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

TỶ KHEO                                           1045

- Vị ấy với tâm định tĩnh như vậy, khéo trú xả nhìn sự vật.

29) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo với tâm định
tĩnh khéo trú xả nhìn sự vật như vậy; khi ấy, này
Ananda, xả giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo
ấy.

- Trong khi Tỷ-kheo tu tập xả giác chi; khi ấy, xả giác chi, nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

29-31) Trong khi, này Ananda, Tỷ-kheo trú, quán thọ trên các cảm thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp trên các pháp... (như trên, từ đoạn số 22-28)

32) Tu tập như vậy, này Ananda, làm cho sung mãn như vậy, Bốn niệm xứ làm viên mãn Bảy giác chi.

III.

33) Tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, Bảy giác chi làm viên mãn Minh và Giải thoát?

34) Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi
liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến
đoạn diệt, hướng đến từ bỏ... tu tập xả giác chi liên
hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn
diệt, hướng đến từ bỏ.

TỶ KHEO                                            1046

35) Tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy, Bảy giác chi làm viên mãn Minh và giải thoát.

TỶ KHEO                                        1047

190 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh Giới – Tương V, 106

Giới – Tương V, 106

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo nào cụ túc
giới, cụ túc định, cụ túc tuệ, cụ túc giải thoát, cụ túc
giải thoát tri kiến, Ta nói rằng ai thấy các Tỷ-kheo ấy
thì có rất nhiều lợi ích.

3) Này các Tỷ-kheo,

- Ai nghe các Tỷ-kheo ấy, Ta nói rằng có rất nhiều
lợi ích.
- Ai yết kiến các Tỷ-kheo ấy, Ta nói rằng có rất
nhiều lợi ích.
- Ai thân cận các Tỷ-kheo ấy, Ta nói rằng có rất
nhiều lợi ích.
- Ai nhớ nghĩ đến các Tỷ-kheo ấy, Ta nói rằng có
rất nhiều lợi ích.
- Ai tùy thuận các Tỷ-kheo ấy xuất gia, Ta nói rằng
có rất nhiều lợi ích.

TỶ KHEO                                               1048

4) Vì sao? Này các Tỷ-kheo, khi nghe pháp từ các Tỷ-kheo như vậy, vị nào sống viễn ly (vupakattho), được hai sự viễn ly: Viễn ly về thân và viễn ly về tâm.

Vị sống viễn ly như vậy thì sẽ tùy niệm (anussarati) pháp ấy, tùy tầm pháp ấy.

5) Này các Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống viễn ly như vậy, tùy niệm, tùy tầm pháp ấy; trong lúc ấy, niệm giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi; trong khi ấy, nhờ tu tập, niệm giác chi đi đến viên mãn.

Vị ấy trú với chánh niệm như vậy, với trí tuệ quyết trạch, tư sát, thành tựu quán sát pháp ấy.

6) Trong khi, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chánh
niệm như vậy, với trí tuệ quyết trạch, tư sát và đi đến
quán sát pháp ấy; trong khi ấy, này các Tỷ-kheo,
trạch pháp giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo
ấy.

Trong khi Tỷ-kheo tu tập trạch pháp giác chi; trong khi ấy, nhờ tu tập, trạch pháp giác chi đi đến viên mãn.

TỶ KHEO                                              1049

Trong khi vị ấy với trí tuệ quyết trạch, tư sát và thành tựu quán sát pháp ấy, thời tinh tấn, không thụ động (asallinam) bắt đầu phát khởi nơi vị ấy.

7) Trong khi, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với trí tuệ
quyết trạch, tư sát và thành tựu quán sát pháp ấy, thời
tinh tấn, không thụ động bắt đầu phát khởi trong
Tỷ-kheo ấy.

Trong khi Tỷ-kheo tu tập tinh tấn giác chi; trong khi ấy, nhờ tu tập, tinh tấn giác chi đi đến viên mãn.

Với vị tinh cần, tinh tấn, hỷ không liên hệ đến vật chất (piti niràmisà) khởi lên.

8) Trong khi, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tinh cần,
tinh tấn, hỷ không liên hệ đến vật chất khởi lên; trong
khi ấy, hỷ giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo
ấy.

Trong khi Tỷ-kheo tu tập hỷ giác chi; trong khi ấy, nhờ tu tập, hỷ giác chi đi đến viên mãn.

Với vị có ý hoan hỷ, thân được khinh an, tâm được khinh an.

9) Trong khi, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với ý hoan hỷ, thân được khinh an, tâm được khinh an; trong khi

TỶ KHEO                                               1050

ấy, khinh an giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ- kheo ấy.

Trong khi Tỷ-kheo tu tập khinh an giác chi; trong khi ấy, nhờ tu tập, khinh an giác chi đi đến viên mãn.

Với vị có thân khinh an, lạc hiện hữu. Với vị có lạc, tâm được định tĩnh.

10) Trong khi, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có thân
khinh an, được an lạc, tâm được định tĩnh; trong khi
ấy, này các Tỷ-kheo, định giác chi bắt đầu phát khởi
trong Tỷ-kheo ấy.

Trong khi Tỷ-kheo tu tập định giác chi; trong khi ấy, định giác chi nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

Vị ấy với tâm định tĩnh như vậy, khéo trú xả nhìn (sự vật) (sàdhukam ajjhupekkhità).

11) Trong khi, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm
định tĩnh, khéo trú xả nhìn (sự vật) như vậy; trong
khi ấy, này các Tỷ-kheo, xả giác chi bắt đầu phát
khởi trong Tỷ-kheo ấy.

Trong khi Tỷ-kheo tu tập xả giác chi; trong khi ấy, xả giác chi nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

TỶ KHEO                                            1051

12) Này các Tỷ-kheo, bảy giác chi được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, thời bảy quả, bảy lợi ích được chờ đợi.

Thế nào là bảy quả, bảy lợi ích?

13) Ngay trong hiện tại, lập tức (patihacca) thành tựu được chánh trí;

Nếu ngay trong hiện tại, lập tức không thành tựu được chánh trí, thời khi lâm chung, thành tựu được chánh trí.

14) Nếu ngay trong hiện tại, lập tức không thành tựu
được chánh trí; nếu khi lâm chung, không thành tựu
được chánh trí, thời sau khi đoạn tận năm hạ phần
kiết sử, chứng được Trung gian Bát-niết-bàn
(antaràparinibbàyi).

15) Nếu ngay trong hiện tại, lập tức không thành tựu
được chánh trí; nếu khi lâm chung, không thành tựu
được chánh trí; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần
kiết sử, không chứng được Trung gian bát Niết-bàn,
thời sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, chứng
được Tổn hại (upahacca) Bát-niết-bàn.

16) Nếu ngay trong hiện tại, lập tức không chứng được chánh trí; nếu khi lâm chung, không chứng

TỶ KHEO                                             1052

được chánh trí; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần
kiết sử, không chứng được Trung gian Bát-niết-bàn;
nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, không
chứng được Tổn hại Bát-niết-bàn, thời sau khi đoạn
tận năm hạ phầm kiết sử, chứng được Vô hành Bát-
niết-bàn (asankhàraparinibbàyi)

17) Nếu ngay trong hiện tại, lập tức không thành tựu chánh trí; nếu khi lâm chung, không chứng được chánh trí; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, không chứng được Trung gian Bát-niết-bàn; nếu sau khi đoạn diệt được năm hạ phần kiết sử, không chứng được Tổn hại Bát-niết-bàn; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, không chứng được Vô hành Bát- niết-hàn; thời sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, chứng được Hữu hành Bát-niết-bàn.

18) Nếu ngay trong hiện tại, lập tức không thành tựu chánh trí; nếu khi lâm chung, không chứng được chánh trí; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, không chứng được Trung gian Bát-niết-bàn; nếu sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, không chứng được Tổn hại bát Bát-niết-bàn; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, không chứng được Vô hành Bát- niết-bàn; nếu sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, không chứng được Hữu hành Bát-niết-bàn; thời sau

TỶ KHEO                                           1053

khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc thượng lưu (uddhamsoto), đạt được Sắc cứu cánh thiên.

19) Này các Tỷ-kheo, do tu tập bảy giác chi như vậy, do làm cho sung mãn như vậy nên được chờ đợi bảy quả này, bảy lợi ích này.

TỶ KHEO                                            1054

191 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh NHẬP TỨC XUẤT TỨC NIỆM – 118 Trung III, 249

KINH NHẬP TỨC XUẤT TỨC NIỆM (Anapanasati suttam) – Bài kinh số 118 – Trung III, 249

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi, tại Đông Viên
(Pubbarama),      giảng     đường      Lộc     Mẫu
(Migaramatupasade), cùng với rất nhiều Thượng tọa
có thời danh, có danh xưng.... như Tôn giả Sariputta
(Xá-lợi-phất), Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-
kiền-liên), Tôn giả Mahakaccayana (Đại Ca-chiên-
diên), Tôn giả Mahakotthita (Đại Câu-hy-la), Tôn
giả Mahakappina (Đại Kiếp-tân-na), Tôn giả
Mahacunda (Đại Thuần-đà), Tôn giả Anuruddha (A-
na-luật), Tôn giả Revata (Ly-bà-đa) và Tôn giả
Ananda (A-nan), cùng với nhiều bậc Thượng tọa đệ
tử khác có thời danh, có danh xưng.

Lúc bấy giờ, các Thượng tọa Tỷ-kheo khuyến

TỶ KHEO                                           1055

giáo, giảng dạy các tân Tỷ-kheo. Một số Thượng tọa
Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy mười tân Tỷ-kheo.
Một số Thượng Tọa Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy
hai mươi tân Tỷ-kheo. Một số Thượng tọa Tỷ-kheo
khuyến giáo, giảng dạy ba mươi tân Tỷ-kheo. Một
số Thượng Tọa Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy bốn
mươi tân Tỷ-kheo. Và các tân Tỷ-kheo được các
Thượng tọa Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy ý thức
rõ ràng những quả vị cao diệu, tiệm thứ, thù thắng đã
chứng đạt. Lúc bấy giờ Thế Tôn, vào ngày Bố-tát,
ngày rằm, vào đêm trăng tròn sau ngày Tự tứ, đang
ngồi giữa trời với chúng Tỷ-kheo đoanh vây.

Thế Tôn nhìn quanh chúng Tỷ-kheo đang yên lặng, hết sức yên lặng, rồi bảo các Tỷ-kheo:

– Ta được thỏa mãn, này các Tỷ-kheo, với đạo
lộ này. Tâm ta được thỏa mãn, này các Tỷ-kheo, với
đạo lộ này. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy tinh tấn
hơn nữa, để chứng đạt những gì chưa chứng đạt, để
chứng đắc những gì chưa chứng đắc, để chứng ngộ
những gì chưa chứng ngộ. Ta sẽ ở đây, tại Savatthi
cho đến tháng tư, lễ Komudi.

Những Tỷ-kheo địa phương được nghe: "Thế Tôn sẽ ở đây, tại Savatthi, cho đến tháng tư, lễ Komudi". Các Tỷ-kheo địa phương tụ họp tại

TỶ KHEO                                            1056

Savatthi để yết kiến Thế Tôn. Và các Thượng tọa Tỷ-
kheo lại càng khuyến giáo, giảng dạy các tân Tỷ-
kheo nhiều hơn nữa. Một số Thượng tọa Tỷ-kheo
khuyến giáo, giảng dạy mười tân Tỷ-kheo. Một số
Thượng tọa Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy hai
mươi tân Tỷ-kheo, Một số Thượng tọa Tỷ-kheo
khuyến giáo, giảng dạy ba mươi tân Tỷ-kheo. Một
số Thượng tọa Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy bốn
mươi tân Tỷ-kheo. Và những tân Tỷ-kheo được các
Thượng tọa Tỷ-kheo khuyến giáo, giảng dạy ý thức
rõ ràng những quả vị cao diệu, tiệm thứ, thù thắng đã
chứng đạt. Lúc bấy giờ Thế Tôn vào ngày Bố-tát,
ngày rằm, vào đêm trăng tròn, ngày lễ Komudi vào
tháng tư, Thế Tôn đang ngồi ngoài trời, chung quanh
có chúng Tỷ-kheo đoanh vây.

Rồi Thế Tôn sau khi nhìn xung quanh chúng Tỷ- kheo đang yên lặng, hết sức yên lặng liền bảo các Tỷ-kheo:

– Hội chúng này, này các Tỷ-kheo, không có
lời thừa thải. Hội chúng này, này các Tỷ-kheo,
không có lời dư thừa, đã được an trú trong lõi cây
thanh tịnh.

 Chúng Tỷ-kheo như thế này, này các Tỷ- kheo, hội chúng như thế này, này các Tỷ-

TỶ KHEO                                            1057

kheo là một hội chúng đáng được cung kính,
đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường,
đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng
ở đời.
 Chúng Tỷ-kheo như thế này, này các Tỷ-
kheo, hội chúng như thế này, này các Tỷ-
kheo, là một hội chúng bố thí ít, được (phước
báo) nhiều, bố thí nhiều, càng được (phước
báo) nhiều; hơn nữa.
 Chúng Tỷ-kheo như thế này, này các Tỷ-
kheo, hội chúng như thế này, này các Tỷ-
kheo, là một hội chúng khó thấy ở đời.
 Chúng Tỷ-kheo như thế này, này các Tỷ-
kheo, hội chúng như thế này, này các Tỷ-
kheo, là một hội chúng xứng đáng đi nhiều
do tuần (yojana) với một bao lương thực trên
vai để đến yết kiến.
Chúng Tỷ-kheo này là như vậy, này các Tỷ-
kheo; hội chúng này là như vậy, này các Tỷ-kheo.

 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo là những A-la-hán, các
lậu hoặc đã đoạn trừ, Phạm hạnh đã thành,
các việc nên làm đã làm, gánh nặng đã đặt
xuống, mục đích đã thành đạt, hữu kiết sử đã
được đoạn tận, được giải thoát nhờ chánh trí.

TỶ KHEO                                          1058

Này các Tỷ-kheo, có những bậc Tỷ-kheo như
vậy trong chúng Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm hạ
phần kiết sử, được hóa sanh, từ ở đấy được
nhập Niết-bàn, không còn phải trở lại đời này
nữa. Các bậc Tỷ-kheo như vậy, này các Tỷ-
kheo, có mặt trong chúng Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
này có những Tỷ-kheo đã đoạn trừ ba kiết sử,
đã làm cho muội lược tham, sân, si, là bậc
Nhất lai, sau khi sanh vào đời này một lần
nữa, sẽ đoạn tận khổ đau. Các bậc Tỷ-kheo
như vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt trong
chúng Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo, có
những Tỷ-kheo đã đoạn trừ ba kiết sử, là bậc
Dự lưu, không còn đọa vào ác đạo, chắc chắn
sẽ được giác ngộ. Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo là những vị sống chuyên
tâm, chú tâm, tu tập bốn niệm xứ. Các bậc
Tỷ-kheo như vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt

TỶ KHEO                                         1059

trong chúng Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo là những vị sống chuyên
tâm, chú tâm, tu tập bốn chánh cần. Các bậc
Tỷ-kheo như vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt
trong hội chúng này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập bốn như ý túc. Các bậc Tỷ-kheo như
vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng
Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập năm căn. Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập năm lực. Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập bảy giác chi. Các bậc Tỷ-kheo như
vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng

TỶ KHEO                                       1060

Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này
có những Tỷ-kheo sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập Thánh đạo tám ngành. Các bậc Tỷ-
kheo như vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt trong
chúng Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập từ (tâm). Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập bi (tâm). Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập hỷ (tâm). Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập xả (tâm). Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-

TỶ KHEO                                       1061

kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo, sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập bất tịnh. Các bậc Tỷ-kheo như vậy,
này các Tỷ-kheo, có mặt trong chúng Tỷ-
kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này
có những Tỷ-kheo sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập vô thường tưởng. Các bậc Tỷ-kheo
như vậy, này các Tỷ-kheo, có mặt trong
chúng Tỷ-kheo này.
 Này các Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
có những Tỷ-kheo sống chuyên tâm, chú tâm
tu tập nhập tức xuất tức niệm.
Nhập tức xuất tức niệm, này các Tỷ-kheo, được
tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến quả lớn,
công đức lớn.

 Nhập tức xuất tức niệm, được tu tập, làm
cho sung mãn, khiến cho Bốn niệm xứ được
viên mãn.
 Bốn niệm xứ được tu tập, làm cho sung
mãn, khiến cho Bảy giác chi được viên
mãn.
 Bảy giác chi được tu tập, làm cho sung mãn,

TỶ KHEO                                         1062

khiến cho Minh Giải thoát (vijjavimutti) được viên mãn.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào tu tập Nhập tức xuất tức niệm? Như thế nào làm cho sung mãn? Như thế nào là quả lớn, công đức lớn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, và ngồi kiết-già, lưng thẳng và trú niệm trước mặt.

 Chánh niệm, vị ấy thở vô. Chánh niệm, vị ấy
thở ra.
1. Thở vô dài, vị ấy biết: "Tôi thở vô dài". Hay
thở ra dài, vị ấy biết: "Tôi thở ra dài".
2. Hay thở vô ngắn, vị ấy biết: "Tôi thở vô ngắn".
Hay thở ra ngắn, vị ấy biết: "Tôi thở ra ngắn".
3. "Cảm giác cả toàn thân, tôi sẽ thở vô", vị ấy
tập. "Cảm giác cả toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị
ấy tập.
4. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
5. "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
6. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.

TỶ KHEO                                           1063

"Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
7. "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
8. "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
9. "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
10. "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
11. "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
12. "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
13. "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
14. "Quán ly tham, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập
"Quán ly tham, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
15. "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở ra, vị ấy tập.
16. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
Nhập tức xuất tức niệm, này các Tỷ-kheo, tu tập
như vậy, làm cho sung mãn như vậy, được quả lớn,

TỶ KHEO                                              1064

được công đức lớn.

 Này các Tỷ-kheo, như thế nào là Nhập tức xuất tức niệm được tu tập, như thế nào, làm cho sung mãn, khiến Bốn niệm xứ được viên mãn?

 Khi nào, này các Tỷ-kheo,

 Tỷ-kheo thở vô dài, vị ấy biết: "Tôi thở vô dài".
Hay khi thở ra dài, vị ấy biết "Tôi thở ra dài".
 Hay thở vô ngắn, vị ấy biết: "Tôi thở vô ngắn".
Hay khi thở ra ngắn, vị ấy biết: "Tôi thở ra
ngắn".
 "Cảm giác cả toàn thân, tôi sẽ thở vô", vị ấy
tập. "Cảm giác cả toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị
ấy tập.
 "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 Trong khi tùy quán thân trên thân, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời. Này các
Tỷ-kheo, đối với các thân, Ta nói đây là một,
tức là thở vô thở ra. Do vậy, này các Tỷ-kheo,
trong khi tùy quán thân trên thân, vị Tỷ-kheo
trú, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự
tham ưu ở đời.

TỶ KHEO                                            1065

 Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nghĩ:

 "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 "An tịnh tâm hành tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "An
tịnh tâm hành tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 Trong khi tùy quán thọ trên các thọ, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm, để chế ngự tham ưu ở đời. Này các
Tỷ-kheo, đối với các cảm thọ, Ta nói đây là
một, tức là thở vô thở ra. Do vậy này các Tỷ-
kheo, trong khi tùy quán thọ trên các cảm thọ,
Tỷ-kheo trú, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm
để chế ngự tham ưu ở đời.

 Khi nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nghĩ:

 "Cảm giác tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác tâm, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tu
tập. "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra", vị ấy

TỶ KHEO                                          1066

tập.
 "Với tâm Thiền định, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm Thiền định, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 Trong khi tùy quán tâm trên tâm, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm, để chế ngự tham ưu ở đời. Này
các Tỷ-kheo, sự tu tập nhập tức xuất tức
niệm không thể đến với kẻ thất niệm,
không có tỉnh giác. Do vậy, này các Tỷ-
kheo, trong khi tùy quán tâm trên tâm, Tỷ-
kheo trú, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để
chế ngự tham ưu ở đời.
 Khi nào này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nghĩ:

 "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 "Quán ly tham....
 "Quán đoạn diệt...
 "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
 Trong khi tùy quán trên các pháp, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú, nhiệt tâm, tỉnh giác,

TỶ KHEO                                           1067

chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời. Vị ấy,
do đoạn trừ tham ưu, sau khi thấy với trí
tuệ, khéo nhìn (sự vật) với niệm xả ly. Do
vậy, này các Tỷ-kheo, trong khi tùy quán
pháp trên các pháp, Tỷ-kheo trú, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở
đời.
Nhập tức xuất tức niệm, này các Tỷ-kheo, được
tu tập như vậy được làm cho sung mãn như vậy,
khiến cho bốn niệm xứ được viên mãn.

 Và này các Tỷ-kheo, Bốn niệm xứ tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, khiến cho Bảy giác chi được viên mãn?

 Này các Tỷ-kheo, trong khi tùy quán thân
trên thân, Tỷ-kheo trú, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời, trong
khi ấy, niệm không hôn mê của vị ấy được
an trú. Này các Tỷ-kheo, trong khi niệm không
hôn mê của vị ấy cũng được an trú, => trong
khi ấy niệm giác chi được bắt đầu khởi lên với
Tỷ-kheo, trong khi ấy, Tỷ-kheo tu tập niệm giác
chi. Trong khi ấy niệm giác chi được Tỷ-kheo
tu tập đi đến viên mãn.
 Này các Tỷ-kheo, trong khi trú với chánh niệm

TỶ KHEO                                          1068

như vậy, Tỷ-kheo với trí tuệ suy tư, tư duy,
thẩm sát pháp ấy. Này các Tỷ-kheo, trong khi
trú với chánh niệm như vậy, Tỷ-kheo với trí tuệ
suy tư, tư duy, thẩm sát pháp ấy, => trong khi
ấy trạch pháp giác chi được bắt đầu khởi lên
với Tỷ-kheo. Trong khi ấy, Tỷ-kheo tu tập trạch
pháp giác chi. Trong khi ấy trạch pháp giác chi
được Tỷ-kheo tu tập đi đến viên mãn.
 Này các Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo với trí tuệ
suy tư, tư duy, thẩm sát pháp ấy, sự tinh tấn
không thụ động bắt đầu khởi lên với vị Tỷ-
kheo. Này các Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo với
trí tuệ suy tư, tư duy, thẩm sát pháp ấy, =>
trong khi ấy sự tinh tấn không thụ động bắt đầu
khởi lên với Tỷ-kheo ấy. Trong khi ấy tinh tấn
giác chi được bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-kheo.
Trong khi ấy Tỷ-kheo tu tập tinh tấn giác chi.
Trong khi ấy, tinh tấn giác chi được Tỷ-kheo tu
tập đi đến viên mãn.
 Hỷ không liên hệ đến vật chất được khởi lên
nơi vị tinh tấn tinh cần. Này các Tỷ-kheo,
trong khi hỷ không liên hệ đến vật chất khởi lên
nơi Tỷ-kheo tinh tấn tinh cần, => trong khi ấy
hỷ giác chi bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-kheo.
Trong khi ấy hỷ giác chi được vị Tỷ-kheo tu
tập. Trong khi ấy hỷ giác chi được Tỷ-kheo tu

TỶ KHEO                                          1069

tập đi đến viên mãn.
 Thân của vị ấy được tâm hoan hỷ trở thành
khinh an, tâm cũng được khinh an. Này các
Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo với ý hoan hỷ được
thân khinh an, được tâm cũng khinh an, =>
trong khi ấy, khinh an giác chi bắt đầu khởi lên
nơi Tỷ-kheo. Trong khi ấy, khinh an giác chi
được Tỷ-kheo tu tập. Trong khi ấy, khinh an
giác chi được Tỷ-kheo làm cho đi đến sung
mãn.
 Một vị có thân khinh an, an lạc, tâm vị ấy
được định tĩnh. Này các Tỷ-kheo, trong khi
Tỷ-kheo có thân khinh an, an lạc, tâm vị ấy
được định tĩnh, => trong khi ấy định giác chi
bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-kheo. => Trong khi ấy
định giác chi được Tỷ-kheo tu tập. => Trong
khi ấy định giác chi được Tỷ-kheo làm cho đi
đến sung mãn.
 Vị ấy với tâm định tĩnh như vậy, khéo nhìn
(sự vật) với ý niệm xả ly. Này các Tỷ-kheo,
trong khi Tỷ-kheo với tâm định tĩnh như vậy,
khéo nhìn (sự vật) với ý niệm xả ly => trong
khi ấy xả giác chi bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-
kheo . Trong khi ấy xả giác chi được Tỷ-kheo
tu tập. Trong khi ấy xả giác chi được Tỷ-kheo
làm cho đến sung mãn.

TỶ KHEO                                          1070

Này các Tỷ-kheo, trong khi sống tuỳ quán thọ trên các cảm thọ... (như trên)...

Này các Tỷ-kheo, trong khi sống tuỳ quán tâm trên tâm... (như trên)...

 Này các Tỷ-kheo, trong khi sống tuỳ quán
pháp trên các pháp, Tỷ-kheo an trú, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm với mục đích điều
phục tham ưu ở đời, trong khi ấy niệm của vị
ấy được an trú, không có hôn mê. Này các
Tỷ-kheo, trong khi niệm của Tỷ-kheo được
an trú, không có hôn mê, niệm giác chi
trong khi ấy được bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-
kheo. Niệm giác chi trong khi ấy được Tỷ-
kheo tu tập. Niệm giác chi trong khi ấy, được
Tỷ-kheo làm cho đi đến sung mãn. Vị ấy an
trú với chánh niệm như vậy, suy tư, tư duy,
thẩm sát pháp ấy với trí tuệ.

 Này các Tỷ-kheo, trong khi an trú với chánh
niệm như vậy, vị ấy suy tư, tư duy, thẩm sát
pháp ấy với trí tuệ. Trạch pháp giác chi
trong khi ấy được bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-
kheo. Trạch pháp giác chi trong khi ấy được
Tỷ-kheo tu tập. Trạch pháp giác chi trong khi
ấy đi đến sung mãn, tinh tấn không thụ động

TỶ KHEO                                          1071

bắt đầu khởi lên nơi vị ấy.

 Này các Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo suy tư,
tư duy, thẩm sát pháp ấy với trí tuệ, và tinh
tấn không thụ động bắt đầu khởi lên nơi vị
ấy, tinh tấn giác chi trong khi ấy bắt đầu khởi
lên nơi vị Tỷ-kheo. Tinh tấn giác chi được
Tỷ-kheo tu tập. Tinh tấn giác chi được Tỷ-
kheo làm cho đi đến sung mãn.

 Đối với vị ấy tinh cần tinh tấn, hỷ không liên
hệ đến vật chất khởi lên. Này các Tỷ-kheo,
trong khi Tỷ-kheo tinh cần tinh tấn và hỷ
không liên hệ đến vật chất khởi lên, hỷ giác
chi trong khi ấy bắt đầu được khởi lên nơi
Tỷ-kheo. Hỷ giác chi trong khi ấy được Tỷ-
kheo tu tập. Hỷ giác chi trong khi ấy được
Tỷ-kheo làm cho đi đến sung mãn.

 Thân của vị ấy được tâm hoan hỷ trở thành
khinh an, tâm cũng được khinh an. Này các
Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo với ý hoan hỷ
được thân khinh an, được tâm cũng khinh an,
trong khi ấy khinh an giác chi bắt đầu khởi
lên nơi Tỷ-kheo. Trong khi ấy khinh an giác
chi được Tỷ-kheo tu tập. Trong khi ấy khinh
an giác chi được Tỷ-kheo làm cho đi đến

TỶ KHEO                                           1072

sung mãn.

 Một vị có tâm khinh an, an lạc, tâm vị ấy
được định tĩnh. Này các Tỷ-kheo, trong khi
vị ấy có thân khinh an, an lạc, tâm vị ấy được
định tĩnh, trong khi ấy định giác chi bắt đầu
khởi lên nơi Tỷ-kheo. Trong khi ấy định giác
chi được Tỷ-kheo tu tập. Trong khi ấy định
giác chi được Tỷ-kheo làm cho đi đến sung
mãn.

 Vị ấy với tâm định tĩnh như vậy khéo nhìn
(sự vật) với ý niệm xả ly. Này các Tỷ-kheo,
trong khi Tỷ-kheo với tâm định tĩnh như vậy,
khéo nhìn (sự vật) với ý niệm xả ly, trong khi
ấy xả giác chi bắt đầu khởi lên nơi Tỷ-kheo.
Trong khi ấy xả giác chi được Tỷ-kheo tu tập.
Trong khi ấy xả giác chi được Tỷ-kheo làm
cho đi đến sung mãn.

Này các Tỷ-kheo, bốn niệm xứ được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy khiến cho bảy giác chi được sung mãn.

 Và này các Tỷ-kheo, Bảy Giác Chi tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, khiến cho Minh Giải thoát được viên mãn?

TỶ KHEO                                           1073

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi, liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến diệt, hướng đến xả ly; tu tập trạch pháp giác chi... (như trên)... tu tập tinh tấn giác chi... (như trên)... tu tập hỷ giác chi... (như trên)... tu tập khinh an giác chi... (như trên)... tu tập định giác chi... (như trên)... tu tập xả giác chi, liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến diệt, hướng đến xả ly.

Này các Tỷ-kheo, bảy giác chi được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, khiến cho Minh và Giải thoát được viên mãn.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                                1074

192 Tiến trình sanh khởi 7 Giác chi - Kinh Vị Tỷ Kheo – Tương V, 113

Vị Tỷ Kheo – Tương V, 113

1) ...

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến... ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

--"Giác chi, giác chi", bạch Thế Tôn, được gọi là như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, được gọi là giác chi?

-- Này Tỷ-kheo, chúng đưa đến giác ngộ, do vậy, chúng được gọi là các giác chi.

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác
chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ
đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ... tu tập xả giác chi
liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến
đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.

4) Do vị ấy tu tập bảy giác chi này, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã được giải thoát". Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc

TỶ KHEO                                               1075

nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa".

5) Chúng đưa đến giác ngộ, này Tỷ-kheo, nên chúng được gọi là giác chi.

TỶ KHEO                                        1076

193 Tiến trình tu tập - Kinh GANAKA MOGGALLANA – 107 Trung III, 107

KINH GANAKA MOGGALLANA (Ganaka Moggallana suttam) – Bài kinh số 107 – Trung III, 107

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Pubbarama,
nơi lâu đài của Migaramatu (Đông Viên Lộc Mẫu
Giảng đường). Rồi Bà-la-môn Gananka Moggallana
đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến nói lên những lời
chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Ganaka
Moggallana bạch Thế Tôn:

 Ví như, thưa Tôn giả Gotama, tại lâu đài
Migaramatu này, có thể thấy được một học tập
tuần tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần
tự, tức là những tầng cấp của lầu thượng cuối
cùng.
 Thưa Tôn giả Gotama, cũng vậy, đối với những

TỶ KHEO                                           1077

vị Bà-la-môn này, được thấy một học tập tuần
tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự,
tức là sự học hỏi (các tập Veda).
 Thưa Tôn giả Gotama, cũng vậy, đối với những
vị bắn cung này, được thấy một học tập tuần tự,
một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự, tức
là nghệ thuật bắn cung.
 Cũng vậy, Thưa Tôn giả Gotama, đối với
chúng con là những người toán số, sống nhờ
nghề toán số, cũng được thấy một học tập tuần
tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự,
tức là toán số. Thưa Tôn giả Gotama, vì rằng
khi có được người đệ tử, trước hết chúng con
bắt người ấy đếm như sau: "Một, một lần, hai,
hai lần, ba, ba lần, bốn, bốn lần, năm, năm lần,
sáu, sáu lần, bảy, bảy lần, tám, tám lần, chín,
chín lần, mười, mười lần". Và thưa Tôn giả
Gotama, chúng con bắt đếm tới một trăm.
 Có thể trình bày chăng, thưa Tôn giả Gotama,
trong pháp và luật này, cũng có một tuần tự
học tập, một tuần tự công trình, một tuần tự
đạo lộ như vậy?
– Có thể trình bày, này Bà-la-môn, trong pháp
và luật này, có một tuần tự học tập, có một tuần tự
công trình, có một tuần tự đạo lộ.

TỶ KHEO                                           1078

Ví như, này Bà-la-môn, một người huấn luyện
ngựa thiện xảo, sau khi được một con ngựa hiền
thiện, trước tiên luyện tập cho nó quen mang dây
cương, rồi tập luyện cho nó quen các hạnh khác.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, Như Lai khi được
một người đáng được điều phục, trước tiên huấn
luyện người ấy như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy giữ
giới hạnh, hãy sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm
trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học
giới".

Này Bà-la-môn, khi vị Tỷ-kheo giữ giới hạnh, chế ngự với sự chế ngự của giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học giới, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy hộ trì các căn, khi mắt thấy sắc chớ có nắm giữ tướng chung, chớ có nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì nhãn căn không được chế ngự khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng.... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị.. thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những

TỶ KHEO                                           1079

nguyên nhân gì, vì ý căn không được chế ngự, khiến
tham ái, ưu bi, các pháp ác bất thiện khởi lên, Tỷ-
kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành
sự hộ trì ý căn".

Này Bà-la-môn, sau khi Tỷ-kheo hộ trì các căn rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy tiết độ trong ăn uống, chơn chánh giác sát thọ dụng món ăn, không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới; và ta sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn".

Này Bà-la-môn, sau khi Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy chú tâm cảnh giác! Ban ngày trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp; ban đêm trong canh đầu, trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp; ban đêm trong canh giữa, hãy nằm xuống phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân gác trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng niệm đến lúc ngồi dậy lại. Ban đêm trong canh cuối,

TỶ KHEO                                            1080

khi đã thức dậy, trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp".

Này, Bà-la-môn, sau khi vị Tỷ-kheo chú tâm
tỉnh giác, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm nữa
như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy thành tựu chánh
niệm tỉnh giác, khi đi tới khi đi lui đều tỉnh giác; khi
nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay,
khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát,
thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nhai, nuốt, đều
tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi
đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh
giác".

Này Bà-la-môn, sau khi chánh niệm tỉnh giác
rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau:
"Hãy đến Tỷ-kheo, hãy lựa một chỗ thanh vắng, tịch
mịch như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha
ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm". Vị ấy lựa một
chỗ thanh vắng, tịch mịch, như rừng, gốc cây, khe
núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống
rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi
kiết-già, lưng thẳng tại chỗ nói trên và an trú chánh
niệm trước mặt:

 Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát

TỶ KHEO                                               1081

ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái.
 Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân
hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu
tình, gột rửa tâm hết sân hận.
 Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát
ly hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng
về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa
tâm hết hôn trầm thụy miên.
 Từ bỏ trạo cử hối tiếc, vị ấy sống không trạo
cử, nội tâm trầm lặng gột rửa tâm hết trạo cử
hối tiếc.
 Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi
ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với các thiện pháp.

Sau khi đoạn trừ năm triền cái ấy, những pháp làm ô nhiễm tâm, làm trí tuệ yếu ớt:

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly
dục sanh, với tầm với tứ.
 Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
 Vị ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân

TỶ KHEO                                           1082

cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả
niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba.
 Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước,
chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc, xả niệm thanh tịnh.

 Này Bà-la-môn, đối với những Tỷ-kheo nào là
bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần
cầu sự vô thượng an tịnh các triền ách, đó là sự
giảng dạy của Ta như vậy đối với những vị ấy.

 Còn đối với những vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán,
các lậu đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên
làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt
lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải
thoát, những pháp ấy đưa đến sự hiện tại lạc trú
và chánh niệm tỉnh giác.

Khi được nói vậy,         Bà-la-môn    Ganaka Moggallana bạch Thế Tôn:

– Các đệ tử của Sa-môn Gotama, khi được Sa-
môn Gotama khuyến giáo như vậy, giảng dạy như
vậy, có phải tất cả đều chứng được cứu cánh đích
Niết-bàn hay chỉ có một số chứng được?

– Này Bà-la-môn, một số đệ tử của Ta, khi được

TỶ KHEO                                         1083

khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, chứng được cứu cánh đích Niết-bàn, một số không chứng được.

– Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên
gì trong khi có mặt Niết-bàn, trong khi có mặt con
đường đưa đến Niết-bàn, trong khi có mặt Tôn giả
Gotama là bậc chỉ đường, tuy vậy các đệ tử Tôn giả
Gotama, được Tôn giả Gotama khuyến giáo như vậy,
giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích
Niết-bàn, một số không chứng được?

– Này Bà-la-môn, ở đây Ta sẽ hỏi Ông. Nếu
Ông kham nhẫn, hãy trả lời cho Ta. Này Bà-la-môn,
Ông nghĩ thế nào? Ông có giỏi về con đường đi đến
Rajagaha (Vương Xá)?

– Thưa Tôn giả, con có giỏi về con đường đi đến Rajagaha.

– Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có
một người, muốn đi đến Rajagaha, người này đến
Ông và nói như sau: "Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến
Rajagaha. Hãy chỉ cho tôi con đường đi đến
Rajagaha". Ông nói với người ấy như sau: "Được,
này Bạn, đây là con đường đưa đến Rajagaha. Hãy
đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi
trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một làng tên như

TỶ KHEO                                           1084

thế này. Hãy đi theo trong một thời gian. Sau khi đi
trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một thị trấn tên như
thế này. Hãy đi theo trong một thời gian. Sau khi đi
trong một thời gian, Bạn sẽ thấy Rajagaha với những
khu vườn mỹ diệu, với những khu rừng mỹ diệu, với
những vùng đất mỹ diệu, với những hồ ao mỹ diệu".
Dầu cho người ấy được khuyến giáo như vậy, được
giảng dạy như vậy, nhưng lại lấy con đường sai lạc,
đi về hướng Tây.

Rồi một người thứ hai đến, muốn đi đến
Rajagaha. Người này đến Ông và hỏi như sau: "Thưa
Tôn giả, tôi muốn đi đến Rajagaha, mong Tôn giả
chỉ con đường ấy cho tôi". Rồi Ông nói với người ấy
như sau: "Được, này Bạn, đây là đường đi đến
Rajagaha. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời
gian. Sau khi đi một thời gian, Bạn sẽ thấy một làng
có tên như thế này. Hãy đi theo con đường ấy trong
một thời gian. Sau khi đi một thời gian, Bạn sẽ thấy
một thị trấn có tên như thế này. Hãy đi theo con
đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo con
đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy Rajagaha
với những khu vườn mỹ diệu, với những khu rừng
mỹ diệu, với những vùng đất mỹ diệu, với những ao
hồ mỹ diệu". Người ấy được Ông khuyến giáo như
vậy, giảng như vậy, đi đến Rajagaha một cách an
toàn.

TỶ KHEO                                            1085

– Này Bà-la-môn, do nhân gì, do duyên gì, trong
khi có mặt Rajagaha, trong khi có mặt con đường
đưa đến Rajagaha, trong khi có mặt Ông là người
chỉ đường, dầu cho Ông có khuyến giáo như vậy,
giảng dạy như vậy, một người lấy con đường sai lạc,
đi về hướng Tây, còn một người có thể đi đến
Rajagaha một cách an toàn?

– Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, con làm gì được? Con chỉ là người chỉ đường, thưa Tôn giả Gotama.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi có mặt
Niết-bàn, trong khi có mặt con đường đi đến Niết-
bàn, và trong khi có mặt Ta là bậc chỉ đường. Nhưng
các đệ tử của Ta, được Ta khuyến giáo như vậy,
giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích
Niết-bàn, một số không chứng được. Ở đây, này Bà-
la-môn, Ta làm gì được? Như Lai chỉ là người chỉ
đường.

Khi nghe nói vậy,            Bà-la-môn     Ganaka Moggalana bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, đối với những người không phải vì lòng tin, chỉ vì sinh kế, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, những người xảo trá, lường gạt, hư ngụy, mất thăng bằng, cao mạn, dao

TỶ KHEO                                             1086

động, nói phô tạp nhạp, không hộ trì các căn, ăn uống
không tiết độ, không chú tâm cảnh giác, thờ ơ với
Sa-môn hạnh, không tôn kính học tập, sống quá đầy
đủ, uể oải, đi đầu trong thối thất, từ bỏ gánh nặng
viễn ly, biếng nhác, tinh cần thấp kém, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tâm, tâm tán loạn, liệt
tuệ, câm ngọng; Tôn giả Gotama không thể sống với
những người như vậy.

Còn những Thiện gia nam tử vì lòng tin xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không xảo trá,
không lường gạt, không hư ngụy, không mất thăng
bằng, không cao mạn, không dao động, không nói
phô tạp nhạp, hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, chú
tâm tỉnh giác, không thờ ơ với Sa-môn hạnh, tôn kính
học tập, sống không quá đầy đủ, không uể oải, từ bỏ
thối thất, đi đầu trong viễn ly, tinh cần, tinh tấn,
chánh niệm, an trú, tỉnh giác, định tĩnh, nhứt tâm, có
trí tuệ, không câm ngọng; Tôn giả Gotama sống (hòa
hợp) với những vị ấy.

Ví như Tôn giả Gotama, trong các loại căn
hương, hắc chiên đàn hương được gọi là tối thượng;
trong các loại lõi cây hương, xích chiên đàn hương
được gọi là tối thượng; trong các loại hoa hương, vũ
quý hương (jasmine) được gọi là tối thượng. Cũng
vậy là lời khuyến giáo của Tôn giả Gotama được

TỶ KHEO                                             1087

xem là cao nhất trong những lời khuyến giáo hiện nay.

Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Như người dựng
đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày
những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị
lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để
những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh
pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương
tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn giả
Gotama, quy y Pháp và chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong
Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến
mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TỶ KHEO                                           1088

194 Tiến trình tu tập - Kinh KANDARAKA – 51 Trung II, 9

KINH KANDARAKA (Kandaraka suttam) – Bài kinh số 51 – Trung II, 9

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Campa, trên bờ hồ
Gaggara cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Rồi Pessa, con
trai người huấn luyện voi và Du sĩ Kandaraka đi đến
chỗ Thế Tôn ở Pessa, con trai người huấn luyện voi
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Còn du sĩ Kandaraka nói lên với Thế Tôn những lời
hỏi thăm, sau khi nói lên những lời hỏi thăm thân
hữu rồi đứng một bên. Du sĩ Kandaraka đứng một
bên, sau khi nhìn quanh chúng Tỷ-kheo đang giữ im
lặng, thật im lặng, liền bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay, Tôn giả Gotama! Chúng Tỷ-kheo này được Tôn giả Gotama chơn chánh hướng dẫn.

Tôn giả Gotama, các vị A-la-hán, Chánh Đẳng

TỶ KHEO                                           1089

Giác trong thời quá khứ, không biết quý vị Thế Tôn ấy đã có một chúng Tỷ-kheo tuyệt diệu như vậy, mà quý vị ấy chơn chánh hướng dẫn, như nay chúng Tỷ- kheo được Tôn giả Gotama chơn chánh hướng dẫn?

Tôn giả Gotama, các vị A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác trong tương lai, không biết quý vị Thế Tôn ấy
sẽ có một chúng Tỷ-kheo tuyệt diệu như vậy, mà quý
vị ấy sẽ chơn chánh hướng dẫn, như nay chúng Tỷ-
kheo được Tôn giả Gotama chơn chánh hướng dẫn?

– Thật sự là vậy, này Kandaraka! Thật sự là vậy,
này Kandaraka! Này Kandaraka, các vị A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác trong thời quá khứ, những vị Thế
Tôn ấy đã có một chúng Tỷ-kheo tuyệt diệu như vậy,
mà quý vị ấy chơn chánh hướng dẫn, như nay chúng
Tỷ-kheo được Ta chơn chánh hướng dẫn.

Này Kandaraka, các vị A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác trong thời tương lai, những vị Thế Tôn ấy sẽ có
một chúng Tỷ-kheo tuyệt diệu như vậy, mà quý vị ấy
chơn chánh hướng dẫn, như nay chúng Tỷ-kheo
được Ta chơn chánh hướng dẫn.

Này Kandaraka, trong chúng Tỷ-kheo này, có
những vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu đã tận, tu
hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt
gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ

TỶ KHEO                                           1090

hữu kiết sử, đã được giải thoát nhờ chánh trí.

Này Kandaraka, trong chúng Tỷ-kheo này, có
những Tỷ-kheo là bậc hữu học, giới luật kiên trì, giới
hạnh kiên trì, sáng suốt, hạnh nghiệp sáng suốt, sống
với tâm khéo an trú Bốn Niệm Xứ.

Thế nào là bốn? Ở đây này Kandaraka, Tỷ-kheo
sống quán thân trên thân, nhiệt tâm tỉnh giác, chánh
niệm, để nhiếp phục tham ưu trên đời; sống quán thọ
trên các cảm thọ, nhiệt tâm tỉnh giác, chánh niệm, để
nhiếp phục tham ưu trên đời; sống quán tâm trên tâm,
nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để nhiếp phục tham
ưu trên đời; sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu trên
đời.

Được nghe nói vậy, Pessa, con trai người huấn luyện voi bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu
thay, bạch Thế Tôn! Bốn Niệm Xứ này đã được Thế
Tôn khéo trình bày, để chúng sanh được thanh tịnh,
để sầu bi được vượt qua, để khổ ưu được diệt trừ, để
chánh lý được thành đạt, để Niết-bàn được chứng
ngộ.

Bạch Thế Tôn, chúng con là hàng tại gia, mặc

TỶ KHEO                                             1091

đồ trắng, thỉnh thoảng chúng con sống khéo an
trú tâm vào Bốn Niệm Xứ này. Ở đây, Bạch Thế
Tôn, chúng con sống quán thân trên thân, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu trên
đời; chúng con sống quán thọ trên các cảm thọ, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu
trên đời; chúng con sống quán tâm trên tâm, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu
trên đời; chúng con sống quán pháp trên các pháp,
nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham
ưu trên đời.

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu
thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hiểu
được hạnh phúc và sự bất hạnh của chúng sanh trong
khi loài người sống trong sự rối ren như vậy, trong
sự cặn bã như vậy, trong sự xảo quyệt như vậy.

Bạch Thế Tôn, rối ren thay như loài người. Bạch
Thế Tôn, cởi mở thay như loài thú vật. Bạch Thế
Tôn, con có thể nhiếp phục con voi, một cách khiến
con voi ấy mỗi khi đi hay đến Campa, liền trình bày
mọi sự gian dối, giả dối, xảo trá, xảo quyệt. Nhưng
bạch Thế Tôn, những người đầy tớ của chúng con,
những người phục dịch, những người làm công, thân
hành họ làm một cách, khẩu hành họ làm một cách
khác, ý hành họ làm một cách khác nữa.

TỶ KHEO                                           1092

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu
thay, bạch Thế Tôn! Thế Tôn biết được hạnh phúc
và sự bất hạnh của chúng sanh, trong khi loài người
sống trong sự rối ren như vậy, trong sự cặn bã như
vậy, trong sự xảo quyệt như vậy. Bạch Thế Tôn, rối
ren thay như loài người! Bạch Thế Tôn, cởi mở thay,
như loài thú vật!

– Thật như vậy, này Pessa! Thật như vậy, này Pessa! Này Pessa, rối ren thay, như loài người! Cởi mở thay, như loài thú vật!

 Này Pessa, có bốn hạng người này có mặt ở trên đời. Thế nào là bốn?

 Có người tự hành khổ mình, chuyên tâm tự
hành khổ mình.
 Có người hành khổ người, chuyên tâm hành
khổ người.
 Có người vừa tự hành khổ mình, chuyên tâm
hành khổ mình, vừa hành khổ người, chuyên
tâm hành khổ người.
 Có người vừa không hành khổ mình, không
chuyên tâm hành khổ mình, vừa không hành
khổ người, không chuyên tâm hành khổ người.
Người ấy không hành khổ mình, không chuyên

TỶ KHEO                                          1093

tâm hành khổ mình, không hành khổ người,
không chuyên tâm hành khổ người, ngay trong
hiện tại không tham dục, tịch tịnh, cảm thấy
mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm
thể.
 Này Pessa, bốn hạng người này, hạng người nào,
được tâm Ông thích ý nhất?

 Bạch Thế Tôn, hạng người tự hành khổ mình,
chuyên tâm hành khổ mình, hạng người này
tâm con không thích ý.
 Bạch Thế Tôn, hạng người hành khổ người,
chuyên tâm hành khổ người, hạng người này
tâm con không thích ý.
 Bạch Thế Tôn, hạng người vừa tự hành khổ
mình, chuyên tâm hành khổ mình, vừa hành
khổ người, chuyên tâm hành khổ người, hạng
người này tâm con không thích ý.
 Bạch Thế Tôn, hạng người vừa không tự hành
khổ mình, không chuyên tâm tự hành khổ
mình, vừa không hành khổ người, không
chuyên tâm hành khổ người, hạng người không
tự hành khổ mình không hành khổ người, ngay
trong hiện tại không có tham dục, tịch tịnh, cảm
thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã trú vào
Phạm thể, hạng người này, tâm con thích ý.

TỶ KHEO                                           1094

 Này Pessa, vì sao Ông không thích ý ba hạng người này?

 Bạch Thế Tôn, hạng người tự hành khổ mình,
chuyên tâm hành khổ mình, hạng người này
hành khổ mình, hành hạ mình, trong khi tự ao
ước lạc, nhàm chán khổ; do vậy, tâm con không
thích ý hạng người này.
 Bạch Thế Tôn, hạng người hành khổ người,
chuyên tâm hành khổ người, hạng người này,
hành khổ người khác, hành hạ người khác,
trong khi người khác ao ước lạc, nhàm chán
khổ; do vậy, tâm con không thích ý hạng người
này.
 Bạch Thế Tôn, hạng người vừa hành khổ mình,
chuyên tâm hành khổ mình, vừa hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người, hạng người
này hành khổ, hành hạ mình và người khác,
trong khi mình và người khác ao ước lạc, nhàm
chán khổ; do vậy, tâm con không thích ý hạng
người này.
 Nhưng bạch Thế Tôn, người vừa không hành
khổ mình, không chuyên tâm hành khổ mình,
vừa không hành khổ người, không chuyên tâm
hành khổ người, hạng người này không hành
khổ mình, không hành khổ người, ngay trong

TỶ KHEO                                        1095

hiện tại không tham dục, tịch tịnh, cảm thấy
mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm
thể; do vậy, tâm con thích ý hạng người này.
Và này, bạch Thế Tôn, chúng con phải đi, chúng
con có nhiều công vụ, có nhiều công việc phải làm.
– Này Pessa, Ông hãy làm những gì Ông nghĩ là
hợp thời.

Rồi Pessa, con trai người huấn luyện voi hoan
hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy,
đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra
đi.

Rồi Thế Tôn, sau khi Pessa, con trai người huấn luyện voi ra đi không được bao lâu, liền nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, Pessa, con trai người huấn
luyện voi là bậc có trí; Pessa, con trai người huấn
luyện voi là người có đại trí tuệ. Này các Tỷ-kheo,
nếu Pessa, con trai người huấn luyện voi ngồi thêm
một chút nữa, cho đến khi Ta phân tích rộng rãi hơn
bốn hạng người này, thời anh ta sẽ thâu đạt được
nhiều lợi ích. Tuy vậy, này các Tỷ-kheo, Pessa, con
trai người huấn luyện voi như vậy cũng đã thâu đạt
được nhiều lợi ích.

TỶ KHEO                                           1096

– Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời. Bạch Thiện
Thệ, nay đã đến thời để Thế Tôn phân tích rộng rãi
hơn bốn hạng người này. Sau khi nghe Thế Tôn, các
Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

– Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và khéo léo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người hành khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sống lõa thể sống phóng túng không theo lễ nghi, liếm tay cho sạch, đi khất thực không chịu bước tới, đi khất thực không chịu đứng một chỗ, không nhận đồ ăn mang đến, không nhận đồ ăn dành riêng, không nhận mời đi ăn, không nhận từ nơi miệng nồi, không nhận từ nơi miệng chảo, không nhận tại ngưỡng cửa, không nhận giữa những cây gậy, không nhận giữa những cối giã gạo, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người đàn bà có thai, không nhận từ người đàn bà đang cho con bú, không nhận từ người đàn bà đang giao cấu người đàn ông, không nhận đồ ăn đi

TỶ KHEO                                           1097

quyên, không nhận tại chỗ có chó đứng, không nhận tại chỗ có ruồi bu, không ăn cá, ăn thịt, không uống rượu nấu, rượu men. Vị ấy chỉ nhận ăn tại một nhà, hay chỉ nhận ăn một miếng, hay vị ấy chỉ nhận ăn tại hai nhà, hay chỉ nhận ăn hai miếng... hay vị ấy chỉ nhận ăn bảy nhà, hay vị ấy chỉ nhận ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi sống chỉ với một bát, nuôi sống chỉ với hai bát,... nuôi sống chỉ với bảy bát. Vị ấy chỉ ăn một ngày một bữa, hai ngày một bữa,... bảy ngày một bữa. Như vậy vị ấy sống theo hạnh tiết chế ăn uống cho đến nửa tháng mới ăn một lần. Vị ấy chỉ ăn cỏ hoang, ăn lúa tắc, ăn lúa hoang, ăn da vụn, ăn rong nước, ăn bột tấm, ăn váng gạo, ăn bột vừng, ăn cỏ hay ăn phân bò. Vị ấy ăn trái cây, ăn rễ cây trong rừng, ăn trái cây rụng để sống. Vị ấy mặc vải gai thô, mặc vải gai thô lẫn với các vải khác, mặc vải tẩm liệm rồi quăng đi, mặc vải phấn tảo y, mặc vỏ cây tirita làm áo, mặc da con sơn dương đen, mặc áo bện bằng từng mảnh da con sơn dương đen, mặc áo bằng cỏ cát tường, mặc áo vỏ cây, mặc áo bằng tấm gỗ nhỏ, mặc áo bằng tóc bện lại thành mền, mặc áo bằng đuôi ngựa bện lại, mặc áo bằng lông cừu. Vị ấy là người sống nhổ râu tóc, là người chuyên sống theo hạnh nhổ râu tóc, là người theo hạnh thường đứng, từ bỏ chỗ ngồi, là người ngồi chõ hỏ, chuyên sống theo hạnh ngồi chõ hỏ, một cách tinh tấn, là người dùng gai làm giường, thường ngủ nằm trên giường

TỶ KHEO                                              1098

gai, sống một đêm tắm ba lần, theo hạnh xuống nước tắm (để gột sạch tội lỗi).

Như vậy dưới nhiều hình thức, vị ấy sống tự
hành khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là hạng người tự
hành khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người?

Ở đây, các Tỷ-kheo, có người giết trâu bò, là người giết heo, là người giết vịt, săn thú, là thợ săn, thợ đánh cá, ăn trộm, người xử tử các người ăn trộm, cai ngục và những người làm các nghề độc ác khác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là hạng người hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người vừa hành khổ mình, chuyên tâm tự hành khổ mình, vừa hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm vua, thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ, đã làm lễ quán đảnh, hay một Bà-la-môn triệu phú. Vị này cho xây dựng một giảng đường mới về phía Đông thành phố, cạo bỏ râu tóc, đắp áo da thô, toàn thân bôi thục tô và dầu, gãi lưng với một sừng nai, đi vào giảng đường với người

TỶ KHEO                                              1099

vợ chính và một Bà-la-môn tế tự. Rồi vị ấy nằm xuống dưới đất trống trơn chỉ có lát cỏ. Vị vua sống với sữa từ vú một con bò cái, có con bò con cùng một mầu sắc; bà vợ chính sống với sữa từ vú thứ hai; và vị Bà-la-môn tế tự sống với sữa từ vú thứ ba. Sữa từ vú thứ tư dùng để tế lửa. Còn con nghé con thì sống với đồ còn lại. Vị vua nói như sau: "Hãy giết một số bò đực để tế lễ, hãy giết một số nghé đực để tế lễ, hãy giết một số nghé cái để tế lễ, hãy giết một số dê để tế lễ, hãy giết một số cừu để tế lễ, hãy chặt một số cây để làm cột tế lễ, hãy thâu lượm một số cỏ dabbha để làm chỗ tế lễ. Và những người nô tỳ, những người phục vụ, những người làm công, những người này vì sợ đòn gậy, vì sợ nguy hiểm, với mặt tràn đầy nước mắt, khóc lóc làm các công việc.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là hạng
người vừa tự hành khổ mình, chuyên tâm tự hành
khổ mình, vừa hành khổ người, chuyên tâm hành khổ
người.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người vừa
không tự hành khổ mình, không chuyên tâm tự
hành khổ mình, vừa không hành khổ người, không
chuyên tâm hành khổ người, hạng người này
không tự hành khổ mình, không hành khổ người,
hiện tại sống không tham dục, tịch tịnh, cảm thấy

TỶ KHEO                                              1100

mát lạnh, cảm thấy lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm thể?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Như Lai xuất hiện ở
đời là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.
Như Lai sau khi riêng tự chứng ngộ với thượng trí,
thế giới này là Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới,
gồm cả thế giới này với Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên,
Nhơn, lại tuyên bố điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài
thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, đầy đủ
văn nghĩa, Ngài truyền dạy Phạm hạnh hoàn toàn đầy
đủ thanh tịnh.

Người gia trưởng hay con người gia trưởng, hay một người sanh ở giai cấp (hạ tiện) nghe pháp ấy, sau khi nghe pháp, người ấy sanh lòng tín ngưỡng Như Lai. Khi có lòng tín ngưỡng ấy, người ấy suy nghĩ: "Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật không dễ gì cho một người sống ở gia đình có thể sống theo Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Một thời gian sau, người ấy bỏ tài sản nhỏ, hay bỏ tài sản

TỶ KHEO                                             1101

lớn, bỏ bà con quyến thuộc nhỏ, hay bỏ bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, và xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

 Vị ấy xuất gia như vậy, hành trì các học giới và
hạnh sống các Tỷ-kheo, từ bỏ sát sanh, tránh xa
sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết xấu hổ, sợ
hãi, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc
tất cả chúng sanh và loài hữu tình.
 Vị ấy từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của
không cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống
thanh tịnh, không có trộm cướp. Vị ấy từ bỏ đời
sống không Phạm hạnh, sống theo Phạm hạnh,
sống đời sống viễn ly, tránh xa dâm dục hạ liệt.
 Vị ấy từ bỏ nói láo, nói những lời chân thật,
liên hệ đến sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy,
không lường gạt đời.
 Vị ấy từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi,
nghe điều gì ở chỗ này, không đến chỗ kia nói
để sanh chia rẽ ở những người này; nghe điều
gì ở chỗ kia, không đi nói với những người này
để sanh chuyện chia rẽ ở những người kia. Như
vậy, vị ấy sống hòa hợp những kẻ ly gián,
khuyến khích những kẻ hòa hợp, hoan hỷ trong
hòa hợp, thích thú trong hòa hợp, hân hoan
trong hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp.

TỶ KHEO                                            1102

 Vị ấy từ bỏ nói độc ác, tránh xa lời nói độc ác,
nói những lời nói dịu hiền, đẹp tai, dễ thương,
thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều
người; vị ấy nói những lời nói như vậy.
 Vị ấy từ bỏ lời nói phù phiếm, tránh xa lời nói
phù phiếm, nói đúng thời, nói chân thật, nói có
ý nghĩa, nói pháp, nói luật, nói những lời đáng
được gìn giữ, những lời hợp thời, hợp lý có
mạch lạc hệ thống, có ích lợi.
 Vị ấy từ bỏ không làm hại đến các hạt giống và
các loại cây cỏ, dùng một ngày một bữa, không
ăn ban đêm; từ bỏ các món ăn phi thời; từ bỏ
không đi xem múa, hát, nhạc, các cuộc trình
diễn; từ bỏ không dùng vòng hoa, hương liệu,
dầu thoa, trang sức, và các thời trang; từ bỏ
không dùng giường cao và giường lớn; từ bỏ
không nhận vàng và bạc; từ bỏ không nhận các
hạt sống; từ bỏ không nhận thịt sống, từ bỏ
không nhận đàn bà con gái; từ bỏ không nhận
nô tỳ gái và trai; từ bỏ không nhận cừu và dê;
từ bỏ không nhận gia cầm và heo; từ bỏ không
nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái; từ bỏ không
nhận ruộng nương đất đai; từ bỏ không dùng
người làm môi giới hoặc tự mình làm môi giới;
từ bỏ không buôn bán; từ bỏ các sự gian lận
bằng cân, tiền bạc và đo lường; từ bỏ các tà

TỶ KHEO                                          1103

hạnh như hối lộ, gian trá, lừa đảo; từ bỏ không
làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bức đoạt,
trộm cắp, cướp phá.
 Vị ấy sống biết đủ, bằng lòng với tấm y để che
thân với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi tại
chỗ nào cũng mang theo (y và bình bát). Như
con chim bay đến chỗ nào cũng mang theo hai
cánh, cũng vậy, Tỷ-kheo bằng lòng với tấm y
để che thân, với đồ ăn khất thực để nuôi bụng,
đi tại chỗ nào cũng mang theo.
 Vị ấy thành tựu Thánh Giới uẩn này, nội
tâm hưởng lạc thọ không khuyết phạm.

 Khi mắt thấy sắc, vị ấy không nắm giữ tướng
chung, không nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì, vì con mắt không được chế
ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp
khởi lên, vị ấy tự chế ngự các nguyên nhân ấy,
hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt.
 Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi
nếm vị... thân cảm xúc...
 Khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ
tướng chung, không nắm giữ tướng riêng,
những nguyên nhân gì, vì ý căn không được
chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện
pháp khởi lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy,

TỶ KHEO                                           1104

hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn.  Vị ấy thành tựu Thánh Hộ Trì Các Căn này nội tâm hưởng lạc thọ không uế nhiễm.

 Vị ấy khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác;
 Khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác;
 Khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác;
 Khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh
giác;
 Khi ăn, uống, nhai, nuốt đều tỉnh giác;
 Khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác;
 Khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều
tỉnh giác.
 Vị ấy thành tựu Thánh Chánh Niệm Tỉnh
Giác này nội tâm hưởng lạc thọ.

Vị ấy thành tựu Thánh giới uẩn này, thành tựu Thánh hộ trì các căn này, thành tựu Thánh chánh niệm tỉnh giác này, lựa một trú xứ thanh vắng, như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây ngoài trời, đống rơm. Sau khi ăn xong và đi khất thực trở về, vị ấy ngồi kiết-già, lưng thẳng tại chỗ nói trên, và an trú chánh niệm trước mặt.

TỶ KHEO                                               1105

 Vị ấy từ bỏ dục tham ở đời, sống với tâm thoát
ly dục tham, gột rửa tâm hết dục tham.
 Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân
hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng sanh
hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận.
 Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly
hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng về
ánh sáng chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết
hôn trầm thụy miên.
 Từ bỏ trạo cử, hối quá, vị ấy sống không trạo
cử, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết trạo cử,
hối quá.
 Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi ngờ,
không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi
ngờ đối với thiện pháp.
 Vị ấy sau khi từ bỏ năm triền cái này, các pháp
làm tâm cấu uế, làm trí tuệ trở thành yếu ớt:
 Vị ấy ly dục, ly pháp bất thiện, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, với tầm với tứ.
 Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
 Vị ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân

TỶ KHEO                                          1106

cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm
lạc trú, chứng và an trú Thiền thứ ba.
 Vị ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ
trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ,
không lạc, xả niệm thanh tịnh.
Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng,
không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến,
dễ sử dụng, vững chắc, bất động như vậy, vị ấy
hướng tâm đến túc mạng trí. Vị ấy nhớ đến các đời
sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời,
năm đời, hai mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời,
một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời,
nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng:
"Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế
này, giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, thọ
khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này.
Sau khi tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại
chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này,
giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, thọ khổ
lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau
khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy
vị ấy nhớ đến những đời sống quá khứ, cùng với các
nét đại cương và các chi tiết.
Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không
cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử

TỶ KHEO                                           1107

dụng, vững chắc, bất động như vậy, vị ấy hướng
tâm đến sanh tử trí của chúng sanh. Vị ấy với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của
chúng sanh. Vị ấy tuệ tri rõ rằng chúng sanh người
hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người
may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Vị
ấy nghĩ rằng: "Thật sự những vị chúng sanh này
thành tựu những ác hạnh về thân, thành tựu những
ác hạnh về lời nói, thành tựu những ác hạnh về ý, phỉ
báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp
theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại
mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục. Còn những vị chúng sanh này thành tựu
những thiện hạnh về thân, thành tựu những thiện
hạnh về lời nói, thành tựu những thiện hạnh về ý,
không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo
các nghiệp theo chánh kiến, những người này, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các thiện
thú, Thiên giới, trên đời này". Như vậy, vị ấy với
thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết
của chúng sanh. Vị ấy tuệ tri rõ rằng chúng sanh,
người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu,
người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của
họ.

Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử

TỶ KHEO                                            1108

dụng, vững chắc, bất động như vậy, vị ấy hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy tuệ tri như thật: "Đây là Khổ", tuệ tri như thật: "Đây là Khổ tập", tuệ tri như thật: "Đây là Khổ diệt", tuệ tri như thật: "Đây là con Đường đưa đến khổ diệt" tuệ tri như thật: "Đây là những lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Đây là sự diệt trừ các lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Đây là con Đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc" Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm; sau đời hiện tại, không có trở lui đời sống này nữa".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là hạng
người vừa không tự hành khổ mình, không chuyên
tâm hành khổ mình, vừa không hành khổ người,
không chuyên tâm hành khổ người. Vị ấy không tự
hành khổ mình, không hành khổ người, ngay trong
hiện tại không tham dục, tịch tịnh, cảm thấy mát
lạnh, cảm thấy lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm thể.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                             1109

TỶ KHEO   1110

195 Tiến trình tu tập - Kinh NGHĨ VỚI DỤNG Ý – Tăng IV, 238

NGHĨ VỚI DỤNG Ý – Tăng IV, 238

1. Này các Tỷ-kheo, với người có giới, có giới
đầy đủ, không cần phải làm với dụng ý rằng:
"Mong rằng không hối tiếc sẽ sanh khởi nơi ta".
Pháp nhĩ là vậy, này Tỷ-kheo, với người có
giới, có giới đầy đủ, không hối tiếc sanh khởi.
2. Này các Tỷ-kheo, với người không hối tiếc,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng hân hoan sẽ sanh khởi nơi ta". Pháp nhĩ là
vậy, này các Tỷ-kheo, với người có không hối
tiếc, hân hoan sanh khởi.
3. Này các Tỷ-kheo, với người có hân hoan,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng hoan hỷ sẽ sanh khởi nơi ta", Pháp nhĩ là
vậy, này các Tỷ-kheo, với người có hân hoan
thì hoan hỷ sanh khởi.
4. Này các Tỷ-kheo, với người có hoan hỷ, không
cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong rằng thân
ta được khinh an ", Pháp nhĩ là vậy, này các
Tỷ-kheo, với người có hoan hỷ thì thân được
khinh an.

TỶ KHEO                                           1111

5. Này các Tỷ-kheo, với người có thân khinh an,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng ta cảm thọ an lạc". Pháp nhĩ là vậy, này
các Tỷ-kheo, với người có thân khinh an, an lạc
được cảm thọ.
6. Này các Tỷ-kheo, với người có an lạc, không
cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng tâm ta
được Thiền định". Pháp nhĩ là vậy, này các Tỷ-
kheo, với người có an lạc, tâm được Thiền
định.
7. Này các Tỷ-kheo, với người có Thiền định,
không cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng ta
biết, ta thấy như thật". Pháp nhĩ là vậy, này các
Tỷ-kheo, người có tâm Thiền định, biết và thấy
như thật". Pháp nhĩ là vậy, này các Tỷ-kheo,
người có tâm Thiền định, biết và thấy như thật.
8. Này các Tỷ-kheo, người biết và thấy như thật,
không cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng ta
sẽ nhàm chán, ta sẽ ly tham" Pháp nhĩ là vậy,
này các Tỷ-kheo, người biết và thấy như thật,
nhàm chán và ly tham.
9. Này các Tỷ-kheo, người nhàm chán, ly tham
không cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng ta
sẽ chứng ngộ giải thoát tri kiến". Pháp nhĩ là
vậy, này các Tỷ-kheo, người nhàm chán, ly
tham, chứng ngộ giải thoát tri kiến.

TỶ KHEO                                            1112

Như vậy, này các Tỷ-kheo:

1. Nhàm chán ly tham có ý nghĩa giải thoát tri
kiến, có lợi ích giải thoát tri kiến.
2. Như thật tri kiến có ý nghĩa nhàm chán, ly
tham, có lợi ích nhàm chán, ly tham.
3. Định có ý nghĩa như thật tri kiến, có lợi như
thật tri kiến.
4. An lạc có ý nghĩa định, có lợi ích định.
5. Khinh an có ý nghĩa an lạc có lợi ích an lạc.
6. Hỷ có ý nghĩa khinh an, có lợi ích khinh an.
7. Hân hoan có ý nghĩa hỷ, có lợi ích hỷ.
8. Không nuối tiếc có ý nghĩa hân hoan, có lợi ích
hân hoan.
9. Các Thiện giới có ý nghĩa không nuối tiếc, có
lợi ích không hối tiếc.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các pháp khiến cho các pháp (khác) tăng thịnh; các pháp khiến các pháp khác viên mãn, đưa từ bờ bên này qua bờ bên kia.

SỞ Y – Tăng IV, 241

(sở y = nương theo đó)

Này các Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                           1113

1. Với ác giới, với phá giới, không hối tiếc sở y
bị diệt.
2. Với không có không hối tiếc, với không hối tiếc
không đầy đủ, hân hoan sở y bị diệt.
3. Với hân hoan không có, với hân hoan không
đầy đủ, hỷ sở y bị diệt.
4. Với hỷ không có, với hỷ không đầy đủ, khinh
an sở y bị diệt.
5. Với khinh an không có, với khinh an không đầy
đủ, an lạc sở y bị diệt.
6. Với an lạc không có, với an lạc không đầy đủ,
chánh định sở y bị diệt.
7. Với chánh định không có, với chánh định
không đầy đủ, như thật tri kiến sở y bị diệt.
8. Với như thật tri kiến không có, với như thật tri
kiến không đầy đủ, nhàm chán, ly tham sở y bị
diệt.
9. Với nhàm chán, ly tham không có, với nhàm
chán, ly tham không đầy đủ, giải thoát tri kiến
sở y bị diệt.

Ví như cây không đủ cành và lá, các mầm non (cũng
có nghĩa là vỏ ngoài) của cây ấy không đi đến viên
mãn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với ác giới, với
phá giới, không hối tiếc sở y bị diệt. Với không hối
tiếc không có, với không hối tiếc không đầy đủ....
giải thoát tri kiến sở y bị diệt.

TỶ KHEO                                            1114

Này các Tỷ- kheo:

1. Với giới có mặt, với giới có đầy đủ, không hối
tiếc có sở y.
2. Với không hối tiếc có mặt, với không hối tiếc
có đầy đủ, hân hoan có sở y.
3. Với hân hoan có mặt, với hân hoan có đầy đủ,
hoan hỷ có sở y.
4. Với hoan hỷ có mặt, với hoan hỷ có đầy đủ,
khinh an có sở y.
5. Với khinh an có mặt, với khinh an có đầy đủ,
an lạc có sở y.
6. Với an lạc có mặt, với an lạc có đầy đủ, chánh
định có sở y.
7. Với chánh định có mặt, với chánh định có đầy
đủ, như thật tri kiến có sở y.
8. Với như thật tri kiến có mặt, với như thật tri
kiến có đầy đủ, nhàm chán, ly tham có sở y.
9. Với nhàm chán, ly tham có mặt, với nhàm chán,
ly tham có đầy đủ, giải thoát tri kiến có sở y.

Ví như này các Tỷ-kheo, một cây có đầy đủ cành và lá, các mầm non của cây ấy đi đến viên mãn, vỏ trong, giác cây, lõi cây đi đến viên mãn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với giới có mặt, với giới có đầy đủ, không hối tiếc có sở y. Với không hối tiếc có mặt,

TỶ KHEO                                            1115

với không hối tiếc có đầy đủ... giải thoát tri kiến có sở y.

TỶ KHEO                                             1116

196 Tiến trình tu tập - Kinh NIỆM – Tăng IV, 44

NIỆM – Tăng IV, 44

1. - Này các Tỷ kheo:

- Khi chánh niệm, tỉnh giác không có, với người
không có chánh niệm, tỉnh giác, thì tàm quý đi
đến hủy diệt.
- Khi tàm quý không có, với người thiếu tàm quý,
thì chế ngự các căn đi đến hủy diệt.
- Khi chế ngự các căn không có, với người thiếu
chế ngự các căn, thì giới đi đến hủy diệt.
- Khi giới không có, với người thiếu giới, thì
chánh định đi đến hủy diệt.
- Khi chánh định không có, với người không có
chánh định, thì tri kiến như thật đi đến hủy diệt.
- Khi tri kiến như thật không có, với người thiếu
tri kiến như thật, thì nhàm chán, ly tham đi đến
hủy diệt.
- Khi nhàm chán, ly tham không có, với người
thiếu nhàm chán, ly tham, thì giải thoát tri kiến
đi đến hủy diệt.
Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây không có cành và
lá, các mầm non của cây ấy không đi đến thành mãn,

TỶ KHEO                                               1117

vỏ cây, giác cây, lõi cây không đi đến thành mãn.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi chánh niệm, tỉnh
giác không có, với người không có chánh niệm, tỉnh
giác tàm quý đi đến hủy diệt... giải thoát tri kiến đi
đến hủy diệt.

2. – Này các Tỷ kheo:

- Khi chánh niệm, tỉnh giác có mặt, với người có
chánh niệm, tỉnh giác, thì tàm quý đi đến đầy
đủ.
- Khi tàm quý có mặt, với người đầy đủ tàm quý,
thì chế ngự các căn, đi đến đầy đủ.
- Khi chế ngự các căn có mặt, với người đầy đủ
chế ngự các căn, thì giới đi đến đầy đủ.
- Khi giới có mặt, với người đầy đủ giới, thì
chánh định đi đến đầy đủ.
- Khi chánh định có mặt, với người đầy đủ chánh
định, thì tri kiến như thật đi đến đầy đủ.
- Khi tri kiến như thật có mặt, với người đầy đủ
tri kiến như thật, thời nhàm chán, ly tham đi
đến đầy đủ.
- Khi nhàm chán, ly tham có mặt, với người đầy
đủ nhàm chán, ly tham, giải thoát tri kiến đi
đến đầy đủ.
Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây có cành và lá, các
mầm non và lõi cây đi đến thành mãn, vỏ cây, giác

TỶ KHEO                                             1118

cây và lõi cây đi đến thành mãn. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, khi chánh niệm, tỉnh giác có mặt, với người
đầy đủ chánh niệm, tỉnh giác... giải thoát tri kiến đi
đến đầy đủ.

TỶ KHEO                                             1119

197 Tiến trình tu tập - Kinh PHÁP LƯỢC THUYẾT – Tăng III, 683

PHÁP LƯỢC THUYẾT –Tăng III, 683

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Lành thay! bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy thuyết
pháp vắn tắt cho con, sau khi nghe pháp của Thế Tôn,
con sẽ sống một mình, an tịnh, không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần.

- Như vậy, ở đây, một số người ngu si, thỉnh cầu Ta, sau khi pháp được giảng, họ nghĩ Ta là người họ cần phải đi theo.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thuyết pháp vắn tắt cho con, Thiện Thệ hãy thành phố vắn tắt. Con có thể hiểu được ý nghĩa lời của Thế Tôn thuyết giảng. Con có thể trở thành kẻ thừa tự lời Thế Tôn thuyết giảng.

2.- Vậy này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Nội tâm ta sẽ an trú, khéo vững trú. Các pháp ác, bất thiện khởi không có xâm chiếm tâm và không có

TỶ KHEO                                            1120

chân đứng". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

3. Này Tỷ-kheo, khi nào nội tâm của Thầy được an
trú, khéo vững trú, các pháp ác, bất thiện sanh khởi
xâm chiếm tâm và có chân đứng, khi ấy, này Tỷ-
kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Từ tâm giải thoát sẽ được ta tu tập, làm cho sung
mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ địa, được
làm cho kiên trì, được làm cho tích tập, được khéo
tinh cần thực hành". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy
cần phải học tập.

4. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

1. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
2. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
3. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
4. Cần phải tu tập có hỷ.
5. Cần phải tu tập không hỷ.
6. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
7. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

TỶ KHEO                                           1121

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Bi tâm giải thoát sẽ được Thầy tu tập … Hỷ tâm
giải thoát sẽ được Thầy tu tập … Xả tâm giải thoát
sẽ được Thầy tu tập, làm cho sung mãn, làm thành
cỗ xe, làm thành căn cứ địa, được làm cho kiên trì,
được làm cho tích tập, được khéo tinh cần thực
hành". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học
tập.

5. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

1. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
2. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
3. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
4. Cần phải tu tập có hỷ.
5. Cần phải tu tập không hỷ.
6. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
7. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

TỶ KHEO                                          1122

"Ta sẽ sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

6. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

1. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
2. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
3. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
4. Cần phải tu tập có hỷ.
5. Cần phải tu tập không hỷ.
6. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
7. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Ta sẽ sống quán thọ trên các cảm thọ … quán tâm
trên các tâm … quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời".
Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

7. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

TỶ KHEO                                          1123

1. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
2. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
3. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
4. Cần phải tu tập có hỷ.
5. Cần phải tu tập không hỷ.
6. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
7. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập,
được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ-
kheo, chỗ nào, chỗ nào Thầy đi, chỗ ấy Thầy đi được
an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ đứng, chỗ ấy Thầy
đứng được an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ ngồi, chỗ
ấy Thầy ngồi được an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ
nằm, chỗ ấy Thầy sẽ nằm được an ổn.

8. Tỷ-kheo ấy, được Thế Tôn giáo giới với bài giáo giới này, từ chỗ ngồi, đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Tỷ-kheo ấy sống một mình, thanh tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu chứng đạt được mục đích mà các thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đây là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Vị ấy rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành. Những

TỶ KHEO                                           1124

việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Tỷ-kheo ấy trở thành một vị A-la-hán.

TỶ KHEO                                            1125

198 Tiến trình tu tập - Kinh SAMÔN QUẢ – 2 Trường I, 93

KINH SAMÔN QUẢ – Bài kinh số 2 – Trường I, 93

1. Như vậy tôi nghe. Một thời Thế Tôn ở tại
Ràjagaha (Vương Xá) nơi vườn xoài của Jìvaka (Kỳ
bà) Komàrabhacca, cùng với đại chúng Tỷ-kheo một
nghìn hai trăm năm mươi vị. Lúc bấy giờ Ajàtasattu
(A-Xà- Thế) con bà Videhi (Vi Đề Hi) vua xứ
Magadha (Ma- Kiệt-Đà) nhân lễ Bố Tát vào ngày
rằm tháng tư Komudi (cây súng) đang ngồi trên lầu
cao trang nghiêm, chung quanh có nhiều đại thần hậu
hạ. Lúc bấy giờ Ajàtasattu con bà Videhi, vua xứ
Magadha, nhân ngày Bố-Tát cảm hứng nói rằng:

– "Thật khả ái thay, này các khanh, đêm rằm sáng
trăng! Thật diễm lệ thay, này các khanh, đêm rằm
sáng trăng! Thật mỹ miều thay, này các khanh, đêm
rằm sáng trăng! Thật êm dịu thay, này các khanh,
đêm rằm sáng trăng! Thật điềm lành thay, này các
khanh, đêm rằm sáng trăng! Nay chúng ta nên đến
chiêm bái vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào, nhờ sự
chiêm bái này tâm chúng ta được tịnh tín?".

TỶ KHEO                                          1126

Khi nghe nói vậy, một đại thần tâu với Ajàtasattu, con bà Videhi vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, có Pùrana Kassapa (Phú-La-Ca-Diếp) là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần chúng tôn sùng, dồi dào kinh nghiệm lâu ngày, xuất gia đã lâu năm, đã đến tuổi trưởng thượng. Mong Đại vương đến chiêm bái Pùrana Kassapa này. Chiêm bái Pùrana Kassapa có thể khiến tâm Đại vương được tịnh tín". Khi nghe nói vậy Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha yên lặng không nói gì.

3. Lại một đại thần khác tâu với Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, có Makkhali Gosala (Mặt-Già-Lê-Cù-Xá-Lợi) là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có tiếng tốt, có danh vọng khai tổ giáo phái, được quần chúng tôn sùng, dồi dào kinh nghiệm lâu ngày, xuất gia đã lâu năm, đã đến tuổi trưởng thượng. Mong Đại vương chiêm bái Makkhali Gosala này. Chiêm bái vị Makkhali Gosala có thể khiến tâm Đại vương được tịnh tín". Khi nghe nói vậy. Ajàtasattu, con bà Videhi vua nước Magadha yên lặng không nói gì.

4. Lại một đại thần khác tâu với Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, có Ajita Kesakambali (A-Kỳ-Đa-Kỳ-Xá-Khâm-Bà-La)

TỶ KHEO                                              1127

là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội,
có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được
quần chúng tôn sùng, dồi dào kinh nghiệm lâu ngày,
xuất gia đã lâu năm, đã đến tuổi trưởng thượng.
Mong Đại vương đến chiêm bái Ajita Kesakambali
này. Chiêm bái Ajita Kesakambali có thể khiến tâm
Đại vương được tịnh tín". Khi nghe nói vậy,
Ajàtasattu, còn bà Videhi, vua nước Magadha yên
lặng không nói gì.

5. Lại một đại thần khác tâu với Ajàtasattu, con bà
Videhi vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, có
Pakudha Kaccàyana (Bà-phù-đà Ca chiên nê) là vị
hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có
tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần
chúng tôn sùng, dồi dào kinh nghiệm lâu ngày, xuất
gia đã lâu năm, đã đến tuổi trưởng thượng. Mong Đại
vương đến chiêm bái Pakudha Kaccàyana này.
Chiêm bái Pakudha Kaccàyana này có thể khiến tâm
Đại vương được tịnh tín". Khi nghe nói vậy.
Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha yên
lặng không nói gì.

6. Lại một đại thần khác tâu với Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, có Sanjaya Belathiputta (Tán-nhã-di Tỳ-la-phê-phất) là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có

TỶ KHEO                                            1128

tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần
chúng tôn sùng, dồi dào kinh nghiệm lâu ngày, xuất
gia đã lâu năm, đã đến tuổi trưởng thượng. Mong Đại
vương đến chiêm bái Sanjaya Belathiputta này.
Chiêm bái Sanjaya Belathiputta này có thể khiến tâm
Đại vương tịnh tín". Khi nghe nói vậy, Ajàtasattu,
con bà Videhi, vua nước Magadha yên lặng không
nói gì.

7. Lại một đại thần khác tâu với Ajàtasattu, còn bà Videhi, vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, có Nigantha Nàtaputta (Ni kiều-tử) là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần chúng tôn sùng, dồi dào kinh nghiệm lâu ngày, xuất gia đã lâu năm, đã đến tuổi trưởng thượng. Mong Đại vương đến chiêm bái Nigantha Nàtaputta này. Chiêm bái Nigantha Nàtaputta có thể khiến tâm Đại vương được tịnh tín". Khi nghe nói vậy, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha yên lặng không nói gì.

8. Lúc bấy giờ Jìvaka Komàrabhacca ngồi yên lặng
cách Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha
không xa bao nhiêu. Khi ấy Ajàtasattu, con bà
Videhi, vua nước Magadha, nói với Jìvaka
Komàrabhacca:

TỶ KHEO                                             1129

- Này khanh Jìvaka, sao ngươi lại yên lặng như vậy?

- Tâu Đại vương, chính tại vườn xoài này của chúng
con, có Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh
Giác, hiện đang trú ngụ với đại chúng Tỷ-kheo một
nghìn hai trăm năm mươi vị. Thế Tôn Gotama có
tiếng đồn tốt đẹp sau đây lan rộng: "Đây là Thế Tôn,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Đại vương hãy đến chiêm bái Thế Tôn này. Rất có
thể, nhờ chiêm bái Thế Tôn, tâm của Đại vương được
tịnh tín.

- Vậy khanh Jìvaka, hãy cho thắng kiệu voi.

- Vâng, tâu Đại vương.

9. Jìvaka Komàrabhacca vâng theo lời dạy của Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha, sai người thắng năm trăm con voi cái, và con vương tượng vua thường cởi, rồi tâu với Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha: "Tâu Đại vương, các kiệu voi đã sẵn sàng. Ngài hãy làm những gì Ngài xem là phải thời". Khi bấy giờ Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha biểu các cung phi leo lên năm trăm con voi cái mỗi người một con, còn mình thì leo lên vương tượng vua thường cởi, xuất hành ra

TỶ KHEO                                           1130

khỏi Ràjagaha, dưới ánh sáng của các ngọn đuốc được cầm cao, với oai nghi của bậc đại vương, thẳng tiến đến vườn xoài của Jìvaka Komàrabhacca.

10. Khi Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước
Magadha đi đến không xa vườn xoài, ngài bỗng sợ
hãi, kinh hoàng, tóc dựng lên. Lúc bấy giờ
Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha sợ hãi,
kinh hoàng, tóc dựng lên, nói với Jìvaka
Komàrabhacca:

- Này khanh Jìvaka, người phản ta chăng? Này khanh
Jìvaka, người lường gạt ta chăng? Này khanh Jìvaka,
ngươi nạp ta cho kẻ thù chăng? Tại sao trong một đại
chúng lớn như thế này gần một nghìn hai trăm năm
mươi vị, mà không có một tiếng đằng hắng, không
có một tiếng ho, không một tiếng ồn?

- Tâu Đại vương, thần không phản lại Ngài, thần không lường gạt Ngài, tâu Đại vương, thần không nạp Ngài cho kẻ thù, tâu Đại Vương, hãy đi thẳng tới; tâu Đại vương hãy đi thẳng tới. Tại chỗ kia trong căn nhà tròn chỗ có những ngọn đèn đang thắp sáng.

11. Lúc bấy giờ, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước
Magadha đi cho đến chỗ voi có thể đi được, rồi
xuống voi đi đến cửa căn nhà tròn. Khi đến nơi liền
nói với Jìvaka Komàrabhacca:

TỶ KHEO                                             1131

- Này khanh Jìvaka, Thế Tôn ở tại đâu?

- Tâu Đại vương, vị ấy là Thế Tôn. Tâu Đại vương, Thế Tôn ngồi dựa vào cột chính giữa, mặt hướng phía Nam, ngồi trước mặt chúng Tỷ-kheo.

12. Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha
liền tiến đến chỗ Thế Tôn. Khi đến rồi, vua đứng một
bên. Sau đi đứng một bên, Ajàtasattu, con bà Videhi,
vua nước Magadha nhìn khắp chúng Tỷ-kheo đang
yên lặng an tịnh như một hồ nước trong, cảm hứng
nói rằng: "Mong hoàng tử Udàyibhadda (Ưu-đà-di-
bạt-đà) cũng được sự trầm lặng như sự trầm lặng của
các vị Tỷ-kheo này vậy".

- Đại vương, hình như tâm trí của Đại vương nặng nhiều về tình thương thì phải?

- Bạch Thế Tôn, con thương hoàng tử Udàyibhadda
rất nhiều. Mong rằng hoàng tử Udàyibhadda cũng
được sự trầm lặng như sự trầm lặng của chúng Tỷ-
kheo này vậy.

13. Lúc bấy giờ Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước
Magadha, đảnh lễ Thế Tôn, chấp tay vái chào chúng
Tỷ-kheo, và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống
một bên, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước
Magadha bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                           1132

- Bạch Thế Tôn, con muốn hỏi Thế Tôn một vấn đề này, nếu Ngài cho phép con hỏi.

- Đại vương cứ hỏi tùy theo ý muốn của Đại vương.

14. Cũng như các công nghệ chức nghiệp này, như
điều tượng sư, điều mã sư, xa thuật sư, quân thuật
sư, quân kỳ binh, nguyên súy, chiến sĩ, thượng sĩ
quan, thám tử, dõng sĩ can đảm như voi chúa, anh
hùng, trang giáp binh, nô lệ xuất thân, hỏa đầu quân,
thợ hớt tóc, người hầu tắm, thợ làm bánh, nhà làm
vòng hoa, thợ giặt, thợ dệt, nhà làm thúng rổ, thợ đồ
gốm, nhà toán số, nhà ấn bản và các công nghệ chức
nghiệp khác, chúng hưởng được kết quả thiết thực
hiện tại công nghiệp chức nghiệp của chúng. Chúng
giúp cho tự thân được sống an lạc, hạnh phúc.
Chúng giúp cho vợ con được sống an lạc hạnh phúc.
Chúng giúp cho cha mẹ được sống an lạc, hạnh
phúc. Chúng giúp cho bạn bè được sống an lạc hạnh
phúc. Chúng dâng các vật cúng dường cho Sa-môn,
Bà-la-môn, sự cúng dường này có ảnh hưởng đến đời
sau, liên hệ đến thiên giới, thọ hưởng phước báo an
lạc, thác sanh lên cõi trời. Bạch Đại đức, Ngài có
thể chỉ cho rõ ràng kết quả thiết thực, hiện tại của
hạnh Sa-môn chăng?

15. Này Đại vương, Đại vương có nhớ đã hỏi câu hỏi

TỶ KHEO                                            1133

ấy với các vị Sa-môn, Bà-la-môn khác chăng?

- Bạch Ngài, con nhớ đã hỏi câu hỏi ấy với Sa-môn, Bà-la-môn khác.

- Này Đại vương, hãy nói lại cho nghe, các vị ấy đã trả lời với Đại vương như thế nào, nếu Đại vương không thấy gì trở ngại.

- Bạch Đại đức, con không thấy gì trở ngại đối với đức Thế Tôn và các bậc như đức Thế Tôn.

- Vậy Đại vương hãy nói đi.

16. Bạch Đại đức, một thời con đến Pùrana Kassapa, khi đến nơi, con nói lên những lời đón chào, chúc tụng thân hữu và xã giao với Pùrana Kassapa và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, con nói với Pùrana Kassapa: "Ngài Kassapa, cũng như các công nghệ, chức nghiệp này, như điều tượng sư, điều mã sư, xa thuật sư, cung thuật sư, quân kỳ binh, nguyên súy, chiến sĩ, thượng sĩ quan, thám tử, dõng sĩ can đảm như voi chúa, anh hùng, trang giáp binh, nô lệ xuất thân, hỏa đầu quân, thợ hớt tóc, người hầu tắm, thợ làm bánh, nhà làm vòng hoa, thợ giặt, thợ dệt, nhà làm thúng rổ, thợ đồ gốm, nhà toán số, nhà ấn bản và các công nghệ chức nghiệp khác, chúng hưởng được kết quả thiết thực, hiện tại công nghệ

TỶ KHEO                                            1134

chức nghiệp của chúng. Chúng giúp cho tự thân
được sống an lạc, hạnh phúc. Chúng giúp cho cha
mẹ được sống an lạc, hạnh phúc. Chúng giúp cho vợ
con được sống an lạc, hạnh phúc. Chúng giúp cho
bạn bè được sống an lạc, hạnh phúc. Chúng dâng
các vật cúng dường cho Sa-môn, Bà-la-môn, sự cúng
dường này có ảnh hưởng đến đời sau, liên hệ đến
thiên giới, thọ hưởng phước báo an lạc, thác sanh
lên cõi trời. Bạch Ngài, Ngài có thể cho biết kết quả
thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn chăng?"

17. Bạch Đại đức, khi nghe nói vậy, Pùrana Kassapa đã nói với con: "Này Đại vương, tự làm hay khiến người làm, chém giết hay khiến người chém giết, đốt nấu hay khiến người đốt nấu, gây phiền muộn hay khiến người gây phiền muộn, gây áo não hay khiến người gây áo não, tự mình gây sợ hãi hay khiến người gây sợ hãi, sát sanh, lấy của không cho, phá cửa nhà mà vào, cướp bóc, đánh cướp một nhà lẻ loi, chận đường cướp giựt, tư thông vợ người, nói láo, hành động như vậy không có tội ác gì. Nếu lấy một bánh xe sắc bén giết hại tất cả chúng sanh trên cõi đất thành một đống thịt, thành một chồng chịt, cũng không vì vậy mà có tội ác, mà gây ra tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Nam sông Hằng giết hại, tàn sát, chém giết, khiến người chém giết, đốt nấu, khiến người đốt nấu, cũng không vì vậy mà có tội ác, mà

TỶ KHEO                                            1135

gây ra tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Bắc sông Hằng bố thí, khiến người bố thí, tế lễ, khiến người tế lễ, cũng không vì vậy mà có phước báo".

Bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả hiện tại thiết thực của hạnh Sa-môn, Pùrana Kassapa đã trả lời với thuyết vô nghiệp. Bạch Đại đức, cũng như hỏi về trái xoài lại trả lời về trái mít, hoặc hỏi về trái mít lại trả lời về trái xoài. Cũng vậy, Bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả hiện tại thiết thực của hạnh Sa-môn, Pùrana Kassapa đã trả lời với thuyết vô nghiệp, bạch Đại đức, con nghĩ: "Làm sao một người như con lại có thể làm một vị Sa-môn hay Bà-la-môn ở trong nước con không được vui lòng?" Vì vậy bạch Đại đức, con không tán thán, cũng không cật nạn lời nói của Pùrana Kassapa. Không tán thán, không cật nạn, dầu không mãn nguyện cũng không thốt ra lời bất mãn, không công nhận cũng như không bác bỏ, con từ chỗ ngồi đứng dậy ra về.

19. Bạch Đại đức, một thời con đến Makkhali Gosàla
(Mạt-già-lê-cù-xá-lợi). Khi đến nơi, con nói lên
những lời đón chào tụng thân hữu và xã giao với
Makkhali Gosàla và ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, con nói với Makkhali Gosàla:
"Ngài Gosàla, cũng như các công kỹ nghệ chức
nghiệp như điều tượng sư... (như trên)... Bạch Ngài,

TỶ KHEO                                                 1136

Ngài có thể cho biết kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn chăng?"

20. Bạch Đại đức, khi nghe nói vậy, Makkhali Gosàla đã nói với con: "Này Đại vương, không có nhơn, không có duyên, các loài hữu tình bị nhiễm ô; vô nhân, vô duyên, các loài hữu tình bị nhiễm ô. Không có nhân, không có duyên, các loài hữu tình được thanh tịnh; vô nhân, vô duyên, các loài hữu tình được thanh tịnh. Không có tự tác, không có tha tác, không có nhân tác, không có lực, không có tinh tấn, không có nhân lực, không có sự cố gắng của người. Tất cả loài hữu tình, tất cả sanh vật, tất cả sinh loại, tất cả sinh mạng đều không tự tại, không lực, không tinh tấn. Chúng bị dắt dẫn, chi phối bởi định mệnh, bởi điều kiện bộ loại của chúng, bởi cá tánh của chúng. Chúng hưởng thọ khổ lạc, y theo sáu loại thác sanh của chúng. Có tất cả là một triệu bốn trăm ngàn chủng loại thác sanh, lại có thêm sáu ngàn và có thêm sáu trăm nữa. Có năm trăm loại nghiệp và có năm nghiệp (theo năm căn), lại có ba nghiệp (về thân, khẩu, ý) lại có toàn nghiệp (thân và khẩu) và bán nghiệp (ý), có sáu mươi hai đạo, sau mươi hai trung kiếp, sáu giai cấp, tám nhân địa, bốn ngàn chín trăm sanh nghiệp, bốn ngàn chín trăm kẻ du hành, bốn ngàn chín trăm chỗ ở của loài Nàga, hai nghìn căn, ba nghìn cảnh địa ngục, ba mươi sáu trần giới, bảy

TỶ KHEO                                               1137

tưởng thai, bảy vô tưởng thai, bảy tiết thai (sanh từ đốt), bảy loài thiên, bảy loài người, bảy loài quỷ, bảy hồ nước, bảy pavutas (rừng hay hồ nhỏ) bảy trăm pavutas bảy vực thẳm, bảy trăm papatas (vực thẳm), bảy mộng, bảy trăm mộng, có tám trăm bốn mươi vạn đại kiếp, trong thời gian ấy kẻ ngu và người hiền sau khi lưu chuyển luân hồi sẽ trừ tận khổ đau. Không có lời nguyện: với giới hạnh này, với kỷ luật này, với khổ hạnh này hay với phạm hạnh này, tôi sẽ làm cho chín muồi những nghiệp chưa được thuần thục, hoặc trừ diệt những nghiệp đã thuần thục bởi những nhẫn thọ liên tục, không thể đo lường khổ và lạc với những vật đo lường, trong khi luân hồi không có giảm tăng, không có thặng dư, thiếu thốn. Ví như một cuộn chỉ được tung ra sẽ được kéo dài đến mức độ nào đó. Cũng như vậy, kẻ ngu và người hiền sau khi lưu chuyển luân hồi sẽ trừ tận khổ đau".

21. Bạch Đại đức, khi được con hỏi kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Makkhali Gosàla đã trả lời với thuyết luân hồi tịnh hóa. Bạch Đại đức, cũng như hỏi về trái xoài lại trả lời về trái mít, hoặc hỏi về trái mít lại trả lời về trái xoài. Cũng vậy, bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Makkhali Gosàla đã trả lời với thuyết luân hồi tịnh hóa. Bạch Đại đức, con liền nghĩ: "Làm sao một người như con, lại có thể làm một vị Sa-môn hay

TỶ KHEO                                                 1138

Bà-la-môn ở trong nước con không được vui lòng?"
Vì vậy, bạch Đại đức, con không tán thán cũng
không cật nạn lời nói của Makkhali Gosàla; không
tán thán, không cật nạn, dầu không mãn nguyện cũng
không thốt ra lời bất mãn, không công nhận cũng
không bác bỏ, con từ chỗ ngồi đứng dậy ra về.

22. Bạch Đại đức, một thời con đến Ajita Kesakambàli (A-kỳ-đa-xí-xá-khâm-bà-la) khi đến nơi con nói lên những lời đón chào, chúc tụng thân hữu và xã giao với Ajita Kesakambàli, và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, con nói với Ajita Kesakambàla: "Ngài Ajita Kesakambàli, cũng như các công nghệ chức nghiệp như điều tượng sư... (như trên)... Bạch Ngài, Ngài có thể chỉ cho biết kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn chăng?"

23. Bạch Đại đức, khi được nói vậy, Ajita Kesakambàli đã nói với con: "Này Đại vương, không có bố thí, không có lễ hy sinh, không có tế tự, không có quả dị thục các nghiệp thiện ác, không có đời này, không có đời khác, không có mẹ, không có cha, không có loại hóa sanh, ở đời không có những vị Sa- môn, những vị Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, đã tự mình chứng tri giác ngộ đời này đời khác và truyền dạy lại. Con người này do bốn đại hợp thành, khi mệnh chung, địa đại trở về trả lại cho địa giới,

TỶ KHEO                                            1139

thủy đại trở về trả lại cho thủy giới, hỏa đại trở về trả
lại cho hỏa giới, phong đại trở về trả lại cho phong
giới, các căn nhập vào hư không. Bốn người gánh
quan tài với người nằm trong quan tài là năm, gánh
người chết mang đi đến chỗ hỏa táng, thốt ra những
lời tán tụng, các xương trắng như màu bồ câu và
những vật cúng dường trở thành tro bụi, chỉ có người
ngu mới tán dương sự bố thí, lời nói của chúng trống
không, giả dối, khi chúng chấp thuyết có sự sống. Kẻ
ngu cũng như người hiền, sau khi thân hoại mạng
chung sẽ đoạn diệt, tiêu thất, không còn tồn tại sau
khi chết. "

24. Bạch Đại đức, khi được con hỏi kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Ajita Kesakambàli đã trả lời với thuyết đoạn diệt. Bạch Đại đức, cũng như hỏi về trái mít lại trả lời về trái xoài, hỏi về trái xoài lại trả lời về trái mít. Cũng vậy, bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Ajita Kesakambàli đã trả lời với thuyết đoạn diệt. Bạch Đại đức, con liền nghĩ: "Làm sao một người như con lại có thể làm một vị Sa-môn hay Bà-la-môn ở trong nước con không được vui lòng". Vì vậy bạch Đại đức, con không tán thán, cũng không cật nạn lời nói của Ajita Kesakambàli. Không tán thán, không cật nạn, dầu không mãn nguyện cũng không thốt ra lời bất mãn, không công nhận cũng không bác bỏ,

TỶ KHEO                                                 1140

con từ chỗ ngồi đứng dậy ra về.

25. Bạch Đại đức, một thời con đến Pakudha
Kaccayana (Bà-phù-đả-ca-chiên-diên). Khi đến nơi
con nói lên những lời đón chào, chúc tụng thân hữu
và xã giao với Pakudha Kaccàyana và ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, con nói với
Pakudha Kaccayana: "Ngài Pakudha Kaccayana,
cũng như các công nghệ chức nghiệp, như điều
tượng sư... (như trên)... Bạch Ngài, Ngài có thể cho
biết kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn
chăng?"

26. Bạch Đại đức, khi được nói vậy, Pakudha Kaccàyana nói với con: "Này Đại vương, có bảy thân không bị làm ra, không làm ra, không bị sáng tạo, không sáng tạo, không sanh sản, thường tại như đỉnh núi, đứng thẳng như trụ đá. Chúng bất động không chuyển biến, không xâm lăng nhau. Chúng không ảnh hưởng đến lạc hay khổ với nhau hoặc cả khổ và lạc. Bảy thân ấy là gì? Địa thân, thủy thân, hỏa thân, phong thân, khổ, lạc và thứ bảy là mạng. Bảy thân này khômg bị làm ra, không làm ra, không bị sáng tạo, không sáng tạo, không sanh sản, thường tại như đỉnh núi, đứng thẳng như trụ đá. Chúng bất động không chuyển biến, không xâm lăng, chúng không ảnh hưởng đến lạc hay khổ với nhau, hoặc cả khổ và

TỶ KHEO                                             1141

lạc. Ở đây không có người giết hại, hoặc có người bị
giết hại, người nghe hoặc người nói, người biết hoặc
người khiến cho biết. Khi một ai dùng lưởi kiếm sắc
bén chém đầu, thời không có ai tước đoạt sanh mạng
của ai cả, lưỡi kiếm chỉ rơi vào giữa bảy thân mà
thôi".

27. Bạch Đại đức, khi được con hỏi về kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Pakudha Kaccàyana đả trả lời một việc khác với một quan điểm khác. Bạch Đại đức, cũng như hỏi về trái xoài lại trả lời về trái mít, hoặc hỏi về trái mít lại trả lời về trái xoài. Cũng vậy, Bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Pakudha Kaccayana đã trả lời một việc khác với một quan điểm khác. Bạch Đại đức, con liền nghĩ: "Làm sao một người như con lại có thể làm một vị Sa-môn, hay Bà-la-môn ở trong nước con không được vui lòng". Vì vậy, bạch Đại đức, con không tán thán, không cật nạn, bỏ lời nói của Pakudha Kaccayana. Không tán thán, không cật nạn, dầu không mãn nguyện, cũng không thốt ra lời bất mãn, không công nhận cũng không bác bỏ, con từ chỗ ngồi và đứng dậy ra về.

28. Bạch Đại đức, một thời con đến Nigantha Nàtaputta (Ni-kiền-tử). Khi đến nơi, con nói lên những lời đón chào, chúc tụng thân hữu và xã giao

TỶ KHEO                                               1142

với Nigantha Nàtaputta và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên, con nói với Nigantha
Nàtaputta: "Ngài Aggivessana, các công nghệ chức
nghiệp như điều tượng sư, ... (như trên) ... Bạch
Ngài, Ngài có thể cho biết kết quả thiết thực hiện tại
của hạnh Sa-môn?"

29. Bạch Đại đức, khi được hỏi vậy, Nigantha
Nàtaputta nói với con: "Này Đại vương, một người
Nigantha (Ni kiền tử) sống chế ngự bởi bốn loại cấm
giới. Này Đại vương, thế nào là một người Nigantha
sống chế ngự bởi bốn loại cấm giới? Này Đại vương,
một Nigantha sống gìn giữ đối với tất cả loại nước,
gìn giữ đối với mọi ác pháp, sống tẩy sạch tất cả ác
pháp và sống với ý chí gìn giữ đối với tất cả ác pháp.
Này Đại vương, như vậy một Nigantha sống chế ngự
bởi bốn loại cấm giới. Này Đại vương, vì một
Nigantha sống chế ngự bởi bốn loại cấm giới, nên vị
ấy được gọi là Gotatto (một vị đã đi đến đích),
Yatatto (một vị đã điều phục tự tâm) và Thitatto (một
vị đã an trú được tự tâm)".

30. Bạch Đại đức, khi được con hỏi đến kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Nigantha Nàtaputta đã trả lời với sự chế ngự bởi bốn loại cấm giới. Bạch Đại đức, cũng như hỏi về trái xoài lại trả lời về trái mít, hoặc hỏi về trái mít lại trả lời về trái xoài. Cũng

TỶ KHEO                                               1143

vậy, bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả thiết thực
hiện tại của hạnh Sa-môn, Nigantha Nàtaputta đã trả
lời với sự chế ngự bởi bốn cấm giới. Bạch Đại đức,
con liền nghĩ: "Làm sao một người như con lại có thể
làm một vị Sa-môn hay Bà-la-môn ở trong nước con
không được vui lòng". Vì vậy, bạch Đại đức, con
không tán thán, cũng không cật nạn lời nói của
Nigantha Nàtaputta. Không tán thán không cật nạn,
dù không mãn nguyện, cũng không thốt ra lời bất
mãn, không công nhận cũng không bác bỏ, con từ
chỗ ngồi đứng dậy ra về.

31. Bạch Đại đức, một hôm con đến Sanjaya
Belatthiputta (Tán-nhã-di-Tỳ-la-lê-phất). Khi đến
nơi, con nói lên những lời đón chào chúc tụng thân
hữu và xã giao với Sanjaya Belatthiputta và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, con nói
với Sanjaya Belatthiputta: "Ngài Sanjaya, các công
nghệ chức nghiệp như điều tượng sư... (như trên)...
Bạch Ngài, Ngài có thể cho biết kết quả thiết thực
hiện tại của hạnh Sa-môn chăng?"

32. Bạch Đại đức, khi được nói vậy, Sanjaya Belatthiputta đã trả lời với con: "Nếu anh hỏi: "Có một thế giới khác hay không?" Nếu tôi nghĩ: "Có một thế giới khác", tôi có thể trả lời với anh: "Có một thế giới khác". Nhưng tôi không nói là như vậy, tôi

TỶ KHEO                                              1144

không nói là như kia, tôi không nói là khác như thế, tôi không nói là không phải thế, tôi không nói là không không phải thế. Nếu anh hỏi tôi: "Không có một thế giới khác phải không?... " (như trên)... (trang 27, đoạn 27)... Cũng có và cũng không có một thế giới khác... Cũng không có và cũng không không có một thế giới khác... Có loài hữu tình hóa sanh... Không có loài hữu tình hóa sanh... Cũng có và cũng không có loài hữu tình hóa sanh... Cũng không có và cũng không không có loài hữu tình hóa sanh... Có kết quả dị thục của những nghiệp thiện và ác... Không có kết quả dị thục của những nghiệp thiện ác... Cũng có và cũng không có kết quả dị thục của những nghiệp thiện ác... Cũng không có và cũng không không có kết quả dị thục của các nghiệp thiện ác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại sau khi chết... Như Lai không có và không không có tồn tại sau khi chết. Anh hỏi tôi như vậy. Nếu tôi nghĩ: Như Lai không có và cũng không không có tồn tại sau khi chết. Tôi có thể trả lời: Như Lai không có và cũng không không có tồn tại sau khi chết. Anh hỏi tôi như vậy. Nếu tôi nghĩ: Như Lai không có và cũng không không có tồn tại sau khi chết. Tôi có thể trả lời: Như Lai không có và cũng không không có tồn tại sau khi chết. Nhưng tôi không nói là như vậy, tôi không nói là như kia, tôi không nói là khác như thế, tôi không nói là không

TỶ KHEO                                              1145

phải thế, tôi không nói là không không phải thế".

33. Bạch Đại đức, khi được con hỏi kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, Sanjaya Belatthiputta đã trả lời với Ngụy biện luận. Bạch Đại đức, cũng như hỏi về trái xoài lại trả lời về trái mít , hoặc hỏi trái mít lại trả lời trái xoài. Cũng vậy, bạch Đại đức, khi được hỏi về kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa- môn, Sanjaya Belatthiputta đã trả lời với Ngụy biện luận. Bạch Đại đức, con liền nghĩ: "Làm sao một người như con, lại có thể làm một vị Sa-môn hay Bà- la-môn ở trong nước con không được vui lòng". Vì vậy, Bạch Đại đức, con không tán thán cũng không cật nạn lời nói của Sanjaya Belatthiputta. Không tán thán, không cật nạn, dầu không mãn nguyện, cũng không thốt ra lời bất mãn. Không công nhận cũng không bác bỏ, con từ chỗ ngồi đứng dậy ra về.

34. Vậy nên bạch Đại đức, con cũng hỏi Thế Tôn. Bạch Đại đức, cũng như các công nghệ chức nghiệp. Như điều tượng sư, điều mã sư, xa thuật sư, cung thuật sư, quân kỳ binh, nguyên soái, chiến sĩ, thượng sĩ quan, thám tử, dũng sĩ can đảm như voi chúa, anh hùng, trang giáp binh, nô lệ xuất thân, hỏa đầu quân, thợ hớt tóc, người hầu tắm, thợ làm bánh, nhà vòng hoa, thợ giặt, thợ dệt, nhà làm thúng rổ, thợ đồ gốm, nhà toán số, nhà ấn bản, các công nghệ chức nghiệp

TỶ KHEO                                               1146

khác. Chúng hưởng được kết quả thiết thực hiện tại
công nghệ chức nghiệp của chúng. Chúng giúp cho
tự thân được sống an lạc, hạnh phúc. Chúng giúp
cho cha mẹ được sống an lạc, hạnh phúc. Chúng
giúp cho vợ con được sống an lạc hạnh phúc. Chúng
giúp cho bạn bè được sống an lạc hạnh phúc. Chúng
dâng các vật cúng dường cho Sa-môn, Bà-la-môn,
sự cúng dường này có ảnh hưởng đến đời sau, liên
hệ đến thiên giới, thọ hưởng phước báo an lạc, thác
sanh lên cõi trời. Bạch Đại đức, Đại đức có thể cho
biết kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn
chăng?

- Đại vương có thể được. Này Đại vương, ta sẽ hỏi Đại vương về vấn đề này. Đại vương hãy trả lời tùy theo ý muốn của Đại vương.

35. Đại vương nghĩ sao? Nếu Đại vương có một người nô bộc, dậy sớm, thức khuya, thi hành mọi mệnh lệnh của chủ, làm đẹp lòng mọi người, lời nói kính ái, chú ý từng nét mặt (của Đại vương). Người ấy nghĩ: "Thật hy hữu thay! Thật kỳ diệu thay quả vị thác sanh của các công đức, quả dị thục của các công đức. Đức vua Ajàtasattu, con của bà Videhi của nước Magadha, là người, tôi đây là người. Vị vua Ajàtasattu con bà Videhi, của nước Magadha, sống tận hưởng đầy đủ năm món dục lạc, tôi nghĩ không

TỶ KHEO                                           1147

khác gì vị thiên thần, còn tôi là người nô bộc, làm mọi công việc, dậy sớm, thức khuya, thi hành mọi mệnh lệnh của chủ, làm đẹp lòng mọi người, lời nói kính ái, chú ý từng nét mặt (của vua). Vậy ta hãy làm các công đức như vua kia, ta hãy cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà sa, từ bỏ gia đình xuất gia tu đạo". Và người nô lệ ấy, một thời khác, cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia tu đạo. Sau khi xuất gia như vậy, người ấy sống chế ngự thân, sống chế ngự lời nói, sống chế ngự ý nghĩ, bằng lòng với nhu cầu tối thiểu về ăn uống, y áo, hoan hỉ sống an tịnh. Nếu những người của Đại vương đến tâu với Đại vương. "Đại vương có biết chăng? Có người nô bộc của Đại vương, làm mọi công việc, dậy sớm, thức khuya, thi hành mọi mệnh lệnh của chủ, làm đẹp lòng mọi người, lời nói kính ái, chú ý từng nét mặt (của Đại vương). Tâu Đại vương, người ấy đã cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia tu đạo. Sau khi xuất gia như vậy, người ấy sống chế ngự thân, chế ngự lời nói, chế ngự ý nghĩ, bằng lòng với nhu cầu tối thiểu về ăn uống, y áo, hoan hỷ sống trong an tịnh". Này Đại vương, Đại vương có nói như vậy chăng?: "Người ấy hãy lại với ta, hãy làm lại người nô bộc, làm mọi công việc, dậy sớm, thức khuya, thi hành mọi mệnh lệnh của chủ, làm đẹp lòng mọi người, lời nói kính ái chú ý từng nét mặt".

TỶ KHEO                                            1148

36. – Bạch Đại đức, không như vậy. Trái lại chúng
con kính lễ người ấy, đứng dậy trước người ấy, mời
người ấy ngồi xuống ghế, cúng dường người ấy các
dụng cụ như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, thuốc men
trị bệnh và chúng con sẽ ra lệnh để bảo vệ, che chở
người ấy đúng theo luật pháp.

- Này Đại vương, Đại vương nghĩ thế nào? Nếu quả như vậy, thì đó có phải chăng là kết quả thiết thực hiện tại hạnh Sa-môn?

- Bạch Đại đức, như vậy chính là kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn.

- Này Đại vương đó là kết quả thiết thực hiện tại thứ nhất của hạnh Sa-môn mà Ta đã trình bày.

37. Bạch Đại đức, có thể cho biết một kết quả thiết thực hiện tại khác hơn nữa của hạnh Sa-môn?

- Này Đại vương, có thể được. Này Đại vương. Ta sẽ hỏi Đại vương về vấn đề này. Đại vương hãy trả lời tùy theo ý muốn của Đại vương. Đại vương nghĩ sao? Nếu Đại vương có một người nông phu, gia chủ, nạp thuế má, làm giàu công khố. Người ấy nghĩ: "Thật hy hữu thay! Thật kỳ diệu thay quả vị thác sanh của các công đức, quả vị thục của các công đức. Vị vua Ajàtasattu, con của bà Videhi, nước Magadha, là

TỶ KHEO                                            1149

người, tôi cũng là người. Vị vua Ajàtasattu, con bà Videhi nước Magadha, sống tận hưởng đầy đủ năm món dục lạc, tôi nghĩ không khác gì vị thiên thần. Còn tôi là người nông phu, gia chủ, nạp thuế má, làm giàu công khố. Vậy ta hãy làm các công đức như vua kia. Ta hãy cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia tu đạo". Và người nông phu ấy, một thời khác, cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia tu đạo. Sau khi xuất gia như vậy, người ấy sống chế ngự thân, chế ngự lời nói, chế ngự ý nghĩ, bằng lòng với nhu cầu tối thiểu về ăn uống, y áo, hoan hỷ sống an tịnh. Nếu những người của Đại vương đến tâu với Đại vương: "Đại vương có biết chăng? Có người nông phu của Đại vương, người gia chủ, nạp thuế má, làm giàu công khố. Tâu Đại vương, người ấy đã cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia tu đạo. Sau khi xuất gia như vậy, người ấy sống chế ngự thân, chế ngự lời nói, chế ngự ý nghĩ, bằng lòng với nhu cầu tối thiểu về ăn uống, y áo, hoan hỷ sống an tịnh". Này Đại vương, Đại vương có nói: "Người hãy đến lại với ta, hãy làm lại người nông phu, gia chủ, nạp thuế má, làm giàu công khố"?

38. Bạch Đại đức, không như vậy. Trái lại chúng con kính nể người ấy, đứng dậy trước người ấy, mời

TỶ KHEO                                            1150

người ấy ngồi xuống ghế, cúng dường người ấy các
dụng cụ như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, thuốc men
trị bịnh. Và chúng con sẽ ra lệnh để bảo vệ, che chở
người ấy đúng theo luật pháp.

- Này Đại vương, Đại vương nghĩ thế nào? Nếu quả như vậy thời đó có phải là kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn chăng?

- Bạch Đại đức, như vậy chính là kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn.

- Này Đại vương, đó là kết quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, mà Ta trình bày.

39. Bạch Đại đức, có thể cho biết một kết quả thiết
thực hiện tại khác nữa của hạnh Sa-môn, vi diệu
hơn, thù thắng hơn những kết quả thiết thực hiện
tại của hạnh Sa-môn vừa kể trên?

- Này Đại vương có thể được. Này Đại vương, hãy lóng tai nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Vâng, Đại đức. Vua Ajàtasattu con bà Videhi vua xứ Magadha trả lời Thế Tôn. Thế Tôn nói:

40. Này Đại vương, nay ở đời, Như Lai xuất hiện là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc,

TỶ KHEO                                             1151

Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Như
Lai sau khi riêng tự chứng ngộ với thượng trí, thế
giới này với thiên giới, ma giới, phạm thiên giới,
gồm cả thế giới này với Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên
Nhơn, lại tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài
thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện đầy đủ
văn nghĩa, Ngài truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy
đủ thanh tịnh.

41. Người gia trưởng, hay con vị gia trưởng, hay một
người sanh ở giai cấp (hạ tiện) nào nghe pháp ấy. Sau
khi nghe pháp, người ấy sanh lòng tín ngưỡng Như
Lai. Khi có lòng tín ngưỡng ấy, vị này suy nghĩ:
"Đời sống gia đình đầy những triền phược, con
đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia
phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho
một người sống ở gia đình có thể sống theo phạm
hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh,
trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình". Một thời
gian sau, người ấy bỏ tài sản nhỏ hay tài sản lớn, bỏ
bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn,
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, và xuất gia từ bỏ gia
đình, sống không gia đình.

42. Khi đã xuất gia như vậy, vị ấy sống chế ngự với

TỶ KHEO                                            1152

sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi
chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ
nhặt, thọ trì và học tập trong giới học, thân nghiệp,
ngữ nghiệp thanh tịnh. Sanh hoạt trong sạch giới
hạnh cụ túc, thủ hộ các căn, chánh niệm tỉnh giác, và
biết tri túc.

43. Đại Vương! Thế nào là Tỷ-kheo giới hạnh cụ túc?

Ở đây, này Đại Vương, Tỷ-kheo từ bỏ sát sanh, tránh
xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng
từ, sống thương xót đến tất cả hạnh phúc của chúng
sanh và loài hữu tình. Như vậy là giới hạnh của vị
ấy trong giới luật.

Vị ấy từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã
cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh,
không có trộm cướp, như vậy là giới hạnh của vị ấy
trong giới luật.

44. Tỷ-kheo từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời chân thật, y chỉ trên sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không lường gạt, không phản lại đối với đời. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

Vị ấy từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, không đến chỗ kia nói để sanh chia

TỶ KHEO                                             1153

rẽ ở những người này; nghe điều gì ở chỗ kia, không đi nói với những người này để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy Tỷ-kheo ấy sống hòa hợp những kẻ ly gián, khuyến khích những kẻ hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, thoải mái trong hòa hợp, hân hoan trong hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

Vị ấy từ bỏ lời nói độc ác, tránh xa lời nói độc ác. Vị ấy nói những lời nói không lỗi lầm, đẹp tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

Vị ấy từ bỏ lời nói phù phiếm, tránh xa lời nói phù
phiếm, nói đúng thời, nói những lời chân thật, nói
những lời có ý nghĩa, nói những lời về chánh pháp,
nói những lời về luật, nói những lời đáng được gìn
giữ, những lời hợp thời, thuận lý, có mạch lạc hệ
thống, có ích lợi. Như vậy là giới hạnh của vị ấy
trong giới luật.

45. Vị ấy từ bỏ làm hại đến các hạt giống và các loại cây cỏ, dùng một ngày một bữa, không ăn ban đêm. Từ bỏ ăn phi thời. Từ bỏ đi xem múa, hát nhạc, diễn kịch. Từ bỏ trang sức bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời trang. Từ bỏ dùng giường cao và giường lớn. Từ bỏ nhận vàng và bạc. Từ bỏ nhận các

TỶ KHEO                                              1154

hạt sống. Từ bỏ nhận thịt sống. Từ bỏ nhận đàn bà con gái. Từ bỏ nhận nô tỳ gái và trai. Từ bỏ nhận cừu và dê. Từ bỏ nhận gia cầm và heo. Từ bỏ nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái. Từ bỏ nhận ruộng nương, đất đai. Từ bỏ nhận người môi giới hoặc tự mình làm môi giới. Từ bỏ buôn bán. Từ bỏ các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo lường. Từ bỏ các tà hạnh như hối lộ, gian trá, lừa đảo. Từ bỏ làm thương tổn, sát hại câu thúc, bứt đoạt, trộm cắp, cướp phá. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

46. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã
dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống
làm hại các hạt giống và cây cối như hạt giống từ rễ
sanh, hạt giống từ nhánh cây sanh, hạt giống từ đốt
cây sanh, hạt giống từ chiết cây sanh, và thứ năm là
hạt giống từ hạt giống sanh. Còn vị ấy thì không làm
hại hạt giống hay cây cỏ nào. Như vậy là giới hạnh
của vị ấy trong giới luật.

47. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống cất chứa và thọ hưởng các đồ vật như cất chứa các món ăn, cất chứa các đồ uống, cất chứa vải, cất chứa xe cộ, cất chứa các đồ nằm, cất chứa các hương liệu, cất chứa các mỹ vị. Còn vị ấy thì từ bỏ cất chứa các vật trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới

TỶ KHEO                                            1155

luật.

48. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống theo các du hí không chơn chánh như múa, hát, nhạc kịch, ngâm vịnh, nhịp tay, tụng chú, đánh trống, diễn các tuồng thần tiên, mãi võ, đấu voi, đấu ngựa, đấu trâu, đấu bò đực, đấu dê, đấu cừu, đấu gà, đấu chim cun cút, đấu gậy, đấu quyền, đấu vật, đánh giặc giả, dàn trận, thao dượt, diễn binh. Còn vị ấy thì từ bỏ các du hí không chơn chánh như trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

49. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống đánh bài và theo các trò giải trí. Như cờ tám hình vuông, cờ mười hình vuông, cờ trên không, trò chơi trên đất, chỉ bước vào những ô có quyền bước, trò chơi quăng thẻ rồi chụp nhưng không cho sụp đống thẻ, chơi súc sắc, chơi khăng, lấy tay làm viết, chơi banh, chơi thổi kèn bằng lá, cày với chiếc cày giả, nhảy lộn nhào, chơi chong chóng, chơi với đồ chơi bằng lá, chơi xe con, chơi cung nhỏ, chơi đoán chữ viết thiết trên không hay trên lưng, chơi đoán tư tưởng, chơi bắt chước bộ điệu. Còn vị ấy thì từ bỏ đánh bài và các loại giải trí như trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

TỶ KHEO                                              1156

50. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, cũng vẫn sống dùng các giường cao và giường lớn như ghế bành, ghế trường kỷ, nệm trải giường bằng len, vải trải giường nhiều tấm nhiều màu, chăn len trắng, chăn len thêu bông, nệm bông, nệm thêu hình các con thú, mền bằng lông thú cả hai phía mền bằng lông thú một phía, mền có đính ngọc, mền bằng lụa, tấm khảm lớn có thể chứa mười sáu người múa, mền voi, mền ngựa, mền xe, mền bằng da sơn dương khâu lại với nhau, mền bằng da con sơn dương khâu lại gọi là Kadali, tấm thảm với lều che phía trên, ghế dài có gối đầu, gối chân màu đỏ. Còn vị ấy thì từ bỏ không dùng các giường cao và giường lớn như trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

51. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, cũng vẫn sống dùng các đồ trang sức và mỹ phẩm như thoa dầu, đấm bóp, tắm, đập tay chân cho mềm dẻo, gương kem đánh mặt, vòng hoa và phấn son, phấn mặt và sáp mặt, vòng tay tóc giả trên đầu, gậy cầm tay, ống thuốc, gươm, lọng, dép thêu, khăn đầu, ngọc, phất trần, vải trắng có viền tua dài. Còn vị ấy thì không dùng các loại trang sức và mỹ phẩm như trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

TỶ KHEO                                             1157

52. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, cũng vẫn sống nói những câu chuyện vô ích tầm thường như câu chuyện nói về vua chúa, câu chuyện về ăn trộm, câu chuyện về đại thần, câu chuyện về binh lính, câu chuyện về hãi hùng, câu chuyện về chiến tranh, câu chuyện về đồ ăn, câu chuyện về đồ uống, câu chuyện về vải mặc, câu chuyện về giường nằm, câu chuyện về vòng hoa, câu chuyện về hương liệu, câu chuyện về bà con, câu chuyện về xe cộ, câu chuyện về làng xóm, câu chuyện về thị tứ, câu chuyện về thành phố, câu chuyện về quốc độ, câu chuyện về đàn bà, câu chuyện về đàn ông, câu chuyện về vị anh hùng, câu chuyện bên lề đường, câu chuyện tại chỗ lấy nước, câu chuyện về người đã chết, các câu chuyện tạp thoại, các câu chuyện biến trạng của thế giới, câu chuyện về biến trạng của đại vương, câu chuyện về sự hiện hữu và sự không hiện hữu. Còn vị ấy thì từ bỏ nói những chuyện vô ích, tầm thường kể trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

53. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống bàn luận tranh chấp như nói: "Người không biết pháp và luật này, tôi biết pháp và luật này. Sao người có thể biết pháp và luật này? Người đã phạm vào tà kiến, tôi nói mới thật đúng chánh kiến. Lời tôi nói

TỶ KHEO                                           1158

mới tương ứng, lời nói của người không tương ứng.
Những điều đáng nói trước, người lại nói sau. Những
điều đáng nói sau người lại nói trước. Chủ kiến của
người đã bị bài bác, câu nói của người đã bị thách
đấu. Người đã bị thuyết bại. Hãy đến mà giải vây lời
nói ấy. Nếu có thể được, gắng thoát ra khỏi lối bí".
Còn vị ấy thì từ bỏ những cuộc biện luận, tranh chấp
kể trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới
luật.

54. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã
dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống
cho đưa các tin tức, hoặc tự đứng làm môi giới như
cho các vua, các đại thần của vua, cho các vị Sát-đế-
lỵ, cho các vị Bà-la-môn, cho các gia chủ cho các
thanh niên và nói rằng: "Hãy đi đến chỗ ấy, hãy đi
lại chỗ kia, mang cái này lại, đem cái này đến chỗ
kia". Còn vị ấy thì từ bỏ đưa các tin tức và đứng làm
môi giới. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới
luật.

55. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống lừa đảo, nói lời siễm nịnh, gợi ý, dèm pha, cầu lợi. Còn vị ấy thì từ bỏ nói lời lừa đảo và siểm nịnh như trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

TỶ KHEO                                            1159

56. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã
dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự
nuôi sống bằng những tà hạnh như xem tướng tay
chân, chiêm tướng, triệu tướng, mộng tướng, thân
tướng, dấu chuột cắn, tế lửa, tế muỗng, dùng miệng
phun hạt cải v. v... vào lửa, tế vỏ lúa, tế tấm, tế gạo,
tế thục tô, tế máu, khoa xem chi tiết, khoa xem địa
lý, khoa xem mộng, khoa cầu thần ban phước, khoa
cầu quỷ ma, khoa dùng bùa chú khi ở trong nhà bằng
đất, khoa rắn, khoa thuốc độc, khoa bò cạp, khoa
chim, khoa chim quạ, khoa đoán số mạng, khoa ngừa
tên bắn, khoa biết tiếng nói của chim. Còn vị ấy thì
tránh xa những tà hạnh kể trên. Như vậy là giới hạnh
của vị ấy trong giới luật.

57. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng như xem tướng các hòn ngọc, tướng que gậy, tướng áo quần, tướng gươm kiếm, tướng mũi tên, tướng cây cung, tướng võ khí, tướng đàn bà, tướng đàn ông, tướng thiếu niên, tướng thiếu nữ, tướng đầy tớ nam, tướng đầy tớ nữ, tướng voi, tướng ngựa, tướng trâu, tướng bò đực, tướng bò cái, tướng dê, tướng cừu, tướng gia cầm, tướng chim cun cút, tướng con cắc kè, tướng vật tai dài, tướng ma, tướng thú vật. Còn vị ấy thì tránh xa những tà mạng kể trên. Như vậy là giới hạnh của vị

TỶ KHEO                                               1160

ấy trong giới luật.

58. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã
dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự
nuôi sống bằng những tà mạng, như đoán trước:
"Vua sẽ tiến quân, vua sẽ lùi quân, vua bản xứ sẽ tấn
công, vua ngoại bang sẽ triệt thối, vua bản xứ sẽ
thắng trận, vua ngoại bang sẽ thắng trận, vua bản xứ
sẽ bại trận. Như vậy sẽ có sự thắng trận cho phe bên
này, sẽ có sự bại trận cho phe bên kia". Còn vị ấy thì
từ bỏ những tà mạng kể trên. Như vậy là giới hạnh
của vị ấy trong giới luật.

59. Trong khi có một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn nuôi sống bằng những tà mạng, như đoán trước: "Sẽ có nguyệt thực, sẽ có nhật thực, sẽ có tinh thực, mặt trăng, mặt trời sẽ đi đúng chánh đạo, mặt trăng mặt trời sẽ đi ngoài chánh đạo, sẽ có sao băng, các tinh tú sẽ đi đúng chánh đạo, các tinh tú sẽ đi ngoài chánh đạo, sẽ có sao băng, sẽ có lửa cháy các phương hướng, sẽ có động, sẽ có sấm trời, mặt trăng mặt trời các sao sẽ mọc, sẽ lặn, sẽ mờ, sẽ sáng, nguyệt thực sẽ có kết quả như thế này, nhật thực sẽ có kết quả như thế này, mặt trăng mặt trời đi đúng chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, mặt trăng mặt trời đi ngoài chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, các tinh tú đi

TỶ KHEO                                             1161

đúng chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, các tinh
tú đi ngoài chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, sao
băng sẽ có kết quả như thế này, lửa cháy các phương
sẽ có kết quả như thế này, động đất sẽ có kết quả như
thế này, sấm trời sẽ có kết quả như thế này, mặt trăng
mặt trời các sao mọc lặn sáng mờ sẽ có kết quả như
thế này". Còn vị ấy thì tránh xa không tự nuôi sống
bằng tà mạng kể trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy
trong giới luật.

60. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã
dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự
nuôi sống bằng tà mạng, như đoán trước: "Sẽ có
nhiều mưa, sẽ có đại hạn, sẽ được mùa, sẽ mất mùa,
sẽ được an ổn, sẽ bị hiểm họa, sẽ có bệnh, sẽ không
có bệnh, hay làm các nghề như đếm trên ngón tay,
kế toán, cộng số lớn, làm thư, làm theo thế tình". Còn
vị ấy thì tránh xa các tà mạng kể trên. Như vậy là
giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

61. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng, như sắp đặt ngày lành để rước dâu hay rễ về nhà, sắp đặt ngày lành để đưa dâu hay rễ, lựa ngày giờ tốt để hòa giải, lựa ngày giờ tốt để chia rẽ, lựa ngày giờ tốt để đòi nợ, lựa ngày giờ tốt để cho mượn hay tiêu tiền, dùng bùa chú để

TỶ KHEO                                               1162

giúp người được may mắn, dùng bùa chú để khiến người bị rủi ro, dùng bùa chú để phá thai, dùng bùa chú làm cóng lưỡi, dùng bùa chú khiến quai hàm không cử động, dùng bùa chú khiến người phải bỏ tay xuống, dùng bùa chú khiến tai bị điếc, hỏi gương soi, hỏi phù đồng thiếu nữ, hỏi thiên thần để biết họa phước, thờ mặt trời, thờ đại địa, phun ra lửa, cầu Siri thần tài. Còn vị ấy thì tránh xa các tà mạng kể trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

62. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng, như dùng các ảo thuật để được yên ổn, để khỏi làm các điều đã hứa, để được che chở khi ở trong nhà bằng đất, để dương được thịnh, để làm người liệt dương, để tìm đất tốt làm nhà, để cầu phước cho nhà mới, lễ rửa miệng, lễ tắm, lễ hy sinh, làm cho mửa, làm cho xổ, bài tiết các nhơ bẩn về phía trên, bài tiết các nhơ bẩn về phía dưới, tẩy tịnh trong đầu, thoa dầu trong tai, nhỏ thuốc mắt, cho thuốc qua lỗ mũi, xức thuốc mắt, thoa dầu cho mắt, chữa bệnh cho mắt, làm thầy thuốc, mổ xẻ chữa bệnh cho con nít, cho thuốc uống bằng các loại rễ cây, ngăn ngừa công hiệu của thuốc. Còn vị ấy thì tránh xa các tà mạng kể trên. Như vậy là giới hạnh của vị ấy trong giới luật.

TỶ KHEO                                              1163

63. Và như vậy, Đại vương, vị Tỷ-kheo ấy, nhờ đầy
đủ giới luật nên không thấy sợ hãi từ một chỗ nào về
phương diện hộ trì giới luật. Đại vương, như một vị
Sát đế lỵ đã làm lễ quán đảnh, đã hàng phục kẻ thù
địch, không còn thấy sợ hãi từ chỗ nào nữa về
phương diện thù địch. Cũng vậy, này Đại vương, Tỷ-
kheo ấy nhờ đầy đủ giới luật, nên không thấy sợ hãi
từ một chỗ nào về phương diện hộ trì giới luật. Vị ấy
nhờ đầy đủ giới luật cao quý này, nên hưởng lạc thọ,
nội tâm không vẩn đục. Như vậy, này Đại vương,
Tỷ-kheo đầy đủ giới luật.

64. Đại vương, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các căn?

Này Đại vương, khi mắt thấy sắc, Tỷ-kheo không
nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng.
Những nguyên nhân gì, khiến nhãn căn không được
chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp
khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì
nhãn căn, thiệt hành sự hộ trì nhãn căn.

Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thiệt

TỶ KHEO                                             1164

hành sự hộ trì ý căn. Vị ấy, nhờ sự hộ trì cao quý các căn ấy, nên hưởng lạc thọ nội tâm, không vẩn đục. Như vậy, này Đại vương, Tỷ-kheo hộ trì các căn.

65. Đại vương, thế nào là Tỷ-kheo chánh niệm tỉnh giác?

Đại vương, ở đây, Tỷ-kheo khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh giác, khi ăn, uống, nhai, nuốt đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác. Như vậy, này Đại vương, Tỷ-kheo chánh niệm tỉnh giác.

66. Đại vương, thế nào là Tỷ-kheo biết đủ?

Ở đây Tỷ-kheo bằng lòng với tấm y để che thân, với
đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi tại chỗ nào cũng
mang theo (y và bình bát). Đại vương, cũng như con
chim bay đến chỗ nào cũng mang theo hai cánh; cũng
vậy, Đại vương, vị Tỷ-kheo bằng lòng với tấm y để
che thân, với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi tại chỗ
nào cũng mang theo. Như vậy, này Đại vương, là Tỷ-
kheo biết đủ.

67. Vị ấy, với giới uẩn cao quý này, với sự hộ trì các

TỶ KHEO                                               1165

căn cao quý này, với chánh niệm tỉnh giác cao quý
này, với hạnh biết đủ cao quý này, lựa một chỗ thanh
vắng, tịch mịch, như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá,
bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi
khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết già, lưng
thẳng tại chỗ nói trên, và an trú chánh niệm trước
mặt.

68. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm, thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm và thụy miên; với tâm tưởng hướng về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm, thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối tiếc, vị ấy sống không trạo cử, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết trạo cử, hối tiếc. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

69. Này Đại vương, như một người mắc nợ, liền làm các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt, người ấy không những trả được nợ cũ, còn có tiền dư để nuôi dưỡng vợ. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia mắc nợ nên làm các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt, ta không những trả được nợ cũ, còn có tiền

TỶ KHEO                                            1166

dư để nuôi dưỡng vợ". Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.

70. Này Đại vương, như một người bị bệnh, đau đớn,
trầm trọng, ăn uống không tiêu, thể lực suy yếu. Sau
một thời gian người ấy khỏi bệnh, ăn uống tiêu
thông, thể lực khôi phục. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia bị bệnh, đau đớn trầm trọng, ăn uống không tiêu,
thể lực suy yếu. Nay ta khỏi bệnh, ăn uống tiêu
thông, thể thực khôi phục". Người ấy nhờ vậy được
sung sướng hoan hỷ.

71. Này Đại vương, như một người bị nhốt trong ngục. Người ấy sau một thời gian, được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia bị nhốt trong ngục, nay ta được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn". Người ấy nhờ vậy được sung sướng hoan hỷ.

72. Này Đại vương, như một người nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự do đi lại. Người ấy, sau một thời gian, thoát khỏi cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người khác, một người được giải thoát, được tự do đi lại. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia bị cảnh nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự do đi lại. Nay ta thoát cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người

TỶ KHEO                                            1167

khác, một người được giải thoát, được tự do đi lại". Người ấy nhờ vậy được sung sướng hoan hỷ.

73. Này Đại vương, như một người giàu có, nhiều tài sản, đang đi qua bãi sa mạc, thiếu lương thực, đầy những nguy hiểm. Người ấy, sau một thời gian đã đi khỏi sa mạc, đến đầu làng vô sự, yên ổn, không có nguy hiểm. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia giàu có, nhiều tài sản, đi qua bãi sa mạc thiếu lương thực, đầy những nguy hiểm. Nay ta đã đi qua khỏi bãi sa mạc ấy, đến đầu làng vô sự, yên ổn, không có nguy hiểm". Người ấy nhờ vậy được sung sướng hoan hỷ.

74. Như vậy, này Đại vương, Tỷ-kheo tự mình quán
năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh
hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường sa
mạc. Này Đại vương, cũng như không mắc nợ, như
không bệnh tật, như được khỏi tù tội, như được tự
do, như đất lành yên ổn, này Đại vương, Tỷ-kheo
quán năm triền cái khi diệt trừ chúng.

75. Khi quán tự thân đã xả ly năm triền cái ấy, hân hoan sanh; do hân hoan nên hỷ sanh; do tâm hoan hỷ, thân được khinh an; do thân khinh an, lạc thọ sanh; do lạc thọ, tâm được định tĩnh. Tỷ-kheo ly dục, ly ác pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Tỷ-kheo

TỶ KHEO                                             1168

thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy
thân mình với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ
nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh
ấy thấm nhuần.

76. Này Đại vương, như một người hầu tắm lão luyện
hay đệ tử người hầu tắm. Sau khi rắc bột tắm trong
thau bằng đồng, liền nhồi bột ấy với nước, cục bột
tắm ấy được thấm nhuần nước ướt, trào trộn với
nước ướt, thấm ướt cả trong lẫn ngoài với nước,
nhưng không chảy thành giọt. Cũng vậy, này Đại
vương, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung
mãn, tràn đầy thân hình với hỷ lạc do ly dục sanh,
không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc
do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

 Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

77. Lại nữa, này Đại vương, Tỷ-kheo ấy diệt tầm và
tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc
do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm
Tỷ-kheo ấy thấm nhuần, tẩm ướt làm cho sung mãn,
tràn đầy thân mình với hỷ lạc do định sanh, không
một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do
định sanh ấy thấm nhuần.

TỶ KHEO                                            1169

78. Này Đại vương, ví như một hồ nước, nước tự
trong dâng lên, phương Đông không có lỗ nước chảy
ra, phương Tây không có lỗ nước chảy ra, phương
Bắc không có lỗ nước chảy ra, phương Nam không
có lỗ nước chảy ra, và thỉnh thoảng trời lại mưa lớn.
Suối nước mát từ hồ nước ấy phun ra thấm nhuần,
tẩm ướt, làm cho sung mãn tràn đầy hồ nước ấy, với
nước mát lạnh, không một chỗ nào của hồ nước ấy
không được nước mát lạnh thấm nhuần. Cũng vậy,
này Đại vương, Tỷ-kheo thấm nhuần tẩm ướt, làm
cho sung mãn tràn đầy thân mình với hỷ lạc do định
sanh, không một chỗ nào trên toàn thân, không được
hỷ lạc do định sanh ấy thấm nhuần.

 Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

79. Lại nữa, này Đại vương, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc
Thánh gọi là "Xả niệm lạc trú", chứng và an trú thiền
thứ ba. Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung
mãn tràn đầy thân mình với lạc thọ không có hỷ ấy,
không một chỗ nào trên toàn thân, không được lạc
thọ không có hỷ ấy thấm nhuần.

80. Này Đại vương, ví như trong hồ sen xanh, hồ sen

TỶ KHEO                                            1170

hồng, hồ sen trắng, có những sen xanh, sen hồng hay
sen trắng. Những bông sen ấy sanh trong nước, lớn
lên trong nước, không vượt khỏi nước, nuôi sống
dưới nước, từ đầu ngọn cho đến gốc rễ đều thấm
nhuần tẩm ướt, đầy tràn thấu suốt bởi nước mát lạnh
ấy, không một chỗ nào của toàn thể sen xanh, sen
hồng hay sen trắng không được nước mát lạnh ấy
thấm nhuần. Cũng vậy, này Đại vương Tỷ-kheo thấm
nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân
mình với lạc thọ không có hỷ ấy, không một chỗ nào
trên toàn thân không được lạc thọ không có hỷ ấy
thấm nhuần.

 Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

81. Lại nữa, này Đại vương, Tỷ-kheo, xả lạc, xả khổ,
diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú vào thiền
thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Tỷ-
kheo ấy thấm nhuần toàn thân mình với tâm thuần
tịnh trong sáng, không một chỗ nào trên toàn thân
không được tâm thuần tịnh trong sáng ấy thấm
nhuần.

82. Này Đại vương, ví như một người ngồi, dùng tấm vải trắng trùm đầu, không một chỗ nào trên toàn

TỶ KHEO                                            1171

thân không được vải trắng ấy che thấu. Cũng vậy,
này Đại vương, Tỷ-kheo thấm nhuần toàn thân mình
với tâm thuần tịnh, trong sáng, không một chỗ nào
trên toàn thân không được tâm thuần tịnh trong sáng
ấy thấm nhuần.

 Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu, thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

83. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng,
vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm,
hướng tâm đến chánh trí, chánh kiến. Vị ấy biết:
Thân này của ta là sắc pháp, do bốn đại thành, do
cha mẹ sanh, nhờ cơm cháo nuôi dưỡng, vô thường,
biến hoại, phấn toái, đoạn tuyệt, hoại diệt, trong thân
ấy thức ta lại nương tựa và bị trói buộc.

84. Này Đại vương, ví như một hòn lưu ly bảo châu, đẹp đẽ, trong suốt, có tám mặt, khéo dũa, khéo mài, sáng chói, không uế trược, đầy đủ tất cả mỹ tướng. Và một sợi giây được xâu qua hòn ngọc ấy, sợi giây màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng nhạt. Một người có mắt cầm hòn ngọc ấy trên tay sẽ thấy: Hòn lưu ly bảo châu này, đẹp đẽ, trong suốt, có tám mặt, khéo dũa, khéo mài, sáng chói,

TỶ KHEO                                              1172

không uế trược, đầy đủ tất cả mỹ tướng. Và sợi giây này được xâu qua hòn ngọc ấy, sợi giây màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng nhạt.

Cũng vậy, này Đại vương, với tâm định tĩnh, thuần
tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu
nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy.
Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến chánh trí, chánh
kiến. Vị ấy biết: Thân này của ta là sắc pháp, do bốn
đại thành, do cha mẹ sanh, nhờ cơm cháo nuôi
dưỡng, vô thường, biến hoại, phấn toái, đoạn tuyệt,
hoại diệt. Trong thân ấy thức ta lại nương tựa và bị
trói buộc.

Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu và thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

85. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm,
không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững
chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo chú tâm, hướng
tâm đến sự hóa hiện một thân do ý làm ra. Vị ấy
tạo một thân khác từ nơi thân này, cũng là sắc pháp,
do ý làm ra, đầy đủ các chi tiết lớn nhỏ, không thiếu
một căn nào.

86. Này Đại vương, ví như một người rút một cây lau ra ngoài vỏ. Người ấy nghĩ: Đây là vỏ, đây là cây

TỶ KHEO                                            1173

lau; vỏ khác, cây lau khác và cây lau từ vỏ rút ra. Này Đại vương, ví như một người rút thanh kiếm từ bao kiếm; thanh kiếm khác, bao kiếm khác, và thanh kiếm từ nơi bao kiếm rút ra. Này Đại vương, ví như một người lột xác một con rắn. Người ấy nghĩ: Đây là con rắn, đây là xác rắn, con rắn khác, xác rắn khác, và con rắn từ nơi xác rắn được lột ra.

Cũng vậy, này Đại vương, với tâm định tĩnh, thuần
tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu
nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy,
Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến sự hiện hóa một
thân do ý làm ra. Vị ấy tạo một thân khác từ nơi thân
này, cũng là sắc pháp, do ý tạo thành, đầy đủ các chi
tiết lớn nhỏ, không thiếu một căn nào.

Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

87. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến các thần thông. Vị ấy chứng được các loại thần thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi ngang hư không; độn

TỶ KHEO                                            1174

thổ, trồi lên ngang qua đất liền, như ở trong nước; đi
trên nước không chìm như trên đất liền; ngồi kiết già
đi trên hư không như con chim; với bàn tay, chạm và
rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại oai lực, đại
oai thần như vậy; có thể tự thân bay đến cõi Phạm
thiên.

88. Này Đại vương, ví như một người thợ gốm khéo tay, hay đệ tử người thợ gốm, với đất sét khéo nhồi nhuyễn, có thể làm các loại đồ gốm tùy theo sở thích. Này Đại vương, ví như một người thợ ngà khéo tay, hay đệ tử người thợ ngà, với ngà khéo đẽo dũa có thể làm các loại đồ ngà tùy theo sở thích. Này Đại vương, ví như người thợ vàng khéo tay hay đệ tử người thợ vàng, với vàng khéo tinh nhuyễn có thể làm cho các loại đồ vàng tùy theo sở thích.

Cũng vậy này Đại vương, với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm hướng tâm đến các thần thông. Vị ấy chứng được các thần thông một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình biến hình, đi ngang qua vách, qua tường, qua núi, như đi ngang qua hư không; độn thổ trồi lên, ngang qua đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già đi trên hư không như

TỶ KHEO                                              1175

con chim; với bàn tay chạm và rờ mặt trời và mặt trăng, những vật có đại oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên.

Này Đại vương đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

89. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm,
không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững
chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng
tâm đến thiên nhĩ thông. Tỷ-kheo với thiên nhĩ
thanh tịnh siêu nhân có thể nghe hai loại tiếng, chư
Thiên và Người, xa và gần.

90. Này Đại vương, ví như một người đang đi qua đường, nghe tiếng trống lớn, tiếng trống nhỏ, tiếng loa, tiếng xập xõa và tiếng kiểng. Người ấy nghĩ: "Đây là tiếng trống lớn, đây là tiếng trống nhỏ, đây là tiếng loa, tiếng xập xõa, tiếng kiểng".

Cũng vậy, này Đại vương, với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến thiên nhĩ thông. Tỷ-kheo với thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân, có thể nghe hai loại tiếng, chư Thiên và Người, xa và gần.

TỶ KHEO                                             1176

Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

91. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm,
không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững
chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng
tâm đến tha tâm thông. Tỷ-kheo sau khi đi sâu vào
tâm của chúng sanh, của loài người với tâm của
mình, vị ấy biết được như sau:

 Tâm có tham, biết là tâm có tham. Tâm không có tham, biết là tâm không có tham.

 Tâm có sân, biết là tâm có sân. Tâm không có sân, biết là tâm không có sân.

 Tâm có si, biết là tâm có si. Tâm không có si, biết là tâm không có si.

 Tâm chuyên chú, biết là tâm chuyên chú. Tâm tán loạn, biết là tâm tán loạn.

 Đại hành tâm, biết là đại hành tâm. Không phải đại hành tâm, biết không phải là đại hành tâm.

 Tâm chưa vô thượng, biết là tâm chưa vô thượng, Tâm vô thượng, biết là tâm vô thượng.

TỶ KHEO                                            1177

 Tâm thiền định, biết là tâm thiền định. Tâm không thiền định, biết là tâm không thiền định.

 Tâm giải thoát, biết là tâm giải thoát. Tâm không giải thoát, biết là tâm không giải thoát.

92. Này Đại vương, ví như một người đàn bà, một người đàn ông, một thiếu niên trẻ hay một thanh niên ưa trang sức, nhìn mặt của mình trong tấm gương trong sạch, sáng suốt hay một chậu nước trong. Nếu mặt có tỳ vết, liền biết mặt có tỳ vết; nếu mặt không có tỳ vết, liền biết mặt không có tỳ vết.

Cũng vậy, này Đại vương, với tâm định tĩnh, không
cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn
tâm, hướng tâm đến tha tâm thông. Tỷ-kheo sau khi
đi sâu vào tâm của chúng sanh, của mọi người với
tâm của mình, vị ấy biết được như sau:

 Tâm có tham, biết tâm có tham. Tâm không có tham, biết tâm không có tham.

 Tâm có sân biết tâm có sân. Tâm không có sân, biết tâm không có sân. .

 Tâm có si, biết tâm có si. Tâm không có si, biết

TỶ KHEO                                            1178

tâm không có si.

 Tâm chuyên chú, biết là tâm chuyên chú. Tâm tán loạn, biết là tâm tán loạn.

 Đại hành tâm, biết là đại hành tâm; không phải là đại hành tâm, biết không phải là đại hành tâm.

 Tâm chưa vô thượng, biết là tâm chưa vô thượng. Tâm vô thượng, biết là tâm vô thượng.

 Tâm thiền định, biết là tâm thiền định. Tâm không thiền định, biết là tâm không thiền định.

 Tâm giải thoát, biết là tâm giải thoát. Tâm không giải thoát biết là tâm không giải thoát.

93. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ

TỶ KHEO                                            1179

rằng: "Tại chỗ kia ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy Tỷ-kheo nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết.

94. Này Đại vương, ví như một người đi từ làng mình
đến làng khác, từ làng ấy đi đến một làng khác nữa,
và từ làng này lại trở về làng của mình. Người ấy
nghĩ: "Ta từ làng của mình đi đến làng kia, nơi đây
ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói
như thế này, đã yên lặng như thế này. Từ nơi làng
nọ, ta đã trở về làng của ta".

Cũng vậy, này Đại vương, với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại

TỶ KHEO                                             1180

kiếp và thành kiếp. Vị ấy nhớ: "Tại chỗ kia, ta có tên
như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế
này, ăn uống như thế này, thọ khổ lạc như thế này,
tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ
kia, ta được sanh ra chỗ nọ, tại đây, ta có tên như thế
này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn
uống như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ
đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được
sanh ra ở đây". Như vậy, Tỷ-kheo nhớ đến nhiều đời
sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi
tiết.

- Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu, thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

95. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến trí huệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của chúng: "Này các Hiền giả, những Tôn giả này làm những điều ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến.

TỶ KHEO                                              1181

Những người này sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này
các Hiền giả, còn những chúng sanh nào làm những
thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc
Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh
kiến, những người này, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh lên các thiện thú, cõi trời, trên đời
này. Như vậy vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu
nhân thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ
rằng chúng sanh, người hạ liệt kẻ cao sang, người
đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh, đều
do hạnh nghiệp của chúng.

96. - Này Đại vương, ví như một tòa lầu có thượng
đài, giữa ngã tư đường, một người có mắt đứng trên
ấy, sẽ thấy những người đi vào nhà, đi từ nhà ra, đi
qua lại trên đường, ngồi ở giữa ngã tư hay trên đài
thượng. Người ấy nghĩ: "Những người này đi vào
nhà, những người này đi từ nhà ra, những người này
đi qua lại trên đường, những người này ngồi giữa
ngã tư, trên đài thượng".

Cũng vậy, này Đại vương với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu

TỶ KHEO                                             1182

nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của chúng: Này các Hiền giả, những chúng sanh này làm những ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến, những người này sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Hiền giả, còn những chúng sanh nào làm các thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến, những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các thiện thú, cõi trời, trên đời này. Như vậy, với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh, vị ấy biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của chúng. Này Đại vương, đó là quả thiết thực, hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

97. "Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật "đây là khổ", biết như thật "đây là nguyên nhân của khổ", biết như

TỶ KHEO                                             1183

thật "đây là khổ diệt", biết như thật "đây là con đường đưa đến khổ diệt", biết như thật "đây là những lậu hoặc", biết như thật "đây là nguyên nhân của lậu hoặc", biết như thật "đây là sự diệt trừ các lậu hoặc", biết như thật "đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: Ta đã giải thoát. Vị ấy biết: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm; sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa.

98. - Này Đại vương, ví như tại dãy núi lớn có một hồ nước, thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Một người có mắt, đứng trên bờ sẽ thấy con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá bơi qua lại hay đứng một chỗ. Vị ấy nghĩ: "Đây là hồ nước thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Đây là những con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá đang bơi qua lại hay đứng yên một chỗ".

Cũng vậy, này Đại vương, với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy. Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật "đây là nguyên nhân

TỶ KHEO                                              1184

của khổ", biết như thật "đây là khổ diệt", biết như
thật "đây là con đường đưa đến khổ diệt", biết như
thật "đây là những lậu hoặc", biết như thật "đây là
nguyên nhân của lậu hoặc", biết như thật "đây là sự
diệt trừ các lậu hoặc", biết như thật "đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu
biết như vậy, nhờ nhận thức như vậy, tâm của vị ấy
thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô
minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, vị ấy biết:
Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần
làm đã làm; sau đời hiện tại, không có đời sống nào
khác nữa.

Này Đại vương, đó là quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn, còn vi diệu thù thắng hơn những quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-môn trước.

 Này Đại vương, không có một quả thiết thực
hiện tại của hạnh Sa-môn nào vi diệu và thù
thắng hơn quả thiết thực hiện tại của hạnh Sa-
môn này.

99. Được nghe nói vậy, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha bạch Thế Tôn: "Thật là vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật là vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem

TỶ KHEO                                            1185

đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Và nay
con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tỷ-kheo
Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử, từ nay trở
đi cho đến mạng chúng, con trọn đời quy ngưỡng.
Bạch Thế Tôn, con đã phạm một trọng tội. Vì ngu si,
vì vô minh, vì bất thiện, con đã hại mạng phụ vương
con, một vị vua chơn chánh, để đạt vương quyền.
Mong Thế Tôn nhận cho con tội ấy là một tội để con
ngăn chận về tương lai".

100. Đại vương, thật là một trọng tội. Vì ngu si, vì vô minh, vì bất thiện, Đại vương đã hại mạng phụ vương, một vị vua chơn chánh, để đoạt vương quyền. Vì Đại vương đã thấy tội ấy là một tội, đã thú tội đúng với Chánh pháp, Ta nhận tội ấy cho Đại vương. Đó là một sự tiến bộ, này Đại vương, trong luật pháp của bậc Thánh, những ai thấy tội là tội, thú tội đúng với Chánh pháp, và ngăn chận ở tương lai.

101. Được nghe nói vậy, Ajàtasattu, con bà Videhi,
vua nước Magadha bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn,
nay chúng con phải cáo từ, chúng con có nhiều bổn
phận, nhiều việc phải làm".

Đại vương hãy làm những gì Đại vương nghĩ ra là

TỶ KHEO                                            1186

phải thời.

Lúc bấy giờ, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước
Magadha hoan hỷ tán thán lời dạy của Thế Tôn, từ
chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu
hướng về Thế Tôn và từ biệt.

102. Lúc bấy giờ, khi Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha đi chưa bao lâu, Thế Tôn liền bảo các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, tâm vua ấy rất ăn năn, này các
Tỷ-kheo, tâm vua ấy rất hối lỗi. Nếu vua ấy không
hại mạng vua cha, một vị vua rất chân chánh, thì tại
ngay chỗ ngồi này, vua ấy đã chứng được pháp nhãn,
không trần cấu, không ô uế.

Thế Tôn thuyết pháp như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                           1187

199 Tiến trình tu tập - Kinh SÁU SANH LOẠI – Tăng III, 169

SÁU SANH LOẠI –Tăng III, 169

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràijagaha (Vương Xá),
tại núi Gijjhakùta (Linh Thứu). Rồi Tôn giả Ànanda
đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Ànanda bạch Thế Tôn:
2. - Bạch Thế Tôn, Tôn giả Pùrana Kassapa trình bày
sáu sanh loại: sanh loại đen, sanh loại xanh, sanh loại
đỏ, sanh loại vàng, sanh loại trắng, sanh loại hết sức
trắng.
Ở đây, bạch Thế Tôn, đây là loại sanh đen do Pùrana
Kassapa trình bày: "Kẻ giết cừu, kẻ giết heo, kẻ giết
chim, kẻ săn thú, kẻ hung bạo, người đánh cá, kẻ ăn
trộm, kẻ ăn trộm giết người, kẻ ngục tốt và những
người khác theo nghề tàn ác". Ở đây, bạch Thế Tôn,
đây là các sanh loại xanh do Pùrana Kassapa trình
bày: "Các Tỷ-kheo sống như cỏ gai đâm bên hông,
và tất cả những ai khác chủ trương nghiệp nhân luận,
nghiệp quả luận". Ở đây, bạch Thế Tôn, đây là các
sanh loại đỏ do Pùrana Kassapa trình bày: "Các Ni-
kiền-tử và những kẻ mặc một tấm vải". Ở đây, bạch

TỶ KHEO                                              1188

Thế Tôn, là các sanh loại vàng do Pùrana Kassapa
trình bày: "Các gia chủ và đệ tử những người ở trần
truồng". Ở đây, bạch Thế Tôn, đây là các sanh loại
trắng do Pùrana Kassapa trình bày: "Các tà mạng
ngoại đạo và đệ tử của họ". Ở đây, bạch Thế Tôn,
đây là các sanh loại hết sức trắng do Pùrana Kassapa
trình bày: "Nanda Vaccha, Kisa Sankicca và
Makkhali Gosàla". Bạch Thế Tôn, sáu sanh loại này
do Pùrana Kassapa trình bày.
3. - Này Ànanda, có phải toàn thế giới đều đồng ý
chấp nhận sự trình bày thành sáu sanh loại này của
Pùrana Kassapa không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Ví như này Ànanda, một người nghèo khổ, không
có sở hữu, sống túng thiếu, dầu miễn cưỡng, không
muốn, người ta quăng cho người ấy một miếng thịt
và nói: "Hãy ăn miếng thịt này, này Người kia, và trả
tiền luôn". Cũng vậy, này Ànanda là lời tuyên bố của
Pùrana Kassapa về sáu sanh loại này cho những Sa-
môn, Bà-la-môn ấy, không được họ đồng ý, như bởi
một kẻ ngu si, không thông minh, không biết thích
ứng, bất thiện.
Này Ànanda, Ta tuyên bố có sáu sanh loại, hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói:
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                            1189

Tôn giả Ànanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như
sau:
4. - Này Ànanda, thế nào là sáu sanh loại?
Ở đây, này Ànanda,
- Có một số sanh loại đen, sanh ra các pháp đen.
- Có một số sanh loại đen sanh ra pháp trắng.
- Có một số sanh loại đen sanh ra Niết-bàn,
không đen không trắng.
- Có một số sanh loại trắng sanh ra pháp đen.
- Có một số sanh loại trắng sanh ra pháp trắng.
- Có một số sanh loại trắng sanh ra Niết-bàn,
không đen không trắng.
Và này, Ànanda, thế nào là một số sanh loại đen sanh
ra pháp đen?
5. Ở đây, này Ànanda, có một số người sanh ra trong
gia đình thấp kém, gia đình người đổ phân hay gia
đình người thợ săn, hay gia đình người đan tre, hay
gia đình người đóng xe, hay gia đình người quét rác,
hay trong gia đình một người nghèo khổ, khó tìm
được đồ ăn uống để sống, khó tìm cho được đồ ăn đồ
mặc. Và người ấy xấu xí, khó nhìn, lùn thấp, nhiều
bệnh hoạn, đui một mắt, tàn tật, còm, què, hay đi
khấp khểnh, không có được đồ ăn, đồ uống, đồ mặc,
xe cộ, vòng hoa, hương, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ ở và

TỶ KHEO                                           1190

đèn. Người ấy làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về
lời, làm ác hạnh về ý. Người ấy do làm ác hạnh về
thân, về lời, về ý, sau khi thân hoại mạng chung sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy, này
Ànanda, là hạng sanh loại đen sanh ra pháp đen.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại đen sanh
ra pháp trắng?
6. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình thấp kém... chỗ nằm, chỗ ở và đèn. Người
ấy làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời, làm
thiện hạnh về ý. Người ấy do làm thiện hạnh về thân,
về lời, về ý, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào
cõi lành, Thiên giới, thế giới này. Như vậy, này
Ànanda, là hạng sanh loại đen sanh ra pháp trắng.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại đen sanh
ra Niết-bàn, không đen không trắng?
7. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình thấp kém... và người ấy xấu xí, khó nhìn,
lùn thấp. Người ấy, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà
sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị
ấy xuất gia như vậy, sau khi đoạn tận năm triền cái,
làm cho muội lược các kiết sử về tâm với trí tuệ, trú
tâm trên Bốn niệm xứ, như thật tu tập Bảy giác chi,
sanh ra Niết-bàn không đen không trắng. Như vậy,
này Ànanda là hạng sanh loại đen sanh ra Niết-bàn,
không đen không trắng.

TỶ KHEO                                            1191

Và này Ànanda, thế nào là sanh loại trắng sanh ra
pháp đen?
8. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-ly đại phú,
hay trong gia đình Bà-la-môn đại phú, hay trong gia
đình gia chủ đại phú, phú hào, có tiền của lớn, tài sản
lớn, có nhiều vàng bạc, có nhiều tài sản, vật dụng,
nhiều tiền của, ngũ cốc. Người ấy lại đẹp trai, dễ
nhìn, dễ thương, với màu da tuyệt đẹp, mỹ miều.
Người ấy lại được ăn đồ ăn, đồ uống, áo mặc, xe cộ,
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú,
đèn đuốc. Người ấy làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh
về lời, làm ác hạnh về ý. Người ấy do làm ác hạnh
về thân, do làm ác hạnh về lời, do làm ác hạnh về ý,
sau khi thân hoại mạng chung sanh, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đạo xứ, địa ngục. Như vậy, này Ànanda, là
hạng sanh loại trắng sanh ra pháp đen.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại trắng sanh
ra pháp trắng?
9. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-ly đại phú...
chỗ trú, đèn đuốc. Người ấy làm thiện hạnh về thân,
làm thiện hạnh về lời, làm thiện hạnh về ý. Người ấy
do làm thiện hạnh về thân, do làm thiện hạnh về lời,
do làm thiện hạnh về ý, sau khi thân hoại mạng
chung sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

TỶ KHEO                                              1192

Như vậy, này Ànanda, là hạng sanh loại trắng sanh
ra pháp trắng.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại trắng sanh
ra Niết-bàn, không đen không trắng?
10. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-lỵ đại phú...
chỗ trú, đèn đuốc. Vị ấy, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp
áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia
đình. Vị ấy xuất gia như vậy, sau khi đoạn tận năm
triền cái, làm cho muội lược các kiết sử về tâm với
trí tuệ, trú tâm trên Bốn niệm xứ, như thật tu tập Bảy
giác chi, sanh ra Niết-bàn không đen không trắng.
Như vậy, này Ànanda là hạng sanh loại trắng sanh ra
Niết-bàn, không đen không trắng.
Này Ànanda, đây là sáu sanh loại.

TỶ KHEO                                             1193

200 Tiến trình tu tập - Kinh TỰ HÀNH HẠ MÌNH – Tăng II, 214

TỰ HÀNH HẠ MÌNH – Tăng II, 214

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người tự hành
khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người tự hành
khổ người, chuyên tâm hành khổ người.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người tự hành
khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình, và hành
khổ người, chuyên tâm hành khổ người.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không
hành khổ mình, không chuyên tâm hành khổ
mình. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người
không hành khổ người, không chuyên tâm
hành khổ người.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không hành
khổ mình, không chuyên tâm hành khổ mình, không
hành khổ người, không chuyên tâm hành khổ người.
Hạng người ấy không hành khổ mình, không hành
khổ người, hiện tại sống không tham ái, tịch tịnh,

TỶ KHEO                                         1194

cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã trú vào phạm thể.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người tự hành khổ mình, chuyên tâm tự hành khổ mình?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sống lõa thể, sống phóng túng không theo lễ nghi, liếm tay cho sạch, đi khất thực không chịu bước tới, đi khất thực không chịu đứng một chỗ, không nhận đồ ăn mang đến, không nhận đồ ăn dành riêng, không nhận mời đi ăn, không nhận từ nơi miệng nồi, không nhận từ nơi miệng chảo, không nhận tại ngưỡng cửa, không nhận giữa những cây gậy, không nhận giữa những cối giã gạo, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người đàn bà có thai, không nhận từ người đàn bà đang cho con bú, không nhận từ người đàn bà đang đi đến giữa người đàn ông, không nhận đồ ăn đi quyên, không nhận tại chỗ có chó đứng, không nhận tại chỗ có ruồi bu, không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, rượu men, không uống nước cháo. Vị ấy chỉ nhận ăn tại một nhà hay chỉ nhận ăn một miếng, hay vị ấy chỉ nhận ăn tại hai nhà hay chỉ nhận ăn hai miếng, … hay vị ấy chỉ nhận ăn tại bảy nhà hay chỉ nhận ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi sống chỉ với một bát, nuôi sống chỉ với hai bát … nuôi sống chỉ với bảy bát. Vị ấy chỉ ăn một ngày một bữa, hai ngày

TỶ KHEO                                            1195

một bữa, bảy ngày một bữa. Như vậy, vị ấy sống theo hạnh tiết chế ăn uống, cho đến nửa tháng mới ăn một lần. Vị ấy chỉ ăn cỏ hoang, ăn lúa tắc, ăn lúa hoang, ăn da vụn, ăn rong nước, ăn bọt tấm, ăn váng gạo, ăn bột vừng, ăn cỏ hay ăn phân bò. Vị ấy ăn trái cây, ăn rễ cây trong rừng, ăn trái câu rụng để sống. Vị ấy mặc vải gai thô, vải gai thô lẫn các vải khác, mặc vải tẩn liệm, rồi quăng đi, mặc vải phấn tảo y, mặc vải vỏ cây tirita làm áo, mặc da con sơn dương đen, mặc áo bện từ từng mảnh da con sơn dương đen, mặc áo bằng vỏ cát tường, mặc áo bằng vỏ cây, mặc áo bằng tấm gỗ nhỏ, mặc áo bằng tóc bện lại thành mền, mặc áo bằng đuôi ngựa bện lại, mặc áo bằng lông cú. Vị ấy là người sống nhổ râu tóc, là người sống theo hạnh nhổ râu tóc, là người theo hạnh thường đứng, từ bỏ chỗ ngồi, là người ngồi chò hỏ, chuyên sống theo hạnh ngồi chò hỏ một cách tinh tấn, là người dùng gai làm giường, thường nằm ngủ trên giường gai, sống một đêm tắm ba lần, theo hạnh xuống nước tắm (để gột sạch tội lỗi). Như vậy, dưới nhiều hình thức, vị ấy sống tự hành khổ mình. Như vậy, này các Tỷ- kheo, đây gọi là hạng người tự hành khổ mình, chuyên tâm tự hành khổ mình.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người?

TỶ KHEO                                             1196

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người là người giết trâu, bò, là người giết heo, là người giết vịt, săn thú, là thợ săn, người đánh cá, ăn trộm, người xử tử các người ăn trộm, cai ngục và các người làm các nghề ác độc khác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người vừa hành khổ mình, chuyên tâm tự hành khổ mình, vừa hành khổ người, chuyên tâm tự hành khổ người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm vua, thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, hay một vị Bà-la-môn triệu phú. Vị này cho xây một giảng đường về phía đông thành phố, cạo bỏ râu tóc, đắp áo da khô, toàn thân bôi thục tô và dầu, gãi lưng với một sừng nai, đi vào giảng đường với người vợ chính và một Bà-la-môn tế tự. Rồi vị ấy nằm xuống dưới đất trống trơn chỉ có lá cỏ. Vị vua sống với sữa từ vú một con bò cái, có con bò con cùng một màu sắc. Bà vợ chính sống với sữa từ vú thứ hai; và Bà-la-môn tế tự sống với sữa từ vú thứ ba, sữa từ vú thứ tư thường dùng để tế lửa. Còn con nghé con sống với đồ còn lại. Vua nói như sau: "Hãy giết một số bò đực để tế lễ, hãy giết một số nghé đực để tế lễ, hãy giết một số nghé cái để tế lễ, hãy giết một số dê để tế lễ, hãy giết một số cừu để tế lễ, hãy giết một số ngựa để tế lễ,

TỶ KHEO                                                1197

hãy chặt một số thân cây để làm cột tế lễ, hãy thâu
lượm một số cỏ dabbhà để làm chỗ tế lễ. Và những
người nô tỳ, những người phục vụ, những người làm
công, những người này vì sợ đòn gậy, vì sợ nguy
hiểm, với mặt tràn đầy nước mắt, khóc lóc làm các
công việc. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây gọi là
hạng người vừa hành khổ mình, chuyên tâm tự hành
khổ mình, vừa hành khổ người, chuyên tâm tự hành
khổ người.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người vừa
không hành khổ mình, không chuyên tâm tự hành khổ
mình, vừa không hành khổ người, không chuyên tâm
tự hành khổ người, hạng người này không tự hành
khổ mình, không hành khổ người, hiện tại sống
không tham ái, tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm
thấy lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm thể.

6. Ở đây, Như Lai xuất hiện ở đời là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều ngự Trượng phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Như Lai sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, thế giới này với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, gồm cả thế giới này với Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhơn, lại tuyên bố bốn điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện đầy đủ văn, đầy đủ

TỶ KHEO                                           1198

nghĩa. Ngài truyền dạy Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Người gia trưởng hay con của người gia
trưởng, hay một người sanh ở giai cấp hạ tiện nghe
pháp ấy. Sau khi nghe pháp, người ấy sanh lòng tin
ở Như Lai.

7. Khi có được lòng tin ấy, người ấy suy nghĩ: "Gò
bó là đời sống gia đình, con đường đầy những bụi
đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư
không. Thật không dễ gì cho một người sống ở gia
đình có thể sống theo Phạm hạnh hoàn toàn đầy
đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc.
Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Một thời gian
sau, người ấy từ bỏ tài sản nhỏ hay từ bỏ tài sản lớn,
bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay bỏ bà con quyến
thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, và xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

8. Vị ấy xuất gia như vậy, hành trì các học giới và hạnh sống của các vị Tỷ-kheo,

- Vị ấy đoạn tận sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ
trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống
thương xót đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và
loài hữu tình.
- Vị ấy đoạn tận lấy của không cho, từ bỏ lấy của
không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong

TỶ KHEO                                             1199

những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có
trộm cướp.
- Vị ấy đoạn tận đời sống không Phạm hạnh,
sống theo Phạm hạnh, sống đời sống viễn ly,
tránh xa dâm dục hạ liệt.
- Vị ấy đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo, nói những
lời chân thật, liên hệ đến sự thật, chắc chắn,
đáng tin cậy, không lường gạt đời.
- Vị ấy đoạn tận nói hai lưỡi, từ bỏ nói hai lưỡi,
nghe điều gì ở chỗ này, không đến chỗ kia nói
để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy, vị
này sống hòa hợp những kẻ ly gián, khuyến
khích những kẻ hoà hợp, hoan hỷ trong hòa
hợp, thích thú trong hòa hợp hân hoan trong
hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp.
- Vị ấy đoạn tận lời nói độc ác, từ bỏ lời nói độc
ác, nói những lời dịu hiền, đẹp tai, dễ thương,
thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều
người, vị ấy nói những lời như vậy.
- Vị ấy từ bỏ lời nói phù phiếm, tránh xa lời nói
phù phiếm, nói đúng thời, nói chân thật, nói
liên hệ đến nghĩa, nói Pháp, nói Luật, nói
những lời đáng giữ gìn, những lời hợp thời,
thuận lý, có mạch lạc hệ thống, có ích lợi.

9. Vị ấy từ bỏ không làm hại đến các loại hạt giống cây cỏ, dùng một ngày một bữa, không ăn ban đêm,

TỶ KHEO                                           1200

từ bỏ các món ăn phi thời; từ bỏ không đi xem múa, hát, nhạc, các cuộc trình diễn; từ bỏ không dùng giường cao và giường lớn; từ bỏ không nhận vàng và bạc; từ bỏ không nhận các hạt sống; từ bỏ không nhận thịt sống; từ bỏ không nhận đàn bà con gái; từ bỏ không nhận nô tỳ gái và trai; từ bỏ không nhận cừu và dê; từ bỏ không nhận gia cầm và heo; từ bỏ không nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái; từ bỏ không nhận ruộng nương đất đai; từ bỏ không dùng người làm môi giới, hoặc từ mình làm người đưa tin; từ bỏ không buôn bán; từ bỏ các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo lường; từ bỏ các tà hạnh như hối lộ, gian trá, lừa đảo, gạt lường; từ bỏ không làm thương tổn, sát hại, câu thúc, cướp đường, cướp giật, cưỡng đoạt.

10. Vị ấy sống biết đủ, bằng lòng với tâm y để che
thân, với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi tại chỗ nào
cũng mang theo (y và bình bát), như con chim bay
đến chỗ nào cũng mang theo hai cánh. Cũng vậy, Tỷ-
kheo bằng lòng với tâm y để che thân, với đồ ăn khất
thực để nuôi bụng, đi tại chỗ nào cũng mang theo. Vị
ấy thành tựu Thánh giới uẩn này, nội tâm hưởng lạc
không có lỗi lầm.

11. Khi mắt thấy sắc, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nguyên nhân gì khiến nhãn căn này không được chế ngự, khiến

TỶ KHEO                                             1201

tham ái, ưu bi, các bất thiện pháp khởi lên, vị ấy tự
chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành
sự hộ trì nhãn căn. Vị ấy thành tựu Thánh hộ trì các
căn này, nội tâm hưởng vô uế lạc.

12. Vị ấy khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nhai, nếm đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác.

13. Vị ấy thành tựu Thánh giới uẩn này, thành tựu
Thánh chánh niệm tỉnh giác này (thành tựu Thánh
biết đủ này), lựa một trú xứ thanh vắng như khu
rừng, gốc cây, đồi, núi, khe nước, hang đá, bãi thời
hạn ma, rừng rậm, ngoài trời, đống rơm. Sau khi ăn
xong và đi khất thực trở về, vị ấy ngồi kiết-già, lưng
thẳng tại chỗ nói trên, và an trú chánh niệm trước
mặt.

- Vị ấy đoạn tận tham ái ở đời, sống với tâm
thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái.
- Đoạn tận sân hận, vị ấy sống với tâm không sân
hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu
tình, gột rửa tâm hết sân hận.
- Đoạn tận hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát
ly hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng về

TỶ KHEO                                               1202

ánh sánh, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết
hôn trầm thụy miên.
- Đoạn tận trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo
cử hối quá, nội tâm trầm lặng, gột rửa hết tâm
trạo cử, hối quá.
- Đoạn tận nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi
ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết
nghi ngờ đối với pháp thiện.

14. Vị ấy, sau khi đoạn tận năm triền cái này, các pháp làm tâm cấu uế, làm trí tuệ trở thành yếu ớt:

- Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, với tầm với tứ.
- Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
- Vị ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân
cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm
lạc trú, chứng và an trú Thiền thứ ba.
- Vị ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ
trước, chứng và an trú Thiền thứ tư, không khổ,
không lạc, xả niệm thanh tịnh.

15. Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, tinh khiết, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử

TỶ KHEO                                           1203

dụng, vững chắc, bất động như vậy, vị ấy hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ"; biết như thật: "Đây là khổ tập"; biết như thật: "Đây là khổ diệt"; biết như thật: "Đây là con đường đưa đến khổ diệt"; biết như thật: "Đây là những lậu hoặc"; biết như thật: "Đây là nguyên nhân của những lậu hoặc"; biết như thật: "Đây là sự diệt trừ các lậu hoặc"; biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy quán tri: "Sanh đã diệt, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có trở lui trạng thái này nữa".

16. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người vừa
không hành khổ mình, không chuyên tâm tự hành
khổ mình, vừa không hành khổ người, không chuyên
tâm tự hành khổ người. Vị ấy không tự hành khổ
mình, không hành khổ người, hiện tại sống không
tham ái, tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm thấy lạc
thọ, tự ngã trú vào Phạm thể.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                             1204

TỶ KHEO   1205

201 Tiến trình tu tập - Kinh UPÀLI – Tăng IV, 515

UPÀLI – Tăng IV, 515

1. Bấy giờ có Tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con muốn sống trong rừng núi cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng.

2. Này Upàli, không dễ dàng là sống tại các rừng núi
cao nguyên, các trú xứ xa vắng, khó khăn là đời sống
viễn ly, khó ưa thích là đời sống độc cư. Ta nghĩ
rằng: "Các ngôi rừng làm loạn ý Tỷ-kheo chưa
được Thiền định". Này Upàli, ai nói như sau: "Dầu
tôi chưa được Thiền định, tôi sẽ sống tại các rừng núi
cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng", thời người ấy
được chờ đợi như sau: "Vị ấy sẽ chìm xuống (đáy)
hay nổi lên (mặt nước)".

3. Ví như, này Upàli, một hồ nước lớn, có con voi lớn đi đến, bảy thước hay tám thước cao. Con voi ấy suy nghĩ: "Ta hãy lặn vào hồ nước này, rồi chơi trò chơi rửa tai, rồi chơi trò chơi rửa lưng; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi chơi trò chơi rửa lưng, sau

TỶ KHEO                                             1206

khi tắm, sau khi uống nước, sau khi từ hồ bước lên,
ta đi chỗ nào ta muốn". Rồi con voi ấy lặn vào hồ
nước ấy, có thể chơi trò chơi rửa tai, có thể chơi trò
chơi rửa lưng, sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi
chơi trò rửa lưng, sau khi tắm, sau khi uống nước,
sau khi từ hồ bước lên, nó đi chỗ nào nó muốn. Vì
sao? Vì tự ngã to lớn tìm được chân đứng trong chỗ
nước.

Rồi có con thỏ hay con mèo đến, nó suy nghĩ: "Ta
là ai, con voi lớn là ai? Vậy ta sau khi lặn xuống hồ
nước này, có thể chơi trò chơi rửa tai, có thể chơi trò
chơi rửa lưng; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi
chơi trò chơi rửa lưng, sau khi tắm, sau khi uống
nước, sau khi từ hồ bước lên, ta sẽ đi chỗ nào ta
muốn". Rồi nó nhảy vào hồ nước ấy lập tức, không
có tính toán. Với nó, được chờ đợi rằng: "Nó sẽ chìm
hay nổi trên mặt nước" Vì sao? Này Upàli, vì tự
ngã nhỏ bé không tìm được chân đứng trong nước
sâu.

Cũng vậy, này Upàli, ai nói rằng: "Dầu tôi không được định, tôi sẽ sống trong các rừng núi cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng". Với vị ấy, được chờ đợi rằng: "Nó sẽ chìm xuống hay nổi trên mặt nước".

4. Ví như: này Upàli, một đứa trẻ, còn nhỏ, còn yếu, nằm ngửa, chơi với phân và nước tiểu của mình.

TỶ KHEO                                              1207

Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, trò chơi con nít này có thiệt là toàn diện đầy đủ không?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, đứa con nít ấy, sau một thời gian, sau khi lớn lên, sau khi các căn được thuần thục, có được các đồ chơi của những con nít, như trẻ con chơi khăng, chơi nhảy lộn nhào, chơi chong chóng, chơi với đồ đong bằng lá, chơi xe con, chơi cung nhỏ, và nó chơi với những đồ chơi ấy. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, trò chơi này so sánh với trò chơi trước, có đi đến thù diệu hơn, thù thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Rồi này Upàli, đứa trẻ ấy, sau một thời gian, sau khi lớn lên, sau khi các căn được thuần thục, thọ hưởng đầy đủ năm món dục lạc, với các sắc do mắt nhận thức, khả hỷ, khả ý, khả ái, kích thúc lòng dục, hấp dẫn, với các tiếng do tai nhận thức... với các hương do mũi nhận thức... với các vị do lưởi nhận thức... với các xúc do thân cảm giác, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khả ái, kích thích lòng dục, hấp dẫn. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, trò chơi này, so sánh với các trò chơi trước có thù diệu hơn, thù thắng hơn không?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                             1208

5. Ở đây, này Upàli, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện
Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Như Lai
sau khi tự chứng ngộ với thắng trí, tuyên bố cho biết
về thế giới này, các chư Thiên, các ma, các Phạm
thiên, với chúng Sa-Môn, Bà-la-môn, chư Thiên và
loài Người. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, có nghĩa, có văn, nêu rõ phạm hạnh hoàn
toàn viên mãn thanh tịnh. Người gia chủ, hay con
người gia chủ hay một người tái sanh trong một gia
đình khác nghe Pháp ấy, sau khi nghe Pháp, vị ấy
sanh lòng tin vào Như Lai. Vị ấy thành tựu với lòng
tin ấy, suy xét như sau: "Đời sống gia đình đầy
những triền phược, con đường đầy những bụi đời,
đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật
rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống
theo phạm hạnh hoàn toàn viên mãn, hoàn toàn
thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ
râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình.

Một thời gian sau, vị ấy bỏ tài sản hỏ hay tài sản lớn, bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã xuất gia như

TỶ KHEO                                              1209

vậy, thọ lãnh đầy đủ sự học tập và nếp sống của các Tỷ-kheo.

- Sau khi đoạn tận sát sanh, sống từ bỏ sát sanh, bỏ
trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống
thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh
và loài hữu tình.
- Sau khi đoạn tận lấy của không cho, vị ấy sống từ
bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho,
chỉ mong những vật đã cho, tự mình sống thanh
tịnh không có trộm cướp.
- Sau khi đoạn tận không Phạm hạnh, vị ấy sống
Phạm hạnh, sống đời sống viễn ly, từ bỏ dâm dục
hèn hạ.
- Sau khi đoạn tận nói láo, vị ất sống từ bỏ nói láo,
nói lời chơn thật, nói lời liên hệ đến chân thật,
vững chắc, đáng tin cậy, không lường gạt lời hứa
đối với đời.
- Sau khi đoạn tận nói hai lưỡi, vị ấy sống từ bỏ nói
hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, không đi nói đến
chỗ kia để sanh chia rẽ ở những người này, nghe
điều gì ở chỗ kia, không đi nói với những người
này để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy,
vị ấy sống kết hợp những kẻ bị chia rẽ, tăng
trưởng những kẻ đã hòa hợp, ưa thích hòa hợp,
thích thú hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, nói
những lời tác thành hòa hợp.

TỶ KHEO                                            1210

- Sau khi đoạn tận lời nói độc ác, vị ấy sống từ bỏ
lời nói độc ác; những lời nói không lỗi lầm, đẹp
tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp
lòng nhiều người, thích ý nhiều người, vị ấy nói
những lời như vậy.
- Sau khi đoạn tận nói lời phù phiếm, vị ấy sống từ
bỏ nói lời phù phiếm, nói lời đúng thời, nói lời
chân thật, nói lời có ý nghĩa, nói lời về Chánh
pháp, nói lời về Luật, nói những lời đáng được gìn
giữ, những lời hợp thời thuận lý, có mạch lạc hệ
thống, có ích lợi.
- Vị ấy sống từ bỏ làm hại các hột giống và các loại
cây cỏ; dùng mỗi ngày một bữa, từ bỏ ăn ban đêm,
từ bỏ ăn phi thời; từ bỏ đi xem múa, hát, nhạc,
diễn kịch, từ bỏ trang sức bằng vòng hoa, hương
liệu, dầu thoa và các thời trang, từ bỏ dùng giường
cao và giường lớn, từ bỏ nhận vàng và bạc, từ bỏ
nhận các hạt sống, từ bỏ nhận thịt sống, từ bỏ nhận
đàn bà, con gái; từ bỏ nhận nô tỳ gái và trai; từ bỏ
nhận cừu và dê; từ bỏ nhận gia cầm và heo; từ bỏ
nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái; từ bỏ nhận ruộng
nương đất đai; từ bỏ việc phái người làm môi giới,
hoặc tự mình làm môi giới, từ bỏ buôn bán; từ bỏ
các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo lường; từ
bỏ các tà hạnh, như hối lộ, gian trá, lừa đảo; từ bỏ
làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bứt đoạt, trộm
cắp, cướp phá.

TỶ KHEO                                             1211

- Vị ấy, biết đủ, bằng lòng với tấm y để che thân,
với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi đến chỗ nào
cũng mang theo y và bình bát như con chim bay
đến chỗ nào cũng mang theo hai cánh; cũng vậy,
vị ấy bằng lòng với tấm y để che thân, với đồ ăn
khất thực để nuôi bụng, đi đến chỗ nào cũng mang
theo.
- Vị ấy thành tựu với thành tựu giới uẩn này, nội
tâm cảm thọ sự an lạc không có phạm lỗi.

6. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng
chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên
nhân gì, vì nhãn căn không được chế ngự, khiến tham
ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị ấy tự chế
ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thật hành sự hộ
trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương...
lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp,
vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ
tướng riêng. Những nguyên nhân gì ý căn không
được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện
pháp khởi lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì
ý căn, thật hành sự hộ trì ý căn. Vị ấy thành tựu
Thánh hộ trì các căn này, nên hưởng lạc thọ nội tâm,
không có xen lẫn.

7. Vị ấy khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay; khi

TỶ KHEO                                              1212

duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát,
thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nuốt đều tỉnh
giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều
tỉnh giác.

Vị ấy thành tựu với Thánh giới uẩn này, thành tựu
với Thánh hộ trì các căn này, thành tựu với Thánh
chánh niệm tỉnh giác này, chọn một trú xứ thanh
vắng như rừng, gốc cây, núi, khe đá, hang đá, bãi tha
ma, khu rừng xa vắng, ngoài trời, đống rơm. Vị ấy đi
đến rừng hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà
trống, ngồi kiết-già, lưng thẳng và an trú chánh niệm
trước mặt.

- Vị ấy, sau khi đoạn tận tham ái ở đời, sống với
tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm khỏi tham ái.
- Sau khi đoạn tận sân, vị ấy sống với tâm không
sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng
hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận.
- Sau khi đoạn tận hôn trầm thụy miên, sống với
tâm thoát ly hồn trầm thụy miên, với tâm tưởng
hướng về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, vị ấy
gột rửa tâm hết hôn trầm thụy miên.
- Sau khi đoạn tận trạo hối, sống không trạo hối,
với nội tâm trầm lặng, vị ấy gột rửa hết tâm trạo
cử hối tiếc.

TỶ KHEO                                             1213

- Sau khi đoạn tận nghi ngờ, vị ấy sống thoát ly nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

8. Vị ấy sau khi đoạn tận năm triền cái này, những
pháp làm uế nhiễm tâm, làm hèn yếu trí tuệ, ly dục,
ly các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú Thiền thứ
nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm,
có tứ. Vì sao, này Upàli, có phải sự an trú này, sánh
với các an trú trước, được thù diệu hơn, thù thắng
hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ tử của Ta, thấy được Pháp này
trong tự ngã, sống tại các rừng núi cao nguyên, các
trú xứ xa vắng, cho đến khi mục đích của mình chưa
đạt, thời họ vẫn trú (tại các chỗ ấy), (hay như mục
đích của mình chưa đạt, tức là định chưa đạt; thời
không sống trong rừng núi cao nguyên tại các trú xứ
xa vắng).

9. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo làm cho tịnh chỉ tầm
và tứ... chứng đạt và an trú Thiền thứ hai. Thầy nghĩ
thế nào, này Upàli, có phải sự an trú này, sánh với
những an trú trước, được thù diệu hơn, được thù
thắng hơn?

TỶ KHEO                                            1214

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ từ của Ta, khi quán thấy Pháp
này trên tự ngã, họ mới đến ở các rừng núi cao
nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ không trú nếu mục
đích của mình chưa đạt được.

10. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo ly hỷ... chứng và trú
Thiền thứ ba. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, có phải
sự an trú này, sánh với những an trú trước, được thù
diệu hơn, được thù thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ từ của Ta, khi quán thấy Pháp
này trên tự ngã, họ mới đến ở các rừng núi, cao
nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ không trú nếu mục
đích của mình chưa đạt được.

11. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo đoạn lạc... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli... chưa đạt được...? ...

12. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt các tưởng đối ngại, không tác ý đến các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hư không là vô biên", chứng đạt và an trú Không

TỶ KHEO                                            1215

vô biên xứ. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli...? ... mục đích của mình chưa đạt được.

13. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua một cách
hoàn toàn Không vô biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô
biên", chứng đạt và an trú Thức vô biên xứ. Thầy
nghĩ thế nào, này Upàli...? ... mục đích của mình
chưa đạt được.

Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn
toàn Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: "Không có sở
hữu", chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Thầy nghĩ
thế nào, này Upàli...? ... mục đích của mình chưa đạt
được.

Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn
toàn Vô sở hữu xứ, nghĩ rằng: "Đây là tịch tịnh, đây
là thù diệu", chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi
tưởng xứ. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, có phải sự
an trú này sánh với các an trú trước, được thù diệu
hơn, được thù thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn... mục đích của mình chưa đạt được.

14. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo sau khi vượt qua một cách hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởng định, vị ấy sau

TỶ KHEO                                            1216

khi thấy với trí tuệ, các lậu hoặc được đoạn tận. Thầy
nghĩ thế nào, này Upàli, có phải sự an trú này sánh
với các an trú trước, được thù diệu hơn, được thù
thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ tử của Ta, sau khi quán thấy Pháp
này trên tự ngã đã đến ở trong các rừng núi cao
nguyên, tại các trú xứ xa vắng, họ không trú nếu mục
đích của mình chưa đạt được.

 Vậy này Upàli, Thầy hãy sống giữa chúng Tăng. Sống giữa chúng Tăng, Thầy sẽ được an ổn.

TỶ KHEO                                             1217

202 Tiến trình tu tập - Kinh UTTIYA – Tăng IV, 502

UTTIYA – Tăng IV, 502

(Thế Tôn thuyết pháp để làm gì; ngoại đạo chất vấn; con đường đưa đến khổ diệt; Thế Tôn - có bao nhiêu người được giải thoát)

1. Bấy giờ có du sĩ ngoại đạo Uttiya đi đến Thế Tôn;
sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón
hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, du sĩ Uttiya nói với Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, có phải Tôn giả chủ trương thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng?

- Này Uttiya, Ta không có nói như sau: "Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng".

- Này Tôn giả Gotama, có phải thế giới là có biên tế... thế giới là không biên tế… sinh mạng và thân thể là một... sinh mạng và thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau chết... Như Lai không có tồn tại sau khi

TỶ KHEO                                              1218

chết... Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi
chết... Như Lai không tồn tại và không không tồn tại
sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư
vọng?

- Này Uttiya, Ta không có nói như sau: "Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng".

2- Thưa Tôn giả Gotama, có phải thế giới là vô
thường, kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư
vọng? Được hỏi vậy, Thế Tôn trả lời: "Này Uttiya,
Ta không có nói: "Thế giới là vô thường. Kiến này
là sự thật, kiến nào khác là hư vọng."

- Thưa Tôn giả Gotama, có phải thế giới là vô thường? ... có phải thế giới là có biên tế? ... có phải thế giới không có biên tế? ... có phải sinh mạng và thân thể là một? ... có phải sinh mạng và thân thể là khác? ... có phải Như Lai có tồn tại sau khi chết? ... có phải Như Lai không có tồn tại sau khi chết? ... có phải Như Lai có tồn tại và không có tồn tại sau chết? ... có phải Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sao khi chết? Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng? Được hỏi vậy, Thế Tôn trả lời: "Này Uttiya, Ta không có nói: "Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật. Kiến nào khác là hư vọng."

TỶ KHEO                                              1219

- Vậy cái gì được Tôn giả Gotama nói lên?

- Với thắng trí, này Uttiya, Ta thuyết pháp cho các
đệ tử để họ được thanh tịnh, để sầu bi được vượt
qua, để khổ ưu được chấm dứt, để chánh lý được
chứng đạt, để Niết-bàn được chứng ngộ.

- "Nếu Tôn giả Gotama thuyết pháp cho các đệ tử để
họ được thanh tịnh... để Niết-bàn được chứng ngộ",
thời do vậy, cả thế giới này sẽ đi ra khỏi, hay chỉ
có một nữa, hay chỉ có một phần ba?

Được nghe nói vậy, Thế Tôn im lặng.

3. Rồi Tôn giả Ànanda suy nghĩ như sau: "Chớ có để cho du sĩ Uttiya có ác tà kiến rằng: "Sa-môn Gotama khi được nghe ta hỏi câu hỏi tối ư quan trọng lại tránh né, không có trả lời, không dám trả lời" và như vậy là bất hạnh, là đau khổ lâu dài cho du sĩ Uttiya." Rồi Tôn giả Ananda nói với du sĩ Uttiya:

4.- Vậy này Uttiya, Ta sẽ dùng một ví dụ, chính nhờ ví dụ, ở đây một số người có trí có thể hiểu được ý nghĩa của lời nói.

Ví như, này Hiền giả Uttiya, ngôi thành biên địa của vua với những nền móng vững chắc, với các thành lũy thác canh vững chắc, và chỉ có một cửa vào. Tại

TỶ KHEO                                              1220

đây, người giữ cửa là người sáng suốt, thông minh,
có trí, ngăn chận những người không quen biết, cho
vào những người quen biết. Khi đi tuần trên con
đường chạy vòng quanh thành trì ấy, người ấy có thể
không thấy một kẻ hở trong thành hay lỗ trống trong
thành lớn cho đến một con mèo có thể chui qua.
Người ấy có thể không biết được: "Từng ấy loài hữu
tình đã đi vào hay đi ra thành này, nhưng điều này nó
biết: "Những loài hữu tình thô lớn nào đi vào hay đi
ra thành này", tất cả chúng phải đi vào hay đi ra
ngang qua cửa thành này.

Cũng vậy, này Hiền giả Uttiya, đối với Như Lai,
không phải là một vấn đề quan trọng (câu hỏi này
của Thầy) là có phải toàn thế giới do vậy được thoát
ra khỏi hay nữa phần thế giới, hay là một phần ba?
Những điều Như Lai nói là như sau: "Những ai đã
được thoát ra khỏi thế giới, hay đang được thoát
ra, hay sẽ thoát ra, tất cả những vị ấy, sau khi
đoạn tận năm triền cái, những pháp làm ô nhiễm
tâm, làm yếu ớt trí tuệ, với tâm khéo an trú trên
Bốn niệm xứ; sau khi như thật tu tập Bảy giác chi,
như vậy các vị ấy đã thoát khỏi, đang thoát khỏi,
sẽ thoát khỏi thế giới".

TỶ KHEO                                            1221

Này Hiền giả Uttiya, về câu hỏi mà Thầy đã hỏi Thế Tôn đứng trên một lập trường khác. Đó là lý do tại sao Thế Tôn không trả lời câu hỏi ấy cho Thầy.

TỶ KHEO                                         1222

203 Tiến trình tu tập - Kinh VÍ DỤ TẤM VẢI – 7 Trung I, 87

KINH VÍ DỤ TẤM VẢI (Vatthupatna sutta) – Bài kinh số 7 – Trung I, 87

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-
kheo: "Này các Tỷ-kheo". - "Bạch Thế Tôn", các vị
Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế,
nhiễm bụi, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy
vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác - hoặc
xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía - vải ấy sẽ được
màu nhuộm không tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm
không sạch sẽ. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm
vải không được trong sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, cõi ác chờ đợi một tâm cấu uế.

Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải thanh tịnh, trong sạch, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy

TỶ KHEO                                          1223

vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác - hoặc
xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía, vải ấy sẽ được
màu nhuộm tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm sạch sẽ. Vì
sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm vải được trong
sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cõi thiện chờ đợi
một tâm không cấu uế.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những cấu uế của tâm?

- Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm,
- Sân là cấu uế của tâm,
- Phẫn là cấu uế của tâm,
- Hận là cấu uế của tâm,
- Hư ngụy, não hại, tật đố, xan tham, man trá,
khi cuống, ngoan cố, cấp tháo, quá mạn, kiêu,
phóng dật là cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghĩ rằng: "Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm" và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ tham dục, tà tham cấu uế của tâm; nghĩ rằng: "Sân là cấu uế của tâm", và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ sân, cấu uế của tâm; phẫn... hận... hư ngụy... não hại, tật đố, xan tham, man trá, khi cuống... ngoan cố... cấp tháo... mạn... quá mạn... kiêu; nghĩ rằng: "Phóng dật là cấu uế của tâm" thì

TỶ KHEO                                             1224

sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ phóng dật, cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo biết được:
"Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm", tham dục, tà
tham cấu uế của tâm được diệt trừ, ... sân... phẫn...
hận... hư ngụy... não hại... tật đố... xan tham... man
trá... khi cuống... ngoan cố... cấp tháo... mạn... quá
mạn... kiêu; khi nào Tỷ-kheo biết được: "Phóng dật
là cấu uế của tâm", phóng dật, cấu uế của tâm được
diệt trừ.

 Tỷ-kheo ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối với
Phật: Ngài là bậc Thế Tôn, A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian
Giải, Điều Ngự Trượng Phu, Vô Thượng Sĩ, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn;
 Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Pháp:
Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực
hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người có trí chứng
hiểu;
 Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối với chúng
Tăng: Diệu hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn;
Trực hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Như lý
hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Chánh hạnh

TỶ KHEO                                             1225

là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám
vị. Chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn, đáng được cung
kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là phước điền vô
thượng ở đời.

Đến giai đoạn này, đối với vị ấy có sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự đoạn trừ, có sự xả ly.

 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối
với Thế Tôn", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp, từ hân hoan, hỷ sanh, từ hỷ, thân được
khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối
với Pháp", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh, từ hỷ, thân được
khinh an; thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối
với Tăng", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp; từ hân hoan hỷ sanh; từ hỷ, thân được

TỶ KHEO                                              1226

khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Đến giai đoạn này, đối với Ta, có
sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự
đoạn trừ, có sự xả ly", và chứng được nghĩa tín
thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân
hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh; từ
hỷ, thân khinh an; thân khinh an, cảm giác được
lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy - nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món ăn khác cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, nếu bỏ trong nước sạch, trở thành thanh tịnh sạch sẽ, như bỏ vào lò lửa trở thành thanh tịnh sạch sẽ. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy, - nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món canh, với các món ăn khác, cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy.

Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu
hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy,
cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy

TỶ KHEO                                           1227

phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân... biến mãn một phương với
tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu
với hỷ... (như trên)... biến mãn một phương với tâm
câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy
cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại vô biên,
không hận, không sân.

Vị ấy biết: "Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt qua các tưởng". Do vị ấy biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã giải thoát, sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là Tỷ-kheo đã được tắm rửa với sự tắm rửa nội tâm.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Sundarikabharadvaja đang ngồi không xa Thế Tôn. Rồi Bà-la-môn Sundarikabharadvaja bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                                1228

– Tôn giả Gotama có đi đến sông Bahuka để tắm rửa không?

– Này Bà-la-môn, sông Bahuka là gì? Sông Bahuka có làm được lợi ích gì?

– Tôn giả Gotama, sông Bahuka được nhiều
người xem là có khả năng giải thoát. Tôn giả
Gotama, sông Bahuka được nhiều người xem là có
khả năng đem lại công đức. Và nhiều người đã gội
sạch các ác nghiệp trong sông Bahuka.

Rồi Thế Tôn nói lên những bài kệ sau đây cho Bà-la-môn Sundarikabharadvaja:

Trong sông Bàhukà
Tại Adhikakkà,
Tại cả sông Gayà
Và Sundarikà,
Tại Sarassatì
Và tại Payàna,
Tại Bàhumatì,
Kẻ ngu dầu thường tắm,
Ác nghiệp không rửa sạch.
Sông Sundarikà
Có thể làm được gì?
Payàga làm gì?
Cả sông Bàhukà?

TỶ KHEO                                        1229

Không thể rửa nghiệp đen Của kẻ ác gây tội.

Đối kẻ sống thanh tịnh,
Ngày nào cũng ngày tốt,
Với kẻ sống thanh tịnh,
Ngày nào cũng ngày lành,
Các tịnh nghiệp thanh tịnh,
Luôn thành tựu (thiện) hạnh.
Này vị Bà-la-môn,
Chỉ nên tắm ở đây,
Khiến mọi loài chúng sanh,
Được sống trong an ổn.
Nếu không nói dối trá,
Nếu không hại chúng sanh,
Không lấy của không cho,
Có lòng tín, không tham,
Đi Gayà làm gì,
Gayà một giếng nước?

Khi được nghe nói vậy,            Bà-la-môn Sundarikabharadvaja bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống,

TỶ KHEO                                       1230

phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị
lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối, để
những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy Chánh
pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương
tiện trình bày. Nay con quy y Tôn giả Gotama, quy
y Pháp và quy y Tăng. Mong con được xuất gia với
Tôn giả Gotama! Mong con được thọ đại giới!

Bà-la-môn Sundarikabharadvaja được xuất gia
với Thế Tôn, được thọ đại giới. Trong thời gian ngắn
sau khi thọ đại giới, Tôn giả Bharadvaja sống độc cư,
không phóng dật, nhiệt tâm tinh cần và không bao
lâu sau khi tự thân chứng ngộ với thượng trí, chứng
đắc và an trú ngay trong hiện tại, vô thượng cứu cánh
Phạm hạnh mà vì mục đích này các Thiện nam tử
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy
đã thắng tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa". Như vậy, Tôn giả Bharadvaja trở
thành một vị A-la-hán nữa.

TỶ KHEO                                            1231

204 Tiến trình tu tập - Kinh VÔ MINH – Tăng IV, 391

VÔ MINH – Tăng IV, 391

1. - Này các Tỷ-kheo, khởi điểm đầu tiên của vô
minh không thể nêu rõ để có thể nói: "Trước
điểm này, vô minh không có, rồi sau mới có." Như
vậy, này các Tỷ-kheo, lời này được nói đến.

Tuy vậy, sự việc này được nêu rõ: "Do duyên này, vô minh (có mặt)".

- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng vô minh có thức
ăn, không phải không có thức ăn. Và cái gì là
thức ăn cho vô minh? Năm triền cái, cần phải
trả lời như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng năm triền cái có
thức ăn, không phải không có thức ăn. Và cái
gì là thức ăn cho năm triền cái? Ba ác hành,
cần phải trả lời như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng ba ác hành có
thức ăn, không phải không có thức ăn. Và cái
gì là thức ăn cho ba ác hành? Các căn không
chế ngự, cần phải trả lời như vậy.

TỶ KHEO                                        1232

- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, các căn không
chế ngự có thức ăn, không phải không có thức
ăn. Và cái gì là thức ăn cho các căn không chế
ngự? Không chánh niệm tỉnh giác, cần phải
trả lời như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng không chánh
niệm tỉnh giác có thức ăn, không phải không có
thức ăn. Và cái gì là thức ăn cho không chánh
niệm tỉnh giác? Phi như lý tác ý, cần phải trả
lời như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng phi như lý tác ý
có thức ăn, không phải không có thức ăn. Và
cái gì là thức ăn cho phi như lý tác ý? Không
có lòng tin, cần phải trả lời như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng không có lòng
tin có thức ăn, không phải không có thức ăn.
Và cái gì là thức ăn cho không có lòng tin?
Không nghe diệu pháp, cần phải trả lời như
vậy.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, không nghe diệu
pháp có thức ăn, không phải không có thức ăn.
Và cái gì là thức ăn cho không nghe diệu pháp?
Không giao thiệp với bậc Chân nhân, cần
phải trả lời như vậy.

2. Như vậy, này các Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                         1233

1. Không giao thiệp với bậc Chân nhân được
viên mãn, thời làm viên mãn không có nghe
diệu pháp.
2. Không có nghe diệu pháp được viên mãn, thời
làm viên mãn không có lòng tin.
3. Không có lòng tin được viên mãn, thời làm
viên mãn phi như lý tác ý.
4. Phi như lý tác ý được viên mãn, thời làm viên
mãn không chánh niệm tỉnh giác.
5. Không chánh niệm tỉnh giác được viên mãn,
thời làm viên mãn các căn không chế ngự.
6. Các căn không chế ngự được viên mãn, thời
làm viên mãn ba ác hành.
7. Ba ác hành được viên mãn, thời làm viên mãn
năm triền cái.
8. Năm triền cái được viên mãn, thời làm viên
mãn vô minh.

Như vậy, đây là thức ăn cho vô minh này, và như vậy là sự viên mãn.

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, trên một ngọn núi có mưa rơi nặng hột, nước mưa ấy chảy xuống theo sườn dốc; làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng; sau khi làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng, chúng làm đầy các hồ nhỏ. Sau khi làm đầy các hồ nhỏ, chúng làm đầy các hồ lớn; sau khi

TỶ KHEO                                            1234

làm đầy các hồ lớn, chúng làm đầy các sông nhỏ; sau
khi làm đầy các sông nhỏ, chúng làm đầy các sông
lớn; sau khi làm đầy các sông lớn, chúng làm đầy
biển cả. Như vậy là thức ăn của biển lớn, của đại
dương và như vậy là viên mãn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo:

1. Không giao thiệp với các bậc Chân nhân được
viên mãn, thời làm viên mãn không có nghe
diệu pháp.
2. Không có nghe diệu pháp được viên mãn, thời
làm viên mãn không có lòng tin.
3. Không có lòng tin được viên mãn, thời làm
viên mãn phi như lý tác ý.
4. Phi như lý tác ý được viên mãn, thời làm viên
mãn không chánh niệm tỉnh giác.
5. Không chánh niệm tỉnh giác được viên mãn,
thời làm viên mãn các căn không chế ngự.
6. Các căn không chế được viên mãn, thời làm
viên mãn ba ác hành.
7. Ba ác hành được viên mãn, thời làm viên mãn
năm triền cái.
8. Năm triền cái được viên mãn, thời viên mãn vô
minh.

Như vậy, đây là thức ăn của vô minh, và như vậy là sự viên mãn.

TỶ KHEO                                          1235

4. Và này các Tỷ-kheo, Ta nói Minh Giải thoát có
thức ăn, không phải không có thức ăn. Và cái gì là
thức ăn cho minh giải thoát? Bảy giác chi, cần phải
trả lời như vậy.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng Bảy giác chi có thức
ăn, không phải không có thức ăn. Và cái gì là thức
ăn cho bảy giác chi? Bốn niệm xứ, cần phải trả lời
như vậy.

Này các Tỷ kheo, Ta nói rằng, Bốn niệm xứ có thức
ăn, không phải không có thức ăn. Cái gì là thức ăn
cho Bốn niệm xứ? Ba thiện hành, cần phải trả lời
như vậy.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói như rằng ba thiện hành có
thức ăn, không phải không có thức ăn. Cái gì là thức
ăn cho ba thiện hành? Các căn được chế ngự, cần
phải trả lời như vậy.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng các căn được chế ngự
có thức ăn không phải không có thức ăn. Cái gì là
thức ăn cho các căn được chế ngự? Chánh niệm tỉnh
giác, cần phải được như vậy.

Này các Tỷ-kheo, chánh niệm tỉnh giác có thức ăn, không phải không có thức ăn. Cái gì là thức ăn cho

TỶ KHEO                                           1236

chánh niệm tỉnh giác? Như lý tác ý, cần phải trả lời như vậy.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, như lý tác ý có thức ăn, không phải không có thức ăn. Cái gì là thức ăn cho như lý tác ý? Lòng tin, cần phải trả lời như vậy.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói lòng tin có thức ăn, không phải không có thức ăn. Cái gì là thức ăn cho lòng tin? Nghe diệu pháp, cần phải trả lời như vậy.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng nghe diệu pháp có
thức ăn, không phải không có thức ăn. Cái gì là thức
ăn cho nghe diệu pháp? Giao thiệp với bậc Chân
nhân, cần phải trả lời như vậy.

5. Như vậy, này các Tỷ-kheo:

1. Giao thiệp với bậc Chân nhân được viên mãn
thời làm viên mãn nghe diệu pháp.
2. Nghe diệu pháp được viên mãn thời làm viên
mãn lòng tin.
3. Lòng tin được viên mãn, thời làm viên mãn như
lý tác ý.
4. Như lý tác ý được viên mãn, thời làm viên mãn
chánh niệm tỉnh giác.
5. Chánh niệm tỉnh giác được viên mãn, thời làm
viên mãn các căn được chế ngự.

TỶ KHEO                                             1237

6. Các căn được chế ngự được viên mãn, thời làm
viên mãn ba thiện hành.
7. Ba thiện hành được viên mãn Bốn niệm xứ.
8. Bốn niệm xứ được viên mãn, thời làm viên mãn
Bảy giác chi.
9. Bảy giác chi được viên mãn, thời làm viên mãn
được giải thoát.

Như vậy, đây là thức ăn của thức ăn của minh giải thoát, và như vậy là sự viên mãn.

Ví như, này các Tỷ-kheo, trên một ngọn núi có mưa
rơi nặng hột, nước mưa chảy xuống theo sườn dốc,
làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng,
chúng làm đầy các hồ nhỏ. Sau khi làm đầy các hồ
nhỏ, chúng làm đầy các hồ lớn. Sau khi làm đầy các
hồ lớn, chúng làm đầy các sông nhỏ. Sau khi làm đầy
các sông nhỏ, chúng làm đầy các sông lớn. Sau khi
làm đầy các sông lớn, chúng làm đầy biển cả. Như
vậy, là thức ăn của biển lớn, của đại dương, và như
vậy là sự viên mãn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo:

1. Giao thiệp với bậc Chân nhân được viên
mãn, thời làm viên mãn nghe diệu pháp.
2. Nghe diệu pháp được viên mãn, thời làm viên
mãn lòng tin.

TỶ KHEO                                          1238

3. Lòng tin được viên mãn thời làm viên mãn như
lý tác ý.
4. Như lý tác ý được viên mãn, thời làm viên mãn
chánh niệm tỉnh giác.
5. Chánh niệm tỉnh giác được viên mãn, thời làm
viên mãn các căn được chế ngự.
6. Các căn chế ngự được viên mãn, thời làm viên
mãn ba thiện hành.
7. Ba thiện hành được viên mãn, thời làm viên
mãn Bốn niệm xứ.
8. Bốn niệm xứ được viên mãn, thời làm viên mãn
Bảy giác chi.
9. Bảy giác chi được viên mãn, thời làm viên mãn
Minh Giải thoát.

Như vậy là thức ăn của minh giải thoát, và như vậy là viên mãn.

TỶ KHEO                                         1239

205 Tiến trình tu tập - Kinh XẤU HỔ – Tăng III, 417

XẤU HỔ –Tăng III, 417

1. - Này các Tỷ-kheo,

 Khi tàm quý không có, với người thiếu tàm quý,
chế ngự các căn đi đến hủy diệt.
 Khi chế ngự các căn không có, với người thiếu
chế ngự các căn, giới đi đến hủy diệt.
 Khi giới không có, với người thiếu giới, chánh
định đi đến hủy diệt.
 Khi chánh định không có, với người không có
chánh định, tri kiến như thật đi đến hủy diệt.
 Khi tri kiến như thật không có, với người thiếu tri
kiến như thật, nhàm chán ly tham đi đến hủy diệt.
 Khi nhàm chán ly tham không có, với người thiếu
nhàm chán ly tham, giải thoát tri kiến đi đến hủy
diệt.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây không có cành và lá, các mầm non của cây ấy không đi đến thành mãn; vỏ trong, giác cây, lõi cây không đi đến thành mãn.

TỶ KHEO                                            1240

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi tàm quý không có, với người không có tàm quý, chế ngự các căn đi đến hủy diệt... giải thoát tri kiến đi đến hủy diệt.

2. Này các Tỷ-kheo,

 Khi tàm quý có mặt, với người đầy đủ tàm quý,
chế ngự các căn đi đến đầy đủ.
 Khi chế ngự các căn có mặt, với người đầy đủ chế
ngự các căn, giới đi đến đầy đủ.
 Khi giới có mặt, với người đầy đủ giới, chánh định
đi đến đầy đủ.
 Khi chánh định có mặt, với người đầy đủ chánh
định, tri kiến như thật đi đến đầy đủ.
 Khi tri kiến như thật có mặt, với người đầy đủ tri
kiến như thật, nhàm chán ly tham đi đến đầy đủ.
 Khi nhàm chán ly tham có mặt, với người đầy đủ
nhàm chán ly tham, giải thoát tri kiến đi đến đầy
đủ.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây có cành và lá, các mầm non của cây ấy đi đến thành mãn; vỏ trong, giác cây, lõi cây đi đến thành mãn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi tàm quý có mặt, với người đầy đủ tàm quý ... giải thoát tri kiến đi đến đầy đủ.

TỶ KHEO                                              1241

TỶ KHEO   1242

206 Tiến trình tu tập - Kinh Ý NGHĨA GÌ – Tăng IV, 236

Ý NGHĨA GÌ – Tăng IV, 236

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Savatthi, tại Jetavana, khu
vườn ông Anàthapindika. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, các thiện giới có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, các thiện giới có ý nghĩa không có hối tiếc, có lợi ích không có hối tiếc.

- Nhưng bạch Thế Tôn, không có hối tiếc có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, không có hối tiếc có ý nghĩa hân hoan, có lợi ích hân hoan.

- Bạch Thế Tôn, nhưng hân hoan có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

TỶ KHEO                                           1243

TỶ KHEO   1244

TỶ KHEO   1245

Như vậy, này Ànanda, các thiện giới thứ lớp dẫn tới tối thượng. Như vậy, này Ànanda, các thiện giới thứ lớp đưa đến tối thượng.

TỶ KHEO                                          1246

207 Tiến trình tu tập - Kinh ĐIỀU NGỰ ĐỊA – 125 Trung III, 337

KINH ĐIỀU NGỰ ĐỊA (Dantabhumisuttam) – Bài kinh số 125 – Trung III, 337

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Rajagaha (Vương Xá).
Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc
(Kalandakanivapa). Lúc bấy giờ, Sa-di Aciravata
(Tân Học Sa-môn) đang ở tại am thất Aranna. Rồi
vương tử Jayasena trong khi tản bộ du hành, đi đến
Sa-

TỶ KHEO                                         1247

Aciravata:

– Như vậy, này Aggivessana, nào có lợi ích gì?
Vương tử Jayasenna sống giữa các dục, thọ hưởng
các dục, bị tư tưởng dục nhai nghiến, bị nhiệt não
dục thiêu đốt, tha thiết truy cầu dục, lại có thể biết,
có thể thấy, hay có thể chứng (quả vị) chỉ có ly dục
mới biết được, chỉ có ly dục mới thấy được, chỉ có ly
dục mới đạt được, hay chỉ có ly dục mới chứng được,
sự kiện như vậy không xảy ra.

Này Aggivessana, ví như giữa các con voi, con
ngựa hay con bò được dạy điều phục có hai con voi,
hai con ngựa hay hai con bò được dạy điều phục,
được khéo huấn luyện; và có hai con voi, hai con
ngựa hay hai con bò không được khéo điều phục,
không được khéo huấn luyện.

Này Aggivessana, Ông nghĩ thế nào? Hai con
voi, hai con ngựa hay hai con bò, được khéo điều
phục, được khéo huấn luyện, các con ấy có thể đi đến
khả năng điều phục (dantakaranam), có thể đạt đến
điều phục địa không?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Còn hai con voi, hai con ngựa hay hai con bò được dạy điều phục, nhưng không được khéo điều

TỶ KHEO                                              1250

phục, không được khéo huấn luyện, các con ấy
không được điều phục, có thể đi đến khả năng điều
phục, không được điều phục có thể đạt đến điều phục
địa, như hai con voi, hai con ngựa hay hai con bò
được khéo điều phục, được khéo huấn luyện kia
không?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Cũng vậy, này Aggivessana, vương tử
Jayasena sống giữa các dục, thọ hưởng các dục, bị tư
tưởng dục nhai nghiến, bị nhiệt não dục thiêu đốt, tha
thiết truy cầu dục, lại có thể biết, có thể thấy, hay có
thể chứng (quả vị) chỉ có ly dục mới biết được, chỉ
có ly dục mới thấy được, chỉ có ly dục mới đạt được,
chỉ có ly dục mới chứng được, sự kiện như vậy
không xảy ra.

Ví như, này Aggivessana, một hòn núi lớn không xa làng hay thị trấn. Và có hai người bạn, tay trong tay đi ra khỏi làng hay thị trấn ấy, và đi đến hòn núi kia. Sau khi đến, một người bạn đứng dưới chân núi, còn người bạn kia leo lên đỉnh núi. Người bạn đứng dưới chân núi ấy có thể nói với người bạn đứng trên đỉnh núi: "Này Bạn thân, Bạn đứng trên đỉnh núi, Bạn thấy những gì?" Người này nói: "Này Bạn thân, đứng trên đỉnh núi tôi thấy các vườn khả

TỶ KHEO                                               1251

ái, các khu rừng khả ái, các đất bằng khả ái, các ao hồ khả ái". Người kia nói: "Không có sự kiện này, này Bạn thân, không có trường hợp này, Bạn đứng trên đỉnh núi lại có thể thấy các khu vườn khả ái, khu rừng khả ái, các đất bằng khả ái, các ao hồ khả ái".

Rồi người bạn đã đứng trên đỉnh núi, sau khi đi
xuống chân núi, nắm tay bạn, khiến bạn trèo lên đỉnh
núi, để bạn nghỉ thở một thời gian, rồi nói: "Này Bạn
thân, nay Bạn có thể thấy gì, khi Bạn đứng trên đỉnh
núi?" Và người bạn ấy có thể nói: "Này Bạn thân,
nay đứng trên đỉnh núi, tôi thấy các khu vườn khả ái,
các khu rừng khả ái, các đất bằng khả ái, các ao hồ
khả ái".

Người kia có thể nói như sau: "Vừa rồi, này Bạn
thân, chúng tôi hiểu Bạn nói: "Không thể có sự kiện
này, này Bạn thân, không thể có trường hợp này, Bạn
đứng trên đỉnh núi lại có thể thấy các khu vườn khả
ái... các ao hồ khả ái". Nhưng nay chúng tôi hiểu Bạn
nói: "Này Bạn thân, nay đứng trên đỉnh núi, tôi thấy
các khu vườn khả ái... các ao hồ khả ái". Người kia
nói như sau: "Này Bạn thân, vì tôi bị che khuất bởi
sườn núi này, nên không thấy được những điều đáng
thấy".

Cũng vậy, nhưng to lớn hơn, này Aggivessana,

TỶ KHEO                                             1252

là Vương tử Jayasena, bị che khuất, bị chận đứng, bị
chướng ngại, bị bao vây bởi vô minh uẩn này.
Vương tử Jayasena sống giữa các dục, thọ hưởng các
dục, bị tư tưởng dục nhai nghiến, bị nhiệt não dục
thiêu đốt, tha thiết truy cầu dục, lại có thể biết, có thể
thấy hay có thể chứng (quả vị) chỉ có ly dục mới biết
được, chỉ có ly dục mới thấy được, chỉ có ly dục mới
đạt được, chỉ có ly dục mới chứng được; sự kiện như
vậy không xảy ra.

Nếu hai ví dụ này được Ông đề cập cho Vương
tử Jayasena, thời vương tử Jayasena tự nhiên tin
tưởng Ông và khi đã tin tưởng, sẽ hành động đúng
theo cung cách một người đã tin tưởng Ông.

– Nhưng làm sao, bạch Thế Tôn, hai ví dụ này
khởi đến từ nơi con cho vương tử Jayasena, khởi lên
một cách tự nhiên, từ trước chưa từng được nghe,
như Thế Tôn được?

– Ví như, này Aggivessana, một vị vua Sát-đế-
lỵ đã quán đảnh bảo người nài voi: "Này Tượng sư,
hãy cưỡi con vương tượng, đi vào rừng có voi; khi
Ông thấy con voi rừng, hãy cột nó lại vào cổ con
vương tượng". – "Thưa vâng, Đại vương".

Này Aggivessana, người tượng sư vâng theo lời vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, cỡi con vương

TỶ KHEO                                                 1253

tượng, vào trong rừng có voi, thấy con voi rừng, cột
(con voi rừng ấy) vào cổ con vương tượng. Con
vương tượng kéo nó ra chỗ ngoài trời. Cho đến như
vậy, này Aggivessana, con voi rừng được đi đến chỗ
ngoài trời. Nhưng này Aggivessana, con voi rừng
còn có sự tham luyến tức là đối với rừng có voi.
Người tượng sư tâu với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh về con voi rừng ấy. "Tâu Đại vương, con
voi rừng đã ra chỗ ngoài trời".

Rồi vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh bảo
người điều phục voi: "Hãy đến, này người Điều phục
voi, hãy điều phục con voi rừng này bằng cách điều
phục nếp sống rừng của nó, bằng cách điều phục tâm
tư rừng núi, bằng cách điều phục sự ưu tư, mệt nhọc,
nhiệt não đối với rừng núi của nó bằng cách làm cho
nó thích thú với thôn làng, và bằng cách làm cho nó
quen thuộc với nếp sống loài người". – "Thưa vâng,
tâu Đại vương".

Này Aggivessana, người điều phục voi vâng theo lời vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, đóng một cọc trụ lớn vào đất, cột cổ con voi rừng, để điều phục nếp sống rừng của nó, để điều phục tâm tư rừng núi, để điều phục sự suy tư, mệt nhọc, nhiệt não của rừng núi, để làm cho nó thích thú với thôn làng và làm cho nó quen thuộc với nếp sống loài người.

TỶ KHEO                                           1254

Rồi người điều phục voi lại nói với nó bằng
những lời nhẹ nhàng, đẹp tai, thân tình, đi đến tâm,
thanh nhã, khiến nhiều người vui thích, khiến nhiều
người hoan hỷ. Và này Aggivessana, con voi rừng
khi được nói với những lời nhẹ nhàng, đẹp tai, thân
tình, đi đến tâm, thanh nhã, khiến nhiều người vui
thích, khiến nhiều người hoan hỷ, liền nghe, lóng tai,
trú tâm vào học hỏi (anna?).

Tiếp đến người điều phục voi đem cỏ và nước
cho con voi rừng. Này Aggivessana, khi con voi rừng
nhận cỏ và nước, người điều phục voi mới nghĩ:
"Nay con voi rừng sẽ sống".

Rồi người điều phục voi khiến (con voi rừng) làm thêm một động tác khác: "Này Bạn, nhặt lên! Này Bạn, đặt xuống!"

Này Aggivessana, sau khi con vương tượng
vâng theo lời người điều phục voi, làm đúng theo lời
dạy nhặt lên, đặt xuống rồi, người điều phục voi
khiến nó làm thêm một động tác khác: "Này Bạn, đi
tới! Này Bạn đi lui!"

Này Aggivessana, sau khi con vương tượng
vâng theo lời người điều phục voi, làm đúng theo lời
dạy đi tới, đi lui rồi, người điều phục voi khiến nó
làm thêm một động tác khác: "Này Bạn, đứng dậy!

TỶ KHEO                                             1255

Này Bạn, ngồi xuống!"

Này Aggivessana, sau khi con vương tượng
vâng theo lời người điều phục voi, làm đúng theo lời
dạy, đứng dậy, ngồi xuống rồi, người điều phục voi
khiến nó làm thêm một động tác khác tên gọi "bất
động". Nó cột cái khiên bằng gỗ vào cái vòi của con
vật to lớn, và một người tay cầm ngọn giáo ngồi trên
cổ, và xung quanh một số người tay cầm ngọn giáo
đứng bao vây. Và người điều phục voi, tay cầm một
ngọn giáo với cán cây dài, đứng ở phía trước. Con
voi ấy làm động tác bất động, không có di động chân
trước, không có di động chân sau, không có di động
thân trước, không có di động thân sau, không di động
đầu, không có di động tai, không có di động ngà,
không có di động vòi. Con vương tượng là con voi
có thể nhẫn chịu đao, kiếm, tên, búa chém bắn,
nhẫn chịu tiếng vang động của trống lớn, trống nhỏ,
tù và, (như là) vàng ròng tẩy sạch các tỳ vết nhơ bẩn,
xứng đáng vua (dùng), một sở hữu của vua, một biểu
tượng của vua.

Cũng vậy, này Aggivessana, ở đây, Như Lai xuất hiện ở đời, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... (Như Tập I, Kinh Sa môn Quả trang 120-121)... Xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Cho đến đây, này Aggivessana, là vị Thánh đệ tử đi đến chỗ ngoài

TỶ KHEO                                             1256

trời. Nhưng này Aggivessana, các vị Thiên, Nhân có tham ái này, tức là năm dục công đức.

Rồi Như Lai huấn luyện thêm cho (vị đệ tử) ấy:
"Hãy đến, này Tỷ-kheo, hãy giữ giới, sống chế ngự
với sự chế ngự của giới bổn Patimokkha, đầy đủ oai
nghi chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi
nhỏ nhặt, thọ lãnh và tu học trong học pháp!"

Này Aggivessana, sau khi vị Thánh đệ tử đã giữ
giới, sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy
hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ lãnh và tu học
trong học pháp, Như Lai lại huấn luyện thêm cho đệ
tử ấy: "Hãy đến, này Tỷ-kheo, hãy bảo hộ các căn!
Khi mắt thấy sắc, chớ có nắm giữ tướng chung, chớ
có nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì
nhãn căn không được chế ngự, khiến tham ái ưu bi,
các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự chế ngự
nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thiệt hành sự hộ trì
con mắt. Khi tai nghe tiếng, mũi ngửi hương, lưỡi
nếm vị, thân cảm xúc, ý nhận thức các pháp, chớ có
nắm giữ tướng chung, chớ có nắm giữ tướng riêng.
Những nguyên nhân gì vì ý căn không được chế ngự,
khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên,
hãy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thiệt hành
sự hộ trì ý căn".

TỶ KHEO                                           1257

Này Aggivessana, sau khi Thánh đệ tử đã hộ trì các căn, Như Lai huấn luyện thêm vị Thánh đệ tử ấy: "Hãy đến, này Tỷ-kheo, hãy tiết độ trong ăn uống, chơn chánh giác sát thọ dụng món ăn, không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới. Và ta sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn".

Này Aggivessana, sau khi vị Thánh đệ tử đã tiết
độ trong ăn uống, Như Lai lại huấn luyện thêm vị ấy:
"Hãy đến, này Tỷ-kheo, hãy chú tâm cảnh giác! Ban
ngày khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, hãy
gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp. Ban đêm
trong canh một, trong khi đi kinh hành và trong khi
đang ngồi, hãy gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp. Ban đêm trong canh giữa, hãy nằm xuống phía
hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân gác
trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng
niệm đến lúc ngồi dậy. Ban đêm canh cuối, khi đã
thức dậy trong khi đi kinh hành và trong khi đang
ngồi, hãy gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp".

Này Aggivessana, sau khi Thánh đệ tử đã chú

TỶ KHEO                                           1258

tâm cảnh giác, Như Lai huấn luyện thêm vị ấy: "Hãy đến, này Tỷ-kheo, hãy thành tựu chánh niệm tỉnh giác! Khi đi tới khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát, thượng y đều tỉnh giác; khi ăn uống nhai nuốt đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi đi đứng ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác".

TỶ KHEO                                               1259

niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm thụy miên.
Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo cử hối
quá, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết trạo cử hối
quá. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống với tâm thoát khỏi
nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết
nghi ngờ đối với thiện pháp.

Vị ấy sau khi đoạn trừ năm triền cái này, những
triền cái làm ô nhiễm tâm tư, làm yếu ớt trí tuệ, vị ấy
sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm, để điều phục tham ưu ở đời, quán thọ
trên các cảm thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp
trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để
điều phục tham ưu ở đời. Ví như, này Aggivessana,
một người điều phục voi đóng một cọc trụ lớn vào
đất, cột cổ con voi rừng để điều phục nếp sống rừng
của nó, để điều phục tâm tư rừng núi của nó, để điều
phục sự ưu tư mệt nhọc nhiệt não của rừng núi, để
làm cho nó thích thú với thôn làng và làm cho nó
quen thuộc với nếp sống loài người. Cũng vậy, này
Aggivessana, BỐN NIỆM XỨ này là những dây
cột tâm tư để điều phục tánh cư sĩ, để điều phục
tâm tư cư sĩ, để điều phục sự ưu tư mệt nhọc nhiệt
não của các cư sĩ, để đạt được chánh lý (naya), để
chứng ngộ Niết-bàn.

Rồi Như Lai huấn luyện thêm vị ấy:

TỶ KHEO                                              1260

– Hãy đến, này Tỷ-kheo, hãy trú quán thân trên
thân, và chớ có suy tư trên tầm liên hệ đến thân;
hãy trú quán thọ trên các cảm thọ, và chớ có suy tư
trên tầm liên hệ đến cảm thọ; hãy trú quán tâm trên
tâm, chớ có suy tư trên tầm liên hệ đến tâm; hãy trú
quán pháp trên các pháp, và chớ có suy tư trên tầm
liên hệ đến các pháp. Vị ấy làm cho dừng lại tầm
và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ
lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất
tâm, ... chứng và trú Thiền thứ tư". Vị ấy với tâm
định tĩnh... (như Kinh Trung Bộ tập I, Kinh Sa môn
Quả, trang 142 đến trang 155)... Vị ấy biết không có
đời sống như vậy nữa.

Tỷ-kheo ấy kham nhẫn lạnh, nóng, đói, khát, sự
xúc chạm của muỗi, ruồi, gió, mặt trời và các loài bò
sát, các ác ngữ, các lời nói chửi mắng, vị ấy sống
quen kham nhẫn với những cảm thọ về thân, thống
khổ, đau nhói, đau đớn, kịch liệt, bất khoái, không
thích ý, đau đớn đến chết, được gột sạch về uế nhiễm
tham, sân, si. Vị ấy xứng đáng được cúng dường,
cung kính, tôn trọng, chấp tay, là vô thượng phước
điền trên đời.

 Nếu, này Aggivessana, một con vương tượng tuổi già chết đi, không được điều phục, không được huấn luyện, thời con vương tượng tuổi già

TỶ KHEO                                            1261

được gọi là đã chết với cái chết không được điều phục.

 Nếu, này Aggivessana, một con vương tượng
tuổi bậc trung; nếu, này Aggivessana, một con
vương tượng tuổi trẻ chết đi, không được điều
phục, không được huấn luyện, thời con vương
tượng tuổi trẻ được gọi là đã chết với cái chết
không được điều phục.

 Cũng vậy, này Aggivessana, nếu vị Trưởng lão
Tỷ-kheo chết với lậu hoặc chưa đoạn tận, thời
Trưởng lão Tỷ-kheo được gọi là đã chết với cái
chết không được điều phục.

 Nếu, này Aggivessana, một Tỷ-kheo trung
niên, nếu, này Aggivessana, một Tỷ-kheo thiếu
niên chết với lậu hoặc chưa đoạn tân, thời Tỷ-
kheo thiếu niên được gọi là đã chết với cái chết
không được điều phục.

 Nếu, này Aggivessana, một con vương tượng
tuổi già khéo điều phục, khéo huấn luyện chết
đi, thời con vương tượng tuổi già được gọi là
đã chết với cái chết được điều phục.

 Nếu, này Aggivessana, một con vương tượng

TỶ KHEO                                          1262

tuổi bậc trung, nếu, này Aggivessana, một con
vương tượng tuổi trẻ khéo điều phục, khéo
huấn luyện chết đi, thời con vương tượng tuổi
trẻ được gọi là đã chết với cái chết đã được điều
phục.

 Cũng vậy, này Aggivessana, nếu một Trưởng
lão Tỷ-kheo với lậu hoặc đã đoạn tận chết đi,
thời Trưởng lão Tỷ-kheo được gọi là đã chết,
với cái chết được điều phục.

 Nếu, này Aggivessana, một trung niên Tỷ-
kheo; nếu, này Aggivessana, một thiếu niên
Tỷ-kheo, với lậu hoặc đã đoạn tận chết đi, thời
vị thiếu niên Tỷ-kheo được gọi là đã chết, với
cái chết đã được điều phục.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Sa-di Aciravata hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                             1263

208 Tiến trình tu tập - Kinh ĐẠI Kinh BỐN MƯƠI – 117 Trung III, 237

ĐẠI KINH BỐN MƯƠI (Mahacattarisaka suttam) – Bài kinh số 117 – Trung III, 237

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Bạch Thế Tôn".

– "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông
về Thánh chánh định cùng với các cận duyên và
các tư trợ. Hãy lắng tai nghe và suy nghiệm kỹ, Ta
sẽ giảng".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

TỶ KHEO                                         1264

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh chánh định với các cận duyên và các tư trợ?

– Chính là chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ,
chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh
niệm. Này các Tỷ-kheo, phàm có nhất tâm nào
(ekaggata) được tư trợ với bảy chi phần này, này
các Tỷ-kheo, như vậy gọi là Thánh chánh định
cùng với các cận duyên và các tư trợ.

 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là chánh
kiến đi hàng đầu? – Tuệ tri tà kiến là tà kiến,
tuệ tri chánh kiến là chánh kiến. Như vậy là
chánh kiến của vị ấy.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tà kiến? –
Không có bố thí, không có cúng dường, không
có tế tự, không có quả báo các nghiệp thiện
ác, không có đời này, không có đời khác,
không có mẹ, không có cha, không có các loại
hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-
la-môn, chánh hướng, chánh hạnh, sau khi với
thượng trí tự mình chứng đạt lại tuyên bố lên.
Như vậy, này các Tỷ-kheo là tà kiến.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh kiến? –

TỶ KHEO                                           1265

Chánh kiến này các Tỷ-kheo, Ta nói có hai
loại. Này các Tỷ-kheo, có loại chánh kiến
hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh
y (upadhivepakka); có loại chánh kiến thuộc
bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi
(magganga).
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh kiến
hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh
y? – Có bố thí, có cúng dường, có tế tự, có quả
báo các nghiệp thiện ác, có đời này, có đời
khác, có mẹ, có cha, có các loại hóa sanh; ở
đời có các vị Sa-môn, Bà-la-môn, chánh
hướng, chánh hạnh, sau khi với thượng trí tự
mình chứng đạt đời này và đời khác lại tuyên
bố lên. Như vậy, này các Tỷ-kheo là chánh
kiến hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả
sanh y.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh kiến
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi? – Phàm cái gì, này các Tỷ-kheo, thuộc
trí tuệ, tuệ căn, tuệ lực, trạch pháp giác chi,
chánh kiến, đạo chi của một vị tu tập
Thánh đạo, thành thục trong Thánh đạo,
có vô lậu tâm, có Thánh tâm. Chánh kiến
như vậy, này các Tỷ-kheo, thuộc bậc Thánh,
vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi.

TỶ KHEO                                          1266

 Ai tinh tấn đoạn trừ tà kiến, thành tựu chánh
kiến, như vậy là chánh tinh tấn của vị ấy.
 Ai chánh niệm đoạn trừ tà kiến, chánh niệm
đạt được và an trú chánh kiến, như vậy là
chánh niệm của vị ấy.
 Như vậy ba pháp này chạy theo, chạy vòng
theo chánh kiến, tức là chánh kiến, chánh
tinh tấn, chánh niệm.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào chánh kiến đi
hàng đầu? – Tuệ tri tà tư duy là tà tư duy, tuệ
tri chánh tư duy là chánh tư duy, như vậy là
chánh kiến của các vị ấy.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tà tư duy? –
Dục tư duy, sân tư duy, hại tư duy, này các Tỷ-
kheo, như vậy là tà tư duy.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh tư duy?
– Chánh tư duy, này các Tỷ-kheo, Ta nói có hai
loại: có loại chánh tư duy hữu lậu, thuộc phước
báo, đưa đến quả sanh y; có loại chánh tư duy
thuộc bậc Thánh vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh tư duy
hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh

TỶ KHEO                                           1267

y? – Ly dục tư duy, vô sân tư duy, bất hại tư
duy, như vậy, này các Tỷ-kheo là chánh tư duy,
hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh tư duy
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi? – Phàm cái gì, này các Tỷ-kheo, thuộc suy
tư, tầm cầu, tư duy, một ngữ hành do sự hoàn
toàn chú tâm chuyên tâm của một vị tu tập
Thánh đạo, thành thục trong Thánh đạo, có vô
lậu tâm, có Thánh tâm; chánh tư duy như vậy,
này các Tỷ-kheo, thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu
thế, thuộc đạo chi.
 Ai tinh tấn đoạn trừ tà tư duy, thành tựu chánh
tư duy, như vậy là chánh tinh tấn của vị ấy.
 Ai chánh niệm đoạn trừ tà tư duy, chánh niệm
đạt được và an trú chánh tư duy, như vậy là
chánh niệm của vị ấy.
 Như vậy ba pháp này chạy theo, chạy vòng
theo chánh tư duy, tức là chánh kiến, chánh
tinh tấn, chánh niệm.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.

 Và như thế nào, này các Tỷ-kheo chánh kiến đi hàng đầu? – Tuệ tri tà ngữ là tà ngữ, tuệ tri

TỶ KHEO                                          1268

chánh ngữ là chánh ngữ; như vậy là chánh kiến
của vị ấy.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tà ngữ? – Vọng
ngữ, nói hai lưỡi, ác khẩu, nói lời phù phiếm,
như vậy, này các Tỷ-kheo, là tà ngữ.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh ngữ? –
Chánh ngữ, này các Tỷ-kheo, Ta nói có hai
loại: có loại chánh ngữ hữu lậu, thuộc phước
báo, đưa đến quả sanh y; có loại chánh ngữ
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh ngữ, hữu
lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y? –
Viễn ly vọng ngữ, viễn ly nói hai lưỡi, viễn ly
ác khẩu, viễn ly phù phiếm ngữ; như vậy, này
các Tỷ-kheo, là chánh ngữ, hữu lậu thuộc
phước báo, đưa đến quả sanh y.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh ngữ
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi? – Cái gì, này các Tỷ-kheo, thuộc về từ bỏ,
từ đoạn, từ khước, viễn ly bốn ngữ ác hành, đối
với một vị tu tập Thánh đạo, thuần thục trong
Thánh đạo, có vô lậu tâm, có Hiền Thánh tâm;
như vậy, này các Tỷ-kheo là chánh ngữ, thuộc
bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi.

TỶ KHEO                                         1269

 Ai tinh tấn đoạn trừ tà ngữ, thành tựu chánh
ngữ; như vậy là chánh tinh tấn của vị ấy.
 Ai chánh niệm đoạn trừ tà ngữ, chánh niệm đạt
được và an trú chánh ngữ; như vậy là chánh
niệm của vị ấy.
 Như vậy, ba pháp này chạy theo, chạy vòng
theo chánh ngữ, tức là chánh kiến, chánh tinh
tấn, chánh niệm.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.

 Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, chánh kiến
đi hàng đầu? – Biết được tà nghiệp là tà nghiệp,
biết được chánh nghiệp là chánh nghiệp; như
vậy là chánh kiến của vị ấy.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tà nghiệp? – Sát
sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục;
như vậy, này các Tỷ-kheo, là tà nghiệp.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh nghiệp?
– Chánh nghiệp, này các Tỷ-kheo, Ta nói có
hai loại: Có loại chánh nghiệp, này các Tỷ-
kheo, hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả
sanh y; có loại chánh nghiệp, này các Tỷ-kheo,
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh nghiệp

TỶ KHEO                                           1270

thuộc hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả
sanh y? – Viễn ly sát sanh, viễn ly lấy của
không cho, viễn ly tà hạnh trong các dục; như
vậy, này các Tỷ-kheo, là chánh nghiệp, thuộc
hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh nghiệp,
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi? – Cái gì, này các Tỷ-kheo, thuộc về từ bỏ,
từ đoạn, từ khước, viễn ly ba thân ác hành đối
với một vị tu tập Thánh đạo, thành thục trong
Thánh đạo, có vô lậu tâm, có Hiền Thánh tâm;
như vậy, này các Tỷ-kheo, là chánh nghiệp,
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi.
 Ai tinh tấn đoạn trừ tà nghiệp, thành tựu chánh
nghiệp => như vậy là chánh tinh tấn của vị ấy.
 Ai chánh niệm đoạn trừ tà nghiệp, chánh niệm
đạt được và an trú chánh nghiệp => như vậy là
chánh niệm của vị ấy.
 Như vậy ba pháp này chạy theo, chạy vòng
theo chánh nghiệp, tức là chánh kiến, chánh
tinh tấn, chánh niệm.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.

 Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, chánh kiến

TỶ KHEO                                          1271

đi hàng đầu? – Tuệ tri được tà mạng là tà mạng,
tuệ tri được chánh mạng là chánh mạng; như
vậy là chánh kiến của vị ấy.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tà mạng? – Lừa
đảo, nói lời mê ly, hiện tướng, gian trá, lấy lợi
cầu lợi; như vậy, này các Tỷ-kheo, là tà mạng.
 Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là chánh mạng?
– Chánh mạng, này các Tỷ-kheo, Ta nói có hai
loại: có loại chánh mạng, này các Tỷ-kheo, hữu
lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y; có
chánh mạng, này các Tỷ-kheo, thuộc bậc
Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi.
 Và thế nào, này các Tỷ-kheo là chánh mạng,
hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y?
– Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử bỏ tà
mạng, nuôi sống với chánh mạng, như vậy, này
các Tỷ-kheo là chánh mạng, hữu lậu, thuộc
phước báo, đưa đến quả sanh y.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh mạng,
thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo
chi? – Cái gì, này các Tỷ-kheo thuộc về từ bỏ,
từ đoạn, từ khước, viễn ly tà mạng đối với một
vị tu tập Thánh đạo, thuần thục trong Thánh
đạo, có vô lậu tâm, có Hiền Thánh tâm; như
vậy, này các Tỷ-kheo là chánh mạng, thuộc bậc

TỶ KHEO                                           1272

Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi.
 Ai tinh tấn đoạn trừ tà mạng, thành tựu chánh
mạng; như vậy là chánh tinh tấn của vị ấy. Ai
chánh niệm đoạn trừ tà mạng, chánh niệm đạt
được và an trú chánh mạng, như vậy là chánh
niệm của vị ấy. Như vậy là ba pháp này chạy
theo, chạy vòng theo chánh mạng, tức là chánh
kiến, chánh tinh tấn, chánh niệm.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.
Và thế nào, này Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu?

 Chánh tư duy, này các Tỷ-kheo, do chánh kiến,
được khởi lên.
 Chánh ngữ do chánh tư duy được khởi lên.
 Chánh nghiệp do chánh ngữ được khởi lên.
 Chánh mạng do chánh nghiệp được khởi lên.
 Chánh tinh tấn do chánh mạng được khởi lên.
 Chánh niệm do chánh tinh tấn được khởi lên.
 Chánh định do chánh niệm được khởi lên.
 Chánh trí do chánh định được khởi lên.
 Chánh giải thoát do chánh trí được khởi lên.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, đạo lộ của vị hữu
học gồm có tám chi phần và đạo lộ của vị A-

TỶ KHEO                                            1273

la-hán, gồm có mười chi phần.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi hàng đầu.
Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, chánh kiến đi
hàng đầu?

 Tà kiến này các Tỷ-kheo, do chánh kiến làm
cho tiêu diệt. Và những ác bất thiện pháp được
tà kiến duyên khởi, các pháp ấy bị tiêu diệt
trong vị có chánh kiến. Và những thiện pháp
được chánh kiến duyên khởi, các pháp ấy được
tu tập và trở thành viên mãn.
 Tà tư duy, này các Tỷ-kheo, do chánh tư duy
làm cho tiêu diệt và những ác bất thiện pháp,
được tà tư duy duyên khởi, các pháp ấy bị tiêu
diệt trong người có chánh tư duy. Và những
thiện pháp được chánh tư duy duyên khởi, các
pháp ấy được phát triển trở thành viên mãn.
 Tà ngữ, này các Tỷ-kheo, do chánh ngữ làm
cho tiêu diệt và những ác bất thiện pháp được
tà ngữ duyên khởi, các pháp ấy bị tiêu diệt
trong người có chánh ngữ. Và những thiện
pháp được chánh ngữ duyên khởi, các pháp ấy
được tu tập và trở thành viên mãn.
 Tà nghiệp, này các Tỷ-kheo, do chánh nghiệp
làm cho tiêu diệt, và những ác bất thiện pháp
được tà nghiệp duyên khởi, các pháp ấy bị tiêu

TỶ KHEO                                         1274

diệt trong người có chánh nghiệp. Và những
thiện pháp được chánh nghiệp duyên khởi, các
pháp ấy được tu tập và trở thành viên mãn.
 Tà mạng, này các Tỷ-kheo, do chánh mạng làm
cho tiêu diệt. Và những ác bất thiện pháp được
tà mạng duyên khởi, các pháp ấy được tiêu diệt
trong người có chánh mạng. Và những thiện
pháp được chánh mạng duyên khởi, các pháp
ấy được tu tập và trở thành viên mãn.
 Tà tinh tấn, này các Tỷ-kheo, do chánh tinh tấn
làm cho tiêu diệt. Và những ác bất thiện pháp
được tà tinh tấn duyên khởi, các pháp ấy được
tiêu diệt trong người có chánh tinh tấn. Và
những thiện pháp sai biệt được khởi lên do
duyên chánh tinh tấn, các pháp ấy được tu tập
và trở thành viên mãn.
 Tà niệm, này các Tỷ-kheo, do chánh niệm làm
cho tiêu diệt. Và những ác bất thiện pháp được
tà niệm duyên khởi, các pháp ấy được tiêu diệt
trong người có chánh niệm. Và những thiện
pháp được chánh niệm duyên khởi, các pháp ấy
được tu tập và trở thành viên mãn.
 Tà đị

TỶ KHEO                                         1275

chỉ trích người ấy:

 Nếu Tôn giả chỉ trích chánh kiến, thời các Sa-
môn có tà kiến, các Tôn giả ấy là những vị đáng
được cúng dường, các Tôn giả ấy là những vị
đáng được tán thán.
 Nếu Tôn giả chỉ trích chánh tư duy, thời các
Sa-môn, Bà-la-môn có tà tư duy, các Tôn giả
ấy là những vị đáng được cúng dường, các Tôn
giả ấy là những vị đáng được tán thán.
 Nếu Tôn giả chỉ trích chánh ngữ... chánh
nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh
niệm... chánh định... chánh trí...
 Nếu Tôn giả chỉ trích chánh giải thoát, thời các
Sa-môn, Bà-la-môn có tà giải thoát, các Tôn
giả ấy là những vị đáng cúng dường, các Tôn
giả ấy là những vị đáng được tán thán.
Nếu có Sa-môn hay Bà-la-môn nào, này các Tỷ-
kheo, nghĩ rằng đại pháp môn Bốn mươi này đáng bị
phê bình, đáng bị phỉ báng, thời ngay hiện tại, mười
thuận thuyết hợp pháp được nói lên để chỉ trích
người ấy.

Này các Tỷ-kheo, cho đến các dân chúng ở Ukkala và dân chúng Vassa, dân chúng Bhanna theo vô nhân luận, theo vô tác luận, theo hư vô luận,

TỶ KHEO                                           1277

những vị ấy cũng không nghĩ rằng đại pháp môn Bốn mươi đáng chỉ trích, đáng bị phỉ báng. Vì sao vậy? Vì sợ quở trách, phẫn nộ, công kích.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy              Các [(t6(v)

TỶ KHEO                                         1278

– Tôn giả, tôi là ai mà có thể biết Sa-môn
Gotama có trí tuệ sáng suốt? Chỉ có người như Sa-
môn Gotama mới có thể biết Sa-môn Gotama có trí
tuệ sáng suốt.

– Tôn giả Vacchayana thật sự tán thán Sa-môn Gotama với lời tán thán tối thượng.

– Này Tôn giả, tôi là ai mà có thể tán thán Sa-
môn Gotama, bậc tối thượng được tán thán trong các
bậc được tán thán, bậc tối thượng giữa chư Thiên và
loài Người.

– Nhưng Tôn giả Vacchayana thấy được lý do gì ở Sa-môn Gotama mà Tôn giả có lòng tin tưởng như vậy?

– Này Tôn giả, như một người săn voi thiện xảo
vào một khu rừng có voi ở, và thấy một dấu chân voi
lớn, dài bề dài và rộng bề ngang. Người đó đi đến kết
luận: "Con voi này là con voi lớn".

Cũng vậy, này Tôn giả, tôi đã thấy bốn dấu chân
của Sa-môn Gotama và đi đến kết luận: "Thế Tôn là
bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được Thế Tôn khéo
giảng, và Tăng chúng khéo hành trì". Thế nào là bốn?

Tôi thấy ở đây có một số Sát đế lỵ bác học, tế

TỶ KHEO                                            1280

nhị, nghị luận biện tài, biện bác như chia chẻ sợi tóc.
Những vị này đi chỗ này chỗ kia, như muốn đã phá
các tà kiến với trí tuệ của họ. Những vị này nghe:
"Sa-môn Gotama sẽ đến thăm ngôi làng này hay thị
trấn này". Họ sắp đặt câu hỏi: "'Chúng ta, sau khi
đến, sẽ hỏi Sa-môn Gotama câu hỏi này. Khi bị
chúng ta hỏi như vậy, nếu Sa-môn Gotama trả lời
như thế này, thì chúng ta sẽ chất vấn như thế kia. Khi
chúng ta hỏi như vậy, nếu Sa-môn Gotama trả lời
như thế kia, thì chúng ta sẽ chất vấn như thế này".
Những vị này nghe: "Sa-môn Gotama đã đến thăm
ngôi làng này hay thị trấn này". Những vị này đến
chỗ Sa-môn Gotama ở. Sa-môn Gotama với pháp
thoại, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ
các vị này. Được Sa-môn Gotama với Pháp thoại
khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, họ
không hỏi Sa-môn Gotama câu hỏi (đã định trước),
huống nữa là chất vấn. Trái lại, họ trở thành đệ tử
của Sa-môn Gotama. Này Tôn giả, khi tôi thấy dấu
chân thứ nhất này của Sa-môn Gotama, Tôi đi đến
kết luận: "Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp
được Thế Tôn khéo giảng, và Tăng chúng khéo hành
trì".

Này Tôn giả, lại nữa, tôi thấy ở đây có một số Bà-la-môn bác học, tế nhị, nghị luận biện tài, biện bác như chia chẻ sợi tóc. Những vị này đi chỗ này

TỶ KHEO                                              1281

chỗ kia, như muốn đã phá các tà kiến với trí tuệ của
họ. Những vị này nghe... (như trên)... trái lại, họ trở
thành đệ tử của Sa-môn Gotama. Này Tôn giả, khi
tôi thấy dấu chân thứ hai này của Sa-môn Gotama,
tôi đi đến kết luận: "Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng
Giác, Pháp được Thế Tôn khéo giảng, và Tăng chúng
khéo hành trì".

Này Tôn giả, lại nữa, tôi thấy ở đây có một số gia chủ bác học... (như trên)... có một số Sa-môn bác học, tế nhị, nghị luận biện tài, biện bác như chia chẻ sợi tóc. Những vị này đi chỗ này chỗ kia, như muốn đả phá các tà kiến với trí tuệ của họ. Những vị này nghe: "Sa-môn Gotama sẽ đến thăm ngôi làng này hay thị trấn này". Họ sắp đặt câu hỏi: "Chúng ta sau khi đến sẽ hỏi Sa-môn Gotama câu hỏi này. Khi bị chúng ta hỏi như vậy, nếu Sa-môn Gotama trả lời như thế này, thì chúng ta sẽ chất vấn như thế kia. Khi bị chúng ta hỏi như vậy, nếu Sa-môn Gotama trả lời như thế kia, thì chúng ta sẽ chất vấn như thế này". Những vị này nghe: "Sa-môn Gotama đã đến ngôi làng này hay thị trấn này". Những vị này đến chỗ Sa- môn Gotama ở. Sa-môn Gotama với Pháp thoại khích lệ làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị này. Được Sa-môn Gotama với Pháp thoại khích lệ làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, họ không hỏi Sa-môn Gotama câu hỏi (đã định sẵn), huống nữa là

TỶ KHEO                                              1282

chất vấn. Trái lại, họ xin phép Sa-môn Gotama được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sa- môn Gotama cho họ được xuất gia. Được xuất gia như vậy, một số các vị ấy sống một mình, không phóng dật, nỗ lực, tinh cần, và không bao lâu tự tri, tự chứng, tự đạt và an trú, ngay trong hiện tại, mục đích tối thượng của phạm hạnh mà những Thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến. Họ nói như sau: "Thật sự chúng ta gần hoại vong. Thật sự chúng ta gần hoại diệt. Xưa kia chúng ta không phải là Sa-môn lại tự xem là Sa-môn, không phải là Bà-la-môn lại tự xem là Bà- la-môn, không phải là bậc A-la-hán, lại tự xem là bậc A-la-hán. Nay chúng ta mới thật là Sa-môn. Nay chúng ta mới thật là Bà-la-môn. Nay chúng ta mới thật là A-la-hán". Khi tôi thấy dấu chân thứ tư của Sa-môn Gotama, tôi đi đến kết luận: "Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được Thế Tôn khéo giảng, và Tăng chúng khéo hành trì".

Khi được nói vậy, Bà-la-môn Janussoni, từ cỗ
xe toàn trắng do ngựa cái kéo, bước xuống, đắp
thượng y lên một bên vai, chấp tay hướng về Thế
Tôn vái lạy, và thốt ra ba lần cảm hứng ngữ sau đây:
"Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác!
Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác!
Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác!

TỶ KHEO                                            1283

Rất có thể, chúng ta sẽ gặp Tôn giả Gotama tại một lúc nào, một chỗ nào đó. Rất có thể, sẽ có một cuộc đàm luận".

Rồi Bà-la-môn Janussoni đi đến chỗ Thế Tôn ở,
sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm xã
giao với Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Janussoni đem tất cả
câu chuyện của Du Sĩ Pilotika, thuật lại với Thế Tôn.
Sau khi nghe vậy, Thế Tôn nói với Bà-la-môn
Janussoni:

– Này Bà-la-môn, ví dụ dấu chân voi như vậy
chưa được đầy đủ một cách rộng rãi. Này Bà-la-môn,
với tầm mức như thế nào ví dụ dấu chân voi được
đầy đủ một cách rộng rãi, hãy nghe và khéo tác ý, Ta
sẽ nói:

– Thưa vâng, Tôn giả.

Bà-la-môn Janussoni vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Này Bà-la-môn, ví như một người săn voi vào một khu rừng có voi ở. Người đó thấy một dấu chân voi lớn trong rừng voi, dài bề dài và rộng bề ngang. Nếu người đó là một thợ săn voi thiện xảo, người đó không đi đến kết luận: "Con voi này chắc chắn to

TỶ KHEO                                            1284

lớn". Vì sao vậy? Này Bà-la-môn, trong rừng voi, có
những loại voi cái lùn thấp, có dấu chân lớn, có thể
dấu chân này thuộc loại voi này. Người đó đi theo
dấu chân ấy.

Trong khi đi theo, người đó thấy trong rừng voi một dấu chân voi lớn, dài bề dài và rộng bề ngang, và những vật cao đều bị cọ xát. Nếu người đó là một thợ săn voi thiện xảo, người đó không đi đến kết luận: "Con voi này chắc chắn to lớn". Vì sao vậy? Này Bà-la-môn, trong rừng voi, có những loại voi cái có ngà, có dấu chân lớn, có thể dấu chân này thuộc loại voi này. Người đó đi theo dấu chân ấy.

Trong khi đi theo, người đó thấy trong rừng voi,
một dấu chân voi lớn, dài bề dài và rộng bề ngang,
những vật cao bị cọ xát, và những vật cao bị ngà voi
cắt chém. Nếu người đó là một thợ săn voi thiện xảo,
người đó không đi đến kết luận: "Con voi này chắc
chắn to lớn". Vì sao vậy? Này Bà-la-môn, trong rừng
voi, có những loại voi cái có ngà lớn, có dấu chân
lớn, có thể dấu chân này thuộc loại voi này. Người
đó đi theo dấu chân ấy.

Trong khi đi theo, người đó thấy trong rừng voi một dấu chân voi lớn, dài bề dài và rộng bề ngang, những vật cao bị cọ xát, những vật cao bị ngà voi cắt

TỶ KHEO                                            1285

chém, và những vật cao bị gãy các cành. Và người
đó thấy một con voi đực dưới gốc cây hay ở ngoài
trời, đang đi, đang đứng, đang ngồi hay đang nằm,
người đó đi đến kết luận: "Con voi này thật là con
voi đực lớn".

Cũng vậy, này Bà-la-môn, ở đây Như Lai sanh ra ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới này, cùng với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài Trời và loài Người... khi đã chứng ngộ, Ngài còn tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ, Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa đầy đủ. Ngài giảng dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người gia trưởng, hay con vị gia trưởng, hay một người sanh ở giai cấp (hạ tiện) nào nghe Pháp ấy, sau khi nghe Pháp, người ấy sanh lòng tín ngưỡng Như Lai. Khi có lòng tín ngưỡng, vị này suy nghĩ: "Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống theo phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia

TỶ KHEO                                            1286

đình, sống không gia đình". Một thời gian sau, người
ấy từ bỏ tài sản nhỏ hay từ bỏ tài sản lớn, từ bỏ bà
con quyến thuộc nhỏ hay từ bỏ bà con quyến thuộc
lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, và xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình.

Khi đã xuất gia như vậy, vị ấy thành tựu học giới và nếp sống các Tỷ-kheo:

 Từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ
kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót
tất cả chúng sanh và các loài hữu tình,
 Từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của
không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong
những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có
trộm cướp,
 Từ bỏ không phạm hạnh, sống theo phạm hạnh,
sống tránh xa (không phạm hạnh), từ bỏ dâm
dục tục pháp,
 Từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời
chân thật, y chỉ trên sự thật, chắc chắn, đáng tin
cậy, không phản lại đời,
 Từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi, nghe
điều gì ở chỗ này, không đến nói chỗ kia để
sanh chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở
chỗ kia, không đi nói với những người này để

TỶ KHEO                                             1287

sanh chia rẽ ở những người kia. Vị ấy sống hòa
hợp những kẻ ly gián, khuyến khích những kẻ
hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, thoải mái
trong hòa hợp, hân hoan trong hòa hợp, nói
những lời đưa đến hòa hợp.
 Vị ấy từ bỏ nói lời độc ác, tránh xa nói lời độc
ác, vị ấy nói những lời nhẹ nhàng, thuận tai, dễ
thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng
nhiều người, vui lòng nhiều người, vị ấy nói
những lời như vậy.
 Vị ấy từ bỏ nói phù phiếm, tránh xa nói lời phù
phiếm, nói đúng thời, nói những lời chân thật,
nói những lời có ý nghĩa, nói những lời về
Chánh pháp, nói những lời về Luật, nói những
lời đáng được gìn giữ, những lời hợp thời,
thuận lý, có mạch lạc, hệ thống, có ích lợi.
 Vị ấy từ bỏ không làm hại đến các hột giống và
các loại cây cỏ, dùng một ngày một bữa, không
ăn ban đêm;
 Từ bỏ ăn phi thời;
 Từ bỏ đi xem múa, hát nhạc, các cuộc trình
diễn;
 Từ bỏ trang sức bằng vòng hoa hương liệu, dầu
thoa, các thời trang, các thời sức;

TỶ KHEO                                          1288

 Từ bỏ dùng giường cao và giường lớn;
 Từ bỏ nhận các hạt sống;
 Từ bỏ nhận thịt sống,
 Từ bỏ nhận đàn bà, con gái;
 Từ bỏ nhận nô tỳ gái và trai;
 Từ bỏ nhận cừu và dê;
 Từ bỏ nhận gia cầm và heo;
 Từ bỏ nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái;
 Từ bỏ nhận ruộng nương và đất đai;
 Từ bỏ nhận người môi giới hoặc tự mình làm
môi giới;
 Từ bỏ buôn bán;
 Từ bỏ các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo
lường;
 Từ bỏ các tà hạnh như hối lộ, gian trá, lừa đảo;
 Từ bỏ làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bức
đoạt, trộm cắp, cướp phá.
 Vị ấy bằng lòng (tri túc) với tấm y để che thân,
với đồ ăn khất th

TỶ KHEO                                          1289

tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại

TỶ KHEO                                          1294

các thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy
với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống
chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh,
người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu,
người may mắn kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của
họ.

Này Bà-la-môn, như vậy gọi là dấu chân của
Như Lai, dấu cọ xát của Như Lai, dấu cắt chém của
Như Lai. Nhưng vị Thánh đệ tử không đi đến kết
luận: "Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được
Thế Tôn khéo thuyết giảng, Chúng Tăng khéo hành
trì".

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm,
không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững
chắc, bình thản như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm
đến Lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là Khổ",
biết như thật: "Đây là Nguyên nhân của khổ", biết
như thật: "Đây là sự Khổ diệt", biết như thật: "Đây
là Con đường đưa đến khổ diệt", biết như thật: "Đây
là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên
nhân của lậu hoặc", biết như thật: "Đây là các lậu
hoặc diệt", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến
các lậu hoặc diệt".

Này Bà-la-môn, như vậy gọi là dấu chân của

TỶ KHEO                                            1295

Như Lai, dấu cọ xát của Như Lai, dấu cắt chém của
Như Lai. Nhưng vị Thánh đệ tử không đi đến kết
luận: "Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được
Thế Tôn khéo thuyết giảng, Chúng Tăng khéo hành
trì".

Vị ấy nhờ biết như vậy, nhờ thấy như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không có trở lui đời sống này nữa". Này Bà- la-môn, như vậy gọi là dấu chân của Như Lai, dấu cọ xát của Như Lai, dấu cắt chém của Như Lai. Này Bà- la-môn, tới mức độ này, vị Thánh đệ tử đi đến kết luận: "Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, Chúng Tăng khéo hành trì". Này Bà-la-môn, tới mức độ này, ví dụ dấu chân con voi thật sự được đầy đủ một cách rộng rãi.

Được nghe nói vậy, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem

TỶ KHEO                                              1296

đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích.
Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp, và quy
y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận
con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mệnh chung, con
trọn đời quy ngưỡng!

TỶ KHEO                                           1297

210 Tiến trình tu tập - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613

TIỂU KINH XÓM NGỰA (Culaassapura suttam) – Bài kinh số 40 – Trung I, 613

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông có được
hỏi: "Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng
tôi là Sa-môn".

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng

TỶ KHEO                                         1298

như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-
kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Những
pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, chúng ta sẽ tu tập
pháp môn ấy. Như vậy danh xưng này của chúng ta
mới chân chính và sự tự nhận này của chúng ta mới
như thật. Và những thứ cúng dường mà chúng ta thọ
hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn
cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô
dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục không được đoạn diệt, có tâm sân hận và lòng sân hận không được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ không được đoạn diệt, có tâm thù hận và lòng thù hận không được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối không được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại không được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố không được đoạn diệt, có tâm xan lẫn và lòng xan lẫn không được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá không được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá không được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục không được đoạn diệt, có tà kiến và tà kiến không được đoạn diệt.

TỶ KHEO                                            1299

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy không
thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì
không thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn,
những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-
môn, sự đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú.
Này các Tỷ-kheo, ví như một loại võ khí nguy hiểm
tên mataja có hai lưỡi rất sắc bén, có thể được bao
lại và bỏ vào trong một cái bao. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, Ta nói sự xuất gia của Tỷ-kheo ấy là như
vậy.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị mang đại y (Sanghati) chỉ tùy
thuộc vào mang đại y.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị lõa thể chỉ tùy thuộc vào lõa thể.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống thoa bụi và đất chỉ tùy thuộc
vào hạnh thoa bụi và đất.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống theo lễ nghi tắm rửa chỉ tùy
thuộc vào lễ nghi tắm rửa.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống dưới gốc cây chỉ tùy thuộc
vào hạnh sống dưới gốc cây.

TỶ KHEO                                           1300

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống ngoài trời chỉ tùy thuộc vào
hạnh sống ngoài trời.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người theo hạnh đứng thẳng chỉ tùy
thuộc vào hạnh đứng thẳng.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị ăn uống có định kỳ chỉ tùy thuộc
vào hạnh ăn uống có định kỳ.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người sống theo chú thuật chỉ tùy thuộc
vào hạnh sống theo chú thuật.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của vị bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện
tóc.
Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người
có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ vào hạnh
mang đại y của người mang đại y, nếu lòng sân của
người có tâm sân được đoạn diệt, nếu lòng phẫn nộ
của người có tâm phẫn nộ được đoạn diệt, nếu lòng
hiềm hận của người có tâm hiềm hận được đoạn diệt,
nếu lòng giả dối của người có tâm giả dối được đoạn
diệt, nếu lòng não hại của người có tâm não hại được
đoạn diệt, nếu lòng tật đố của người có tâm tật đố
được đoan diệt, nếu lòng xan lẩn của người có tâm

TỶ KHEO                                           1301

xan lẩn được đoạn diệt, nếu lòng man trá của người có tâm man trá được đoạn diệt, nếu lòng xảo trá của người có tâm xảo trá được đoạn diệt, nếu lòng ái dục của người có tâm ái dục được đoạn diệt, nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt, (chỉ nhờ hạnh mang đại y của người mang đại y), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó mang đại y ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó mặc đại y như sau: "Này hiền nhi, hãy mang đại y, nếu mang đại y thì lòng tham dục của người có tâm tham dục, sẽ được đoạn diệt, lòng sân của người có tâm sân sẽ được đoạn diệt, lòng giả dối của người có tâm giả dối sẽ được đoạn diệt, lòng não hại của người có tâm não hại sẽ được đoạn diệt, lòng tật đố của người có tâm tật đố sẽ được đoạn diệt, lòng xan lẫn của người có tâm xan lẫn sẽ được đoạn diệt, lòng man trá của người có tâm man trá sẽ được đoạn diệt, lòng xảo trá của người có tâm xảo trá sẽ được đoạn diệt, lòng ái dục của người có tâm ái dục sẽ được đoạn diệt, tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt chỉ nhờ mang đại y. "Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người mang đại y nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tâm tà kiến, nên Ta không nói rằng, Sa-môn hạnh của người có tham

TỶ KHEO                                              1302

dục chỉ tùy thuộc vào hạnh mang đại y của vị ấy. Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ hạnh lõa thể của người lõa thể... chỉ nhờ hạnh thoa bụi và đất của người sống theo hạnh thoa bụi và đất... chỉ nhờ hạnh lễ nghi tắm rửa của người sống theo hạnh lễ nghi tắm rửa... chỉ nhờ hạnh sống dưới gốc cây của người sống dưới gốc cây... chỉ nhờ hạnh sống ngoài trời của người sống ngoài trời... chỉ nhờ hạnh sống đứng thẳng của người sống đứng thẳng... chỉ nhờ hạnh ăn uống có định kỳ của người sống ăn uống có định kỳ... chỉ nhờ hạnh sống theo chú thuật của người sống theo chú thuật... Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục đoạn diệt chỉ nhờ hạnh bện tóc của người sống theo hạnh bện tóc; nếu lòng sân hận của người có tâm sân hận... (như trên)..., nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt (chỉ nhờ hạnh của người sống theo hạnh bện tóc), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó bện tóc ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó bện tóc như sau: "Này hiền nhi, hãy bện tóc; nếu bện tóc thì lòng dục của người có tâm tham dục sẽ được đoạn diệt, lòng sân hận của người có tâm sân hận... nếu tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt, chỉ nhờ sống theo hạnh bện tóc"". Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người theo hạnh bện tóc nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân

TỶ KHEO                                             1303

hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tà kiến, nên Ta không nói rằng Sa-môn hạnh của người theo hạnh bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện tóc của vị ấy.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục được đoạn diệt, có tâm sân và lòng sân hận được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ được đoạn diệt, có tâm hiềm hận và lòng hiềm hận được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố được đoạn diệt, có tâm xan lẩn và lòng xan lẩn được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục được đoạn diệt, có tà kiến và tà kiến được đoạn diệt... => Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì có thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn, những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-môn, đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú. Vị ấy thấy tự ngã được gột sạch tất cả những ác, bất thiện pháp và vị ấy thấy tự ngã

TỶ KHEO                                             1304

được giải thoát. Do thấy tự ngã được gột sạch tất cả những ác, bất thiện pháp ấy, do thấy tự ngã được giải thoát nên hân hoan sanh; do tâm hân hoan nên hỷ sanh; do hỷ nên thân được khinh an; do thân khinh an nên lạc thọ sanh; do lạc thọ nên tâm được định tĩnh. Vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy, phương thứ hai, cũng vậy, phương thứ ba, cũng vậy, phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận không sân. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ sen có nước
trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong
sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ. Nếu có người
từ phương Đ"

TỶ KHEO                                              1305

Nếu từ gia đình Bà-

TỶ KHEO                  1307

vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn, ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con đi đến chỗ
các Tỷ-kheo Assaji và Punabbasuka, sau khi đến
chúng con nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka như sau: "Chư hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ
ăn ban đêm... (như trên)... có sức lực và an trú". Bạch
Thế Tôn, được nói vậy. Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka nói với chúng con như sau: "Chư Hiền,
chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi
thời... (như trên)... chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn
ban ngày và ăn phi thời". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo `Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka chấp thuận, nên chúng con trình sự
việc này lên Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn bảo một Tỷ-kheo:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta, bảo Tỷ- kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka: "Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka, sau khi đến, nói với

TỶ KHEO                                               1310

Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka:

– Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka vâng
đáp Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka
đang ngồi một bên:

– Có thật chăng, này các Tỷ-kheo, một số đông Tỷ-kheo đến các Ông và nói như sau: "Chư Hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ ăn ban đêm, cả chúng Tỷ-kheo cũng vậy. Do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, các vị ấy cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Chư Hiền, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Chư Hiền, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, chư Hiền sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú". Được nói vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông nói với các Tỷ- kheo ấy như sau: "Chư Hiền, chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời. Do ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời, chúng tôi cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Sao chúng tôi lại bỏ hiện tại, chạy theo tương lai? Chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời"?

TỶ KHEO                                             1311

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta
dạy như sau: "Một cá nhân cảm thọ bất cứ cảm giác
nào, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; đối với người ấy,
các pháp bất thiện được đoạn diệt, các thiện pháp
được tăng trưởng"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

 Này các Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta dạy như sau:

 "Ở đây đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt.
 Ở đây đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn
diệt, các thiện pháp được tăng trưởng.
 Ở đây, đối với một người khi cảm thọ khổ
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ khổ
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn
trừ, các thiện pháp được tăng trưởng.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất

TỶ KHEO                                            1312

khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp
được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn
diệt.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất
khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp
bị đoạn diệt, các thiện pháp được tăng
trưởng"?
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
 Lành thay, này các Tỷ-kheo!

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy,
các bất thiện pháp được tăng trưởng, các
thiện pháp bị đoạn diệt", có thể chăng, này
các Tỷ-kheo, không biết như vậy, Ta lại nói:
"Hãy từ bỏ lạc thọ như vậy"? Và như vậy,
này các Tỷ-kheo, là xứng đáng đối với Ta
chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ

TỶ KHEO                                            1313

lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy từ bỏ lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy,
các bất thiện pháp bị đoạn diệt, các thiện
pháp được tăng trưởng", có thể chăng, này
các Tỷ-kheo, không biết như vậy, Ta lại nói:
"Hãy chứng và trú lạc thọ như vậy"? Và như
vậy, này các Tỷ-kheo, là xứng đáng đối với
Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì sự việc này Ta
biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí
tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các thiện pháp được tăng trưởng, các
bất thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy
chứng và trú lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người khi cảm giác khổ thọ...

TỶ KHEO                                             1314

... (như trên)...

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người khi cảm giác bất khổ bất lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", có thể
chăng, này các Tỷ-kheo, không biết như vậy,
Ta lại nói: "Hãy từ bỏ bất khổ bất lạc thọ
như vậy"? Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là
xứng đáng đối với Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy từ bỏ bất khổ bất lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ bất khổ bất lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn diệt,
các thiện pháp được tăng trưởng", có thể

TỶ KHEO                                            1315

chăng, này các Tỷ-kheo, không biết như vậy,
Ta lại nói: "Hãy chứng và trú bất khổ bất lạc
thọ như vậy"? Và như vậy, này các Tỷ-kheo
là xứng đáng đối với Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này
Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với
trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ
bất khổ bất lạc thọ như vậy, các thiện pháp được tăng
trưởng, các bất thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta
nói: "Hãy chứng và trú bất khổ bất lạc thọ như
vậy".

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng đối với tất cả Tỷ-kheo, có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng đối với tất cả Tỷ-kheo không có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

Này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt được lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát; này các Tỷ-kheo, đối với

TỶ KHEO                                              1316

những Tỷ-kheo như vậy, Ta nói rằng không có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được các vị này làm, nhờ không phóng dật. Các vị này không thể trở thành phóng dật.

Và này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo còn là các bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu sự vô thượng an ổn khỏi các triền ách; này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo như vậy, Ta nói rằng có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. Vì sao vậy? Dầu cho trong khi các bậc Tôn giả này thọ dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các thiện hữu, chế ngự các căn, các vị ấy (cần phải) tự mình nhờ thượng trí chứng ngộ chứng đạt, và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này, các Thiện gia nam tử chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo này, vì thấy quả này của không phóng dật nên Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo có bảy hạng người sống trong
đời này. Thế nào là bảy?
8. Bậc câu phần giải thoát,
9. Bậc tuệ giải thoát,
10.    Bậc thân chứng,

TỶ KHEO                                            1317

11.    Bậc kiến đáo,
12.    Bậc tín giải thoát,
13.    Bậc tùy pháp hành,
14.    Bậc tùy tín hành.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Câu
Phần Giải Thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi thân
đã chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi
các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã thấy
với trí tuệ, các lậu hoặc của vị này được đoạn
trừ hoàn toàn. Vị này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là hạng người câu phần giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
không có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được
vị này làm, nhờ không phóng dật, vị ấy không
có thể trở thành phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Tuệ Giải Thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã

TỶ KHEO                                          1318

thấy với trí tuệ, các lậu hoặc của vị này được đoạn trừ hoàn toàn. Vị này như vậy được gọi là bậc tuệ giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
không có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được
vị này làm, nhờ không phóng dật; vị ấy không
có thể trở thành phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Thân Chứng?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi thân
chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các
sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã thấy với
trí tuệ, một số lậu hoặc của vị này được đoạn
trừ hoàn toàn. Vị này như vậy được gọi là bậc
thân chứng.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các
thiện hữu, chế ngự các căn, vị này (cần phải) tự
mình với thượng trí, chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng
của Phạm hạnh, vì mục đích này các Thiện gia

TỶ KHEO                                           1319

nam tử đã chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả này của
không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo này, Ta
nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng
dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Kiến Đáo?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, một số lậu hoặc của vị
này được đoạn trừ hoàn toàn; và các pháp do
Như Lai tuyên thuyết được vị này thấy một
cách hoàn toàn với trí tuệ và thực hành một
cách hoàn toàn. Này các Tỷ-kheo, vị này được
gọi là kiến đáo.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp ... ... sống không
gia đình. Do vậy này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không

TỶ KHEO                                         1320

phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người Tín giải thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi tự
thân chứng đắc các tịch tịnh giải thoát vượt
khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã
thấy với trí tuệ, một số lậu hoặc của vị này được
đoạn trừ một cách hoàn toàn; và lòng tin của vị
này đối với Như Lai đã được xác định, phát
sanh từ căn để, an trú. Này các Tỷ kheo, vị này
được gọi là bậc tín giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp... ...sống không
gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người Tuỳ pháp hành?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát,

TỶ KHEO                                           1321

vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, nhưng các lậu hoặc
không được đoạn trừ một cách hoàn toàn; và
các pháp do Như Lai tuyên thuyết (chỉ) được vị
này chấp nhận một cách vừa phải với trí tuệ,
dầu cho vị này có những pháp như là tín căn,
tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn. Này các
Tỷ-kheo, vị này được gọi là người tùy pháp
hành.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. K( )1.87962(k)-3(h)-3(ô)-3(n)-3(g)-3( ph)-5(7(saTJ1(

TỶ KHEO                                        1322

lòng tin và lòng thương Như Lai, thời vị này sẽ
có những pháp như là tín căn, tấn căn, niệm
căn, định căn, tuệ căn. Này các Tỷ-kheo, vị này
được gọi là người tùy tín hành.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các
thiện hữu, chế ngự các căn, nhưng vị này (cần
phải) tự mình với thượng trí, chứng ngộ, chứng
đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô
thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này các
Thiện gia nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình. Do vậy, này các
Tỷ-kheo, vì thấy quả này của phóng dật, nên
đối với Tỷ-kheo này, Ta nói có sự việc cần phải
làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng trí tuệ
được hoàn thành lập tức. Nhưng này các Tỷ-
kheo, trí tuệ được hoàn thành nhờ học từ từ,
hành từ từ, thực tập từ từ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là trí tuệ được hoàn thành nhờ học từ từ, hành từ từ, thực tập từ từ?

TỶ KHEO                                          1323

Ở đây, này các Tỷ-kheo:
 một vị có lòng tin đi đến gần;
 sau khi đến gần, vị ấy tỏ sự kính lễ;
 sau khi tỏ sự kính lễ, vị ấy lóng tai;
 sau khi lóng tai, vị ấy nghe pháp;
 sau khi nghe pháp, vị ấy thọ trì pháp,
 vị ấy suy tư ý nghĩa các pháp được thọ trì;
 sau khi suy tư => ý nghĩa các pháp được
chấp thuận;
 sau khi các pháp được chấp thuận => ước
muốn sanh khởi;
 sau khi ước muốn sanh khởi => vị ấy nỗ lực;
 sau khi nỗ lực => vị ấy cân nhắc;
 sau khi cân nhắc => vị ấy tinh cần.
 Do tinh cần, vị ấy tự thân chứng được sự thật
tối thượng, và với trí tuệ thể nhập sự thật ấy,
vị ấy thấy.

Nhưng này các Tỷ-kheo:
 Nếu không có lòng tin ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự đến gần ấy, thời này các
Tỷ-kheo, không có tỏ sự kính lễ ấy, thời này
các Tỷ-kheo, không có sự lóng tai ấy, thời

TỶ KHEO                                           1324

này các Tỷ-kheo, không có sự nghe pháp ấy,
thời này Tỷ-kheo, không có sự thọ trì pháp
ấy, thời này các Tỷ-kheo, không có sự suy tư
ý nghĩa ấy, thời này các Tỷ-kheo, không có
sự chấp thuận pháp ấy, thời này các Tỷ-kheo,
không có sự ước muốn ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự nỗ lực ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự cân nhắc ấy, thời này các
Tỷ-kheo không có sự tinh cần ấy.
 Này các Tỷ kheo, ở đây, các Ông đã đi vào
phi đạo. Này các Tỷ-kheo, ở đây, các Ông đã
đi vào tà đạo. Thật là quá xa, này các Tỷ-
kheo, các kẻ ngu này đã đi ra ngoài pháp luật
này.

 Này các Tỷ-kheo, có sự thuyết trình gồm có bốn
phần (Catuppadam = Bốn cú) chính nhờ thuyết
trình này người có trí, không bao lâu, nhờ tuệ biết
được ý nghĩa. Ta sẽ đọc sự thuyết trình ấy lên cho
các Ông, này các Tỷ-kheo, các Ông nhờ Ta mà sẽ
hiểu thuyết trình ấy.

– Bạch Thế Tôn, chúng con là ai có thể biết được pháp?

– Này các Tỷ-kheo, cho đến một bậc Đạo sư sống quá trọng vọng tài vật, là vị thừa tự tài vật, và

TỶ KHEO                                             1325

sống liên hệ với tài vật, thời sự mua may bán đắt này không xảy ra: "Chúng tôi sẽ làm việc này như vậy, và như vậy chúng tôi sẽ không làm việc này như vậy", huống nữa là Như Lai, này các Tỷ-kheo, là vị sống hoàn toàn không liên hệ với các tài vật.

 Này các Tỷ-kheo, đối với một đệ tử, có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, thời tùy pháp (anudhamma) được
khởi lên: "Bậc Đạo sư là Thế Tôn, đệ tử là tôi.
Thế Tôn biết, tôi không biết".
 Này các Tỷ-kheo, đến với một đệ tử, có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, thời giáo pháp bậc Đạo sư được hưng
thịnh được nhiều sinh lực.
 Này các Tỷ-kheo, đối với đệ tử có lòng tin giáo
pháp bậc Đạo Sư và sống thể nhập giáo pháp
ấy, thời tùy pháp này được khởi lên: "Dầu chỉ
còn da, gân và xương, dầu thịt và máu trên
thân bị khô héo, mong rằng sẽ có tinh tấn lực
để chứng đắc những gì chưa chứng đắc, nhờ
trượng phu nhẫn nại, nhờ trượng phu tinh
tấn, nhờ trượng phu cần dõng".
 Này các Tỷ-kheo, đối với một đệ tử có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, vị ấy sẽ chứng được một trong hai quả

TỶ KHEO                                            1326

như sau: Chánh trí ngay trong hiện tại, và nếu có dư y, chứng quả Bất hoàn.

Thế Tôn thuyết như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                          1327

212 Tiến trình tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Khema – Tương III, 230

Khema – Tương III, 230

1) Một thời, nhiều Tỷ-kheo Trưởng lão sống ở Kosambi, tại vườn Ghosita.

2) Lúc bấy giờ, Tôn giả Khemaka trú tại vườn Badarica, bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3) Rồi các Tỷ-kheo Trưởng lão, vào buổi chiều, từ chỗ tịnh cư đứng dậy và gọi Tôn giả Dàsaka:

- Hãy đến đây, này Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đến Tỷ-
kheo Khemaka; sau khi đến, hãy nói với Tỷ-kheo
Khemaka: "Này Hiền giả Khemaka, các Trưởng lão
nói với Hiền giả như sau: ‘Này Hiền giả, Hiền giả có
kham nhẫn được không? Hiền giả có chịu đựng được
không? Có phải khổ thọ tổn giảm không tăng
trưởng? Có phải có những dấu hiệu tổn giảm, không
phải tăng trưởng?’"

4) -Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi đến Tôn giả Khemaka, sau khi đến, nói với Tôn giả Khemaka:

TỶ KHEO                                           1328

- Các Trưởng lão, này Hiền giả Khemaka, nói với
Hiền giả như sau: "Hiền giả có kham nhẫn được
không? Này Hiền giả Khemaka... không phải tăng
trưởng?"

5) -Tôi không có thể kham nhẫn, thưa Hiền giả... tôi không có thể chịu đựng... có những dấu hiệu tăng trưởng, không phải thuyên giảm!

6) Rồi Tôn giả Dàsaka đi đến các Tỷ-kheo Trưởng lão; sau khi đến, thưa với các Tỷ-kheo Trưởng lão:

- Thưa chư Hiền, Tỷ-kheo Khemaka nói như sau:
"Tôi không có thể kham nhẫn, này Hiền giả... có
những dấu hiệu tăng trưởng, không phải thuyên
giảm!"

7) Hãy đến đây, Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đến Tỷ-
kheo Khemaka; sau khi đến, nói với Tỷ-kheo
Khemaka như sau: "Này Hiền giả Khemaka, các bậc
Trưởng lão nói với Hiền giả như sau: ‘Này Hiền giả,
Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn, tức là sắc thủ uẩn,
thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ
uẩn. Trong năm thủ uẩn này, Tôn giả Khemaka quán
có cái gì là tự ngã hay ngã sở không?’"

8) -Thưa vâng, chư Hiền.

TỶ KHEO                                           1329

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo Trưởng lão, đi đến Tôn giả Khemaka, sau khi đến...

- Các bậc Trưởng lão, này Hiền giả, nói với Hiền giả
như sau: "Này Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ
uẩn này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm
thủ uẩn này, Tôn giả Khemaka quán có cái gì là tự
ngã hay ngã sở không?"

9) -Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn
này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm thủ
uẩn này, này Hiền giả, tôi không quán cái gì là tự ngã
hay ngã sở cả.

10) Rồi Tôn giả Dàsaka đi đến các Tỷ-kheo Trưởng lão; sau khi đến, nói với các Tỷ-kheo Trưởng lão:

- Tỷ-kheo Khemaka, thưa chư Hiền, đã nói như sau:
"Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn
này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm thủ
uẩn này, này Hiền giả, tôi không quán cái gì là tự ngã
hay ngã sở cả!"

11) - Hãy đến đây, Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đến Tỷ-
kheo Khemaka; sau khi đến, nói với Tỷ-kheo
Khemaka như sau: "Các vị Trưởng lão, này Hiền giả
Khemaka, nói với Hiền giả như sau: ‘Hiền giả
Khemaka, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn này, tức

TỶ KHEO                                             1330

là sắc thủ uẩn...thức thủ uẩn. Trong năm thủ uẩn
này, nếu Tôn giả Khemaka không quán cái gì là tự
ngã hay ngã sở cả, thời Tôn giả Khemaka là vị A-la-
hán, các lậu hoặc đã được đoạn tận".

12) -Thưa vâng, chư Hiền giả.

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo Trưởng lão, đi đến Tôn giả Khemaka...

- Này Hiền giả Khemaka, các bậc Tỷ-kheo Trưởng
lão nói với Hiền giả như sau: "Thưa Hiền giả, Thế
Tôn có nói đến năm thủ uẩn này, tức là sắc thủ uẩn...
thức thủ uẩn. Nếu Tôn giả Khemaka, trong năm thủ
uẩn này, không quán cái nào là tự ngã hay ngã sở,
thời Tôn giả Khemaka là bậc A-la-hán, đã đoạn tận
các lậu hoặc".

13). .. - Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ
uẩn này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm
thủ uẩn này, này Hiền giả, tôi không quán cái gì là tự
ngã hay ngã sở cả. Nhưng tôi không phải là bậc A-
la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Và thưa Hiền giả,
trong năm thủ uẩn này, dầu cho tôi có chứng được:
"Tôi là", tuy vậy tôi cũng không quán: "Cái này là
tôi".

TỶ KHEO                                             1331

14) Rồi Tôn giả Dàsaka đi đến Tỷ-kheo Trưởng lão... nói với các Tỷ-kheo Trưởng lão:

- Tỷ-kheo Khemaka, thưa chư Hiền, đã nói như sau: "Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm thủ uẩn này, thưa Hiền giả, tôi không quán cái gì là ngã hay là ngã sở. Tuy vậy, tôi không phải là bậc A-la- hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Và thưa Hiền giả, trong năm thủ uẩn, dầu cho tôi chứng được: "Tôi là", tuy vậy tôi cũng không quán: " Cái này là tôi ".

15) Hãy đến đây, Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đến Tỷ-
kheo Khemaka; sau khi đến, hãy nói với Tỷ-kheo
Khemaka: Thưa Hiền giả Khemaka, các Tỷ-kheo
Trưởng lão nói với Hiền giả như sau: "Này Hiền giả
Khemaka, cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", là cái gì?
Hiền giả nói: "Tôi là sắc?" Hiền giả nói: "Tôi là
khác sắc?. ..; Hiền giả nói: "Tôi là thức?"; Hiền giả
nói: "Tôi là khác thức?". Này Hiền giả Khemaka, cái
mà Hiền giả nói: "Tôi là", là cái gì?"

16) - Thưa vâng.

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo Trưởng lão, đi đến Tôn giả Khemaka...

TỶ KHEO                                             1332

17) - Thôi vừa rồi, Hiền giả Dàsaka chạy qua, chạy lại như thế này để làm gì? Hãy đem gậy lại đây! Ta sẽ đi đến các Tỷ-kheo Trưởng lão!

18) Rồi Tôn giả Khemaka chống gậy đi đến các Tỷ-
kheo Trưởng lão; sau khi đến, nói lên với các Tỷ-
kheo Trưởng lão những lời chào đón hỏi thăm; sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu,
liền ngồi xuống một bên.

19) Các Tỷ-kheo Trưởng lão nói với Tôn giả Khemaka đang ngồi một bên:

- Này Hiền giả Khemaka, cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", là cái gì? Hiền giả nói: "Tôi là sắc?"; Hiền giả nói: "Tôi là khác sắc"... "là thọ... là tưởng... là các hành"...; Hiền giả nói: "Tôi là thức?"; Hiền giả nói: "Tôi là khác thức?"; Này Hiền giả Khemaka, cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", cái mà Hiền giả nói "Tôi là", là cái gì?

20) - Thưa chư Hiền, tôi không nói: "Tôi là sắc". Tôi không nói: "Tôi là khác sắc"... "là thọ... là tưởng... là các hành"... Tôi không nói: "Tôi là thức". Tôi cũng không nói: "Tôi là khác thức". Dầu rằng, này các Hiền giả, Tôi có chứng được (tư tưởng): "Tôi là", nhưng tôi không có quán: "Cái này là tôi".

TỶ KHEO                                                 1333

21) Ví như, này chư Hiền, hương thơm của hoa sen xanh, hay hoa sen hồng, hay hoa trắng, nếu có người nói: "Hương thuộc về lá hay thuộc về sắc, hay thuộc về nhụy hoa", nói như vậy có nói đúng không?

- Thưa không, này Hiền giả.

- Vậy chư Hiền, trả lời như thế nào là trả lời một cách đúng đắn?

Chư Hiền, hương là của hoa. Trả lời như vậy là trả lời một cách đúng đắn.

22) Cũng vậy, này chư Hiền, tôi không nói: "Tôi là
sắc"; tôi không nói: "Tôi là khác sắc"... "Tôi là thọ"...
"Tôi là tưởng"... "Tôi là các hành"... Tôi không nói:
"Tôi là thức". Tôi không nói: "Tôi là khác thức".
Nhưng này chư Hiền, dầu rằng đối với năm thủ uẩn
của tôi được có này, tôi không có quán: "Cái này là
tôi".

23) Dầu cho đối với vị Thánh đệ tử, này chư Hiền, năm hạ phần kiết sử đã được đoạn tận, nhưng vị ấy còn nghĩ: "Đối với năm thủ uẩn, vẫn còn dư tàn tế nhị". Dư tàn kiêu mạn "Tôi là", dư tàn dục "Tôi là", dư tàn tùy miên "Tôi là" chưa được vị ấy đoạn trừ. Vị ấy sau một thời gian, sống quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi,

TỶ KHEO                                                1334

đây là sắc đoạn diệt. Đây là thọ... Đây là tưởng... Đây là các hành... Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức đoạn diệt"

24) Vì rằng vị ấy sống, quán sự sanh diệt trong năm
thủ uẩn này, các dư tàn ngã mạn (?) "Tôi là", các
dư tàn ngã dục "Tôi là", các dư tàn ngã tùy miên (?)
"Tôi là", mà vị ấy chưa được đoạn trừ, nay đi đến
đoạn tận.

25) Này chư Hiền, ví như một tấm vải nhớp nhúa
dính bụi, những người chủ giao nó cho một người
thợ giặt. Người thợ giặt sau khi nhồi nó, đập nó trong
nước muối, hay trong nước tô đã, trong nước phân
bò rồi giặt sạch nó trong nước trong. Dầu cho tấm
vải ấy nay được sạch sẽ, trong trắng, nhưng nó vẫn
còn dư tàn mùi muối hay mùi tô đã, hay mùi phân
bò. Người thợ giặt giao lại tấm vải cho những người
chủ. Những người chủ đem bỏ nó vào trong một cái
hòm có ướp hương thơm. Như vậy cái dư tàn mùi
muối hay mùi tô đã bay mùi phân bò chưa được đoạn
tận, nay được đoạn trừ.

26-27) Cũng vậy, này chư Hiền, dầu cho vị Thánh đệ tử đã đoạn tận năm hạ phần kiết sử, nhưng với vị ấy, cái dư tàn trong năm thủ uẩn, dư tàn ngã mạn "Tôi là", dư tàn ngã dục "Tôi là", dư tàn ngã tùy miên: "Tôi là" chưa được đoạn trừ. Vị ấy sau một

TỶ KHEO                                             1335

thời gian, sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ
uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc
đoạn diệt. Đây là thọ... đây là tưởng... đây là các
hành... đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức
đoạn diệt". Vì rằng vị ấy sống tùy quán sự sanh diệt
trong năm thủ uẩn này nên các dư tàn trong năm thủ
uẩn này, ngã mạn "Tôi là", ngã dục "tôi là", ngã tùy
miên "Tôi là" chưa được đoạn tận nay đi đến đoạn
trừ.

28) Khi được nói vậy, các Tỷ-kheo Trưởng lão nói với Tôn giả Khemaka:

- Không phải chúng tôi vì muốn phiền nhiễu Tôn giả Khemaka mà chúng tôi hỏi. Nhưng vì chúng tôi nghĩ rằng: "Tôn giả Khemaka có thể giải đáp, thuyết giảng, trình bày, xác chứng, khai triển, phân tích, hiển lộ một cách rộng rãi giáo lý của Thế Tôn".

29) Và rồi Tôn giả Khemaka đã giải đáp, thuyết giảng, trình bày, xác chứng, khai triển, phân tích, hiển lộ một cách rộng rãi giáo lý của Thế Tôn.

30) Tôn giả Khemaka thuyết giảng như vậy. Các Tỷ- kheo Trưởng lão hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Khemaka giảng.

TỶ KHEO                                             1336

31) Trong khi lời dạy này được nói lên, khoảng sáu mươi Tỷ-kheo được tâm giải thoát khỏi các lậu hoặc, kể cả Tôn giả Khemaka.

TỶ KHEO                                          1337

213 Tiến trình tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh THIỀN – Tăng IV, 173

THIỀN – Tăng IV, 173

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng:

- "Y chỉ nơi sơ Thiền, các lậu hoặc được diệt
tận".
- "Y chỉ vào Thiền thứ hai, các lậu hoặc được
diệt tận".
- "Y chỉ vào Thiền thứ ba, các lậu hoặc được diệt
tận".
- "Y chỉ vào Thiền thứ tư, các lậu hoặc được diệt
tận".
- "Y chỉ vào Không vô biên xứ...
- "Y chỉ vào Thức vô biên xứ...
- "Y chỉ vào Vô sở hữu xứ...
- "Y chỉ vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ, các lậu
hoặc được đoạn tận".

2. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng: "Y chỉ vào sơ Thiền, các lậu hoặc được đoạn tận", như vậy được nói đến. Do duyên gì, được nói đến như vậy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục... chứng và trú sơ Thiền.

TỶ KHEO                                          1338

Vị ấy, ở đây đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khách lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã. Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy.

Sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp áy, vị ấy

TỶ KHEO                                              1339

Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khách lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã.

Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy, sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp áy, vị ấy hướng dẫn đến giới bất tử: "Đây là tịch tịnh, đây là thù thắng, tức là sự chỉ tức tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, sự diệt tận khát ái, ly tham, đoạn diệt Niết- bàn". Vị ấy trú ở đây, đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc.

Nếu không diệt tận các lậu hoặc, với pháp ái ấy, với
pháp hỷ ấy, do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, là vị
hóa sanh, tại đấy chứng được Niết-bàn, không còn
trở lui thế giới này nữa.

Ví như người bắn cung, hay đệ tử người bắn cung
tập bắn trên một hình nộm bằng cỏ hay trên đống đất
sét, rồi người ấy có thể trở thành một người bắn xa,
bắn nhanh, bắn thủng qua vật dày lớn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn tận lạc... chứng đạt và an trú sơ Thiền... thứ tư. Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt

TỶ KHEO                                               1341

nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khác lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã.

Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy, sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy.

Sau khi tránh né tâm khỏi những pháp ấy, vị ấy hướng dẫn đến giới bất tử: "Đây là tịch tịnh, đây là thù thắng, tức là sự chỉ tức tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, sự diệt tận khát ái, ly tham, đoạn diệt, Niết- bàn". Vị ấy trú ở đây, đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc.

Nếu không diệt tận các lậu hoặc, với pháp ái ấy, với
pháp hỷ ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy
là vị hóa sanh, tại đấy chứng được Niết-bàn, không
còn trở lui thế giới này nữa.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói y chỉ vào sơ Thiền, thứ hai... thứ tư, các lậu hoặc được đoạn tận, như vậy được nói đến. Do duyên này, được nói đến.

4. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng: "Y chỉ vào Không vô biên xứ Thiền, các lậu hoặc được đoạn tận, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như vậy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vượt khỏi các sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt các chướng ngại tưởng, không tác ý đến tưởng sai biệt, biết rằng: "Hư không

TỶ KHEO                                                1342

là vô biên", chứng đạt và an trú Không vô biên xứ. Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành... vị ấy... do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là vị hóa sanh, tại đấy chứng được Niết- bàn, không còn trở lui thế giới này nữa.

Này các Tỷ-kheo, ta nói rằng: "Y chỉ vào Không vô biên xứ, các lậu hoặc được đoạn tận", như vậy được nói đến. Do duyên này, được nói đến.

5. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng: "Y chỉ vào Thức vô
biên xứ... y chỉ vào Vô sở hữu xứ... các lậu hoặc
được đoạn diệt", được nói đến như vậy. Do duyên gì
được nói đến như vậy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vượt qua Thức vô
biên xứ một cách hoàn toàn, biết rằng: "Không có vật
gì", chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Vị ấy ở đây,
đối với cái gì thuộc về thọ, thuộc về tưởng... vị ấy...
do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là vị hóa sanh, tại
đấy chứng được Niết-bàn, không còn trở lui thế giới
này nữa.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng: "Y chỉ vào Vô sở hữu xứ, các lậu hoặc được đoạn diệt", được nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến.

TỶ KHEO                                              1343

Như vậy, xa cho đến các tưởng Thiền chứng, cho đến như vậy, cần phải lấy trí để thể nhập.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các xứ này, như Phi tưởng
phi phi tưởng Thiền chứng và Diệt thọ tưởng là
những xứ, các Tỷ-kheo Thiền quán, khéo léo chứng
nhập, khéo léo khởi xuất Thiền chứng. Ta nói rằng:
"Sau khi chứng nhập và khởi xuất, các xứ ấy cần
phải được chơn chánh làm cho biết rõ".

TỶ KHEO                                          1344

214   Tiến trình tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Vị Giữ Giới – Tương III, 298

Vị Giữ Giới – Tương III, 298

1) Một thời, Tôn giả Sàriputta (Xá-lợi-phất) và Tôn giả Mahà Kotthika trú ở Bàrànasi (Ba-la-nại), tại Isipatana (Chư Tiên đọa xứ), vườn Lộc Uyển.

2-3) Rồi Tôn giả Mahà Kotthika, vào buổi chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả Sàriputta... thưa như sau:

-- Thưa Hiền giả Sàriputta, những pháp gì Tỷ-kheo giữ giới cần phải như lý tác ý?

4) -- Này Hiền giả Kotthika, Tỷ-kheo giữ giới cần
phải như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ,
bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau,
người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

5) Thế nào là năm? Tức là sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn,
tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này Hiền
giả Kotthika, vị Tỷ-kheo giữ giới cần phải như lý tác
ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ, bệnh hoạn, ung
nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau, người lạ, hủy hoại,
rỗng không, vô ngã.

TỶ KHEO                                            1345

6) Này Hiền giả, sự kiện này xảy ra: Tỷ-kheo giữ giới do như tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả Dự lưu.

7) -- Với Tỷ-kheo đã chứng quả Dự lưu, này Hiền giả Sàriputta, những pháp gì cần phải như lý tác ý?

8-9) -- Với Tỷ-kheo đã chứng quả Dự lưu, này Hiền
giả Kotthika, cần phải như lý tác ý năm thủ uẩn là
vô thường, khổ, bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất
hạnh, ốm đau, người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô
ngã.

Sự kiện này có thể xảy ra, này Hiền giả, Tỷ-kheo Dự lưu, do như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả Nhứt lai.

10) -- Nhưng Tỷ-kheo Nhứt lai, này Hiền giả Sàriputta, phải như lý tác ý các pháp gì?

11) -- Tỷ-kheo Nhứt lai, này Hiền giả Kotthika, cần
phải như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ,
bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau,
người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

Sự kiện này có thể xảy ra, này Hiền giả, Tỷ-kheo Nhứt lai, do như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả Bất lai.

TỶ KHEO                                            1346

12) -- Nhưng Tỷ-kheo Bất lai, này Hiền giả Sàriputta, cần phải như lý tác ý những pháp gì?

13-15) -- Tỷ-kheo Bất lai, này Hiền giả Kotthika, cần
phải như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ,
bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau,
người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

Sự kiện này có thể xảy ra, này Hiền giả, Tỷ-kheo Bất lai, do như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả A-la-hán.

16) -- Nhưng vị A-la-hán, này Hiền giả Sàriputta, cần phải như lý tác ý các pháp gì?

17) -- Vị A-la-hán, này Hiền giả Kotthika, cần phải
như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường, khổ, bệnh
hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau, người lạ,
hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

18) Với vị A-la-hán, này Hiền giả, không có gì phải
làm nữa, hay không có phải thêm gì nữa trong công
việc làm. Nhưng sự tu tập, làm cho sung mãn những
pháp này sẽ đưa đến hiện tại lạc trú và chánh niệm
tỉnh giác.

Vị Có Nghe – Tương III, 300

TỶ KHEO                                            1347

(Hoàn toàn như kinh trước, chỉ thay thế vị có nghe cho vị giữ giới ).

TỶ KHEO                                         1348

215 Tiến trình tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh Cán Búa – Tương III, 272

Cán Búa – Hay Chiếc Thuyền – Tương III, 272

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) - Do biết, do thấy, này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc, không phải do không biết, do không thấy.

4) Do biết cái gì, thấy cái gì, này các Tỷ-kheo, các lậu hoặc được đoạn tận?

- Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc đoạn
diệt.
- Đây là thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ đoạn
diệt.
- Đây là tưởng, đây là tưởng tập khởi, đây là
tưởng đoạn diệt.
- Đây là các hành, đây là các hành tập khởi, đây
là các hành đoạn diệt.
- Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức
đoạn diệt.

TỶ KHEO                                           1349

Do biết như vậy, do thấy như vậy, này các Tỷ-kheo, các lậu hoặc được đoạn tận.

5) Này các Tỷ-kheo, như có Tỷ-kheo sống không chí
tâm trong sự tu tập, khởi lên ước muốn như sau:
"Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu,
hoặc không có chấp thủ!". Tuy vậy, tâm của vị ấy
cũng không giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ.

6) Vì sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập. Không có tu tập cái gì?

- Không có tu tập Bốn niệm xứ.
- Không có tu tập Bốn chánh cần.
- Không có tu tập Bốn như ý túc.
- Không có tu tập Năm căn.
- Không có tu tập Năm lực.
- Không có tu tập Bảy bồ đề phần.
- Không có tu tập Thánh đạo Tám ngành.

7) Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười
hai trứng gà, không được con gà mái ấp nằm đúng
cách, không được ấp nóng đúng cách, không được
ấp dưỡng đúng cách.

8) Dầu cho con gà mái ấy khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà con của ta, với chân, móng và

TỶ KHEO                                          1350

đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ
trứng, được xuất sanh một cách an toàn"; tuy vậy
các con gà con ấy không có thể, với chân, móng, đỉnh
đầu hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng,
được xuất sanh một cách an toàn.

9) Vì sao? Này các Tỷ-kheo, tám, mười hay mười hai
trứng gà ấy không được con gà mái ấp nằm một cách
đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp dưỡng một
cách đúng đắn.

10) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chí
tâm trong sự tu tập. Dầu cho vị ấy có khởi lên ý
muốn: "Mong rằng tâm ta được giải thoát khỏi các
lậu hoặc, không có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng
không giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ.

11) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy không có tu tập.
Không có tu tập cái gì? Không có tu tập Bốn niệm
xứ... Không có tu tập con đường Thánh đạo Tám
ngành.

12) Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chí tâm trong sự tu tập. Dầu cho vị ấy không khởi lên ước muốn: "Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ". Tuy vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

TỶ KHEO                                            1351

13) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy có tu tập. Có tu tập cái gì?

- Có tu tập Bốn niệm xứ.
- Có tu tập Bốn chánh cần.
- Có tu tập Bốn như ý túc.
- Có tu tập Năm căn.
- Có tu tập Năm lực.
- Có tu tập Bảy giác chi.
- Có tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành.

14) Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười
hai trứng gà. Các trứng ấy được con gà mái ấp nằm
một cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

Dầu cho con gà mái ấy không khởi lên ước muốn:
"Mong rằng các con gà con của ta, với chân, móng
và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ
trứng, được xuất sanh một cách an toàn"; tuy vậy,
các con gà con ấy có thể với chân, móng và đỉnh đầu,
hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được
xuất sanh một cách an toàn.

15) Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, có tám, mười
hay mười hai trứng gà được con gà mái ấy ấp nằm
một cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

TỶ KHEO                                           1352

16) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy sống chí
tâm tu tập. Dầu cho vị ấy không khởi lên ước muốn:
"Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu
hoặc, không có chấp thủ". Tuy vậy, tâm của vị ấy
vẫn được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ.

17) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy có tu tập. Tu tập cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ... có tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành.

18) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ đá hay
đệ tử người thợ đá, khi nhìn vào cán búa thấy dấu
các ngón tay và dấu các ngón tay cái. Vị ấy không
có thể biết được như sau: "Hôm nay, từng ấy cán búa
của ta bị hao mòn; hôm nay từng ấy, các ngày khác
từng ấy". Nhưng vị ấy biết được cán búa bị hao mòn
trên sự hao mòn của cán búa.

19) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo chí tâm
trong sự tu tập không có biết như sau: "Hôm nay,
từng ấy lậu hoặc của ta được hao mòn, hôm qua từng
ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng vị ấy biết được
(các lậu hoặc) được hao mòn trên sự hao mòn (các
lậu hoặc).

20) Ví như, này các Tỷ-kheo, một chiếc thuyền đi biển có đầy đủ cột buồm và dây buồm, bị mắc cạn

TỶ KHEO                                            1353

sáu tháng do thiếu nước trong mùa khô; các cột
buồm và dây buồm bị gió và mặt trời làm hư hỏng,
rồi bị nước mưa đổ xuống trong mùa mưa, chúng trở
thành yếu và hư nát (?).

21) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chí tâm trong sự tu tập, các kiết sử rất dễ bị yếu dần và hư nát.

TỶ KHEO                                            1354

216 Tiến trình tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh PHÙ–DI – 126 Trung III, 353

KINH PHÙ–DI (Bhùmija suttam) – Bài kinh số 126 – Trung III, 353

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Rajagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc. Rồi Tôn giả Bhumija vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của vương tử Jayasena, sau khi đến ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi vương tử Jayasena đi đến Tôn giả Bhumija, sau khi đến nói lên với Tôn giả=

TỶ KHEO                                       1355

y, cầm y bát, đi đến trú xứ của vương tử Jayasena, sau khi đến con ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, bạch Thế Tôn, vương tử Jayasena đến chỗ con, sau khi đến nói lên với con những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn vương tử Jayasena nói với con như sau: "Thưa Tôn giả Bhumija, một số Sa-môn, Bà-la-môn, .... bậc Đạo sư của Tôn giả có nói gì, có lập luận gì?" Khi được nghe nói vậy, bạch Thế Tôn, con có nói với vương tử Jayasena, như sau: "Này Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn, được nghe như sau, được ghi nhớ như sau... ". , .... Tôi nghĩ rằng chắc chắn Đạo sư của Tôn giả Bhumija, đứng cao hơn trên đầu tất cả Sa-môn, Bà-la-môn tầm thường". Bạch Thế Tôn, không hiểu hỏi như vậy, trả lời như vậy, con có nói đúng lời Thế Tôn nói, con không xuyên tạc lời Thế Tôn với điều không đúng sự thực, nhưng con đã giải thích đúng pháp, tùy pháp, và một vị đồng Phạm hạnh nói đúng pháp, tùy pháp sẽ không có lý do để chỉ trích?

– Thật vậy, này Bhumija, được hỏi vậy, được trả
lời vậy, Ông nói đúng lời Thế Tôn nói, Ông không
xuyên tạc Thế Tôn với điều không đúng sự thực, Ông
đã giải thích đúng pháp, tùy pháp, và một vị đồng
Phạm hạnh nói đúng pháp, tùy pháp không có lý do
gì để chỉ trích.

TỶ KHEO                                              1358

 Này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
có tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng,
tà tinh tấn, tà niệm, tà định, nếu họ có ước
nguyện hành Phạm hạnh, thời không đạt được quả
vị; nếu họ không có ước nguyện hành Phạm hạnh,
thời không đạt được quả vị; nếu họ có và không
có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời không đạt
được quả vị; nếu họ không có và không không có
ước nguyện, hành Phạm hạnh thời không đạt được
quả vị. Vì sao vậy? Đây không phải là phương
pháp này Bhumija, để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần dầu, tìm cầu dầu, đi chỗ này chỗ kia để tìm dầu. Sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu). Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy có và không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Vì sao vậy? Đây không phải là phương pháp, này

TỶ KHEO                                             1359

Bhumija, để lấy được dầu. Cũng vậy, này Bhumija,
những vị Sa-môn hay Bà-la-môn có tà kiến, tà tư
duy... tà định, nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không ước
nguyện... có và không có ước nguyện... không có và
không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh thời
họ không đạt được quả vị. Vì sao vậy? Đây không
phải là phương pháp này Bhumija, để đạt được quả
vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sữa, tìm
cầu sữa, đi chỗ này chỗ kia để tìm sữa, nắm sừng
con bò cái trẻ để vắt sữa. Nếu người ấy có ước
nguyện, nắm sừng con bò cái trẻ để vắt sữa, người
ấy không lấy được sữa. Nếu người ấy không có ước
nguyện... Nếu người ấy có và không có ước nguyện...
Nếu người ấy không có và không không có ước
nguyện, nắm sừng con bò cái trẻ để vắt sữa, nó
không lấy được sữa. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây
không phải là phương pháp để lấy sữa. Cũng vậy,
này Bhumija, các vị Sa-môn hay Bà-la-môn, có tà
kiến... có tà định, nếu họ có ước nguyện hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không có
ước nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, hành
Phạm hạnh, họ không đạt được quả vị. Vì sao vậy?
Đây không phải là phương pháp, này Bhumija, để đạt

TỶ KHEO                                          1360

được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sanh tô,
tìm cầu sanh tô, đi chỗ này chỗ kia để tìm cầu sanh
tô, sau khi đổ nước vào một cái ghè, rồi lấy que
khuấy đánh. Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi
đổ nước vào một cái ghè, lấy que khuấy đánh, người
ấy không lấy được sanh tô. Nếu người ấy không có
ước nguyện... nếu người ấy có và không có ước
nguyện... nếu người ấy không có và không không có
ước nguyện, đổ nước vào một cái ghè, lấy que khuấy
đánh, người ấy không lấy được sanh tô. Vì sao vậy?
Này Bhumija, đây không phải là phương pháp để
lấy sanh tô. Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn
hay Bà-la-môn có tà kiến... (như trên)... có tà định,
nếu họ có ước nguyện hành Phạm hạnh, họ không
đạt được quả vị; nếu họ không có ước nguyện; nếu
họ có và không có ước nguyện; nếu họ không có và
không không có ước nguyện, thời họ không đạt được
quả vị. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây không phải là
phương pháp để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần lửa, tìm cầu lửa, đi chỗ này chỗ kia để tìm lửa. Người ấy đem phần phía trên đồ quay lửa, rồi cọ xát với một khúc que ướt và có nhựa, nếu người ấy có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một

TỶ KHEO                                            1361

khúc que ướt và có nhựa, thời người ấy không lấy
được lửa; nếu người ấy không có ước nguyện; nếu
người ấy có và không có ước nguyện, nếu người ấy
không có và không không có ước nguyện đem phần
trên đồ quay lửa, rồi cọ xát với một khúc que ướt và
có nhựa, thời người ấy không lấy được lửa. Vì sao
vậy? Đây không phải là phương pháp, này
Bhumija, để lấy được lửa. Cũng vậy, này Bhumija,
có những Sa-môn, hay Bà-la-môn có tà kiến... (như
trên)... có tà định; nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không có
ước nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, thời họ
không thể đạt được quả vị. Vì cớ sao? Đây không
phải là phương pháp, này Bhumija, để đạt được quả
vị.

 Này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh
nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định; nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ đạt được quả vị; nếu họ không có ước
nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, hành
Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị. Vì cớ sao?
Đây là phương pháp, này Bhumija, để đạt
được quả vị.

TỶ KHEO                                           1362

Ví như, này Bhumija, một người cần dầu, cầu
tìm dầu, đi chỗ này chỗ kia để tìm dầu, sau khi đổ
những hột giống dầu vào cái thùng, tiếp tục rưới
nước rồi ép (cho ra dầu). Nếu người ấy có ước
nguyện, sau khi đổ những giống dầu vào trong cái
thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cho ra dầu), thời
người ấy lấy được dầu. Nếu người ấy không có ước
nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện;
nếu người ấy không có và không không có ước
nguyện, sau khi đổ những hột giống dầu vào trong
cái thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cho ra dầu), thời
người ấy lấy được dầu. Vì cớ sao? Này Bhumija,
đây là phương pháp để lấy được dầu. Cũng vậy, này
Bhumija những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào có
chánh kiến... có chánh định. Nếu họ có ước nguyện,
hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị; nếu họ
không có ước nguyện; nếu họ có và không có ước
nguyện, nếu họ không có và không không có ước
nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị.
Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp có thể
đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sữa, tìm cầu sữa, đi chỗ này chỗ kia để tìm sữa. Và người ấy vắt sữa từ nơi vú con bò cái còn trẻ. Nếu người ấy có ước nguyện, vắt sữa từ nơi vú con bò cái còn trẻ, thời người ấy lấy được sữa. Nếu người ấy không có

TỶ KHEO                                              1363

ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước
nguyện; nếu người ấy không có và không không có
ước nguyện, người ấy vắt sữa từ nơi vú con bò cái
còn trẻ, thời người ấy lấy được sữa. Vì cớ sao? Này
Bhumija, đây là phương pháp để lấy được sữa.
Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-
môn nào có chánh kiến... (như trên)... có chánh định,
nếu họ có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt
được quả vị. Nếu họ không có ước nguyện; nếu họ
có và không có ước nguyện; nếu họ không có và
không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời
họ đạt được quả vị. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là
phương pháp để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sanh tô, tìm cầu sanh tô, đi chỗ này chỗ kia tìm cầu sanh tô; sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy cây que khuấy, đánh. Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy cây que khuấy, đánh, thời người ấy lấy được sanh tô. Nếu người ấy không có ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện; nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, thời sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy que khuấy, đánh, người ấy lấy được sanh tô. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để lấy được sanh tô. Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-

TỶ KHEO                                            1364

môn nào có chánh kiến... có chánh định; nếu họ có
ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả
vị. Nếu họ không có ước nguyện; nếu họ có và không
có ước nguyện; nếu họ không có và không không có
ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả
vị. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để
đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, có một người cần lửa, tìm cầu lửa, đi chỗ này chỗ kia để tìm lửa, sau khi mang phần trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa. Nếu người ấy có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa, thời người ấy lấy được lửa. Nếu người ấy không có ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện; nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa, thời người ấy lấy được lửa. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để lấy được lửa. Cũng vậy, này Bhumija, những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào có chánh kiến... chánh định. Nếu họ có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị; nếu họ không có ước nguyện; có và không có ước nguyện, nếu họ không có và không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt kết quả vị. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây là phương pháp đưa đến

TỶ KHEO                                           1365

quả vị.

Nếu bốn ví dụ này, này Bhumija, khởi đến từ
nơi Ông cho vương tử Jayasena, thời vương tử
Jayasena tự nhiên tin tưởng Ông, và khi đã tin tưởng,
sẽ hành động đúng theo cung cách một người đã tin
tưởng Ông.

– Nhưng làm sao, bạch Thế Tôn, bốn ví dụ này
khởi đến từ nơi con cho vương tử Jayasena, khởi lên
một cách tự nhiên, từ trước chưa từng được nghe,
như Thế Tôn được?

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Bhumja hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                            1366

217 Tiến trình tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh SỰ TU TẬP – Tăng III, 454

SỰ TU TẬP –Tăng III, 454

1. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chí tâm trong
sự tu tập khởi lên ước muốn như sau: "Mong rằng
tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ!". Tuy vậy, tâm vị ấy cũng không giải thoát
khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập.
Không có tu tập cái gì? - Không có tu tập Bốn niệm
xứ, không có tu tập Bốn chánh cần, không có tu tập
Bốn như ý túc, không có tu tập Năm căn, không có
tu tập Năm lực, không có tu tập Bảy Bồ-đề phần,
không có tu tập Thánh đạo tám ngành.

Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười hai
trứng gà, không được con gà mái ấp nằm đúng cách,
không được ấp nóng đúng cách, không được ấp
dưỡng đúng cách.

Dầu cho con gà mái ấy khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà con của ta, với chân móng và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được

TỶ KHEO                                           1367

sanh ra một cách an toàn", tuy vậy, các con gà con
ấy không có thể, với chân, móng, đỉnh đầu hay với
miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh
ra một cách an toàn! Vì cớ sao? - Này các Tỷ-kheo,
tám, mười hay mười hai trứng gà mái ấy không được
con gà mái nằm ấp một cách đúng đắn, ấp nóng một
cách đúng đắn, ấp dưỡng một cách đúng đắn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chú tâm
trong sự tu tập, dầu cho có khởi lên ý muốn: "Mong
rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc không
có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng không giải
thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Vì cớ
sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập. Không
có tu tập cái gì? Không có tu tập Bốn niệm xứ...
không có tu tập Thánh đạo tám ngành.

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm trong sự
tu tập, dầu cho không khởi lên ước muốn: "Mong
rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không
có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi
các lậu hoặc không có chấp thủ.

Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy có tu tập. Có tu tập
cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ, có tu tập Bốn chánh
cần, có tu tập Bốn như ý túc, có tu tập Năm căn, có
tu tập Năm lực, có tu tập Bảy Bồ-đề phần, có tu tập
Thánh đạo tám ngành.

TỶ KHEO                                             1368

Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười hai
trứng gà. Các trứng ấy được con gà mái ấp nằm một
cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn. Dầu cho con gà mái ấy
không khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà
con của ta, với chân móng và đỉnh đầu, hay với
miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra
một cách an toàn!", tuy vậy, các con gà con ấy có
thể với chân, móng, đỉnh đầu hay với miệng và mỏ,
sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra một cách an
toàn. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, tám, mười hay
mười hai trứng gà được con gà mái ấy ấp nằm một
cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm tu tập, dầu cho vị ấy không khởi lên ý muốn: "Mong rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy có tu tập. Tu tập cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ... có tu tập Thánh đạo tám ngành.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ nề hay đệ tử người thợ nề, khi nhìn vào cán búa, thấy dấu các ngón tay và dấu ngón tay cái. Người ấy không có thể biết được như sau: "Hôm nay từng ấy cán búa của

TỶ KHEO                                             1369

ta bị hao mòn, hôm qua từng ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng người ấy biết được cán búa bị hao mòn trên sự hao mòn của cán búa.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chà3(a)-3-57tâôm 3-5

TỶ KHEO                                         1370

TỶ KHEO   1372

219 Truyền thống - 4 truyền thống bậc Thánh - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

1. - Có bốn truyền thống bậc Thánh này, này các
Tỷ-kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết
là truyền thống, kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước
không bị tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ
không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-
môn có trí quở trách. Thế nào là bốn?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại y nào, và nói
lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại y nào,
không vì nhân y phục rơi vào sự tầm cầu bất
chính, không thích hợp.
- Nếu không được y, không có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được y không có tham lam, mê say, tham
đắm; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được
sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ y,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại y nào, không
có khen mình chê người.

TỶ KHEO                                             1373

- Ai ở đây, khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đấy gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ
loại đồ ăn khất thực nào, không vì nhân khất
thực rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích
hợp. Nếu không được đồ ăn khất thực, không
có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được đồ ăn khất thực, không có tham lam,
mê say, tham đắm; thấy sự nguy hiểm và với
trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ đồ
ăn khất thực,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, không có khen mình, chê người.
- Ai ở đây khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, và nói lời tán thán sự biết đủ

TỶ KHEO                                             1374

với bất cứ loại sàng tọa nào, không vì nhân sàng tọa rời vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp.

- Nếu không được sàng tọa, không có lo âu tiếc
nuối;
- Nếu được sàng tọa, không có tham lam, mê
say, đắm đuối; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ
thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ sàng tọa,
- Không vì biết đủ đối với bất cứ loại sàng toạ
nào mà khen mình chê người.
- Ai ở đây khôn khéo, (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là vị Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa thích tu
tập, vui thích tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích
đoạn tận, nhưng không vì ưa thích tu tập, vui thích
tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích đoạn tận mà
khen mình chê người. Ai ở đây khôn khéo, không
có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-
kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đứng trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Bốn truyền thống bậc Thánh này, này các Tỷ-kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết là truyền thống kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước không bị

TỶ KHEO                                              1375

tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

2. Thành tựu bốn Thánh truyền thống này, này các Tỷ-kheo:

- Nếu Tỷ-kheo trú ở phương Đông, vị ấy nhiếp
phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không
nhiếp phục vị ấy.
- Nếu trú ở phương Tây, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Nếu trú ở phương Bắc, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Nếu trú ở phương Nam, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì bậc trí nhiếp
phục không hoan hỷ và hoan hỷ.

3. Hoan hỷ không nhiếp phục,
Không nhiếp phục bậc trí,
Không hoan hỷ không nhiếp,
Không nhiếp phục bậc trí,
Bậc trí nhiếp phục được,

TỶ KHEO                                         1376

Nhiếp phục không hoan hỷ.
Vị xóa bỏ mọi nghiệp,
Trừ khử và ngăn chặn,
Như vàng ròng Diêm-phù.
Ai xứng đáng cất giữ?
Chư Thiên khen vị ấy,
Phạm thiên cũng tán thán.

TỶ KHEO                               1377

220 Truyền thống - Con biết Truyền thống về Chánh pháp - Kinh Nàlanda – Tương V, 248

Nàlanda – Tương V, 248

1) Một thời, Thế Tôn trú ở Nàlanda, tại rừng Pavàrikamba.

2) Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn... Ngồi một bên, Tôn giả Sàriputta bạch Thế Tôn:

3) -- Như vậy, bạch Thế Tôn, là lòng tịnh tín của con
đối với Thế Tôn. Không thể đã có, không thể sẽ có,
không thể hiện có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào
khác có thể vĩ đại hơn, thắng trí hơn Thế Tôn về
Chánh giác.

-- Thật là đại ngôn (ulàra), này Sàriputta, là lời tuyên
bố như con ngưu vương này của Ông, lời tuyên bố
một chiều, tiếng rống của con sư tử: "Như vậy là lòng
tịnh tín của con đối với Thế Tôn. Không thể đã có,
không thể sẽ có, không thể hiện có một Sa-môn hay
một Bà-la-môn nào khác, có thể vĩ đại hơn, thắng trí
hơn Thế Tôn về Chánh giác".

TỶ KHEO                                               1378

4) Này Sàriputta, đối với các vị A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác trong thời quá khứ, tất cả các vị Thế Tôn
ấy, Ông có thể biết rõ tâm niệm với tâm của Ông
rằng: "Các bậc Thế Tôn ấy đã có giới đức như vậy.
Các bậc Thế Tôn ấy đã có pháp như vậy. Các bậc
Thế Tôn ấy đã có tuệ như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy
đã có hạnh trú như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy đã giải
thoát như vậy"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

5) -- Này Sàriputta, đối với các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời vị lai, tất cả các vị Thế Tôn ấy, Ông có thể biết rõ tâm niệm với tâm của Ông: "Các bậc Thế Tôn ấy sẽ có giới đức như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy sẽ có pháp như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy sẽ có tuệ như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy sẽ có hạnh trú như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy sẽ giải thoát như vậy"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

6) -- Này Sàriputta, đối với các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời hiện tại, tất cả các bậc Thế Tôn ấy, Ông có thể biết rõ tâm niệm với tâm của Ông rằng: "Các bậc Thế Tôn ấy hiện có giới đức như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy hiện có pháp như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy hiện có tuệ như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy

TỶ KHEO                                             1379

hiện có hạnh trú như vậy. Các bậc Thế Tôn ấy hiện có giải thoát như vậy"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

7) -- Và này Sàriputta, ở đây, Ông không có chánh trí với tâm của Ông biết được tâm của các vị A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, quá khứ, vị lai, hiện tại; thời này Sàriputta, do ý nghĩa gì Ông lại thốt ra lời đại ngôn, lời tuyên bố như con ngưu vương, lời tuyên bố một chiều, tiếng rống tiếng con sư tử của Ông rằng: "Như vậy là lòng tịnh tín của con đối với Thế Tôn. Không thể đã có, không thể sẽ có, không thể hiện có một Sa-môn, hay Bà-la-môn nào khác, có thể vĩ đại hơn, thắng trí hơn Thế Tôn về Chánh giác"?

-- Bạch Thế Tôn, con không có chánh trí với tâm của con biết được tâm các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, quá khứ, vị lai, hiện tại, nhưng bạch Thế Tôn, con biết được pháp truyền thống (dhammanvayo).

8) Ví như, bạch Thế Tôn, tại một thành ở biên giới, với những hào lũy kiên cố, vững chắc, với những thành quách, tháp canh kiên cố và chỉ có một cửa ra vào. Tại đấy, có một người gác cửa sáng suốt, thông minh, có trí, không cho vào những người lạ mặt, chỉ cho vào những người quen mặt. Trong khi người ấy đi tuần đến con đường xung quanh thành trì ấy để

TỶ KHEO                                            1380

xem, không thấy có một khe hở ở tường nào, hay lỗ hổng ở tường nào, cho đến một con mèo có thể lọt qua được. Và người ấy suy nghĩ rằng: "Có những sinh loại thô lớn nào đi vào hay đi ra ngôi thành này, tất cả phải đi vào hay đi ra cửa này". Như vậy, bạch Thế Tôn, là pháp truyền thống mà con được biết.

9) Bạch Thế Tôn, phàm có những bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác nào trong thời quá khứ, tất cả bậc
Thế Tôn ấy, sau khi đoạn tận Năm triền cái, những
pháp làm uế nhiễm tâm, làm yếu kém trí tuệ, sau khi
khéo an trú tâm trên Bốn niệm xứ, sau khi như thật
tu tập Bảy giác chi, đã chứng ngộ Vô thượng
Chánh đẳng Chánh giác.

Bạch Thế Tôn, phàm có những bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác nào trong thời vị lai, tất cả các bậc Thế
Tôn ấy, sau khi đoạn tận năm triền cái, các pháp làm
uế nhiễm tâm, làm yếu ớt trí tuệ, sau khi khéo an trú
tâm trên bốn niệm xứ, sau khi như thật tu tập bảy
giác chi, sẽ chứng ngộ vô thượng Chánh đẳng Chánh
giác.

Còn Thế Tôn, bạch Thế Tôn, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, sau khi đoạn tận Năm triền cái, những pháp làm uế nhiễm tâm, làm yếu kém trí tuệ, sau khi khéo an trú tâm trên Bốn niệm xứ, sau khi như thật

TỶ KHEO                                             1381

tu tập Bảy giác chi, chứng ngộ vô thượng Chánh đẳng giác.

10) -- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Ông hãy
luôn luôn thuyết pháp thoại này cho các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo-ni, các nam cư sĩ, các nữ cư sĩ. Này
Sàriputta, nếu có những người ngu si nào còn có
những nghi ngờ, hay những do dự đối với Như Lai
sau khi nghe pháp thoại này của Ta, sự nghi ngờ, do
dự ấy của họ đối với Như Lai sẽ trừ diệt.

TỶ KHEO                                          1382

221 Truyền thống - Con biết Truyền thống về Chánh pháp - Kinh TỰ HOAN HỶ – 28 Trường II, 415

KINH TỰ HOAN HỶ – Bài kinh số 28 – Trường II, 415

Như vầy tôi nghe.

1. Một thời, Thế Tôn ở tại Nàlandà, trong rừng
Pàvàrikambavana. Lúc bấy giờ, tôn giả Sàriputta đến
tại chỗ Thế Tôn ở, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuốn một
bên. Khi ngồi xuống một bên, tôn giả Sàriputta bạch
Thế Tôn!

- Bạch Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con
nghĩ rằng ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại,
không thể có một vị Samôn, một vị Bàlamôn khác nào
có thể vĩ đại hơn Thế Tôn, sáng suốt hơn Thế Tôn, về
phương diện giác ngộ.

- Này Sàriputta, lời nói của Ngươi thật là đại ngôn, thật là gan dạ, Ngươi thật là rống tiếng rống con sư tử khi Ngươi nói: "Bạch Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ rằng, ở quá khứ, ở

TỶ KHEO                                            1383

tương lai cũng như ở hiện tại, không thể có một vị
Samôn, một vị Bàlamôn nào có thể vĩ đại hơn Thế
Tôn, sáng suốt hơn Thế Tôn, về phương diện giác
ngộ"

Này Sàriputta, có phải Ngươi đã được biết, trong quá
khứ, các vị Alahán, Chánh Đẳng Giác, với tâm của
Ngươi biết được tâm của tất cả các vị Thế Tôn - giới
đức chư vị Thế Tôn là như vậy, Pháp là như vậy...
trí tuệ là như vậy... an trú là như vậy... giải thoát
chư vị Thế Tôn là như vậy?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, có phải Ngươi đã được biết, trong
tương lai, các vị Alahán, Chánh Đẳng Giác, với tâm
của Ngươi biết được tâm của tất cả các vị Thế Tôn -
giới đức chư vị Thế Tôn là như vậy, Pháp là như
vậy... trí tuệ là như vậy... an trú là như vậy... giải
thoát chư vị Thế Tôn là như vậy?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, có phải Ngươi đã được biết, trong
hiện tại Ta là vị Alahán, Chánh Đẳng Giác, với tâm
của Ngươi biết được tâm của Thế Tôn - giới đức Thế
Tôn là như vậy, Pháp là như vậy... an trú là như
vậy... giải thoát Thế Tôn là như vậy?

TỶ KHEO                                             1384

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, hãy xem! Ngươi không có trí tuệ biết
được tâm tư của chư vị Alahán, Chánh Đẳng Giác ở
quá khứ, ở hiện tại và ở tương lai! Vậy sao, này
Sàriputta, lời nói của Ngươi tuyên bố thật là đại
ngôn, thật là gan dạ, Ngươi thật đã rống tiếng rống
con sư tử khi Ngươi nói: "Bạch Thế Tôn, con tin
tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ rằng, ở quá khứ, ở
tương lai cũng như ở hiện tại, không thể có một vị
Samôn, vị Bàlamôn khác nào có thể vĩ đại hơn Thế
Tôn, sáng suốt hơn Thế Tôn, về phương diện giác
ngộ."

2. Bạch Thế Tôn, con không có trí tuệ để được biết
tâm tư của chư vị Alahán, Chánh Đẳng Giác trong
quá khứ, hiện tại và vị lai. Bạch Thế Tôn, nhưng
con biết truyền thống về Chánh pháp.

Bạch Thế Tôn, như vị vua có một thành trì ở biên cảnh, có hào lũy kiên cố, có thành quách tháp canh kiên cố và chỉ có một cửa thành ra vào. Cửa thành có vị giữ cửa thông minh, biệt tài và giàu kinh nghiệm, ngăn chận những người lạ, chỉ cho vào những ai quen biết. Người này, trong khi đi tuần tiểu xung quanh thành, có thể không thấy hết các chắp nối và khe hở của tường, nhỏ cho đến một con mèo

TỶ KHEO                                            1385

thể đi qua được. Nhưng người ấy chỉ cần biết rằng các sinh vật to lớn hơn muốn đi vào hay đi ra thành này, tất cả đều phải đi vào hay đi ra cửa này.

Bạch Thế Tôn, cũng vậy con biết truyền thống về Chánh pháp.

- Tất cả những vị Alahán, Chánh Đẳng Giác
trong thời quá khứ, tất cả những bậc Thế Tôn
này đã diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm
tâm khiến trí tuệ yết ớt, đã khéo an trú tâm vào
Bốn Niệm xứ, đã như thật tu hạnh Bảy Giác
chi, đã chứng ngộ Vô thượng Chánh Đẳng
Giác.

- Tất cả những vị Alahán, Chánh Đẳng Giác trong thời vị lai, tất cả những bậc Thế Tôn d/F20 15.94-

TỶ KHEO                                           1386

- Thân và xúc,
- Ý và pháp.
Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về sự trình bày các
Nhập xứ.

Tất cả điểm này, Thế Tôn đã biết và ngoài sự hiểu
biết của Ngài, không có gì còn lại để hiểu biết hơn
nữa. Không có một ai, một Samôn hay một
Bàlamôn nào khác có thể chứng biết hơn Thế Tôn
về vấn đề trình bày các Nhập xứ.

5. Bạch Thế Tôn, lại nữa, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Nhập thai.

Bạch Thế Tôn, có bốn loại nhập thai:

- Bạch Thế Tôn, ở dây, có loại không biết mình
nhập bụng người mẹ, không biết mình trú trong
bụng người mẹ và không biết mình ra khỏi
bụng người mẹ. Đó là loại nhập thai thứ nhất.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, có loại biết mình nhập
bụng người mẹ, nhưng không biết mình an trú
trong bụng người mẹ và không biết mình ra
khỏi bụng người mẹ. Đó là loại nhập thai nhứ
hai.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, có loại biết mình nhập

TỶ KHEO                                            1389

Thiên: "Ý của Ngươi là như thế này, ý của
Ngươi là như vậy, tâm của Ngươi là như thế
này. Nếu có tỏ lộ nhiều đi nữa, thì sự tỏ lộ là
như vậy, không phải gì khác." Như vậy là loại
ký tâm thứ hai.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có loại không tự
tỏ lộ bằng hình tướng, cũng không tự tỏ lộ sau
khi nghe tiếng phát ra bởi Người, phi nhân hay
chư Thiên, mà tự tỏ lộ sau khi nghe tiếng rõ
ràng và hợp lý, phát ra từ sự suy tầm, tư duy:
"Ý của Ngươi là như thế này, ý của Ngươi là
như vậy, tâm của Ngươi là như thế này. Nếu có
tỏ lộ nhiều đi nữa, thời sự tỏ lộ là như vậy,
không phải gì khác." Như vậy là loại ký tâm
thứ ba.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có loại không tự
tỏ lộ bằng hình tướng, cũng không tự tỏ lộ sau
khi nghe tiếng phát ra bởi người, phi nhân, hay
chư Thiên, cũng không tự tỏ lộ, sau khi nghe
tiếng rõ ràng và hợp lý, phát ra từ sự suy tầm
và tư duy, nhưng khi chứng được định, không
tầm, không tứ, có thể biết được tâm người
khác với tâm của mình: "Tùy ước nguyện hợp
ý hành của Tôn giả này, vị này sẽ hướng tâm
đến tâm này. Nếu có tỏ lộ nhiều đi nữa, thời
sự tỏ lộ là như vậy, không phải gì khác". Như

TỶ KHEO                                         1391

vậy là loại ký tâm thứ tư.

Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về vấn đề ký tâm sai khác.

7. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Kiến định (dassanasamàpatti).

Bạch Thế Tôn, có bốn loại kiến định như thế này:

- Ở đây bạch Thế Tôn, có vị Samôn hay
Bàlamôn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần
mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức niệm,
nên tâm nhập định. Với tâm nhập định như vậy,
vị ấy quan sát thân này, dưới từ bàn chân trở
lên, trên cho đến đảnh tóc, bao bọc bởi da và
chứa đầy những vật bất tịnh sai biệt: Trong thân
này, đây là tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân,
xương, thận, tủy, tim gan, hoành cách mô, lá
lách, phổi, ruột, màng ruột, phân, mật, đàm
(niêm dịch), mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt,
mỡ da, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp
xương, nước tiểu. Như vậy là kiến định thứ
nhất.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có vị Samôn hay
Bàlamôn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần

TỶ KHEO                                            1392

mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức niệm,
nên tâm nhập định. Với tâm nhập định như vậy,
vị ấy quán sát thân này, dưới từ bàn chân trở
lên, trên cho đến đảnh tóc, bao bọc bởi da và
chứa đầy những vật bất tịnh sai biệt: Trong thân
này, đây là tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân,
xương, thận, tủy, tim, gan, hành cách mô, lá
lách, phổi, ruột, màng ruột, phân, mật, đàm
(niêm dịch), mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt,
mỡ da, nước miếng, nước mủ, nước ở khớp
xương, nước tiểu. Hơn nữa, vị ấy quán sát bộ
xương của người ấy còn liên kết với nhau, còn
dính thịt, máu và da. Như vậy là kiến định thứ
hai.
- Lại nữa bạch Thế Tôn,... vị ấy vượt qua sự quán
sát bộ xương của người ấy còn liên kết với
nhau, còn dính thịt, máu và da, quán sát giòng
tâm thức của người ấy, không gián đoạn, như
là an trú cả đời này và an trú cả đời sau. Như
vậy là kiến định thứ ba.
- Lại nữa, bạch Thế Tôn,... Hơn nữa, vị ấy vượt
qua sự quán sát bộ xương của người ấy còn liên
kết với nhau, còn dính thịt, máu và da, quán sát
giòng tâm thức của người ấy, không gián đoạn,
như là không an trú cả đời này và cả đời sau.
Như vậy là kiến định thứ tư.

TỶ KHEO                                           1393

Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về vấn đề kiến định.

8. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Phân loại các loại Người.

Bạch Thế Tôn, có bảy loại Người như thế này:

- Câu giải thoát,
- Tuệ giải thoát,
- Thân chứng,
- Kiến chí,
- Tín thắng giải,
- Tùy pháp hành,
- Tùy tín hành.
Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề phân
loại loài Người.

9. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Tinh cần.

Bạch Thế Tôn có Bảy Giác chi như thế này:

- Niệm Giác chi, - Trạch pháp Giác chi,

TỶ KHEO                                           1394

- Tinh tấn Giác chi,
- Hỷ Giác chi,
- Khinh an Giác chi,
- Định Giác chi,
- Xả Giác chi.
Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề tinh
cần.

10. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô
thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Tiến bộ
trong sự tu hành (Patipàda = đạo hành). Bạch Thế
Tôn, có bốn loại đạo hành như thế này -

- Hành trì khổ chứng ngộ chậm,
- Hành trì khổ chứng ngộ mau,
- Hành trì lạc chứng ngộ chậm,
- Hành trì lạc chứng ngộ mau.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì khổ chứng ngộ chậm: Bạch Thế Tôn, sự hành trì cả hai phương diện đều được xem là hạ liệt, vừa khổ vừa chậm.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì khổ, chứng ngộ mau: Bạch Thế Tôn, sự hành trì này vì khổ nên

TỶ KHEO                                          1395

được gọi là hạ liệt.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì lạc, chứng ngộ chậm: Bạch Thế Tôn, sự hành trì này vì chậm nên được gọi là hạ liệt.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì lạc chứng
ngộ mau: Bạch Thế Tôn, sự hành trì này cả hai
phương diện đều được xem là cao thượng, vừa lạc
vừa mau.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề đạo hành (tiến bộ trên đường tu hành).

11. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Chánh hạnh trong ngôn ngữ.

Bạch Thế Tôn, ở đây, một người không những không nói những lời liên hệ đến nói láo, mà cũng phải, trong khi tìm cách thắng cuộc, không dùng lời vu khống, lời ác khẩu và lời ly gián, trái lại nói lời từ hòa, sáng suốt, đáng được giữ gìn, và nói đúng thời.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về chánh hạnh trong ngôn ngữ.

12. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô

TỶ KHEO                                                1396

thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Giới hạnh của con người.

Bạch Thế Tôn, ở đây, có người chân thật, thành tín, không dối trá, không lừa gạt, không gợi ý, không chiêm tướng, không lấy lợi câu lợi, hộ trì các căn, ăn uống tiết độ, hành động ôn hòa, luôn luôn cảnh giác, không chán nản, tinh cần, trầm tư, chánh niệm, ngôn từ lanh lợi, hành vi gan dạ, chịu đựng, biết điều, không tham dục, tỉnh giác cẩn trọng.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề giới hạnh của con người.

13. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về Sự sai biệt trong sự giảng dạy.

Bạch Thế Tôn, có bốn loại giảng dạy.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự Chánh tư duy,
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy,
hành trì như thế này, sẽ diệt trừ ba kiết sử, sẽ
chứng Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn
sẽ được giác ngộ.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy,
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy,

TỶ KHEO                                             1397

hành trì như thế này, sẽ diệt trừ ba kiết sử, làm
cho muội lược tham, sân, si, sẽ chứng Nhất lai,
phải sanh đời này một lần nữa trước khi diệt tận
khổ đau.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy,
hành trì như thế này, sẽ diệt trừ năm hạ phần
kiết sử, sẽ được hóa sanh và ở tại cảnh giới ấy
nhập Niết bàn, không còn về lại đời này.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy
hành trì như thế này, sẽ diệt trừ các lậu hoặc,
tự mình giác tri, chứng đạt và an trú ngay trong
hiện tại, vô lậu Tâm giải thoát và Tuệ giải thoát.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề sai biệt trong sự giảng dạy.

14. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về Giải thoát trí của người khác.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự Chánh tư duy
biết người khác: Người này diệt trừ ba kiết sử,
sẽ chứng quả Dự lưu, không còn bị đọa lạc,
nhất định sẽ được giác ngộ.

TỶ KHEO                                             1398

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết được người khác: Người này sẽ diệt trừ ba
kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si, sẽ
chứng quả Nhất lai, phải sanh đời này một lần
nữa, sẽ diệt tận khổ đau.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết được người khác: Người này diệt trừ năm
hạ phần kiết sử, sẽ được hóa sanh, tự chỗ ấy
nhập Niết bàn, không còn phải trở lại đời này.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết người khác: Người này, diệt trừ các lậu
hoặc, tự tri tự chứng, đạt đạo và an trú ngay
trong đời hiện tại vô lậu Tâm giải thoát, Tuệ
giải thoát.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề giải thoát trí của người khác.

15. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Thường trú luận.

Bạch Thế Tôn, có ba loại Thường trú luận như thế này.

- Bạch Thế Tôn ở đây có vị Sa môn hay Bà la môn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần mẫn,

TỶ KHEO                                         1399

nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức niệm nên
tâm nhập định; khi tâm nhập định, vị ấy nhớ
được nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, trăm
đời, ngàn đời, trăm ngàn đời, vô số trăm đời,
vô số ngàn đời, vô số trăm ngàn đời, nhớ rằng:
"Khi được sanh tại chỗ ấy, tôi sống với tên như
thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế
này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như
thế này, tuổi thọ như thế này. Từ chỗ ấy chết
đi, tôi được sanh đến chỗ kia. Tại chỗ kia, tôi
đã sống với tên như thế này, tuổi thọ như thế
này." Như vậy vị ấy nhớ nhiều đời quá khứ với
những đặc điểm và những chi tiết. Vị ấy nói
rằng: "Trong thời quá khứ, tôi biết được thế
giới là trong hoại kiếp hay thành hoại kiếp.
Nhưng trong tương lai tôi không được biết thế
giới là trong hoại kiếp hay thành kiếp. Bản ngả
và thế giới là thường trú, bất sanh, vững chắc
như đỉnh núi, như trụ đá. Còn những loại hữu
tình kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi sanh
lại, tuy vậy chúng vẫn thường trú." Đó là
Thường trú luận thứ nhất.
- Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa môn
hay Bà la môn nhờ nhất tâm, nhờ tinh tấn, nhờ
cần mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức
niệm nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, vị

TỶ KHEO                                         1400

ấy nhớ được nhiều đời sống quá khứ, như một
thành kiếp hoại kiếp, hai thành kiếp hoại kiếp,
ba thành kiếp hoại kiếp, bốn thành kiếp hoại
kiếp, năm thành kiếp hoại kiếp, mười thành
kiếp hoại kiếp, nhớ rằng: "Khi được sanh tại
chỗ ấy, tôi đã sống với tên như thế này, giòng
họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn uống
như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này, tuổi
thọ như thế này. Từ chỗ ấy chết đi, tôi lại sanh
tại chỗ kia. Tại chỗ kia, tôi đã sống với tên như
thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế
này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như
thế này, tuổi thọ như thế này. Từ chỗ kia chết
đi, tôi được sanh tại chỗ này." Như vậy vị ấy
nhớ nhiều đời quá khứ với những đặc điểm và
những chi tiết. Vị ấy nói: "Trong thời quá khứ,
tôi biết được thế giới là trong hoại kiếp hay
thành kiếp. Trong tương lai, tôi biết được thế
giới sẽ là trong hoại kiếp hay thành kiếp. Bản
ngã và thế giới là thường trú, bất sanh, vững
chắc như đỉnh núi, như trụ đá, còn những loại
hữu tình kia thì lưu chuyển luân hồi, chết đi
sanh lại, tuy vậy chúng vẫn thường trú." Đó là
Thường trú luận thứ hai.
- Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, vị Sa môn hay
Bà la môn, nhờ nhất tâm... nên tâm nhập định.
Khi tâm nhập định vị ấy nhớ được nhiều đời

TỶ KHEO                                           1401

sống quá khứ, như mười thành kiếp hoại kiếp,
hai mươi thành kiếp hoại kiếp, ba mươi thành
kiếp hoại kiếp, bốn mươi thành kiếp hoại kiếp,
nhớ rằng: "Khi được sanh tại chỗ ấy, tôi đã
sống với tên như thế này, giòng họ như thế này,
giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, lạc
thọ khổ thọ như thế này, tuổi thọ như thế này.
Từ chỗ ấy chết đi, tôi lại được sanh tại chỗ kia.
Tại chỗ kia, tôi đã sống với tên như thế này,
giòng họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn
uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này."
Như vậy vị ấy nhớ nhiều đời quá khứ, với
những đặc điểm và những chi tiết. Vị ấy nói:
"Trong thời quá khứ, tôi biết được thế giới là
trong hoại kiếp hay thành kiếp. Trong tương
lai, tôi biết được thế giới là trong hoại kiếp hay
trong thành kiếp. Bản ngã và thế giới là       thườ
ng

TỶ KHEO                                           1402

vấn đề Túc mạng trí.

17. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô
thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Sanh tử
trí của các loài hữu tình. Ở đây, bạch Thế Tôn, có
vị Sa môn hay Bà la môn, nhờ nhất tâm... nên tâm
nhập định. Khi tâm nhập định, vị ấy với Thiên nhãn
thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng
sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh, người hạ liệt,
kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may
mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ: "Này
các Hiền giả, những chúng sanh làm những ác hạnh
về thân, ngữ và ý, phỉ báng các bậ

TỶ KHEO                                            1404

18. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Thần túc thông.

Bạch Thế Tôn, có hai loại thần thông như thế này.

- Bạch Thế Tôn, có loại thần thông hữu lậu, hữu
dư y, được gọi là "không phải Thánh".
- Bạch Thế Tôn, có loại thần thông vô lậu, vô dư
y, được gọi là "bậc Thánh".

Bạch Thế Tôn, thế nào là loại thần thông hữu lậu, hữu dư y, được gọi là "không phải Thánh"?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, có vị Sa môn hay Bà la
môn, nhờ nhất tâm, nhờ cần mẫn, nhờ bất
phóng dật, nhờ chánh ức niệm, nên tâm nhập
định. Khi tâm nhập định, vị ấy chứng được
nhiều loại Thần túc thông sai khác. Một thân
hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân.
Hiện hình biến hình đi ngang qua vách, qua
tường, qua núi như đi ngang hư không; độn thổ
trồi lên ngang qua đất liền, như ở trong nước;
đi trên nước không chìm như trên đất liền; ngồi
kiết già đi trên hư không như con chim, với bàn
tay chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật
có đại oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự

TỶ KHEO                                           1405

thân bay đến cõi Phạm thiên. Bạch Thế Tôn, như vậy là thần thông hữu lậu, hữu dư y, được gọi là "không phải Thánh ".

Bạch Thế Tôn, thế nào là thần thông vô lậu, vô dư y, được gọi là "bậc Thánh?"

- Ở đây, bạch Thế Tôn vị Tỷ kheo, nếu vị ấy
muốn: "Đối với sự vật đối nghịch, ta sẽ an trú
với tưởng không đối nghịch", và ở đây vị ấy an
trú với tưởng không đối nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Đối với sự vật không đối
nghịch, ta sẽ an trú với tưởng đối nghịch", và ở
đây vị ấy an trú với tưởng đối nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Đối với sự vật đối nghịch và
không đối nghịch, ta sẽ an trú với tưởng không
đối nghịch", và ở đây vị ấy an trú với tưởng
không đối nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Đối với sự vật không đối
nghịch và đối nghịch, ta sẽ an trú với tưởng đối
nghịch", và ở đây vị ấy an trú với tưởng đối
nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Loại bỏ cả hai đối nghịch và
không đối nghịch, ta sẽ trú xả, chánh niệm, tỉnh
giác", và ở đây vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh
giác.

TỶ KHEO                                           1406

Bạch Thế Tôn, như vậy là thần thông vô lậu, vô dư y, và được gọi là "bậc Thánh".

Bạch Thế Tôn, như vậy là vô thượng về các loại Thần túc thông.

Tất cả điểm này, Thế Tôn đã biết, và ngoài sự hiểu
biết của Ngài, không có gì còn lại để hiểu biết hơn
nữa. Không có một ai, một Samôn hay Bàlamôn
nào khác, có thể chứng biết hơn Thế Tôn về vấn
đề các loại Thần túc thông.

19. Bạch Thế Tôn, những gì có thể đạt được bởi một thiện nam tử có lòng tin, có tinh tấn, có kiên trì bởi sự kiên trì của con người, bởi sự tinh tấn của con người, bởi sự tiến bộ của con người, bởi sự nhẫn nhục của con người, đều được Thế Tôn chứng đạt.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không có đam mê các
dục lạc, dục lạc này là đê tiện, hèn hạ, thuộc
phàm phu, không xứng bậc Thánh, không có
lợi ích.
- Thế Tôn cũng không đam mê tu hành khổ hạnh,
khổ hạnh này là khổ, không xứng bậc Thánh,
không có lợi ích.

 Thế Tôn có thể đạt được nếu Ngài muốn, một cách

TỶ KHEO                                             1407

dễ dàng, một cách đầy đủ, sự hạnh phúc ngay trong hiện tại, do bốn Thiền định đem lại.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời quá khứ, có vị Samôn
hay Bàlamôn nào còn lớn hơn, còn sáng suốt
hơn Thế Tôn về vấn đề giác ngộ?" Bạch Thế
Tôn, được hỏi vậy, con trả lời không.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời vị lai, có vị Samôn hay
Bàlamôn nào còn lớn hơn, sáng suốt hơn Thế
Tôn về vấn đề giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được
hỏi như vậy con trả lời không.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời quá khứ, có vị Samôn
hay Bàlamôn nào có thể bằng Thế Tôn về vấn
đề giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy con
trả lời có.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời vị lai, có vị Samôn hay
Bàlamôn nào có thể bằng Thế Tôn về vấn đề
giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy con trả
lời có.

TỶ KHEO                                           1408

- "Này Hiền giả Sàriputta, trong thời hiện tại, có
vị Samôn hay Bàlamôn nào có thể bằng Thế
Tôn về vấn đề giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được
hỏi vậy con trả lời không.

 Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Vì sao, Tôn giả
Sàriputta một mặt thì xác nhận là có, một mặt xác
nhận là không có?" Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy
con sẽ trả lời:

- "Này Hiền giả, trước mặt Thế Tôn, tôi có nghe
nói, từ nơi Ngài tôi có ghi nhận: "Trong thời
quá khứ, có vị Alahán, Chánh Đẳng Giác bằng
Ta về phương diện giác ngộ."

- Này Hiền giả trước mặt Thế Tôn tôi có nghe
nói, từ nơi Ngài tôi có ghi nhận: "Trong thời vị
lai, có các vị Alahán, Chánh Đẳng Giác bằng
Ta về phương diện giác ngộ."

- Này Hiền giả, trước mặt Thế Tôn tôi có nghe
nói từ nơi Ngài tôi có nghi nhận: "Không có
trường hợp, không có sự kiện trong một thế
giới, hai vị Alahán, Chánh Đẳng Giác cùng
xuất hiện ở đời, không trước, không sau. Sự
kiện như vậy không thể xảy ra".

TỶ KHEO                                           1409

Bạch Thế Tôn, có phải khi được hỏi và trả lời như
vậy, con đã nói lên đúng ý với Thế Tôn, không có sai
lạc, không có hiểu lầm Thế Tôn? Có phải con đã trả
lời thuận pháp, đúng pháp? Có phải không một đối
phương hợp pháp nào có thể tìm ra lý do để chỉ trích
phê bình?

- Này Sàriputta, được hỏi và trả lời như vậy, Ngươi
đã nói lên đúng ý với Ta, không có sai lạc, không có
hiểu lầm Ta. Ngươi đã trả lời thuận pháp và đúng
pháp. Không một đối phương hợp pháp nào có thể
tìm ra lý do để chỉ trích, phê bình.

20. Được nghe nói vậy, Tôn giả Udàyi bạch Thế Tôn:

- Thật là hy hữu, bạch Thế Tôn! Thật là kỳ diệu, bạch Thế Tôn! Như Lai thiểu dục như vậy, tri túc như vậy, nghiêm túc như vậy; trong khi Như Lai có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như vậy, mà không tự mình tỏ lộ. Bạch Thế Tôn, nếu có một du sĩ ngoại đạo nào, tự thấy mình chứng được dầu chỉ có một pháp, họ đã dương cờ (gióng trống) lên rồi.

Thật là hy hữu, bạch Thế Tôn! Thật là kỳ diệu, bạch
Thế Tôn! Như Lai thiểu dục như vậy, tri túc như vậy,
nghiêm túc như vậy; trong khi Như Lai có đại thần
lực như vậy, có đại uy lực như vậy, mà không tự
mình tỏ lộ.

TỶ KHEO                                            1410

- Hãy ghi nhận, này Udàyi! Như Lai thiểu dục như
vậy, tri túc như vậy, nghiêm túc như vậy; trong khi
Như Lai có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như
vậy, mà không tự mình tỏ lộ. Này Udàyi, nếu có một
du sĩ ngoại đạo nào, tự thấy mình dầu chỉ có một
pháp như vậy, họ đã dương cờ (gióng trống) lên rồi.
Này Udàyi hãy ghi nhận! Như Lai thiểu dục như vậy,
tri túc như vậy, nghiêm túc như vậy; trong khi Như
Lai có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như vậy,
mà không tự mình tỏ lộ.

21. Rồi Thế Tôn bảo tôn giả Sàriputta:

- Vậy Sàriputta, Ngươi phải luôn luôn thuyết pháp
phân biệt này cho các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, các Nam
cư sĩ và các Nữ cư sĩ. Này Sàriputta, nếu có những
kẻ ngu nào còn nghi ngờ hay ngần ngại đối với Như
Lai, nếu họ được nghe pháp phân biệt này, nghi ngờ
hay ngần ngại của họ đối với Như Lai sẽ được diệt
trừ.

Như vậy, tôn giả Sàriputta nói lên lòng hoan hỷ của
mình đối với Thế Tôn. Do vậy, danh từ "Sam
pasàdaniyam, Tự hoan hỷ" được dùng cho câu trả
lời này.

TỶ KHEO                                          1411

222 Truyền thống - Con biết Truyền thống về Chánh pháp - ĐẠI BÁT NIẾT BÀN – 16 Trường I, 539

KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN (MAHA PARINIBBANA SUTTA) – Bài kinh số 16 – Trường I, 539

I

1. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn ở tại Ràjagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakùta (Linh Thứu). Lúc bấy giờ, Ajàtasattu Vedehiputta (A-xà- thế, con bà Vi-đề-hi, vua nước Magadha, muốn chinh phục dân Vajjì (Bạc-kỳ). Vua tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân Vajjì này, dầu chúng có uy quyền, có hùng mạnh; ta quyết làm cỏ dân Vajjì; ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì; ta sẽ làm cho dân Vajjì bị hoại vong".

2. Rồi Ajàtasattu Vedehiputta, vua nước Magadha nói với Bà-la-môn Vassakara (Vũ Xá), đại thần nước Magadha:

- Này Bà-la-môn, hãy đi đến Thế Tôn, và nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Ngài, vấn an. Ngài có thiểu

TỶ KHEO                                            1412

bệnh, thiểu não, khinh an, khỏe mạnh, lạc trú: "Bạch
Thế Tôn, Ajàtasattu Vedehiputta, vua nước
Magadha cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, vấn an Ngài
có thiểu bệnh, thiểu não, khinh an, lạc trú". Và khanh
bạch tiếp: "Bạch Thế Tôn, Ajàtasattu Vedehiputta,
vua nước Magadha muốn chinh phục dân Vajjì, vua
tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân Vajjì này, dầu chúng
có uy quyền, có hùng mạnh; ta quyết làm cỏ dân
Vajjì; ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì; ta sẽ làm cho dân Vajjì
bị hoại vong". Thế Tôn trả lời khanh thế nào, hãy ghi
nhớ kỹ và nói lại ta biết. Các bậc Thế Tôn không bao
giờ nói lời hư vọng.

- Đại vương, xin vâng!

3. Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước Magadha
vâng theo lời dạy của Ajàtasattu Vedehiputta, vua
nước Magadha cho thắng những cỗ xe thù thắng, tự
mình cỡi lên một chiếc, cùng với các cỗ xe ấy đi ra
khỏi Ràjagaha (Vương Xá), đến tại núi Linh Thứu,
đi xe đến chỗ còn dùng xe được, rồi xuống xe đi bộ
đến chỗ Thế Tôn, khi đến liền nói những lời chào
đón hỏi thăm xã giao với Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Vassakara, đại thần nước Magadha, bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, Ajàtasattu Vedehiputta, vua nước

TỶ KHEO                                                1413

Magadha cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Gotama, vấn
an ngài có thiểu bệnh, thiểu não, khinh an, khỏe
mạnh, lạc trú. Tôn giả Gotama, Ajàtasattu
Vedehiputta, vua nước Magadha muốn chinh phục
dân xứ Vajjì. Vua tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân
Vajjì này, dầu chúng có uy quyền, có hùng mạnh, ta
quyết làm cỏ dân Vajjì, ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì, ta sẽ
làm cho dân Vajjì bị hoại vọng".

4. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ananda đứng quạt sau lưng Thế Tôn. Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau, thời này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm việc trong niệm đoàn kết không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm

TỶ KHEO                                               1414

việc trong niệm đoàn kết.

- Này Ananda, khi nào nghe dân Vajjì tụ họp trong
niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm
việc trong niệm đoàn kết, này Ananda dân Vajjì sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì không ban
hành những luật lệ không được ban hành, không
hủy bỏ những luật lệ đã được ban hành, sống
đúng với truyền thống của dân Vajjì như đã ban
hành thời xưa không?

- Bạch Thế Tôn, con nghe dân Vajjì không ban hành
những luật lệ không được ban hành, không hủy bỏ
những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thuở
xưa.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì, không ban hành
những luật lệ không được ban hành, không hủy bỏ
những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thuở xưa
thời, này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng

TỶ KHEO                                          1415

lão Vajjì và nghe theo lời dạy của những vị này không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì và nghe theo lời dạy của những vị này.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì
và nghe theo lời dạy của những vị này, thời dân Vajjì
sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì không có bắt cóc và cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì không có bắt khóc và cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình.

- Này Ananda, khi nào Vajjì không có bắt cóc và
cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống
với mình thời, này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ

TỶ KHEO                                            1416

phế các cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với quy pháp không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp, thời này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì bảo hộ, che
chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì
khiến các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ,
và những vị A-la-hán đã đến được sống an lạc
không?

- Bạch Thế Tôn, con nghe dân Vajjì bảo hộ, che chở,
ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì khiến
các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ, và những
vị A-la-hán đã đến được sống an lạc.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì bảo hộ, che chở,

TỶ KHEO                                           1417

TỶ KHEO   1418

- Này Bà-la-môn, Người hãy làm những gì Ngươi nghĩ là hợp thời.

Bà-la-môn Vassakara, vị đại thần nước Magadha hoan hỷ, tán thán lời dạy của Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy và từ biệt.

6. Khi Bà-la-môn Vassakara đi chưa bao lâu, Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đi và tập họp tại giảng đường tất cả những vị Tỷ-kheo sống gần Ràjagaha (Vương Xá).

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng theo lời dạy Thế Tôn, đi tập
họp tất cả những vị Tỷ-kheo sống gần Vương Xá rồi
đi đến Thế Tôn, đảnh lễ Ngài, đứng một bên và bạch
Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Tăng đã tu họp. Bạch Thế Tôn, Ngài hãy làm những gì Ngài nghĩ là hợp thời.

Rồi Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến giảng đường, ngồi trên chỗ ngồi đã soạn sẵn và nói với các vị Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                           1419

 Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy trả lời Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

1.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

2.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ
họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm
đoàn kết, và làm việc Tăng sự trong niệm đoàn
kết, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

3.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ban hành những luật lệ không được ban
hành, không hủy bỏ những luật lệ đã được ban
hành, sống đúng với những học giới được ban
hành, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

4.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc

TỶ KHEO                                            1420

Tỷ-kheo thượng tọa những vị này là những vị
giàu kinh nghiệm, niên cao lạp trưởng, bậc cha
của chúng Tăng, bậc thầy của chúng Tăng và
nghe theo lời dạy của những vị này, thời này
các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

5.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không bị chi phối bởi tham ái, tham ái này tác
thành một đời sống khác, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

6.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo thích
sống những chỗ nhàn tịnh, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

7.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tự
thân an trú chánh niệm, khiến các bạn đồng tu
thiện chí chưa đến muốn đến ở, và các bạn
đồng tu thiện chí đã đến ở, được sống an lạc,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ- kheo được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các

TỶ KHEO                                            1421

Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

7. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

1.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ưa thích làm thế sự, không hoan hỷ làm
thế sự, không đam mê làm thế sự, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

2.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ưa thích phiếm luận, không hoan hỷ
phiếm luận, không đam mê phiếm luận, thời
này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

3.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ưa thích ngủ nghỉ, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

4.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo

TỶ KHEO                                            1422

không ưa thích quần tụ, không hoan hỷ quần
tụ, không đam mê quần tụ, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

5.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không có ác dục vọng, không bị chi phối bởi ác
dục vọng, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-
kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

6.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không bạn bè ác dục vọng, không thân tín ác
dục vọng, không cộng hành với ác dục vọng,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

7.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không dừng ở nửa chừng, giữa sự đạt đáo
những quả vị thấp kém và những quả vị thù
thắng, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được
duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo
được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

TỶ KHEO                                            1423

8. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo có tín tâm, có tàm, có quý, có nghe nhiều, có tinh tấn, có chánh niệm, có trí tuệ, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được
duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo
được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

9. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Chư Tỷ-kheo đáp ứng. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ tập niệm giác chi, tụ tập trạch pháp giác chi, tu tập tinh tấn giác chi,tu tập hỷ giác chi, tu tập khinh an giác

TỶ KHEO                                             1424

chi, tu tập định giác chi, tu tập xả giác chi, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được
duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo
được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

10. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ tập vô
thường tưởng, tu tập vô ngã tưởng, tu tập bất tịnh
tưởng, tu tập nguy hiểm tưởng, tu tập xả ly tưởng, tu
tập vô tham tưởng, tu tập diệt tưởng, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ- kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị

TỶ KHEO                                              1425

suy giảm.

11. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng sáu pháp bất thối, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

1.   Này các, Tỷ-kheo khi nào các vị Tỷ-kheo đối
với các vị đồng tu phạm hạnh, tại chỗ đông
người và vắng người, gìn giữ thân nghiệp từ
hòa, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

2.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo đối
với các vị đồng tu phạm hạnh, tại chỗ đông
người và vắng người, gìn giữ khẩu nghiệp từ
hòa...

3.   ... gìn giữ ý nghiệp từ hòa tại chỗ đông người
và vắng người, thời này các Tỷ-kheo, chúng
Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy
giảm.

4.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo phân phối không thiên vị, chung thọ hưởng với các bạn giới đức đồng tu, mọi lợi dưỡng chơn

TỶ KHEO                                            1426

chánh, hợp pháp, cho đến những vật thọ lãnh
trong bát khất thực, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

5.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo sống
với các bạn đồng tu, tại chỗ đông người, và
vắng người, trong sự thọ trì những giới luật,
đúng với Sa-môn hạnh, những giới luật không
bị gẫy vụn, không bị sứt mẻ, không bị tỳ vết,
không bị uế trược, những giới luật đưa đến giải
thoát, được người có trí tán thán, không bị ô
nhiễm bởi mục đích sai lạc, những giới luật
hướng đến định tâm, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

6.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo sống
với các bạn đồng tu, tại chỗ đông người và
vắng người, trong sự thọ trì những tri kiến
đúng với Sa-môn hạnh, những thánh tri
kiến đưa đến giải thoát, hướng đến sự diệt tận
khổ đau cho những ai thiệt hành theo, thời này
các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào sáu pháp bất thối này

TỶ KHEO                                             1427

được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-
kheo được dạy sáu pháp bất thối này, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

12. Trong thời gian Thế Tôn ở Vương Xá tại núi Linh
Thứu, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-
kheo: "Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định
cùng tu với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn.
Tuệ cùng tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích
lớn. Tâm cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát
hoàn toàn các món lậu hoặc tức là dục lậu, hữu
lậu (tri kiến lậu), vô minh lậu".

13. Thế Tôn ở Vương Xá cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, rồi Ngài gọi tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Ambalatthikà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda đáp ứng Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Ambalatthikà.

14. Tại Ambalatthikà, Thế Tôn thân trú tại nhà nghỉ
mát của vua. Trong thời gian Thế Tôn ở
Ambalatthikà, tại nhà nghỉ mát của vua, pháp thoại
này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                           1428

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

15. Thế Tôn ở Ambalatthikà cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, rồi Ngài bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Nalandà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Nalandà. Tại đây, Thế Tôn ở Pavarikambavana (Ba Ba Lợi Âm Bà Lâm).

16. Tôn giả Sàriputta (Xá Lợi Phất) đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Tôn giả Sàriputta bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con
nghĩ rằng, ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện
tại không thể có một Sa-môn, một Bà-la-môn nào
có thể vĩ đại hơn, sáng suốt hơn Thế Tôn về

TỶ KHEO                                            1429

phương diện chánh giác.

- Này Sàriputta, lời nói của Ngươi thật là đại ngôn,
thật là gan dạ. Ngươi thật đã rống tiếng rống con sư
tử: "Con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ rằng, ở
quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại không thể
có một Sa-môn, một Bà-la-môn nào có thể vĩ đại
hơn, sáng suốt hơn Thế Tôn về phương diện chánh
giác".

Này Sàriputta, có phải Ngươi đã biết tất cả những
Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở quá khứ,
Ngươi đã biết tâm những Vị này nói với tâm của
Ngươi: "Những Thế Tôn này ở quá khứ có giới đức
như vậy, có thiền định như vậy, có trí tuệ như vậy,
có hạnh trú như vậy, có giải thoát như vậy"?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, có phải Ngươi đã biết tất cả những
Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở tương lai,
Ngươi đã biết tâm những vị này với tâm của Ngươi:
"Những Thế Tôn này ở tương lai có giới đức như
vậy, có thiền định như vậy, có trí tuệ như vậy, có
hạnh trú như vậy, có giải thoát như vậy"?

- Bạch Thế Tôn, không!

TỶ KHEO                                           1430

- Này Sàriputta, có phải Ngươi biết Ta là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri ở hiện tại, Ngươi đã biết tâm
Ta với tâm của Ngươi. "Thế Tôn có giới đức như
vậy, có thiền định như vậy, có trí tuệ như vậy, có
hạnh trú như vậy, có giải thoát như vậy"?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, như vậy Ngươi không có tha tâm
thông đối với các vị Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở
quá khứ, tương lai và hiện tại. Như vậy, này
Sàriputta, vì sao Ngươi lại thốt ra những lời đại ngôn,
lời nói gan dạ, rống lên tiếng rống con sư tử: "Bạch
Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ
rằng, ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại
không thể có một Sa-môn, một Bà-la-môn nào có thể
vĩ đại hơn, sáng suốt hơn Thế Tôn về phương diện
chánh giác"?

17. Bạch Thế Tôn, con không có tha tâm thông đối
với các vị Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở quá khứ,
tương lai và hiện tại. Nhưng con biết truyền thống
về chánh pháp.

Bạch Thế Tôn, như vị vua có một thành trì tại Biên cảnh, thành này có hào lũy kiên cố, có thành quách tháp canh kiên cố và chỉ có một cửa ra vào. Tại đây có một người gác cửa thông minh, biệt tài và nhiều

TỶ KHEO                                              1431

kinh nghiệm, không cho vào các người lạ mặt, chỉ
cho vào những người quen mặt. Người này trong
khi đi tuần trên con đường chạy vòng quanh thành
trì ấy có thể không thấy các chỗ nối hay khe hở của
tường, cho đến chỗ một con mèo có thể lọt ra được,
nhưng người ấy chỉ cần biết rằng các sinh vật to
lớn vào hay ra thành trì này tất cả đều đi vào hay
đi ra bởi cửa này.

- Bạch Thế Tôn, cũng vậy con biết truyền thống
về chánh pháp.
- Bạch Thế Tôn, tất cả các vị A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác trong quá khứ, tất cả vị Thế Tôn này
đã diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm tâm
khiến cho trí tuệ yếu ớt, đã an trú tâm vào Bốn
Niệm xứ, đã chân chánh tu tập Bảy Giác chi,
đã chứng được Vô thượng Chánh Đẳng
Giác.
- Bạch Thế Tôn, tất cả các vị A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác trong tương lai, tất cả Thế Tôn này
đã diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm tâm
khiến cho trí tuệ yếu ớt, đã an trú tâm vào Bốn
Niệm xứ, đã chân chánh tu tập Bảy Giác chi,
đã chứng được Vô thượng Chánh Đẳng Giác.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hiện tại đã diệt trừ
Năm Triền Cái, những nhiễm tâm khiến cho trí

TỶ KHEO                                          1432

tuệ yết ớt, đã an trú tâm vào Bốn Niệm xứ, đã chân chánh tu tập Bảy Giác chi, đã chứng được Vô thượng Chánh Đẳng Giác.

18. Trong thời gian Thế Tôn ở tại Nalandà, rừng Pavarikamba, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo.

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

19. Thế Tôn ở Nalandà cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, rồi gọi tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Pàtaligàma.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Pàtaligàma.

20. Lúc bấy giờ, các cư sĩ ở Pàtaligàma được nghe Thế Tôn đã đến làng Pàtaligàma. Các cư sĩ ở Pàtaligàma đi đến Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi

TỶ KHEO                                            1433

xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các cư
sĩ ở Pàtaligàma bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn hãy đến ở tại nhà nghỉ mát của chúng con".
Thế Tôn im lặng nhận lời.

21. Các cư sĩ ở Pàtaligàma được biết Thế Tôn đã
nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân
phía hữu hướng về Ngài và từ biệt. Các cư sĩ này đi
đến nghỉ mát, rải cát khắp tất cả sàn nhà, sắp đặt chỗ
ngồi, đặt ghè nước, chuẩn bị dầu đèn rồi đi đến Thế
Tôn, đảnh lễ Ngài và đứng một bên, các cư sĩ ở
Pàtaligàma bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, tất cả nhà nghỉ mát đã được rãi cát,
các chỗ ngồi đã được sắp đặt, ghè nước đã đặt sẵn,
dầu đèn đã được chuẩn bị. Bạch Thế Tôn, Ngài hãy
làm những gì Ngài nghĩ là phải thời.

22. Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát, cùng với đại chúng
Tỷ-kheo đi đến nhà nghỉ mát, sau khi đến liền rửa
chân bước vào nhà, ngồi xuống, lưng dựa và bức
tường ở giữa, mặt hướng về phía Đông. Chúng Tỷ-
kheo sau khi rửa chân, bước vào nhà ngồi xuống,
lưng dựa vào bức tường phía Đông, hướng mặt phía
Tây, đối diện Thế Tôn.

23. Thế Tôn nói với các cư sĩ ở Pataligama:

TỶ KHEO                                             1434

- Này các Gia chủ, có năm sự nguy hiểm cho những ai phạm giới, sống trái giới luật. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Gia chủ, người phạm giới, sống
trái giới luật sẽ bị tiêu hao tiền của rất nhiều vì
sống phóng dật. Đó là điều nguy hiểm thứ nhất
cho những ai phạm giới, sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật bị tiếng dữ đồn xa. Đó là điều
nguy hiểm thứ hai cho những ai phạm giới,
sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật khi vào hội chúng nào, hoặc
Sát Đế Lỵ, hoặc Bà-la-môn, hoặc gia chủ, hoặc
Sa-môn, người ấy đi vào với tâm thần sợ hãi,
bối rối. Đó là điều nguy hiểm thứ ba cho những
ai phạm giới, sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật sẽ chết với tâm hồn rối loạn.
Đó là điều nguy hiểm thứ tư cho những ai phạm
giới, sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ bị sanh vào khổ cảnh, ác thú, đọa xứ,

TỶ KHEO                                              1435

địa ngục. Đó là điều nguy hiểm thứ năm cho
những ai phạm giới, sống trái giới luật.
Này các gia chủ, đó là năm điều nguy hiểm cho
những ai phạm giới, sống trái giới luật.

24. Này các Gia chủ có năm sự lợi ích cho những ai giữ giới, s

TỶ KHEO                                      1436

loạn. Đó là sự lợi ích thứ tư cho những ai giữ
giới, sống theo giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người giữ giới, sống
theo giới luật sau khi thân hoại mạng chung, sẽ
được sanh vào thiện thú, thiên giới. Đó là sự lợi
ích thứ năm cho những ai giữ giới, sống theo
giới luật.
25. Thế Tôn giảng pháp cho những cư sĩ ở
Pàtaligàma cho đến khuya, khích lệ, làm cho phấn
khởi, khiến tâm hoan hỷ rồi bảo các cư sĩ ấy:

- Này các Gia chủ, đêm đã khuya, nay các Ngươi hãy làm những gì các Ngươi nghĩ là phải thời.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Các người cư sĩ của Pàtaligàma vâng lời Thế Tôn, từ
chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu
hướng về Ngài từ tạ ra về. Thế Tôn, sau khi các cư
sĩ ở Pàtaligàma đi không bao lâu, liền trở vào phòng
riêng.

26. Lúc bấy giờ Sunidha và Vassakara, hai vị đại
thần xứ Magadha đang dựng thành trì để ngăn chặn
dân Vajjì. Một số rất lớn các thiên thần tụ họp hàng
ngàn tại các trú địa ở Pàtaligàma.

TỶ KHEO                                            1437

- Chỗ nào có thiên thần có đại oai lực tụ họp, các
vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần có
đại oai lực, hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Tại chỗ nào các thiên thần bậc trung tụ họp, các
vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần bậc
trung hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Tại chỗ nào các thiên thần bậc hạ đẳng tụ họp,
các vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần
bậc hạ đẳng hướng đến sự xây dựng các trú xá.
27. Thế Tôn với thiên nhãn, thanh tịnh, siêu nhân
thấy hàng ngàn các thiên thần tụ họp tại các trú địa ở
Pàtaligàma, Thế Tôn thức dậy khi đêm chưa tàn và
nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, ai đang xây dựng thành trì ở Pataligama?

- Sunidha và Vassakara, bạch Thế Tôn, hai vị đại thần xứ Magadha, đang xây dựng thành trì ở Pataligama để ngăn chận dân Vajjì.

28. Này Ananda, thật giống như đã hỏi ý kiến các vị
thiên thần ở cõi trời Ba mươi ba, các đại thần ở
Magadha, Sunidha và Vassakara đang xây thành trì
ở Pataligama để ngăn chận dân Vajjì.

TỶ KHEO                                             1438

- Này Ananda ở đây với thiên nhãn, thanh tịnh,
siêu nhân Ta thấy hàng ngàn thiên thần tụ họp
tại các trú địa ở Pataligama.
- Chỗ nào có thiên thần có đại oai lực tụ họp, các
vị ấy khiến tâm các vua chúa, các đại thần có
đại oai lực, hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Chỗ nào các thiên thần bậc trung tụ họp, các vị
ấy khiến tâm các vua chúa, các đại thần bậc
trung hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Chỗ nào các thiên thần bậc hạ đẳng tụ họp, các
vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần bậc
hạ đẳng hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Này Ananda, chỗ nào các vị Ariyans an trú, chỗ
nào các nhà thương mãi qua lại, chỗ ấy sẽ thiết
lập một thành thị bậc nhất tên gọi là Pàtaliputta,
một trung tâm thương mãi.
- Nhưng này Ananda, Pàtaliputta sẽ bị ba hiểm
nạn về lửa, về nước hay chia rẽ bất hòa.
29. Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần nước
Magadha, đến tại chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong liền
nói những lời chào đón hỏi thăm xã giao rồi đứng
một bên. Sau khi đứng một bên, vị đại thần xứ
Magadha, Sunidha và Vassakara bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                             1439

"Mong Thế Tôn nhận lời mời dùng cơm tại nhà chúng con hôm nay cùng với đại chúng Tỷ-kheo". Thế Tôn im lặng nhận lời.

30. Hai vị đại thần xứ Magadha, Sunidha và Vassakara sau khi biết Thế Tôn đã nhận lời liền đi về nhà ở, cho soạn tại nhà của mình các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm, rồi cử người đến tin Thế Tôn: "Tôn giả Gotama, giờ đã đến, cơm đã sẵn sàng".

Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, mang theo y bát cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến trú sở của hai vị đại thần xứ Magadha, Sunidha và Vassakara, sau khi đi đến liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi hai vị thần xứ Magadha, Sunidha và Vassakara tự tay mời chúng Tỷ-kheo với Thế Tôn là thượng thủ, các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm. Sau khi Thế Tôn dùng cơm xong và cất tay khỏi bình bát, Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần xứ Magadha liền lấy chiếc ghế thấp khác và ngồi xuống một bên.

31. Sau khi Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần thứ Magadha đã ngồi xuống một bên, Thế Tôn đọc bài kệ cảm tạ:

Tại chỗ nào người sáng suốt lấy làm chỗ trú xứ.

TỶ KHEO                                             1440

Hãy nuôi dưỡng người giữ giới và người phạm
hạnh.
Và san sẽ công đức với Chư Thiên trú tại chỗ
ấy.
Được tôn kính, chúng sẽ tôn kính lại.
Được trọng vọng, chúng sẽ trọng vọng lại.
Chúng sẽ mến thương người ấy như người mẹ
thương mến con.
Và những ai được thiên thần thân mến luôn
luôn được thấy may mắn.

Sau khi Thế Tôn tán thán Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần xứ Magadha với bài kệ này, Ngài từ chỗ ngồi đứng dậy và ra về.

32. Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần xứ Magadha đi sau lưng Thế Tôn và nói:

- "Hôm nay Sa-môn Gotama đi ra cửa nào cửa
ấy sẽ được đặt tên là Gotama; Sa-môn Gotama lội
qua sông từ bến nào, bến ấy sẽ được đặt tên là
Gotama. Và cửa Sa-môn Gotama đi ra được đặt tên
là cửa Gotama".

33. Rồi Thế Tôn đi đến sông Ganga (sông Hằng). Lúc bây giờ, sông Gangà tràn ngập nước đến bờ đến

TỶ KHEO                                          1441

nỗi con quạ có thể uống được. Có người đang đi tìm
thuyền, có người đang đi tìm phao, có người cột bè
để qua bờ bên kia. Thế Tôn mau lẹ như người lực sĩ
duỗi cánh tay được co lại hay co cánh tay đã duỗi ra,
biến mất từ bờ bên này và hiện ra trên bờ bên kia với
chúng Tỷ-kheo.

34. Thế Tôn thấy những người kia, người đang đi tìm thuyền, người đang đi tìm phao, người đang đi cột bè để qua bờ bên kia. Thế Tôn hiểu được ý nghĩa của cảnh này, lúc ấy bèn ứng khẩu lời cảm khái:

"Những ai làm cầu vượt biển trùng dương, bỏ lại đất sũng đầm ao, trong khi người phàm phu đang cột bè.

Những người ấy thật là những vị trí tuệ được giải thoát".

II

1. Rồi Thế Tôn gọi tôn giả Ananda: "Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Kotigàma".

- "Xin vâng, bạch Thế Tôn". Tôn giả Ananda đáp
ứng Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-
kheo đi đến Kotigàma. Tại đây, Thế Tôn ở tại
Kotigàma.

TỶ KHEO                                            1442

2. Thế Tôn nói với các vị Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Bốn Thánh đế mà chúng ta phải
lưu chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các Ngươi.
Bốn Thánh đế ấy là gì?

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Khổ Thánh đế mà chúng ta
phải lưu chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các
Ngươi.
- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Khổ Tập Thánh đế mà chúng
ta phải lưu chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các
Ngươi.
- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Khổ Diệt Thánh đế... Khổ
Diệt Đạo Thánh đế mà chúng ta phải lưu
chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các Ngươi.

Này các Tỷ-kheo khi Khổ Thánh đế này được giác
ngộ, được thông hiểu, khi Khổ Tập Thánh đế này
được giác ngộ, được thông hiểu, khi Khổ Diệt Đạo
Thánh đế này được giác ngộ, được thông hiểu, thời
hữu ái được diệt trừ, sự dắt dẫn đến một đời sống
được đoạn tuyệt, nay không còn hậu hữu nữa.

TỶ KHEO                                         1443

3. Thế Tôn thuyết như vậy, Thiện Thệ lại nói thêm:

- Chính vì không thấy như thật Bốn Thánh đế nên
có sự luân chuyển lâu ngày trong nhiều đời. Khi
những sự thực này được nhận thức, nguyên nhân
của một đời sống khác được trừ diệt, khi khổ căn
được đoạn trừ, sẽ không còn một đời sống khác
nữa.

4. Trong thời gian Thế Tôn ở Kotigàma, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

5. Thế Tôn, sau khi ở Kotigàma cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Nàdikà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Nàdikà, tại ngôi nhà

TỶ KHEO                                            1444

gạch (Ginjakàvasatha).

6. Rồi Tôn giả Ananda đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sàlada mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng
thái như thế nào?
- Tỷ-kheo ni Nandà mệnh chung tại Nàdikà đã
được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng thái như thế
nào?
- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Sudatta mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh cõi nào, hậu thế trạng thái
như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, nữ cư sĩ Sujàtà mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng
thái như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Kakudha mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh cõi nào, hậu thế trạng thái
như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Kàlinga... Bạch Thế Tôn,
cư sĩ Nikata... Bạch Thế Tôn, cư sĩ
Katissabha... Bạch Thế Tôn, cư sĩ Tuttha...
Bạch Thế Tôn, cư sĩ Santuttha..., Bạch Thế Tôn

TỶ KHEO                                          1445

cư sĩ Bhadda... Bạch Thế Tôn, cư sĩ Subhadda đã mệnh chung tại Nàdikà đã được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng thái như thế nào?

7. Này Ananda, Tỷ-kheo Sàlada diệt tận các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

- Này Ananda, Tỷ-kheo ni Nandà đoạn trừ năm
hạ phần kiết sử, hóa sanh (thiên giới) và từ đó
nhập Niết Bàn không còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, cư sĩ Sudatta, diệt trừ ba kiết sử
làm giảm thiểu tham, sân, si, chứng quả Nhứt
lai sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt
tận khổ đau.
- Này Ananda, nữ cư sĩ Sujatà diệt trừ ba kiết sử,
chứng quả Dự lưu, nhứt định không còn đọa
vào ác đạo, đạt đến Chánh giác.
- Này Ananda, cư sĩ Kakudha đoạn trừ năm hạ
phần kiết sử, hóa sanh (thiên giới), và từ đó
nhập Niết Bàn không còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, cư sĩ Kalinga... Này Ananda cư
sĩ Nikata... Này Ananda, cư sĩ Katissabha...

TỶ KHEO                                           1446

Này Ananda, cư sĩ Tuttha... Này Ananda, cư sĩ
Santuttha... Này Ananda, cư sĩ Bhadada... Này
Ananda, cư sĩ Subhadda đoạn trừ năm hạ phần
kiết sử, được hóa sanh (thiên giới), và từ đó
nhập Niết Bàn không còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, hơn năm mươi cư sĩ mệnh chung
tại Nàdikà, đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, hóa
sanh (thiên giới) và từ đó nhập Niết Bàn không
còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, hơn chín mươi tín nam nữ cư sĩ
mệnh chung tại Nàdikà, diệt trừ ba kiết sử, làm
giảm thiểu tham, sân, si, chứng quả Nhứt lai,
sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận
khổ đau.
- Này Ananda, hơn năm trăm cư sĩ, mệnh chung
tại Nàdikà, diệt trừ ba kiết sử, chứng quả Dự
lưu, nhứt định không còn đọa vào ác đạo, đạt
đến Chánh giác.

8. Này Ananda, thật không có gì lạ, vấn đề con người
phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người mệnh
chung lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này thời
Ananda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai. Này

TỶ KHEO                                           1447

hành, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân trực tu
hành, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân trí tu
hành, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân tịnh tu
hành, tức là bốn đôi tám vị. Chúng Tăng đệ tử
Thế Tôn đáng được nghênh đón, đáng được
cúng dường, đáng được chiêm ngưỡng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở trên
đời.

- Cụ túc giới hạnh, được bậc Thánh mến
chuộng, được viên mãn không mảy mún, được
vẹn toàn không sứt mẻ, không tỳ vết, không ô
nhiễm, những giới hạnh đưa đến giải thoát,
được người trí tán thán, không bị ảnh hưởng
bởi đời sau. Hướng dẫn đến thiền định".

Này Ananda, chính Pháp kính này mà Thánh đệ
tử sau khi chứng đạt pháp nghĩa này, nếu muốn
sẽ tự tuyên bố về mình như sau: "Đối với ta, sẽ
không còn địa ngục, sẽ không còn tái sanh cõi bàng
sanh, ngạ quỷ, đọa xứ, ác thú. Ta đã chứng quả Dự
lưu, nhứt định không đọa ác đạo, sẽ đạt chánh giác".

10. Khi Thế Tôn ở Nàdikà, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ... Tức là dục

TỶ KHEO                                           1449

lậu, hữu lậu (tri kiến lậu), vô minh lâu.

11. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Nàdikà cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Vesàli.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Vesàli. Ở đây, Thế Tôn trú tại vườn Ambapàli.

12. Thế Tôn bảo các vị Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, các Ngươi phải sống an trú chánh niệm, tỉnh giác. Đó là lời dạy của Ta cho các Ngươi.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo an trú chánh
niệm? Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với thân, quán
thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm nhiếp phục mọi
tham ái, ưu bi ở trên đời, đối với các cảm thọ... đối
với tâm... đối với các pháp, quán pháp, tinh tấn, tỉnh
giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi ở
trên đời. Này các Tỷ-kheo, như vậy gọi là chánh
niệm.

TỶ KHEO                                             1450

- Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn ngày mai nhận lời mời dùng cơm của chúng con với chúng Tỷ-kheo.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Dâm nữ Ambapali được biết Thế Tôn đã nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân bên phải hướng về đức Phật và từ biệt.

15. Các người Licchavi ở Vesàli được nghe: "Thế
Tôn đến Vesàli hiện ở vườn Ambapàli", liền cho
thắng các cỗ xe thù thắng leo lên xe rồi xuất phát ra
khỏi Vesàli với những cỗ xe ấy. Có những vị
Licchavi toàn xanh, màu sắc xanh, mặc vải màu
xanh, mang đồ trang sức màu xanh. Có những vị
Licchavi toàn vàng, màu sắc vàng, mặc vải màu
vàng, mang đồ trang sức màu vàng. Có những vị
Licchavi toàn đỏ, màu sắc đỏ, mặc vải màu đỏ, mang
đồ trang sức màu đỏ. Có những vị Licchavi toàn
trắng, màu sắc trắng, mặc vải màu trắng, mang đồ
trang sức màu trắng.

16. Lúc bấy giờ dâm nữ Ambapàli đánh xe va chạm
với các thanh niên Licchavi, trục xe chạm với trục
xe, bánh xe chạm với bánh xe, gọng xe chạm với
gọng xe. Các Licchavi nói với dâm nữ Ambapàli:

- Này Ambapàli, tại sao nàng lại đánh xe va chạm với các thanh niên Licchavi, trục xe chạm với trục xe, bánh xe chạm với bánh xe, gọng xe chạm với

TỶ KHEO                                            1452

gọng xe?

- Này quý Công tử của tôi, tôi vừa mới mời Thế Tôn cùng chúng Tỷ-kheo ngày mai đến dùng cơm.

- Này Ambapàli, hãy nhường cho chúng ta bữa cơm ấy đổi lấy một trăm ngàn.

- Dầu quý Công tử có cho tôi cả thành Vesàli cùng với các đất phụ thuộc, tôi cũng không nhường bữa cơm quan trọng này.

Các vị Licchavi này tức tối búng ngón tay và nói:

- Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này đả thắng! Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này phổng tay trên. Và các vị Licchavi này cùng đi đến vườn Ambapàli.

17. Thế Tôn xa thấy các vị Licchavi liền nói với các
Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo nếu có vị Tỷ-kheo nào
chưa thấy các chư Thiên ở cõi Tam thập tam thiên,
hãy ngó chúng Licchavi, hãy nhìn chúng Licchavi.
Này các Tỷ-kheo chúng Licchavi cũng giống như
chúng Tam thập tam thiên".

18. Các vị Licchavi ấy cỡi xe cho đến chỗ còn có thể cỡi xe được, rồi xuống xe đi bộ đến tại chỗ Thế Tôn, khi đến, liền đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.

TỶ KHEO                                             1453

Thế Tôn thuyết pháp cho những vị Licchavi đang ngồi một bên, giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ.

Các vị Licchavi sau khi được Thế Tôn giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ liền bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn ngày mai nhận lời mời dùng cơm của chúng con với chúng Tỷ-kheo.

- Này các Licchavi, ngày mai Ta đã nhận lời mời dùng cơm của dâm nữ Ambapàli rồi.

Các vị Licchavi này tức tối búng ngón tay và nói: "Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này đả thắng! Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này phổng tay trên..."

Rồi những vị Licchavi này, hoan hỷ tán thán lời dạy Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân bên hữu hướng về đức Phật và từ biệt.

19. Lúc bấy giờ dâm nữ Ambapali, đêm vừa tàn
canh, liền cho sửa soạn tại vườn của mình các món
ăn thượng vị loại cứng và loại mềm và cho báo tin
Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, giờ đã đến, cơm đã sẵn
sàng". Thế Tôn buổi sáng đắp y, đem theo y bát, cùng
với chúng Tỷ-kheo đến tại túc xá của dâm nữ

TỶ KHEO                                           1454

Ambapàli, sau khi đến liền ngồi xuống chỗ đã soạn
sẵn. Rồi dâm nữ Ambapàli tự tay thân hành mời
chúng Tỷ-kheo với đức Phật là vị thượng thủ, dùng
các món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.

Khi Thế Tôn dùng xong, tay đã rời bát, dâm nữ
Ambapàli lấy một ghế thấp khác và ngồi xuống một
bên. Sau khi ngồi xuống một bên, dâm nữ Ambapàli
bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, con xin cúng
dường ngôi vườn này cho chúng Tỷ-kheo với đức
Phật là vị thượng thủ".

Thế Tôn nhận lãnh khu vườn. Thế Tôn thuyết pháp cho dâm nữ Ambapàli, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, rồi đứng dậy ra về.

20. Trong thời gian Thế Tôn ở Vesàli, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

21. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Vesàli cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

TỶ KHEO                                            1455

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến làng Baluvà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến làng Baluvà. Và Thế Tôn trú tại làng này.

22. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ Kheo hãy an cư trong mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè quen thuộc và thân tín. Còn Ta sẽ an cư ở đây, tại làng Baluvà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những Tỷ Kheo này vâng đáp Thế Tôn và tìm chỗ
an cư mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè
quyến thuộc và thân tín. Còn Thế Tôn an cư tại làng
Baluvà.

23. Trong khi Thế Tôn an cư trong mùa mưa, một cơn bệnh trầm trọng khởi lên, rất đau đớn, gần như muốn chết. Nhưng Thế Tôn giữ tâm chánh niệm, tỉnh giác, chịu đựng cơn đau ấy, không một chút ta thán. Thế Tôn tự nghĩ: "Thật không hợp lẽ nếu Ta diệt độ mà không có một lời với các đệ tử hầu cận Ta, không từ biệt chúng Tỷ-kheo. Vậy Ta hãy lấy sức

TỶ KHEO                                          1456

tinh tấn, nhiếp phục cơn bệnh này, duy trì mạng căn và tiếp tục sống". Và Thế Tôn với sức tinh tấn, nhiếp phục bệnh ấy duy trì mạng căn.

24. Rồi Thế Tôn lành bệnh. Sau khi lành bệnh không
bao lâu, đức Phật rời khỏi tịnh xá và ngồi trên ghế đã
soạn sẵn, trong bóng mát của ngôi tịnh xá. Lúc bấy
giờ tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài
và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn khỏe mạnh. Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn kham nhẫn, bạch Thế Tôn, thấy Thế Tôn bệnh hoạn, thân con cảm thấy yếu ớt như lau sậy, mắt con mờ mịt không thấy rõ phương hướng, dầu cho, bạch Thế Tôn, con được một chút an ủi rằng, Thế Tôn sẽ không diệt độ, nếu Ngài chưa có lời di giáo lại cho chúng Tỷ-kheo.

25. Này Ananda, chúng Tỷ-kheo còn mong mỏi gì
nữa ở Ta! Này Ananda, Ta đã giảng Chánh pháp,
không có phân biệt trong ngoài (mật giáo và không
phải mật giáo), vì này Ananda, đối với các Pháp,
Như Lai không bao giờ là vị Đạo sư còn nắm tay (còn
giữ lại một ít mật giáo chưa giảng dạy).

- Này Ananda, những ai nghĩ rằng: "Như Lai là

TỶ KHEO                                             1457

vị cầm đầu chúng Tỷ-kheo"; hay "chúng Tỷ-
kheo chịu sự giáo huấn của Như Lai" thời này
Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng
Tỷ-kheo.
- Này Ananda, Như Lai không nghĩ rằng: "Ta
là vị cầm đầu chúng Tỷ-kheo; hay "chúng Tỷ-
kheo chịu sự giáo huấn của Ta" thời nay
Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho
chúng Tỷ-kheo?
- Này Ananda, Ta nay đã già, đã thành bậc
trưởng thượng, đã đến tuổi lâm chung, đã đến
tám mươi tuổi. Này Ananda, như cỗ xe đã già
mòn, sở dĩ còn chạy được là nhờ dây thắng
chằng chịt, cũng vậy thân Như Lai được duy trì
sự sống giống như chính nhờ chống đỡ dây
chằng.
- Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác
ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm
thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính
khi ấy thân Như Lai được thoải mái.

26. Vậy nên, này Ananda, hãy tự mình là ngọn đèn
cho chính mình, hãy tự mình nương tựa chính
mình, chớ nương tựa một gì khác. Dùng Chánh
pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ

TỶ KHEO                                         1458

nương tựa, chớ nương tựa một gì khác.

Này Ananda, thế nào là vị Tỷ-kheo hãy tự mình là
ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính
mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh
pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ
nương tựa, không nương tựa một gì khác?

Này Ananda, ở đời, vị Tỷ-kheo, đối với thân quán
thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi
tham ái, ưu bi trên đời; đối với các cảm thọ... đối với
tâm... đối với các pháp, quán pháp, tinh tấn, tỉnh giác,
chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi trên đời.
Này Ananda, như vậy vị Tỷ-kheo tự mình là ngọn
đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình,
không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm
ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa,
không nương tựa một gì khác.

Này Ananda, những ai sau khi Ta diệt độ, tự mình
là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa
chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng
Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp
làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một
pháp gì khác, những vị ấy, Này Ananda là những
vị tối thượng trong hàng Tỷ-kheo của Ta, nếu
những vị ấy tha thiết học hỏi.

TỶ KHEO                                               1459

III

1. Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, đem theo y bát,
vào Vesàli để khất thực. Sau khi khất thực ở Vesàli,
ăn xong và trên đường khất thực trở về Ngài nói với
tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy lấy tọa cụ. Ta muốn đi đến điện thờ Càpàla, để nghỉ trưa.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn, lấy tọa cụ và đi theo sau lưng Thế Tôn.

2. Thế Tôn đi đến điện thờ Càpàla, khi đến Ngài ngồi
trên chỗ đã soạn sẵn. Tôn giả Ananda đảnh lễ Thế
Tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Ananda đang ngồi một bên:

- Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện
thờ Udena, khả ái thay điện thờ Gotamaka, khả ái
thay điện thờ Sàttambaka, khả ái thay điện thờ
Bahuputta, khả ái thay điện thờ Sàrandada, khả ái
thay điện thờ Càpàla.

3. Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền

TỶ KHEO                                           1460

vững, điêu luyện, thiện xảo, thời nếu muốn người ấy có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại.

Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc, tu
tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền
vững, điêu luyện, thiện xảo. Này Ananda, nếu muốn
Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn
lại.

4. Nhưng Tôn giả Ananda không thể nhận hiểu sự
gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của
Thế Tôn, Tôn giả không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch
Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp. Thiện
Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp vì lợi ích cho chúng
sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho
loài Trời và loài Người". Vì tâm tôn giả bị Ma vương
ám ảnh.

5. Lần thứ hai Thế Tôn... lần thứ ba Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện thờ Udena, khả ái thay điện thờ Gotamaka, khả ái thay điện thờ Sattambaka, khả ái thay điện thờ Bahuputta, khả ái thay điện thờ Sàrandada, khả ái thay điện thờ Càpàla!" Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật

TỶ KHEO                                              1461

chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời,
nếu người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp hay
phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu
bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật
chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này
Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một
kiếp hay phần kiếp còn lại.

TỶ KHEO                                            1462

7. Tôn giả Ananda đi ra chưa bao lâu, Ác ma liền đến chỗ Thế Tôn, khi đến xong liền đứng một bên. Sau khi đứng một bên, Ác ma nói với Thế Tôn.

- Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ. Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ- kheo của Ta chưa trở thành những vị đệ tử chân chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chân chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tích, và giải thích rõ ràng Chánh pháp, kh              ó         ó

TỶ KHEO                                            1463

nay Thế Tôn, hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế

TỶ KHEO                                       1464

Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác
ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những nữ cư sĩ của
Ta chưa trở thành những vị đệ tử chơn chánh, sáng
suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì, Chánh
pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn
chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo
lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác
định, khai minh, phân tách, và giải thích rõ ràng
Chánh pháp; khi nào có tà đạo khởi lên, chưa có thể
chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có
thể truyền bá chánh pháp một cách thần diệu". Bạch
Thế Tôn, nay những nữ cư sĩ của Thế Tôn đã trở
thành những đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật,
sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu
Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo
Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý đã có thể tuyên
bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân
tách, và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi nào có tà
đạo kh

TỶ KHEO                                            1465

rung động như vậy, ghê rợn, tóc lông dựng ngược và sấm trời vang dậy. Do nhân gì, do duyên gì, đại địa chấn động như vậy?".

12. Rồi tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

 Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu! Bạch Thế Tôn thật
là hy hữu! Đại địa chấn động, đại địa rung động
như vậy, ghê rợn, tóc lông dựng ngược và sấm
trời vang dậy. Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên
gì, đại địa chấn động như vậy?

13. - Này Ananda, có tám nhân, có tám duyên khiến đại địa chấn động. Thế nào là tám?

Này Ananda, đại địa này thiết lập trên nước, nước ở
trên gió và gió ở tại hư không. Này Ananda, đến thời
đại phong khởi lên, gió lớn khi thổi làm nổi sóng
nước, và khi nước nổi sóng thì quả đất rung động.
Đó là nhân thứ nhất, duyên thứ nhất, đại địa chấn
động.

14. Lại nữa này Ananda, có vị Sa-môn hay Bà-la- môn có thần thông, tâm được chế ngự, hay hàng chư Thiên có đại thần thông, có đại uy lực; những vị này quán địa tánh có hạn, quán thủy tánh vô lượng, vị ấy

TỶ KHEO                                           1467

có thể khiến quả đất này rung động, chuyển động mạnh. Đó là nhân thứ hai, duyên thứ hai khiến đại địa chấn động.

15. Lại nữa, này Ananda, khi vị Bồ-tát ở cõi Tusita
(Đâu suất) từ bỏ thân, chánh niệm, tỉnh giác, nhập
vào mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển
động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ ba, duyên thứ
ba khiến đại địa chấn động.

16. Lại nữa, này Ananda, khi vị Bồ-tát, chánh niệm, tỉnh giác, ra khỏi mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ tư, duyên thứ tư khiến đại địa chấn động.

17. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai chứng ngộ vô
thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, khi ấy quả đất rung
động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ
năm, duyên thứ năm khiến đại địa chấn động.

18. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai chuyển bánh
xe Pháp, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động,
chấn động mạnh. Đó là nhân thứ sau, duyên thứ sau,
khiến đại địa chấn động.

19. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai, chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ, không duy trì mạng sống, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh.

TỶ KHEO                                            1468

Đó là nhân thứ bảy, duyên thứ bảy, khiến đại địa chấn động.

20. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai nhập vô dư y
Niết Bàn, khi ấy quả đất này rung động, chuyển
động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ tám duyên
thứ tám, khiến đại địa chấn động.

Này Ananda, do tám nhân này, tám duyên này, khiến đại địa chấn động.

21. Này Ananda, có tám chúng. Thế nào là tám?

- Chúng Sát-đế-Lỵ,
- Chúng Bà-la-môn,
- Chúng Cư sĩ,
- Chúng Sa-môn,
- Chúng Bốn Thiên vương,
- Chúng Tam thập tam thiên,
- Chúng Ma,
- Chúng Phạm thiên.

22. Này Ananda, Ta nhớ lại Ta đã đến chúng Sát - đế-lỵ hơn một trăm lần. Tại đây trước khi Ta ngồi, trước khi Ta nói chuyện, và trước khi cuộc đối thoại

TỶ KHEO                                           1469

bắt đầu, dung sắc của chúng Sát-đế-lỵ như thế nào,
dung sắc của Ta cũng như vậy; giọng nói chúng
như thế nào, giọng nói của Ta cũng như vậy. Và
với bài pháp thoại, Ta giảng dạy, khích lệ, làm cho
phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ. Khi Ta đang nói,
chúng không biết: "Kẻ nói ấy là ai, là chư Thiên
chăng, là Người chăng?" sau khi Ta giảng dạy, khích
lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ với bài
pháp thoại, Ta biến mất. Khi Ta biến mất, chúng
không biết: "Kẻ biến mất ấy là ai, là chư Thiên
chăng, là Ngươi chăng?".

23. Này Ananda. Ta nhớ lại Ta đã đến chúng Bà-la- môn hơn một trăm lần... chúng Cư sĩ... chúng Sa- môn... chúng Bốn Thiên vương... chúng Tam thập tam thiên... chúng Ma... chúng Phạm thiên hơn trăm lần, tại đây trước khi Ta ngồi, trước khi Ta nói chuyện và trước khi cuộc đối thoại bắt đầu dung sắc của chúng Phạm thiên như thế nào, dung sắc của Ta cũng vậy; giọng nói của chúng như thế nào, giọng nói của Ta cũng vậy. Và với bài pháp thoại, Ta giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ. Khi Ta đang nói, chúng không biết: "Kẻ nói ấy là ai, là chư Thiên chăng, là Người chăng?" Sau khi Ta giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, Ta biến mất. Khi Ta biến mất, chúng không biết: "Kẻ biến mất đó là ai, là chư Thiên chăng, là

TỶ KHEO                                           1470

Người chăng? " Này Ananda, như vậy là tám chúng.

24. Này Ananda, có tám thắng xứ. Thế nào là tám?

25. Một vị quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại
sắc, có hạn lượng, đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là
thắng xứ thứ nhất.

26. Một vị quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại
sắc vô lượng, đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau
khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng
xứ thứ hai.

27. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc có hạn lượng đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức
rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy",
đó là thắng xứ thứ ba.

28. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc vô lượng, đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là
thắng xứ thứ tư.

29. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh, ánh sáng xanh - như bông gai màu xanh, tướng sắc

TỶ KHEO                                            1471

xanh, hình sắc xanh, ánh sáng xanh - như lụa Ba-la- nại, cả hai mặt láng trơn, màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh, ánh sáng xanh. Như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh ánh sáng xanh. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ năm.

30. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu vàng, sắc màu vàng, tướng màu vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng - như bông Kanikàra màu vàng, tướng sắc vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng - như lụa sa Balanại, cả hai mặt láng trơn màu vàng, tướng sắc vàng hình sắc vàng - như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu vàng, tướng sắc vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ sáu.

31. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu đỏ, sắc màu đỏ, tướng sắc đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ - như bông bandhujìvaka màu đỏ, sắc màu đỏ, tướng màu đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ - như lụa sa Balanại, cả hai mặt láng trơn màu đỏ, sắc màu đỏ, tướng màu đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ. Như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu đỏ tướng sắc đỏ, hình sắc đỏ,

TỶ KHEO                                            1472

ánh sáng đỏ, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ bảy.

32. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng - như sao mai Osadhi màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng - như lụa sa Balanại, cả hai mặt láng trơn màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng. Như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ tám. Này Ananda như vậy là tám thắng xứ.

33. Này Ananda, có tám giải thoát. Thế nào là tám?

- Tự mình có sắc, thấy các sắc; đó là sự giải thoát
thứ nhất.
- Quán tưởng nội sắc là vô sắc, thấy các ngoại
sắc; đó là sự giải thoát thứ hai.
- Quán tưởng (sắc là) tịnh, chú tâm trên suy
tưởng ấy; đó là sự giải thoát thứ ba.
- Vượt khỏi hoàn toàn sắc tưởng, diệt trừ các
tưởng hữu đối, không tác ý đến những tưởng

TỶ KHEO                                              1473

khác biệt, với suy tư "hư không là vô biên",
chứng và trú Không vô biên xứ; đó là sự giải
thoát thứ tư.
- Vượt khỏi hoàn toàn Không vô biên xứ, với suy
tư "thức là vô biên", chứng và trú Thức vô biên
xứ; đó là giải thoát thứ năm.
- Vượt khỏi hoàn toàn Thức vô biên xứ, với suy
tư "không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu
xứ; đó là sự giải thoát thứ sáu.
- Vượt khỏi hoàn toàn Vô sở hữu xứ, chứng và
trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ; đó là sự giải
thoát thứ bảy.
- Vượt khỏi hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng
xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng; đó là sự giải
thoát thứ tám.

Này Ananda, như vậy là tám giải thoát.

34. Này Ananda, một thời Ta ở tại Uruvelà, trên
bờ     sông    Neranjara,     dưới     gốc      cây
Ajapàlanigrodha khi Ta mới thành đạo. Này
Ananda, lúc bấy giờ Ác ma đến tại chỗ Ta ở, khi đến
xong liền đứng một bên. Này Ananda, sau khi đứng
một bên, Ác ma nói với Ta: "Bạch Thế Tôn, nay Thế
Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế
Tôn nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ".

TỶ KHEO                                          1474

35. Này Ananda, khi được nói vậy, Ta nói với Ác ma:

- "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những
Tỷ-kheo của Ta chưa thành những đệ tử chơn
chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì
Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp,
sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học
hỏi giáo lý chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình
bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ
ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể
chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có
truyền bá Chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-kheo ni của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá Chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những nam cư sĩ của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn

TỶ KHEO                                              1475

chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý chưa có thể tuyên bố diễn giảng trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những
nữ cư sĩ của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn
chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì
Chánh pháp, thành tựu chánh pháp và tùy pháp, sống
chơn chánh, sống theo chánh pháp, sau khi học hỏi
giáo lý chưa có thể tuyên bố diễn giảng trình bày, xác
định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng
Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất
vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể
truyền bá chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta không diệt độ khi nào phạm hạnh
mà Ta giảng dạy chưa được thành tựu, thịnh đạt,
phổ biến, quảng bá, biến mãn, nghĩa là được khéo
giảng dạy cho loài Người.

36. Này Ananda, hôm nay tại điện thờ Càpàla, Ác ma đến Ta, sau khi đến liền đứng một bên. Này

TỶ KHEO                                              1476

Ananda, Ác ma đứng một bên nói với Ta như sau:

"Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ
hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn
diệt độ. Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói:
"Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-
kheo của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn chánh,
sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh
pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chân
chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo
lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác
định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng
Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất
vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể
truyền bá Chánh pháp thần diệu". Bạch Thế Tôn, nay
những Tỷ-kheo của Thế Tôn đã trở thành những đệ
tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa
văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và
tùy pháp, sống chân chánh, sống theo Chánh pháp,
sau khi học hỏi giáo lý đã có thể tuyên bố, diễn giảng,
trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải
thích rõ ràng Chánh pháp, khi có tà đạo khởi lên, đã
có thể chất vấn và hành phục một cách khéo léo, đã
có thể truyền bá Chánh pháp một cách thần diệu.
Như vậy, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy
diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt
độ.

TỶ KHEO                                              1477

Bạch Thế Tôn đây là lời Thế Thôn đã nói: "Này Ác
ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-kheo ni
của Ta...; khi nào những cư sĩ của Ta...; khi nào phạm
hạnh Ta giảng dạy chưa được thành tựu, thịnh đạt,
phổ biến, quảng bá, biến mãn nghĩa là được khéo
giảng dạy cho loài Người". Bạch Thế Tôn, nay phạm
hạnh Thế Tôn giảng dạy đã được thành tựu, thịnh
đạt, phổ biến, quảng bá, biến mãn nghĩa là được khéo
giảng dạy cho loài Người. Như vậy, nay Thế Tôn hãy
diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn nay đã
đến thời Thế Tôn diệt độ".

37. Khi được nói vậy, Ta nói với Ác ma:

"Này Ác ma, hãy an tâm, không bao lâu Như Lai sẽ diệt độ. Sau ba tháng bắt đầu từ hôm nay Như Lai sẽ diệt độ".

Này Ananda, hôm nay tại điện thờ Càpàla, Như Lai chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ thọ, hành (không duy trì mạng sống lâu hơn nữa).

38. Khi được nói vậy, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho

TỶ KHEO                                             1478

loài Trời và loài Người.

- Thôi đi, này Ananda, đừng có thỉnh cầu Như Lai nữa. Này Ananda, nay thỉnh cầu Như Lai không còn kịp thời.

39. Lần thứ hai, tôn giả Ananda... Lần thứ ba, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp,
Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho
chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng
thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an
lạc cho loài Trời và loài Người.

- Này Ananda, Ngươi có tin sự giác ngộ Thế Tôn không?

- Bạch Thế Tôn, con có tin!

- Vậy, này Ananda, sao Ngươi lại làm phiền Như Lai đến ba lần.

40. - Bạch Thế Tôn, chính con được tận mặt, đích thân nghe Thế Tôn dạy như sau: "Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, người ấy có thể sống đến

TỶ KHEO                                             1479

một kiếp, hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc... Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại".

- Này Ananda, Ngươi có tin tưởng không?

- Bạch Thế Tôn, con có tin tưởng!

- Này Ananda, như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy
là khuyết điểm của Ngươi, đã không nhận hiểu sự
gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của
Như Lai, Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch
Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện
Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng
sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho
loài Trời và loài Người". Này Ananda, nếu Ngươi
thỉnh Như Lai, Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu
thỉnh, nhưng đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận
lời. Này Ananda như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy
là khuyết điểm của Ngươi.

41. Này Ananda, một thời Ta ở tại Vương Xá, núi Linh Thứu (Gijjha Kuta). Tại đấy Ta nói với Ananda: "Này Ananda, khả ái thay thành Vương Xá! Khả ái thay núi Linh Thứu! Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu

TỶ KHEO                                             1480

người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp, hay phần
kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn
thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc
chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này
Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp
hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy, này Ananda,
Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng,
sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn. Ngươi
không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn
hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho
đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc
cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi
ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài
Người". Này Ananda, nếu Ngươi cầu thỉnh Như Lai,
Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh, nhưng đến
lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này Ananda,
như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm
của Ngươi".

42. Này Ananda, một thời Ta ở thành Vương Xá, tại
Nigrodhàràma... Ta cũng ở thành Vương Xá tại
Corapapàta... Ta cũng ở thành Vương Xá, hang
Sattapanni trên núi Vebhàra... Ta cũng ở thành
Vương Xá, tại hang đá Kàla, trên núi Isigili... Ta
cũng ở thành Vương Xá, tại khu rừng Sita trong hang
đá Sappasondika... Ta cũng ở thành Vương Xá, tại
Tapodàràma... Ta cũng ở thành Vương Xá, Trúc

TỶ KHEO                                             1481

Lâm, hồ Kalandaka... Ta cũng ở thành Vương Xá, tại rừng Jìvakambavana... Ta cũng ở thành Vương Xá tại Maddakucchi ở Lộc Uyển.

43. Này Ananda, tại đấy Ta nói: "Này Ananda, khả
ái thay thành Vương Xá, khả ái thay núi Linh Thứu,
khả ái thay Nigrodhàràma, khả ái thay Corapapàta,
khả ái thay hang Sattapanni trên núi Vebhara, khả ái
thay hang đá Kàla trên núi Isigili, khả ái thay hang
đá Sappasondika trong rừng Sìta, khả ái thay suối
nước nóng Tapodàràma, khả ái thay hồ con sóc ở tại
Trúc Lâm, khả ái thay rừng Jìvakambavana, khả ái
thay vườn Nai ở tại Maddakucchi"!

44. "Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp, hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy, này Ananda, Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn. Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho

TỶ KHEO                                            1482

chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng
thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an
lạc cho loài Trời và loài Người". Này Ananda, nếu
Ngươi cầu thỉnh Như Lai, Như Lai có thể bác bỏ
hai lần cầu thỉnh, nhưng đến lần thứ ba, Như Lai
có thể nhận lời. Này Ananda, như vậy là lỗi của
Ngươi, như vậy là khuyết điểm của Ngươi".

45. Này Ananda, một thời Ta ở Vesàli tại điện thờ Udena.

Tại đấy, này Ananda, Ta cũng nói. "Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện thờ Udena. Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy, này Ananda, Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Như Lai, Ngươi không thỉnh cầu Như Lai: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời,

TỶ KHEO                                            1483

vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và
loài Người". Này Ananda, nếu Ngươi cầu thỉnh Như
Lai, Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh, nhưng
đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này Ananda,
như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm
của Ngươi.

46. Này Ananda, một thời Ta ở thành Vesàli tại điện
thờ Gotamaka... ta cũng ở thành Vesàli tại điện thờ
Sattambaka... Ta cũng ở thành Vesàli tại điện thờ
Bahuputta... Ta cũng ở thành Vesàli tại điện thờ
Sàrandada...

47. Này Ananda, hôm nay tại điện thờ Càpàla, Ta nói với ngươi: "Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện thờ Udena, khả ái thay điện thờ Gotamaka, khả ái thay điện thờ Sattamba, khả ái thay điện thờ Buhuputta, khả ái thay điện thờ Sàrandada, khả ái thay đền Càpàla. Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, người ấy có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, Như Lai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy,

TỶ KHEO                                            1484

này Ananda, Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá
rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Như Lai,
Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn,
Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy
ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì
hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời
và loài Người". Này Ananda, nếu Ngươi cầu thỉnh
Như Lai; Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh,
nhưng đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này
Ananda, như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết
điểm của Ngươi.

48. Này Ananda, phải chăng ngay từ ban đầu Ta đã từng tuyên bố rằng mọi vật ưu ái, thân tình đều phải bị thay đổi, trở về hư không, biến dịch?

Này Ananda, làm sao có thể được như vầy:
Những gì sanh khởi, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến
hoại mà lại mong khỏi có sự biến diệt? Thật
không có sự trạng ấy.

Này Ananda, những gì Như Lai đã từ bỏ, dứt
khoát, xả ly, phóng xả, khước từ, chính là thọ,
hành. Như Lai đã nói và nói một cách dứt khoát:
"Không lâu, Như Lai sẽ diệt độ. Sau ba tháng bắt
đầu hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ". Nói rằng Như

TỶ KHEO                                             1485

Lai vì muốn sống mà phản lại lời tuyên bố trên, thời thật không có sự trạng ấy.

Này Ananda, chúng ta hãy đi đến giảng đường Kùtagàra tại rừng Đại Lâm.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

49. Rồi Thế Tôn cùng tôn giả Ananda đi đến giảng đường Kùtagàra vườn Đại Lâm, khi đi đến, Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đi mời tất cả Tỷ-kheo sống ở gần Vesàli tụ họp tại giảng đường này.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, đi mời tất cả vị
Tỷ-kheo sống ở gần Vesàli tụ họp tại giảng đường,
rồi đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và đứng một
bên. Sau khi đứng một bên, tôn giả Ananda bạch Thế
Tôn:

- Bạch Thế Tôn, chúng Tỷ-kheo đã tụ họp. Bạch Thế Tôn, Ngài hãy làm những gì Ngài nghĩ là hợp thời.

TỶ KHEO                                         1486

50. Thế Tôn liền đi đến giảng đường và ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với các vị Tỷ- kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nay những pháp do Ta chứng
ngộ và giảng dạy cho các Ngươi, các Ngươi phải
khéo học hỏi, thực chứng tu tập và truyền rộng để
phạm hạnh được trường tồn, vĩnh cửu, vì hạnh
phúc cho chúng sanh, vì an lạc cho chúng sanh, vì
lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh
phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp do Ta chứng
ngộ và giảng dạy, các Ngươi phải khéo học hỏi,
thực chứng, tu tập và truyền rộng để cho phạm
hạnh được trường tồn, vĩnh cửu, vì hạnh phúc cho
chúng sanh, vì an lạc cho chúng sanh, vì lòng
thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì
an lạc cho loài Trời và loài Người?

Chính là Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh cần, Bốn Thần
túc, Năm Căn, Năm Lực, Bảy Bồ-đề phần, Tám
Thánh đạo phần. Này các Tỷ-kheo, chính những
pháp này do Ta chứng ngộ và giảng dạy, mà các
Ngươi phải khéo học hỏi, thực chứng, tu tập và
truyền rộng để phạm hạnh được trường tồn, vĩnh
cửu, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương

TỶ KHEO                                            1487

tưởng của đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người.

51. Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, đây là lời Ta nhắn nhủ các
Ngươi. Các hành là vô thường. Hãy tinh tấn lên
để tự giải thoát, không lâu Như Lai sẽ diệt độ. Sau
ba tháng bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ.

Đó là lời Thế Tôn dạy. Sau khi nói vậy, Thiện Thệ lại nói thêm:

Ta đã già, dư mạng chẳng còn bao,
Từ biệt các Ngươi, Ta đi một mình.
Tự mình làm sở y cho chính mình,
Hãy tinh tấn, chánh niệm, giữ giới
luật,
Nhiếp thúc ý chí, bảo hộ tự tâm.
Ai tinh tấn trong pháp và luật này
Sẽ diệt sanh tử, chấm dứt khổ đau.

IV

1. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng đắp y, đem theo y bát, vào Vesàli để khất thực. Sau khi khất thực ở Vesàli, ăn xong và trên đường khất thực trở về, Thế Tôn

TỶ KHEO                                           1488

nhìn Vesàli với cái nhìn của con voi chúa rồi nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, lần này là lần cuối cùng, Như Lai nhìn Vesàli. Này Ananda, chúng ta hãy đi đến làng Bhandagàma.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn . Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Bhandagàma. Tại đây, Thế Tôn ở tại Bhandagàma.

2. Rồi Thế Tôn nói với Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không chứng đạt bốn Pháp mà Ta và các Ngươi
lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh tử. Thế nào
là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ
không chứng đạt Thánh Giới mà Ta và các
Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh
tử.

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ, không chứng đạt Thánh Định mà Ta và các Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh tử.

TỶ KHEO                                           1489

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ, không chứng đạt Thánh Tuệ mà Ta và các Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh tử.

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không chứng đạt Thánh giải thoát mà Ta và
các Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh
tử.

Này các Tỷ-kheo, khi Thánh Giới được giác ngộ,
được chứng đạt; khi Thánh Định được giác ngộ,
được chứng đạt; khi Thánh Tuệ được giác ngộ, được
chứng đạt; khi Thánh giải thoát được giác ngộ, được
chứng đạt, thời tham ái một đời sống tương lai
được trừ diệt, những gì đưa đến một đời sống mới
được dứt sạch, nay không còn một đời sống nào
nữa.

3. Đó là lời Thế Tôn dạy. Sau khi nói vậy, Thiện Thệ lại nói thêm:

Giới, Định, Tuệ và Giải thoát vô
thượng
Gotama danh xưng đã chứng ngộ.
Đấng Giác Ngộ giảng pháp chúng
Tỷ-kheo.
Đạo Sư diệt khổ, pháp nhãn, tịnh

TỶ KHEO                                           1490

lạc.

4. Trong thời gian Thế Tôn ở tại Bhandagàma, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ, Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

5. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Bhandagàma cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Hatthigam... Ambagama...   Jambugama...,   hãy   đi    đến Bhoganagara.

6. - Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Bhoganagara.

7. Tại đây, Thế Tôn ở Bhoganagara tại đền Ananda, Ngài nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bốn Đại giáo pháp,

TỶ KHEO                                            1491

hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Các Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, Thế Tôn giảng như sau:

8. - Này các Tỷ-kheo, có thể có Tỷ-kheo nói: "Này
Hiển giả, tôi tự thân nghe từ miệng Thế Tôn, tự
thân lãnh thọ, như vậy là Pháp, như vậy là Luật, như
vậy là lời dạy của vị Đạo Sư".

 Này các Tỷ-kheo, các Ngươi không nên tán
thán, không nên hủy báng lời nói của Tỷ-kheo
ấy. Không tán thán, không hủy báng, mỗi mỗi
chữ, mỗi mỗi câu, cần phải được học hỏi kỹ
lưỡng và đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu
với Luật.

 Khi đem so sanh với Kinh, đối chiếu với Luật,
nếu chúng không phù hợp với Kinh, không
tương ứng với Luật thời các Ngươi có thể kết
luận: "Chắc chắn những lời này không phải là
lời Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo sai
lầm". Và này các Tỷ kheo, các Ngươi hãy từ bỏ
chúng.

 Khi đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với

TỶ KHEO                                           1492

Luật và nếu chúng phù hợp với Kinh, tương
ứng với Luật, thời các Ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời này phải là lời dạy của
Thế Tôn và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo chơn
chánh". Này các Tỷ-kheo, như vậy là Đại giáo
pháp thứ nhất, các Ngươi hãy thọ trì.

9. Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo nói: "Tại trú xứ
kia, có Tăng chúng ở với các vị Thượng tọa, với các
Thủ chúng. Tôi tự thân nghe từ miệng Tăng
chúng, tự thân lãnh thọ, như vậy là Pháp, như vậy
là Luật, như vậy là lời dạy của vị Đạo Sư".

- Này các Tỷ-kheo, các Ngươi không nên tán
thán, không nên hủy báng lời nói của Tỷ-kheo
ấy. Không tán thán, không hủy báng, mỗi mỗi
chữ, mỗi mỗi câu, phải được học hỏi kỹ lưỡng
và đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật.

- Khi đem so sánh với Kinh, đối chiếu với Luật,
và nếu chúng không phù hợp với Kinh, không
tương ứng với Luật thời các Ngươi có thể kết
luận: "Chắc chắn những lời này không phải là
lời Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo sai
lầm". Và này các Tỷ-kheo, các Ngươi hãy từ
bỏ chúng.

TỶ KHEO                                          1493

- Khi đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật và nếu chúng phù hợp với Kinh, tương
ứng với luật, thời các ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời này phải là lời dạy của
Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo chơn
chánh". Này các Tỷ-kheo, như vậy là Đại giáo
pháp thứ hai, các Ngươi hãy thọ trì.

10. Này các Tỷ-kheo, có thể có vị Tỷ-kheo nói: "Tại trú xứ kia có nhiều Tỷ-kheo Thượng tọa ở, những vị này là bậc đa văn, gìn giữ truyền thống, trì pháp, trì luật, trì pháp yếu. Tôi tự thân nghe từ miệng những vị Thượng tọa ấy, tự thân lãnh thọ, như vậy là Pháp, như vậy là Luật, như vậy là lời dạy của vị

TỶ KHEO                                            1494

13. Rồi Thế Tôn, sau khi ở tại Bhoganagara cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta sẽ đi đến Pàvà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Và Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Pàvà, tại vườn xoài của Cunda, một người thợ sắt.

14. Thợ sắt Cunda nghe: "Nay Thế Tôn đã đến Pàvà
và hiện đang ở trong vườn xoài của ta". Rồi thợ sắt
Cunda đến tại chỗ Thế Tôn, khi đến xong liền đảnh
lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Và Thế Tôn thuyết
pháp cho thợ sắt Cunda đang ngồi một bên, khích lệ,
làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ.

15. Và thợ sắt Cunda, sau khi được Thế Tôn thuyết
pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoa hỷ,
liền bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn
nhận lời mời của con ngày mai đến dùng cơm với
chúng Tỷ-kheo". Thế Tôn im lặng nhận lời.

16. Thợ sắt Cunda, sau khi biết Thế Tôn đã nhận lời, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân phía hữu hướng về Ngài và từ biệt.

TỶ KHEO                                           1497

17. Và thợ sắt Cunda, sau khi đêm đã mãn, liền cho
sửa soạn tại nhà các món ăn thượng vị, loại cứng và
loại mềm và nhiều thứ Sùkara-maddave (một loại
mộc nhĩ), và báo tin cho Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn,
giờ đã đến, cơm đã sẵn sàng".

18. Và Thế Tôn buổi sáng đắp y, mang theo y bát,
cùng với chúng Tỷ-kheo đến nhà thợ sắt Cunda, khi
đến xong liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi
ngồi. Thế Tôn nói với thợ sắt Cunda:

- Này Cunda, loại mộc nhĩ đã soạn sẵn, hãy dọn cho ta. Còn các món ăn khác đã soạn sẵn, loại cứng và loại mềm, hãy dọn cho chúng Tỷ-kheo.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Thợ sắt Cunda vâng lời Thế Tôn, dọn cho Thế Tôn các món mộc nhĩ đã soạn sẵn, và dọn cho chúng Tỷ- kheo các món ăn khác, loại cứng và loại mềm.

19. Rồi Thế Tôn nói với thợ sắt Cunda:

- Này Cunda, món ăn mộc nhĩ còn lại, Ngươi hãy
đem chôn vào một lỗ. Này Cunda, Ta không thấy
một ai ở cõi Trời, cõi Người, ở Ma giới, ở Phạm
thiên giới, không một người nào trong chúng Sa-
môn và chúng Bà-la-môn, giữa những Thiên,

TỶ KHEO                                          1498

Nhân, ăn món mộc nhĩ này mà có thể tiêu hóa được, trừ Như Lai.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Thợ sắt Cunda vâng theo Thế Tôn, đem chôn món ăn
mộc nhĩ còn lại vào một lỗ, đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh
lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Rồi Thế Tôn thuyết
pháp cho thợ sắt Cunda đang ngồi xuống một bên,
khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ rồi
từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

20. Sau khi dùng cơm của thợ sắt Cunda, Thế Tôn
bị nhiễm bệnh nặng, bệnh lỵ huyết, đau đớn gần
như đến chết, và Thế Tôn chánh niệm tĩnh giác,
nhẫn nại, chịu đựng cơn bệnh.

Rồi Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Kusinàra.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Tôi nghe: Sau khi dùng cơm tại nhà thợ sắt Cunda. Cơn bệnh khốc liệt bỗng khởi lên, gần

TỶ KHEO                                           1499

như chết đến nơi.
Sau khi cùng món ăn loại mộc nhĩ.
Kịch bệnh khởi lên nơi bậc Đạo Sư.
Điều phục bệnh hoạn, Thế Tôn dạy rằng:
"Ta đi đến thành Kusinàra".

21. Rồi Thế Tôn bước xuống đường, đến một gốc cây và nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy xếp tư áo Sanghàti. Ta cảm thấy mệt mỏi và muốn ngồi nghỉ, này Ananda.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn và xếp tư áo Sanghàti lại.

22. Thế Tôn ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, và nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đem nước cho Ta. Này Ananda, Ta nay đang khát và muốn uống nước.

Khi được nói vậy, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, vừa mới có khoảng năm trăm cỗ xe chạy qua. Do bánh xe khuấy lên, nước trở thành nông

TỶ KHEO                                          1500

cạn, khuấy động và vẩn đục. Bạch Thế Tôn, sông
Kakutthà không xa ở đây, nước thuần tịnh, dễ chịu,
mát mẻ, trong sáng, dễ đến và khả ái. Tại đó, Thế
Tôn có thể uống nước và làm dịu mát chân tay.

23. Lần thứ hai, Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đem nước uống cho Ta. Này Ananda, Ta nay đang khát và muốn uống nước.

Lần thứ hai tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, vừa mới có khoảng năm trăm cỗ xe chạy qua. Do bánh xe khuấy lên, nước trở thành nông cạn, khuấy động và vẩn đục. Bạch Thế Tôn, sông Kakutthà không xa ở đây, nước thuần tịnh, dễ chịu, mát mẻ, trong sáng, dễ đến và khả ái. Tại đó, Thế Tôn có thể uống nước và làm dịu mát chân tay.

24. Lần thứ ba, Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đem nước uống cho Ta. Này Ananda, Ta nay đang khát và muốn uống nước.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, lấy bát và đi đến con sông nhỏ. Con sông đang chảy nông cạn,

TỶ KHEO                                            1501

khuấy động và vẩn đục, khi tôn giả Ananda đến, liền trở thành trong trẻo, sáng lặng, không vẩn đục.

25. Tôn giả Ananda tự nghĩ: "Thật kỳ diệu thay, thật hy hữu thay thần túc và uy lực của Như Lai. Con sông nhỏ đang chảy nông cạn, khuấy động và vẩn đục này, khi ta đến, liền trở thành trong trẻo, sáng lặng và không vẩn đục". Sau khi dùng bát lấy nước, tôn giả Ananda đến chỗ Thế Tôn và bạch với Ngài:

- Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu! Bạch Thế Tôn thật
là hy hữu. Bạch Thế Tôn, con sông nhỏ đang chảy
nông cạn, khuấy động và vẩn đục này, khi con đến,
liền trở thành trong trẻo, sáng lặng và không vẩn đục.
Xin thỉnh Thế Tôn dùng nước. Xin thỉnh Thiện Thệ
dùng nước!

Và Thế Tôn uống nước.

26. Lúc bấy giờ, Pukkusa, dòng họ Mallà, đệ tử của ngài Alàra Kàlàma đang đi trên con đường từ Kusinàra đến Pàvà.

Pukkusa, dòng họ Mallà thấy Thế Tôn ngồi dưới
gốc cây, liền đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Pukkusa, dòng họ Mallà, bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                             1502

- Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu, bạch Thế Tôn thật là hy hữu, trạng thái trầm tĩnh của một vị xuất gia!

27. Bạch Thế Tôn, thuở xưa, ngài Alàra Kàlàma
đang đi trên đường. Rồi ngài bước xuống đường và
ngồi xuống một gốc cây, không xa con đường để
nghỉ trưa. Bạch Thế Tôn, lúc ấy có khoảng năm trăm
cỗ xe đi ngang qua gần ngài Alàra Kàlàma. Bạch Thế
Tôn, có một người đi theo sau lưng đoàn xe ấy, đễn
chỗ ngài Alàra Kàlàma và nói với ngài:

- "Tôn giả có thấy khoảng năm trăm cỗ xe vừa đi qua không?"

- "Này Hiền giả, ta không thấy".

- "Tôn giả có nghe tiếng không?"

- "Này Hiền giả, ta không nghe tiếng".

- "Có phải Tôn giả đang ngủ không?"

- "Này Hiền giả, không phải ta đang ngủ".

- "Vậy có phải Tôn giả đang thức tỉnh?"

- "Này Hiển giả, ta đang thức tỉnh".

TỶ KHEO                                           1503

- "Tôn giả đang thức tỉnh nhưng không thấy khoảng
năm trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng
không nghe thấy tiếng. Bạch Tôn giả, cái áo của Tôn
giả cũng bị lấm bụi".

- "Này Hiền giả, phải, áo ta bị lấm bụi".

Bạch Thế Tôn, người ấy liền tự nghĩ: "Thật là kỳ
diệu, thật là hy hữu sự trầm tĩnh của vị xuất gia.
Trong khi giác tỉnh, còn thức nhưng không thấy năm
trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng
không nghe tiếng". Sau khi tỏ sự thâm tín đối với
ngài Alàra Kàlàma, vị ấy từ biệt.

28. - Này Pukkusa, nhà ngươi nghĩ thế nào? Cái gì
khó làm hơn, cái gì khó thực hiện hơn? Một người
trong khi giác tỉnh, còn thức mà không thấy năm
trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng
không nghe tiếng. Hay một người đang giác tỉnh,
còn thức, trong khi trời đang mưa, mưa tầm tả ào
ào, trong khi điện quang chớp lòa, sấm sét vang
động, mà không thấy, cũng không nghe tiếng?

29. - Bạch Thế Tôn, nói gì đến năm trăm cỗ xe này, cho đến hoặc sáu trăm, hoặc bảy trăm, hoặc tám trăm, hoặc chín trăm, hoặc một ngàn, cho đến trăm ngàn cỗ xe, cũng không thể so sánh được. Thật khó làm hơn, khó thực hiện hơn, một người đang giác

TỶ KHEO                                          1504

tỉnh, còn thức, trong khi trời đang mưa, mưa tầm tả ào ào, trong khi điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, mà không thấy cũng không nghe tiếng.

30. - Này Pukkusa, một thời, Ta ở Atumà, tại nhà
đập lúa. Lúc bấy giờ trời mưa, mưa tầm tả ào ào,
điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, có hai anh
em nông phu, và bốn con bò đực bị sét đánh chết.
Này Pukkusa, một số đông người từ Atumà đi ra đến
tại chỗ hai anh em nông phu và bốn con bò đực bị sét
đánh chết...

31. Này Pukkusa, lúc bấy giờ Ta từ nhà đập lúa đi ra
và đi qua đi lại ngoài trời, trước cửa nhà đập lúa, Này
Pukkusa, có một người từ nơi đám đông ấy đi ra, đến
chờ Ta, đảnh lễ và đứng một bên. Và Ta nói với
người ấy đang đứng một bên:

32: - "Này Hiền giả, vì sao có số đông người tụ họp như vậy?"

- Bạch Thế Tôn vừa rồi trời đang mưa, mưa tầm tả
ào ào, điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, có
hai anh em nông phu, và bốn con bò đực bị sét đánh
chết. Do vậy mà có số đông người ấy tụ họp tại đây.
Bạch Thế Tôn, lúc ấy Ngài ở tại chỗ nào?"

- "Này Hiền giả, lúc ấy Ta ở tại đây".

TỶ KHEO                                              1505

- "Bạch Thế Tôn, Ngài không thấy gì cả sao?"

- "Này Hiền giả, Ta không thấy gì".

- "Bạch Thế Tôn, Ngài không nghe tiếng gì cả sao?"

- "Này Hiền giả, Ta không nghe tiếng gì".

- "Bạch Thế Tôn, có phải Ngài đang ngủ, phải không?"

- "Này Hiền giả, không phải ta đang ngủ".

- "Bạch Thế Tôn, có phải Ngài đang tỉnh thức phải không?"

- "Này Hiền giả, phải".

- "Bạch Thế Tôn, Ngài đang tỉnh thức, nhưng trong
khi trời mưa, mưa tầm tả ào ào, điện quang chớp lòa,
sấm sét vang động, có hai anh em nông phu và bốn
con bò đực bị sét đánh chết, nhưng Ngài không thấy,
cũng không nghe gì".

- Này Hiền giả, phải như vậy".

33. Này Pukkusa, người ấy liền tự nghĩ: "Thật là kỳ diệu, thật là hy hữu sự trầm lặng của vị xuất gia, khi

TỶ KHEO                                             1506

thức tỉnh, dầu có mưa tầm tả ào ào, điện quang chói
lòa, sấm sét vang động, có hai anh em nông phu và
bốn con bò đực bị sét đánh chết mà không thấy gì,
không nghe gì hết". Sau khi nói lên lòng tin tưởng ở
nơi Ta, người ấy đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về
phía Ta và từ biệt.

34. Khi được nói vậy, Pukkusa, dòng họ Mallà bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, sự tin tưởng của con đối với ngài Alàra Kàlàma, nay con đem rải rắc trước luồng gió lớn, nay con đem thả trôi vào dòng nước cuốn.

- Kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Hy hữu thay bạch Thế
Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những
gì bị quăng xuống, phơi bày ra những gì bị che kín,
chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào
trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc.
Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày. Bạch Thế Tôn, con xin quy y
Thế Tôn, quy y Pháp và Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế
Tôn nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.

35. Rồi Pukkusa, dòng họ Mallà nói với một người khác: "Này bạn, hãy đem đến một cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc". - "Tôn giả, xin

TỶ KHEO                                           1507

vâng". Người ấy vâng lời Pukkusa, dòng họ Mallà và đem đến một cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc.

Rồi Pukkusa, dòng họ Mallà đem dâng một cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc ấy cho Thế Tôn và nói:

- Bạch Thế Tôn, cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc. Mong Thế Tôn vì thương xót con mà thâu nhận cho.

- Này Pukkusa, hãy đắp cho Ta một áo và đắp cho Ananda một áo.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Pukkusa, dòng họ Mallà vân lời Thế Tôn, đắp một áo cho Ngài và đắp một áo cho tôn giả Ananda.

36. Rồi Thế Tôn thuyết pháp cho Pukkusa, người
dòng họ Mallà, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến
tâm hoan hỷ. Và Pukkusa, người dòng họ Mallà, sau
khi được Thế Tôn thuyết pháp, khích lệ, làm cho
phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, liền từ chỗ ngồi đứng
dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Thế
Tôn và từ biệt.

TỶ KHEO                                          1508

37. Khi Pukkusa, dòng họ Mallà đi chưa được bao
lâu, tôn giả Ananda đem cặp áo màu kim sắc, vàng
chói và sẵn sàng để mặc này đặt trên thân Thế Tôn,
và khi cặp áo này được đặt trên thân Thế Tôn, màu
sắc sáng chói của áo như bị lu mờ đi. Và Tôn giả
Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu, bạch Thế Tôn thật là hy hữu, sự thanh tịnh và sáng chói màu da của Như Lai! Bạch Thế Tôn, khi con đặt trên thân Thế Tôn, cặp áo màu kim sắc vàng chói và sẵn sàng để mặc này, màu sắc sáng chói của áo như bị lu mờ đi.

- Thật vậy, này Ananda. Này Ananda, có hai trường hợp, màu da của Như Lai hết sức thanh tịnh và sáng chói. Thế nào là hai?

 Này Ananda, trong đêm Như Lai chứng vô thượng Chánh Đẳng Giác

 Và trong đêm Như Lai sắp diệt độ, nhập Niết- bàn giới, không còn dư y sanh tử nữa.

Này Ananda, đó là hai trường hợp, màu da của Như Lai hết sức thanh tịnh và sáng chói.

38. Này Ananda, hôm nay khi canh cuối cùng đã mãn, tại Upavattana ở Kusinàrà, trong rừng Sàla

TỶ KHEO                                           1509

của dòng họ Mallà, giữa hai cây sàla song thọ, Như Lai sẽ diệt độ. Này Ananda, chúng ta hãy đi đến sông Kakutthà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn:

Cặp áo kim sắc này.
Pukkusa mang đến.
Đắp áo kim sắc này,
Da Đạo Sư sáng chói.

39. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến
con sông Kakutthà, xuống sông tắm và uống nước
rồi lội qua bờ bên kia, đi đến rừng xoài và tại đây,
nói với đại đức Cundaka:

- Này Cundaka, hãy xếp áo Sanghàti làm bốn cho Ta. Này Cundaka, Ta nay mệt mỏi, muốn nằm nghỉ.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Đại đức Cundaka vâng lời Thế Tôn và xếp áo Sanghàti làm bốn.

40. Rồi Thế Tôn nằm xuống phía hông bên mặt như dáng điệu con sư tử, hai chân để trên nhau, chánh

TỶ KHEO                                           1510

niệm, tỉnh giác, suy tư, với ý niệm ngồi dậy lại khi phải thời. Và đại đức Cundaka ngồi phía trước Thế Tôn.

41. Đức Phật tự đi đến
Con sông Kakutthà.
Con sông chảy trong sáng.
Mát lạnh và thanh tịnh.
Vị Đạo Sư mỏi mệt
Đi dần xuống mé sông.
Như Lai đấng Vô Thượng
Ngự trị ở trên đời
Tắm xong, uống nước xong,
Lội qua bên kia sông.
Bậc Đạo Sư đi trước,
Giữa Tăng chúng Tỷ-kheo,
Vừa đi vừa diễn giảng.
Chánh pháp thật vi diệu.
Rồi bậc Đại Sĩ đến,
Tại khu vực rừng xoài.
Cho gọi vị Tỷ-kheo,
Tên họ Cundaka:
"Hãy gấp tư áo lại,
Trải áo cho ta nằm.
Nghe dạy, Cundaka
Lập tức vâng lời dạy,
Gấp tư và trải áo,

TỶ KHEO                                           1511

Một cách thật mau lẹ.
Bậc Đạo Sư nằm xuống
Thân mình thật mệt mỏi.
Tại đây Cundaka,
Ngồi ngay phía trước mặt.

42. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:
- Này Ananda, rất có thể có người làm cho thợ
sắt Cunda hối hận: "Này Hiền giả Cunda, thật không
lợi ích gì cho Ngươi, thật là tai hại cho Ngươi, vì Như
Lai dùng bữa ăn cuối cùng từ Ngươi cúng dường và
nhập diệt".
Này Ananda, cần phải làm tiêu tan sự hối hận
ấy của thợ sắt Cunda:          "Này Hiền giả, thật là
công đức cho bạn, vì được Như Lai dùng bữa ăn cuối
cùng từ bạn cúng dường, và nhập diệt.
Này Hiền giả Cunda, tôi tự thân nghe, tự thân
lãnh thọ lời nói này của Thế Tôn: "Có hai sự cúng
dường ăn uống đồng một quả báo, đồng một dị thục
quả, quả báo lớn hơn, lợi ích hơn các sự cúng dường
ăn uống khác? Thế nào là hai?
- Một là bữa ăn trước khi Như Lai chứng vô
thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,
- Hai là bữa ăn trước khi Như Lai diệt độ Niết-
bàn giới, không còn di hưởng sanh tử.
Hai bữa ăn này đồng một quả báo, đồng một dị
thục quả, quả báo lớn hơn, lợi ích hơn các sự cúng

TỶ KHEO                                              1512

dường ăn uống khác.
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng tuổi thọ;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng sắc đẹp;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng an lạc;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng danh tiếng;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng cõi trời,
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng uy quyền".
Này Ananda, cần phải làm cho thợ sắt Cunda tiêu tan

hối hận.

43. Rồi Thế Tôn, sau khi hiểu ý nghĩa này, liền thốt

lời cảm khái như sau:

Công đức người bố thí,
Luôn luôn được tăng trưởng,
Trừ được tâm hận thù.
Không chất chứa, chế ngự,
Kẻ chí thiện từ bỏ.

TỶ KHEO                                           1513

Mọi ác hạnh bất thiện, Diệt trừ tham, sân, si. Tâm giải thoát thanh tịnh.

-------------------------------------------------------------- ------- V

1. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi qua bờ bên kia sông Hirannavati, đến ở Kusinàrà - Upavatama - rừng Sàlà của dòng họ Màllà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn, cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến bên
kia sông Hirannavati, tại Kusinàrà Upavattana, rừng
Sàlà của dòng họ Mallà, khi đi đến nơi liền nói với
Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy trải chỗ nằm, đầu hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ: này Ananda, Ta nay mệt mỏi, muốn nằm nghỉ.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

TỶ KHEO                                                     1514

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, trải chỗ nằm, đầu
hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ. Và
Thế Tôn nằm xuống, về phía hông bên phải, như
dáng nằm con sư tử, hai chân để lên nhau chánh niệm
và giác tỉnh.

2. Lúc bấy giờ, cây sàlà song thọ trổ hoa trái mùa, tràn đầy cành lá.

- Những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài.

- Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài.

- Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài,

- Nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai.

- Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.

3. Rồi Như Lai nói với tôn giả Ananda:

TỶ KHEO                                           1515

- Này Ananada, các cây sàlà song thọ tự nhiên trổ hoa trái mùa tràn đầy cành lá, những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.

 Nhưng, này Ananda, như vậy không phải kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai.

 Này Ananda, nếu có Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, cư
sĩ nam hay cư sĩ nữ nào thành tựu Chánh
pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong
Chánh pháp, hành trì đúng Chánh pháp,
thời người ấy kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ,
cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối
thượng.

 Do vậy, này Ananda, hãy thành tựu Chánh
pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong
Chánh pháp và hành trì đúng Chánh pháp.
Này Ananda, các Người phải học tập như vậy.

TỶ KHEO                                           1516

4. Lúc bấy giờ, tôn giả Upavàna đứng trước mặt Thế
Tôn và quạt Ngài. Thế Tôn liền quở trách tôn giả
Upavàna: "Này Tỷ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có
đứng trước mặt Ta."

Tôn giả Ananda, liền tự suy nghĩ: "Đại đức Upavàna
này là thị giả sống gần và hầu cận Thế Tôn đã lâu
ngày. Nay Thế Tôn trong giờ phút cuối cùng lại quở
trách đại đức Upavàna: "Này Tỷ-kheo, hãy đứng một
bên, chớ có đứng trước mặt Ta". Do nhơn gì, do
duyên gì, Thế Tôn quở trách đại đức Upavàna: "Này
Tỷ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt
ta"?

5. Rồi tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Đại đức Upavàna này là thị giả, sống gần và hầu
cận Thế Tôn đã lâu ngày. Nay Thế Tôn trong giờ
phút cuối cùng lại quở trách đại đức Upavàna: "Này
Tỷ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt
Ta." Do nhơn gì, do duyên gì, Thế Tôn quở trách đại
đức Upavàna: "Này Tỷ-kheo hãy đứng một bên, chớ
có đứng trước mặt Ta"?

- Này Ananda, rất đông các vị Thiên thần ở mười
phương thế giới tụ hội để chiêm ngưỡng Như Lai.
Này Ananda, cho đến mười hai do tuần xung quanh
Kusinàrà, Upavattana, rừng Sàlà thuộc dòng họ

TỶ KHEO                                          1517

Mallà, không có một chỗ nào, nhỏ cho đến đầu một sợi tóc có thể chích được mà không đầy những Thiên thần có uy lực tụ họp.

Này Ananda, các vị Thiên Thần đang than phiền:
"Chúng ta từ rất xa đến chiêm ngưỡng Như Lai. Thật
rất là hy hữu, các Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác xuất hiện ở đời, và tối hôm nay, trong
canh cuối cùng, Như Lai sẽ nhập diệt. Và nay Tỷ-
kheo có oai lực này lại đứng ngang trước Thế Tôn,
khiến chúng ta không thể chiêm ngưỡng Như Lai
trong giờ phút cuối cùng". Này Ananda, các chư
Thiên than phiền như vậy.

6. - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?

- Này Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư không
nhưng có tâm tư thế tục, những vị này khóc than,
với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi
cao, khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua
lại: "Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ
nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên
đời quá sớm".

- Này Ananda, có hạng Thiên thần ở trên đất với tâm tư thế tục những vị này khóc than với đầu bù

TỶ KHEO                                           1518

tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than
thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: "Thế Tôn
nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm,
Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm".

- Có chư Thiên đã diệt trừ ái dục, những vị này bình
thản, tỉnh giác chịu đựng, với tâm suy tư: "Các
hành là vô thường, làm sao sự kiện có thể khác
được?".

7. - Bạch Thế Tôn, thuở trước các Tỷ-kheo sau khi
thọ an cư, từ các địa phương đến chiêm ngưỡng Như
Lai, chúng con được sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận
những Tỷ-kheo tu hành điêu luyện. Bạch Thế Tôn,
sau khi Thế Tôn nhập diệt, chúng con sẽ không được
sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận những Tỷ-kheo tu
hành điêu luyện.

8. - Này Ananda, có bốn Thánh tích kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Thế nào là bốn?

 "Đây là chỗ Như Lai đản sanh" . Này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

 "Đây là chỗ Như Lai chứng ngộ vô thượng Chánh Đẳng Giác", này Ananda, đó là Thánh

TỶ KHEO                                            1519

tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

 "Đây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng", này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

 "Đây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết-bàn", này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

Này Ananda, đó là bốn Thánh tích, kẻ thiện tín cư sĩ cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

Này Ananda, các thiện tín Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, cư
sĩ nam, cư si nữ sẽ đến với niềm suy tư: "Đây là chỗ
Như Lai đản sanh", "Đây là chỗ Như Lai chứng ngộ
vô thượng Chánh Đẳng Chánh Giác", "Đây là chỗ
Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng", "Đây là chỗ
Như Lai diệt độ, Nhập Vô dư y Niết-bàn".

 Này Ananda, và những ai, trong khi chiêm bái
những Thánh tích mà từ trần với tâm thâm tín
hoan hỷ, thời những vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung sẽ được sanh cõi thiện thú, cảnh giới chư
Thiên.

9. - Bạch Thế Tôn, chúng con phải cư xử với phái nữ

TỶ KHEO                                           1520

như thế nào?

- Này Ananda, chớ có thấy chúng.

- Bạch Thế Tôn, nếu phải thấy chúng, thời phải như thế nào?

- Này Ananda, chớ có nói chuyện với chúng.

- Bạch Thế Tôn, nếu phải nói chuyện với chúng, thời phải như thế nào?

- Này Ananda, phải an trú chánh niệm.

10. - Bạch Thế Tôn, chúng con phải xử sự thân xá- lợi Như Lai như thế nào?

 Này Ananda, các Ngươi đừng có lo lắng vấn đề cung kính thân xá-lợi của Như Lai.

 Này Ananda, các Người hãy nỗ lực, hãy tinh tấn hướng về tự độ, sống không phóng dật, cần mẫn, chuyên hướng về tự độ.

 Này Ananda, có những học giả Sát-đế-lỵ,
những học giả Bà-la-môn, những học giả gia
chủ thâm tín Như Lai, những vị này sẽ lo cho
sự cung kính cúng dường thân xá-lợi của Như

TỶ KHEO                                          1521

Lai.

11. - Bạch Thế Tôn, cần phải xử sự thân Như Lai như thế nào?

- Này Ananda, xử sự thân Chuyển luân Thánh Vương như thế nào, hãy xử sự thân xá-lợi Như Lai như vậy.

- Bạch Thế Tôn, người ta xử sự thân chuyển luân Thánh vương như thế nào?

- Này Ananda, thân của Chuyển luân Thánh
vương được vấn tròn với vải mới.
- Sau khi vấn vải mới xong, lại được vấn thêm
với vải gai bện.
- Sau khi vấn vải gai bệnh, lại vấn thêm với vải
mới, và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm lớp
cả hai loại vải.
- Rồi thân được đặt vào trong một hòm dầu bằng
sắt, hòm sắt này được một hòm sắt khác đậy
kín.
- Xong một giàn hỏa gồm mọi loại hương được
xây dựng lên, thân của vị Chuyển luân Thánh
vương được đem thiêu trên giàn hỏa này và tại

TỶ KHEO                                         1522

ngã tư đường, tháp của vị Chuyển luân Thánh
vương được xây dựng lên.
- Này Ananda, đó là pháp táng thân vị Chuyển
luân Thánh vương.

 Này Ananda, pháp táng thân vị Chuyển luân Thánh vương như thế nào, pháp táng thân Thế Tôn cũng như vậy.

 Tháp của Như Lai phải được dựng lên tại ngã tư đường.

 Và những ai đem tại chỗ ấy vòng hoa,
hương, hay hương bột nhiều màu, đảnh lễ
tháp, hay khởi tâm hoan hỷ (khi đứng trước
mặt tháp), thời những người ấy sẽ được lợi
ích, hạnh phúc lâu dài.

12. Này Ananda, bốn hạng người sau này đáng được xây tháp. Thế nào là bốn?

- Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xứng
đáng xây tháp.
- Độc Giác Phật xứng đáng xây tháp.
- Đệ tử Thanh Văn của Như Lai xứng đáng xây
tháp.

TỶ KHEO                                      1523

- Chuyển luân Thánh vương xứng đáng xây tháp.

Này Ananda, vì lý do gì, Như Lai, Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri xứng đáng xây tháp? Này
Ananda, tâm của dân chúng sẽ hoan hỷ khi nghĩ
đến: "Đây là tháp của Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh
Biến Tri. " Do tâm hoan hỷ như vậy, khi thân hoại
mạng chung, chúng sẽ sanh lên thiện thú, cảnh giới
chư Thiên. Này Ananda, vì lý do này, Như Lai, Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri xứng đáng xây tháp.

Này Ananda, vì lý do gì, bậc Độc Giác Phật xứng đáng xây tháp? Này Ananda, tâm của dân chúng s

TỶ KHEO                                         1524

Thanh Văn của Như Lai xứng đáng xây tháp .

Này Ananda, vì lý do gì, Chuyển luân Thánh
vương xứng đáng xây tháp? Này Ananda, tâm của
dân chúng sẽ hoan hỷ khi nghĩ đến: " Đây là tháp của
vị Pháp vương trị vì đúng pháp ". Do tâm hoan hỷ
như vậy, khi thân hoại mạng chung, chúng sẽ được
sanh thiện thú, cảnh giới chư Thiên. Này Ananda, vì
lý do này, Chuyển luân Thánh vương xứng đáng xây
tháp.

Này Ananda, đó là bốn hạng người xứng đáng xây tháp.

13. Rồi tôn giả Ananda đi vào trong tịnh xá, dựa trên
cột cửa và đứng khóc: "Ta nay vẫn còn là kẻ hữu
học, còn phải tự lo tu tập. Nay bậc Đạo Sư của ta
sắp diệt độ, còn ai thương tưởng ta nữa! "

Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, Ananda ở tại đâu?

- Bạch Thế Tôn, tôn giả Ananda đi vào trong tịnh xá, dựa trên cột cửa và đứng khóc: "Ta nay vẫn còn là kẻ hữu học, còn phải tự lo tu tập. Nay bậc Đạo Sư của ta sắp diệt độ, còn ai thương tưởng ta nữa! "

TỶ KHEO                                            1525

Thế Tôn liền nói với một Tỷ-kheo:

- Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta, nói với Ananda: " Này Hiền giả Ananda, bậc Đạo Sư mọi Hiền giả."

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Vị Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đi đến chỗ tôn giả
Ananda, sau khi đến, liền nói với tôn giả: "Này Hiền
giả Ananda, bậc Đạo Sư cho gọi Hiền giả." - "Thưa
vâng, Hiền giả. " Tôn giả Ananda vâng lời vị Tỷ-
kheo ấy, đi đến Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống
một bên.

14. Thế Tôn nói với tôn giả Ananda đang ngồi một bên:

 Thôi vừa rồi, Ananda, chớ có buồn rầu, chớ có
khóc than.
 Này Ananda, Ta đã tuyên bố trước với Người
rằng mọi vật ái luyến, tốt đẹp đều phải sanh
biệt, tử biệt và dị biệt.
 Này Ananda làm sao được có sự kiện này: "Các
pháp sanh, trú, hữu vi, biến hoại đừng có bị tiêu
diệt? " Không thể có sự kiện như vậy được.

TỶ KHEO                                            1526

 Này Ananda, đã lâu ngày, Người đối với Như
Lai, với thân nghiệp đầy lòng từ ái, lợi ích, an
lạc, có một không hai; vô lượng với khẩu
nghiệp đầy lòng từ ái, lợi ích, an lạc, có một
không hai; vô lượng với ý nghiệp đầy lòng từ
ái, lợi ích, an lạc, có một không hai, vô lượng.
 Này Ananda, Ngươi là người tác thành công
đức. Hãy cố gắng tinh tấn lên, Người sẽ
chứng bậc Vô lậu, không bao lâu đâu.

15. Rồi Thế05² Tôn @0‡` 16MĐ nói v l                        ẽ

TỶ KHEO                                            1527

để các đại thần, để các ngoại đạo sư, để các đệ tử các ngoại đạo sư yết kiến Thế Tôn! "

16. Này các Tỷ-kheo, Ananda có bốn đức tánh kỳ cựu, hy hữu. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, nếu có chúng Tỷ-kheo đến
yết kiến Ananda, chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì
được yết kiến Ananda, và nếu Ananda thuyết
pháp chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì bài thuyết
pháp, và nếu Ananda làm thinh thời, này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo ấy sẽ thất vọng.

- Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo ni..., chúng
nam cư sĩ... chúng nữ cư sĩ đến yết kiến
Ananda, chúng ấy sẽ được hoan hỷ, vì được yết
kiến Ananda, và nếu Ananda thuyết pháp,
chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì bài thuyết pháp và
nếu Ananda làm thinh thời này các Tỷ-kheo,
chúng nữ cư sĩ ấy sẽ thất vọng.

Này các Tỷ-kheo, vị Chuyển luân Thánh vương có bốn đức tánh kỳ diệu, hy hữu.

Này các Tỷ-kheo, nếu có chúng Sát-đế-lỵ... chúng
Bà-la-môn... chúng gia chủ... chúng Sa-môn đến yết
kiến vị Chuyển luân Thánh vương, chúng sẽ được
hoan hỷ vì được yết kiến vị Chuyển luân Thánh

TỶ KHEO                                           1528

vương và nếu vị Chuyển luân Thánh vương nói
chuyện, chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì bài nói chuyện,
và nếu vị Chuyển luân Thánh vương làm thinh thời
chúng Sa-môn ấy sẽ thất vọng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ananda có bố     ,ứ c tán-1623<0B

TỶ KHEO                                          1529

lợi Như Lai.

- Này Ananda, chớ có nói như vậy, này Ananda, chớ có nói đô thị này nhỏ bé, đô thị này hoang vu, đô thị này phụ thuộc.

18. Này Ananda, thuở xưa có vị vua tên là Mahasudassana (Đại Thiên Kiến). Vị này là Chuyển luân vương, trị vì như pháp, là vị pháp vương, thống lãnh bốn thiên hạ, chinh phục hộ trì quốc dân, đầy đủ bảy báu. Này Ananda, đô thị Kusinàrà này là kinh đô của vua Mahasudassana, tên là Kusàvatì (Câu-xá-bà- đề), phía Đông và phía Tây rộng đến mười hai do tuần, phía Bắc và phía Nam rộng đến bảy do tuần.

Này Ananda, kinh đô Kusàvatì này rất phồn thịnh,
phú cường, dân cư đông đúc, dân chúng sung mãn,
thực phẩm phong phú. Này Ananda, cũng như kinh
đô Alakamanda của chư thiên rất phồn thịnh, phú
cường dân cư đông đúc, Thiên chúng sung mãn, thực
phẩm phong phú, cũng vậy này Ananda, kinh đô
Kusàvatì này cũng rất phồn thịnh, phú cường, dân cư
đông đúc, nhân chúng sung mãn.

Này Ananda, kinh đô Kusàvatì này, ngày đêm vang dậy chín loại tiếng, tức là tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng xe, tiếng trống lớn, tiếng trống nhỏ, tiếng tỳ bà, tiếng hát, tiếng xập xỏa, tiếng chuông và tiếng thứ mười là

TỶ KHEO                                               1530

lời kêu gọi: " Hãy uống đi, hãy ăn đi ".

19. Này Ananda, hãy đi vào Kusinàrà và nói với dân Mallà Kusinàrà: "Này các Vàsetthà, đêm nay, vào canh cuối cùng, Như Lai sẽ diệt độ ".

- Này Vàsetthà, các Ngươi hãy đến. Này Vàsetthà,
các Ngươi hãy đến. Về sau chớ có hối hận: "Như Lai
đã diệt độ tại làng vườn chúng ta mà chúng ta không
được chiêm ngưỡng Như Lai ".

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, đắp y, đem theo y bát và cùng một vị khác làm bạn đồng hành đi vào Kusinàrà.

20. Lúc bấy giờ, dân Mallà ở Kusinàrà đang tụ họp tại giảng đường vì một vài cộng sự. Tôn giả Ananda đến tại giảng đường của dân Mallà ở Kusinàrà. Sau khi đến, tôn giả liền nói vói dân Mallà ở Kusinàrà:

- Này Vàsetthà, đêm nay, vào canh cuối cùng Như
Lai sẽ diệt độ, Này Vàsetthà, các Ngươi hãy đến.
Này Vàsetthà, các Ngươi hãy đến. Về sau chớ có hối
hận: " Như Lai đã diệt độ tại làng vườn chúng ta mà
chúng ta không được chiêm ngưỡng Như Lai ".

TỶ KHEO                                          1531

21. Dân Mallà cùng với con trai, con gái và vợ, khi nghe tôn giả Ananda nói như vậy, liền đau đớn, sầu muộn, tâm tư khổ não. Kẻ thì khóc than với đầu bù tóc rối, kẻ thì khóc than với cánh tay duỗi cao, kẻ thì khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ".

Và dân Mallà cùng với con trai, con gái và vợ đau
đớn, sầu muộn, tâm tư khổ não, đi đến Upavattana,
khu rừng Sàlà của dòng họ Mallà và đến chỗ tôn giả
Ananda.

22. Tôn giả Ananda tự nghĩ: "Nếu ta để dân Mallà ở
Kusinàrà đảnh lễ Thế Tôn từng người một, thời đêm
sẽ tàn trước khi Thế Tôn được tất cả dân Mallà đảnh
lễ. Vậy ta hãy để dân Mallà ở Kusinàrà đảnh lễ theo
từng gia tộc ".

- Bạch Thế Tôn, gia tộc Mallà này với vợ con, đồ chúng, bạn bè đến cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

Và tôn giả Ananda, theo phương tiện này trong canh một, khiến dân Mallà ở Kusinàrà đảnh lễ Thế Tôn.

23. Lúc bấy giờ, du sĩ ngoại đạo Subhadda ở tại Kusinàrà. Du sĩ ngoại đạo Subhadda được nghe: " Tối nay canh cuối cùng, Sa-môn Gotama sẽ diệt độ

TỶ KHEO                                              1532

".

Và du sĩ ngoại đạo Subhadda suy nghĩ: " Ta nghe các du sĩ ngoại đạo niên cao lạp lớn, sư trưởng và đệ tử nói rằng: " Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất hiện ra đời thật là hy hữu. Và đêm nay, vào canh cuối cùng Sa-môn Gotama sẽ diệt độ ". Nay có nghi vấn này khởi lên trong tâm ta. Ta tin Sa-môn Gotama có thể thuyết pháp và giải được nghi vấn cho ta ".

24. Rồi du sĩ ngoại đạo Subhadda đi đến Upavattana, khu rừng Sàla của dân Mallà, đến tại chỗ tôn giả Ananda và thưa với tôn giả:

- Hiền giả Ananda, tôi nghe các du sĩ ngoại đạo, niên cạo lạp lớn, sư trưởng và đệ tử nói rằng: " Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất hiện ra đời thật là hy hữu, và đêm nay, vào canh cuối cùng, Sa-môn Gotama sẽ diệt độ ". Nay có nghi vấn này khởi lên trong tâm tôi. Tôi tin Sa-môn Gotama có thể thuyết pháp và giải được nghi vấn cho tôi. Hiền giả Ananda, hãy cho phép tôi được yết kiến Sa-môn Gotama.

Khi được nói vậy, tôn giả Ananda nói với du sĩ ngoại đạo Subhadda:

- Thôi đi Hiền giả Subhadda, chớ có phiền nhiễu Như Lai. Thế Tôn đang mệt.

TỶ KHEO                                            1533

Lần thứ hai, du sĩ ngoại đạo Subhadda ... Lần thứ ba, du sĩ ngoại đạo Subhadda nói với tôn giả Ananda:

- Hiền giả Ananda, tôi nghe các du sĩ ngoại đạo, niên cạo lạp lớn, sư trưởng và đệ tử nói rằng: " Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất hiện ra đời thật là hy hữu, và đêm nay, vào canh cuối cùng, Sa-môn Gotama sẽ diệt độ ". Nay có nghi vấn này khởi lên trong tâm tôi. Tôi tin Sa-môn Gotama có thể thuyết pháp và giải được nghi vấn cho tôi. Hiền giả Ananda, hãy cho phép tôi được yết kiến Sa-môn Gotama.

Lần thứ ba, tôn giả Ananda nói với du sĩ ngoại đạo Subhadda:

- Thôi đi Hiền giả Subhadda, chớ có phiền nhiễu Như Lai. Thế Tôn đang mệt.

25. Thế Tôn nghe được câu chuyện của tôn giả Ananda với du sĩ ngoại đạo Subhadda, Ngài liền nói với tôn giả Ananda:

- Thôi Ananda, chớ có ngăn trở Subhadda, Ananda,
hãy để cho Subhadda được phép yết kiến Như Lai.
Những gì Subhadda hỏi Ta là hỏi để hiểu biết chớ
không phải để phiền nhiễu Ta. Và những gì ta trả lời
các câu hỏi, Subhadda sẽ hiểu ý nghĩa một cách mau
lẹ.

TỶ KHEO                                            1534

Tôn giả Ananda liền nói với du sĩ ngoại đạo Subhadda:

- Này Hiền giả Subhadda, hãy vào. Thế Tôn đã cho phép Hiền giả.

26. Rồi du sĩ ngoại đạo Subhadda đến chỗ Thế Tôn,
nói lên những lời chúc tụng hỏi thăm xã giao, rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi một bên, du sĩ
ngoại đạo Subhadda bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, có những Sa-môn, Bà-la-môn là
những vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo
hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái,
được quần chúng tôn sùng, như các ngài Pàrana
Kassapa, Makkhali Gosàla, Ajita Kesakambalì,
Pakadha Kaccàyana, Sanjaya Belatthiputta,
Nigantha Nàthaputta, tất cả những vị này có phải là
giác ngộ như các vị đã tự cho như vậy, hay tất cả
chưa giác ngộ, hay một số đã giác ngộ và một số
chưa giác ngộ?

- Thôi Subhadda, hãy để vấn đề này yên một bên: "
Tất cả những vị này có phải là đã giác ngộ như các
vị đã tự cho như vậy, hay tất cả chưa giác ngộ, hay
một số đã giác ngộ và một số chưa giác ngộ ". Này
Subhadda, Ta sẽ thuyết pháp cho Ngươi. Hãy nghe
và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

TỶ KHEO                                          1535

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!

Du sĩ ngoại đạo Subhadda vâng lời Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

27. -

 Này Subhadda, trong pháp luật nào không có
Bát Thánh đạo, thời ở đây không có (đệ nhất)
Sa-môn, ở đây cũng không có đệ nhị Sa-môn,
cũng không có đệ tam Sa-môn, cũng không
có đệ tứ Sa-môn.

 Này Subhadda trong pháp luật nào có Bát
Thánh đạo thời ở đây có (đệ nhứt) Sa-môn,
cũng có đệ nhị Sa-môn, cũng có đệ tam Sa-
môn, ở đấy cũng có đệ tứ Sa-môn.

 Này Subhadda, chính trong pháp luật này có
Bát Thánh Đạo, thời này Subhadda, ở đây có
đệ nhất Sa-môn, ở đây cũng có đệ nhị Sa-
môn, cũng có đệ tam Sa-môn, cũng có đệ tứ
Sa-môn. Những hệ thống ngoại đạo khác đều
không có những Sa-môn.

 Này Subhadda, nếu những vị Tỷ-kheo này sống chơn chánh, thời đời này không vắng những vị A-la-hán.

TỶ KHEO                                        1536

Này Subhadda, năm hai mươi chín,
Ta xuất gia hướng tìm chân thiện đạo.
Trải năm mươi năm với thêm một năm
Từ khi xuất gia, này Subhadda,
Ta là du sĩ tu Trí, tu Đức.

Ngoài lãnh vực này, không có Sa-môn (đệ nhứt);
cũng không có Sa-môn đệ nhị, cũng không có Sa-
môn đệ tam, cũng không có Sa-môn đệ tứ. Những hệ
thống ngoại đạo khác đều không có những Sa-môn.
Này Subhadda, nếu những Tỷ-kheo sống chơn
chánh, thì đời này không vắng những vị A-la-hán.

28. Khi được nói vậy, du sĩ ngoại đạo Subhadda bạch Thế Tôn:

- Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay,
bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị
quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín,
chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào
trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc.
Cũng vậy, chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, con
xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tỷ-kheo
Tăng. Mong con được xuất gia với Thế Tôn. Con xin
thọ đại giới.

TỶ KHEO                                           1537

- Này Subhadda, ai trước kia là ngoại đạo, nay muốn xuất gia muốn thọ đại giới trong Pháp, Luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt trú, các vị Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo. Nhưng Ta nhận thấy cá tánh con người sai biệt nhau.

29. - Bạch Thế Tôn, nếu những người xưa kia là ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong Pháp và Luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt thú, các vị Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới, thời con sẽ xin sống biệt trú bốn năm, sau khi sống biệt trú bốn năm, nếu các vị Tỷ-kheo đồng ý, hãy cho con xuất gia, cho con thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo.

Và Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananada, hãy xuất gia cho Subhadda.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

30. Du sĩ ngoại đạo Subhadda nói với tôn giả Ananda:

- Thật là lợi ích, thưa Tôn giả Ananda, thật là thiện

TỶ KHEO                                            1538

lợi, thưa Tôn giả Ananda, được thọ lễ quán đảnh làm đệ tử trước mặt bậc Đạo Sư!

Và du sĩ ngoại đạo Subhadda được xuất gia được thọ đại giới với Thế Tôn. Thọ đại giới không bao lâu, đại đức Subhadda ở một mình, an tịnh, không phóng dật, tinh tấn, sống nhiệt tâm, cần mẫn. Và không bao lâu, vị này chứng được mục đích tối cao mà con cháu các lương gia đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến. Đó là vô thượng phạm hạnh ngay trong hiện tại, tự giác chứng và an trú. Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, sau đời này sẽ không có đời sống khác nữa.

Và đại đức Subhadda trở thành một A-la-hán nữa.

Đại đức là vị đệ tử cuối cùng được Thế Tôn thế độ.

VI

1. Lúc bấy giờ, Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, nếu trong các Ngươi có người nghĩ

TỶ KHEO                                            1539

rằng: "Lời nói của bậc Đạo sư không còn nữa. Chúng
ta không có Đạo sư (giáo chủ)". Này Ananda, chớ
có những tư tưởng như vậy. Này Ananda, Pháp
và Luật, Ta đã giảng dạy và trình bày, sau khi Ta
diệt độ, chính Pháp và Luật ấy sẽ là Đạo Sư của
các Ngươi.

2. Này Ananda, nay các vị Tỷ-kheo xưng hô với nhau là Hiền giả. Sau khi Ta diệt độ, chớ có xưng hô như vậy.

- Này Ananda, vị Tỷ-kheo niên lão hãy gọi vị Tỷ-kheo niên thiếu, hoặc bằng tên, hoặc bằng họ, hoặc bằng tiếng Hiền giả.

- Vị Tỷ-kheo niên thiếu, hãy gọi vị Tỷ-kheo niên lão là Thượng tọa (Bhante) hay Đại đức.

3. Này Ananda, nếu chúng Tăng muốn, sau khi Ta diệt độ có thể hủy bỏ những học giới nhỏ nhặt chi tiết.

4. Này Ananda, sau khi Ta diệt độ, hãy hành tội Phạm đàn (Brahmadanda) đối với Tỷ-kheo Channa.

- Bạch Thế Tôn, thế nào là Phạm Đàn?

- Này Ananda, Tỷ-kheo Channa muốn nói gì thì nói.

TỶ KHEO                                          1540

Chúng Tỷ-kheo sẽ không nói, sẽ không giảng dạy, sẽ không giáo giới Tỷ-kheo Channa.

5. Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo nào nghi ngờ hay
phân vân gì về đức Phật, Pháp, chúng Tăng, đạo hay
phương pháp, thời này các Tỷ-kheo các Người hãy
hỏi đi. Sau chớ có hối tiếc: " Bậc Đạo Sư có mặt
trước chúng ta mà chúng ta không tận mặt hỏi Thế
Tôn ".

Khi được nói vậy, các Tỷ-kheo ấy im lặng. Một lần thứ hai, Thế Tôn... . Một lần thứ ba, Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nếu có một Tỷ-kheo có nghi ngờ
hay phân vân gì về đức Phật, Pháp, chúng Tăng, đạo
hay phương pháp, thời này các Tỷ-kheo, các Người
hãy hỏi đi. Sau chớ có hối tiếc: " Bậc Đạo Sư có mặt
trước chúng ta mà chúng ta không tận mặt hỏi Thế
Tôn ".

Lần thứ ba, các Tỷ-kheo ấy giữ im lặng.

Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nếu có vị nào vì lòng kính trọng

TỶ KHEO                                            1541

bậc Đạo Sư mà không hỏi, thời này các Tỷ-kheo, giữa bạn đồng tu, hãy hỏi nhau.

Khi được nói vậy, những vị Tỷ-kheo ấy giữ im lặng.

6. Rồi tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn,
thật hy hữu thay! Bạch Thế Tôn, con tin rằng trong
chúng Tỷ-kheo này, không có một Tỷ-kheo nào có
nghi ngờ hay phân vân gì đối với Phật, Pháp, chúng
Tăng, đạo hay phương pháp.

- Này Ananda, Ngươi có tín nhiệm nên nói vậy.
Nhưng ở đây, này Ananda, Như Lai biết rằng trong
chúng Tỷ-kheo này, không có một Tỷ-kheo nào có
nghi ngờ hay phân vân gì đối với Phật, Pháp, chúng
Tăng, đạo hay phương pháp. Này Ananda, trong
năm trăm Tỷ-kheo này, Tỷ-kheo thấp nhất đã
chứng được quả Dự lưu, không còn đọa lạc, chắc
chắn hướng đến Chánh giác.

7. Và Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nay Ta khuyên dạy các Ngươi: "Các pháp hữu vi là vô thường, hãy tinh tấn, chớ có phóng dật ".

TỶ KHEO                                         1542

Đó là lời cuối cùng của Như Lai.

8.

- Rồi Thế Tôn nhập định Sơ thiền.
- Xuất Sơ thiền, Ngài nhập Nhị thiền.
- Xuất Nhị thiền Ngài nhập Tam thiền.
- Xuất Tam thiền, Ngài nhập Tứ thiền.
- Xuất Tứ thiền, Ngài nhập định Không vô biên
xứ.
- Xuất Không vô biên xứ, Ngài nhập định Thức
vô biên xứ.
- Xuất Thức vô biên xứ, Ngài nhập định Vô sở
hữu xứ.
- Xuất Vô Sở hữu xứ, Ngài nhập định Phi tưởng
phi phi tưởng xứ.
- Xuất Phi tưởng phi phi tưởng xứ, Ngài nhập
Diệt thọ tưởng định.

Khi ấy tôn giả Ananda nói với tôn giả Anuruddha:

- Thưa Tôn giả, Thế Tôn đã diệt độ.

- Này Hiền giả Ananda, Thế Tôn chưa diệt độ. Ngài

TỶ KHEO                                            1543

TỶ   1544

T   1545

than. Này các Hiền giả, phải chăng Thế Tôn đã tuyên bố ngay từ ban đầu rằng: Mọi vật ưu ái thân tình đều phải sanh biệt, tử biệt và dị biệt.

Này các Hiền giả, làm sao có thể được như vầy:
“ Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại
mà lại mong khỏi có sự biến dịch? Thật không có
sự trạng ấy ”. Này các Hiền giả, chính chư Thiên
đang trách đó.

- Thưa Tôn giả Anuruddha, Tôn giả đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?

- Hiền giả Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư
không nhưng có tâm tư thế tục, những vị này
khóc than với đầu bù tóc rối, khóc than với
cánh tay duỗi cao, khóc than thân bổ nhoài
dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt
quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp
nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ".

- Hiền giả Ananda, có hạng chư Thiên ở trên đất
với tâm tư thế tục, những vị này khóc than với
đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao,
khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua
lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ
nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên

TỶ KHEO                                           1547

đời quá sớm ".

- Còn những chư Thiên diệt trừ ái dục, những vị
này chánh niệm tỉnh giác, chịu đựng với tâm
suy tư: “ Các hành là vô thường, làm sao có thể
khác được? ”.

12. Tôn giả Anuruddha và Tôn giả Ananda luận bàn về Chánh pháp suốt cả đêm còn lại. Rồi tôn giả Anuruddha nói với tôn giả Ananda:

- Hiền giả Ananda, hãy vào thành Kusinàrà và nói
với dân Mallà ở Kusinàrà: “ Nay Vàsetthà, Thế Tôn
đã diệt độ, hãy làm những gì các Ngươi nghĩ phải
làm.”

- Tôn giả, xin vâng!

Tôn giả Ananda vâng lời tôn giả Anuruddha, buổi sáng đắp y, đem theo y bát, cùng một thị giả, vào thành Kusinàrà.

Lúc bấy giờ, dân Mallà ở Kusinàrà đang tụ họp tại
giảng đường vì một vài công vụ. Tôn giả Ananda đến
tại giảng đường của dân Mallà ở Kusinàrà, sau khi
đến liền nói với dân Mallà ở Kusinàrà: “ Này
Vàsetthà, Thế Tôn đã diệt độ, hãy làm những gì các
Ngươi nghĩ phải làm.”

TỶ KHEO                                          1548

Dân Mallà cùng với con trai, con gái và vợ, khi nghe tôn giả Ananda nói như vậy, liền đau đớn, sầu muộn, tâm tư khổ não. Kẻ thì khóc than với đầu bù tóc rối, kẻ thì khóc than với cánh tay duỗi cao, kẻ thì khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ".

13. Rồi dân Mallà ở Kusinàrà ra lệnh cho những người làm: “ Các Người hãy gom góp hương, tràng hoa và tất cả nhạc khí ở Kusinàrà.”

Rồi dân Kusinàrà đem theo hương, tràng hoa, tất cả
nhạc khí và năm trăm cuộn vải đi đến Upavattana,
tại rừng Sàlà của giòng họ Mallà, đến tại chỗ thân
xá- lợi của Thế Tôn, rồi chúng ở lại cả ngày tôn
trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân xá - lợi
Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa,
hương, làm những bảo cái bằng vải và tràng hoa
Mandala.

Rồi dân Mallà ở Kusinàrà suy nghĩ: “ Hôm nay, nếu thiêu thân xá - lợi Thế Tôn thời quá sớm. Ngày mai, chúng ta sẽ làm lễ thiêu thân xá - lợi của Thế Tôn.” Rồi dân Mallà ở Kusinàrà, cả ngày thứ hai, tôn trọng, cung kính, đãnh lễ, cúng dường thân xá - lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa, hương, làm

TỶ KHEO                                            1549

những bảo cái bằng vải và tràng hoa Malanda, ngày thứ ba cũng như vậy, ngày thứ tư cũng như vậy, ngày thứ năm cũng như vậy. Ngày thứ sáu cũng như vậy.

14. Đến ngày thứ bảy, dân Mallà ở Kusinàrà suy
nghĩ: “Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ,
cúng dường thân xá - lợi Thế Tôn với các điệu múa,
hát, nhạc, tràng hoa, hương, nay chúng ta hãy chở
thân xá - lợi Thế Tôn ra ngoài thành về phía Nam và
làm lễ thiêu thân tại chỗ ấy.”

Lúc bấy giờ tám vị tộc trưởng Mallà gội đầu, mặc áo
mới với ý định khiêng nổi thân xá - lợi Như Lai
nhưng khiêng không nổi được. Các vị Mallà ở
Kuisnàrà bạch Tôn giả Anuruddha:

- Bạch Tôn giả, do nhân gì, do duyên gì, tám vị tộc
trưởng Mallà này gội đầu, mặc áo mới với ý định
khiêng nổi thân xá- lợi Như Lai, nhưng không khiêng
nổi được?

- Này Vàsetthà, vì ý định của các Ngươi khác, ý định của chư Thiên khác.

15. – Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên là gì?

- Này các Vàsetthà, ý định của các Ngươi như sau: “ Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng

TỶ KHEO                                           1550

dường thân xá- lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát,
nhạc, tràng hoa, hương. Nay chúng ta hãy chở thân
xá-lợi Thế Tôn ra ngoài thành về phía Nam và làm
lễ thiêu thân tại chỗ ấy.”

Này các Vàsetthà, ý định của chư Thiên như sau:
“Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng
dường thân xá- lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát,
nhạc, tràng hoa, hương của chư Thiên, nay chúng ta
hãy khiêng thân xá- lợi Thế Tôn về hướng Bắc đến
phía Bắc của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía
Bắc, hãy khiêng qua trung tâm của thành, rồi hướng
về phía Đông, khiêng đến phía Đông của thành. Sau
khi khiêng qua cửa phía Đông, hãy khiêng đến phía
Đông của thành, tại đền của dân Mallà tên là
Makuta- bandhana, và chúng ta sẽ thiêu thân Thế
Tôn tại chỗ ấy.”

- Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên thế nào, ý định của chúng con cũng như vậy.

16. Lúc ấy, khắp cả Kusinàrà cho đến đống bụi, đống rác, được rải la liệt lên đến đầu gối toàn hoa Mandaràva. Rồi chư Thiên và các dân Mallà ở Kusinàrà, sau khi đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân xá lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa, hương của chư Thiên và loài

TỶ KHEO                                           1551

Người, liền khiêng thân xá lợi Thế Tôn về phía Bắc của Thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Bắc, liền khiêng qua Trung tâm của thành, rồi hướng về phía Đông, khiêng đến phía Đông của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Đông, liền khiêng đến phía Đông của thành, tại đền của dân Mallà tên là Makuta- bandhana và đặt thân xá lợi của Thế Tôn tại chỗ ấy.

17. Rồi dân Mallà bạch tôn giả Ananda:

- Bạch Tôn giả Ananda, chúng con nay phải xử sự như thế nào đối với thân xá lợi Như Lai?

- Này các Vàsetthà, xử sự thân Chuyển luân Thánh vương như thế nào, hãy xử sự thân xá lợi Như Lai như vậy.

- Bạch Tôn giả Ananda, xử sự thân Chuyển luân Thánh vương phải như thế nào?

- Này các Vàsetthà:

- Thân Chuyển luân Thánh vương được vấn tròn
với vải mới.
- Sau khi vấn vải mới, lại được vấn thêm với vải
gai bện.
- Sau khi vấn với vải gai bện, lại vấn thêm với

TỶ KHEO                                           1552

vải mới và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm
lớp cả hai loại vải.
- Rồi thân được đặt trong một hòm dầu bằng sắt,
hòm sắt này được một hòm sắt khác đậy kín.
- Xong một giàn hỏa gồm mọi loại hương được
xây dựng lên, thân vị Chuyển luân Thánh
vương được đem thiêu trên giàn hỏa này,
- Và tại ngã tư đường, tháp vị Chuyển luân
Thánh vương này được xây dựng lên.
 Này các Vàsetthà, đó là pháp táng thân của vị
Chuyển luân Thánh vương.

 Này các Vàsetthà, pháp táng thân của vị Chuyển luân Thánh vương như thế nào, pháp táng thân của Thế Tôn cũng như vậy.

Tháp của Như Lai phải được dựng lên tại ngã tư đường. Và những ai đem đến tại chỗ ấy vòng hoa, hương, hay hương bột nhiều màu, đảnh lễ tháp hay khởi tâm hoan hỷ (khi đứng trước mặt tháp) , thời những người ấy sẽ được lợi ích, hạnh phúc lâu dài.

18. Và các người Mallà ở Kusinàrà sai những người làm công:

- Hãy đem lại tất cả vải gai bện của Mallà .

TỶ KHEO                                         1553

Rồi những người Mallà ở Kusinàrà vấn tròn thân Thế Tôn với vải mới. Sau khi vấn vải mới xong, lại vấn thêm với vải gai bện. Sau khi vấn với vải gai bện lại vấn thêm với vải mới và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm lớp cả hai loại vải. Rồi đặt thân Như Lai vào trong một hòm dầu bằng sắt, đậy hòm sắt này vào một hòm sắt khác, dựng lên một giàn hỏa gồm mọi loại hương và đặt thân Thế Tôn trên giàn hỏa.

19. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahà Kassapa đang đi
giữa đường từ Pàvà đến Kusinàrà với đại chúng Tỷ-
kheo khoảng năm trăm vị. Rồi Tôn giả Mahà
Kassapa bước xuống đường và đến ngồi tại một gốc
cây.

Lúc bấy giờ có một tà mạng ngoại đạo lấy một hoa Mandàrava ở Kusinàrà và đang đi trên một con đường đến Pàvà.

Tôn giả Mahà Kassapa thấy tà mạng ngoại đạo đi từ đàng xa đến. Thấy vậy, tôn giả liền hỏi tà mạng ngoại đạo ấy:

- Này Hiền giả, Hiền giả có biết bậc Đạo sư chúng tôi không?

- Này Hiền giả, tôi có biết. Sa-môn Gotama đã diệt độ cách hôm nay một tuần. Từ chỗ ấy, tôi được hoa

TỶ KHEO                                            1554

Mandàrava này.

Lúc ấy những Tỷ-kheo chưa giải thoát tham ái, có vị thì khóc than với cánh tay duỗi cao, có vị thì khóc than, thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ". Còn những Tỷ-kheo đã diệt trừ tham ái, những vị này an trú chánh niệm, tỉnh giác, nhẫn nại suy tư: " Các hành là vô thường, làm sao tránh khỏi sự kiện ấy? ".

20. Lúc bấy giờ, Subhadda được xuất gia khi đã
lớn tuổi đang ngồi trong hội chúng này. Subhadda
được xuất gia khi đã lớn tuổi nói với những Tỷ-kheo
ấy:

- Thôi các Hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc
than. Chúng ta đã được thoát khỏi hoàn toàn vị Đại
Sa-môn ấy, chúng ta đã bị phiền nhiễu quấy rầy với
những lời: " Làm như thế này không hợp với các
Ngươi. Làm như thế này hợp với các Ngươi ". Nay
những gì chúng ta muốn, chúng ta làm, những gì
chúng ta không muốn, chúng ta không làm.

Tôn giả Mahà Kassapa mới nói với các vị Tỷ-kheo:

- Thôi các Hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc than. Này các Hiền giả, phải chăng Thế Tôn đã tuyên

TỶ KHEO                                             1555

bố ngay từ ban đầu rằng mọi vật ưu ái thân tình đều phải bị sanh biệt, tử biệt và dị biệt. Này các Hiền giả, làm sao có thể được như vầy: Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại mà lại mong khỏi có sự biến dịch? Thật không có sự trạng ấy.

21. Lúc bấy giờ bốn vị tộc trưởng Mallà gội đầu, mặc áo mới với ý định châm lửa thiêu giàn hỏa Thế Tôn nhưng châm lửa không cháy.

Các vị Mallà ở Kusinàrà bạch tôn giả Anuruddha:

- Bạch Tôn giả, do nhân gì, do duyên gì, bốn vị tộc
trưởng Mallà này gội đầu, mặc áo mới với ý định
châm lửa thiêu giàn hỏa Thế Tôn, nhưng châm lửa
không cháy?

- Này các Vàsetthà, ý định của chư Thiên khác.

- Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên như thế nào?

- Này các vàsetthà, ý định của chư Thiên như sau:
" Tôn giả Mahà Kassapa nay đang đi giữa đường
giữa Pàvà và Kusinàrà cùng với đại chúng Tỷ-kheo
khoảng năm trăm vị. Giàn hỏa Thế Tôn chỉ được
đốt cháy khi tôn giả Mahà Kassapa cúi đầu đảnh
lễ Thế Tôn ".

TỶ KHEO                                               1556

- Bạch Tôn giả, ý định chư Thiên như thế nào, hãy làm y như vậy.

22. Rồi Tôn giả Mahà Kassapa đến tại đền Makuta
Bandhana của những vị Mallà tại giàn hỏa Thế Tôn,
khi đến xong liền choàng áo phía một bên vai, chấp
tay, đi nhiễu phía tay phải xung quanh giàn hỏa
ba lần, cởi mở chân ra và cúi đầu đảnh lễ chân
Thế Tôn.

Năm trăm vị Tỷ-kheo ấy choàng áo phía một bên vai, chấp tay, đi nhiễu qua phía tay phải xung quanh giàn hỏa ba lần và cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

Và khi tôn giả Mahà Kassapa và năm trăm vị Tỷ- kheo đảnh lễ xong, thời giàn hỏa Thế Tôn tự bắt lửa cháy.

23. Khi thân Thế Tôn đã cháy, từ da ngoài cho đến
da mỏng, thịt, dây gân hay nước giữa các khớp
xương, thảy đều cháy sạch, không có tro, không
có than, chỉ có xương xá lợi còn lại.

Như sanh tô hay dầu bị cháy, tất cả đều cháy sạch không có tro, không có than. Cũng vậy khi thân Thế Tôn cháy, từ da ngoài cho đến da mỏng, thịt, dây gân hay nước giữa khớp xương, tất cả đều cháy sạch, không có tro, không có than, chỉ có xương xá lợi còn

TỶ KHEO                                           1557

lại. Và năm trăm tầng lớp vải gai bện, cả hai lớp trong nhất và lớp ngoài nhất đều bị cháy thiêu.

Khi thân Thế Tôn bị thiêu cháy xong, một dòng nước
từ hư không chảy xuống tưới tắt giàn hỏa Thế Tôn,
và một dòng nước từ kho nước (hay từ cây sàlà) phun
lên tưới tắt giàn hỏa Thế Tôn, và các người Mallà ở
Kusinàrà dùng nước với mọi loại hương tưới tắt giàn
hỏa Thế Tôn.

Rồi các người Mallà xứ Kusinàrà đặt xá lợi Thế Tôn trong giảng đường, dùng cây thương làm hàng rào, dùng cây cung làm bức thành xung quanh và trong bảy ngày tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường với các điệu múa, hát, nhạc, vòng hoa, hương.

24.

1.Vua nước Magadha tên là Ajàtasattu
Vedehiputta nghe tin Thế Tôn đã diệt độ ở
Kusinàrà. Vua liền gởi một sứ giả đến các
người Mallà ở Kusinàrà " Thế Tôn là người
Sát-đế-lỵ, ta cũng là người Sát-đế-lỵ. Ta cũng
xứng đáng được một phần xá lợi Ã
QJGõ                                Ë       ng táp    à

TỶ KHEO                                          1558

Khi nghe vậy.                   nói với chúng:

- Này Tôn giả Bà-la-môn, Ngài hãy phân chia xá lợi ra tám phần đồng đều.

- Xin vâng, các Tôn giả.

Bà-la-môn Dona vâng lời hội chúng ấy, phân chia xá-lợi Thế Tôn thành tám phần đồng đều rồi thưa hội chúng:

Và hội chúng ấy tặng Bà-la-môn Dona cái bình.

26. Và người Moriyà ở Pipphalivana nghe tin Thế Tôn đã diệt độ liền gởi một sứ giả đến các người

TỶ KHEO                                          1561

Khi nghe vậy. Bà-la-môn Dona nói với chúng:

Tôn giả, hãy nghe lời tôi nói!
Phật dạy chúng ta phải kham nhẫn.
Thật không tốt nếu có tranh giành.
Khi chia xá lợi bậc Thượng nhân.
Chúng ta hãy đoàn kết nhất tâm,
Hoan hỷ chia xá lợi tám phần.
Chúng ta hãy dựng tháp mọi phương,
Đại chúng mười phương tin Pháp nhãn...

- Này Tôn giả Bà-la-môn, Ngài hãy phân chia xá lợi ra tám phần đồng đều.

- Xin vâng, các Tôn giả.

Bà-la-môn Dona vâng lời hội chúng ấy, phân chia xá-lợi Thế Tôn thành tám phần đồng đều rồi thưa hội chúng:

- Các Tôn giả, hãy cho tôi cái bình dùng để đông chia xá-lợi này. Tôi sẽ dựng tháp và tổ chức các nghi lễ cho cái bình.

Và hội chúng ấy tặng Bà-la-môn Dona cái bình.

26. Và người Moriyà ở Pipphalivana nghe tin Thế Tôn đã diệt độ liền gởi một sứ giả đến các người

TỶ KHEO                                          1561

Mallà ở Kusinàrà:

- "Thế Tôn là người Sát-đế-lỵ, chúng tôi cũng là
người Sát-đế-lỵ. Chúng tôi cũng xứng đáng được
hưởng một phần xá lợi Thế Tôn. Chúng tôi cũng sẽ
dựng tháp và tổ chức các nghi lễ đối với xá-lợi Thế
Tôn ".

- " Nay không còn phần xá-lợi Thế Tôn nào. Xá-lợi Thế Tôn đã được phân chia, hãy lấy tro còn lại ". Rồi các vị nầy lấy than tro còn lại.

27. Và vua nước Magadha tên là Ajàtasattu, con bà Videhi xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Vương Xá và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Licchavi ở Vesàli cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Vesàli và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Sakya ở Kapilavatthu cũng xây dựng trên xá-lợi Thế Tôn tại Kapilavatthu và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Buli ở Allakappa cũng xây dựng tháp trên xá lợi Thế Tôn tại Allakappa và tổ chức lễ cúng dường.

TỶ KHEO                                            1562

Những người Koli ở Ràmagama cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Ràmagama và tổ chức lễ cúng dường.

Bà-la-môn Vethadìpaka cũng xây dựng tháp trên xá- lợi Thế Tôn tại Vethadìpa và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Mallà ở Pàvà cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Pàvà và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Màllà ở Kusinàrà cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Kusinàrà và tổ chức lễ cúng dường.

Bà-la-môn Dona cũng xây dựng tháp trên bình (dùng để đong chia xá-lợi) và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Moriyà ở Pipphalivana cũng xây dựng tháp trên những than tro và tổ chức lễ cúng dường.

Như vậy có tám tháp xá-lợi, tháp thứ chín trên bình (dùng để đong chia xá-lợi) và tháp thứ mười trên tro (xá-lợi).

Đó là truyền thống thời xưa như vậy.

28. Đấng Pháp Nhãn Vô Thượng Xá-lợi phân tám phần.

TỶ KHEO                                           1563

Bảy phần được cúng dường.
Tại Jambudìpa.
Một phần Long vương cúng.
Tại Ràmagàma.
Một răng Phật được cúng,
Tại cõi Tam Thiên giới,
Một tại Gandhàra,
Một tại Kalinga.
Một răng, vua Long vương.
Tự mình riêng cúng dường.
Quả đất được chói sáng,
Với hào quang xá-lợi,
Với lễ vật cúng dường.
Hạng thượng phẩm, thượng đẳng.
Xá-lợi đấng Pháp Nhãn.
Như vậy được cúng dường,
Bởi những bậc tôn trọng
Cung kính lễ cúng dường,
Bởi những bậc tôn trọng
Cúng kính lễ cúng dường.
Bởi Thiên, Long, Nhơn chủ,
Bởi bậc Tối thượng nhơn.
Các Ngươi hãy chắp tay,
Cung kính lễ cúng dường.
Khó thay sự chiêm ngưỡng.
Tôn nhan bậc Như Lai.
Trải nhiều nhiều trăm kiếp,

TỶ KHEO                                1564

May lắm được một lần.

TỶ KHEO                           1565

223 Truyền thống - Truyền thống của Đạo Phật là gì - Kinh MAKHADEVA – 83 Trung II, 531

KINH MAKHADEVA (Makhadeva suttam) – Bài kinh số 83 – Trung II, 531

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Mithila (Di-tát-la), tại
rừng Makhadevamba. Rồi Thế Tôn mỉm cười khi
đến tại một địa điểm. Tôn giả Ananda liền suy nghĩ:
"Do nhân gì, do duyên gì, Thế Tôn lại mỉm cười?
Không phải không có lý do khiến Thế Tôn mỉm
cười". Rồi Tôn giả Ananda, đắp y phía một bên vai,
chắp tay vái chào Thế Tôn và bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì Thế Tôn lại mỉm cười. Không phải không lý do khiến Thế Tôn mỉm cười.

– Thuở xưa, này Ananda, vị vua chính nước Mithila này tên là Makhadeva, là vị pháp vương như pháp, kiên trì trên pháp, vị Đại vương thực hành

TỶ KHEO                                           1566

Chánh pháp, giữa các Bà-la-môn, gia chủ, giữa thị
dân và thôn dân, hành trì lễ Uposatha (Bố-tát) vào
các ngày 14, ngày 15 và ngày mồng 8. Rồi này
Ananda, vua Makhadeva sau nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, bảo người thợ cạo tóc:

"– Này Thợ cạo tóc, khi nào Ông thấy trên đầu ta, có mọc tóc bạc, hãy báo cho ta biết".

"– Thưa vâng, tâu Đại vương".

Này Ananda, người thợ cạo tóc vâng đáp vua
Makhadeva. Này Ananda, sau nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, người thợ cạo tóc thấy trên
đầu vua Makhadeva có sanh tóc bạc, thấy vậy liền
tâu vua Makhadeva:

"– Các Thiên sứ đã hiện ra cho Đại vương. Tóc bạc đã được thấy mọc ra trên đầu".

"– Vậy này Thợ cạo tóc, hãy khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy với cái nhíp, và đặt chúng trên bàn tay của ta".

"– Thưa vâng, tâu Đại vương".

Này Ananda người thợ cạo tóc vâng đáp vua Makhadeva, sau khi khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy

TỶ KHEO                                             1567

với cái nhíp, đặt chúng trên bàn tay của vua
Makhadeva. Rồi này Ananda, vua Makhadeva, sau
khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân
tứ, liền cho gọi hoàng tử con đầu và nói:

"– Này Hoàng tử thân yêu, các Thiên sứ đã hiện
ra cho ta, tóc bạc đã được thấy mọc ra trên đầu. Ta
đã hưởng thọ các dục lạc thế gian, nay đã đến thời đi
tìm kiếm các thiên lạc. Hãy đến đây, này Hoàng tử
thân yêu, hãy trị vì quốc độ này. Sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, ta sẽ xuất gia từ bỏ gia đình, sống
không gia đình.

Và này Hoàng tử thân yêu, khi nào Con thấy tóc
bạc mọc ra trên đầu, thời hãy cho người thợ cạo tóc
một lương ấp như một ân tứ, sau khi khéo giao lại
quốc gia cho hoàng tử con đầu, sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, hãy xuất gia từ bỏ gia đình, sống
không gia đình. Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết
lập, con phải tiếp tục duy trì, con chớ thành người tối
hậu sau ta.

Này Hoàng tử thân yêu, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này, thời người nào, (làm cho đứt đoạn), người ấy là người tối hậu. Vậy này Hoàng tử thân yêu, ta nói với Con: "Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập, Con phải

TỶ KHEO                                              1568

tiếp tục duy trì. Con chớ thành người tối hậu sau ta".

Rồi này Ananda, vua Makhadeva, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp (như là một ân tứ) sau khi khéo giao quốc gia cho hoàng tử con đầu, chính tại rừng xoài Makhadeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, vua Makhadeva đã xuất gia. Vị này an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Với tâm thấm nhuần lòng bi... với tâm thấm nhuần lòng hỷ,... an trú biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Nhưng này Ananda, vua Makhadeva, tám vạn
bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của hoàng tử, tám
vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như một phó vương; tám
vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như một quốc
vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại ngôi rừng

TỶ KHEO                                             1569

xoài Makhadeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo
cà-sa đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình,
sống theo Phạm hạnh. Vị này, sau khi tu tập bốn
Phạm trú, khi thân hoại mạng chung được sanh lên
Phạm thiên giới.

Rồi này Ananda, con vua Makhadeva, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm cho gọi người thợ cạo tóc:

"– Này thợ cạo tóc, khi nào Ông thấy trên đầu Ta có mọc tóc bạc, hãy báo cho ta biết".

"– Thưa vâng, tâu Đại vương".

Này Ananda người thợ cạo tóc vâng đáp con vua
Makhadeva. Này Ananda, sau nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm người thợ cạo tóc thấy trên đầu
con vua Makhadeva có sanh tóc bạc, thấy vậy liền
tâu với con vua Makhadeva:

"– Các Thiên sứ đã hiện ra cho Đại vương. Tóc bạc đã được thấy mọc ra trên đầu".

"– Vậy này Thợ cạo tóc, hãy khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy với cái nhíp, và đặt chúng trên bàn tay của ta".

TỶ KHEO                                             1570

"– Thưa vâng, tâu Đại vương".

Này Ananda, người thợ cạo tóc vâng đáp con
vua Makhadeva, sau khi khéo nhổ những sợi tóc bạc
ấy với cái nhíp, đặt chúng trên bàn tay của con vua
Makhadeva. Rồi này Ananda, con vua Makhadeva
sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một
ân tứ, liền cho gọi vị hoàng tử con đầu và nói:

"– Này Hoàng tử thân yêu, các Thiên sứ đã hiện ra cho ta, tóc bạc đã thấy sanh ra trên đầu. Ta đã hưởng thọ dục lạc thế gian, nay đã đến thời đi tìm kiếm các thiên lạc. Hãy đến đây, này Hoàng tử thân yêu, hãy trị vì quốc độ này. Sau khi cạo bỏ râu tóc đắp áo cà-sa, ta sẽ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Và nay, này Hoàng tử thân yêu, khi nào Con thấy tóc bạc mọc ra trên đầu, thời hãy cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân tứ, sau khi khéo giao lại quốc gia này cho vị hoàng tử con đầu, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, hãy xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập. Con phải tiếp tục duy trì, chớ thành người tối hậu sau ta. Này Hoàng tử thân yêu, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này, thời người nào (làm cho đứt đoạn), người ấy là người tối hậu. Vậy này Hoàng tử thân yêu, ta nói với Con: "Truyền thống tốt đẹp

TỶ KHEO                                           1571

này do ta thiết lập, Con phải tiếp tục duy trì. Con chớ thành người tối hậu sau ta".

Rồi này Ananda, con vua Makhadeva, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp (như một ân tứ), sau khi khéo giao quốc gia cho vị hoàng tử con đầu, chính tại rừng xoài này, con vua Makhadeva sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia, vị này an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy, phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Với tâm thấm nhuần lòng bi... với tâm thấm nhuần lòng hỷ... an trú biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Nhưng này Ananda, con vua Makhadeva tám
vạn bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của hoàng tử;
tám vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như một phó vương;
tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như một quốc

TỶ KHEO                                              1572

vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại ngôi rừng
xoài này, con vua Makhadeva sau khi cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà-sa, đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không
gia đình, sống theo Phạm hạnh. Vị này, sau khi tu tập
bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng chung, được sanh
lên Phạm thiên giới.

Rồi này Ananda, các tử tôn của vua Makhadeva truyền nối tiếp tục vua ấy, sau tám vạn bốn ngàn năm làm vương tộc (Khattiya), chính tại ngôi rừng xoài Makhadeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, các vị ấy biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ và an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân, với tâm thấm nhuần lòng bi... ... với tâm thấm nhuần lòng hỷ... ... an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, những vị ấy an trú biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy tám vạn bốn ngàn năm đã chơi trò chơi

TỶ KHEO                                               1573

của hoàng tử, tám vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như
một phó vương; tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp
chánh như một quốc vương; tám vạn bốn ngàn năm,
chính tại ngôi rừng xoài Makhadeva này, sau khi cạo
bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình, sống theo Phạm hạnh. Các vị
ấy, sau khi tu tập bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng
chung, được sanh lên Phạm thiên giới.

Nemi là vị cuối cùng của các vị vua ấy, là vị
pháp vương như pháp, kiên trì trên pháp, vị đại
vương thực hành Chánh pháp giữa các Bà-la-môn,
gia chủ, giữa thị dân và thôn dân, hành trì lễ
Uposatha (Bố-tát) vào các ngày 14, ngày 15 và ngày
mồng 8.

Thuở xưa, này Ananda, khi chư Thiên ở
Tavatimsa (Tam thập tam thiên) ngồi hội họp với
nhau tại giảng đường Thiện Pháp (Sudhamma), cuộc
đối thoại sau đây được khởi lên: "Thật hạnh phúc
thay cho dân chúng Videha, thật tốt đẹp thay cho dân
chúng Videha, được vua Nemi là vị pháp vương như
pháp, kiên trì trên pháp, vị Đại vương thực hành
Chánh pháp giữa các Bà-la-môn, gia chủ, giữa thị
dân và thôn dân, hành trì lễ Uposatha (Bố-tát) vào
các ngày 14, ngày 15 và ngày mồng 8".

TỶ KHEO                                             1574

Rồi này Ananda, Thiên chủ Sakka nói với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba:

"– Chư Khanh, chư Khanh có muốn yết kiến vua Nemi không?".

"– Thưa Thiên chủ, chúng tôi muốn yết kiến vua Nemi".

Lúc bấy giờ, vua Nemi trong ngày rằm lễ Bố-
Tát (Uposatha), đã gội đầu, giữ trai giới đang ngồi
trên lầu cung điện. Rồi này Ananda, Thiên chủ
Sakka, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay
co lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy, Thiên chủ biến
mất giữa chư Thiên cõi trời Ba mươi ba, và hiện ra
trước mặt vua Nemi. Rồi này Ananda, Thiên chủ
Sakka nói với vua Nemi:

"– Tâu Đại vương, thật hạnh phúc thay cho Đại
vương, thật tốt lành thay cho Đại vương! Tâu Đại
vương, chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba đang ngồi
tại giảng đườ

TỶ KHEO                                            1575

TỶ KHEO   1578

thành người tối hậu sau ta. Này Hoàng tử thân yêu,
khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của
truyền thống này, thời người nào (làm cho đứt đoạn)
người ấy là người tối hậu. Này Hoàng tử thân yêu, ta
nói với Con: "Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết
lập, Con phải tiếp tục duy trì. Con chớ thành người
tối hậu sau ta".

Rồi này Ananda, vua Nemi, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp (như là một ân tứ), sau khi khéo giao quốc gia cho vị Hoàng tử con đầu, chính tại rừng xoài Makhadeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia, vị này an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Với tâm thấm nhuần lòng bi... ... Với tâm thấm nhuần lòng hỷ... ... an trú biến mãn mọt phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Nhưng này Ananda, vua

TỶ KHEO                                             1580

Nemi, tám vạn bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của
hoàng tử; tám vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như phó
vương; tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như
một quốc vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại
ngôi rừng xoài Makhadeva này, sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống
không gia đình, sống theo Phạm hạnh. Vị này, sau
khi tu tập bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng chung,
được sanh lên Phạm thiên giới.

Nhưng này Ananda, người con của vua Nemi
tên là Kalarajanaka. Vị này không xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình. Vị này đã cắt đứt truyền
thống tốt đẹp ấy. Vị này là người tối hậu của các vị
ấy.

Này Ananda, rất có thể Ông nghĩ như sau:
"Trong thời ấy, vua Makhadeva, vị đã thiết lập
truyền thống tốt đẹp ấy là một vị khác". Nhưng này
Ananda, chớ có hiểu như vậy. Trong thời ấy, ta là
Makhadeva. Ta đã thiết lập truyền thống tốt đẹp
ấy. Dân chúng đến sau cho rằng truyền thống tốt đẹp
ấy được Ta thiết lập.

Nhưng này Ananda, truyền thống tốt đẹp ấy không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, tịch tịnh, thượng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

TỶ KHEO                                            1581

Và này Ananda, nay thế nào là truyền thống tốt đẹp
được Ta thiết lập, và truyền thống ấy đưa đến yểm
ly, ly tham, đoạn diệt, tịch tịnh, thượng trí, giác ngộ,
Niết-bàn?

 Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là
Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh
nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh
niệm, Chánh định. Này Ananda, đây là truyền
thống tốt đẹp được Ta thiết lập, và truyền thống
ấy đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, tịch tịnh,
thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này Ananda, về vấn đề này, Ta nói như sau:
"Truyền thống tốt đẹp này do Ta thiết lập, hãy
tiếp tục duy trì. Các Ông chớ có thành người tối
hậu sau Ta".

Này Ananda, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này, thời người nào (làm cho đứt đoạn), người ấy là người tối hậu.

Vậy này Ananda, Ta nói với Ông: "Truyền
thống tốt đẹp này do Ta thiết lập, các Ông hãy tiếp
tục duy trì. Các Ông chớ có thành người tối hậu sau
Ta".

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda

TỶ KHEO                                               1582

hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                            1583

224 Trưởng lão - 10 pháp được gọi là Trưởng lão - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514

1. Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, vị trưởng lão tại địa phương nào vị ấy trú, vị ấy trú an ổn.

2. Thế nào là mười?

1. Vị trưởng lão đã lâu ngày được biết đến, xuất
gia đã lâu ngày có giới... chấp nhận và học hỏi
trong các học pháp.
2. Là vị nghe nhiều.... khéo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
4. Vị ấy thiện xảo trong sự sanh khởi và chấm dứt
các tránh sự.
5. Ưa thích pháp.
6. Dùng lời ái ngữ, hết sức hân hoan trong thắng
pháp, thắng luật.

TỶ KHEO                                            1584

7.  Biết đủ với bất cứ vật dụng nào nhận được như
y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh.
8. Dễ mến, khéo chế ngự trong khi đi tới đi lui,
khi ngồi trong nhà.
9. Chứng được không khó khăn, chứng được
không mệt nhọc, chứng được không phí sức
bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú.
10. Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong
hiện tại, với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu mười pháp này, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trưởng lão trú tại địa phương nào, tại địa phương nào, sống được an ổn.

TỶ KHEO                                             1585

225 Trưởng lão - Vị trưởng lão có tri kiến điên đảo - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo Trưởng lão đem lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư Thiên và loài Người.

2. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
được nhiều người biết đến, có danh vọng, được
một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,
nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có tà kiến, có tri kiến điên đảo. Vị ấy
làm cho nhiều người từ bỏ diệu pháp, chấp nhận
phi diệu pháp.

TỶ KHEO                                            1586

- Vì Tỷ-kheo là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì vị Trưởng lão được nhiều người biết đến, có
danh vọng, được một số đông người tại gia và xuất
gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì rằng, Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
- Vì rằng Tỷ-kheo là bậc nghe nhiều, thọ trì điều
được nghe, tích tập điều được nghe, nhiều người
làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo Trưởng lão đem
lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa
số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư
Thiên và loài Người.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem
lại an lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an
lạc cho chư Thiên và loài Người.

4. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày, được nhiều người biết đến, có danh vọng, được một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,

TỶ KHEO                                            1587

nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh, hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có chánh kiến, không có tri kiến điên
đảo. Vị ấy làm cho nhiều người từ bỏ phi diệu
pháp, chấp nhận diệu pháp.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc kỳ cựu xuất gia đã
lâu ngày, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão đã được nhiều người biết
đến, có danh vọng, được số đông người tại gia
xuất gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc nghe nhiều,
thọ trì điều được nghe, tích tập điều được nghe,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem lại an

TỶ KHEO                                              1588

lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài Người.

TỶ KHEO                                            1589

226 Tu tâp - Không phóng dật là tối thuợng trong các thiện pháp - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng IV, 263

KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng IV, 263

1. Này các Tỷ-kheo, cho đến các loài hữu tình không chân, hay hai chân, hay nhiều chân, hay có sắc, hay không sắc, hay có tưởng, hay không tưởng, hay phi tưởng phi phi tưởng. Như Lai được gọi là tối thượng giữa họ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, phàm có những thiện
pháp nào, tất cả những pháp ấy lấy không phóng
dật làm căn bản, lấy không phóng dật làm chỗ quy
tụ, không phóng dật được gọi là tối thượng trong các
pháp ấy.

2. Ví như, này các Tỷ-kheo, phàm có những dấu chân
của các loại chúng sanh bộ hành nào, tất cả đều hội
tập trong chân con voi và chân con voi được gọi là
tối thượng trong tất cả loại chân, tức là về phần to
lớn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, phàm có những
thiện pháp nào, tất cả chúng l

TỶ KHEO                                           1590

TỶ KHEO   1593

- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các tưởng, cần
phải biết các tưởng duyên khởi, cần phải biết các
tưởng sai biệt, cần phải biết các tưởng dị thục, cần
phải biết các tưởng đoạn diệt, cần phải biết con
đường đưa đến các tưởng đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các lậu hoặc, cần
phải biết các lậu hoặc duyên khởi, cần phải biết
các lậu hoặc sai biệt, cần phải biết các lậu hoặc dị
thục, cần phải biết các lậu hoặc đoạn diệt, cần phải
biết con đường đưa đến các lậu hoặc đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết nghiệp, cần phải
biết duyên khởi các nghiệp, cần phải biết các
nghiệp sai biệt, cần phải biết các nghiệp dị thục,
cần phải biết các nghiệp đoạn diệt, cần phải biết
con đường đưa đến nghiệp đoạn diệt.
- Này các Tỷ-kheo, cần phải biết khổ, cần phải biết
khổ duyên khởi, c

TỶ KHEO                                             1595

- Này các Tỷ-kheo, có năm dục trưởng dưỡng này:
Các sắc do mắt nhận thức, khả lạc, khả hỷ, khả ý,
khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Các tiếng do nhận
thức... các hương do nhận thức... các vị do nhận
thức... các xúc do thân nhận thức... khả lạc, khả
hỷ, khả ý, khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Này
các Tỷ-kheo, dầu chúng không phải dục, chúng
được gọi là dục trưởng dưỡng trong giới luật của
bậc Thánh.
- Các tư duy tham ái,
Là dục của con người,
Các hoa mỹ ở đời,
Chúng không phải là dục,
- Các tư duy tham ái
Là dục của con người,
Các hoa mỹ an trú
Như vậy ở trên đời,
Ở đây những bậc Trí,
Nhiếp phục được lòng dục.
4. Này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục duyên khởi?
- Xúc, này các Tỷ-kheo, là các dục duyên khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo, dục trên các sắc là khác, dục
trên các tiếng là khác, dục trên các hương là khác,
dục trên các vị là khác, dục trên các xúc là khác.
Này các Tỷ-kheo, đây là các dục sai biệt.

TỶ KHEO                                             1596

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, khi muốn một cái gì, sanh khởi
một tự ngã khởi lên từ vật ấy, từ vật ấy, để dự phần
phước đức, hay để dự phần không phước đức. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là các dục dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các dục đoạn diệt?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc đoạn diệt là dục đoạn diệt.
Đây là con đường Thánh đạo tám ngành đưa đến
các dục đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến, chánh tư
duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng,
chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
dục như vậy, rõ biết các dục sanh khởi như vậy, rõ
biết các dục sai biệt như vậy, rõ biết các dục dị thục
như vậy, rõ biết các dục đoạn diệt như vậy, rõ biết
con đường đưa đến các dục đoạn diệt như vậy, khi
ấy, vị ấy được rõ biết Phạm hạnh thế nhập này như
là các dục đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các dục... cần phải
biết con đường đưa đến dục đoạn diệt, đã được nói
như vậy. Chính do duyên này, đã được nói như vậy.
-----------------------
5. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các cảm thọ, cần
phải biết các cảm thọ duyên khởi, cần phải biết các
cảm thọ sai biệt, cần phải biết các cảm thọ dị thục,

TỶ KHEO                                             1597

cần phải biết cấc cảm thọ đoạn diệt, cần phải biết con
đường đưa đến các cảm thọ đoạn diệt, đã được nói
như vậy. Do duyên gì đã được nói như vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ?
- Này các Tỷ-kheo, có ba cảm thọ này: lạc thọ, khổ
thọ, phi khổ phi lạc thọ.
6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ sanh
khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc là các cảm thọ sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo, có các lạc thọ liên hệ đến vật
chất, có các lạc thọ không liên hệ đến vật chất; có
các khổ thọ liên hệ đến vật chất, có các khổ thọ
không liên hệ đến vật chất; có các cảm thọ không
khổ không lạc liên hệ đến vật chất, có các cảm thọ
không khổ không lạc không liên hệ đến vật chất.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các cảm thọ sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, khi nào cảm thọ cái gì, sanh
khởi một tự ngã khởi lên từ vật ấy, từ vật ấy, để
dự phần phước đức, hay để dự phần không phước
đức. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các cảm thọ dị
thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các cảm thọ đoạn
diệt?

TỶ KHEO                                             1598

- Này các Tỷ-kheo, Xúc đoạn diệt, là các cảm thọ
đoạn diệt. Đây là con đường Thánh đạo tám ngành
đưa đến các cảm thọ đoạn diệt. Tức là chánh tri
kiến... chánh định.
Và khi nào, này các Tỷ kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết
các cảm thọ như vậy, rõ biết các cảm thọ sanh khởi
như vậy, rõ biết các cảm thọ sai biệt như vậy, rõ biết
các cảm thọ dị thục như vậy, rõ biết các cảm thọ
đoạn diệt như vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết Phạm
hạnh thể nhập này như là các cảm thọ đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các cảm thọ... cần
phải biết con đường đưa đến các cảm thọ đoạn diệt,
đã được nói như vậy. Chính do duyên này, đã được
nói như vậy.
------------------------
7. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các tưởng... cần
phải biết con đường đưa đến các tưởng đoạn diệt, đã
được nói như vậy. Do duyên gì đã được nói như vậy?
Này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng?
Này các Tỷ-kheo, có sáu tưởng này: Sắc tưởng,
thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp
tưởng.
8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tưởng sanh khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc là các tưởng sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng sai biệt?

TỶ KHEO                                             1599

- Này các Tỷ-kheo, các tưởng trong các sắc là khác,
các tưởng trong các tiếng là khác, các tưởng trong
các hương là khác, các tưởng trong các vị là khác,
các tưởng trong các xúc là khác, các tưởng trong
các pháp là khác. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các
tưởng sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng các Tưởng
là kết quả của thói quen, khi nào người ta biết
sự vật như thế nào, như thế nào, người ta nói sự
vật ấy như sau, như sau: "Như vậy tôi tưởng". Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là các tưởng dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các tưởng đoạn diệt?
- Xúc đoạn diệt, này các Tỷ-kheo, là tưởng đoạn
diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến các
tưởng đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến... chánh
định.
Khi nào này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
tưởng như vậy, rõ biết các tưởng sanh khởi như vậy,
rõ biết các tưởng sai biệt như vậy, rõ biết các tưởng
dị thục như vậy, rõ biết các tưởng đoạn diệt như vậy,
rõ biết con đường đưa đến các tưởng đoạn diệt như
vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết Phạm hạnh thể nhập
này như là các tưởng đoạn diệt.

TỶ KHEO                                            1600

Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các tưởng... cần phải
biết con đường đưa đến các tưởng đoạn diệt, đã được
nói như vậy. Chính do duyên này đã được nói như
vậy.
------------------------
9. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các lậu hoặc...
cần phải biết con đường đưa đến các lậu hoặc đoạn
diệt, đã được nói như vậy. Chính do duyên nào đã
được nói như vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc?
- Này các Tỷ-kheo, có ba lậu hoặc này: dục lậu, hữu
lậu, vô minh lậu.
10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc sanh
khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Vô minh là các lậu hoặc sanh
khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo, có các lậu hoặc đưa đến địa
ngục, có các lậu hoặc đưa đến bàng sanh, có các
lậu hoặc đưa đến ngạ quỷ, có các lậu hoặc đưa đến
thế giới loài người, có các lậu hoặc đưa đến thế
giới chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các
lậu hoặc sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc dị thục?

TỶ KHEO                                            1601

- Này các Tỷ-kheo, khi nào vì vô minh cái gì sanh
khởi, một tự ngã khởi lên từ vật ấy, từ vật ấy, để
dự phần phước đức, hay để dự phần không phước
đức. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các lậu hoặc dị
thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc đoạn
diệt?
- Này các Tỷ-kheo, Vô minh đoạn diệt là các lậu
đoạn diệt.
- Đây là con đường Thánh đạo tám ngành đưa đến
các lậu hoặc đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến...
chánh định.
Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
lậu hoặc là như vậy, rõ biết các lậu hoặc sanh khởi
như vậy, rõ biết các lậu hoặc sai biệt như vậy, rõ biết
các lậu hoặc dị thục như vậy, rõ biết các lậu hoặc
đoạn diệt như vậy, rõ biết con đường đưa đến các lậu
hoặc đoạn diệt như vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết
Phạm hạnh thể nhập này như là các lậu hoặc đoạn
diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các lậu hoặc....cần
phải biết con đường đưa đến các lậu hoặc đoạn diệt,
đã được nói như vậy. Chính do duyên này đã được
nói như vậy.
--------------------------

TỶ KHEO                                              1602

11. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các nghiệp...
cần phải biết con đường đưa đến các nghiệp đoạn
diệt được nói như vậy. Do duyên gì được nói như
vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp?
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng suy tư là
nghiệp; sau khi suy tư, tạo nghiệp về thân, về
lời, về ý.
12. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp sanh
khởi?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc là các nghiệp sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp sai biệt?
Này các Tỷ-kheo,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ ở địa ngục,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ loài bàng sanh,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ cõi ngạ quỷ,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ thế giới loài Người,
- Có nghiệp đưa đến cảm thọ thế giới chư Thiên.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các nghiệp sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các nghiệp dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng có ba loại
nghiệp dị thục: Ở ngay đời hiện tại, hay ở đời sau,

TỶ KHEO                                            1603

hay ở một đời sau nữa. Này các Tỷ-kheo, đây là
các nghiệp dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đoạn diệt?
- Này các Tỷ-kheo, Xúc đoạn diệt là nghiệp đoạn
diệt.
- Đây là Thánh đạo tám ngành, con đường đưa đến
các nghiệp đoạn diệt. Đó là chánh tri kiến... chánh
định.
Khi nào, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử rõ biết các
nghiệp như vậy, rõ biết các nghiệp sanh khởi như
vậy, rõ biết các nghiệp sai biệt như vậy, rõ biết các
nghiệp dị thục như vậy, rõ biết các nghiệp đoạn diệt
như vậy, rõ biết con đường đưa đến các nghiệp đoạn
diệt như vậy, khi ấy, vị ấy rõ biết Phạm hạnh thể
nhập này như là các nghiệp đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết các nghiệp... cần phải
rõ biết con đường đưa đến các nghiệp đoạn diệt, đã
được nói như vậy. Chính do duyên này đã được nói
như vậy.
------------------------
13. Này các Tỷ-kheo, cần phải biết Khổ, cần phải
biết khổ sanh khởi, cần phải biết khổ sai biệt, cần
phải biết khổ dị thục, cần phải biết khổ đoạn diệt, cần
phải biết con đường đưa đến khổ đoạn diệt, đã được

TỶ KHEO                                              1604

nói như vậy. Chính do duyên gì đã được nói như
vậy?
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Khổ?
- Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ,
sầu bi khổ não là khổ, cầu không được là khổ, tóm
lại năm thủ uẩn là khổ.
14. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ sanh khởi?
- Ái, này các Tỷ-kheo, là khổ sanh khởi.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ sai biệt?
- Này các Tỷ-kheo có khổ lớn, có khổ nhỏ, có khổ
chậm biến, có khổ mau biến. Này các Tỷ-kheo,
đây là khổ sai biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ dị thục?
- Này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người bị khổ
chinh phục, tâm bị trói buộc, ưu sầu, bi thảm, than
van, đập ngực, khóc lóc, đi đến bất tỉnh. Do bị khổ
chinh phục, tâm bị trói buộc, nên đi tìm phía bên
ngoài xem có ai biết được một câu, hai câu thần
chú đề đoạn diệt khổ này.
- Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng khổ đem lại
kết quả mê loạn, đem lại kết quả tìm kiếm. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là khổ dị thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khổ đoạn diệt?

TỶ KHEO                                            1605

- Ái đoạn diệt, này các Tỷ-kheo, là khổ đoạn diệt.
Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến khổ đoạn
diệt. Đó là chánh kiến... chánh định.
Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử rõ biết khổ
như vậy, rõ biết khổ sanh khởi như vậy, rõ biết khổ
sai biệt như vậy, rõ biết khổ dị thục như vậy, rõ biết
khổ đoạn diệt như vậy, rõ biết con đường đưa đến
khổ đoạn diệt như vậy, khi ấy, vị ấy được rõ biết
Phạm hạnh thể nhập này như là khổ đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, cần phải biết khổ, cần phải biết
khổ sanh khởi, cần phải biết khổ sai biệt, cần phải
biết khổ dị thục, cần phải biết khổ đoạn diệt, cần phải
biết con đường đưa đến khổ đoạn diệt, đã được nói
như vậy. Chính do duyên này, đã được nói như vậy.
Này các Tỷ-kheo, đây là thể nhập pháp môn, pháp
pháp môn.

TỶ KHEO                                              1606

228 Tu tập - 6 lợi ích quán vô thường, khổ, vô ngã - Kinh KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 1 – Tăng III, 260

KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 1 –Tăng III, 260

1. - Thấy được sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để vị Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô
thường, không có hạn chế trong tất cả hành.
2. Thế nào là sáu?
- Tất cả hành hiện ra với tôi, không có an trú.
- Ý của tôi không ưa thích tất cả thế giới.
- Ý của tôi sẽ xuất khỏi tất cả thế giới.
- Ý của tôi sẽ nghiêng về Niết-bàn.
- Các kiết sử của tôi đi đến đoạn diệt.
- Và tôi sẽ thành tựu tối thượng Sa-môn hạnh.
Thấy được sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, thật là vừa
đủ để vị Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô thường,
không có hạn chế trong tất cả hành.

KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 2 –Tăng III, 261

TỶ KHEO                                             1607

1. - Thấy được sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, thật
là vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng khổ,
không có hạn chế trong tất cả hành.
2. . Thế nào là sáu?
- Trong tất cả hành, tưởng Niết-bàn sẽ được an
trú trong tôi, ví như kẻ giết người đang đưa dao
lên chém.
- Ý của tôi sẽ xuất khỏi tất cả thế giới.
- Tôi sẽ trở thành một người thấy được tịnh lạc
trong Niết-bàn.
- Các tùy miên trong tôi sẽ được nhổ lên.
- Tôi sẽ là người đã làm các việc nên làm.
- Tôi sẽ với từ tâm hầu hạ bậc Đạo Sư.
Thấy được sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng khổ không
có hạn chế trong tất cả hành.

KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 3 –Tăng III, 262
1. - Thấy được sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô ngã
không có hạn chế trong tất cả hành.
2. Thế nào là sáu?

TỶ KHEO                                            1608

- Trong tất cả thế giới, tôi sẽ không dự phần vào
trong ấy.
- Cái gì tạo ra cái "tôi" trong tôi sẽ được chận
đứng.
- Cái gì tạo ra cái "của tôi" trong tôi sẽ được chận
đứng.
- Tôi sẽ thành tựu trí.
- Không cùng chia sẻ với người khác.
- Nguyên nhân và các pháp do nhân sanh được
tôi khéo thấy.
Thấy được sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô ngã
không có hạn chế trong tất cả hành.

TỶ KHEO                                             1609

TỶ KHEO   1610

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua, có người giữ cửa thành là người hiền trí, thông minh, có trí, ngăn chặn những người lạ mặt, cho vào những người quen biết. Với sự trang bị thành trì thứ sáu này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có bức thành vừa cao vừa rộng, ngoài mặt
có trét vôi hồ. Với sự trang bị thành trì thứ bảy này
là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để
bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự
những người bên ngoài.

Với bảy loại trang bị thành trì này, thành trì được xem là được khéo trang bị.

Thế nào là bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều cỏ, củi, nước được tích trữ để
những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo
ngại, được lạc trú và để chống cự những người bên
ngoài.

TỶ KHEO                                              1612

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều lúa và lùa mì để những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để chống cự những người bên ngoài.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có cất chứa nhiều mè, đậu, các loại giả đậu
và ngũ cốc để những người ở trong thành... để chống
cự những người bên ngoài.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều dược phẩm, như thục tô, sanh tô, dầu, mật, đường bánh, muối để những người ở trong thành... để chống cự những người bên ngoài.

Bốn loại đồ ăn này, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Khi nào, này các Tỷ-kheo, một thành trì biên địa của vua, được khéo trang bị với bảy món trang bị này của một thành trì và bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, thành trì biên địa ấy được gọi là không bị chinh phục với quân địch ở bên ngoài và kẻ đồng minh phản nghịch ở bên trong.

 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử thành tựu với bảy diệu pháp và bốn Thiền thuộc

TỶ KHEO                                             1613

tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không
khó khăn, có được không mệt nhọc, có được
không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử
này được gọi là không bị Ma chinh phục, không
bị ác chinh phục.

Vị ấy thành tựu bảy pháp gì?

13. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một cột trụ đâm sâu vào đất, khéo đóng,
không bị dao động, không bị lay chuyển để bảo vệ
những người ở trong thành và để chống cự những
người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn". Với lòng tin làm cột trụ, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không có tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ nhất này, vị ấy được thành tựu.

14. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một con đường thông hào, vừa sâu và
rộng để bảo vệ những người ở trong thành và để
chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                                1614

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng xấu
hổ. Vị ấy xấu hổ vì thân làm ác, vì miệng nói ác, vì
ý nghĩ ác. Vị ấy xấu hổ vì thân làm ác, vì miệng nói
ác, vì ý nghĩ ác. Vị ấy xấu hổ vì bị rơi vào các ác, bất
thiện pháp. Lấy xấu hổ làm con đường thông hào,
này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập
thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân
thanh tịnh. Với diệu pháp thứ hai này, vị ấy được
thành tựu.

15. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một con đường vòng chung quanh, vừa
cao vừa rộng để bảo vệ những người ở trong thành
và để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng sợ
hãi, sợ hãi vì thân làm ác, vì miệng nói ác, vì ý nghĩ
ác. Vị ấy sợ hãi vì bị rơi vào các ác, bất thiện pháp.
Lấy sợ hãi làm con đường đi vòng xung quanh,
này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập
thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân
thanh tịnh. Với diệu pháp thứ ba này, vị ấy được
thành tựu.

16. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều vũ khí được cất chứa, như cung tên
và cây lao để bảo vệ những người ở trong thành và
để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                               1615

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử là người nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất chứa điều đã được nghe. Những pháp nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, nói lên Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Các pháp như vậy được nghe nhiều, được thọ trì, được đọc cho thành thục, được ý khéo tùy quán, được khéo thể nhập với tri kiến. Lấy nghe nhiều làm vũ khí, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ tư này, vị ấy được thành tựu.

17. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều quân đội đồn trú, như những người cưỡi voi, những người cưỡi ngựa, những người cưỡi xe, những người cầm cung, những người cầm cờ, những quan lo chỗ ở, các lính lo vấn đề lương thực, những người con vua dõng mãnh, những bộ đội xung kích, đội voi lớn, các dũng sĩ, các binh sĩ mặc áo giáp, những con của nô tỳ, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Lấy tinh tấn làm quân đội, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử sống có chánh

TỶ KHEO                                               1616

niệm thành tựu tối thắng niệm tuệ, nhớ đến và tùy
niệm việc làm đã lâu ngày. Với niệm làm người giữ
cửa thành, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất
thiện, tu tập thiện pháp, từ bỏ có tội, tu tập không tội,
gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ sáu này,
vị ấy được thành tựu.

18. Ví như, này các Tỷ kheo, trong thành trì biên địa
của vua có người giữ cửa thành là người hiền trí
thông minh, có trí, ngăn chặn những người lạ mặt,
cho vào những người quen biết để bảo vệ những
người ở trong thành và để chống cự những người ở
bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ kheo, Thánh đệ tử sống có
chánh niệm, thành tựu tối thắng niệm tuệ, nhớ đến
và tùy niệm việc làm đã lâu ngày, lời nói đã lâu ngày.
Với niệm làm người giữ cửa thành, này các Tỷ
kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện pháp,
từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh
tịnh. Với diệu pháp thứ sáu này, vị ấy được thành
tựu.

19. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có bức thành vừa cao vừa rộng, ngoài mặt
trét vôi hồ để bảo vệ những người ở trong thành và
để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                                1617

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự Thánh thể nhập vào con đường đưa đến đoạn tận khổ đau. Với trí tuệ làm lớp vôi hồ trét bên ngoài, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ bảy này, vị ấy được thành tựu.

Với bảy diệu pháp này, vị ấy thành tựu.

Thế nào là bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức?

20. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều cỏ, củi, nước được tích trữ để
những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo
ngại, được lạc trú và để chống những người bên
ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử ly dục, ly
pháp bất thiện, chứng đạt và an trú sơ Thiền, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ để tự
mình được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và
để bước vào Niết-bàn.

21. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều lúa và lúa mì để những

TỶ KHEO                                               1618

người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm, để tự mình được an vui, không phải lo ngại, được lạc trú và để bước vào Niết-bàn.

22. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có cất chứa nhiều mè, đậu, các loại giả đậu
và ngũ cốc để những người trong thành được an vui,
khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để chống cự những
người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do ly hỷ trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt và an trú Thiền thứ ba để tự mình được an vui, khỏi phải lo ngại, được lạc trú và để bước vào Niết-bàn.

23. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều dược phẩm được cất chứa ví như
thục tô, dầu, mật, đường bánh, muối để những người
trong thành được an vui, người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do đoạn lạc, do đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ

TỶ KHEO                                            1619

trước, chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ
không lạc, xả niệm thanh tịnh, để tự mình được an
vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để bước vào
Niết-bàn.

Bốn Thiền này thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử thành tựu bảy
diệu pháp này và bốn Thiền này, thuộc tăng thượng
tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có
được không mệt nhọc, có được không phí sức, này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đệ tử không bị ma
chinh phục, không bị ác chinh phục.

TỶ KHEO                                         1620

230 Tu tập - 7 sự kính trọng - Kinh VỊ TỶ KHEO PHẢI KÍNH TRỌNG AI – Tăng III, 446

VỊ TỶ KHEO PHẢI KÍNH TRỌNG AI –Tăng III, 466

1.Rồi Tôn giả Sàriputta, trong khi sống một mình,
Thiền tịnh, tâm tư suy nghĩ như sau khởi lên: "Vị Tỷ-
kheo cung kính tôn trọng, sống nương tựa ai để có
thể từ bỏ bất thiện, tu tập thiện?"

Rồi Tôn giả Sàriputta suy nghĩ như sau: "Tỷ-kheo cung kính tôn trọng, sống nương tựa Đạo Sư để có thể từ bỏ bất thiện, tu tập thiện. Tỷ-kheo cung kính tôn trọng, sống nương tựa Pháp... chúng Tăng... Học pháp... Định... không phóng dật... Tỷ-kheo cung kính, tôn trọng, sống nương tựa tiếp đón thân tình để có thể từ bỏ bất thiện, tu tập thiện".

Rồi Tôn giả Sàriputta lại suy nghĩ như sau: "Những pháp này trong ta đã được thanh tịnh trong sáng. Vậy ta hãy đi đến Thế Tôn và báo cho Thế Tôn rõ những pháp này, như vậy các pháp này sẽ được thanh tịnh trong ta và được xem là trong sạch hơn nữa. Ví như một người tìm được một đồng tiền vàng lớn, thanh tịnh trong sáng. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy

TỶ KHEO                                            1621

đi đến người thợ vàng và đưa xem đồng tiền vàng này. Đồng tiền vàng này được ta đưa cho người thợ vàng như vậy sẽ được thanh tịnh và trong sáng hơn nữa". Cũng vậy, các p1 15.96 TG<001d/F1 14.04 Tf ( )Tj9/F2ày

TỶ KHEO                                            1622

được xem là trong sạch hơn nữa. Ví như một người tìm được một đồng tiền vàng lớn, thanh tịnh trong sáng. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy đi đến người thợ vàng và đưa xem đồng tiền vàng này. Đồng tiền vàng này được ta đưa cho người thợ vàng như vậy sẽ được thanh tịnh và trong sáng hơn nữa". Cũng vậy, các pháp này ở nơi ta được thanh tịnh, trong sáng. Ta hãy đi đến Thế Tôn và báo cho Thế

TỶ KHEO                                         1623

không xảy ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư, vị ấy cũng không cung kính Pháp.

- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào không
cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp sẽ
cung kính chúng Tăng, sự kiện này không xảy
ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào không cung
kính Đạo Sư, không cung kính Pháp, vị ấy cũng
không cung kính chúng Tăng.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào không
cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp,
không cung kính chúng Tăng, sẽ cung kính
Học pháp, sự kiện này không xảy ra. Bạch Thế
Tôn, Tỷ-kheo nào không cung kính Đạo Sư,
không cung kính Pháp, không cung kính chúng
Tăng, vị ấy cũng không cung kính học pháp.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào không
cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp,
không cung kính chúng Tăng, không cung kính
Học pháp, sẽ cung kính Thiền định. Sự kiện
này không xảy ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào
không cung kính Đạo Sư, không cung kính
Pháp, không cung kính chúng Tăng, không
cung kính Học pháp, vị ấy cũng không cung
kính Thiền định.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào không
cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp,

TỶ KHEO                                       1624

không cung kính chúng Tăng, không cung kính
Học pháp, không cung kính Thiền định, sẽ
cung kính không phóng dật, sự kiện này không
xảy ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào không
cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp,
không cung kính chúng Tăng, không cung kính
Học pháp, không cung kính Thiền định, vị ấy
cũng không cung kính không phóng dật.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào không
cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp,
không cung kính chúng Tăng, không cung kính
Học pháp, không cung kính Thiền định, không
cung kính không phóng dật, sẽ cung kính tiếp
đón thân tình, sự kiện này không xảy ra. Bạch
Thế Tôn, Tỷ-kheo nào không cung kính Đạo
Sư, không cung kính Pháp, không cung kính
chúng Tăng, không cung kính Học pháp, không
cung kính Thiền định, không cung kính không
phóng dật, vị ấy cũng không cung kính tiếp đón
thân tình.

 Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư, sẽ
không cung kính Pháp, sự kiện này không xảy ra.
Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư, vị
ấy cũng cung kính Pháp.

TỶ KHEO                                         1625

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư,
cung kính Pháp sẽ không cung kính chúng
Tăng, sự kiện này không xảy ra. Bạch Thế Tôn,
vị Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư, cung kính
Pháp, vị ấy cũng cung kính chúng Tăng.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn vị Tỷ-kheo nào cung
kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính chúng
Tăng, sẽ không cung kính Học pháp, sự kiện
này không xảy ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào
cung kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính
chúng Tăng, vị ấy cũng cung kính học pháp.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào cung
kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính chúng
Tăng, cung kính Học pháp, sẽ không cung kính
Thiền định, sự kiện này không xảy ra. Bạch
Thế Tôn, Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư, cung
kính Pháp, cung kính chúng Tăng, cung kính
Học pháp, vị ấy cũng cung kính Thiền định.
- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào cung
kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính chúng
Tăng, cung kính Học pháp, cung kính Thiền
định, sẽ không cung kính không phóng dật, sự
kiện này không xảy ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo
nào cung kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung
kính chúng Tăng, cung kính Học pháp, cung
kính Thiền định, vị ấy cũng cung kính không
phóng dật.

TỶ KHEO                                       1626

- Bạch Thế Tôn, chắc chắn Tỷ-kheo nào cung
kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính chúng
Tăng, cung kính Học pháp, cung kính Thiền
định, cung kính không phóng dật, sẽ không
cung kính tiếp đón thân tình, sự kiện này không
xảy ra. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào cung kính
Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính chúng
Tăng, cung kính Học pháp, cung kính Thiền
định, cung kính không phóng dật, vị ấy cũng
cung kính tiếp đón thân tình.

Bạch Thế Tôn, với lời vắn tắt này của Thế Tôn, con hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi như vậy.

4. - Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Lành thay, này Sàriputta, với lời nói vắn tắt này của Ta, Thầy đã hiểu một cách rộng rãi như vậy. Này Sàriputta, thật vậy, Tỷ-kheo nào không cung kính Đạo Sư, sẽ cung kính Pháp, sự kiện này không xảy ra. Này Sàriputta, Tỷ-kheo nào không cung kính bậc Đạo Sư, vị ấy cũng không cung kính Pháp... Này Sàriputta, vị Tỷ- kheo nào không cung kính Đạo Sư... không cung kính Pháp... không cung kính chúng Tăng... không cung kính Học pháp... không cung kính Thiền định... không cung kính... không cung kính không phóng dật, sẽ cung kính tiếp đón thân tình, sự kiện này không xảy ra. Này Sàriputta, Tỷ-kheo nào không

TỶ KHEO                                             1627

cung kính Đạo Sư, không cung kính Pháp, không
cung kính chúng Tăng, không cung kính Học pháp,
không cung kính Thiền định, không cung kính,
không cung kính không phóng dật, vị ấy cũng không
cung kính tiếp đón thân tình.

Này Sàriputta, chắc chắn Tỷ-kheo nào cung kính
Đạo sư, sẽ không cung kính Pháp, sự kiện này không
xảy ra. Này Sàriputta, Tỷ-kheo nào không cung kính
bậc Đạo Sư, vị ấy cũng cung kính Pháp... Này
Sàriputta, vị Tỷ-kheo nào cung kính Đạo Sư... cung
kính Pháp... cung kính chúng Tăng... cung kính Học
pháp... cung kính Thiền định... cung kính không
phóng dật, sẽ không cung kính tiếp đón thân tình, sự
kiện này không xảy ra. Này Sàriputta, Tỷ-kheo nào
cung kính Đạo Sư, cung kính Pháp, cung kính chúng
Tăng, cung kính Học pháp, cung kính Thiền định,
không cung kính, cung kính không phóng dật, vị ấy
cũng cung kính tiếp đón thân tình.

Này Sàriputta, lời nói vắn tắt này của Ta, ý nghĩa cần phải được thấy một cách rộng rãi như vậy.

TỶ KHEO                                             1628

231 Tu tập - 8 pháp quán và 7 Thánh quả - Kinh NGƯỜI XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH – Tăng III, 482

NGƯỜI XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH – Tăng III, 482

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy hạng người này, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đời, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy
quán vô thường trên con mắt, tưởng vô thường, cảm
thọ vô thường, trong tất cả thời, liên tục, không có
gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị
ấy, với sự đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người
thứ nhất đáng được cung kính … là phước điền vô
thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy quán vô thường trên con mắt, tưởng vô thường, cảm thọ vô thường, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Với vị ấy, sự chấm dứt các lậu hoặc và sự chấm dứt sanh

TỶ KHEO                                             1629

mạng xảy đến một lần, không trước không sau. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người thứ hai đáng được cung kính … là phước điền vô thượng ở đời.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy
quán vô thường trên con mắt, tưởng vô thường, cảm
thọ vô thường, trong tất cả thời, liên tục, không có
gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy
sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được
Trung gian Bát-Niết-bàn .

… chứng được Tổn hại Bát Niết-bành

… chứng được Vô hành Bát-Niết-bàn

… chứng được Hữu hành Bát-Niết-bàn

… chứng được thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh.
Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người thứ bảy đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

Này các Tỷ-kheo, bảy hạng người này đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

CÁC NGƯỜI KHÁC ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH –Tăng III, 484

TỶ KHEO                                             1630

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy hạng người này, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, có hạng người sống tùy quán trên

… tùy quán khổ trên con mắt, tưởng khổ, cảm thọ
khổ, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn,
với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy với sự
đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, chứng
ngộ…

… tùy quán vô ngã trên con mắt

… tùy quán diệt tận trên con mắt

… tùy quán hoại diệt trên con mắt

… tùy quán ly tham trên con mắt

… tùy quán đoạn diệt trên con mắt

… tùy quán từ bỏ trên con mắt

… trên tai … trên mũi … trên lưỡi … trên thân … trên ý

TỶ KHEO                                            1631

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên các sắc … trên các tiếng … trên các hương … trên các vị … trên các xúc … trên các pháp

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên nhãn thức … trên thân thức … trên ý thức

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên nhãn xúc … trên nhĩ xúc …trên tỷ xúc.. trên thiệt xúc … trên thân xúc … trên ý xúc

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên thọ do nhãn xúc sanh … trên thọ do nhĩ xúc sanh … trên thọ do tỷ xúc sanh … trên thọ do thiệt xúc sanh … trên thọ do thân xúc sanh … trên thọ do ý xúc sanh

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tưởng … trên thanh tưởng … trên hương tưởng … trên vị tưởng … trên xúc tưởng … trên pháp tưởng

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tư … trên thanh tư … trên hương tư … trên vị tư … trên xúc tư … trên pháp tư

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc ái … trên thanh ái… trên hương ái … trên vị ái … trên xúc ái … trên pháp ái

TỶ KHEO                                           1632

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tầm… trên thanh tầm … trên hương tầm … trên vị tầm … trên xúc tầm … trên pháp tầm

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tứ … trên thanh tứ … trên hương tứ … trên vị tứ … trên xúc tứ … trên pháp tứ

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc uẩn … trên thọ uẩn … trên tưởng uẩn … trên hành uẩn … sống tùy quán vô thường trên thức uẩn

… sống tùy quán khổ...

… sống tùy quán vô ngã...

… sống tùy quán diệt tận...

… sống tùy quán hoại diệt...

… sống tùy quán ly tham...

… sống tùy quán đoạn diệt...

… sống tùy quán từ bỏ...

Ở đây, có hạng người sống tùy quán từ bỏ, tưởng từ bỏ, cảm thọ từ bỏ, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ

TỶ KHEO                                          1633

thể nhập. Vị ấy, với sự đoạn diệt các lậu hoặc ngay
trong hiện tại, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây
là hạng người thứ nhất đáng được cung kính … là
phước điền vô thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy
quán từ bỏ, tưởng từ bỏ, cảm thọ từ bỏ, trong tất cả
thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải,
với tuệ thể nhập . Với vị ấy, sự chấm dứt các lậu
hoặc và sự chấm dứt sanh mạng xảy đến một lần,
không trước không sau. Này các Tỷ-kheo, đây là
hạng người thứ hai đáng được cung kính … là phước
điền vô thượng ở đời.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy quán từ bỏ, tưởng từ bỏ, cảm thọ từ bỏ, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung gian Bát-Niết-bàn

… chứng được Tổn hại Bát Niết-bành

… chứng được Vô hành Bát-Niết-bàn

… chứng được Hữu hành Bát-Niết-bàn

TỶ KHEO                                              1634

… chứng được thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh.
Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người thứ bảy đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

Này các Tỷ-kheo, bảy hạng người này đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                        1635

232 Tu tập - Giới thôi thì không đủ... - Kinh NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng IV, 246

NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng IV, 246

1. - Vị Tỷ-kheo có lòng tin, này các Tỷ-kheo, nhưng
không có giới. Như vậy, vị ấy về chi phần này không
được viên mãn. Vị ấy cần phải làm cho viên mãn chi
phần ấy, nghĩ rằng: "Làm thế nào để ta có lòng tin
và có giới nữa?". Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo
có lòng tin và có giới, như vậy về chi phần ấy, Tỷ-
kheo có viên mãn.

2. Và này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới nhưng không có nghe nhiều...

... có nghe nhiều nhưng không có nói pháp...

... có nói pháp nhưng không thường tham gia với hội chúng...

... thường tham gia với hội chúng, nhưng không vô úy thuyết pháp cho hội chúng...

... vô úy thuyết pháp cho hội chúng nhưng không trì luật...

TỶ KHEO                                          1636

... có trì luật, nhưng không phải là người ở rừng, ở các trú xứ xa vắng...

... là người ở rừng, ở các trú xứ xa vắng nhưng đối
với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú,
có được không khó khăn, không mệt nhọc, không phí
sức...

... đối với bốn thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tạy lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nọc, có được không phí sức, nhưng không do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, vị ấy về chi phần này không được viên mãn. Vị ấy cần phải làm cho viên mãn chi phần ấy, nghĩ rằng: "Làm thế nào, ta có lòng tin, có giới, có nghe nhiều, có thuyết pháp, thường tham gia với chúng hội, vô úy thuyết pháp cho hội chúng, trì luật, là người ở rừng, ở các trú xứ xa vắng, đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc thú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức, và do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, ta có thể chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát?".

Và này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo có lòng tin, có giới, nghe nhiều, có thuyết pháp, thường tham gia

TỶ KHEO                                             1637

với hội chúng, vô úy thuyết pháp cho hội chúng, trì luật, là người ở rừng, ở các trú xứ xa vắng, đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không phí sức, do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát; như vậy về chi phần này, vị ấy được viên mãn.

Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo tịnh tín một cách phổ biến, và viên mãn trong mọi phương diện.

TỶ KHEO                                            1638

233 Tu tập - Giới thôi thì không đủ... - Kinh LÒNG TIN 1 – Tăng IV, 9

LÒNG TIN 1 – Tăng IV, 9

1. - Này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo có lòng tin nhưng
không có giới, như vậy, vị ấy không đầy đủ chi phần
này. Do vậy, cần làm đầy đủ chi phần ấy: "Làm thế
nào để ta được đầy đủ cả lòng tin và giới?". Và này
các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo có lòng tin và giới,
như vậy, chi phần ấy được đầy đủ.

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới,
nhưng không nghe nhiều, như vậy, vị ấy không đầy
đủ chi phần này. Do vậy, cần phải làm đầy đủ chi
phần ấy: "Làm thế nào để ta được đầy đủ cả lòng tin,
giới và nghe nhiều?" Và này các Tỷ-kheo, khi nào
Tỷ-kheo có lòng tin, có giới và có nghe nhiều; như
vậy chi phần ấy đã được đầy đủ.

3. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới, có nghe nhiều, nhưng không thuyết pháp...

... có thuyết pháp nhưng không sống với hội chúng...

... sống với hội chúng nhưng không vô úy thuyết pháp cho hội chúng...

TỶ KHEO                                           1639

... vô úy thuyết pháp cho hội chúng, nhưng với bốn
Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng
được có khó khăn, chứng được có mệt nhọc, chúng
được có phí sức...

... với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú, chứng được không khó khăn, chứng được không
mệt nhọc, chứng được không phí sức, nhưng không
đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình
với thắng trí chứng ngộ, chứng đạ

TỶ KHEO                                            1640

- Có thuyết pháp
- Có sống với hội chúng,
- Có vô úy thuyết pháp cho hội chúng,
- Với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại
lạc trú, chứng được không khó khăn, chứng
được không mệt nhọc, chúng được không phí
sức;
- Do diệt tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại,
với thắng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát;

Như vậy, vị ấy được đầy đủ chi phần ấy.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được tịnh tín hoàn toàn và được viên mãn về mọi phương diện.

LÒNG TIN 2 – Tăng IV, 11

1. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, nhưng
không có giới; như vậy, vị ấy không đầy đủ chi phần
này. Do vậy, cần phải làm cho đầy đủ chi phần ấy:
"Làm thế nào để ta có lòng tin và có giới? ". Và này
các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo có lòng tin và có giới;
như vậy chi phần ấy đã được đầy đủ.

TỶ KHEO                                           1641

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới,
nhưng không nghe nhiều; như vậy, vị ấy không đầy
đủ chi phần này. Do vậy, cần phải làm đầy đủ chi
phần ấy: "Làm thế nào để ta được đầy đủ cả lòng tin,
giới và nghe nhiều? ". Và này các Tỷ-kheo, khi nào
Tỷ-kheo có lòng tin, có giới và có nghe nhiều; như
vậy chi phần ấy đã được đầy đủ.

3. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới, nhưng không nghe nhiều...

... có nghe nhiều nhưng không thuyết pháp...

... có thuyết pháp nhưng không sống với hội chúng...

... sống với hội chúng nhưng không vô úy thuyết pháp cho hội chúng...

... vô úy thuyết pháp cho hội chúng, nhưng đối với các tịch tịnh giải thoát vượt qua các sắc thuộc vô sắc ấy, sống với thân thấm nhuần...

... Đối với các tịch tịnh giải thoát vượt qua các sắc thuộc vô sắc ấy, sống với thân thấm nhuần; nhưng không        óI

TỶ KHEO                                             1642

TỶ KHEO   1644

234 Tu tập - Hãy Thiền định, chớ có phóng dật - Kinh ARAKA – Tăng III, 471

ARAKA –Tăng III, 471

1. - Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có Đạo sư tên là Araka thuộc ngoại đạo đã ly tham đối với các dục. Này các Tỷ-kheo, Đạo sư Araka có đến hàng trăm đệ tử. Đạo sư Araka thuyết pháp cho các đệ tử như sau:

2. "Này Bà-la-môn, ít oi là đời sống của loài Người, nhỏ bé, không đáng kể, nhiều khổ đau, nhiều ưu não. Với bùa chú, hãy giác ngộ! Hãy làm điều lành, sống đời Phạm hạnh! Với người đã sanh, không có bất tử.

Ví như, này Bà-la-môn, giọt sương trên đầu ngọn cỏ,
khi mặt trời mọc, mau chóng biến mất, không tồn tại
lâu dài. Cũng vậy, này Bà-la-môn, như giọt sương là
đời sống loài Người, nhỏ bé, không đáng kể, nhiều
khổ đau, nhiều ưu não. Với bùa chú, hãy giác ngộ!
Hãy làm điều lành, sống đời Phạm hạnh! Với người
đã sanh, không có bất tử.

Ví như, này Bà-la-môn, khi trời mưa nặng hạt, bong bóng nước trên nước mau chóng biến mất, không tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này Bà-la-môn, như bong bóng nước là đời sống của loài Người, nhỏ bé, không đáng

TỶ KHEO                                           1645

kể, nhiều khổ đau, nhiều ưu não. Với bùa chú, hãy giác ngộ! Hãy làm điều lành, sống đời Phạm hạnh! Với người đã sanh, không có bất tử.

Ví như, này Bà-la-môn, con sông trên núi chảy xa,
dòng nước chảy nhanh, lôi cuốn theo vật này vật
khác, không có sát-na nào, không có giây phút nào,
không có thời khắc nào có dừng nghỉ, nó phải chảy
tới, cuồn cuộn chảy, thúc đẩy chảy tới. Cũng vậy,
này Bà-la-môn, ví như con sông ấy là đời sống của
loài Người, nhỏ bé, không đáng kể... với người đã
sanh, không có bất tử.

Ví như, này Bà-la-môn, người lực sĩ tụ lại một cục
nước miếng trên đầu lưỡi và nhổ đi không có phí sức.
Cũng vậy, này Bà-la-môn, ví dụ với cục nước miếng
là đời sống loài Người, nhỏ bé, không đáng kể... Với
người đã sanh, không có bất tử.

Ví như, này Bà-la-môn, một miếng thịt được quăng
vào một nồi sắt được hâm nóng cả ngày, mau chóng
biến mất, không tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này Bà-la-
môn, ví như miếng thịt là đời sống con người, nhỏ
bé, không đáng kể... Với người đã sanh, không có bất
tử.

Ví như, này Bà-la-môn, con bò cái sắp bị giết, được dắt đến lò thịt, mỗi bước chân giơ lên là bước gần

TỶ KHEO                                            1646

đến bị giết, gần đến chết. Cũng vậy, này Bà-la-môn,
ví dụ với con bò cái sắp bị giết là đời sống con người,
nhỏ bé, không đáng kể, nhiều khổ đau, nhiều ưu não.
Với bùa chú, hãy giác ngộ, hay làm điều lành, hãy
sống Phạm hạnh. Với người đã sanh, không có bất
tử".

3. Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, tuổi thọ của loài
Người lên đến 60.000 năm. Người con gái 500 tuổi
có thể đến tuổi lấy chồng. Lúc bấy giờ, này các Tỷ-
kheo, loài Người có sáu loại bệnh: lạnh, nóng, đói,
khát, đại tiện, tiểu tiện.

Này các Tỷ-kheo, bậc Đạo sư Araka ấy, với loài Người thọ mạng dài như vậy, sống lâu như vậy, ít bệnh như vậy, lại thuyết pháp cho các đệ tử như vậy: " Ít oi, này Bà-la-môn, là đời sống loài Người, nhỏ bé không đáng kể, nhiều khổ đau, nhiều ưu não. Với bùa chú, hãy giác ngộ! Hãy làm điều lành, sống đời Phạm hạnh! Với người đã sanh, không có bất tử ".

Nay, này các Tỷ-kheo, ai nói một cách chơn chánh, phải nói như sau: "Ít oi, là đời sống loài Người, nhỏ bé, không đáng kể, nhiều khổ đau, nhiều ưu não.Với trí tuệ, hãy giác ngộ! Hãy làm điều lành, hãy sống Phạm hạnh! Với người đã sanh, không có bất tử".

TỶ KHEO                                              1647

- Nay, này các Tỷ-kheo, ai sống lâu, vị ấy sống
một trăm tuổi, ít hơn hay nhiều hơn.
- Mạng sống 100 tuổi, này các Tỷ-kheo, được
chia thành 300 mùa: một trăm mùa đông, một
trăm mùa hạ, một trăm mùa mưa.
- Này các Tỷ-kheo, dầu cho sống ba trăm mùa,
người ấy sống 12 lần 100 tháng: 400 tháng
lạnh, 400 tháng nóng, 400 tháng mưa.
- Này các Tỷ-kheo, dầu cho sống 12 lần 100
tháng, người ấy sống 24 lần một trăm nửa
tháng: 800 nửa tháng lạnh, 800 nửa tháng nóng,
800 nửa tháng mưa.
- Này các Tỷ-kheo, dầu cho sống 24 lần một
trăm nửa tháng, người ấy sống 36 lần 1000
đêm: 12.000 đêm lạnh, 12.000 đêm nóng,
12.000 đêm mưa.
- Này các Tỷ-kheo, dầu cho sống 36 lần 1000
đêm, người ấy ăn chỉ có 72 ngàn bữa cơm: 24
ngàn bữa cơm vào mùa lạnh, 24 ngàn bữa cơm
vào mùa nóng, 24 ngàn bữa cơm vào mùa mưa.
Đây gồm có với sữa mẹ và thời gian không có
đồ ăn. Ở đây, có những khi không có bữa ăn
này, nghĩa là tức giận không ăn cơm, khổ đau
không ăn cơm, bịnh hoạn không ăn cơm, trai
giới không ăn cơm, không thâu hoạch được,
không ăn cơm.

TỶ KHEO                                        1648

Như vậy, này các Tỷ-kheo, tuổi thọ một trăm năm của
loài Người được Ta gọi là tuổi thọ, được gọi là lượng
của tuổi thọ, được gọi là thời tiết, được gọi là năm,
được gọi là tháng, được gọi là nửa tháng, được gọi là
đêm, được gọi là đêm ngày, được gọi là bữa ăn, được
gọi là giữa bữa ăn.

4. Này các Tỷ-kheo, những gì bậc Đạo sư phải làm,
vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng đệ tử, những việc
ấy Ta đã làm, vì lòng thương tưởng các Thầy. Này
các Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những căn
nhà không tịnh. Này các Tỷ-kheo, hãy Thiền định,
chớ có phóng dật, chớ hối tiếc về sau. Đó là lời giáo
huấn của Ta cho các Thầy.

TỶ KHEO                                            1649

235 Tu tập - Hãy tu tập Vô lượng định - Kinh ĐỊNH – Tăng II, 339

ĐỊNH – Tăng II, 339

1. - Này các Tỷ-kheo, thông minh, thường niệm, hãy
tu tập vô lượng định. Với ai thông minh thường
niệm, tu tập vô lượng định, tự mỗi người ấy khởi lên
năm trí.

2. Thế nào là năm?

- Định này hiện tại lạc và tương lai có quả dị thục
lạc, trong mỗi người, trí (như vậy) khởi lên.
- Định này thuộc bậc Thánh, không thuộc vật
chất, trong mỗi người, trí (như vậy) khởi lên.
- Định này không do người ác thực hiện, trong
mỗi người, trí (như vậy) khởi lên.
- Định này an tịnh, thù diệu đem đến khinh an,
đạt được nhất tâm, không phải là sự chế ngự gò
ép thường xuyên, trong mỗi người, trí (như
vậy) khởi lên.
- "An tịnh, ta nhập định này. An tịnh, ta xuất
khỏi định này", trong mỗi người trí (như vậy)
khởi lên.

TỶ KHEO                                            1650

Này các Tỷ-kheo, thông minh, thường niệm, hãy tu
tập vô lượng định. Với ai thông minh, thường niệm,
hãy tu tập vô lượng định, tự mỗi người ấy, khởi lên
năm trí này.

TỶ KHEO                                          1651

236 Tu tập - Hạnh biết đủ, 4 Thánh truyền thống - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

1. - Có bốn truyền thống bậc Thánh này, này các
Tỷ-kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết
là truyền thống, kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước
không bị tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ
không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-
môn có trí quở trách. Thế nào là bốn?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại y nào, và nói
lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại y nào,
không vì nhân y phục rơi vào sự tầm cầu bất
chính, không thích hợp.
- Nếu không được y, không có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được y không có tham lam, mê say, tham
đắm; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được
sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ y,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại y nào, không
có khen mình chê người.

TỶ KHEO                                             1652

- Ai ở đây, khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đấy gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ
loại đồ ăn khất thực nào, không vì nhân khất
thực rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích
hợp. Nếu không được đồ ăn khất thực, không
có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được đồ ăn khất thực, không có tham lam,
mê say, tham đắm; thấy sự nguy hiểm và với
trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ đồ
ăn khất thực,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, không có khen mình, chê người.
- Ai ở đây khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, và nói lời tán thán sự biết đủ

TỶ KHEO                                             1653

với bất cứ loại sàng tọa nào, không vì nhân sàng tọa rời vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp.

- Nếu không được sàng tọa, không có lo âu tiếc
nuối;
- Nếu được sàng tọa, không có tham lam, mê
say, đắm đuối; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ
thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ sàng tọa,
- Không vì biết đủ đối với bất cứ loại sàng toạ
nào mà khen mình chê người.
- Ai ở đây khôn khéo, (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là vị Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa thích tu
tập, vui thích tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích
đoạn tận, nhưng không vì ưa thích tu tập, vui thích
tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích đoạn tận mà
khen mình chê người. Ai ở đây khôn khéo, không
có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-
kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đứng trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Bốn truyền thống bậc Thánh này, này các Tỷ-kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết là truyền thống kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước không bị

TỶ KHEO                                              1654

tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.

2. Thành tựu bốn Thánh truyền thống này, này các Tỷ-kheo:

- Nếu Tỷ-kheo trú ở phương Đông, vị ấy nhiếp
phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không
nhiếp phục vị ấy.
- Nếu trú ở phương Tây, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Nếu trú ở phương Bắc, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Nếu trú ở phương Nam, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì bậc trí nhiếp
phục không hoan hỷ và hoan hỷ.

3. Hoan hỷ không nhiếp phục,
Không nhiếp phục bậc trí,
Không hoan hỷ không nhiếp,
Không nhiếp phục bậc trí,
Bậc trí nhiếp phục được,

TỶ KHEO                                         1655

Nhiếp phục không hoan hỷ.
Vị xóa bỏ mọi nghiệp,
Trừ khử và ngăn chặn,
Như vàng ròng Diêm-phù.
Ai xứng đáng cất giữ?
Chư Thiên khen vị ấy,
Phạm thiên cũng tán thán.

TỶ KHEO                               1656

237 Tu tập - Khéo léo tích tập với trí tuệ - Kinh TRÍ TUỆ – Tăng IV, 142

TRÍ TUỆ – Tăng IV, 142

1. - Này các Tỷ-kheo, khi nào tâm Tỷ-kheo được khéo
tích tập với trí tuệ, thời thật hợp lý cho Tỷ-kheo ấy
nói như sau: "Ta rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh
đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở
lui trạng thái này nữa".

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tâm Tỷ-kheo được khéo tích tập?

1. "Ly tham là tâm của ta", như vậy tâm vị ấy
được khéo tích tập với trí tuệ.
2. "Ly sân là tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được
khéo tích tập với trí tuệ.
3. "Ly si là tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được
khéo tích tập với trí tuệ.
4. "Tánh không có tham là tâm của ta", như vậy
tâm vị ấy được khéo tích tập với trí tuệ.
5. "Tánh không có sân là tâm của ta", như vậy
tâm vị ấy được khéo tích tập với trí tuệ.
6. "Tánh không có si là tâm của ta", như vậy tâm
vị ấy được khéo tích tập với trí tuệ.

TỶ KHEO                                            1657

7. "Tánh không chuyển hướng về dục hữu là
tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được khéo tích
tập với trí tuệ.
8. "Tánh không chuyển hướng về sắc hữu là
tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được khéo tích
tập với trí tuệ.
9. "Tánh không chuyển hướng về vô sắc hữu là
tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được khéo tích
tập với trí tuệ.

Này các Tỷ-kheo, khi nào tâm Tỷ-kheo được khéo
tích tập với trí tuệ, thời thật hợp lý cho Tỷ-kheo ấy
nói như sau: "Ta rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh
đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở
lui trạng thái này nữa".

TỶ KHEO                                            1658

T   1659

sau: Ta rõ biết: "Sanh đã t   =     ("

TỶ KHEO                           1660

sau: "Ta rõ biết: "Sanh đã tận... không còn trở lui trạng thái này nữa".

Này Hiền giả Candikàputta. Devadatta thuyết pháp
cho các Tỷ-kheo như sau: "Thưa các Hiền giả, khi
nào tâm vị Tỷ-kheo được khéo tích tập với tâm ý thời
thật hợp lý cho Tỷ-kheo ấy trả lời như sau: Ta rõ
biết: "Sanh đã tận... không còn trở lui trạng thái này
nữa".

4. - Và như thế nào, này Hiền giả, tâm vị Tỷ-kheo được khéo tích tập với tâm ý?

1. "Ly tham là tâm của ta", như vậy tâm vị ấy
được khéo tích tập với tâm ý.
2. "Ly sân là tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được
khéo tích tập với tâm ý.
3. "Ly si là tâm của ta", như vậy tâm vị ấy được
khéo tích tập với tâm ý.
4. "Tánh không có tham là tâm của ta", như vậy
tâm vị ấy được khéo tích tập với tâm ý.
5. "Tánh không có sân là tâm của ta", như vậy
tâm vị ấy được khéo tích tập với tâm ý.
6. "Tánh không có si là tâm của ta", như vậy tâm
vị

TỶ KHEO                                             1661

đến, không làm rung động, không làm chuyển động,
không làm chuyển động mạnh trụ đá ấy; nếu từ
phương Tây... nếu từ phương Bắc... nếu từ phương
Nam, mưa to gió lớn đến, không làm rung động,
không làm chuyển động, không làm chuyển động
mạnh trụ đá ấy. Vì sao? Này Hiền giả, vì trụ đá được
đào sâu, được chôn sâu.

Cũng vậy, này Hiền giả, với Tỷ-kheo có tâm chánh
giải thoát như vậy, nếu các sắc do mắt nhận thức
mạnh mẽ đi vào giới vực của con mắt, các sắc không
chinh phục tâm của vị ấy, tâm được an trú không bị
tạp nhiễm, không bị lay động. Vị ấy tùy quán sự diệt
tận của chúng.

Nếu các tiếng do tai nhận thức... nếu các pháp do ý
nhận thức mạnh mẽ đi vào giới vực của ý, các pháp
không chinh phục tâm vị ấy, tâm được an trú, không
bị tạp nhiễm, không bị lay động. Vị ấy tùy quán sự
diệt tận của chúng.

TỶ KHEO                                           1663

239 Tu tập - Không nên thiên chấp tất cả pháp - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396

NGỦ NGỤC –Tăng III, 396

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, tại vườn Nai.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha.

Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy
Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong
làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha. Thấy
vậy, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay co
lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy, Thế Tôn biến mất
giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, rừng
Bhesakalà, ở vườn Nai, rồi hiện ra trước mặt Tôn giả
Mahàmoggallàna, tại làng Kallavàlamutta, giữa dân
chúng Magadha. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn; sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả
Mahàmoggallàna.

TỶ KHEO                                           1664

- Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục? Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục?

- Thưa phải, bạch Thế Tôn.

2. - Do vậy, này Moggallàna, khi nào Thầy trú có
tưởng và thụy miên xâm nhập Thầy, chớ có tác ý đến
nó, chớ có tưởng nhiều đến nó. Sự kiện này có xảy
ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn
diệt.

3. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna, với tâm của
Thầy, hãy tùy tầm, tùy tứ, với ý hãy tùy quán pháp
như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Sự
kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên
ấy được đoạn diệt.

4. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy đọc
tụng pháp một cách rộng rãi, như đã được nghe, như
đã được học thuộc lòng. Sự kiện này có xảy ra, do
Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

5. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy kéo hai lỗ tai của Thầy, và lấy tay xoa bóp tay chân. Sự

TỶ KHEO                                           1665

kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

6. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy từ
chỗ ngồi, đứng dậy lấy nước chùi mắt, nhìn về phía
chân trời và nhìn lên các sao lấp lánh. Sự kiện này
có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được
đoạn diệt.

7. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy tác ý
đến quang tưởng và an trú vào tưởng ban ngày. Như
ban ngày, ban đêm cũng vậy. Như ban đêm, ban ngày
cũng vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không có hạn
chế. Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

8. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy trú
tâm trên chỗ kinh hành, với tưởng trước mặt và sau
lưng, với căn hướng nội, với ý không hướng ngoại.
Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

9. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy nằm như dáng nằm con sư tử, về phía hông bên phải, hai

TỶ KHEO                                            1666

chân gác lên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý với
tưởng thức dậy. Và khi thức dậy, này Moggallàna,
Thầy hãy thức dậy thật mau, nghĩ rằng: "Ta sẽ trú,
không có chú tâm đến lạc nằm ngủ, lạc nằm xuống
một bên, lạc thụy miên". Như vậy, này Moggallàna,
Thầy cần phải học tập.

10. Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau:
"Không say sưa trong cao mạn, ta sẽ đi đến thăm các
gia đình". Này Moggallàna, như vậy các Thầy sẽ học
tập.

- Này Moggallàna, nếu Tỷ-kheo say sưa trong
cao mạn đi đến thăm các gia đình. Trong các
gia đình, này Moggallàna, người ta có nhiều
công việc phải làm. Do vậy, người ta không có
tác ý đến Tỷ-kheo đã đi đến. Ở đây, Tỷ-kheo
ấy có thể suy nghĩ: "Nay, ai đã chia rẽ ta với
gia đình này. Các người này không ưa thích gì
ta".
- Như vậy, do không được gì, vị ấy nản chí, vị
ấy giao động. Do giao động, vị ấy không phòng
hộ, do không phòng hộ, tâm rời xa Thiền định.

 Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau: "Ta sẽ không nói lời khiêu khích". Như vậy, này Moggallàna, Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                          1667

- Khi nào có lời khiêu khích, này Moggallàna,
thời chờ đợi là nhiều lời qua tiếng lại.
- Khi nào có nhiều lời qua tiếng lại, thời có dao
động.
- Với người có dao động, thời không có phòng
hộ.
- Với người không có phòng hộ, tâm rời xa
Thiền định.

 Này Moggallàna, Ta không tán thán tất cả sự liên
hệ, nhưng không phải Ta không tán thán tất cả sự
liên hệ. Thật vậy, này Moggallàna, Ta không tán
thán các vị xuất gia có sự liên hệ với các gia chủ.
 Nhưng với các trú xứ ít tiếng ồn, ít tiếng động,
thoát khỏi hơi thở của nhiều người, những chỗ ở
cô độc xa vắng loài Người, thích hợp cho đời sống
Thiền tịnh, Ta tán thán sự liên hệ với những trú
xứ như vậy.

11. Được nghe nói như              vậy,   Tôn    giả Mahàmoggallàna bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến cứu cánh mục đích, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu

TỶ KHEO                                            1668

cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người?

- Này Moggallàna, ở đây, Tỷ-kheo được nghe như
sau: "Không nên thiên chấp tất cả pháp". Này
Moggallàna, vị Tỷ-kheo được nghe như sau: "Không
nên thiên chấp tất cả pháp". Vị ấy thắng tri tất cả
pháp; do thắng tri tất cả pháp, vị ấy liễu tri tất cả
pháp.

 Do liễu tri tất cả pháp, phàm có cảm thọ gì
được cảm giác, lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, vị ấy trú tùy quán vô thường đối với các
cảm thọ ấy. Vị ấy trú tùy quán ly tham. Vị ấy
trú tùy quán đoạn diệt. Vị ấy trú tùy quán từ bỏ.
 Do vị ấy trú tùy quán vô thường trong các cảm
thọ, do vị ấy trú tùy quán ly tham, do vị ấy tùy
quán đoạn diệt, do vị ấy trú tùy quán từ bỏ, nên
không chấp thủ một cái gì ở đời.
 Do không chấp thủ nên không lo âu.
 Do không tham đắm nên tự mình nhập Niết-
bàn. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã
thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui
trong trạng thái này nữa".

Này Moggallàna, cho đến như vậy, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến mục đích cứu cánh, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi

TỶ KHEO                                            1669

các ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, chớ có sợ hãi các công đức.

Này các Tỷ-kheo, đồng nghĩa với an lạc chính là các
công đức. Ta thắng tri rằng, này các Tỷ-kheo, các
công đức được làm lâu ngày có quả dị thục, có sự
hình thành khả ái, khả hỷ, khả ý lâu ngày. Trong bảy
năm Ta tu tập từ tâm, sau khi tu tập từ tâm bảy năm,
trong bảy thành kiếp hoại kiếp, Ta không trở lui lại
thế giới này.

- Khi thế giới ở trong thành kiếp, này các Tỷ-
kheo, Ta đi đến thế giới Quang Âm Thiên.
- Khi thế giới ở trong kiếp hoại, Ta sanh ra trong
Phạm cung trống không. Ở đấy, này các Tỷ-
kheo, Ta là Phạm thiên, là Đại phạm thiên, vị
Chiến thắng, vị Vô năng thắng, vị Biến tri, vị
Tự tại.
- Ba mươi sáu lần, này các Tỷ-kheo, Ta là Thiên
chủ Sakka.
- Nhiều lần bảy lần, Ta là vị Chuyển luân vương
theo Chánh pháp, là vị Pháp vương, bậc Chiến
thắng bốn phương, đạt được sự thanh bình cho
quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Này các Tỷ-

TỶ KHEO                                           1670

kheo, Ta có bảy loại châu báu này, như là xe
báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, gia
chủ báu và cư sĩ báu là thứ bảy. Ta có hơn một
ngàn người con trai, này các Tỷ-kheo, là những
bậc anh hùng, dõng mãnh, đánh tan địch quân.
Và khi ta chiến thắng quả đất này, xa cho đến
bờ biển, Ta trị vì quả đất này không dùng
trượng, không dùng đao, đúng với Chánh pháp.

Hãy xem quả dị thục,
Của các việc công đức,
Của các việc hiền thiện,
Với kẻ tìm an lạc.
Này Tỷ-kheo, Ta tu,
Từ tâm trong bảy năm,
Trong bảy thành hoại kiếp,
Không trở lại thành kiếp,
Ta đạt Quang Âm thiên,
Khi thế giới hoại kiếp
Sanh Phạm cung trống rỗng.
Bảy lần, Ta đóng vai,
Đại Phạm thiên, Tự tại,
Trong ba mươi sáu lần,
Làm Thiên chủ Thiên giới.
Ta làm vua Chuyển luân,
Chủ tể cõi Diêm-phù.
Bậc Sát-ly quán đảnh,

TỶ KHEO                                        1671

Bậc chủ tể loài Người,
Ta chiến thắng đất này,
Không với trượng, với kiếm,
Không bạo lực, đúng pháp,
Đối mọi người bình đẳng,
Ta trị vì đúng pháp,
Trên cõi đất tròn này.
Ta khiến các gia đình,
Giàu lớn, tài sản lớn,
Họ hưởng mọi dục lạc,
Ta đầy đủ bảy báu,
Chư Phật thương tưởng đời,
Khéo dạy điều như vậy.
Đấy là nhân đại sự,
Được gọi là Địa vương.
Ta là vua, huy hoàng,
Bảo vệ nhiều tài sản,
Có thần lực, danh xưng,
Vương chủ rừng Diêm-phù,
Ai nghe, không tịnh tín?
Trừ các loại ác sanh,
Do vậy muốn lợi ích,
Cầu vọng sự lớn mạnh,
Hãy kính trọng diệu pháp,
Hãy nhớ lời Phật dạy.

TỶ KHEO                                 1672

TỶ KHEO   1673

240 Tu tập - Không phóng dật mới có thể nhiếp phục thân khẩu ý - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng II, 42

KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng II, 42

1. - Trong bốn trường hợp, này các Tỷ-kheo, cần phải không phóng dật. Thế nào là bốn?

- Hãy từ bỏ thân làm ác, hãy tu tập thân làm lành,
và ở đây chớ có phóng dật.
- Hãy từ bỏ lời nói ác, hãy tu tập lời nói lành, và
ở đây chớ có phóng dật.
- Hãy từ bỏ ý nghĩ ác, hãy tu tập ý nghĩ lành, và
ở đây chớ có phóng dật.
- Hãy từ bỏ tà kiến, hãy tu tập chánh kiến, và ở
đây chớ có phóng dật.

2. Khi nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã từ bỏ thân
làm ác, tu tập thân làm lành … (như trên) … đã từ
bỏ tà kiến, đã tu tập chánh kiến, vị ấy không sợ hãi
về đời sau, về chết.

TỶ KHEO                                            1674

241 Tu tập - Không phóng dật đưa đến lợi ích cho cả hai đời - Kinh KHÔNG PHÓNG DẬT – Tăng III, 140

KHÔNG PHÓNG DẬT –Tăng III, 140

1. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-
môn ấy bạch Thế Tôn:
2. - Có một pháp nào, thưa Tôn giả Gotama, được tu
tập, được làm cho sung mãn, pháp ấy bao trùm và
an trú hai lợi ích: lợi ích hiện tại và lợi ích trong
tương lai?
- Có một pháp, này Bà-la-môn, được tu tập, được làm
cho sung mãn bao trùm và an trú hai lợi ích: lợi ích
hiện tại và lợi ích trong tương lai.
- Một pháp ấy là gì, thưa tôn giả Gotama được tu tập,
được làm cho sung mãn, pháp ấy bao trùm và an trú
hai lợi ích: lợi ích hiện tại và lợi ích trong tương lai?
3. - Không phóng dật, này Bà-la-môn là một pháp
được tu tập, được làm cho sung mãn, bao trùm và an

TỶ KHEO                                                1675

trú hai lợi ích: lợi ích hiện tại và lợi ích trong tương
lai.
Ví như, này Bà-la-môn, phàm có những dấu chân
của các loại bộ hành nào, tất cả dấu chân ấy đều
được thâu nhiếp trong dấu chân con voi. Dấu chân
con voi được gọi là tối thắng trong các dấu chân ấy.
Cũng vậy, này Bà-la-môn, không phóng dật là một
pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, bao trùm
và an trú hai lợi ích: lợi ích hiện tại và lợi ích trong
tương lai.
Ví như này Bà-la-môn, trong một ngôi nhà có nóc
nhọn, tất cả rui kèo đều hướng về nóc nhọn, thiên về
nóc nhọn, quy tụ về nóc nhọn, nóc nhọn được gọi là
tối thắng trong các vậy ấy.
Cũng vậy, này Bà-la-môn, không phóng dật...
Ví như, này Bà-la-môn, người cắt cỏ, trong khi cắt
cỏ, sau khi túm lấy đầu các ngọn cỏ, liền lùa cỏ qua
lại, đặc cỏ lên xuống, và đập cỏ.
Cũng vậy, này Bà-la-môn...
Ví như, này Bà-la-môn, nhánh cây có một chùm xoài
bị chặt đứt, tất cả trái xoài dính với nhánh ấy đều bị
chung một số phận với nhánh kia.
Cũng vậy, này Bà-la-môn...

TỶ KHEO                                               1676

Ví như, này Bà-la-môn, phàm có các tiểu vương nào,
tất cả đều tùy thuộc vua Chuyển Luân. Vua Chuyển
Luân được gọi là tối thắng trong các vị vua ấy.
Cũng vậy, này Bà-la-môn...
Ví như, này Bà-la-môn, ánh sáng của các vì sao, tất
cả ánh sáng các ngôi sao không bằng giá trị một
phần mười sáu ánh sáng của mặt trăng. Ánh sáng
của mặt trăng được gọi là tối thắng trong tất cả ánh
sáng.
Cũng vậy, này Bà-la-môn, không phóng dật là một
pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, bao trùm
và an trú hai lợi ích: lợi ích hiện tại và lợi ích trong
tương lai.
Đây là một pháp, này Bà-la-môn, được tu tập, được
làm cho sung mãn, bao trùm và an trú hai lợi ích: lợi
ích hiện tại và lợi ích trong tương lai.
- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! ... Xin Tôn giả
Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TỶ KHEO                                               1677

242 Tu tập - Kinh CÁC CHI PHẦN – Tăng IV, 254

CÁC CHI PHẦN – Tăng IV, 254

1. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đoạn tận năm chi
phần, thành tựu năm chi phần được gọi trong Pháp
và Luật này là vị toàn hảo, đã thành tựu viên mãn,
là bậc tối thượng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đoạn tận năm chi phần?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Đoạn tận dục tham.
2. Đoạn tận sân.
3. Đoạn tận hôn trầm thụy miên.
4. Đoạn tận trạo hối.
5. Đoạn tận nghi.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đoạn tận năm chi phần.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thành tựu năm chi phần?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                         1678

1. Thành tựu vô học giới uẩn.
2. Thành tựu vô học định uẩn.
3. Thành tựu vô học tuệ uẩn.
4. Thành tựu vô học giải thoát uẩn.
5. Thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thành tựu năm chi phần.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đoạn tận năm chi phần,
thành tựu năm chi phần, được gọi trong Pháp và Luật
này, là vị toàn hảo, đã thành tựu viên mãn, là bậc tối
thượng.

Không dục tham, không sân,
Không hôn trầm thụy miên
Không trạo cử, không nghi,
Tỷ-kheo hoàn toàn không
Với vô học giới uẩn,
Với vô học định uẩn,
Đầy đủ với giải thoát,
Với tri kiến như vậy.
Vị Tỷ-kheo như vậy,
Đầy đủ năm chi phần,
Đoạn tận năm chi phần,
Trong Pháp và Luật này,
Được gọi vị đầy đủ
Hoàn toàn mọi phương diện.

TỶ KHEO                                             1679

TỶ KHEO   1680

243 Tu tập - Kinh TRÁNH NÉ – Tăng I, 626

TRÁNH NÉ – Tăng I, 626

1. - Tỷ-kheo trừ khử sự thật cá nhân, đã từ bỏ hoàn toàn các tầm cầu hay thân hành được khinh an, vị ấy được gọi là vị độc hành.

Và này các Tỷ-kheo thế nào là Tỷ-kheo đã trừ khử sự thật cá nhân?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các sự thật cá
nhân phổ thông của các Sa-môn, Bà-la-môn nói
chung, ví như thế giới là thường còn, hay thế giới
là không thường còn, hay thế giới là có giới hạn,
hay thế giới là không giới hạn, sinh mạng và thân
này là một, hay sinh mạng và thân này là khác,
Như Lai sau khi chết có tồn tại, hay Như Lai sau
khi chết không tồn tại, hay Như Lai sau khi chết
có tồn tại và không tồn tại, hay Như Lai sau khi
chết không có tồn tại và không không tồn tại. Tỷ-
kheo đối với tất cả các sự thật cá nhân ấy đã trừ
khử, đã xả bỏ, đã nhổ ra, đã giải thoát, đã đoạn
tận, đã từ bỏ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-
kheo trừ khử sự thật cá nhân.

TỶ KHEO                                           1681

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã từ bỏ hoàn toàn các tầm cầu?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo, dục tầm
cầu được đoạn tận, hữu tầm cầu được đoạn tận,
Phạm hạnh tầm cầu được khinh an. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đã từ bổ hoàn toàn các
tầm cầu.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thân hành được khinh an?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo xả lạc, xả khổ,
chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng đạt và an
trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm
thanh tịnh. Như vậy này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
thân hành được khinh an.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo độc cư?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo ngã mạn
được đoạn tận, được cắt đứt từ gốc rễ, được làm
như thân cây ta-la, được khiến cho không thể hiện
hữu, khiến cho không thể sanh khởi trong tương
lai.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo độc cư, Tỷ- kheo trừ khử sự thật cá nhân, này các Tỷ-kheo, đã từ

TỶ KHEO                                           1682

bỏ hoàn toàn các tầm cầu, hay thân hành được khinh an, vị ấy được gọi là vị độc hành.

5. Dục và hữu tầm cầu,
Cùng Phạm hạnh tầm cầu,
Chấp thủ sự thật này,
Chỗ kiến xứ chất chứa,
Ai không thích mọi tham,
Giải thoát được ái diệt,
Các tầm cầu từ bỏ,
Kiến xứ được nhổ lên,
Tỷ kheo ấy an tịnh,
Thật chánh niệm khinh an,
Không bị ai chiến bại,
Minh kiến được kiêu mạn,
Vị ấy được danh xưng,
Bậc Giác ngộ độc cư.

TỶ KHEO                                         1683

244 Tu tập - Lúc nào thích hợp để đi thưa hỏi đạo - Kinh CÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64

CÁC THỜI GIAN 1 –Tăng III, 64

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:
- Có bao nhiêu thời gian để đi đến yết kiến Tỷ-kheo
đã được tu tập về ý?
2. - Có sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh, vị ấy
không như thật rõ biết dục tham đang khởi lên, trong
khi ấy, sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị
ấy cần được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống
với tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh,
tôi không như thật rõ biết xuất ly khỏi dục tham.
Lành thay, nếu Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn
tận dục tham". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết
pháp để đoạn tham.

TỶ KHEO                                             1684

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ nhất để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
4. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị sân chi phối, bị sân ám ảnh, không như thật
rõ biết xuất ly khỏi sân được khởi lên, trong khi ấy,
sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần
được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm
bị dục sân chi phối, bị dục sân ám ảnh, tôi không như
thật rõ biết xuất ly khỏi sân. Lành thay, nếu Tôn giả
thuyết pháp cho tôi để đoạn tận sân". Và Tỷ-kheo đã
được tu tập về ý thuyết pháp để đoạn sân.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ hai để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
5-7. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống
với tâm bị hôn trầm thụy miên chi phối, bị hôn trầm
thụy miên ám ảnh...
…bị trạo hối chi phối, bị trạo hối ám ảnh... bị nghi
chi phối, bị nghi ám ảnh, không như thật rõ biết xuất
ly khỏi nghi được khởi lên, trong khi ấy, sau khi đến,
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như
sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm bị nghi chi
phối, với tâm bị nghi ám ảnh. Tôi không như thật rõ
biết xuất ly khỏi nghi. Lành thay, nếu Tôn giả thuyết
pháp cho tôi để đoạn tận nghi". Và Tỷ-kheo đã được
tu tập về ý thuyết pháp để đoạn tận nghi.

TỶ KHEO                                             1685

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ năm để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
8. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo y cứ nơi
tướng nào, do tác ý tướng ấy, các lậu hoặc được
đoạn diệt, không có gián đoạn, vị ấy không biết,
không thấy tướng ấy, trong khi ấy, sau khi đi đến Tỷ-
kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như sau:
"Thưa Hiền giả, y cứ nơi tướng nào, do tác ý tướng
ấy các lậu hoặc được đoạn diệt, không có gián đoạn,
tôi không biết không thấy tướng ấy. Lành thay, nếu
Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn diệt các lậu
hoặc". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết pháp
để đoạn diệt các lậu hoặc.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ sáu để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Đây là sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.

TỶ KHEO                                            1686

245 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh KHẤT THỰC THANH TỊNH – 151 Trung III, 655

KINH KHẤT THỰC THANH TỊNH (Pindapataparisuddhi suttam) – Bài kinh số 151 – Trung III, 655

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc
(Kalandakanivapa). Rồi Tôn giả Sariputta vào buổi
chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến Thế
Tôn, sau khi dến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sariputta đang ngồi
một bên:

– Này Sariputta, các căn của Ông rất sáng suốt, sắc da của Ông thanh tịnh trong sáng. Này Sariputta, Ông nay đang phần lớn an trú với loại an trú nào?

– Bạch Thế Tôn, con nay đang phần lớn an trú với không trú.

TỶ KHEO                                           1687

– Lành thay, lành thay! Này Sariputta, Ông nay
đang phần lớn an trú với sự an trú của bậc Đại nhân.
Này Sariputta, sự an trú của bậc Đại nhân tức là
không tánh.

 Do vậy, này Sariputta, nếu Tỷ-kheo ước mong
rằng:: "Mong rằng tôi nay phần lớn an trú với sự
an trú không tánh", thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy cần phải suy tư như sau: "Trên con đường
ta đã đi vào làng để khất thực, tại trú xứ ta đã đi
khất thực, và trên con đường từ làng ta đi khất
thực trở về, tại chỗ ấy, đối với các sắc do mắt
nhận thức, có khởi lên ở nơi ta dục, tham, sân, si,
hay hận tâm không?"

 Này Sariputta, nếu Tỷ-kheo sau khi tư duy biết
rằng: "Trên con đường ta đã đi vào làng để khất
thực, tại trú xứ ta đã đi khất thực và trên con
đường từ làng ta đi khất thực trở về, đối với các
sắc do mắt nhận thức, có khởi lên nơi ta dục,
tham, sân, si hay hận tâm", thời này Sariputta,
Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác bất
thiện pháp ấy.

 Nhưng này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: "Trên con đường ta đã đi.. ta đi khất thực trở về, đối với các sắc do

TỶ KHEO                                             1688

mắt nhận thức, không có khởi lên nơi dục,
tham, sân, si hay hận tâm", thời này Sariputta,
Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan,
ngày đêm tu học trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Trên con đường ta đã đi... , ta đi khất thực trở về đối với các tiếng do tai nhận thức, ... đối với các hương do mũi nhận thức, ... đối với các vị do lưỡi nhận thức, ... đối với các xúc do thân nhận thức, ... đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên dục, tham, sân, si hay hận tâm không?"

Này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư biết
được như sau: "Trên con đường ta đã đi... , ta đi khất
thực trở về, đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi
lên nơi ta dục, tham, sân, si, hay hận tâm", thời này
Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác
bất thiện pháp ấy.

Nhưng này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy
tư được biết như sau: "Trên con đường ta đã đi... ta
đi khất thực trở về, đối với các pháp do ý nhận thức,
không có khởi lên nơi ta dục, tham, sân, si hay hận
tâm", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với
hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

TỶ KHEO                                             1689

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã đoạn tận năm dục trưởng dưỡng chưa?

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, trong khi suy
tư được biết như sau: "Ta chưa đoạn tận năm
dục trưởng dưỡng", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận năm dục trưởng
dưỡng.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã đoạn tận năm
dục trưởng dưỡng", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày
đêm tu học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã đoạn tận năm triền cái chưa?"

Nếu, này Sariputta, trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết như sau: "Ta chưa đoạn tận năm triền cái",
thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận
năm triền cái.

Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: "Ta đã đoạn tận năm triền cái ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện

TỶ KHEO                                            1690

pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta có liễu tri năm thủ uẩn chưa?"

Này Sariputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết như sau: "Ta chưa có liễu tri năm thủ uẩn",
thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tán liễu
tri năm thủ uẩn.

Nhưng nếu, này Sariputta, trong khi suy tư, Tỷ-
kheo ấy được biết như sau: "Ta đã liễu tri năm thủ
uẩn", thời này Sariputta, vị Tỷ-kheo ấy phải an trú
với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập bốn niệm xứ chưa?"

 Này Sariputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết: "Ta chưa tu tập bốn niệm xứ", thời
này Sariputta, vị Tỷ-kheo cần phải tinh tấn tu
tập bốn niệm xứ.

 Nhưng nếu, này Sariputta, trong khi suy tư Tỷ-
kheo được biết như sau: "Ta đã tu tập bốn niệm
xứ ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải
an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học

TỶ KHEO                                            1691

trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bốn chánh cần chưa? " Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bốn chánh cần. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bốn như ý túc chưa?" Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bốn như ý túc. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập năm căn chưa?" Nếu... cần phải tinh
tấn tu tập năm căn. Nhưng nếu... trong các thiện
pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư: "Ta đã tu tập năm lực chưa?" Nếu... phải tinh tấn tu tập năm lực . Nhưng nếu... trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bảy giác chi chưa?" Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bảy giác chi. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập Thánh đạo Tám ngành

TỶ KHEO                                            1692

như sau: "Ta đã chứng ngộ minh và giải thoát chưa? "

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa chứng ngộ minh
và giải thoát", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy
cần phải tinh tấn tu tập minh và giải thoát.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã chứng ngộ
minh và giải thoát ", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy cần phải an trú với hỷ và hân hoan
ngày đêm tu học trong các thiện pháp.

 Này Sariputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
trong thời quá khứ đã làm cho khất thực được
thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực
được thanh tịnh bằng cách suy tư, suy tư như vậy.

 Này Sariputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
trong thời gian tương lai sẽ làm cho khất thực
được thanh tịnh, tất cả những vị ấy sẽ làm cho khất
thực được thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như
vậy.

 Và này Sariputta, những Sa-môn, Bà-la-môn nào trong thời hiện tại, làm cho khất thực được thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực được

TỶ KHEO                                            1694

thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như vậy.

Vậy này Sariputta, các Ông cần phải học tập
như sau: "Sau khi suy tư, suy tư, chúng ta sẽ làm
cho khất thực được thanh tịnh". Này Sariputta,
các Ông phải tu tập như vậy.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Sariputta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                           1695

246 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh Kinh TƯ LƯỢNG – 15 Trung I, 219

KINH TƯ LƯỢNG (Anumana suttam) – Bài kinh số 15 – Trung I, 219

Như vầy tôi nghe:

Một thời, Tôn giả Mahamoggallana sống giữa
những người thuộc dòng họ Bhagga, tại núi
Sumsumaragira, rừng Bhesakala, vườn Lộc Uyển. Ở
đây, Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-kiền-liên)
gọi các Tỷ-kheo:

"– Chư Hiền Tỷ-kheo.

"– Thưa Hiền giả.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahamoggallana. Tôn giả Mahamoggallana nói như sau:

– Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo thỉnh nguyện: "Mong rằng chư Tôn giả nói với tôi, mong rằng tôi được chư

TỶ KHEO                                           1696

Tôn giả nói!" Nhưng nếu vị ấy là một người khó nói,
đầy đủ những tánh khiến người ấy trở thành khó nói,
khó kham nhẫn, không cung kính đón nhận khi được
giảng dạy thì các vị đồng phạm hạnh nghĩ rằng, Tỷ-
kheo ấy không đáng nói đến, nghĩ rằng Tỷ-kheo ấy
không đáng được giáo huấn, nghĩ rằng không nên đặt
lòng tin vào người ấy.

Chư Hiền, thế nào là những tánh khiến người ấy trở thành khó nói?

 Chư Hiền, ở đây, vị Tỷ-kheo có ác dục, bị ác dục
chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo có ác dục, bị ác dục
chi phối, như vậy là một tánh khiến trở thành khó
nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo khen mình chê người; chư Hiền, Tỷ-kheo khen mình chê người, như vậy là một tánh khiến trở thành khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, bị phẫn nộ
chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, bị phẫn nộ
chi phối như vậy là một tánh khiến trở thành khó
nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành người có hiềm hận; chư Hiền,

TỶ KHEO                                          1697

Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành người có hiềm hận, như vậy là... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ
làm nhân trở thành cố chấp; chư Hiền, Tỷ-kheo
phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành cố chấp
như vậy là... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, thốt ra những lời liên hệ đến phẫn nộ; chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chống đối vị đã buộc tội mình; chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chỉ trích vị đã buộc tội mình; chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chất vấn vị đã buộc tội mình; chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội tránh né vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ, sân hận và bất mãn của mình;

TỶ KHEO                                            1698

chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không giải thích thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội; chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo hư ngụy và não hại; chư Hiền, Tỷ-kheo hư ngụy và não hại... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo tật đố và xan tham; chư Hiền, Tỷ-kheo tật đố và xan tham... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo lừa đảo và lường gạt; chư Hiền, Tỷ-kheo lừa đảo và lường gạt... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo ngoan mê và quá mạn; chư Hiền, Tỷ-kheo ngoan mê và quá mạn... khó nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo chấp trước thế tục, cố
chấp tư kiến, tánh khó hành xả; chư Hiền, Tỷ-
kheo chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó
hành xả, như vậy là một tánh trở thành khó nói.
Chư Hiền, như vậy được gọi là những tánh khiến
trở thành khó nói.

Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo không thỉnh nguyện: "Mong rằng chư Tôn giả nói với tôi, mong rằng tôi

TỶ KHEO                                           1699

được chư Tôn giả nói!"; Và nếu vị ấy là một người
dễ nói, đầy đủ những đức tánh khiến người ấy trở
thành dễ nói, kham nhẫn, cung kính đón nhận khi
được nghe giảng dạy, thì các vị đồng phạm hạnh nghĩ
rằng, Tỷ-kheo ấy đáng được nói đến, nghĩ rằng Tỷ-
kheo ấy đáng được giáo huấn, nghĩ rằng nên đặt lòng
tin vào người ấy.

Chư Hiền, thế nào là những đức tánh khiến người ấy trở thành dễ nói?

 Chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo không có ác dục, không
bị ác dục chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo không có
ác dục, không bị ác dục chi phối, như vậy là một
đức tánh khiến trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không khen mình chê người; chư Hiền, Tỷ-kheo không khen mình chê người... dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ, không bị phẫn nộ chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân trở thành người hiềm hận; chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ... trở

TỶ KHEO                                          1700

thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân trở thành cố chấp; chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ thốt ra những lời liên hệ đến
phẫn nộ; chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ... trở
thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, không trở lại chống đối vị đã buộc tội mình; chư Hiền, Tỷ- kheo bị buộc tội... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không trở lại chỉ trích vị đã khiển trách mình; chư Hiền, Tỷ- kheo bị buộc tội ... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không trở lại chất vấn vị đã buộc tội mình; chư Hiền, Tỷ- kheo bị buộc tội... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, không
tránh né vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra
ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ, sân hận và bất mãn
của mình, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... trở

TỶ KHEO                                            1701

thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, giải thích thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không hư ngụy và não hại, chư Hiền, Tỷ-kheo không hư ngụy và não hại... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không tật đố và xan tham, chư Hiền, Tỷ-kheo không tật đố và xan tham ... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không khi cuống và lường gạt. Chư Hiền, Tỷ-kheo không khi cuống và lường gạt... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không ngoan mê và quá mạn, chư Hiền, Tỷ-kheo không ngoan mê và quá mạn... trở thành dễ nói.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh dễ hành xả, chư Hiền, Tỷ-kheo không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến, tánh dễ hành xả, như vậy là một đức tánh trở thành dễ nói. Chư Hiền, như vậy được gọi là

TỶ KHEO                                           1702

những đức tánh khiến trở thành dễ nói.

Chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo cần phải tư lượng tự ngã với tự ngã như sau:

 "Người này có ác dục, bị ác dục chi phối nên ta
không ưa người ấy, không thích người ấy. Và nếu
ta có ác dục, bị ác dục chi phối, các người khác sẽ
không ưa ta, không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-kheo
khi biết vậy cần phải phát tâm như sau: "Ta sẽ
không có ác dục, sẽ không bị ác dục chi phối".

 "Người này khen mình chê người, nên ta không
ưa người ấy, không thích người ấy. Và nếu ta khen
mình chê người, các người khác sẽ không ưa ta,
sẽ không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-kheo khi biết
vậy, cần phải phát tâm như sau: "Ta sẽ không
khen mình chê người.

 Người này có phẫn nộ, bị phẫn nộ chi phối, nên ta không ưa người ấy... Ta sẽ không phẫn nộ, không bị phẫn nộ chi phối";

 "Người này phẫn nộ, vì vị phẫn nộ làm nhân trở
thành người hiềm hận nên ta không ưa người ấy...
Ta sẽ không phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân
trở thành người hiềm hận";

TỶ KHEO                                            1703

 "Người này phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở
thành cố chấp nên ta không ưa người ấy... Ta sẽ
không phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân trở
thành cố chấp";

 "Người này phẫn nộ, thốt ra những lời liên hệ đến
phẫn nộ nên Ta không ưa người ấy... Ta sẽ không
phẫn nộ, không thốt ra những lời liên hệ đến phẫn
nộ";

 "Người này bị buộc tội, trở lại chống đối vị đã
buộc tội mình, nên Ta không ưa người ấy... Ta có
bị buộc tội, sẽ không trở lại chống đối vị buộc tội
mình";

 "Người này bị buộc tội, trở lại chất vấn vị đã buộc
tội mình, nên ta không ưa người ấy... Ta có bị
buộc tội, sẽ không trở lại chất vấn vị đã buộc tội
mình";

 "Người này bị buộc tội, tránh né vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ, sân hận, bất mãn của mình, nên ta không ưa người ấy... Ta bị buộc tội sẽ không tránh né vấn đề với một vấn đề khác, không trả lời ra ngoài vấn đề, và không để lộ phẫn nộ, sân hận bất mãn của mình";

TỶ KHEO                                             1704

 "Người này bị buộc tội, không giải thích thỏa mãn
hành động của mình cho vị buộc tội biết nên ta
không ưa người ấy... Ta bị buộc tội, sẽ giải thích
thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội
biết";

 "Người này hư ngụy và não hại nên Ta không ưa người ấy... Ta sẽ không hư ngụy và não hại";

 "Người này tật đố và xan tham nên ta không ưa người ấy... Ta sẽ không tật đố và xan tham";

 "Người này khi cuống và lường gạt nên ta không ưa người ấy... Ta sẽ không khi cuống và lường gạt";

 "Người này ngoan mê và quá mạn nên ta không ưa người ấy... Ta sẽ không ngoan mê và quá mạn";

 "Người này chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến,
tánh khó hành xả nên ta không ưa người ấy, không
thích người ấy. Và nếu ta chấp trước thế tục, cố
chấp tư kiến, tánh khó hành xả, các người khác sẽ
không ưa ta, không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-kheo
khi biết vậy, cần phải phát tâm như sau: "Ta sẽ
không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến,
tánh dễ hành xả".

TỶ KHEO                                           1705

Chư Hiền, ở đây, Tỷ-kheo cần phải quán sát tự ngã với tự ngã như sau:

 "Không biết ta có ác dục, có bị ác dục chi phối
không?" Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết
rằng: "Ta có ác dục và bị ác dục chi phối", thì chư
Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn đoạn trừ các
ác, bất thiện pháp ấy. Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo
quán sát và biết rằng: "Ta không có ác dục, không
bị ác dục chi phối", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải
sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học các
thiện pháp.

 Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phải quán sát tự ngã
với tự ngã như sau: "Không biết ta có khen mình
chê người hay không? Ta không khen mình chê
người... các thiện pháp.

 Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ, bị phẫn nộ chi phối không...? Ta không có phẫn nộ, không bị phẫn nộ chi phối... các thiện pháp.

 Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ, vì phẫn nộ làm
nhân, trở thành có hiềm hận không...? Ta không
có phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân, trở thành
người hiềm hận... các thiện pháp.

TỶ KHEO                                            1706

 Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ làm nhân, trở
thành người cố chấp...? Ta không có phẫn nộ,
không vì phẫn nộ làm nhân, trở thành người cố
chấp... các thiện pháp.

 Lại nữa,... không biết ta có phẫn nộ, thốt ra những
lời liên hệ đến phẫn nộ...? Ta không có phẫn nộ,
không thốt ra những lời liên hệ đến phẫn nộ... các
thiện pháp.

 Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có trở lại
chống đối vị đã buộc tội ta...? Ta bị buộc tội, ta
không trở lại chống vị đã buộc tội ta... các thiện
pháp.

 Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có trở lại
chất vấn vị đã buộc tội ta...? Ta bị buộc tội, ta
không trở lại chất vấn vị đã buộc tội ta ... các thiện
pháp.

 Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có tránh né
vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn
đề, để lộ phẫn nộ, sân hận, bất mãn của ta...? Ta
bị buộc tội, ta không tránh né vấn đề với một vấn
đề khác, không trả lời ngoài vấn đề, và ta không
để lộ sự phẫn nộ, sân hận và bất mãn của ta... các
thiện pháp.

TỶ KHEO                                               1707

 Và lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có giải
thích thỏa mãn hành động của ta cho vị buộc tội
biết... Ta bị buộc tội, Ta có giải thích thỏa mãn
hành động của ta cho vị buộc tội biết... các thiện
pháp.

 Lại nữa, không biết ta có hư ngụy và não hại...? Ta không có hư ngụy và não hại... các thiện pháp.

 Lại nữa, không biết ta có tật đố và xan tham...? Ta không có tật đố và xan tham... các thiện pháp.

 Lại nữa, không biết ta có khi cuống và lường gạt...? Ta không có khi cuống và lường gạt... các thiện pháp.

 Lại nữa... không biết ta có ngoan mê và quá mạn...? Ta không có ngoan mê và quá mạn... các thiện pháp".

 Lại nữa, chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo cần phải quán
sát tự ngã như sau: "Không biết ta có chấp trước
thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó hành xả không?"
Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết rằng: "Ta
có chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó
hành xả", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh
tấn đoạn trừ những ác, bất thiện pháp ấy. Chư

TỶ KHEO                                            1708

Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết rằng: "Ta
không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến,
tánh dễ hành xả", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải
sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện
pháp.

Chư Hiền, nếu trong khi quán sát, Tỷ-kheo thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp chưa được đoạn trừ trong nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn đoạn trừ các ác, bất thiện pháp ấy.

Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp đã được đoạn trừ trong nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện pháp.

Chư Hiền, ví như một phụ nữ hay một đàn ông trẻ tuổi, trong tuổi thanh xuân, tánh ưa trang điểm, tự quán sát mặt mày của mình trong một tấm kính sạch sẽ và trong suốt, hay trong một bát nước trong sáng. Nếu người ấy thấy bụi bặm hay cấu uế trên mặt mình, thì người ấy tinh tấn đoạn trừ bụi bặm hay cấu uế ấy. Nếu người ấy không thấy bụi bặm hay cấu uế trên mặt mình, thì người ấy sẽ hoan hỷ nghĩ rằng: "Thật sự ta được điều tốt đẹp; thật sự ta được thanh tịnh".

Cũng vậy chư Hiền, nếu trong khi quán sát, Tỷ- kheo thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp chưa

TỶ KHEO                                              1709

đoạn trừ ở nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải
tinh tấn đoạn trừ các ác, bất thiện pháp ấy. Chư Hiền,
nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát thấy rõ rằng các ác,
bất thiện pháp đã đoạn trừ ở nội tâm, thì chư Hiền,
Tỷ-kheo ấy phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày
đêm tu học thiện pháp.

Tôn giả Mahamoggallana thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Tôn giả Mahamoggallana.

TỶ KHEO                                             1710

247 Tu tập - Nhìn lại mình - Pháp đưa đến thối đoạ - Kinh THỐI ĐỌA – Tăng II, 88

THỐI ĐỌA – Tăng II, 88

1. Tại đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

- Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận rằng: "Tôi thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây được Thế Tôn gọi là thối đọa. Thế nào là bốn?

-   Tham ái tăng thịnh,
-   Sân tăng thịnh,
-   Si tăng thịnh,
-   Đối với các vấn đề có mặt, không có mặt,
không có tuệ nhãn soi thấu.

TỶ KHEO                                          1711

TỶ KHEO   1712

248 Tu tập - Niệm chết - Kinh NIỆM CHẾT 2 – Tăng IV, 18

NIỆM CHẾT 2 – Tăng IV, 18

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Nàtika, tại Ginjakàvasatha. Tại đấy, Thế Tôn nói với các Tỷ- kheo:

- Niệm chết, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, nhập vào bất tử, cứu cánh là bất tử.

Vậy tu tập niệm chết như thế nào, làm cho sung mãn niệm chết như thế nào để đưa đến quả lớn, lợi ích lớn, nhập vào bất tử, cứu cánh bất tử?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi ngày vừa tàn và đêm vừa an trú, suy tư như sau: "Các nhân duyên đem đến cái chết cho ta rất nhiều:

1. Con rắn có thể cắn ta. Con bò cạp có thể cắn
ta. Hay con rít có thể cắn ta. Do vậy, ta có thể
mệnh chung; như vậy sẽ chướng ngại cho ta.
2. Ta có thể vấp ngã và té xuống.
3. Cơm ta ăn có thể làm ta mắc bệnh khi ăn.
4. Mật có thể khuấy động ta.

TỶ KHEO                                            1713

5. Đàm có thể khuấy động ta.
6. Các gió như kiếm có thể khuấy động ta.
7. Người có thể công kích ta.
8. Hay phi nhân có thể công kích ta, do vậy có thể
làm ta mệnh chung. Như vậy sẽ là chướng ngại
cho ta".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải suy xét như
sau: "Nếu ta còn có những pháp ác, bất thiện chưa
được đoạn tận, nếu ta lỡ mệnh chung đêm nay, chúng
có thể là chướng ngại cho ta ".

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trong khi suy xét
như vậy, biết được như sau: "Ta có những pháp
ác, bất thiện chưa được đoạn tận, nếu ta lỡ mệnh
chung đêm nay, chúng có thể là chướng ngại cho
ta", thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, để đoạn
tận các pháp ác, bất thiện ấy, cần phải tận lực tác
động ước muốn, tinh tấn, tinh cần, nỗ lực, không
có thối chuyển chánh niệm và tỉnh giác. Ví như,
này các Tỷ kheo, áo bị cháy hay đầu bị cháy, thời
để dập tắt áo ấy hay đầu ấy, cần phải tận lực tác
động ước muốn, tinh tấn, tinh cần, nỗ lực, không
có thối chuyển, chánh niệm và tỉnh giác. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, để đoạn tận
các ác, bất thiện pháp ấy, cần phải tận lực tác động

TỶ KHEO                                             1714

ước muốn, tinh tấn, tinh cần, nỗ lực, không có thối
chuyển, chánh niệm, và tỉnh giác.
 Nếu Tỷ-kheo ấy, trong khi suy xét, biết được như
sau: "Ta không có những pháp ác, bất thiện chưa
đoạn tận, nếu ta lỡ mệnh chung đêm nay, chúng
có thể là chướng ngại cho ta". Này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo ấy cần phải sống hoan hỷ hân hoan, ngày
đêm cần phải học tập trong các thiện pháp.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi đêm vừa tàn và ngày vừa an trú, suy tư như sau: "Các nhân duyên đem đến cái chết cho ta rất nhiều: con rắn có thể cắn ta; con bò cạp có thể cắn ta; hay con rít có thể cắn ta. Do vậy, ta có thể mệnh chung. Như vậy sẽ là chướng ngại cho ta. Ta có thể vấp ngã và té xuống. Cơm ta ăn có thể làm ta mắc bệnh khi ăn. Hay mật có thể khuấy động ta, hay đàm có thể khuấy động ta. Các gió như kiếm có thể khuấy động ta. Người hay phi nhân có thể công kích ta. Và như vậy có thể làm ta mệnh chung. Như vậy sẽ là chướng ngại cho ta"

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải suy xét như
sau: "Nếu ta còn những pháp ác, bất thiện chưa được
đoạn tận, nếu ta lỡ mệnh chung trong ngày, chúng có
thể là chướng ngại cho ta".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trong khi suy xét như vậy biết được như sau: "Ta có những pháp ác, bất

TỶ KHEO                                               1715

thiện chưa được đoạn tận, nếu ta lỡ mệnh chung ngày
hôm nay, chúng có thể là chướng ngại cho ta". Này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, để đoạn tận các pháp ác,
bất thiện ấy, cần phải tận lực tác động ước muốn, tinh
cần, tinh tấn, nỗ lực không có thối chuyển, chánh
niệm và tỉnh giác. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy để đoạn tận các ác, bất thiện pháp ấy, cần
phải tận lực tác động ước muốn, tinh tấn, tinh cần,
nỗ lực, không có thối chuyển, chánh niệm và tỉnh
giác.

Nếu vị Tỷ-kheo ấy, trong khi suy xét biết được như sau: "Ta không có những pháp ác, bất thiện chưa được đoạn tận, nếu ta lỡ mệnh chung ngày hôm nay, chúng có thể là chướng ngại cho ta". Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải sống hoan hỷ, hân hoan, ngày đêm cần phải học tập trong các thiện pháp.

Này các Tỷ-kheo, niệm về chết tu tập như vậy làm cho sung mãn như vậy, được quả lớn, được lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, cứu cánh là bất tử.

TỶ KHEO                                             1716

249 Tu tập - Niệm hơi thở - Kinh NGHE PHÁP – Tăng II, 503

NGHE PHÁP – Tăng II, 503

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo thực hành Niệm hơi thở vô hơi thở ra, không bao lâu thể nhập vào bất động.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo muốn không
có nhiều, công việc không có nhiều, nuôi sống
dễ dàng, khéo tri túc với những nhu yếu ở đời,
- Ăn uống ít, không chuyên lo về bao tử;
- Ít thụy miên, chuyên chú trong giác tỉnh;
- Nghe nhiều, thọ trì nhiều, tích lũy điều đã nghe;
các pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện,
có nghĩa, có văn, tán thán Phạm hạnh hoàn toàn
viên mãn thanh tịnh, các pháp ấy, Tỷ-kheo đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc
nhiều lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu
nhờ chánh kiến;
- Quán sát tâm như đã được giải thoát.

TỶ KHEO                                            1717

Thánh tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thực hành Niệm hơi thở vô hơi thở ra, không bao lâu thể nhập vào bất động.

TỶ KHEO                                          1718

250 Tu tập - Niệm hơi thở - Kinh NÓI CHUYỆN – Tăng II, 504

NÓI CHUYỆN – Tăng II, 504

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập Niệm hơi thở vô hơi thở ra, không bao lâu thể nhập vào bất động.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo muốn không
có nhiều, việc làm không có nhiều, nuôi sống
dễ dàng, khéo tri túc với những nhu yếu ở đời;
- Ăn uống ít, không chuyên lo về bao tử;
- Ít thụy miên, chuyên chú vào giác tỉnh;
- Đối với các câu chuyện nghiêm trang, khai
tâm, như câu chuyện về ít dục, câu chuyện về
tri túc, câu chuyện về viễn ly, câu chuyện về
không hội họp, câu chuyện về tinh cần tinh tấn,
câu chuyện về giới, câu chuyện về định, câu
chuyện về tuệ, câu chuyện về giải thoát, câu
chuyện về giải thoát tri kiến, các câu chuyện
ấy, vị ấy có được không khó khăn, có được
không mệt nhọc, có được không phí sức;
- Vị ấy quán sát tâm như đã được giải thoát.

TỶ KHEO                                          1719

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo tu tập Niệm hơi thở vô hơi thở ra, không bao lâu thể nhập vào bất động.

TỶ KHEO                                        1720

251 Tu tập - Quán sát sự vi phạm - Kinh TÔN GIẢ UTTARA – Tăng III, 504

TÔN GIẢ UTTARA –Tăng III, 504

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Mahisavatthu, trên núi Sankheyyaka, tại Dhavajàlikà.

2. Lúc bấy giờ, Tôn giả Uttara bảo các Tỷ-kheo …

- Lành thay, này chư hiền, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự vi phạm của mình.
- Lành thay, này chư Hiền, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự vi phạm của người khác.
- Lành thay, này chư Hiền, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự thành đạt của mình.
- Lành thay, này chư Hiền, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự thành đạt của người khác.

3. Lúc bấy giờ, đại vương Vessavana đang đi từ
phương Bắc đến phương Nam, vì một vài công việc,
đại vương Vessavana nghe Tôn giả Uttara trú ở
Mahisavatth, trên núi Sankheyyaka, tại Dhavajàlikà
thuyết pháp như vậy cho các Tỷ-kheo,: "Lành thay,
này chư Hiền, Tỷ-kheo thường thường quan sát …
sự thành đạt của người khác".

TỶ KHEO                                         1721

4. Rồi đại vương Vessavana như người lực sĩ duỗi
cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi
ra, cũng vậy biến mất ở Mahisavatthu, trên núi
Sankheyyaka, ở Dhavajàlikà và hiện ra trước mặt
chư Thiên ở cõi Ba mươi ba. Rồi đại vương
Vessavana đi đến Thiên chủ Sakka; sau khi đến nói
với Thiên chủ Sakka:

- Ngài có biết chăng, Tôn giả Uttara tại
Mahisavatthu, trên núi trên núi Sankheyyaka, tại
Dhavajàlikà thuyết pháp cho các Tỷ-kheo như sau:
"Lành thay, này chư Hiền, Tỷ-kheo thường thường
quan sát … sự thành đạt của người khác".

5. Rồi Thiên chủ Sakka như người lực sĩ duỗi cánh
tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi ra, cũng
vậy biến mất trước chư Thiên cõi trời Ba mươi ba,
hiện ra ở Mahisavatthu, trên núi trên núi
Sankheyyaka, tại Dhavajàlikà, trước mặt Tôn giả
Uttara. Rồi Thiên chủ Sakka đi đến Tôn giả Uttara;
sau khi đến đảnh lễ tôn giả Uttara rồi đứng một bên.
Đứng một bên, Thiên chủ Sakka nói với Tôn giả
Uttara:

- Thưa Tôn giả, có thật chăng, Tôn giả Uttarra thuyết pháp cho các Tỷ-kheo như sau: "Lành thay, này chư Hiền, Tỷ-kheo thường thường quan sát … sự thành đạt của người khác"? Thưa có vậy, này Thiên chủ.

TỶ KHEO                                              1722

- Thưa Tôn giả, đây là Tôn giả Uttara tự nói hay là lời của Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác?

6. - Vậy này Thiên chủ, ta sẽ làm một ví dụ cho Người. Nhờ ví dụ ở đây, một số những người có trí hiểu rõ ý nghĩa của lời nói.

Ví như, này Thiên chủ, có một đống lúa lớn không
xa làng, hay thị trấn, và quần chúng từ nơi đống lúa
ấy mang lúa đi, hoặc trên đòn gánh, hoặc trong
thùng, hoặc bên hông, hoặc với bàn tay. Này Thiên
chủ, nếu có ai đến đám quần chúng ấy và hỏi như
sau: "Các người mang lúa này từ đâu? " Này Thiên
chủ, đám quần chúng ấy phải đáp như thế nào để có
thể đáp một cách chơn chánh?

- Thưa Tôn giả, đám quần chúng ấy muốn đáp một cách chơn chánh, cần phải đáp như sau: "Thưa Tôn giả, chúng tôi mang lúa từ nơi đống lúa lớn này".

Cũng vậy, này Thiên chủ, điều gì khéo nói, tất cả là
lời nói của Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Chánh Giác. Dựa trên lời ấy, dựa lên trên ấy, chúng
tôi và các người khác nói lên.

7. -Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả! Thật là khéo nói là lời nói này của Tôn giả Uttara: "Tất cả là lời nói của Thế Tôn ấy, bậc A-

TỶ KHEO                                             1723

la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác. Dựa trên lời ấy,
dựa lên trên ấy, chúng tôi và các người khác nói lên".
Một thời, thưa Tôn giả Uttara, Thế Tôn trú ở
Ràjagaha (Vương Xá) tại núi Gijjhakùta, sau khi
Devadatta bỏ đi không bao lâu. Tại đấy, Thế Tôn
nhân việc Devadatta, bảo các Tỷ-kheo:

- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự vi phạm của mình.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự vi phạm của người khác.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự chứng đạt của mình.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự chứng đạt của người khác.

Do bị tám phi diệu pháp chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, này các Tỷ-kheo, Devadatta bị rơi vào đọa
xứ, địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi. Thế nào là tám?

Này các Tỷ-kheo, bị lợi dưỡng chinh phục, tâm bị xâm chiếm, Devadatta bị sanh vào đọa xứ, địa ngục sống tại đấy cả một kiếp, không được cứu khỏi.

Này các Tỷ-kheo, bị không lợi dưỡng chinh phục, … bị danh vọng chinh phục … bị không danh vọng chinh phục … bị cung kính chinh phục … bị không

TỶ KHEO                                             1724

cung kính chinh phục… bị ác dục chinh phục … bị
ác bằng hữu chinh phục, tâm bị xâm chiếm,
Devadatta bị rơi vào đọa xứ, địa ngục, sống tại đấy
cả một kiếp, không được cứu khỏi.

Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chinh
phục lợi dưỡng được sanh khởi … chinh phục không
lợi dưỡng được sanh khởi … chinh phục danh vọng
được sanh khởi … chinh phục không danh vọng
được sanh khởi … chinh phục cung kính được sanh
khởi … chinh phục không cung kính được sanh khởi
… chinh phục ác dục được sanh khởi … chinh phục
ác bằng hữu được sanh khởi …

8. Và này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do duyên mục đích gì cần phải sống chinh phục lợi dưỡng được khởi lên…?

- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
lợi dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc, tổn hại,
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục lợi
dưỡng được khởi lên, như vậy các lậu hoặc tổn
hại, nhiệt não ấy không có mặt.
- Này các Tỷ-kheo, do sống chinh phục không
lợi dưỡng được khởi lên, … danh vọng được
khởi lên … cung kính được khởi lên … không
cung kính được khởi lên … ác dục được khởi
lên … Do sống không chinh phục ác bằng hữu

TỶ KHEO                                          1725

được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại, nhiệt não
sanh khởi. Do sống chinh phục ác bằng hữu
được khởi lên, như vậy các lậu hoặc, tổn hại,
nhiệt não ấy không có mặt.

Này các Tỷ-kheo, do duyên mục đích này, Tỷ-kheo
phải sống chinh phục lợi dưỡng được khởi lên …
không lợi dưỡng được khởi lên … danh vọng được
khởi lên…không danh vọng được khởi lên… cung
kính được khởi lên … không cung kính được khởi
lên … ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được
khởi lên.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau:

9.. "Ta sẽ sống chinh phục lợi dưỡng được khởi lên
… không lợi dưỡng được khởi lên … danh vọng được
khởi lên … không danh vọng được khởi lên … cung
kính được khởi lên … không cung kính được khởi lên
… ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được khởi
lên".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

10. Cho đến, thưa Tôn giả Uttara, trong bốn hội chúng giữa loài người: Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, nam cư

TỶ KHEO                                          1726

sĩ, nữ cư sĩ, pháp môn này không được một ai thiết lập.

Thưa Tôn giả, Tôn giả Uttara hãy học thuộc lòng
pháp môn này. Thưa Tôn giả, Tôn giả Uttara hãy thọ
trì pháp môn này. Thưa Tôn giả, pháp môn này liên
hệ đến mục đích, là căn bản Phạm hạnh.

TỶ KHEO                                         1727

252 Tu tập - Quán sát sự vi phạm của người - Kinh DEVADATTA – Tăng III, 502

DEVADATTA –Tăng III, 502

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) trên núi Gijjhakùta (Linh Thứu) sau khi Devadatta bỏ đi không bao lâu.

2. Tại đấy, nhân việc Devadatta, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
vi phạm của mình.
- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
vi phạm của người khác.
- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
chứng đạt của mình.
- Lành thay, Tỷ-kheo thường thường quan sát sự
chứng đạt của người khác.

Do bị tám phi diệu pháp chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, này các Tỷ-kheo, Devadatta bị rơi vào đọa
xứ, địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không
được cứu khỏi.

TỶ KHEO                                          1728

3. Thế nào là tám?

- Này các Tỷ-kheo, bị lợi dưỡng chinh phục, tâm
bị xâm chiếm, Devadatta bị sanh vào đọa xứ,
địa ngục sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi.
- Này các Tỷ-kheo, bị không lợi dưỡng chinh
phục, … bị danh vọng chinh phục … bị không
danh vọng chinh phục … bị cung kính chinh
phục … bị không cung kính chinh phục… bị ác
dục chinh phục … bị ác bằng hữu chinh phục,
tâm bị xâm chiếm, Devadatta bị rơi vào đọa xứ,
địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi.

4. Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống:

- Chinh phục lợi dưỡng được sanh khởi …
- Chinh phục không lợi dưỡng được sanh khởi
…
- Chinh phục danh vọng được sanh khởi …
- Chinh phục không danh vọng được sanh khởi
…
- Chinh phục cung kính được sanh khởi …
- Chinh phục không cung kính được sanh khởi
…
- Chinh phục ác dục được sanh khởi …

TỶ KHEO                                         1729

- Chinh phục ác bằng hữu được sanh khởi …

Và này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do duyên mục đích gì cần phải sống chinh phục lợi dưỡng được sanh khởi …?

- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
lợi dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục lợi
dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại
nhiệt não ấy không có mặt.
- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
không lợi dưỡng được khởi lên, … danh vọng
được khởi lên … cung kính được khởi lên …
không cung kính được khởi lên … ác dục được
khởi lên …
- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
ác bằng hữu được khởi lên, các lậu hoặc hại
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục ác
bằng hữu khởi lên, như vậy các lậu hoặc tổn
hại nhiệt não ấy không có mặt.

Này các Tỷ-kheo, do duyên mục đích này, Tỷ-kheo
sống chinh phục, lợi dưỡng được khởi lên, … danh
vọng được khởi lên … không danh vọng được khởi
lên…cung kính được khởi lên … không cung kính

TỶ KHEO                                        1730

được khởi lên … ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được khởi lên.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau:

5. "Ta sẽ sống chinh phục lợi dưỡng được khởi lên
… không lợi dưỡng được khởi lên … danh vọng được
khởi lên … không danh vọng được khởi lên … cung
kính được khởi lên … không cung kính được khởi lên
… ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được khởi
lên".

TỶ KHEO                                         1731

6. Trong người nào, này các Tỷ-kheo, hiềm hận được
sanh, trong người ấy, sự kiện nghiệp do mình tạo cần
phải an lập là: "Tôn giả là chủ của nghiệp, là thừa tự
của nghiệp, là khởi nguyên của nghiệp, là bà con của
nghiệp, là chỗ nương tựa của nghiệp. Phàm nghiệp
thiện hay ác được làm Tôn giả sẽ là người thừa tự
nghiệp ấy". Như vậy, trong người ấy, hiềm hận cần
phải được trừ khử.

Này các Tỷ-kheo, có năm trừ khử hiềm hận này, ở đây, hiềm hận khởi lên cho Tỷ-kheo cần phải trừ khử một cách hoàn toàn.

TRỪ KHỬ HIỀM HẬN 2 – Tăng II, 614

1. Ở đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

2. - Này các Hiền giả, có năm trừ khử hiềm hận này, ở đây, hiềm hận khởi lên cho Tỷ-kheo cần

TỶ KHEO                                             1733

phải được trừ khử một cách hoàn toàn. Thế nào là năm?

3. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành không thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, trong người như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải trừ khử.

4. Ở đây, này các Hiền giả, có người khẩu hành
không thanh tịnh, thân hành thanh tịnh, trong người
như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải trừ
khử.

5. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành không
thanh tịnh, khẩu hành không thanh tịnh, nhưng thỉnh
thoảng tâm được mở rộng, tâm được tịnh tín, trong
người như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải
trừ khử.

6. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành không
thanh tịnh, khẩu hành không thanh tịnh, và thỉnh
thoảng không được tâm rộng mở, không được tâm
tịnh tín, trong người như vậy, này các Hiền giả, hiềm
hận cần phải trừ khử.

7. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, và thỉnh thoảng tâm được rộng mở, tâm được tịnh tín, trong người như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải trừ khử.

TỶ KHEO                                            1734

8. Ở đây, này các Hiền giả, người này thân hành không thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh. Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần được trừ khử?

9. Ví như, này các Hiền giả, Tỷ-kheo mặc áo lượm từ
đống rác, thấy một tấm vải (liệng ở đống rác) trên
con đường xe đi, liền lấy chân trái chận lại, lấy chăn
mặt kéo tấm vải cho rộng ra, đoạn nào là đoạn
chánh, làm cho nó có thể sử dụng được rồi cầm lấy
mang đi.

Cũng vậy, này các Hiền giả, người này, với thân hành không thanh tịnh, với khẩu hành thanh tịnh; những cái gì thuộc về thân hành không thanh tịnh; lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; còn những gì thuộc khẩu hành thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy nên tác ý. Như vậy, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

10. Ở đây, này các Hiền giả, người này với khẩu
hành không thanh tịnh, với thân hành thanh tịnh.
Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ
khử?

11. Ví như, này các Hiền giả, một hồ nước đầy bùn và cây lau. Rồi một người đi đến bị nóng nhiệt não, bị nóng bức bách, mệt mỏi, thèm uống nước, khát nước. Người ấy ngụp lặn trong hồ nước ấy, lấy hai

TỶ KHEO                                             1735

tay gạt ra ngoài bùn và lá cây, lấy bàn tay bụm nước lại, uống rồi ra đi.

Cũng vậy, này các Hiền giả, người này, với khẩu hành không thanh tịnh, với thân hành thanh tịnh; những cái gì thuộc về khẩu hành không thanh tịnh; lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; còn những gì thuộc thân hành thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy nên tác ý. Như vậy, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

12. Ở đây, này các Hiền giả, người này với thân hành
không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh,
thỉnh thoảng tâm được rộng mở, tâm được tịnh tín.
Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ
khử?

13. - Ví như, này các Hiền giả, ít nước trong dấu
chân của con bò. Rồi một người đi đến bị nóng nhiệt
não, bị nóng bức bách, mệt mỏi, thèm uống nước,
khát nước. Người ấy suy nghĩ như sau: "Một ít nước
này trong dấu chân con bò, nếu ta uống với núm tay
hay với cái chén, ta sẽ làm nước ấy dao động và di
động, khiến nước không thể uống được. Vậy ta hãy
gieo mình xuống với cả bốn thân phần uống nước rồi
ra đi". Rồi người ấy gieo mình xuống với cả bốn thân
phần, uống nước rồi ra đi.

TỶ KHEO                                             1736

Cũng vậy, này các Hiền giả, người này với thân hành không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh, với tâm thỉnh thoảng được mở rộng và tịnh tín; những cái gì thuộc thân hành không thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; những cái gì thuộc khẩu hành không thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; những cái gì thuộc tâm thỉnh thoảng được rộng mở và sáng suốt, lúc bấy giờ vị ấy nên tác ý. Như vậy trong người ấy hiền hận cần phải trừ khử.

14. Ở đây, này các Hiền giả, người này với thân hành
không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh và
thỉnh thoảng tâm không được rộng mở và tịnh tín.
Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ
khử?

15. - Ví như, này các Hiền giả, có người đau bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, đang đi giữa đường, có làng xa trước mặt, có làng xa sau lưng, nó không có được các đồ ăn thích đáng, nó không có được các dược phẩm trị bệnh thích đáng, không có được sự giúp đỡ thích đáng, không có người hướng dẫn đưa đến tận cuối làng. Một người khác cũng đang đi trên đường thấy người ấy. Người này đối với người ấy khởi lên lòng từ, khởi lên lòng thương tưởng, khởi lên lòng từ mẫn: "Ôi, mong rằng người này được các đồ ăn thích đáng, được các dược phẩm trị bị thích đáng,

TỶ KHEO                                            1737

được các sự giúp đỡ thích đáng, được người hướng dẫn đi đến cuối làng". Vì sao? Vì mong rằng người này ở đây không bị suy tổn, tử vong.

Cũng vậy, này các hiền giả, người này với thân hành
không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh,
lại thỉnh thoảng tâm không được mở rộng và tịnh tín,
người như vậy cần phải khởi lên lòng từ, cần phải
khởi lên lòng thương tưởng, cần phải khởi lên lòng
từ mẫn: "Ôi, mong rằng Tôn Giả này, sau khi đoạn
tận thân ác hành cần phải tu tập thân thiện hành, sau
khi đoạn tận khẩu ác hành cần phải tu tập khẩu thiện
hành, sau khi đoạn tận ý ác hành cần phải tu tập ý
thiện hành". Vì sao? Vì mong rằng Tôn giả ấy sau
thân hoại mạng chung, không sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy trong người ấy hiềm
hận cần phải trừ khử.

16. Ở đây, này các Hiền giả, người này với thân hành
thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, lại thỉnh thoảng
tâm được rộng mở và tịnh tín. Như thế nào, trong
người ấy hiềm hận cần phải trừ khử?

17. Ví như, này các Hiền giả, một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt đẹp đẽ và được nhiều loại cây che bóng. Rồi một người đi đến bị nóng nhiệt não, bị nóng bức bách, mệt mỏi, thèm uống nước,

TỶ KHEO                                            1738

khát nước. Người ấy sau khi lặn xuống trong hồ sen ấy, sau khi tắm rửa, uống nước, nó ra khỏi hồ, liền qua ngồi hay nằm dưới bóng cây.

Cũng vậy, này các hiền giả, người này với thân hành thanh tịnh, với khẩu hành thanh tịnh, lại thỉnh thoảng tâm được cởi mở tịnh tín. Những gì thuộc thân hành thanh tịnh, lúc bấy giờ cần phải tác ý; những gì thuộc khẩu hành thanh tịnh, lúc bấy giờ cần phải tác ý và điều gì thỉnh thoảng tâm được rộng mở và tịnh tín, lúc bấy giờ cần phải được tác ý. Như vậy trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

Này các Hiền giả, có năm trừ khử hiềm hận này, ở đây Tỷ-kheo có hiềm hận khởi lên cần phải trừ khử một cách hoàn toàn.

TỶ KHEO                                             1739

254 Tu tập - Sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446

SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- "Sống theo pháp, sống theo pháp", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo là vị sống theo pháp?

2. - Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thông suốt
pháp tức là Khế kinh, Ứng dụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Vị ấy
dùng trọn cả ngày để học thuộc lòng pháp, bỏ phế
sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào
nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
thông đạt nhiều kinh điển, nhưng không sống
theo pháp.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các người khác một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thông suốt. Vị ấy dùng trọn cả ngày để trình bày pháp cho các người khác, bỏ phế

TỶ KHEO                                           1740

sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đấy gọi là Tỷ-kheo thuyết trình nhiều, nhưng không sống theo pháp.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Vị ấy dùng trọn cả ngày để tụng học, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đọc tụng nhiều, nhưng không sống theo pháp.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm tùy
tiện, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như đã
được học thuộc lòng. Vị ấy dùng trọn cả ngày suy
tầm về pháp, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ
lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây
gọi là Tỷ-kheo suy tầm nhiều, nhưng không sống
theo pháp.

6. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, tức là Khế kinh, Ứng dụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Vị ấy
không dùng trọn cả ngày để học thuộc lòng pháp,
không phế bỏ sống độc cư an tịnh, nỗ lực chuyên
chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, như vậy Tỷ-
kheo sống theo pháp.

TỶ KHEO                                           1741

7. Này Tỷ-kheo, như vậy ta đã thuyết về học thuộc
lòng nhiều, đã thuyết về thuyết trình nhiều, đã thuyết
về thuyết tụng nhiều, đã thuyết về suy tầm nhiều, đã
thuyết về sống theo pháp.

Này Tỷ-kheo, điều gì bậc Đạo Sư cần phải làm cho
các đệ tử vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng
từ khởi lên, các điều ấy, Ta đã làm cho các Thầy.
Này Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những
căn nhà trống. Này Tỷ-kheo, hãy tu Thiền, chớ có
phóng dật, chớ có để về sau sẽ phải hối tiếc. Đấy là
lời giáo giới của Ta cho các Thầy.

TỶ KHEO                                             1742

255 Tu tập - Sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 2 – Tăng II, 448

SỐNG THEO PHÁP 2 – Tăng II, 448

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- "Sống theo pháp, sống theo pháp", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là vị Tỷ kheo sống theo pháp?

2. - Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, tức là Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tăng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng, nhưng
không rõ biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo học thuộc lòng
nhiều, nhưng không sống theo pháp.

3. Lại nữa, đây các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp
cho các người khác một cách rộng rãi như đã được
nghe, như đã học thuộc lòng, nhưng không rõ biết
mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo, thuyết trình nhiều, nhưng không
sống theo pháp.

TỶ KHEO                                           1743

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng, nhưng không rõ biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ- kheo đọc tụng nhiều, nhưng không sống theo pháp.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như được nghe, như
đã được học thuộc lòng, nhưng không rõ biết mục
đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là Tỷ-kheo suy tầm nhiều nhưng không sống theo
pháp.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, tức là Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng
tụng. Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng, và biết
mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo sống theo pháp.

7. Này các Tỷ-kheo, như vậy Ta đã thuyết về học
thuộc lòng nhiều, đã thuyết về thuyết trình nhiều, đã
thuyết về đọc tụng nhiều, đã thuyết về suy tầm nhiều,
đã thuyết về sống theo pháp.

Này các Tỷ-kheo, điều gì bậc Đạo Sư cần phải làm cho các đệ tử, vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng từ khởi lên, các điều ấy, Ta đã làm cho các

TỶ KHEO                                            1744

Thầy. Này các Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những căn nhà trống. Này các Tỷ-kheo, hãy tu Thiền, chớ có phóng dật, chớ có để về sau phải hối tiếc. Đây là lời giáo giới của Ta cho các Thầy.

TỶ KHEO                                         1745

256 Tu tập - Ta cũng là con bò - Kinh SAMÔN – Tăng I, 415

SAMÔN – Tăng I, 415

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba hạnh Sa-môn cần phải
làm này của Sa-môn. Thế nào là ba?
- Thọ trì tăng thượng giới học,
- Thọ trì tăng thượng tâm học,
- Thọ trì tăng thượng tuệ học.
Đây là ba hạnh Sa-môn cần phải làm của Sa-môn.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy học tập như sau:
"Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng giới học.
Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng định học.
Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng tuệ học".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học
tập.
2. Ví như, này các Tỷ-kheo, một con lừa đi theo sau
lưng đàn bò nghĩ rằng: "Ta cũng là con bò, ta cũng
là con bò", nhưng nó không có màu sắc giống như

TỶ KHEO                                          1746

con bò. Nó không có tiếng giống như con bò. Nó
không có chân giống như con bò. Tuy vậy, nó vẫn đi
theo đàn bò, nghĩ rằng: "Ta cũng là con bò, ta cũng
là con bò".
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo đi theo
sau lưng chúng Tỷ-kheo, nghĩ rằng: "Ta cũng là Tỷ-
kheo, ta cũng là Tỷ-kheo". Nhưng vị ấy không có ước
muốn thọ trì tăng thượng giới học như các Tỷ-kheo
khác. Vị ấy không có ước muốn thọ trì tăng thượng
tâm học như các Tỷ-kheo khác. Vị ấy không có ước
muốn thọ trì tăng thượng tuệ học như các Tỷ-kheo
khác. Tuy vậy, vị ấy vẫn đi theo sau lưng chúng Tỷ-
kheo, nghĩ rằng: "Ta cũng là Tỷ-kheo, ta cũng là Tỷ-
kheo".
Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:
"Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để thọ trì tăng
thượng giới học. Sắc bén sẽ là ước muốn chúng ta để
thọ trì tăng thượng tâm học. Sắc bén sẽ là ước muốn
chúng ta để thọ trì tăng thượng tuệ học". Như vậy,
này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                           1747

Thiền định, thiện xảo trong cảnh giới định, thiện xảo trong dẫn phát đến định.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Sàriputta điều phục tâm và Sàriputta không để mình bị tâm điều phục.

TỶ KHEO                                            1749

258 Tu tập - Thường thường quán sát sự vi phạm của người - Kinh DEVADATTA – Tăng III, 502

DEVADATTA –Tăng III, 502

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) trên núi Gijjhakùta (Linh Thứu) sau khi Devadatta bỏ đi không bao lâu.

2. Tại đấy, nhân việc Devadatta, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự vi phạm của mình.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự vi phạm của người khác.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự chứng đạt của mình.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thường
thường quan sát sự chứng đạt của người khác.

Do bị tám phi diệu pháp chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, này các Tỷ-kheo, Devadatta bị rơi vào đọa
xứ, địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không
được cứu khỏi.

TỶ KHEO                                          1750

3. Thế nào là tám?

- Này các Tỷ-kheo, bị lợi dưỡng chinh phục, tâm
bị xâm chiếm, Devadatta bị sanh vào đọa xứ,
địa ngục sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi.
- Này các Tỷ-kheo, bị không lợi dưỡng chinh
phục, … bị danh vọng chinh phục … bị không
danh vọng chinh phục … bị cung kính chinh
phục … bị không cung kính chinh phục… bị ác
dục chinh phục … bị ác bằng hữu chinh phục,
tâm bị xâm chiếm, Devadatta bị rơi vào đọa xứ,
địa ngục, sống tại đấy cả một kiếp, không được
cứu khỏi.

4. Lành thay, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống:

- Chinh phục lợi dưỡng được sanh khởi …
- Chinh phục không lợi dưỡng được sanh khởi
…
- Chinh phục danh vọng được sanh khởi …
- Chinh phục không danh vọng được sanh khởi
…
- Chinh phục cung kính được sanh khởi …
- Chinh phục không cung kính được sanh khởi
…
- Chinh phục ác dục được sanh khởi …

TỶ KHEO                                         1751

- Chinh phục ác bằng hữu được sanh khởi …

Và này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do duyên mục đích gì cần phải sống chinh phục lợi dưỡng được sanh khởi …?

- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
lợi dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục lợi
dưỡng được khởi lên, các lậu hoặc tổn hại
nhiệt não ấy không có mặt.
- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
không lợi dưỡng được khởi lên, … danh vọng
được khởi lên … cung kính được khởi lên …
không cung kính được khởi lên … ác dục được
khởi lên …
- Này các Tỷ-kheo, do sống không chinh phục
ác bằng hữu được khởi lên, các lậu hoặc hại
nhiệt não sanh khởi. Do sống chinh phục ác
bằng hữu khởi lên, như vậy các lậu hoặc tổn
hại nhiệt não ấy không có mặt.

Này các Tỷ-kheo, do duyên mục đích này, Tỷ-kheo
sống chinh phục, lợi dưỡng được khởi lên, … danh
vọng được khởi lên … không danh vọng được khởi
lên…cung kính được khởi lên … không cung kính

TỶ KHEO                                        1752

được khởi lên … ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được khởi lên.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau:

5. "Ta sẽ sống chinh phục lợi dưỡng được khởi lên
… không lợi dưỡng được khởi lên … danh vọng được
khởi lên … không danh vọng được khởi lên … cung
kính được khởi lên … không cung kính được khởi lên
… ác dục được khởi lên … ác bằng hữu được khởi
lên".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                         1753

259 Tu tập - Thẩm sát pháp đúng thời có 6 lợi ích - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:

TỶ KHEO                                           1754

- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các
khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong
rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.

TỶ KHEO                                            1755

- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một
ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.
Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                           1756

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.
- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được

TỶ KHEO                                             1757

giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.
5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ

TỶ KHEO                                            1758

được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh
tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

TỶ KHEO                                              1759

260 Tu tập - Tâm cần được tu tập thế nào - Kinh XUẤT GIA – Tăng IV, 382

XUẤT GIA – Tăng IV, 382

1. - Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau:

13. "Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập như
khi xuất gia.
14. Các pháp bất thiện được sanh không có chinh
phục tâm và tồn tại.
15. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng vô thường.
16. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng vô ngã.
17. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng bất tịnh.
18. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng nguy hại.
19. Sau khi biết được thế giới thăng bằng và không
thăng bằng, tâm chúng ta sẽ được thực hành
tích tập với tưởng ấy.
20. Sau khi biết được thế giới sanh khởi và đoạn
diệt, tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập
với tưởng ấy.

TỶ KHEO                                           1760

21. Sau khi biết được thế giới tập khởi và chấm dứt,
tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng ấy.
22. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng đoạn tận.
23. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng ly tham.
24. Tâm chúng ta sẽ được thực hành tích tập với
tưởng đoạn diệt."

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

3. Khi nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được:

12. Tâm thực hành tích tập như khi xuất gia.
13. Và các pháp bất thiện sanh khởi không chinh
phục tâm và an trú.
14. Và tâm được thực hành tích tập với tưởng vô
thường.
15. Và tâm được thực hành tích tập với tưởng vô
ngã.
16. Và tâm được thực hành tích tập với tưởng nguy
hại.
17. Sau khi biết thế giới thăng bằng và không
thăng bằng, tâm được thực hành tích tập với
tưởng ấy.

TỶ KHEO                                             1761

18. Sau khi biết thế giới sanh khởi và đoạn diệt,
tâm được thực hành tích tập với tưởng ấy.
19. Sau khi biết thế giới tập khởi và chấm dứt, tâm
được thực hành tích tập với tưởng ấy.
20. Tâm được thực hành tích tập với tưởng đoạn
tận.
21. Tâm được thực hành tích tập với tưở

TỶ KHEO                                           1762

Này các Tỷ-kheo, đây là bảy căn bản để được tán thán.

TỶ KHEO                                      1764

262 Tu tập - Tâm tha thiết tu học - Kinh THÙ DIỆU SỰ 1 – Tăng III, 327

THÙ DIỆU SỰ 1 –Tăng III, 327

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, tại Jetavana,
trong khu vườn ông Ànathapindika. Bấy giờ Tôn giả
Sàriputta vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đi vào
Sàvavatthì để khất thực. Tôn giả Sàriputta suy nghĩ
như sau: "Thật là quá sớm để đi khất thực ở Sàvatthì,
vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo".
Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến khu vườn của các du sĩ
ngoại đạo, sau khi đến khu vườn của các du sĩ ngoại
đạo, sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo
những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những
lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một
bên.

2. Lúc bấy giờ, các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi tụ
họp và câu chuyện sau đây được khởi lên: "Này chư
Hiền, ai sống mười hai năm hành trì Phạm hạnh viên
mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo
đáng được tán thán". Rồi Tôn giả Sàriputta không
tùy hủy, không chỉ trích lời nói của các du sĩ ngoại
đạo ấy; không tùy hỷ, không chỉ trích, từ chỗ ngồi
đứng dậy và ra đi với ý nghĩ: "Ta sẽ rõ biết ý nghĩa
này từ Thế Tôn".

TỶ KHEO                                            1765

3. Rồi Tôn giả Sàriputta, sau khi khất thực ở Sàvatthì
xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở
về, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Sàriputta bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng, con đắp y, cầm y bát, đi vào Sàvatthì để khất thực. Rồi bạch Thế Tôn, con suy nghĩ như sau: "Thật là quá sớm để đi khất thực ở Sàvatthì, vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo". Rồi bạch Thế Tôn, con đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo; sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi, con ngồi xuống một bên. Lúc bấy giờ, bạch Thế Tôn, các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi tụ họp và câu chuyện sau đây được khởi lên: "Này chư Hiền, ai sống mười hai năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo đáng được tán thán". Rồi bạch Thế Tôn, con không tùy hỷ, không chỉ trích lời nói của các du sĩ ngoại đạo ấy; không tùy hỷ, không chỉ trích, con từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi với ý nghĩ: "Ta sẽ rõ biết ý nghĩa này từ Thế Tôn".

TỶ KHEO                                              1766

- Bạch Thế Tôn, trong Pháp và Luật này, có thể nêu rõ một Tỷ-kheo đáng được tán thán, hoàn toàn do đếm số năm chăng?

- Này Sàriputta, trong Pháp, và Luật này, không có thể nêu rõ một Tỷ-kheo đáng được tán thán, hoàn toàn do đếm số năm. Bảy sự thù diệu này, này Sàriputta, sau khi với thắng trí, Ta tự chứng ngộ, chứng đạt, an trú, và tuyên thuyết. Thế nào là bảy?

4. Ở đây, này Sàriputta,

- Tỷ-kheo tha thiết hành trì học pháp và trong
tương lai khát vọng hành trì học pháp;
- Tha thiết quán pháp và trong tương lai khát
vọng quán pháp;
- Tha thiết nhiếp phục lòng dục và trong tương
khát vọng nhiếp phục lòng dục;
- Tha thiết Thiền tịnh, trong tương lai khát vọng
Thiền tịnh;
- Tha thiết tinh cần tinh tấn và trong tương lai
khát vọng tinh cần tinh tấn;
- Tha thiết niệm tuệ và trong tương lai khát vọng
niệm tuệ;
- Tha thiết thể nhập tri kiến và trong tương lai
khát vọng thể nhập tri kiến.

TỶ KHEO                                          1767

Này Sàriputta, bảy thù diệu sự này được Ta tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt, an trú và tuyên thuyết.

5. Thành tựu bảy thù diệu sự này, này Sàriputta, Tỷ-
kheo, nếu trong mười hai năm hành trì Phạm hạnh
viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-
kheo đáng được tán thán!".

Nếu trong hai mười bốn năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ- kheo đáng được tán thán!"

Nếu trong ba mươi sáu năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo đáng được tán thán!".

Nếu trong bốn mươi tám năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ- kheo đáng được tán thán!"

THÙ DIỆU SỰ 2 –Tăng III, 330

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở Kosambì, tại khu vườn Ghosita. Rồi Tôn giả Ànanda vào buổi sáng đắp y,

TỶ KHEO                                           1768

cầm y bát, đi vào Kosambì để khất thực. Tôn giả
Ànanda suy nghĩ: "Thật là quá sớm để đi khất thực ở
Kosambì, vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ
ngoại đạo". Rồi Tôn giả Ànanda đi đến khi vườn của
các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, nói lên với các du
sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm, sau khi
nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền
ngồi xuống một bên.

2-3. ... (Giống như 2-3 của kinh trên, chỉ khác Tôn giả Ànanda thế cho Tôn giả Sàriputta)... Thế nào là bảy?

4. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo:

- Có lòng tin,
- Có lòng xấu hổ,
- Có lòng sợ hãi,
- Có nghe nhiều,
- Có tinh cần tinh tấn,
- Có chánh niệm,
- Có trí tuệ.

Bảy thù diệu sự này, này Ànanda, được Ta tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt, an trú và tuyên thuyết.

TỶ KHEO                                           1769

5. Thành tựu bảy thù diệu sự này, này Ànanda, Tỷ-
kheo nếu trong mười hai năm hành trì Phạm hạnh
viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói" Vị Tỷ-
kheo đáng được tán thán!".

Nếu trong hai mười bốn năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ- kheo đáng được tán thán!"

Nếu trong ba mươi sáu năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo đáng được tán thán!".

Nếu trong bốn mươi tám năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ- kheo đáng được tán thán!"

TỶ KHEO                                          1770

263 Tu tập - Tâm được khéo léo tu tập - Kinh MÁT LẠNH – Tăng III, 249

MÁT LẠNH –Tăng III, 249
1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không có thể chứng ngộ vô thượng thanh lương.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:
- Khi nào cần phải hạn chế tâm, khi ấy không
hạn chế tâm;
- Khi nào tâm cần phải phấn chấn, khi ấy, lại
không phấn chấn tâm;
- Khi nào tâm cần phải làm cho hoan hỷ, khi ấy
lại không làm tâm hoan hỷ;
- Khi nào tâm cần phải trú xả, quán sát, khi ấy
lại không làm cho tâm trú xả quán sát;
- Xu hướng về hạ liệt;
- Hoan hỷ thân kiến.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không có thể chứng ngộ vô thượng thanh lương.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có
thể chứng ngộ vô thượng thanh lương. Thế nào là
sáu?

TỶ KHEO                                         1771

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:
- Khi nào tâm cần phải hạn chế, khi ấy hạn chế
tâm;
- Khi nào tâm cần phải phấn chấn, khi ấy phấn
chấn tâm;
- Khi nào tâm cần phải làm cho hoan hỷ, khi ấy
làm cho tâm hoan hỷ.
- Khi nào tâm cần phải trú xả, quán sát, khi ấy
làm tâm trú xả, quán sát;
- Xu hướng về thù thắng;
- Hoan hỷ Niết-bàn.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
có thể chứng ngộ vô thượng thanh lương.

TỶ KHEO                                        1772

264 Tu tập - Tâm được khéo léo tu tập - Kinh VÔ NGẠI GIẢI – Tăng III, 325

VÔ NGẠI GIẢI –Tăng III, 325

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không bao lâu, với thắng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú bốn vô ngại giải.

2. Thế nào là bảy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Khi nào tâm thụ động, như thật rõ biết: "Đây là
tâm ta thụ động";
- Khi nào tâm muội lược, như thật rõ biết: "Nội
tâm ta muội lược";
- Khi nào tâm tán loạn, hướng ngoại, như thật
rõ biết: " Tâm ta tán loạn, hướng ngoại”.
- Vị ấy nhận thức được các thọ khởi lên, nhận
thức được các thọ an trú, nhận thức được các
thọ đi đến tiêu diệt;
- Vị ấy nhận thức được các tưởng khởi lên, nhận
thức được các tưởng an trú, nhận thức được các
tưởng tiêu diệt;

TỶ KHEO                                          1773

- Vị ấy nhận thức được các tầm khởi lên, nhận
thức được các tầm an trú, nhận thức được các
tầm tiêu diệt.
- Đối với các pháp thích hợp hay không thích
hợp, đối với các pháp hạ liệt hay thù thắng, đối
với các pháp dự phần đen hay dự phần trắng,
vị ấy khéo nắm giữ tướng, khéo tác ý, khéo thọ
trì, khéo thể nhập với trí tuệ.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo không bao lâu, với thắng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú bốn vô ngại giải.

3. Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Sàriputta với thắng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú bốn vô ngại giải. Thế nào là bảy?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Sàriputta khi nào tâm thụ
động, như thật rõ biết: "Đây là tâm ta thụ động"; khi
nào tâm muội lược, như thật rõ biết: "Nội tâm ta
muội lược";... (như trên, số 2,... chứng đạt và an trú
bốn vô ngại giải).

TỶ KHEO                                             1774

265 Tu tập - Tín, tàm, quý, văn, tấn, niệm, tuệ - Kinh THÀNH TRÌ – Tăng III, 426

THÀNH TRÌ –Tăng III, 426

1. - Này các Tỷ-kheo, khi nào một thành trì biên địa của vua được khéo trang bị với bảy trang bị của một thành trì, và bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, thành trì biên địa ấy được gọi là không bị chinh phục bởi quân địch ở bên ngoài và kẻ đồng minh phản nghịch ở bên trong.

Thế nào là được khéo trang bị với bảy trang bị của một thành trì?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có một cột trụ đâm sâu vào đất, khéo đào sâu, không bị dao động, không bị lay chuyển. Với trang bị thành trì thứ nhất này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có một đường thông hào sâu và rộng. Với trang bị thành trì thứ hai này là thành trì biên địa của

TỶ KHEO                                               1775

vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có một đường chạy vòng xung quanh vừa cao và vừa rộng. Với trang bị thành trì thứ ba này của một thành trì, là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều vũ khí được cất chứa như Salàkam (cung tên) và Jevanìyam (cây lao) với trang bị thành trì thứ tư này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều quân đội đồn trú, như những người cưỡi voi, những người cưỡi ngựa, những người cưỡi xe, những người cầm cung, những người cầm cờ, các quan lo chỗ ở, các lính lo vấn đề lương thực, những người con vua dõng mãnh, những bộ đội xung kích, đội voi lớn, các dũng sĩ, các binh sĩ mặc áo giáp, những người con của các nô tỳ. Với trang bị thành trì thứ năm này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                             1776

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua, có người giữ cửa thành là người hiền trí, thông minh, có trí, ngăn chặn những người lạ mặt, cho vào những người quen biết. Với sự trang bị thành trì thứ sáu này là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có bức thành vừa cao vừa rộng, ngoài mặt
có trét vôi hồ. Với sự trang bị thành trì thứ bảy này
là thành trì biên địa của vua được khéo trang bị, để
bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự
những người bên ngoài.

Với bảy loại trang bị thành trì này, thành trì được xem là được khéo trang bị.

Thế nào là bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều cỏ, củi, nước được tích trữ để
những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo
ngại, được lạc trú và để chống cự những người bên
ngoài.

TỶ KHEO                                              1777

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều lúa và lùa mì để những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để chống cự những người bên ngoài.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có cất chứa nhiều mè, đậu, các loại giả đậu
và ngũ cốc để những người ở trong thành... để chống
cự những người bên ngoài.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều dược phẩm, như thục tô, sanh tô, dầu, mật, đường bánh, muối để những người ở trong thành... để chống cự những người bên ngoài.

Bốn loại đồ ăn này, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Khi nào, này các Tỷ-kheo, một thành trì biên địa của vua, được khéo trang bị với bảy món trang bị này của một thành trì và bốn loại đồ ăn có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, thành trì biên địa ấy được gọi là không bị chinh phục với quân địch ở bên ngoài và kẻ đồng minh phản nghịch ở bên trong.

 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử thành tựu với bảy diệu pháp và bốn Thiền thuộc

TỶ KHEO                                             1778

tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không
khó khăn, có được không mệt nhọc, có được
không phí sức, thời này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử
này được gọi là không bị Ma chinh phục, không
bị ác chinh phục.

Vị ấy thành tựu bảy pháp gì?

13. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một cột trụ đâm sâu vào đất, khéo đóng,
không bị dao động, không bị lay chuyển để bảo vệ
những người ở trong thành và để chống cự những
người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn". Với lòng tin làm cột trụ, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không có tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ nhất này, vị ấy được thành tựu.

14. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một con đường thông hào, vừa sâu và
rộng để bảo vệ những người ở trong thành và để
chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                                1779

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng xấu
hổ. Vị ấy xấu hổ vì thân làm ác, vì miệng nói ác, vì
ý nghĩ ác. Vị ấy xấu hổ vì thân làm ác, vì miệng nói
ác, vì ý nghĩ ác. Vị ấy xấu hổ vì bị rơi vào các ác, bất
thiện pháp. Lấy xấu hổ làm con đường thông hào,
này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập
thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân
thanh tịnh. Với diệu pháp thứ hai này, vị ấy được
thành tựu.

15. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có một con đường vòng chung quanh, vừa
cao vừa rộng để bảo vệ những người ở trong thành
và để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng sợ
hãi, sợ hãi vì thân làm ác, vì miệng nói ác, vì ý nghĩ
ác. Vị ấy sợ hãi vì bị rơi vào các ác, bất thiện pháp.
Lấy sợ hãi làm con đường đi vòng xung quanh,
này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập
thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân
thanh tịnh. Với diệu pháp thứ ba này, vị ấy được
thành tựu.

16. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều vũ khí được cất chứa, như cung tên
và cây lao để bảo vệ những người ở trong thành và
để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                               1780

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử là người nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất chứa điều đã được nghe. Những pháp nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, nói lên Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Các pháp như vậy được nghe nhiều, được thọ trì, được đọc cho thành thục, được ý khéo tùy quán, được khéo thể nhập với tri kiến. Lấy nghe nhiều làm vũ khí, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ tư này, vị ấy được thành tựu.

17. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có nhiều quân đội đồn trú, như những người cưỡi voi, những người cưỡi ngựa, những người cưỡi xe, những người cầm cung, những người cầm cờ, những quan lo chỗ ở, các lính lo vấn đề lương thực, những người con vua dõng mãnh, những bộ đội xung kích, đội voi lớn, các dũng sĩ, các binh sĩ mặc áo giáp, những con của nô tỳ, để bảo vệ những người ở trong thành và để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Lấy tinh tấn làm quân đội, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử sống có chánh

TỶ KHEO                                               1781

niệm thành tựu tối thắng niệm tuệ, nhớ đến và tùy
niệm việc làm đã lâu ngày. Với niệm làm người giữ
cửa thành, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất
thiện, tu tập thiện pháp, từ bỏ có tội, tu tập không tội,
gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ sáu này,
vị ấy được thành tựu.

18. Ví như, này các Tỷ kheo, trong thành trì biên địa
của vua có người giữ cửa thành là người hiền trí
thông minh, có trí, ngăn chặn những người lạ mặt,
cho vào những người quen biết để bảo vệ những
người ở trong thành và để chống cự những người ở
bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ kheo, Thánh đệ tử sống có
chánh niệm, thành tựu tối thắng niệm tuệ, nhớ đến
và tùy niệm việc làm đã lâu ngày, lời nói đã lâu ngày.
Với niệm làm người giữ cửa thành, này các Tỷ
kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện pháp,
từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh
tịnh. Với diệu pháp thứ sáu này, vị ấy được thành
tựu.

19. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có bức thành vừa cao vừa rộng, ngoài mặt
trét vôi hồ để bảo vệ những người ở trong thành và
để chống cự những người bên ngoài.

TỶ KHEO                                                1782

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự Thánh thể nhập vào con đường đưa đến đoạn tận khổ đau. Với trí tuệ làm lớp vôi hồ trét bên ngoài, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ bất thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội, gìn giữ tự thân thanh tịnh. Với diệu pháp thứ bảy này, vị ấy được thành tựu.

Với bảy diệu pháp này, vị ấy thành tựu.

Thế nào là bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức?

20. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều cỏ, củi, nước được tích trữ để
những người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo
ngại, được lạc trú và để chống những người bên
ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử ly dục, ly
pháp bất thiện, chứng đạt và an trú sơ Thiền, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ để tự
mình được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và
để bước vào Niết-bàn.

21. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa của vua có cất chứa nhiều lúa và lúa mì để những

TỶ KHEO                                               1783

người ở trong thành được an vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú để chống cự những người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm, để tự mình được an vui, không phải lo ngại, được lạc trú và để bước vào Niết-bàn.

22. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có cất chứa nhiều mè, đậu, các loại giả đậu
và ngũ cốc để những người trong thành được an vui,
khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để chống cự những
người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do ly hỷ trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt và an trú Thiền thứ ba để tự mình được an vui, khỏi phải lo ngại, được lạc trú và để bước vào Niết-bàn.

23. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong thành trì biên địa
của vua có nhiều dược phẩm được cất chứa ví như
thục tô, dầu, mật, đường bánh, muối để những người
trong thành được an vui, người bên ngoài.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử, do đoạn lạc, do đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ

TỶ KHEO                                            1784

trước, chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ
không lạc, xả niệm thanh tịnh, để tự mình được an
vui, khỏi sự lo ngại, được lạc trú và để bước vào
Niết-bàn.

Bốn Thiền này thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh đệ tử thành tựu bảy
diệu pháp này và bốn Thiền này, thuộc tăng thượng
tâm, hiện tại lạc trú, có được không khó khăn, có
được không mệt nhọc, có được không phí sức, này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đệ tử không bị ma
chinh phục, không bị ác chinh phục.

TỶ KHEO                                         1785

266 Tu tập - Tín, tấn, niệm, định, tuệ - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng II, 319

CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng II, 319

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này. Thế nào là năm?

2. Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là tín lực?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là tín lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tấn lực?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh
cần tinh tấn, từ bỏ các pháp bất thiện, thành tựu các
thiện pháp, nỗ lực kiên trì tinh tấn, không từ bỏ gánh
nặng đối với thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là tấn lực.

TỶ KHEO                                             1786

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là niệm lực?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có chánh
niệm, thành tựu tối thắng niệm và tuệ. Vị ấy nhớ và
gợi lại trong trí nhớ những điều đã nói và đã làm lâu
ngày về trước. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi
là niệm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định lực?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ly các dục, ly các bất thiện pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm lạc thọ, được các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt và an trú Thiền thứ ba. Đoạn lạc đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước, chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là định lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ lực?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự thể nhập bậc

TỶ KHEO                                             1787

Thánh vào con đường đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ- kheo, đây gọi là tuệ lực.

Này các Tỷ-kheo, các pháp này là năm lực.

TỶ KHEO                                        1788

267 Tu tập - Tín, tấn, tàm, quý, niệm, định, tuệ - Kinh CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT – Tăng III, 277

CÁC SỨC MẠNH RỘNG THUYẾT –Tăng III, 277

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy sức mạnh này.

2. Thế nào là bảy?

- Tín lực, tấn lực, tàm lực, quý lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín lực?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng tin,
tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn".
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tín lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tấn lực?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, làm sanh khởi các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không có bỏ rơi gánh

TỶ KHEO                                             1789

nặng đối với các pháp thiện. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tấn lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tàm lực?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng xấu
hổ với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, xấu hổ
vì đã thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các Tỷ-
kheo, đây gọi là tàm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là quý lực?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng sợ
hãi, sợ hãi đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ
sợ hãi vì thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là quý lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là niệm lực?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đầy đủ niệm,
thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức nhớ, tùy niệm những
điều làm đã lâu, nói đã lâu. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là niệm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định lực?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử ly dục, ly các pháp ác bất thiện... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là định lực.

TỶ KHEO                                             1790

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ lực?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có trí tuệ, có
trí tuệ về sanh diệt, thành tựu Thánh thể nhập (quyết
trạch) đưa đến chơn chánh đoạn diệt khổ đau. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là tuệ lực.

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là bảy pháp.

Tín lực và tấn lực,
Tàm lực và quý lực,
Niệm lực và định lực,
Và tuệ lực thứ bảy;
Tỷ-kheo với lực này,
Sống hiền trí an lạc,
Như lý suy tư pháp,
Quán rõ đích trí tuệ,
Như ngọn lửa tàn diệt,
Với tâm được giải thoát.

TỶ KHEO                                            1791

268 Tu tập - Từ, bi, hỷ, xả - Kinh PHẠM THIÊN TRÚ – Tăng IV, 627

PHẠM THIÊN TRÚ – Tăng IV, 627

1. Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các nghiệp được tư niệm, được làm, được tích tập, nếu không cảm thọ (kết quả) thời không có chấm dứt, dầu quả ấy thuộc trong đời hiện tại, hay thuộc trong đời sau.

Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các nghiệp được tư niệm, được làm, được tích tập, nếu không cảm thọ (kết quả) thời khổ không chấm dứt.

Vị Thánh đệ tử ấy, này các Tỷ-kheo, như vậy từ bỏ
tham, từ bỏ sân, từ bỏ si, tỉnh giác, chánh niệm, với
tâm câu hữu với từ, an trú biến mãn một phương;
cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba,
cũng vậy phương thứ tư, như vậy phía trên, phía
dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô
biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với
từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy
biết rõ như sau: "Trước kia, tâm này của ta là nhỏ,
không tu tập. Nhưng nay, tâm này của ta là vô
lượng, khéo tu tập. Lại nữa, phàm nghiệp gì được
làm có giới hạn, nay nó sẽ không sống trong giới
hạn ấy nữa".

TỶ KHEO                                            1792

Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, nếu đứa trẻ này, từ tuổi trẻ trở lên tu tập từ tâm giải thoát, nó có thể làm nghiệp ác không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

- Do không làm điều ác, nó có cảm giác khổ hay không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn. Không làm điều ác, bạch Thế Tôn, từ đâu nó sẽ cảm giác khổ được?

2. Này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát này cần phải
tu tập bởi nữ nhân hay nam nhân. Này các Tỷ-kheo,
thân này không bị nam nhân hay nữ nhân cầm lấy rồi
mang đi. Này các Tỷ-kheo, con đường phải chết
này ở giữa những tư tưởng. Vị ấy rõ biết như sau:
"Phàm ác nghiệp nào do ta làm từ trước với cái
thân do nghiệp làm ra này, tất cả cần phải cảm thọ
ở đây, nó không thể theo ta và được hiện hữu về
sau". Như vậy, này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát
được tu tập đưa đến không có trở lui, đối với Tỷ-
kheo có trí tuệ, có được trong đời này, nhưng vị ấy
chưa thể nhập sự giải thoát hơn thế nữa.

3. Với tâm câu hữu với bi... với tâm hầu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, vị ấy biến mãn một phương và an trú, như vậy phương thứ hai, như vậy phương

TỶ KHEO                                               1793

thứ ba, như vậy phương thứ tư. Như vậy phía trên, phía dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy biết rõ như sau: "Trước kia, tâm này của ta là nhỏ, không tu tập. Nhưng nay, tâm này của ta là vô lượng, khéo tu tập. Lại nữa, phàm nghiệp gì được làm có giới hạn, nó sẽ không đứng trong giới hạn ấy nữa".

Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, nếu đứa trẻ này, từ tuổi trẻ trở lên tu tập xả tâm giải thoát, nó có thể làm nghiệp ác không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

- Do không làm điều ác, nó có cảm giác khổ hay không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn. Không làm điều ác, bạch Thế Tôn, từ đâu nó sẽ cảm giác khổ được.

4. Này các Tỷ-kheo, xả tâm giải thoát này cần phải tu tập bởi nữ nhân hay nam nhân. Này các Tỷ-kheo, thân này không bị nam nhân hay nữ nhân cầm lấy rồi đem đi. Này các Tỷ-kheo, con người phải chết này ở giữa những tư tưởng. Vị ấy rõ biết như sau: "Phàm ác nghiệp nào do ta làm từ trước với cái thân do nghiệp làm ra này, tất cả cần phải cảm thọ ở đây,

TỶ KHEO                                             1794

nó không thể theo và được hiện hữu về sau". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, xả tâm giải thoát này được tu
tập, đưa đến không có trở lui, đối với Tỷ-kheo có trí
tuệ, có được trong đời này, nhưng vị ấy chưa thể
nhập sự giải thoát hơn thế nữa.

TỶ KHEO                                            1795

269 Tu tập - Từ, bi, hỷ, xả - Kinh TỪ 1 – Tăng II, 58

TỪ 1 – Tăng II, 58

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người với tâm cùng khởi với từ, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Phạm
chúng Thiên. Một kiếp, này các Tỷ kheo, là tuổi
thọ vô lượng của chư Thiên ở Phạm chúng Thiên.

 Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư

TỶ KHEO                                            1796

Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.
 Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không
nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
với tâm cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với
hỷ … với tâm cùng khởi với xả, biến mãn một
phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng
vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như
vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết
thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú
biến mãn với tâm cùng khởi với bi... với hỷ... với xả,
quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quang âm
Thiên. Hai kiếp, là thọ mạng của các chư Thiên ở
Quang âm Thiên...

TỶ KHEO                                             1797

- … được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Biến
tịnh Thiên. Bốn kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư
Thiên ở Biến tịnh Thiên...
- … được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quảng
quả Thiên. Năm kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư
Thiên ở cõi Quảng quả Thiên...

 Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ của chư Thiên ấy, sau khi sống trọn vẹn
tuổi thọ của chư Thiên ấy, đi đến địa ngục, đi đến
bàng sanh, đi đến ngạ quỷ.
 Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của
chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn trong hiện hữu ấy.
Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc thù, đây là sự thù
thắng, đây là sự sai khác giữa Thánh đệ tử có
nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp,
tức là vấn đề sanh thú.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỪ 2 – Tăng II, 61

 Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                            1798

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có tâm cùng khởi với từ, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Ở đây, về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Này các Tỷ-kheo, sự sanh khởi này không có chung cùng các hàng phàm phu.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người với tâm cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với hỷ … với tâm cùng khởi với xả, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với bi... với hỷ... với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Ở đây, về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là

TỶ KHEO                                              1799

ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh hoạn, là
hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là vô ngã.
Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng
trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Này các Tỷ-
kheo, sự sanh khởi này không có chung cùng các
hàng phàm phu.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                            1800

270 Tu tập - Từ, bi, hỷ, xả, 4 niệm xứ theo 7 định - Kinh PHÁP LƯỢC THUYẾT – Tăng III, 683

PHÁP LƯỢC -Tăng III, 683

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Lành thay! bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy thuyết
pháp vắn tắt cho con, sau khi nghe pháp của Thế Tôn,
con sẽ sống một mình, an tịnh, không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần.

- Như vậy, ở đây, một số người ngu si, thỉnh cầu Ta, sau khi pháp được giảng, họ nghĩ Ta là người họ cần phải đi theo.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thuyết pháp vắn tắt cho con, Thiện Thệ hãy thành phố vắn tắt. Con có thể hiểu được ý nghĩa lời của Thế Tôn thuyết giảng. Con có thể trở thành kẻ thừa tự lời Thế Tôn thuyết giảng.

2.- Vậy này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

TỶ KHEO                                            1801

"Nội tâm ta sẽ an trú, khéo vững trú. Các pháp ác,
bất thiện khởi không có xâm chiếm tâm và không có
chân đứng". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải
học tập.

3. Này Tỷ-kheo, khi nào nội tâm của Thầy được an
trú, khéo vững trú, các pháp ác, bất thiện sanh khởi
xâm chiếm tâm và có chân đứng, khi ấy, này Tỷ-
kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Từ tâm giải thoát sẽ được ta tu tập, làm cho sung
mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ địa, được
làm cho kiên trì, được làm cho tích tập, được khéo
tinh cần thực hành". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy
cần phải học tập.

4. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

8. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
9. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
10. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
11. Cần phải tu tập có hỷ.
12. Cần phải tu tập không hỷ.
13. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
14. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

TỶ KHEO                                           1802

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Bi tâm giải thoát sẽ được Thầy tu tập … Hỷ tâm
giải thoát sẽ được Thầy tu tập … Xả tâm giải thoát
sẽ được Thầy tu tập, làm cho sung mãn, làm thành
cỗ xe, làm thành căn cứ địa, được làm cho kiên trì,
được làm cho tích tập, được khéo tinh cần thực
hành". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học
tập.

5. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

8. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
9. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
10. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
11. Cần phải tu tập có hỷ.
12. Cần phải tu tập không hỷ.
13. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
14. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

TỶ KHEO                                          1803

"Ta sẽ sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

6. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

8. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
9. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
10. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
11. Cần phải tu tập có hỷ.
12. Cần phải tu tập không hỷ.
13. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
14. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Ta sẽ sống quán thọ trên các cảm thọ … quán tâm
trên các tâm … quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời".
Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

7. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

TỶ KHEO                                          1804

8. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
9. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
10. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
11. Cần phải tu tập có hỷ.
12. Cần phải tu tập không hỷ.
13. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
14. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập,
được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ-
kheo, chỗ nào, chỗ nào Thầy đi, chỗ ấy Thầy đi được
an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ đứng, chỗ ấy Thầy
đứng được an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ ngồi, chỗ
ấy Thầy ngồi được an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ
nằm, chỗ ấy Thầy sẽ nằm được an ổn.

8. Tỷ-kheo ấy, được Thế Tôn giáo giới với bài giáo giới này, từ chỗ ngồi, đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Tỷ-kheo ấy sống một mình, thanh tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu chứng đạt được mục đích mà các thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đây là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Vị ấy rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành. Những

TỶ KHEO                                           1805

việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Tỷ-kheo ấy trở thành một vị A-la-hán.

TỶ KHEO                                            1806

271 Tu tập - Đoạn tận - 3 ái và 3 mạn - Kinh KHÁT ÁI – Tăng III, 263

KHÁT ÁI –Tăng III, 263

 Này các Tỷ-kheo, ba khát ái và ba mạn này cần
phải đoạn diệt.
- Thế nào là ba khát ái cần phải đoạn diệt? - Dục ái,
hữu ái, phi hữu ái. Ba khát ái này cần phải đoạn
diệt.
- Thế nào là ba mạn cần phải đoạn diệt? - Mạn, tùy
mạn, quá mạn. Ba mạn này cần phải đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo đã được tận ba
khát ái và ba mạn này, vị này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là Tỷ-kheo đã chặt đứt khát ái, đã giải tỏa kiết sử,
do chơn chánh hiện quán mạn kiêu, đã đoạn tận khổ
đau.

TỶ KHEO                                               1807

272 Tu tập - Đúng thời -                     Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:
- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các

TỶ KHEO                                           1808

khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong
rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một

TỶ KHEO                                            1809

ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.
Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.

TỶ KHEO                                           1810

- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.

TỶ KHEO                                             1811

5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ
được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh

TỶ KHEO                                             1812

tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

TỶ KHEO                                              1813

273 Tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Khema – Tương III, 230

Khema – Tương III, 230

1) Một thời, nhiều Tỷ-kheo Trưởng lão sống ở Kosambi, tại vườn Ghosita.

2) Lúc bấy giờ, Tôn giả Khemaka trú tại vườn Badarica, bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3) Rồi các Tỷ-kheo Trưởng lão, vào buổi chiều, từ chỗ tịnh cư đứng dậy và gọi Tôn giả Dàsaka:

- Hãy đến đây, này Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đế

TỶ KHEO                                         1814

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo Trưởng lão, đi đến Tôn giả Khemaka, sau khi đến...

- Các bậc Trưởng lão, này Hiền giả, nói với Hiền giả
như sau: "Này Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ
uẩn này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm
thủ uẩn này, Tôn giả Khemaka quán có cái gì là tự
ngã hay ngã sở không?"

9) -Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn
này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm thủ
uẩn này, này Hiền giả, tôi không quán cái gì là tự ngã
hay ngã sở cả.

10) Rồi Tôn giả Dàsaka đi đến các Tỷ-kheo Trưởng lão; sau khi đến, nói với các Tỷ-kheo Trưởng lão:

- Tỷ-kheo Khemaka, thưa chư Hiền, đã nói như sau:
"Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn
này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm thủ
uẩn này, này Hiền giả, tôi không quán cái gì là tự ngã
hay ngã sở cả!"

11) - Hãy đến đây, Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đến Tỷ-
kheo Khemaka; sau khi đến, nói với Tỷ-kheo
Khemaka như sau: "Các vị Trưởng lão, này Hiền giả
Khemaka, nói với Hiền giả như sau: ‘Hiền giả
Khemaka, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn này, tức

TỶ KHEO                                             1816

là sắc thủ uẩn...thức thủ uẩn. Trong năm thủ uẩn
này, nếu Tôn giả Khemaka không quán cái gì là tự
ngã hay ngã sở cả, thời Tôn giả Khemaka là vị A-la-
hán, các lậu hoặc đã được đoạn tận".

12) -Thưa vâng, chư Hiền giả.

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo Trưởng lão, đi đến Tôn giả Khemaka...

- Này Hiền giả Khemaka, các bậc Tỷ-kheo Trưởng
lão nói với Hiền giả như sau: "Thưa Hiền giả, Thế
Tôn có nói đến năm thủ uẩn này, tức là sắc thủ uẩn...
thức thủ uẩn. Nếu Tôn giả Khemaka, trong năm thủ
uẩn này, không quán cái nào là tự ngã hay ngã sở,
thời Tôn giả Khemaka là bậc A-la-hán, đã đoạn tận
các lậu hoặc".

13). .. - Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ
uẩn này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm
thủ uẩn này, này Hiền giả, tôi không quán cái gì là tự
ngã hay ngã sở cả. Nhưng tôi không phải là bậc A-
la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Và thưa Hiền giả,
trong năm thủ uẩn này, dầu cho tôi có chứng được:
"Tôi là", tuy vậy tôi cũng không quán: "Cái này là
tôi".

TỶ KHEO                                             1817

14) Rồi Tôn giả Dàsaka đi đến Tỷ-kheo Trưởng lão... nói với các Tỷ-kheo Trưởng lão:

- Tỷ-kheo Khemaka, thưa chư Hiền, đã nói như sau: "Thưa Hiền giả, Thế Tôn có nói đến năm thủ uẩn này, tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn. Trong năm thủ uẩn này, thưa Hiền giả, tôi không quán cái gì là ngã hay là ngã sở. Tuy vậy, tôi không phải là bậc A-la- hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Và thưa Hiền giả, trong năm thủ uẩn, dầu cho tôi chứng được: "Tôi là", tuy vậy tôi cũng không quán: " Cái này là tôi ".

15) Hãy đến đây, Hiền giả Dàsaka! Hãy đi đến Tỷ-
kheo Khemaka; sau khi đến, hãy nói với Tỷ-kheo
Khemaka: Thưa Hiền giả Khemaka, các Tỷ-kheo
Trưởng lão nói với Hiền giả như sau: "Này Hiền giả
Khemaka, cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", là cái gì?
Hiền giả nói: "Tôi là sắc?" Hiền giả nói: "Tôi là
khác sắc?. ..; Hiền giả nói: "Tôi là thức?"; Hiền giả
nói: "Tôi là khác thức?". Này Hiền giả Khemaka, cái
mà Hiền giả nói: "Tôi là", là cái gì?"

16) - Thưa vâng.

Tôn giả Dàsaka vâng đáp các Tỷ-kheo Trưởng lão, đi đến Tôn giả Khemaka...

TỶ KHEO                                             1818

17) - Thôi vừa rồi, Hiền giả Dàsaka chạy qua, chạy lại như thế này để làm gì? Hãy đem gậy lại đây! Ta sẽ đi đến các Tỷ-kheo Trưởng lão!

18) Rồi Tôn giả Khemaka chống gậy đi đến các Tỷ-
kheo Trưởng lão; sau khi đến, nói lên với các Tỷ-
kheo Trưởng lão những lời chào đón hỏi thăm; sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu,
liền ngồi xuống một bên.

19) Các Tỷ-kheo Trưởng lão nói với Tôn giả Khemaka đang ngồi một bên:

- Này Hiền giả Khemaka, cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", là cái gì? Hiền giả nói: "Tôi là sắc?"; Hiền giả nói: "Tôi là khác sắc"... "là thọ... là tưởng... là các hành"...; Hiền giả nói: "Tôi là thức?"; Hiền giả nói: "Tôi là khác thức?"; Này Hiền giả Khemaka, cái mà Hiền giả nói: "Tôi là", cái mà Hiền giả nói "Tôi là", là cái gì?

20) - Thưa chư Hiền, tôi không nói: "Tôi là sắc". Tôi không nói: "Tôi là khác sắc"... "là thọ... là tưởng... là các hành"... Tôi không nói: "Tôi là thức". Tôi cũng không nói: "Tôi là khác thức". Dầu rằng, này các Hiền giả, Tôi có chứng được (tư tưởng): "Tôi là", nhưng tôi không có quán: "Cái này là tôi".

TỶ KHEO                                                 1819

21) Ví như, này chư Hiền, hương thơm của hoa sen xanh, hay hoa sen hồng, hay hoa trắng, nếu có người nói: "Hương thuộc về lá hay thuộc về sắc, hay thuộc về nhụy hoa", nói như vậy có nói đúng không?

- Thưa không, này Hiền giả.

- Vậy chư Hiền, trả lời như thế nào là trả lời một cách đúng đắn?

Chư Hiền, hương là của hoa. Trả lời như vậy là trả lời một cách đúng đắn.

22) Cũng vậy, này chư Hiền, tôi không nói: "Tôi là
sắc"; tôi không nói: "Tôi là khác sắc"... "Tôi là thọ"...
"Tôi là tưởng"... "Tôi là các hành"... Tôi không nói:
"Tôi là thức". Tôi không nói: "Tôi là khác thức".
Nhưng này chư Hiền, dầu rằng đối với năm thủ uẩn
của tôi được có này, tôi không có quán: "Cái này là
tôi".

23) Dầu cho đối với vị Thánh đệ tử, này chư Hiền, năm hạ phần kiết sử đã được đoạn tận, nhưng vị ấy còn nghĩ: "Đối với năm thủ uẩn, vẫn còn dư tàn tế nhị". Dư tàn kiêu mạn "Tôi là", dư tàn dục "Tôi là", dư tàn tùy miên "Tôi là" chưa được vị ấy đoạn trừ. Vị ấy sau một thời gian, sống quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi,

TỶ KHEO                                                1820

đây là sắc đoạn diệt. Đây là thọ... Đây là tưởng... Đây là các hành... Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức đoạn diệt"

24) Vì rằng vị ấy sống, quán sự sanh diệt trong năm
thủ uẩn này, các dư tàn ngã mạn (?) "Tôi là", các
dư tàn ngã dục "Tôi là", các dư tàn ngã tùy miên (?)
"Tôi là", mà vị ấy chưa được đoạn trừ, nay đi đến
đoạn tận.

25) Này chư Hiền, ví như một tấm vải nhớp nhúa
dính bụi, những người chủ giao nó cho một người
thợ giặt. Người thợ giặt sau khi nhồi nó, đập nó trong
nước muối, hay trong nước tô đã, trong nước phân
bò rồi giặt sạch nó trong nước trong. Dầu cho tấm
vải ấy nay được sạch sẽ, trong trắng, nhưng nó vẫn
còn dư tàn mùi muối hay mùi tô đã, hay mùi phân
bò. Người thợ giặt giao lại tấm vải cho những người
chủ. Những người chủ đem bỏ nó vào trong một cái
hòm có ướp hương thơm. Như vậy cái dư tàn mùi
muối hay mùi tô đã bay mùi phân bò chưa được đoạn
tận, nay được đoạn trừ.

26-27) Cũng vậy, này chư Hiền, dầu cho vị Thánh đệ tử đã đoạn tận năm hạ phần kiết sử, nhưng với vị ấy, cái dư tàn trong năm thủ uẩn, dư tàn ngã mạn "Tôi là", dư tàn ngã dục "Tôi là", dư tàn ngã tùy miên: "Tôi là" chưa được đoạn trừ. Vị ấy sau một

TỶ KHEO                                             1821

thời gian, sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ
uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc
đoạn diệt. Đây là thọ... đây là tưởng... đây là các
hành... đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức
đoạn diệt". Vì rằng vị ấy sống tùy quán sự sanh diệt
trong năm thủ uẩn này nên các dư tàn trong năm thủ
uẩn này, ngã mạn "Tôi là", ngã dục "tôi là", ngã tùy
miên "Tôi là" chưa được đoạn tận nay đi đến đoạn
trừ.

28) Khi được nói vậy, các Tỷ-kheo Trưởng lão nói với Tôn giả Khemaka:

- Không phải chúng tôi vì muốn phiền nhiễu Tôn giả Khemaka mà chúng tôi hỏi. Nhưng vì chúng tôi nghĩ rằng: "Tôn giả Khemaka có thể giải đáp, thuyết giảng, trình bày, xác chứng, khai triển, phân tích, hiển lộ một cách rộng rãi giáo lý của Thế Tôn".

29) Và rồi Tôn giả Khemaka đã giải đáp, thuyết giảng, trình bày, xác chứng, khai triển, phân tích, hiển lộ một cách rộng rãi giáo lý của Thế Tôn.

30) Tôn giả Khemaka thuyết giảng như vậy. Các Tỷ- kheo Trưởng lão hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Khemaka giảng.

TỶ KHEO                                             1822

31) Trong khi lời dạy này được nói lên, khoảng sáu mươi Tỷ-kheo được tâm giải thoát khỏi các lậu hoặc, kể cả Tôn giả Khemaka.

TỶ KHEO                                          1823

274 Tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh THIỀN – Tăng IV, 173

THIỀN – Tăng IV, 173

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng:

- "Y chỉ nơi sơ Thiền, các lậu hoặc được diệt
tận".
- "Y chỉ vào Thiền thứ hai, các lậu hoặc được
diệt tận".
- "Y chỉ vào Thiền thứ ba, các lậu hoặc được diệt
tận".
- "Y chỉ vào Thiền thứ tư, các lậu hoặc được diệt
tận".
- "Y chỉ vào Không vô biên xứ...
- "Y chỉ vào Thức vô biên xứ...
- "Y chỉ vào Vô sở hữu xứ...
- "Y chỉ vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ, các lậu
hoặc được đoạn tận".

2. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng: "Y chỉ vào sơ Thiền, các lậu hoặc được đoạn tận", như vậy được nói đến. Do duyên gì, được nói đến như vậy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục... chứng và trú sơ Thiền.

TỶ KHEO                                          1824

Vị ấy, ở đây đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khách lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã. Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy.

Sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp áy, vị ấy
hướng dẫn đến giới bất tử: "Đây là tịch tịnh, đây là
thù thắng, tức là sự chỉ tức tất cả hành, sự từ bỏ tất
cả sanh y, sự diệt tận khát ái, ly tham, đoạn diệt Niết-
bàn". Vị ấy trú ở đây đạt đến sự diệt tận các lậu
hoặc.

Nếu không diệt tận các lậu hoặc, với pháp ái ấy, với
pháp hỷ ấy, do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, là vị
hóa sanh, tại đấy chứng được Niết-bàn, không còn
trở lui thế giới này nữa.

Ví như người bắn cung, hay đệ tử người bắn cung,
tập bắn trên một hình nộm bằng cỏ hay trên đống đất
sét, rồi người ấy có thể trở thành một người bắn xa,
bắn nhanh, bắn thủng qua vật dày lớn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục... chứng đạt và an trú sơ Thiền. Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán

TỶ KHEO                                               1825

là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khác lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã. Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy, sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy, sau khi tránh né tâm khỏi những pháp ấy, vị ấy hướng dẫn đến giới bất tử: "Đây là tịch tịnh, đây là thù thắng, tức là sự chỉ tức tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, sự diệt tận khát ái, ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn". Vị ấy trú ở đây, đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc. Nếu không diệt tận các lậu hoặc, với pháp ái ấy, với pháp hỷ ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là vị hóa sanh, tại đấy chứng được Niết-bàn, không còn trở lui thế giới này nữa.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói y chỉ vào sơ Thiền, các lậu hoặc được đoạn tận, như vậy được nói đến. Do duyên này, được nói đến.

3. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng y chỉ Thiền thứ hai...
y chỉ Thiền thứ ba... y chỉ Thiền thứ tư, các lậu hoặc
được đoạn tận, như vậy được nói đến. Do duyên gì
được nói đến?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn tận lạc,
đoạn tận khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước,
chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc, xả niệm, thanh tịnh.

TỶ KHEO                                              1826

Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khách lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã.

Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy, sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp áy, vị ấy hướng dẫn đến giới bất tử: "Đây là tịch tịnh, đây là thù thắng, tức là sự chỉ tức tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, sự diệt tận khát ái, ly tham, đoạn diệt Niết- bàn". Vị ấy trú ở đây, đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc.

Nếu không diệt tận các lậu hoặc, với pháp ái ấy, với
pháp hỷ ấy, do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, là vị
hóa sanh, tại đấy chứng được Niết-bàn, không còn
trở lui thế giới này nữa.

Ví như người bắn cung, hay đệ tử người bắn cung
tập bắn trên một hình nộm bằng cỏ hay trên đống đất
sét, rồi người ấy có thể trở thành một người bắn xa,
bắn nhanh, bắn thủng qua vật dày lớn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn tận lạc... chứng đạt và an trú sơ Thiền... thứ tư. Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về sắc, thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành, thuộc về thức, các pháp ấy, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là mụt

TỶ KHEO                                               1827

nhọt, là mũi tên, là va chạm, là tật bệnh, là khác lạ, là biến hoại, là trống không, là vô ngã.

Vị ấy tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy, sau khi tránh né tâm mình khỏi những pháp ấy.

Sau khi tránh né tâm khỏi những pháp ấy, vị ấy hướng dẫn đến giới bất tử: "Đây là tịch tịnh, đây là thù thắng, tức là sự chỉ tức tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, sự diệt tận khát ái, ly tham, đoạn diệt, Niết- bàn". Vị ấy trú ở đây, đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc.

Nếu không diệt tận các lậu hoặc, với pháp ái ấy, với
pháp hỷ ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy
là vị hóa sanh, tại đấy chứng được Niết-bàn, không
còn trở lui thế giới này nữa.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói y chỉ vào sơ Thiền, thứ hai... thứ tư, các lậu hoặc được đoạn tận, như vậy được nói đến. Do duyên này, được nói đến.

4. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng: "Y chỉ vào Không vô biên xứ Thiền, các lậu hoặc được đoạn tận, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như vậy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vượt khỏi các sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt các chướng ngại tưởng, không tác ý đến tưởng sai biệt, biết rằng: "Hư không

TỶ KHEO                                                1828

là vô biên", chứng đạt và an trú Không vô biên xứ. Vị ấy ở đây, đối với cái gì thuộc về thọ, thuộc về tưởng, thuộc về hành... vị ấy... do đoạn t

TỶ KHEO                                         1829

Như vậy, xa cho đến các tưởng Thiền chứng, cho đến như vậy Td96 Tf Td31>Tj9.60001 0 Td/F15 2F.96 864.d/ ch

TỶ KHEO                                           1830

275   Tu tập - Đầu đuôi của sự tu tập - Kinh Vị Giữ Giới – Tương III, 298

Vị Giữ Giới – Tương III, 298

1) Một thời, Tôn giả Sàriputta (Xá-lợi-phất) và Tôn giả Mahà Kotthika trú ở Bàrànasi (Ba-la-nại), tại Isipatana (Chư Tiên đọa xứ), vườn Lộc Uyển.

2-3) Rồi Tôn giả Mahà Kotthika, vào buổi chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả Sàriputta... thưa như sau:

-- Thưa Hiền giả Sàriputta, những pháp gì Tỷ-kheo giữ giới cần phải như lý tác ý?

4) -- Này Hiền giả Kotthika, Tỷ-kheo giữ giới cần
phải như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ,
bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau,
người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

5) Thế nào là năm? Tức là sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn,
tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này Hiền
giả Kotthika, vị Tỷ-kheo giữ giới cần phải như lý tác
ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ, bệnh hoạn, ung
nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau, người lạ, hủy hoại,
rỗng không, vô ngã.

TỶ KHEO                                            1831

6) Này Hiền giả, sự kiện này xảy ra: Tỷ-kheo giữ giới do như tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả Dự lưu.

7) -- Với Tỷ-kheo đã chứng quả Dự lưu, này Hiền giả Sàriputta, những pháp gì cần phải như lý tác ý?

8-9) -- Với Tỷ-kheo đã chứng quả Dự lưu, này Hiền
giả Kotthika, cần phải như lý tác ý năm thủ uẩn là
vô thường, khổ, bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất
hạnh, ốm đau, người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô
ngã.

Sự kiện này có thể xảy ra, này Hiền giả, Tỷ-kheo Dự lưu, do như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả Nhứt lai.

10) -- Nhưng Tỷ-kheo Nhứt lai, này Hiền giả Sàriputta, phải như lý tác ý các pháp gì?

11) -- Tỷ-kheo Nhứt lai, này Hiền giả Kotthika, cần
phải như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ,
bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau,
người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

Sự kiện này có thể xảy ra, này Hiền giả, Tỷ-kheo Nhứt lai, do như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả Bất lai.

TỶ KHEO                                            1832

12) -- Nhưng Tỷ-kheo Bất lai, này Hiền giả Sàriputta, cần phải như lý tác ý những pháp gì?

13-15) -- Tỷ-kheo Bất lai, này Hiền giả Kotthika, cần
phải như lý tác ý năm thủ uẩn là vô thường, khổ,
bệnh hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau,
người lạ, hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

Sự kiện này có thể xảy ra, này Hiền giả, Tỷ-kheo Bất lai, do như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường... vô ngã, có thể chứng được quả A-la-hán.

16) -- Nhưng vị A-la-hán, này Hiền giả Sàriputta, cần phải như lý tác ý các pháp gì?

17) -- Vị A-la-hán, này Hiền giả Kotthika, cần phải
như lý tác ý năm thủ uẩn này là vô thường, khổ, bệnh
hoạn, ung nhọt, mũi tên, bất hạnh, ốm đau, người lạ,
hủy hoại, rỗng không, vô ngã.

18) Với vị A-la-hán, này Hiền giả, không có gì phải
làm nữa, hay không có phải thêm gì nữa trong công
việc làm. Nhưng sự tu tập, làm cho sung mãn những
pháp này sẽ đưa đến hiện tại lạc trú và chánh niệm
tỉnh giác.

Vị Có Nghe – Tương III, 300

TỶ KHEO                                            1833

(Hoàn toàn như kinh trước, chỉ thay thế vị có nghe cho vị giữ giới ).

TỶ KHEO                                         1834

276 Tu tập - Đối trị hôn trầm - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396

NGỦ NGỤC –Tăng III, 396

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, tại vườn Nai.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha.

Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy
Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong
làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha. Thấy
vậy, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay co
lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy, Thế Tôn biến mất
giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, rừng
Bhesakalà, ở vườn Nai, rồi hiện ra trước mặt Tôn giả
Mahàmoggallàna, tại làng Kallavàlamutta, giữa dân
chúng Magadha. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn; sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả
Mahàmoggallàna.

TỶ KHEO                                           1835

- Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục? Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục?

- Thưa phải, bạch Thế Tôn.

2. - Do vậy, này Moggallàna, khi nào Thầy trú có
tưởng và thụy miên xâm nhập Thầy, chớ có tác ý đến
nó, chớ có tưởng nhiều đến nó. Sự kiện này có xảy
ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn
diệt.

3. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna, với tâm của
Thầy, hãy tùy tầm, tùy tứ, với ý hãy tùy quán pháp
như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Sự
kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên
ấy được đoạn diệt.

4. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy đọc
tụng pháp một cách rộng rãi, như đã được nghe, như
đã được học thuộc lòng. Sự kiện này có xảy ra, do
Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

5. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy kéo hai lỗ tai của Thầy, và lấy tay xoa bóp tay chân. Sự

TỶ KHEO                                           1836

kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

6. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy từ
chỗ ngồi, đứng dậy lấy nước chùi mắt, nhìn về phía
chân trời và nhìn lên các sao lấp lánh. Sự kiện này
có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được
đoạn diệt.

7. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy tác ý
đến quang tưởng và an trú vào tưởng ban ngày. Như
ban ngày, ban đêm cũng vậy. Như ban đêm, ban ngày
cũng vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không có hạn
chế. Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

8. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy trú
tâm trên chỗ kinh hành, với tưởng trước mặt và sau
lưng, với căn hướng nội, với ý không hướng ngoại.
Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

9. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy nằm như dáng nằm con sư tử, về phía hông bên phải, hai

TỶ KHEO                                            1837

chân gác lên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý với
tưởng thức dậy. Và khi thức dậy, này Moggallàna,
Thầy hãy thức dậy thật mau, nghĩ rằng: "Ta sẽ trú,
không có chú tâm đến lạc nằm ngủ, lạc nằm xuống
một bên, lạc thụy miên". Như vậy, này Moggallàna,
Thầy cần phải học tập.

10. Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau:
"Không say sưa trong cao mạn, ta sẽ đi đến thăm các
gia đình". Này Moggallàna, như vậy các Thầy sẽ học
tập.

- Này Moggallàna, nếu Tỷ-kheo say sưa trong
cao mạn đi đến thăm các gia đình. Trong các
gia đình, này Moggallàna, người ta có nhiều
công việc phải làm. Do vậy, người ta không có
tác ý đến Tỷ-kheo đã đi đến. Ở đây, Tỷ-kheo
ấy có thể suy nghĩ: "Nay, ai đã chia rẽ ta với
gia đình này. Các người này không ưa thích gì
ta".
- Như vậy, do không được gì, vị ấy nản chí, vị
ấy giao động. Do giao động, vị ấy không phòng
hộ, do không phòng hộ, tâm rời xa Thiền định.

 Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau: "Ta sẽ không nói lời khiêu khích". Như vậy, này Moggallàna, Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                          1838

- Khi nào có lời khiêu khích, này Moggallàna,
thời chờ đợi là nhiều lời qua tiếng lại.
- Khi nào có nhiều lời qua tiếng lại, thời có dao
động.
- Với người có dao động, thời không có phòng
hộ.
- Với người không có phòng hộ, tâm rời xa
Thiền định.

 Này Moggallàna, Ta không tán thán tất cả sự liên
hệ, nhưng không phải Ta không tán thán tất cả sự
liên hệ. Thật vậy, này Moggallàna, Ta không tán
thán các vị xuất gia có sự liên hệ với các gia chủ.
 Nhưng với các trú xứ ít tiếng ồn, ít tiếng động,
thoát khỏi hơi thở của nhiều người, những chỗ ở
cô độc xa vắng loài Người, thích hợp cho đời sống
Thiền tịnh, Ta tán thán sự liên hệ với những trú
xứ như vậy.

11. Được nghe nói như              vậy,   Tôn    giả Mahàmoggallàna bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến cứu cánh mục đích, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu

TỶ KHEO                                            1839

cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người?

- Này Moggallàna, ở đây, Tỷ-kheo được nghe như
sau: "Không nên thiên chấp tất cả pháp". Này
Moggallàna, vị Tỷ-kheo được nghe như sau: "Không
nên thiên chấp tất cả pháp". Vị ấy thắng tri tất cả
pháp; do thắng tri tất cả pháp, vị ấy liễu tri tất cả
pháp.

 Do liễu tri tất cả pháp, phàm có cảm thọ gì
được cảm giác, lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, vị ấy trú tùy quán vô thường đối với các
cảm thọ ấy. Vị ấy trú tùy quán ly tham. Vị ấy
trú tùy quán đoạn diệt. Vị ấy trú tùy quán từ bỏ.
 Do vị ấy trú tùy quán vô thường trong các cảm
thọ, do vị ấy trú tùy quán ly tham, do vị ấy tùy
quán đoạn diệt, do vị ấy trú tùy quán từ bỏ, nên
không chấp thủ một cái gì ở đời.
 Do không chấp thủ nên không lo âu.
 Do không tham đắm nên tự mình nhập Niết-
bàn. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã
thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui
trong trạng thái này nữa".

Này Moggallàna, cho đến như vậy, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến mục đích cứu cánh, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi

TỶ KHEO                                            1840

các ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, chớ có sợ hãi các công đức.

Này các Tỷ-kheo, đồng nghĩa với an lạc chính là các
công đức. Ta thắng tri rằng, này các Tỷ-kheo, các
công đức được làm lâu ngày có quả dị thục, có sự
hình thành khả ái, khả hỷ, khả ý lâu ngày. Trong bảy
năm Ta tu tập từ tâm, sau khi tu tập từ tâm bảy năm,
trong bảy thành kiếp hoại kiếp, Ta không trở lui lại
thế giới này.

- Khi thế giới ở trong thành kiếp, này các Tỷ-
kheo, Ta đi đến thế giới Quang Âm Thiên.
- Khi thế giới ở trong kiếp hoại, Ta sanh ra trong
Phạm cung trống không. Ở đấy, này các Tỷ-
kheo, Ta là Phạm thiên, là Đại phạm thiên, vị
Chiến thắng, vị Vô năng thắng, vị Biến tri, vị
Tự tại.
- Ba mươi sáu lần, này các Tỷ-kheo, Ta là Thiên
chủ Sakka.
- Nhiều lần bảy lần, Ta là vị Chuyển luân vương
theo Chánh pháp, là vị Pháp vương, bậc Chiến
thắng bốn phương, đạt được sự thanh bình cho
quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Này các Tỷ-

TỶ KHEO                                           1841

kheo, Ta có bảy loại châu báu này, như là xe
báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, gia
chủ báu và cư sĩ báu là thứ bảy. Ta có hơn một
ngàn người con trai, này các Tỷ-kheo, là những
bậc anh hùng, dõng mãnh, đánh tan địch quân.
Và khi ta chiến thắng quả đất này, xa cho đến
bờ biển, Ta trị vì quả đất này không dùng
trượng, không dùng đao, đúng với Chánh pháp.

Hãy xem quả dị thục,
Của các việc công đức,
Của các việc hiền thiện,
Với kẻ tìm an lạc.
Này Tỷ-kheo, Ta tu,
Từ tâm trong bảy năm,
Trong bảy thành hoại kiếp,
Không trở lại thành kiếp,
Ta đạt Quang Âm thiên,
Khi thế giới hoại kiếp
Sanh Phạm cung trống rỗng.
Bảy lần, Ta đóng vai,
Đại Phạm thiên, Tự tại,
Trong ba mươi sáu lần,
Làm Thiên chủ Thiên giới.
Ta làm vua Chuyển luân,
Chủ tể cõi Diêm-phù.
Bậc Sát-ly quán đảnh,

TỶ KHEO                                        1842

Bậc chủ tể loài Người,
Ta chiến thắng đất này,
Không với trượng, với kiếm,
Không bạo lực, đúng pháp,
Đối mọi người bình đẳng,
Ta trị vì đúng pháp,
Trên cõi đất tròn này.
Ta khiến các gia đình,
Giàu lớn, tài sản lớn,
Họ hưởng mọi dục lạc,
Ta đầy đủ bảy báu,
Chư Phật thương tưởng đời,
Khéo dạy điều như vậy.
Đấy là nhân đại sự,
Được gọi là Địa vương.
Ta là vua, huy hoàng,
Bảo vệ nhiều tài sản,
Có thần lực, danh xưng,
Vương chủ rừng Diêm-phù,
Ai nghe, không tịnh tín?
Trừ các loại ác sanh,
Do vậy muốn lợi ích,
Cầu vọng sự lớn mạnh,
Hãy kính trọng diệu pháp,
Hãy nhớ lời Phật dạy.

TỶ KHEO                                 1843

TỶ KHEO   1844

277 Tuyên bố chánh trí - Kinh KHEMA – Tăng III, 131

KHEMA – 131tc3Tăng III, 131

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvavatthì, Jetavana, tại
khu vườn ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Khema, Tôn giả Sumana trú ở Sàvavatthì, tại rừng
Andha. Rồi Tôn giả Khema và Tôn giả Sumana đi
đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Khema bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã đoạn
tận các lậu hoặc, Phạm hạnh đã thành, đã làm những
việc phải làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được
mục đích, hữu kiết sử đã đoạn tận, chánh trí giải
thoát. Vị ấy không nghĩ rằng: "Có người tốt hơn ta"
hay "Có người giống như ta" hay "Có người hạ liệt
hơn ta".
Tôn giả Khema nói như vậy, Bậc Đạo Sư chấp nhận.
Rồi Tôn giả Khema nghĩ rằng: "Thế Tôn đã chấp
nhận ta". Tôn giả từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế
Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi.
Tôn giả Sumana, khi Tôn giả Khema ra đi không bao
lâu, liền bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                           1845

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã đoạn
tận các lậu hoặc, Phạm hạnh đã thành, đã làm những
việc phải làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được
mục đích, hữu kiết sử đã đoạn tận, chánh trí giải
thoát. Vị ấy không nghĩ rằng: "Có người tốt hơn ta",
hay "Có người giống như ta", hay "Có người hạ liệt
hơn ta".
Tôn giả Sumana nói như vậy, bậc Đạo Sư chấp nhận.
Rồi tôn giả Sumana nghĩ rằng: "Thế Tôn đã chấp
nhận ta". Tôn giả từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế
Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra đi.
2. Rồi Thế Tôn, sau khi Tôn giả Khema và Tôn giả
Sumana ra đi không bao lâu, liền bảo các Tỷ-kheo:
- Như vậy, này các Tỷ-kheo, các thiện nam tử nói lên
chánh trí, có nói đến mục đích, nhưng không đề cập
đến tự ngã.
Tuy vậy, ở đời một số kẻ ngu nói lên chánh trí một
cách ngạo mạn đắc chí. Họ về sau rơi vào nguy hại.
Không thắng, không hạ liệt,
Không ai đồng đẳng Ta,
Những tư tưởng như vậy
Không chi phối các vị.
Sanh khởi đã chấm dứt,
Phạm hạnh được viên thành,
Họ lìa bỏ kiết sử,
Hoàn toàn được giải thoát.

TỶ KHEO                                           1846

TỶ KHEO   1847

278 Tuyên bố chánh trí - Kinh SONA – Tăng III, 155

SONA –Tăng III, 155

1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn trú tại Ràjagaha (Vương Xá) núi
Gijjhakùta (Linh Thứu). Lúc bấy giờ Tôn giả Sona
trú ở Ràjagaha, tại rừng Sìta. Rồi Tôn giả Sona, trong
khi độc cư Thiền tịnh, tư tưởng sau đây được khởi
lên: "Những ai là đệ tử Thế Tôn, sống tinh cần tinh
tấn, ta là một trong những vị ấy. Nhưng ta còn chấp
thủ, tâm chưa giải thoát khỏi các lậu hoặc. Gia đình
ta có tài sản, và ta có thể hưởng thọ tài sản và làm
điều công đức. Vậy ta hãy từ bỏ học pháp, hoàn tục,
thọ hưởng tài sản và làm các công đức".
Rồi Thế Tôn với tâm của mình biết được tâm của
Tôn giả Sona, như một người lực sĩ duỗi cánh tay
đang co lại hay co lại cánh tay đang duỗi ra, biến mất
từ núi Gijjhakùta, hiện ra trước mặt Tôn giả Sona, ở
rừng Sìta. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn.
Tôn giả Sona đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một
bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sona đang ngồi một
bên:

TỶ KHEO                                             1848

- Này Sona, có phải trong khi thầy độc cư Thiền tịnh,
tư tưởng sau đây được khởi lên: "Những ai là đệ tử
Thế Tôn, sống tinh cần tinh tấn, ta là một trong
những vị ấy. Nhưng ta còn chấp thủ, tâm chưa giải
thoát các lậu hoặc. Gia đình ta có tài sản, ta có thể
hưởng thọ tài sản ấy và làm các công đức. Vậy ta hãy
từ bỏ học pháp, hoàn tục, thọ hưởng tài sản và làm
các công đức"?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Thầy nghĩ thế nào, này Sona? Có phải thuở trước,
khi còn là gia chủ, Thầy giỏi đánh đàn Tỳ-bà có dây?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Thầy nghĩ thế nào, này Sona? Khi những sợi dây
đàn tỳ-bà của Thầy quá căng thẳng, trong khi ấy, đàn
tỳ-bà của Thầy có phát âm hay sử dụng được không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Thầy nghĩ thế nào, này Sona? Khi những sợi dây
đàn tỳ-bà của Thầy quá chùng, trong khi ấy, đàn tỳ-
bà của Thầy có phát âm hay sử dụng được không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Nhưng này Sona? Khi những sợi dây đàn tỳ-bà của
Thầy không quá căng thẳng, không quá chùng
xuống, nhưng vặn đúng mức trung bình, trong khi
ấy, đàn tỳ-bà của Thầy có phát âm hay sử dụng được
không?

TỶ KHEO                                            1849

- Thưa được, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Sona, khi tinh cần tinh tấn quá
căng thẳng, thời đưa đến dao động; khi tinh cần
tinh tấn quá thụ động, thời đưa đến biếng nhác. Do
vậy, này Sona, Thầy phải an trú tinh tấn một cách
bình đẳng, thể nhập các căn một cách bình đẳng,
rồi tại đấy nắm giữ tướng.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Sona vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế Tôn sau
khi giáo giới Tôn giả Sona với lời giáo giới, như một
nhà lực sĩ duỗi cánh tay đang co lại, hay co lại cánh
tay đang duỗi ra, cũng vậy, Thế Tôn biến mất tại
rừng Sìta và hiện ra ở núi Gijjhakùta.
2. Rồi Tôn giả Sona, sau một thời gian an trú tinh tấn
một cách bình đẳng, thể nhập các căn một cách bình
đẳng và tại đấy nắm giữ tướng.
Rồi Tôn giả Sona sống độc cư, an tịnh, không phóng
dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu, do mục đích
gì các thiện nam tử chơn chánh xuất gia từ bỏ gia
đình sống không gia đình, vị ấy ngay trong hiện tại,
tự mình với thắng trí chứng ngộ và chứng đạt vô
thượng cứu cánh Phạm hạnh. Vị ấy rõ biết: "Sanh đã
tận, Phạm hạnh đã thành, việc gì nên làm đã làm,
không còn trở lui trạng thái nay nữa". Tôn giả Sona
trở thành một vị A-la-hán.

TỶ KHEO                                             1850

Sau khi chứng được A-la-hán, Tôn giả Sona suy nghĩ
như sau: "Ta hãy đi đến Thế Tôn; sau khi đến, ta sẽ
nói lên ý nghĩa này với Thế Tôn".
Rồi Tôn giả Sona đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên, Tôn giả Sona bạch Thế Tôn:
3. - Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo nào là bậc A-la-hán, đã
đoạn tận các lậu hoặc, Phạm hạnh đã thành, đã làm
những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt
được mục đích, hữu kiết sử đã trừ diệt, đã được giải
thoát nhờ chánh trí; vị ấy có sáu chỗ để xu hướng:
- Xu hướng xuất ly,
- Xu hướng viễn ly,
- Xu hướng vô sân,
- Xu hướng ái diệt,
- Xu hướng thủ diệt,
- Xu hướng vô si.
4. Bạch Thế Tôn, có thể ở đây, một số Tôn giả suy
nghĩ như sau: "Tôn giả này hoàn toàn chỉ y cứ trên
tín, có xu hướng xuất ly". Vị Tôn giả ấy chớ có quan
điểm như vậy! Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc,
bạch Thế Tôn, Phạm hạnh đã thành, các việc nên
làm đã làm, không còn thấy trong mình còn cái gì
cần làm, hay còn cái gì cần phải làm thêm; do đoạn

TỶ KHEO                                           1851

diệt tham ái, do viễn ly tham ái, vị ấy hướng tâm đến
xu hướng xuất ly; do đoạn diệt sân, do viễn ly sân,
vị ấy hướng tâm đến xu hướng xuất ly; do đoạn diệt
si, do viễn ly si, vị ấy hướng tâm đến xu hướng xuất
ly.
5. Bạch Thế Tôn, có thể ở đây một số Tôn giả suy
nghĩ như sau: "Tôn giả này do tham muốn lợi dưỡng,
cung kính, danh tiếng nên hướng tâm về xu hướng
viễn ly". Tôn giả ấy chớ có quan điểm như vậy! Bạch
Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, đã thành
tựu Phạm hạnh, đã làm những việc phải làm, không
còn thấy trong mình còn cái gì cần làm hay còn cái
gì cần phải làm thêm; do đoạn diệt tham ái, do viễn
ly tham ái, vị ấy hướng tâm đến xu hướng viễn ly; do
đoạn diệt sân, do viễn ly sân, vị ấy hướng tâm đến
xu hướng viễn ly; do đoạn diệt si, do viễn ly si, vị ấy
hướng tâm đến xu hướng viễn ly.
6-9. Bạch Thế Tôn, có thể đây một số Tôn giả suy
nghĩ như sau: "Do đi ngược trở lại tối thắng giới cấm
thủ, Tôn giả này hướng tâm đến xu hướng vô sân".
Tôn giả ấy chớ có quan điểm như vậy! Bạch Thế Tôn,
Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, đã thành tựu
Phạm hạnh, đã làm những việc phải làm, không còn
thấy trong mình còn cái gì cần phải làm hay còn cái
gì cần phải làm thêm; do đoạn diệt tham ái, do viễn
ly tham ái, vị ấy hướng tâm đến xu hướng vô tham;
do đoạn diệt sân, do viễn ly sân, vị ấy hướng tâm đến

TỶ KHEO                                              1852

xu hướng vô sân; do đoạn diệt si, do viễn ly si, vị ấy
hướng tâm đến xu hướng vô si.
... Do đoạn diệt tham ái, do viễn ly tham ái, vị ấy
hướng tâm đến xu hướng ái diệt; do đoạn diệt sân,
do viễn ly sân, vị ấy hướng tâm đến xu hướng ái diệt;
do đoạn diệt si, do viễn ly si, vị ấy hướng tâm đến xu
hướng ái diệt.
…Do đoạn diệt tham ái, do viễn ly tham ái, vị ấy
hướng tâm đến xu hướng thủ diệt; do đoạn diệt sân,
do viễn ly sân, vị ấy hướng tâm đến xu hướng thủ
diệt; do đoạn diệt si, do viễn ly si, vị ấy hướng tâm
đến xu hướng thủ diệt.
…Do đoạn diệt tham ái, do viễn ly tham ái, vị ấy
hướng tâm đến xu hướng vô si; do đoạn diệt sân, do
viễn ly sân, vị ấy hướng tâm đến xu hướng vô si; do
đoạn diệt si, do viễn ly si, vị ấy hướng tâm đến xu
hướng vô si.
10. Như vậy, với Tỷ-kheo có tâm chơn chánh giải
thoát, bạch Thế Tôn, nếu nhiều sắc do mắt nhận thức
đi vào trong giới vức của mắt, chúng không chinh
phục tâm vị ấy, và tâm vị ấy không lộn xộn, an trú,
đạt được không dao động, quán thấy tánh diệt của
chúng.
Nếu nhiều tiếng do tai nhận thức... nếu nhiều hương
do mũi nhận thức... nếu nhiều vị do lưỡi nhận thức...
nếu nhiều xúc do thân nhận thức... nếu nhiều pháp

TỶ KHEO                                             1853

do ý nhận thức đi vào trong giới vức của ý, chúng
không chinh phục tâm của vị ấy, và tâm vị ấy không
lộn xộn, an trú, đạt được không dao động, quán thấy
tánh diệt của chúng.
11. Ví như, bạch Thế Tôn, một hòn núi đá, không có
rạn nứt, không có trống bọng, một tảng đá lớn, nếu
từ phương Đông mưa to gió lớn đến, không có làm
rung động, rung chuyển, chuyển động mạnh núi đá
ấy. Nếu từ phương Tây mưa to gió lớn đến... nếu từ
phương Bắc mưa to gió lớn đến....nếu từ phương
Nam mưa to gió lớn đến, không có làm rung động,
rung chuyển, chuyển động mạnh núi đá ấy.
Cũng vậy, bạch Thế Tôn, với Tỷ-kheo có tâm chơn
chánh giải thoát, nếu nhiều sắc do mắt nhận thức đi
vào trong giới vức của mắt, chúng không chinh phục
tâm vị ấy, và tâm vị ấy không lộn xộn, an trú, đạt
được không dao động, quán thấy tánh diệt của chúng.
Nếu nhiều tiếng do tai nhận thức... nếu nhiều hương
do mũi nhận thức... nếu nhiều vị do lưỡi nhận thức...
nếu nhiều xúc do thân nhận thức, nếu nhiều pháp do
ý nhận thức đi vào trong giới vức của ý, chúng không
chinh phục tâm vị ấy, và tâm vị ấy không lộn xộn, an
trú, đạt được không dao động, quán thấy tánh diệt
của chúng.
Với ai hướng xuất ly,
Tâm xu hướng viễn ly,

TỶ KHEO                                            1854

Với ai hướng vô sân,
Tâm xu hướng thủ diệt,
Với ai hướng ái diệt,
Tâm xu hướng vô si,
Có thấy xứ sanh khởi,
Tâm được chánh giải thoát.

Với vị chánh giải thoát,
Vị Tỷ-kheo tâm tịnh,
Không cần làm thêm gì,
Không có gì phải làm.
Như hòn núi đá tảng,
Gió không thể dao động,
Cũng vậy, toàn thể sắc,
Vị, tiếng, và hương, xúc,
Cho đến tất cả pháp,
Khả ái, không khả ái,
Không có thể dao động,
Một vị được như vậy,
Tâm kiên trú, giải thoát,
Thấy tánh diệt của chúng.

TỶ KHEO                                1855

279 Tài sản của người tu - Kinh NGHÈO KHỔ – Tăng III, 117

NGHÈO KHỔ –Tăng III, 117

1.-Sự nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự
đau khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ không có sở hữu, sống
túng thiếu, phải mắc nợ. Mắc nợ ấy, này các Tỷ-
kheo, có phải là một sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ không có sở hữu, sống
túng thiếu phải, sau khi mắc nợ, phải chấp nhận tiền
lời. Tiền lời, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!
- Khi một người nghèo khổ, không có sở hữu, sống
túng thiếu, phải chấp nhận tiền lời, và khi thời hạn
đến, không trả được tiền lời, người ta hối thúc, đốc
thúc người ấy. Sự hối thúc, đốc thúc, này các Tỷ-
kheo, có phải là một sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời?

TỶ KHEO                                            1856

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, không
có sở hữu, sống túng thiếu, bị hối thúc, không trả
được, người ta theo sát gót truy tìm người ấy. Bị theo
sát gót, bị truy tìm, này các Tỷ-kheo, có phải là một
sự đau khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, không
có sở hữu, sống túng thiếu, bị theo sát gót, bị truy
tìm, không trả nợ được, người ta bắt trói người ấy.
Sự bắt trói, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Này các Tỷ-kheo, như vậy:
 Nghèo khổ là một sự đau khổ cho người có
tham dục ở đời;
 Mắc nợ cũng là một sự đau khổ cho người có
tham dục ở đời;
 Tiền lời cũng là sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời;
 Bị hối thúc, đốc thúc cũng là một sự đau khổ
cho người có tham dục ở đời;
 Bị theo sát gót, bị truy tìm cũng là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời;

TỶ KHEO                                             1857

 Bị bắt trói cũng là một sự đau khổ cho người
có tham dục ở đời.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo:
- Ai không có lòng tin trong các thiện pháp, không
có lòng hổ thẹn trong các thiện pháp, không có
lòng sợ hãi trong các thiện pháp, không có tinh tấn
trong các thiện pháp, không có trí tuệ trong các
thiện pháp; người này, này các Tỷ-kheo, được gọi
là người nghèo khổ, không có sở hữu, sống túng
thiếu trong Luật của bậc Thánh.
- Nay chính người ấy, này các Tỷ-kheo, nghèo khổ,
không có sở hữu, sống túng thiếu, không có lòng
tin trong thiện pháp, không có lòng hổ thẹn trong
các thiện pháp, không có lòng sợ hãi trong các
thiện pháp, không có tinh tấn trong các thiện pháp,
không có trí tuệ trong các thiện pháp, làm ác hạnh
về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý nghĩ.
Ta gọi người ấy là người mắc nợ.
- Người ấy do nhân che giấu thân ác hạnh, khởi lên
ác dục, muốn rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", suy nghĩ rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", nói rằng: "Mong rằng không ai biết ta làm",
cố gắng với tác động về thân, nghĩ rằng: "Mong
rằng không ai biết ta làm". Người ấy, do nhân che
giấu ác hạnh về lời... ác hạnh về ý, khởi lên ác
dục, muốn rằng: "Mong rằng không ai biết ta

TỶ KHEO                                            1858

làm", suy nghĩ rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", nói rằng: ''Mong rằng không ai biết ta làm'',
cố gắng với tác động về thân, nghĩ rằng: "Mong
rằng không ai biết ta làm". Đây Ta gọi rằng: "Tiền
lời gia tăng".
- Và các đồng Phạm hạnh thuần thành nói về người
ấy như sau: "Tôn giả này có làm như vậy, có sở
hành như vậy". Đây Ta nói rằng, người ấy bị hối
thúc, đốc thúc.
- Rồi người ấy đi đến rừng hay đi đến gốc cây, hay
đi đến ngôi nhà trống, các ác bất thiện tầm, câu
hữu với hối lỗi hiện hành. Đây Ta gọi là bị theo
sát gót, bị truy tìm.
- Nay chính người ấy, này các Tỷ-kheo, nghèo khổ,
không có sở hữu, sống túng thiếu, sau khi làm ác
hạnh về thân, sau khi làm ác hạnh về lời, sau khi
làm ác hạnh về ý, khi thân hoại mạng chung, bị
trói buộc trong trói buộc của Địa ngục, bị trói
buộc trong trói buộc của loài bàng sanh. Và này
các Tỷ-kheo, Ta không thấy một trói buộc nào
khác lại khắc nghiệt như vậy, lại ác liệt như vậy,
lại làm chướng ngại như vậy cho sự chứng đắc vô
thượng an ổn khỏi các khổ ách, này các Tỷ-kheo,
giống như sự trói buộc Địa ngục hay sự trói buộc
các loài bàng sanh.
Nghèo khổ và mắc nợ,

TỶ KHEO                                            1859

Được gọi khổ ở đời!
Kẻ bần cùng mắc nợ,
Thọ dụng, bị tổn hại,
Rồi bị người truy lùng,
Cho đến bị trói buộc.
Trói buộc vậy là khổ,
Cho người cầu được dục.

Như vậy trong Luật Thánh,
Ai sống không lòng tin,
Không xấu hổ, sợ hãi,
Quyết định chọn ác nghiệp.
Sau khi làm ác hạnh,
Về thân, lời và ý.
Lại mong muốn được rằng:
"Chớ ai biết ta làm".
Người ấy khéo che giấu,
Với thân, lời và ý,
Làm tăng trưởng ác nghiệp,
Tại đây, đó, làm nữa.
Người ác tuệ, ác nghiệp,
Biết việc ác mình làm,
Như kẻ nghèo mắc nợ,
Thọ dụng, bị tổn hại.
Những tư tưởng khổ đau
Sanh ra từ hối hận
Vẫn truy tìm người ấy,

TỶ KHEO                                1860

Ở làng hoặc ở rừng.
Người ác nghiệp, ác tuệ,
Biết việc ác mình làm,
Hoặc rơi vào bàng sanh,
Hoặc bị trói Địa ngục.
Trói buộc này là khổ.
- Ai tâm tịnh bố thí,
Với vật dụng đúng pháp,
Gieo cầu may hai đường,
Tín tại gia tìm cầu,
Hiện tại được hạnh phúc,
Đời sau được an lạc.
Như vậy tại gia thí,
Tăng trưởng các công đức.

Như vậy trong Luật Thánh
Tín tâm được an trú.
Có xấu hổ, sợ hãi,
Có trí, bảo hộ giới,
Bậc ấy, trong Luật Thánh,
Được gọi: "Sống an lạc".
Được lạc không vật chất,
An trú trên tánh xả.
Từ bỏ năm triền cái,
Thường siêng năng, tinh cần,
Chứng Thiền định, nhứt tâm,
Thận trọng, giữ chánh niệm.

TỶ KHEO                                  1861

Biết như thật là vậy,
Đoạn diệt mọi kiết sử,
Hoàn toàn không chấp thủ,
Chơn chánh, tâm giải thoát,
Với chánh giải thoát ấy,
Nếu trí như vậy khởi:
"Bất động ta giải thoát,
Đoạn diệt hữu kiết sử".
Trí này, trí tối thượng,
Lạc này, lạc vô thượng,
Không sầu, không trần cấu,
Được an ổn, (giải thoát),
Trạng thái không nợ này,
Được xem là tối thượng.

TỶ KHEO                                 1862

280 Tâm có tu tập và tâm không tu tập - Kinh TÂM KHÔNG TU TẬP – Tăng I, 15

TÂM KHÔNG TU TẬP – Tăng I, 15

1.- Ta không thấy một pháp nào khác, lại khó sử dụng, như tâm không tu tập. Tâm không tu tập, này các Tỷ-kheo, khó sử dụng.

2. Ta không thấy một pháp nào khác, lại dễ sử dụng, như tâm có tu tập. Tâm có tu tập, này các Tỷ-kheo, dễ sử dụng.

3. Ta không thấy một pháp nào khác, lại đưa đến bất lợi lớn, như tâm không tu tập. Tâm không tu tập, này các Tỷ-kheo, đưa đến bất lợi lớn.

4. Ta không thấy một pháp nào khác, lại đưa đến lợi ích lớn, như tâm được tu tập. Tâm được tu tập, này các Tỷ-kheo, đưa đến lợi ích lớn.

5. Ta không thấy một pháp nào khác, lại đưa đến bất
lợi lớn, như tâm không tu tập, không làm cho hiển
lộ. Tâm không tu tập, không làm cho hiển lộ, này các
Tỷ-kheo, đưa đến bất lợi lớn.

TỶ KHEO                                           1863

6. Ta không thấy một pháp nào khác, lại đưa đến lợi
ích lớn, như tâm được tu tập, được làm cho hiển lộ.
Tâm được tu tập, được làm cho hiển lộ, này các Tỷ-
kheo, đưa đến lợi ích lớn.

7. Ta không thấy một pháp nào khác đưa đến bất lợi
lớn, như tâm không tu tập, không làm cho sung mãn.
Tâm không tu tập, không làm cho sung mãn, này các
Tỷ-kheo, đưa đến bất lợi lớn.

8. Ta không thấy một pháp nào khác, lại đưa đến lợi
ích lớn, như tâm được tu tập, được làm sung mãn.
Tâm được tu tập, được làm cho sung mãn, này các
Tỷ-kheo, đưa đến lợi ích lớn.

9. Ta không thấy một pháp nào khác, đem lại đau
khổ, như tâm không được tu tập, không được làm
cho sung mãn. Tâm không được tu tập, không được
làm cho sung mãn, này các Tỷ-kheo, đem lại đau
khổ.

10. Ta không thấy một pháp nào khác, đem lại an lạc,
này các Tỷ-kheo, như tâm được tu tập, được làm cho
sung mãn. Tâm được tu tập, được làm cho sung mãn,
này các Tỷ - kheo, đem lại an lạc.

TỶ KHEO                                           1864

TÂM KHÔNG ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 18

1.- Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến bất
lợi lớn, như tâm không được điều phục. Này các Tỷ-
kheo, Tâm không được điều phục, đưa đến bất lợi
lớn.

2. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến lợi ích lớn, như tâm được điều phục. Này các Tỷ-kheo, Tâm được điều phục, đưa đến lợi ích lớn.

3. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến bất lợi lớn, như tâm không được hộ trì. Này các Tỷ-kheo, Tâm không được hộ trì, đưa đến bất lợi lớn.

4. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến lợi ích lớn, như tâm được hộ trì. Này các Tỷ-kheo, Tâm được hộ trì, đưa đến lợi ích lớn.

5. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến bất lợi
lớn, như tâm không được phòng hộ. Này các Tỷ-
kheo, Tâm không được phòng hộ, đưa đến bất lợi
lớn.

6. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến lợi ích lớn, như tâm được phòng hộ. Này các Tỷ-kheo, Tâm được phòng hộ, đưa đến lợi ích lớn.

TỶ KHEO                                          1865

7. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến bất lợi lớn, như tâm không được bảo vệ. Này các Tỷ-kheo, Tâm không được bảo vệ, đưa đến bất lợi lớn.

8. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến lợi ích lớn, như tâm được bảo vệ. Này các Tỷ-kheo, Tâm được bảo vệ, đưa đến lợi ích lớn.

9. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến bất lợi
lớn, như tâm không được điều phục, không được hộ
trì, không được phòng hộ, không được bảo vệ. Này
các Tỷ-kheo, Tâm không được điều phục, không
được hộ trì, không được phòng hộ, không được bảo
vệ, đưa đến bất lợi lớn.

10. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến lợi
ích lớn, như tâm được điều phục, được hộ trì, được
phòng hộ, được bảo vệ. Này các Tỷ-kheo, Tâm được
điều phục, được hộ trì, được phòng hộ, được bảo vệ,
đưa đến lợi ích lớn.

TÂM ĐẶT SAI HƯỚNG – Tăng I, 21

1.Ví như, này các Tỷ-kheo, sợi râu của lúa mì, hay sợi râu của lúa mạch đặt sai hướng, khi bị tay hay chân đè vào, có thể đâm thủng tay hay chân, hay có thể làm đổ máu; sự tình này không xảy ra. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì sợi râu bị đặt sai hướng.

TỶ KHEO                                           1866

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với tâm bị
đặt sai hướng, có thể đâm thủng vô minh, làm minh
sanh khởi, có thể chứng đạt Niết-bàn; sự tình này
không xảy ra. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì tâm
đặt sai hướng.

2. Này các Tỷ-kheo, ví như các sợi râu của lúa mì,
hay sợi râu của lúa mạch được đặt đúng hướng, khi
bị tay hay chân đè vào, có thể đâm thủng tay hay
chân, hay có thể làm cho đổ máu; sự tình này có xảy
ra. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì sợi râu được đặt
đúng hướng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với tâm
được đặt đúng hướng, có thể đâm thủng vô minh,
làm minh sanh khởi, có thể chứng đạt Niết-bàn; sự
tình này có xảy ra. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì
tâm được đặt đúng hướng.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với tâm của Ta biết tâm
một người là uế nhiễm, Ta rõ biết: "Nếu trong thời
gian này, người này mệnh chung, người ấy bị rơi vào
địa ngục như vậy tương xứng". Vì cớ sao? Này các
Tỷ-kheo, vì rằng tâm người ấy uế nhiễm.

TỶ KHEO                                          1867

Cũng do tâm uế nhiễm làm nhân như vậy, này các
Tỷ-kheo, một số loài hữu tình ở đời, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với tâm của Ta biết tâm một người là thanh tịnh, Ta rõ biết: "Nếu trong thời gian này, người này mệnh chung, người ấy được sanh lên Thiên giới như vậy tương xứng". Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì rằng tâm người ấy thanh tịnh.

Cũng do tâm thanh tịnh làm nhân như vậy, này các
Tỷ-kheo, một số loài hữu tình ở đời này, sau khi thân
hoại mạng chung, sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi
đời này.

---------------------

5. Ví như, này các Tỷ kheo, một hồ nước uế nhớp, bị
khuấy động, đục bùn. Tại đấy có người có mắt, đứng
trên bờ, không thể thấy các con ốc, các con sò, các
hòn sạn, các hòn sỏi, các đàn cá, qua lại, đứng yên.
Vì cớ sao? Vì nước bị khuấy đục.

Này các Tỷ-kheo, cũng vậy, vị Tỷ-kheo với tâm bị khuấy đục biết được lợi ích của mình, hay biết được lợi ích của người, hay biết được lợi ích cả hai, hay sẽ chứng ngộ các pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng

TỶ KHEO                                              1868

xứng đáng các bậc Thánh; sự kiện như vậy không xảy ra. Vì cớ sao? Vì rằng tâm bị khuấy đục.

6. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hồ nước trong sáng, sáng suốt, không bị khuấy đục. Tại đấy có người có mắt, đứng trên bờ, có thể thấy các con ốc, các con sò, các hòn sạn, các hòn sỏi, các đàn cá qua lại, đứng yên. Vì cớ sao? Vì nước không bị khuấy đục.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với tâm không bị khuấy đục biết được lợi ích của mình, hay biết được lợi ích của người, hay biết được lợi ích cả hai, hay sẽ chứng ngộ các pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng các bậc Thánh; sự kiện như vậy có xảy ra. Vì sao? Vì rằng tâm không bị khuấy đục.

7. Ví như, này các Tỷ-kheo, phàm có những loại cây gì, cây phandana được xem là tối thượng, tức là về nhu nhuyến và dễ sử dụng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ta không thấy một pháp
nào khác, lại nhu nhuyễn hơn và dễ sử dụng hơn, như
một tâm được tu tập, được làm cho sung mãn. Tâm
được tu tập, được làm cho sung mãn, này các Tỷ-
kheo, là nhu nhuyến và dễ sử dụng.

8. Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ- kheo, lại vận chuyển nhẹ nhàng hơn tâm. Thật

TỶ KHEO                                             1869

không dễ gì, này các Tỷ-kheo, dùng một ví dụ để diễn tả sự vận chuyển nhẹ nhàng của tâm.

9. Tâm này, này các Tỷ-kheo, là sáng chói, nhưng bị ô nhiễm bởi các cấu uế từ ngoài vào.

10. Tâm này, này các Tỷ-kheo, là sáng chói và tâm này được gột sạch các cấu uế từ ngoài vào.

TÂM ĐƯỢC TU TẬP – Tăng I, 25

1. Tâm này, là sáng chói. Và tâm này bị ô nhiễm bởi
các cấu uế từ ngoài vào. Kẻ phàm phu ít nghe, không
như thật rõ biết tâm ấy. Do vậy, Ta nói rằng tâm kẻ
phàm phu ít nghe, không được tu tập .

2. Tâm này, là sáng chói. Và tâm này được gột sạch các cấu uế từ ngoài vào. Bậc Thánh đệ tử nghe nhiều, như thật rõ biết tâm ấy. Do vậy, Ta nói rằng tâm bậc Thánh đệ tử nghe nhiều có được tu tập.

-----------------

3. Nếu chỉ trong khoảnh khắc búng móng tay, vị Tỷ-kheo phát từ tâm; vị ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là vị Tỷ-kheo trú Thiền tịnh không có trống không làm theo lời dạy bậc Đạo Sư, là người làm theo giáo

TỶ KHEO                                            1870

giới, ăn đồ ăn khất thực của xứ không có uổng phí. Còn nói gì những người làm cho sung mãn từ tâm ấy.

4-5. Nếu chỉ trong khoảnh khắc búng móng tay, vị
Tỷ-kheo tu tập từ tâm... tác ý từ tâm; vị ấy, này các
Tỷ-kheo, được gọi là vị Tỷ-kheo trú Thiền tịnh không
có trống không, làm theo lời dạy bậc Đạo Sư, là
người làm theo giáo giới, ăn đồ ăn khất thực của xứ
không có uổng phí. Còn nói gì những người làm cho
sung mãn từ tâm ấy.

--------------------

6. Phàm những pháp nào, là bất thiện, thuộc thành
phần bất thiện, đứng về phía bất thiện, tất cả các
pháp ấy đều được ý đi trước. Ý khởi trước các pháp
ấy. Các pháp bất thiện theo sau.

7. Phàm những pháp nào, là thiện, thuộc thành phần
thiện, đứng về phía thiện, tất cả các pháp ấy đều
được ý đi trước. Ý khởi trước các pháp ấy. Các pháp
thiện theo sau.

----------------------

8. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các pháp bất thiện chưa sanh được sanh khởi, và các

TỶ KHEO                                            1871

pháp thiện đã sanh bị đoạn tận, này các Tỷ-kheo,
như phóng dật. Với người phóng dật, này các Tỷ-
kheo, các pháp bất thiện chưa sanh được sanh khởi,
và các pháp thiện đã sanh bị đoạn tận.

9. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi, và các pháp bất thiện đã sanh được đoạn tận, này các Tỷ-kheo, như không phóng dật. Với người không phóng dật, này các Tỷ-kheo, các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi, và các pháp bất thiện đã sanh bị đoạn tận.

10. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy,
các pháp bất thiện chưa sanh được sanh khởi, và các
pháp thiện đã sanh bị đoạn tận, này các Tỷ-kheo,
như biếng nhác. Với người biếng nhác, này các Tỷ-
kheo, các pháp bất thiện chưa sanh được sanh khởi,
và các pháp thiện đã sanh bị đoạn tận.

TỶ KHEO                                            1872

281 Tâm của người vợ trẻ khi mới về nhà chồng - Kinh NGƯỜI VỢ TRẺ – Tăng I, 702

NGƯỜI VỢ TRẺ – Tăng I, 702

1. - Ví như, này các Tỷ-kheo, người vợ trẻ, trong đêm
hay ngày, được đưa về nhà chồng, nàng cảm thấy hết
sức xấu hổ, sợ hãi trước mặt mẹ chồng, cha chồng,
trước mặt chồng, cho đến trước mặt các người phục
vụ, làm công. Sau một thời gian, do chung sống, do
thân mật, nàng có thể nói với mẹ chồng, với cha
chồng, với chồng: "Hãy đi đi, các người có biết được
gì!".

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có Tỷ-kheo, trong đêm hay ngày được xuất gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình, cảm thấy hết sức xấu hổ, sợ hãi trước mặt các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, cho đến trước những người làm vườn và những Sa-di. Sau một thời gian, do chung sống, do thân mật, vị ấy có thể nói với sư A-xà-lê, với sư Giáo thọ: "Hãy đi đi, các người có thể biết được gì!".

3. Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như sau: " Ta sẽ sống với tâm người vợ trẻ khi

TỶ KHEO                                             1873

mới đến nhà chồng". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                    1874

282 Tâm không chế ngự, Nô lệ cho suy tư - Kinh Khó Làm – Tương I, 23

Khó Làm – Tương I, 23 (hay Con rùa)
Khó làm, khó kham nhẫn,
Thiếu trí, hành Sa-môn,
Chỗ kẻ ngu thối đọa,
Chỗ ấy đầy chướng ngại.
Bao ngày hành Sa-môn
Nếu tâm không chế ngự,
Mỗi bước, phải sa đọa,
Nô lệ cho suy tư.

Như rùa rút chân cẳng,
Trong mai rùa của mình.
Vị Tỷ-kheo cũng vậy,
Thâu nhiếp mọi suy tư,
Không tham dính vật gì,
Không làm hại người nào,
Hoàn toàn thật tịch tịnh,
Không chỉ trích một ai.

TỶ KHEO                                1875

283 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Cái Chốt Trống – Tương II, 466

Cái Chốt Trống – Tương II, 466

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, dân chúng Dasàrahà có một cái trống tên là Anaka.

3) Khi cái trống Anaka bắt đầu nứt ra, dân chúng
Dasàrahà đóng vào một cái chốt khác. Cho đến một
thời gian, này các Tỷ-kheo, cả cái thùng ván của
trống Anaka biến mất và chỉ còn lại những cái chốt
tụ tập lại.

4) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo sẽ thành trong tương lai.

5) Những bài kinh nào do Như Lai thuyết, thâm sâu, nghĩa lý thâm diệu, xuất thế gian, liên hệ đến không, họ sẽ không nghe khi các kinh ấy được thuyết giảng; họ sẽ không lóng tai; họ sẽ không an trú chánh tri tâm, và họ sẽ không nghĩ rằng các pháp ấy cần phải học thuộc lòng, cần phải thấu đáo.

6) Còn những bài kinh nào do các thi sĩ làm, những bài thơ với những danh từ hoa mỹ, với những câu

TỶ KHEO                                            1876

văn hoa mỹ, thuộc ngoại điển, do các đệ tử thuyết giảng, họ sẽ nghe khi các kinh ấy được thuyết giảng; họ sẽ lóng tai; họ sẽ an trú chánh tri tâm và họ sẽ nghĩ rằng, các pháp ấy cần phải học thuộc lòng, cần phải học thấu đáo. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các kinh do Như Lai thuyết, thâm sâu, nghĩa lý thâm diệu, xuất thế gian, liên hệ đến không, sẽ đi đến tiêu diệt.

7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học
tập như sau: "Những bài kinh nào do Như Lai thuyết
giảng, thâm sâu, nghĩa lý thâm diệu, xuất thế gian,
liên hệ đến không, chúng tôi sẽ nghe khi các kinh ấy
được thuyết giảng; chúng tôi sẽ lóng tai; chúng tôi
sẽ an trú chánh tri tâm. Và chúng tôi sẽ nghĩ rằng,
các pháp ấy cần phải học thuộc lòng, cần phải học
thấu đáo".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

TỶ KHEO                                               1877

284 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Cỏ Rơm – Tương II, 467

Cỏ Rơm – Tương II, 467

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Vesàli (Tỳ-xá-ly), Mahàvana (Đại Lâm), Kùtàgàrasàlà (Trùng Các giảng đường).

2) Ở đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo".

- "Thưa vâng bạch Thế Tôn".

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3) -Sống trên các gối rơm, này các Tỷ-kheo, là lối
sống hiện nay của dân chúng Licchavi, không phóng
dật, nhiệt tâm trong nhiệm vụ. Ajàtasattu, con bà
Vedehi, vua nước Magadha không có được cơ hội,
không có được đối tượng (để xâm lăng).

4) Trong tương lai, này các Tỷ-kheo, dân chúng
Licchavi trở thành nhu nhược, tay chân mềm mỏng.
Họ nằm trên những đồ nằm mềm mại. Họ ngủ cho
đến mặt trời mọc trên những gối bông. Ajàtasattu,

TỶ KHEO                                         1878

con bà Vedehi, vua nước Magadha, sẽ nắm được cơ hội, sẽ nắm được đối tượng (để xâm lăng).

5) Sống trên các gối rơm, này các Tỷ-kheo, là nếp
sống hiện nay của các Tỷ-kheo, không phóng dật,
nhiệt tâm trong các nỗ lực. Ác ma không có cơ hội,
không có đối tượng (để xâm lăng).

6) Trong tương lai, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo
sẽ trở thành nhu nhược, tay chân mềm mỏng. Họ
nằm trên những đồ nằm mềm mại. Họ ngủ cho đến
mặt trời mọc trên những gối bông. Ác ma sẽ nắm
được cơ hội, sẽ nắm được đối tượng (để xâm lăng).

7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng tôi sẽ sống trên những gối rơm, không phóng dật, nhiệt tâm trong nỗ lực".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

TỶ KHEO                                          1879

285 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Jantu – Tương I, 142

Jantu – Tương I, 142

1) Như vầy tôi nghe.
Một thời một số đông Tỷ-kheo trú ở Kosala (Câu-
tát-la), trên sườn núi Himavanta (Tuyết sơn), tại một
cốc nhỏ trong rừng. Họ tự cao, tự mãn, dao động,
lắm mồm lắm miệng, ăn nói huyên thuyên, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tư tán loạn,
các căn không chế ngự.
2) Rồi Thiên tử Jantu, vào đêm Bố-tát, ngày rằm, đi
đến các Tỷ-kheo ấy, sau khi đến nói lên bài kệ với
các Tỷ-kheo ấy:

Các Tỷ-kheo thuở xưa, Sống thật chơn an lạc, Họ thật là đệ tửm

TỶ KHEO                                            1880

286 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh Không Chế Ngự Căn Hay Nhiều Tỷ Kheo – Tương I, 448

Không Chế Ngự Căn Hay Nhiều Tỷ Kheo – Tương I, 448

1) Một thời, rất nhiều Tỷ-kheo trú ở giữa dân chúng
Kosala, tại một khu rừng nọ, cống cao, ngạo mạn, ồn
ào, lắm miệng, lắm lời, thất niệm, không tỉnh giác,
không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn không chế
ngự.

2) Rồi một vị Thiên trú ở khu rừng ấy, vì lòng thương xót các Tỷ-kheo, muốn hạnh phúc, muốn cảnh giác, liền đi đến các Tỷ-kheo.

3) Sau khi đến, vị Thiên ấy nói lên những bài k

TỶ KHEO                                            1882

287 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 3 – Tăng II, 479

SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 3 – Tăng II, 479

1. - Có năm sợ hãi về tương lai này, này các Tỷ-
kheo, nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng,
sau khi rõ biết, cần phải tinh tấn đoạn trừ chúng. Thế
nào là năm?

2. Này các Tỷ-kheo, sẽ có những vị Tỷ-kheo trong tương lai, thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập, nếu họ thọ đại giới cho các người khác, họ sẽ không có thể huấn luyện trong tăng thượng giới, trong tăng thượng tâm, trong tăng thượng tuệ. Các người ấy sẽ trở thành những người thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập, họ sẽ thọ đại giới cho các người khác, họ không có thể huấn luyện trong tăng thượng giới, trong tăng thượng tâm, trong tăng thượng tuệ. Các người ấy sẽ trở thành những người

TỶ KHEO                                             1884

thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu
tập, tuệ không tu tập. Như vậy, này các Tỷ-kheo, do
Pháp ô nhiễm, nên Luật bị ô nhiễm; do Luật ô nhiễm,
nên Pháp bị ô nhiễm.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ nhất về tương lai,
nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương
lai; các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau
khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để
đoạn trừ chúng.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trong
tương lai sẽ trở thành những người thân không tu tập,
giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập,
họ làm y chỉ sư cho các người khác. Họ không có
thể huấn luyện trong tăng thượng giới, trong tăng
thượng tâm, trong tăng thượng tuệ. Những người ấy
sẽ trở thành những người thân không tu tập, giới
không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Các
người ấy, do thân không tu tập, giới không tu tập,
tâm không tu tập, tuệ không tu tập, lại làm y chỉ sư
cho những người khác, họ không có thể huấn luyện
trong tăng thượng giới, trong tăng thượng tâm, trong
tăng thượng tuệ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, do Pháp
ô nhiễm, nên Luật bị ô nhiễm. Do Luật ô nhiễm, nên
Pháp bị ô nhiễm.

TỶ KHEO                                             1885

Này các Tỷ-kheo, đây là sự sợ hãi thứ hai về tương
lai, nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn
để đoạn trừ chúng.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trong
tương lai sẽ trở thành những người thân không tu tập,
giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập.
Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không
tu tập, tuệ không tu tập, khi họ thuyết về Thắng
pháp hay về Quảng thuyết (Trí giải luận), họ rơi
vào hắc pháp, không có thể giác ngộ rõ ràng. Này
các Tỷ-kheo, đây là do ô nhiễm Pháp, nên sanh ô
nhiễm Luật; do ô nhiễm Luật, nên sanh ô nhiễm
Pháp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ ba về tương lai,
nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương
lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau
khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để
đoạn tận chúng.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, sẽ có những Tỷ-kheo trong tương lai thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập, đối với các kinh tạng do Như Lai tuyên

TỶ KHEO                                             1886

thuyết, thâm sâu, ý nghĩa sâu kín, siêu thế, liên hệ đến không, khi các kinh ấy được thuyết giảng, họ không có nghe, họ không có lắng tai, họ không an trú tâm liễu giải, họ không nghĩ rằng các kinh ấy cần phải học tập, cần phải học thuộc lòng. Còn những kinh điển do các thi sĩ làm, những bài thi, với những chữ văn hoa, với những câu văn hoa, thuộc ngoại điển do các đệ tử thuyết, trong khi các kinh ấy được thuyết giảng, họ sẽ lắng nghe, họ sẽ lóng tai, họ an trú tâm liễu giải. Các pháp ấy, họ sẽ nghĩ cần phải học tập, cần phải học thuộc lòng. Này các Tỷ-kheo, đây là do Pháp ô nhiễm, nên Luật ô nhiễm; do Luật ô nhiễm, nên Pháp ô nhiễm.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ tư về tương lai,
nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương
lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau
khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để
đoạn tận sợ hãi ấy.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, sẽ có những Tỷ-kheo trong tương lai thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập nên các trưởng lão Tỷ-kheo sẽ sống đầy đủ, biếng nhác dẫn đầu trong thối đọa, từ bỏ gánh nặng viễn ly, không có hăng hái tinh tấn để chứng

TỶ KHEO                                            1887

đạt những gì chưa chứng đạt, để chứng đắc những gì
chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ. Và quần chúng về sau sẽ đi theo tà kiến của họ.
Họ sẽ trở thành những người sống đầy đủ, biếng
nhác, dẫn đầu trong thối đọa, từ bỏ gánh nặng, viễn
ly, sẽ không hăng hái tinh tấn để chứng đạt những gì
chưa chứng đạt, để chứng đắc những gì chưa chứng
đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, do nhiễm ô về Pháp, đưa đến
nhiễm ô về Luật; do nhiễm ô về Luật, đưa đến nhiễm
ô về Pháp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ năm về tương lai,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, cần phải tinh tấn để đoạn
tận sợ hãi ấy.

Này các Tỷ-kheo, năm sợ hãi về tương lai này, nay
chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương lai.
Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau khi
hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để đoạn
tận sự sợ hãi ấy.

TỶ KHEO                                            1888

288 Tỳ kheo tương lai thế nào - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 4 – Tăng II, 484

SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 4 – Tăng II, 484

1. - Có năm sợ hãi về tương lai này, hiện chưa sanh
khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương lai, các Thầy
cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau khi hoàn toàn
rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để đoạn tận sợ hãi
ấy.

2. Này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trong tương lai sẽ tham muốn các y tốt đẹp. Do họ tham muốn các y tốt đẹp, họ sẽ từ bỏ các y nhặt nơi đống rác, họ sẽ từ bỏ các khu rừng, các vùng cao nguyên, các trú xứ xa vắng, họ sẽ đi đến các làng, thị trấn, kinh đô vua chúa và sống tại các chỗ ấy. Vì nhân y áo, họ sẽ rơi vào những hành vi tầm cầu không thích hợp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ nhất về tương lai,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, cần phải tinh tấn để đoạn
trừ sợ hãi ấy.

TỶ KHEO                                             1889

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo trong tương lai sẽ tham muốn các đồ ăn khất thực ngon lành. Do họ tham muốn các đồ ăn khất thực ngon lành, họ sẽ từ bỏ nếp sống khất thực, từ bỏ các khu rừng, các vùng cao nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ đi vào các làng, thị trấn, kinh đô của vua và sinh sống tại đấy, tìm cầu các món ăn thượng vị, như với đầu lưỡi. Do nhân đồ ăn khất thực, họ sẽ rơi vào nhiều hành động tầm cầu không thích hợp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ hai về tương lai, hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương lai... để đoạn trừ sợ hãi ấy.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo trong
tương lai sẽ tham muốn sàng tọa tốt đẹp. Do họ
tham muốn các sàng tọa tốt đẹp, họ sẽ từ bỏ nếp sống
dưới gốc cây, họ sẽ từ bỏ các khu rừng, các vùng cao
nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ đi vào các làng,
thị trấn, kinh đô của vua và sinh sống tại đấy. Vì nhân
sàng tọa, họ sẽ rơi vào nhiều hành động tầm cầu
không thích hợp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ ba về tương lai, hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương lai... để đoạn trừ sợ hãi ấy.

TỶ KHEO                                              1890

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, sẽ có những Tỷ-kheo
trong tương lai sẽ sống liên hệ với Tỷ-kheo-ni, các
chánh học nữ, các Sa-di-ni. Khi sống liên hệ với
Tỷ-kheo-ni, chánh học nữ, Sa-di-ni, này các Tỷ-
kheo, được chờ đợi là: Họ sẽ không thích thú sống
Phạm hạnh, hay họ sẽ rơi vào một trong những tội
lỗi ô nhiễm, sẽ từ bỏ học pháp và trở lui lại đời sống
thế tục.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ tư về tương lai, hiện nay chưa sanh khởi... để đoạn trừ sợ hãi ấy.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, sẽ có những Tỷ-kheo
trong tương lai sống liên hệ với các người có hệ
lụy đến khu vườn, với các Sa-di. Khi sống liên hệ
với các người có hệ lụy đến khu vườn và với các Sa-
di, này các Tỷ-kheo, được chờ đợi là họ sẽ sống và
tận hưởng các vật liệu cất chứa, và họ sẽ làm các thô
tướng đối với đất đai và đối với các sản phẩm trồng
trọt.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ năm về tương lai,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn
để đoạn tận sự sợ hãi ấy.

TỶ KHEO                                             1891

Năm sự sợ hãi về tương lai này, này các Tỷ-kheo,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn
để đoạn tận những sợ hãi ấy.

TỶ KHEO                                            1892

289 Uy lực của vị lậu tận - Kinh CÂY KOVILÀRA PÀRICCHATTAKA – Tăng III, 442

CÂY KOVILÀRA PÀRICCHATTAKA –Tăng III, 442

1. - Này các Tỷ-kheo, khi nào cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa bắt đầu khô
héo lá, thời khi ấy, này các Tỷ-kheo, chư Thiên ở cõi
Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay lá của cây
Kovilàra Pàricchattaka đã khô héo, không bao lâu lá
sẽ rụng".

Này các Tỷ-kheo, trong khi Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa rụng lá, thời khi ấy, này các Tỷ-kheo, chư Thiên ở cõi Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra Pàricchattaka đã rụng lá, không bao lâu, mầm non cánh hoa sẽ mọc ra".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa mọc ra mầm
non cánh hoa, trong khi ấy, này các Tỷ-kheo, chư
Thiên Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây
Kovilàra Pàricchattaka mọc ra mầm non cánh hoa,
không bao lâu, đọt non cánh hoa sẽ mọc ra".

TỶ KHEO                                            1893

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra
Pàricchattaka mọc ra đọt non cánh hoa, trong khi ấy,
này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Thiên Tàvatimsa
hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra Pàricchattaka
mọc ra đọt non cánh hoa, không bao lâu các nụ hoa...
sẽ được sanh ra".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa sanh ra nụ
hoa, này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Thiên
Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra
Pàricchattaka sanh ra nụ hoa, không bao lâu, các
bông hoa sẽ được sanh ra".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra sanh ra các
bông hoa, này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Thiên
Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra
Pàricchattaka sanh ra các bông hoa, không bao lâu,
các bông hoa sẽ được nở toàn diện".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra có bông
hoa được nở toàn diện, này các Tỷ-kheo, chư Thiên
Tàvatimsa hoan hỷ, chơi đùa trong bốn tháng chư
Thiên, dưới gốc cây Kovilàra Pàricchattaka, vui chơi
thọ hưởng, tận hưởng năm dục công đức.

Này các Tỷ-kheo, khi cây Kovilàra Pàricchattaka nở toàn diện các bông hoa, mùi hương bay tràn xung

TỶ KHEO                                           1894

quanh đến năm mươi do tuần; thuận gió, mùi hương bay đến một trăm do tuần.

Đây là uy lực của cây Kovilàra Pàricchattaka.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,

- Khi Thánh đệ tử nghĩ đến xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình, trong khi ấy, này
các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử như lá héo cây
Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiên
Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi ấy Thánh đệ tử cạo
bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình, này các Tỷ-kheo,
trong khi ấy, Thánh đệ tử như cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa bị lá
rụng.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi vị Thánh đệ tử ly
dục... chứng đạt và an trú sơ Thiền, một trạng
thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Này
các Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh đệ tử như
mầm non cánh hoa được sanh của cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi Thánh đệ tử làm
cho tịnh chỉ tầm và tứ... chứng đạt và an trú
Thiền thứ hai, trong khi ấy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                         1895

Thánh đệ tử như đọt non cánh hoa được sanh
của cây Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiền
Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi Thánh đệ tử như
đọt non cánh hoa được sanh của cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa. Này
các Tỷ-kheo, trong khi Thánh đệ tử ly hỷ, trú
xả... chứng đạt và an trú Thiền thứ ba, này các
Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh đệ tử như nụ hoa
được sanh của cây Kovilàra Pàricchattaka của
chư Thiên Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi vị Thánh đệ tử
đoạn lạc... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư,
này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh đệ tử như
các bông hoa được sanh của cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi vị Thánh đệ tử do
đoạn diệt các lậu hoặc... chứng ngộ, chứng đạt
và an trú, này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh
đệ tử như các bông hoa được nở toàn diện của
cây Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiên
Tàvatimsa.

Này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Địa thần tuyên bố lớn tiếng: "Vị Tôn giả với tên họ thế này, đồng trú cùng một lòng tin với Tôn giả với họ tên thế này đã xuất gia từ làng như vậy, từ thị trấn như vậy, từ bỏ

TỶ KHEO                                             1896

gia đình, sống không gia đình, sau khi đoạn diệt các lậu hoặc... chứng ngộ, chứng đạt và an trú...".

Sau khi nghe tiếng của chư Địa thần, chư Thiên Bốn Thiên vương thiên... chư Thiên Tàvatimsa... chư Thiên Yàma... chư Thiên Tusità... chư Thiên Hóa lạc thiên... chư Thiên Tha hóa Tự tại... chư Thiên Phạm chúng tuyên bố lớn tiếng: "Vị Tôn giả với tên họ thế này, đồng trú cùng một lòng tin với Tôn giả với họ tên như thế này đã xuất gia từ làng như vậy, từ thị trấn như vậy, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát".

Như vậy trong sát-na ấy, trong giây phút ấy, tiếng ấy truyền đến Phạm thiên giới.

Đây là uy lực của Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc.

TỶ KHEO                                            1897

290 Uế nhiễm của Tỳ kheo - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng I, 652

CÁC UẾ NHIỄM – Tăng I, 652

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của mặt trăng, mặt trời. Do những uế nhiễm này làm ô nhiễm mặt trăng, mặt trời không có cháy sáng, không có chói sáng, không có rực sáng. Thế nào là bốn?

- Mây, là uế nhiễm của mặt trăng, mặt trời, do uế
nhiễm này làm ô nhiễm mặt trăng, mặt trời không
có cháy sáng... không có rực sáng.
- Mù, là uế nhiễm của mặt trăng, mặt trời...
- Khói và bụi, là uế nhiễm của mặt trăng, mặt trời...
- Ràhu, vua các loài A-tu-la, là uế nhiễm của mặt
trăng, mặt trời; do uế nhiễm này làm ô nhiễm, mặt
trăng, mặt trời không có cháy sáng, không có chói
sáng, không có rực sáng.

Này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của mặt
trăng, mặt trời, do những uế nhiễm này làm ô nhiễm,
mặt trăng, mặt trời không có cháy sáng, không có
chói sáng, không có rực sáng.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của các Sa-môn, Bà-la-môn, do uế nhiễm này làm ô

TỶ KHEO                                            1898

nhiễm, các Sa-môn, Bà-la-môn không có cháy sáng, không có chói sáng, không có rực sáng. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn
uống rượu men, uống rượu nấu, không có từ bỏ
rượu men, rượu nấu. Này các Tỷ-kheo, đây là uế
nhiễm thứ nhất của Sa-môn, Bà-la-môn, do uế
nhiễm này làm ô nhiễm, các Sa-môn, Bà-la-môn,
không có cháy sáng... không có rực sáng.
- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn,
hưởng thọ dâm dục, không từ bỏ dâm dục. Này
các Tỷ-kheo, đây là uế nhiễm thứ hai... không có
rực sáng.
- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn
chấp nhận vàng và bạc, không từ bỏ nhận lấy vàng
và bạc. Này các Tỷ-kheo, đây là uế nhiễm thứ ba...
không có rự

TỶ KHEO                                           1899

TỶ KHEO   1901

291 Uế nhiễm của Tỳ kheo - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng II, 327

CÁC UẾ NHIỄM – Tăng II, 327

1. - Có năm uế nhiễm này của vàng, này các Tỷ-
kheo, do các uế nhiễm ấy, vàng bị uế nhiễm không
được nhu nhuyến, không được dễ sử dụng, không
sánh chói, bị bể vụn và không chơn chánh chịu sự tác
thành. Thế nào là năm?

2. Sắt, đồng, thiếc, chì và bạc.

Có năm uế nhiễm này của vàng, này các Tỷ-kheo, do
uế nhiễm ấy, vàng bị uế nhiễm không được nhu
nhuyến, không được dễ sử dụng, không sáng chói bị
bể vụn và không chơn chánh chịu sự tác thành.

3. Và khi nào, này các Tỷ-kheo, vàng được giải thoát
khỏi năm uế nhiễm này, khi ấy vàng ấy được nhu
nhuyến, dễ sử dụng, sáng chói, không bị bể vụn, và
chơn chánh chịu sự tác thành. Và các đồ trang sức
nào người ta muốn như nhẫn, như bông tai, như vòng
cổ, như dây chuyền vàng, vàng ấy có thể dùng tùy
theo ước muốn.

TỶ KHEO                                           1902

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có năm uế nhiễm này
của tâm, do các uế nhiễm ấy, tâm bị uế nhiễm, không
nhu nhuyến, không dễ sử dụng, không sáng chói, bị
bể vụn, không chơn chánh định tĩnh để đoạn diệt các
lậu hoặc. Thế nào là năm?

4. Tham dục, sân, hôn trầm thụy miên, trạo hối, nghi.
Có năm uế nhiễm này của tâm, này các Tỷ-kheo, do
năm uế nhiễm ấy, tâm bị uế nhiễm không được nhu
nhuyến, không dễ sử dụng, không sáng chói, bị bể
vụn, không chơn chánh, định tĩnh để đoạn diệt các
lậu hoặc.

5. Và khi nào, này các Tỷ-kheo, tâm được giải thoát khỏi năm uế nhiễm ấy; khi ấy, tâm ấy được nhu nhuyến, dễ sử dụng, sáng chói, không bể vụn, chơn chánh định tĩnh để đoạn diệt các lậu hoặc. Tùy thuộc theo pháp gì cần phải được giác ngộ với thắng trí, tâm vị ấy hướng đến để được giác ngộ với thắng trí. Tại đây, tại đấy vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến pháp ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

6. Nếu vị ấy ước muốn, "Ta sẽ chứng được các loại thần thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi qua hư không; độn thổ, trồi lên ngang qua đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như trên đất liền; ngồi kiết-

TỶ KHEO                                            1903

già hay đi trên hư không như con chim; với bàn tay,
chạm và sờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại
oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự thân bay đến
cõi Phạm thiên." Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả năng,
có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ
nào.

7. Nếu vị ấy ước muốn: "Với thiên nhĩ thanh tịnh,
siêu nhân, có thể nghe hai loại tiếng chư thiên và loài
Người, xa và gần". Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả
năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc
loại xứ nào.

8. Nếu vị ấy ước muốn: "Mong rằng với tâm của mình có thể biết được tâm của các loại chúng sanh khác, tâm của loài Người khác nhau như sau: "Tâm có tham, biết là tâm có tham. Tâm không tham, biết là tâm không tham. Tâm có sân biết là tâm có sân. Tâm không sân, biết là tâm không sân. Tâm có si biết là tâm có si. Tâm không si biết là tâm không si. Tâm chuyên chú biết là tâm chuyên chú. Tâm tán loạn biết là tâm tán loạn. Đại hành tâm biết là đại hành tâm. Không phải đại hành tâm biết là không phải đại hành tâm. Tâm chưa vô thượng biết là tâm chưa vô thượng. Tâm vô thượng biết là tâm vô thượng. Tâm Thiền định biết là tâm thiền định. Tâm không thiền định biết là tâm không Thiền định. Tâm giải thoát

TỶ KHEO                                              1904

biết là tâm giải thoát. Tâm không giải thoát biết là
tâm không giải thoát"". Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả
năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc
loại xứ nào.

9. Nếu vị ấy ước muốn: "Ta sẽ nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp." Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ở đây." Tại chỗ, tại đấy, vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

10. Nếu vị ấy ước muốn: "Với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, ta thấy sự từ bỏ và sanh khởi của chúng sanh. Ta biết rõ chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Các vị chúng sanh ấy làm những ác hạnh về thân, ác hạnh về lời,

TỶ KHEO                                             1905

ác hạnh về ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Các vị chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những vị này sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các cõi lành, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, ta có thể thấy sự sống chết của chúng sanh. Ta có thể rõ biết rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ". Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

11. Nếu vị ấy ước muốn: "Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với thắng trí ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát." Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                             1906

292 Vàng bạc - Không được phép dùng vàng bạc - Kinh Manicùlam – Tương IV, 510

Manicùlam – Tương IV, 510 (Châu báu trên đỉnh đầu)

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ trong cung vua, quần thần nhà vua
đang ngồi tụ họp, câu chuyện sau đây được khởi lên:
"Các Sa-môn thuộc dòng Thích tử được phép dùng
vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được giữ vàng bạc.
Các Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc".

3) Lúc bấy giờ, thôn trưởng Manicùlaka đang ngồi trong hội chúng ấy.

4) Rồi thôn trưởng Manicùlaka thưa với hội chúng ấy: "Các Tôn giả chớ có nói như vậy. Các Sa-môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các Sa- môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã ly khai

TỶ KHEO                                          1907

vàng và bạc". Nhưng thôn trưởng Manicùlaka không có thể làm cho hội chúng ấy chấp nhận.

5) Rồi thôn trưởng Manicùlaka đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

6) Ngồi một bên, thôn trưởng Manicùlaka bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, trong cung vua, một số quần
thần nhà vua đang ngồi tụ họp, và câu chuyện sau
đây được khởi lên: "Các Sa-môn Thích tử được phép
dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được giữ vàng
bạc. Các Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc".
Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, con nói với hội
chúng ấy: "Các Tôn giả chớ có nói như vậy. Các Sa-
môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các
Sa-môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-
môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các
Sa-môn Thích tử từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã
ly khai vàng và bạc". Nhưng bạch Thế Tôn, con
không có thể làm cho hội chúng ấy chấp nhận.

7) Trả lời như vậy, bạch Thế Tôn, không biết con có
nói đúng lời Thế Tôn? Con không xuyên tạc Thế Tôn
với điều không thật? Con đã trả lời thuận pháp, đúng
pháp và không một ai nói lời tương ứng đúng pháp
có lý do để chỉ trích?

TỶ KHEO                                           1908

-- Trả lời như vậy, này Thôn trưởng, Ông nói đúng
lời của Ta. Ông không xuyên tạc Ta với điều không
thật. Ông đã trả lời thuận pháp, đúng pháp và không
một ai nói lời tương ứng đúng pháp có lý do để chỉ
trích.

8) Này Thôn trưởng, các Sa-môn Thích tử không
được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử
không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử
không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích
tử đã từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã ly khai vàng
và bạc.

Đối với ai được dùng vàng bạc, người ấy cũng được
phép dùng năm dục trưởng dưỡng. Đối với ai được
phép dùng năm dục trưởng dưỡng, người ấy hoàn
toàn thọ trì phi Sa-môn pháp, phi Thích tử pháp.

Này Thôn trưởng, Ta nói như sau: Cỏ được đi tìm cầu bởi ai cần đến cỏ. Củi được đi tìm cầu bởi ai cần đến củi. Cỗ xe được đi tìm cầu bởi ai cần đến cỗ xe. Người được đi tìm cầu bởi ai cần đến người. Nhưng này Thôn trưởng, không bất cứ một lý do gì Ta nói rằng vàng, bạc được chấp nhận, được tìm cầu.

TỶ KHEO                                            1909

293 Vàng bạc - Không được phép nhận vàng bạc - Kinh GHOTAMUKHA – 94 Trung II, 703

KINH GHOTAMUKHA – Bài kinh số 94 – Trung II, 703

Như vầy tôi nghe.

Một thời Tôn giả Udena trú ở Baranasi (Ba-la-
nại), tại rừng xoài Khemiya. Lúc bấy giờ Bà-la-môn
Ghotamukha đến tại Baranasi có một vài công việc.
Rồi Bà-la-môn Ghotamukha tản bộ du hành và đi đến
rừng xoài Khemiya. Lúc bấy giờ Tôn giả Udena đang
đi kinh hành ở giữa trời. Rồi Bà-la-môn Ghotamakha
đi đến Tôn giả Udena, sau khi đến nói lên những lời
chào đón hỏi thăm với Tôn giả Udena, sau khi nói
lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền nói
với Tôn giả Udena đang đi kinh hành:

– Thưa Tôn giả Sa-môn, không có một sự xuất gia đúng pháp. Hình như đối với con: vì không thấy một Tôn giả như Ngài, hay ở đây pháp (ấy) là gì?

TỶ KHEO                                          1910

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Udena từ chỗ kinh
hành bước xuống, đi vào trong tinh xá (vihara), rồi
ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Bà-la-môn
Ghotamukha cũng từ chỗ kinh hành bước xuống, vào
trong tinh xá rồi đứng một bên. Tôn giả Udena nói
với Bà-la-môn Ghotamukha đang đứng một bên:

– Này Bà-la-môn, đây có những ghế ngồi. Nếu muốn, hãy ngồi xuống.

– Trong khi chúng con đến với Tôn giả Udena, chúng con không ngồi. Làm sao người như con lại nghĩ đến ngồi xuống, trước khi được mời.

Rồi Bà-la-môn Ghotamukha lấy một ghế thấp khác rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Ghotamukha nói với Tôn giả Udena:

– Thưa Tôn giả Sa-môn, không có sự xuất gia đúng pháp. Hình như đối với con: vì không thấy một Tôn giả như Ngài, hay ở đây pháp ấy là gì?

– Này Bà-la-môn, nếu Ông tán đồng những gì ta tán đồng, và bài bác những gì cần phải bài bác, và có điều gì ta nói mà Ông không biết. Ở đây, Ông có thể hỏi thêm ta: "Thưa Tôn giả Udena, cái này là thế nào? Ý nghĩa cái này là gì?" Sau khi sắp đặt như vậy, ở đây sẽ có cuộc nói chuyện giữa chúng ta.

TỶ KHEO                                            1911

– Con sẽ tán đồng những gì Tôn giả Udena tán
đồng, và bài bác những gì cần phải bài bác. Và có
điều gì Tôn giả Udena nói mà con không biết. Ở đây,
con có thể hỏi thêm Tôn giả Udena: "Tôn giả Udena,
cái này là thế nào? Ý nghĩa cái này là gì?" Sau khi
sắp đặt như vậy, ở đây mong sẽ có cuộc nói chuyện
giữa chúng ta.

– Này Bà-la-môn, ở đây có bốn hạng người này có mặt ở trên đời. Thế nào là bốn?

- Ở đây, này Bà-la-môn có người tự hành khổ
mình, chuyên tâm tự hành khổ mình.
- Ở đây, này Bà-la-môn, có người hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người.
- Ở đây, này Bà-la-môn, có người vừa tự hành
khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình, vừa
hành khổ người, chuyên tâm hành khổ
người.
- Ở đây, này Bà-la-môn, có người vừa không
hành khổ mình, không chuyên tâm hành khổ
mình, vừa không hành khổ người, không
chuyên tâm hành khổ người. Người ấy
không hành khổ mình, không chuyên tâm
hành khổ mình, không hành khổ người,
không chuyên tâm hành khổ người, ngay

TỶ KHEO                                          1912

trong hiện tại không tham dục, tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm thể.

 Này Bà-la-môn, bốn hạng người này, hạng người nào được tâm Ông thích ý nhất?

– Thưa Tôn giả Udena, hạng người tự hành khổ mình chuyên tâm tự hành khổ mình; hạng người này, tâm con không thích ý.

Thưa Tôn giả Udena, hạng người hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người, hạng người này, tâm con không thích ý.

Thưa Tôn giả Udena, hạng người vừa tự hành
khổ mình, chuyện tâm hành khổ mình, vừa hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người; hạng người này,
tâm con không thích ý.

Thưa Tôn giả Udena, hạng người vừa không tự
hành khổ mình, không chuyên tâm tự hành khổ mình,
vừa không hành khổ người, không chuyên tâm hành
khổ người; hạng người không tự hành khổ mình,
không hành khổ người, ngay trong hiện tại, không có
tham dục, tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc
thọ, tự ngã trú vào Phạm thể, hạng người này, tâm
con thích ý.

TỶ KHEO                                            1913

– Này Bà-la-môn, vì sao tâm Ông không thích ý ba hạng người này?

– Thưa tôn giả Udena, hạng người tự hành khổ
mình, chuyên tâm hành khổ mình, hạng người này
hành khổ mình, hành hạ mình, trong khi tự ao ước
lạc, yểm ly khổ. Do vậy, tâm con không thích ý hạng
người này.

Thưa Tôn giả Udena, hạng người hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người; hạng người này
hành khổ người khác, hành hạ ngừơi khác, trong khi
người khác ao ước lạc, yểm ly khổ. Do vậy, tâm con
không thích ý hạng người này.

Thưa Tôn giả Udena, hạng người vừa hành khổ
mình, chuyên tâm hành khổ mình, vừa hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người; hạng người này
hành khổ, hành hạ mình và người khác, trong khi
mình và người khác ao ước lạc, yểm ly khổ. Do vậy,
tâm con không thích ý hạng người này.

Nhưng thưa Tôn giả Udena, hạng người vừa
không hành khổ mình, không chuyên tâm hành khổ
mình, vừa không hành khổ người, không chuyên tâm
hành khổ người, hạng người này không hành khổ
mình, không hành khổ người, ngay trong hiện tại
không tham dục, tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm

TỶ KHEO                                          1914

giác lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm thể. Do vậy, tâm con thích ý hạng người này.

– Này Bà-la-môn, có hai hội chúng này. Thế nào là hai?

- Ở đây, này Bà-la-môn có hội chúng vì tham
đắm châu báu và đồ trang sức, tìm cầu vợ
con, tìm cầu đầy tớ nam, đầy tớ nữ, tìm cầu
ruộng đất, tìm cầu vàng bạc.
- Ở đây, này Ba La Môn, lại có hội chúng,
không tham đắm châu báu và đồ trang sức,
từ bỏ vợ con, từ bỏ đầy tớ nam, đầy tớ nữ,
từ bỏ ruộng đất, từ bỏ vàng bạc, xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình.

Này Bà-la-môn, hạng người vừa không hành
khổ mình, không chuyên tâm hành khổ mình, vừa
không hành khổ người, không chuyên tâm hành khổ
người, hạng người không hành khổ mình, không
hành khổ người, ngay trong hiện tại không tham dục,
tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã
trú vào Phạm thể. Này Bà-la-môn, trong hội chúng
nào Ông thấy phần lớn hạng người này: trong hội
chúng tham đắm châu báu và đồ trang sức, tìm cầu
vợ con, tìm cầu đầy tớ nam, đầy tớ nữ, tìm cầu ruộng
đất, tìm cầu vàng bạc, hay là trong hội chúng không

TỶ KHEO                                             1915

tham đắm châu báu và đồ trang sức, từ bỏ vợ con, từ bỏ đầy tớ nam, đầy tớ nữ, từ bỏ ruộng đất, từ bỏ vàng bạc, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình?

– Tôn giả Udena, hạng người vừa không hành
khổ mình, không chuyên tâm hành khổ mình, vừa
không hành khổ người, không chuyện tâm hành khổ
người; hạng người không hành khổ mình, không
hành khổ người, ngay trong hiện tại không tham dục,
tịch tịnh, cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã
trú vào Phạm thể; hạng người này, trong hội chúng
không tham đắm châu báu, và đồ trang sức, từ bỏ vợ
con, từ bỏ đầy tớ nam, đầy tớ nữ, từ bỏ ruộng đất, từ
bỏ vàng bạc, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia
đình, trong hội chúng ấy con thấy phần lớn hạng
người này.

– Nhưng này Bà-la-môn, nay Ông vừa mới nói:
"Chúng con biết như sau, thưa Tôn giả Sa-môn,
không có một sự xuất gia đúng pháp. Hình như đối
với con: vì không thấy một Tôn giả như Ngài hay ở
đây pháp ấy là gì?"

– Thưa Tôn giả Udena, thật sự lời nói ấy có lợi ích cho con. Có một sự xuất gia đúng pháp. Ở đây, đối với con là như vậy, và mong Tôn giả Udena chấp trì con là như vậy. Bốn hạng người được Tôn giả

TỶ KHEO                                             1916

Udena nói một cách vắn tắt, không giải thích rộng ra, lành thay, nếu được Tôn giả Udena khởi lòng từ phân tích rộng rãi cho con bốn hạng người này.

– Này Bà-la-môn, vậy hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Bà-la-môn Ghotamukha vâng đáp Tôn giả Udena.

Tôn giả Udena nói như sau:

– Và này Bà-la-môn, thế nào là người tự hành khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình?

Ở đây, này Bà-la-môn, có người sống lõa thể, sống phóng túng, không theo lễ nghi, liếm tay cho sạch, đi khất thực không chịu bước tới, đi khất thực không chịu đứng một chỗ, không nhận đồ ăn mang đến, không nhận đồ ăn dành riêng, không nhận mời đi ăn, không nhận (đồ ăn) từ nơi miệng nồi, không nhận từ nơi miệng chảo, không nhận tại ngưỡng cửa, không nhận giữa những cậy gậy, không nhận giữa những cối giã gạo, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người đàn bà có thai, không nhận từ người đàn bà đang cho con bú, không nhận từ người

TỶ KHEO                                            1917

đàn bà đang (giao cấu) với người đàn ông, không
nhận đồ ăn đi quyên, không nhận tại chỗ có chó
đứng, không nhận tại chỗ có ruồi bu, không ăn cá, ăn
thịt, không uống rượu nấu, rượu men. Vị ấy chỉ nhận
ăn tại một nhà, hay chỉ nhận ăn một miếng, hay vị ấy
chỉ nhận ăn tại hai nhà, hay chỉ nhận ăn hai miếng.
Hay vị ấy chỉ nhận ăn tại bảy nhà, hay vị ấy chỉ nhận
ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi sống chỉ với một bát, nuôi
sống chỉ với hai bát... nuôi sống chỉ với bảy bát. Vị
ấy chỉ ăn một ngày một bữa, hai ngày một bữa... bảy
ngày một bữa... (như kinh Kandaraka số 51, trang 17,
18)

Khi được nói vậy, Bà-la-môn Ghotamukha nói với Tôn giả Udena:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Udena! Thật vi diệu
thay, Tôn giả Udena! Thưa Tôn giả Udena, như
người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống,
phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những
người đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối
để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy,
(Chánh) pháp đã được Tôn giả Udena dùng nhiều
phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn
giả Udena, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo.
Mong Tôn giả Udena nhận còn làm cư sĩ, từ này cho
đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TỶ KHEO                                            1918

– Này Bà-la-môn, chớ có quy y với ta. Hãy quy y với Thế Tôn, bậc mà ta đã quy y.

– Thưa Tôn giả Udena, nay Tôn giả Gotama, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở tại đâu?

– Này Bà-la-môn, nay Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã nhập Niết-bàn.

– Thưa Tôn giả Udena, nếu chúng con được
nghe Tôn giả Gotama ở cách mười do-tuần (yojana),
chúng con sẽ đi mười do-tuần ấy để được yết kiến
Tôn giả Gotama, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.
Thưa Tôn giả Udena, nếu chúng con được nghe Tôn
giả Gotama ở cách hai mươi do-tuần... (như trên)...
ba mươi do-tuần, bốn mươi do-tuần, năm mươi do-
tuần, chúng con sẽ đi năm mươi do-tuần để được yết
kiến Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Thưa
Tôn giả Udena, nếu chúng con được nghe Tôn giả
Gotama ở cách một trăm do-tuần (yojana), chúng
con sẽ đi một trăm do tuần để được yết kiến Tôn giả
Gatama, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.

Thưa Tôn giả Udena, vì Tôn giả Gotama đã
nhập Niết-bàn, chúng con xin quy y Tôn giả Gotama
đã nhập Niết-bàn, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-
kheo. Mong Tôn giả Udena nhận con làm cư sĩ, từ
nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TỶ KHEO                                          1919

Thưa Tôn giả Udena, vua nước Anga có cúng
dường cho con một bố thí thường xuyên hằng ngày,
nay con xin cúng dường Tôn giả Udena bố thí thường
xuyên ấy.

– Này Bà-la-môn, vua nước Anga cúng dường thường xuyên hằng ngày cho Ông là bao nhiêu?

– Thưa Tôn giả Udena, năm trăm Kahapana (đồng tiền vàng).

– Này Bà-la-môn, ta không được phép nhận vàng và bạc.

– Nếu Tôn giả Udena không được phép nhận vàng và bạc, con sẽ cho làm một tinh xá cho Tôn giả Udena.

– Này Bà-la-môn, nếu ông muốn xây dựng một tinh xá cho ta, thì hãy xây dựng một giảng đường cho chúng Tăng ở Pataliputta.

– Con lại càng bội phần hân hoan, hoan hỷ, thỏa
mãn với Tôn giả Udena, khi Tôn giả khuyến khích
con cúng dường chúng Tăng. Thưa Tôn giả Udena,
với bố thí thường xuyên này và với bố thí thường
xuyên khác về sau, con sẽ cho xây dựng một giảng
đường cho chúng Tăng ở Pataliputta.

TỶ KHEO                                           1920

Rồi Bà-la-môn Ghotamukha với bố thí thường
xuyên này và với bố thí thường xuyên khác về sau,
cho xây dựng một giảng đường cho chúng Tăng ở
Pataliputta. Nay giảng đường ấy được gọi là
Ghotamukhi.

TỶ KHEO                                        1921

294 Vàng bạc - Là uế nhiễm của người tu - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng I, 652

CÁC UẾ NHIỄM – Tăng I, 652

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của mặt trăng, mặt trời. Do những uế nhiễm này làm ô nhiễm mặt trăng, mặt trời không có cháy sáng, không có chói sáng, không có rực sáng. Thế nào là bốn?

- Mây, là uế nhiễm của mặt trăng, mặt trời, do uế
nhiễm này làm ô nhiễm mặt trăng, mặt trời không
có cháy sáng... không có rực sáng.
- Mù, là uế nhiễm của mặt trăng, mặt trời...
- Khói và bụi, là uế nhiễm của mặt trăng, mặt trời...
- Ràhu, vua các loài A-tu-la, là uế nhiễm của mặt
trăng, mặt trời; do uế nhiễm này làm ô nhiễm, mặt
trăng, mặt trời không có cháy sáng, không có chói
sáng, không có rực sáng.

Này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của mặt
trăng, mặt trời, do những uế nhiễm này làm ô nhiễm,
mặt trăng, mặt trời không có cháy sáng, không có
chói sáng, không có rực sáng.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của các Sa-môn, Bà-la-môn, do uế nhiễm này làm ô

TỶ KHEO                                            1922

nhiễm, các Sa-môn, Bà-la-môn không có cháy sáng, không có chói sáng, không có rực sáng. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn
uống rượu men, uống rượu nấu, không có từ bỏ
rượu men, rượu nấu. Này các Tỷ-kheo, đây là uế
nhiễm thứ nhất của Sa-môn, Bà-la-môn, do uế
nhiễm này làm ô nhiễm, các Sa-môn, Bà-la-môn,
không có cháy sáng... không có rực sáng.
- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn,
hưởng thọ dâm dục, không từ bỏ dâm dục. Này
các Tỷ-kheo, đây là uế nhiễm thứ hai... không có
rực sáng.
- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn
chấp nhận vàng và bạc, không từ bỏ nhận lấy vàng
và bạc. Này các Tỷ-kheo, đây là uế nhiễm thứ ba...
không có rực sáng.
- Này các Tỷ-kheo, một số Sa-môn, Bà-la-môn sinh
sống với tà mạng, không từ bỏ tà mạng. Này các
Tỷ-kheo, đây là uế nhiễm thứ tư của các Sa-môn,
Bà-la-môn, do uế nhiễm này làm ô nhiễm, các Sa-
môn, Bà-la-môn không có cháy sáng, không có
chói sáng, không có rực sáng.

Này các Tỷ-kheo, có bốn uế nhiễm này của các Sa- môn, Bà-la-môn, do những uế nhiễm này làm ô

TỶ KHEO                                           1923

nhiễm, nên các Sa-môn, Bà-la-môn không có cháy sáng, không có chói sáng, không có rực sáng.

3. Có Sa-môn, Phạm chí,
Bị tham sân trói buộc,
Bị vô minh bao phủ,
Loài người ưa sắc đẹp,
Uống rượu men rượu nấu,
Hưởng thụ pháp dâm dục,
Mê hoặc, họ chấp nhận,
Nhận lấy vàng và bạc,
Các Sa-môn, Phạm chí,
Sinh sống theo tà mạng.
Phật, bà con mặt trời
Nói đến uế nhiễm ấy,
Bị ô nhiễm bởi chúng,
Các Sa-môn, Phạm chí,
Không cháy sáng, chói sáng,
Ánh sáng bụi ô nhiễm,
Bao phủ bởi tối tăm,
Nô lệ bởi ái dục,
Bị ái kéo, dắt dẫn,
Họ làm đầy dẫy thêm,
Bãi tha ma ghê tởm,
Chúng lại phải tái sanh.

TỶ KHEO                                     1924

295 Vì sao Thế Tôn không trả lời - Kinh THANH TỊNH – 29 Trường II, 441

KINH THANH TỊNH – Bài kinh số 29 – Trường II, 441

Như vầy tôi nghe.

1. Một thời, Thế Tôn trú giữa giòng tộc Sakya (Thích ca) trong vườn xoài của một gia đình Thích ca tên là Vedhannà.

Lúc bấy giờ, Nigantha Nàthaputta vừa mới tạ thế ở Pàvà.

Sau khi vị này tạ thế, các vị Nigantha chia ra làm hai phái, chia rẽ nhau, tranh chấp nhau, tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí bằng miệng - "Ngươi không biết pháp luật này, ta biết pháp luật này. Sao Ngươi có thể biết pháp luật này? Ngươi theo tà hạnh, ta theo chánh hạnh. Lời nói của ta tương ưng, lời nói Ngươi không tương ưng. Điều đáng nói trước, Ngươi nói sau; điều đáng nói sau, Ngươi nói trước. Điều Ngươi quan niệm trình bày, đã bị đảo lộn. Quan điểm của Ngươi đã bị thách đố. Ngươi đã

TỶ KHEO                                             1925

bị đánh bại. Hãy đi giải tỏa quan điểm của Ngươi!
Hãy tự thoát khỏi bế tắc nếu Ngươi có thể làm được."
Hình như các đệ tử của Nigantha Nàthaputta muốn
tàn hại lẫn nhau. Chính các đệ tử cư sĩ mặc đồ trắng
của Nigantha Nàthaputta cũng chán ngấy, cơ hiềm,
và phản đối các vị Nigantha, vì pháp luật của họ đã
được trình bày, tuyên bố một cách vụng về, không
có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh,
không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, pháp y
chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ.

2. Rồi Sa di Cunda, sau khi an cư mùa mưa ở Pàvà
đến thăm tôn giả Ananda ở Sàmàgama, sau khi đến,
đảnh lễ tôn giả Ananda và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên. Sa di Cunda bạch tôn giả
Ananda:

- Bạch Tôn giả, Nigantha Nàthaputta đã từ trần ở
Pàvà sau khi vị này tạ thế, các Nigantha chia ra làm
hai phái... Pháp y chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y
chỉ.

Khi nghe nói vậy, tôn giả Ananda nói với Sa di Cunda:

- Này Hiền giả Cunda, đây là vấn đề đáng đưa ra để yết kiến Thế Tôn. Này Hiền giả Cunda, chúng ta hãy đi yết kiến Thế Tôn; sau khi đến xong, chúng ta hãy

TỶ KHEO                                           1926

trình bày vấn đề này để Thế Tôn biết.

- Bạch Tôn giả, vâng!

- Sa di Cunda vâng lời tôn giả Ananda.

3. Rồi tôn giả Ananda cùng với Sa di Cunda, đi đến
yết kiến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Ngài và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả
Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Sa di Cunda có nói: "Nigantha
Nàthaputta đã từ trần ở Pàvà. Sau khi vị này từ trần,
các vị Nigantha chia ra làm hai phái... Pháp y chỉ đã
bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ."

- Này Cunda, như vậy ở đây pháp luật đã được trình
bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng
hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị
Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

4. Này Cunda, ở đây có vị đạo sư không phải là
Chánh Đẳng Giác, có pháp luật đã được trình bày
tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng
hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị
Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và người đệ tử trong
pháp này, không thành tựu và an trú trong pháp và
tùy pháp, không sống đúng chánh hạnh, không sống

TỶ KHEO                                            1927

đúng tùy pháp, sống vượt ra ngoài pháp. Người đệ tử
ấy cần được nói như sau: "Này Hiền giả, thật là lợi
ích cho Ngươi. Thật khéo chứng đắc cho Ngươi. Đạo
sư của Ngươi không phải là vị Chánh Đẳng Giác.
Pháp của Ngươi đã được trình bày, tuyên bố một
cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không
hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên bố. Và Ngươi trong pháp này, không thành tựu
và an trú trong pháp và tùy pháp, không sống đúng
chánh hạnh, không sống đúng tùy pháp, vượt ra
ngoài pháp.

 Này Cunda, như vậy ở đây, vị đạo sư đáng quở
trách, ở đây pháp đáng quở trách, nhưng ở đây đệ
tử đáng tán thán. Này Cunda, với vị đệ tử như vậy,
nên nói như sau:" Này Đại đức, dầu Đại đức thực
hành đúng như pháp vị đạo sư đã dạy và trình bày,
ai có suy tầm, ai có bị suy tầm, ai có suy tầm rồi
như thực thi hành, tất cả đều không có phước báo.
Vì sao vậy? Vì pháp luật đã được trình bày tuyên
bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng
dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh
Đẳng Giác tuyên thuyết."

5. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư không là vị Chánh Đẳng Giác, và pháp được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không

TỶ KHEO                                           1928

hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên thuyết, và vị đệ tử trong pháp này, sống thành
tựu pháp và tùy pháp, sống theo chánh hạnh, sống
đúng tùy pháp, sống luận theo pháp. Người này nên
được nói như sau: "Này Hiền giả, thật không lợi ích
cho Ngươi, thật không khéo chứng đắc cho Ngươi.
Vị đạo sư của Ngươi không là vị Chánh Đẳng Giác
và pháp được trình bày tuyên bố một cách vụng về,
không có hiệu = á

TỶ KHEO                                           1929

Giác, pháp được khéo giảng và trình bảy, có hiệu
năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh
Đẳng Giác tuyên thuyết. Vị đệ tử trong pháp này
sống không thành tựu pháp và tùy pháp, sống không
theo chánh hạnh, sống không đúng tùy pháp, sống
không thuận theo pháp. Vị đệ tử ấy cần phải được
nói: "Này Hiền giả, thật không lợi ích cho Ngươi,
thật không khéo chứng đắc cho Ngươi. Vị đạo sư của
Ngươi là vị Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên
bố trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an
tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Nhưng
Ngươi trong pháp này sống không thành tựu pháp,
sống không theo chánh hạnh, sống không đúng tùy
pháp, sống không thuận theo pháp."

 Này Cunda, ở đây vị đạo sư đáng được tán thán,
ở đây pháp đáng được tán thán, ở đây vị đệ tử đáng
quở trách. Nếu có ai, hãy nói với vị đệ tử ấy như
sau: "Đại đức hãy thực hành đúng như pháp do vị
đạo sư của Đại đức trình bày và tuyên thuyết. Ai
có điều tra, ai có bị điều tra, ai có bị điều tra rồi
như thực thi hành, tất cả đều được phước báo". Vì
sao vậy? Này Cunda, pháp luật này khéo thuyết
khéo trình bày là như vậy, có hiệu năng hướng
dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên thuyết.

TỶ KHEO                                              1930

7. Này Cunda ở đây vị đạo sư là Chánh Đẳng Giác,
và pháp được khéo tuyên thuyết, khéo trình bày, có
hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị
Cháng Đẳng Giác tuyên thuyết, và vị đệ tử trong
pháp này sống thành tựu pháp và tùy pháp, sống
thành tựu chánh hạnh, sống đúng tùy pháp, sống
thuận theo pháp. Nếu có ai, hãy nói vị đệ tử ấy nói

TỶ KHEO                                          1931

8. Này Cunda, ở đây vị đạo sư xuất hiện ở đời, bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, và pháp được khéo tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các vị đệ tử chưa được tinh thông diệu pháp, và phạm hạnh hoàn toàn viên mãn chưa được tỏ lộ cho các vị này, chưa được trình bày rõ ràng, với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, chưa được trở thành diệu dụng, chưa được khéo trình bày cho loài Người, và vị đạo sư viên tịch. Này Cunda, đối với vị đạo sư như vậy, nếu viên tịch, các đệ tử sẽ ưu tư rất nhiều. Vì sao vậy? Vì đạo sư của chúng ta xuất hiện ở đời, và pháp được khéo tuyên thuyết, khéo trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Nhưng chúng ta chưa được tinh thông diệu pháp, và phạm hạnh hoàn toàn viên mãn chưa được tỏ lộ cho cD10(t)-3(áp

TỶ KHEO                                        1932

tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, một Phạm hạnh như vậy được xem là viên mãn, trong trường hợp như vậy.

11. Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những
chi phần như vậy, và có vị đạo sư là vị Thượng tọa
có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu ngày, đã đến tuổi
trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, nhưng
không có các vị Thượng tọa Tỷ kheo, những vị đệ tử
là những vị sáng suốt, tự điều phục, vô úy, đa văn,
đã đạt đến sự an ổn, có thể thuyết diệu pháp, với giáo
lý ngoại đạo được khởi lên có thể khéo nhiếp phục
với giáo pháp của mình, có thể thuyết diệu pháp bất
tư nghì; như vậy Phạm hạnh này không thể viên mãn
bởi chi tiết này.

12. Này Cunda, khi nào Phạm hạnh được đầy đủ về những phương diện này, vị đạo sư là vị Thượng tọa, có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, và những vị Thượng tọa Tỷ kheo, những vị đệ tử... nếu không có các vị Trung lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... có các vị Trung lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Hạ lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... có các Hạ lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Trưởng lão Tỷ kheo ni, các vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Trung lạp Tỷ kheo ni, các

TỶ KHEO                                             1934

vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Hạ lạp Tỷ kheo
ni, các vị đệ tử... có các vị Hạ lạp Tỷ kheo ni, các vị
đệ tử... nhưng nếu không có Nam cư sĩ đệ tử, những
vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh... có
những Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo
trắng, sống theo Phạm hạnh... nhưng nếu không có
những Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo
trắng, chấp nhận dục lạc... có những Nam cư sĩ đệ tử,
những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc...
nhưng nếu không có những Nữ cư sĩ đệ tử, những vị
tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh... có
những Nư cư sĩ đệ tử, những vị tại giam mặc áo
trắng, sống theo Phạm hạnh... nhưng nếu không có
những Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng
chấp nhận dục lạc... có những Nữ cư sĩ đệ tử, những
vị tại gia, mặc áo trắng chấp nhận dục lạc ...Phạm
hạnh như vậy nếu không được thành công, hưng
thịnh, phát triển và phổ thông một cách rộng rãi,
khéo tuyên bố giữa các người, nhưng không đạt được
danh xưng và lợi dưỡng một cách tối thắng, Phạm
hạnh như vậy không được viên mãn về phương diện
này.

13. Này Cunda, khi nào Phạm hạnh được đầy đủ với những phương diện này, vị đạo sư là Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, và những

TỶ KHEO                                              1935

vị Thượng tọa là những bậc Tỷ kheo, những vị đệ tử sáng suốt, tự điều phục... thuyết pháp diệu dụng, có Trung lạp Tỷ kheo đệ tử, có Hạ lạp Tỷ kheo đệ tử, có Trưởng lão Ni đệ tử, có Trung lạp Ni đệ tử, có Hạ lạp Ni đệ tử, có Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh, có Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc, có Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh, có những vị Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc; Phạm hạnh như vậy được thành công, hưng thịnh, phát triển, và phổ thông một cách rộng rãi, khéo tuyên bố giữa các người, đạt được danh xưng và lợi dưỡng một cách tối thắng, Phạm hạnh như vậy được viên mãn về phương diện này.

14. Này Cunda, nay Ta hiện tại là bậc Đạo sư xuất
hiện ở đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, và
pháp được khéo tuyên bố, khéo trình bày, có hiệu
năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, được vị
Chánh Đẳng Giác trình bày, và các vị đệ tử của
Ta tinh thông diệu pháp, và Phạm hạnh hoàn
toàn viên mãn được tỏ lộ với tất cả thứ bậc vị trí
liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo
trình bày cho loài Người. Này Cunda, nay Ta là vị
Đạo sư Trưởng lão, có nhiều kinh nghiệm, xuất gia
đã lâu ngay, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi

TỶ KHEO                                             1936

trưởng thành.

15. Này Cunda, nay Ta có những vị Thượng tọa Tỷ kheo đệ tử sáng suốt, tự biết điều phục, vô úy, đa văn, đã đạt đến sự an ổn, có thể thuyết diệu pháp, đối với giáo lý ngoại đạo được khởi lên, có thể khéo chiết phục với giáo pháp của mình, có thể thuyết diệu pháp bất khả tư nghì. Này Cunda, Ta lại có những Trung lạp Tỷ kheo sáng suốt. Này Cunda, nay Ta có những vị Hạ lạp Tỷ kheo đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Trưởng lão Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Trung lạp Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Hạ lạp Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Nam cư sĩ, là những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh. Này Cunda, nay Ta có những vị Nam cư sĩ, là những vị tại gia mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc. Này Cunda, nay Ta có những vị Nữ cư sĩ, là những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh. Này Cunda, nay Ta có những vị Nữ cư sĩ là những vị tại gia, mặc áo trắng chấp nhận dục lạc...

Này Cunda, nay Phạm hạnh của Ta được thành công, hưng thịnh, phát triển, và phổ thông một cách rộng rãi, khéo tuyên bố giữa mọi người.

16. Này Cunda, đối với tất cả những vị đạo sĩ nay

TỶ KHEO                                              1937

xuất hiện ở đời; này Cunda, Ta không thấy một vị đạo sư nào khác có thể bằng Ta về phương diện lợi dưỡng và danh xưng tối thượng.

Này Cunda, đối với tất cả các đoàn thể, các hội chúng nay xuất hiện ở đời; này Cunda, Ta không thấy một đoàn thể nào khác có thể bằng đoàn thể Tỷ-kheo về phương diện lợi dưỡng và danh xưng tối thượng.

Nếu có ai, khi tả một Phạm hạnh, thành tựu hết thảy
tướng, không thiếu sót, không quá đáng, được khéo
tuyên bố một cách viên mãn, vị ấy nếu tuyên bố đúng
đắn sẽ tuyên bố như sau: "Thành tựu hết thảy tướng...
Phạm hạnh được khéo tuyên bố".

Này Cunda, Uddaka con của Ràma thường nói:
"Thấy mà không thấy". Thấy cái gì mà không thấy?
Với một con dao sắc bén, chỉ thấy lưỡi dao không
thấy khía cạnh sắc bén của dao. Này Cunda, đấy là
nghĩa của câu: "Thấy mà không thấy". Này Cunda,
ở đây Uddaka con của Ràma đề cập đến một vật đê
tiện, hạ liệt, thuộc về phàm phu, không xứng bậc
Thánh, không có lợi ích, nói về con dao.

 Này Cunda, nếu nói đúng đắn câu "Thấy mà không thấy", thời phải nói như sau: "Thấy mà không thấy". Vị ấy thấy cái gì mà không thấy?

TỶ KHEO                                            1938

 Một Phạm hạnh, thành tựu hết thảy tướng,
đầy đủ hết thảy tướng, không thiếu sót,
không quá đáng, được khéo tuyên bố một
cách viên mãn, được khéo trình bày. Chính
vị ấy thấy Phạm hạnh này.

 Nếu vị ấy trừ bớt một phương diện nào tại một chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy sẽ được rõ ràng hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Nếu vị ấy thêm vào một phương diện nào tại chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy sẽ được rõ ràng hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Nếu vị ấy thêm vào một phương diện nào tại chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy được viên mãn hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Như vậy gọi là "Thấy mà không thấy".

 Này Cunda, nếu có ai khi tả một Phạm hạnh thành
tựu hết thảy tướng... Phạm hạnh được khéo tuyên
bố, vị ấy sẽ tuyên bố đúng đắn như sau: "Phạm
hạnh này thành tựu hết thảy tướng, cụ túc hết
thảy tướng, không thiếu thốn, không quá đáng,
được khéo tuyên bố một cách viên mãn, được
khéo trình bày".

TỶ KHEO                                        1939

17. Do vậy, này Cunda, những pháp do Ta tự
chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các
Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi
lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các
câu với nhau để cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu
dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài,
vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài
Người.

Này Cunda, thế nào là những pháp do Ta tự chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau, để cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài, vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài Người?

 Những pháp ấy là Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh
cần, Bốn Như ý túc, Năm Căn, Năm Lực,
Bảy Giác chi, Tám Thánh đạo. Này Cunda,
những pháp ấy do Ta tự chứng tri và tuyên bố
cho các Ngươi, tất cả Ngươi hãy hội họp lại và
tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so
sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau, để
cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được

TỶ KHEO                                             1940

an trú lâu dài, vì hạnh phúc của muôn loài, vì
an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho
loài Người.

18. Này Cunda, các Ngươi hãy hội họp với nhau trong tinh thần hòa đồng và tương kính, không có tranh luận nhau. Có vị đồng phạm hạnh nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng "Vị Đại đức này nắm nghĩa sai lạc hay hành văn sai lạc", các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy:

"Này Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này hay
cách hành văn kia, cách nào thích hợp hơn? Giữa
những cách hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia,
nghĩa nào thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Này
Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này thích hợp
hơn cách hành văn kia. Giữa những cách hành văn
này, nghĩa này thích hợp hơn nghĩa kia", các Ngươi
không nên bác bỏ vị ấy, không nên phỉ báng vị ấy.
Không bác bỏ, không phỉ báng, các Ngươi phải giải
thích cho vị ấy một cách cẩn thận cả nghĩa lẫn hành
văn.

19. Lại nữa này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng:

TỶ KHEO                                           1941

"Vị Đại đức ấy nắm nghĩa sai lạc nhưng hành văn
đúng đắn", các Ngươi không nên tán thán, không nên
bác bỏ. Không thán thán, không bác bỏ, các ngươi
nên nói với vị ấy: Này Hiền giả, giữa những cách
hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào
thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Này Hiền giả,
giữa những cách hành văn này, nghĩa này thích hợp
hơn nghĩa kia", các Ngươi không nên bác bỏ, không
phỉ báng, các Ngươi phải giải thích một cách cẩn
thận ý nghĩa đúng đắn cho vị ấy.

20. Này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức này nắm nghĩa đúng đắn, nhưng hành văn sai lạc", các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy: "Này Hiền giả, giữa những cách hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Giữa những cách hành văn này, nghĩa này thích hợp hơn nghĩa kia", các Ngươi không nên bác bỏ vị ấy, không nên phỉ báng vị ấy. Không bác bỏ, không phỉ báng, các ngươi phải giải thích một cách cẩn thận cách hành văn cho vị ấy.

21. Này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng, nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức này nắm nghĩa đúng đắn và hành văn đúng đắn",

TỶ KHEO                                         1942

các Ngươi nên tán đồng và tán thán vị ấy với câu:
"Thật là tốt đẹp", các Ngươi phải nói với vị ấy" "Thật
là tốt đẹp", các Ngươi phải nói với vị ấy: "Này Hiền
giả thật là lợi ích cho chúng tôi, này Hiền giả thật là
lợi ích cho chúng tôi; này Hiền giả, thật là may mắn
cho chúng tôi; này Hiền giả, thật là may mắn cho
chúng tôi, khi chúng tôi thấy một vị đồng Phạm hạnh
như Hiền giả, tinh thông nghĩ lý như vậy, tinh thông
hành văn như vậy".

22. Này Cunda, một pháp mới, Ta thuyết giảng để
ngăn chận các lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này
Cunda, Ta không thuyết pháp, chỉ để diệt trừ các
lậu hoặc trong tương lai mà thôi. Này Cunda, Ta
thuyết pháp vừa để ngăn chận các lậu hoặc ngay
trong hiện tại mà cũng để diệt trừ các lậu hoặc
trong tương lai nữa.

 Do vậy, này Cunda, tấm y mà Ta cho phép các
Ngươi mặc, như vậy vừa đủ cho các Ngươi
ngăn chận lạnh, ngăn chận nóng, ngăn chận sự
xúc chạm của các loài ruồi muỗi, của gió, mặt
trời và các loài rắn, và các che dấu sự hổ thẹn.

 Các món ăn khất thực mà Ta cho phép các Ngươi dùng, như vậy vừa đủ để nuôi dưỡng thân thể, giúp thân thể sống còn, tránh khỏi

TỶ KHEO                                              1943

TỶ KHEO   1944

hướng đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.

Thế nào là bốn?

- Này Cunda, ở đây có người ngu si, sau khi sát
sanh, tự mình sung sướng hoan hỷ, đó là hỷ lạc
thứ nhất.
- Lại nữa, này Cunda, ở đây có người sau khi lấy
của không cho, tự mình sung sướng, hoan hỷ,
đó là hỷ lạc thứ hai.
- Lại nữa này Cunda, ở đây có người sau khi nói
láo, tự mình sung sướng hoan hỷ, đó la hỷ lạc
thứ ba.
- Lại nữa này Cunda, ở đây có người say đắm,
đam mê sống vây quanh với năm món dục lạc,
đó là hỷ lạc thứ tư.

Này Cunda, bốn loại hỷ lạc này là thấp kém, hạ liệt, thuộc phàm phu, không xứng Thánh hạnh, không có lợi ích, không hướng đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.

24. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra, các ngoại đạo có thể hỏi: "Các Sa-môn Thích tử có phải sống đam mê bốn loại hỷ lạc này không?"

TỶ KHEO                                           1945

 Họ cần phải được trả lời: "Chớ có nói như vậy. Các ông nói như vậy là nói không đúng đắn. Nói như vậy là các ông xuyên tạc, không đúng sự thật, không thực có". Này Cunda, có bốn loại hỷ lạc nhất định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Thế nào là bốn?

- Này Cunda, ở đây vị Tỷ-kheo, ly dục, ly ác
pháp, chứng và an trú Sơ thiền, một trạng thái
hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Đó là hỷ
lạc thứ nhất.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo diệt tầm và tứ,
chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ
lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tình
nhất tâm. Đó là hỷ lạc thứ hai.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo ly hỷ... Đó là
hỷ lạc thứ ba.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo xả lạc... Đó là
hỷ lạc thứ tư. Này Cunda, bốn loại hỷ lạc nhất
định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Các vị Sa-môn Thích tử đang sống đam mê bốn loại hỷ lạc này". Họ cần phải được trả lời: "Nói như vậy là phải; các ông nói như vậy là

TỶ KHEO                                             1946

nói đúng đắn. Nói như vậy là các ông không xuyên tạc, đúng sự thật, và thực có".

25. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, những ai sống
đam mê theo bốn loại hỷ lạc ấy có thể mong đợi kết
quả gì, lợi ích gì?"

 Được nói vậy, phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo
như sau: "Này Hiền giả, những ai sống đam mê
bốn loại hỷ lạc ấy, có thể mong đợi bốn kết quả,
bốn sự lợi ích. Thế nào là bốn?

- Này Hiền giả, ở đây, vị Tỷ-kheo diệt trừ ba kiết
sử, được nhập vào dòng Thánh, không còn bị
đọa lạc, nhất định sẽ được giác ngộ. Đó là kết
quả thứ nhất.
- Lại nữa này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ ba
kiết sử, làm muội lược tham, sân, si, chứng bậc
Nhất lai, chỉ còn trở lại đời này một lần nữa
trước khi diệt tận khổ đau. Đó là kết quả thứ
hai, lợi ích thứ hai.
- Lại nữa, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ năm
hạ phần kiết sử, được hóa sanh ở tại chỗ ấy mà
nhập Niết-bàn, không còn phải trở lại đời này
nữa. Như vậy là kết quả thứ ba, lợi ích thứ ba.

TỶ KHEO                                           1947

- Lại nữa, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ các
lậu hoặc, tự mình chứng tri, chứng ngộ và an
trú ngay trong hiện tại vô lậu Tâm giải thoát,
Tuệ giải thoát. Như vậy là kết quả thứ tư.

Này Hiền giả, vị nào sống đam mê bốn loại hỷ lạc này, có thể mong đợi bốn kết quả, bốn lợi ích như vậy".

26. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Các Sa-môn Thích tử sống không giữ vững lập trường".

Này Cunda, các vị du sĩ ngoại đạo nói vậy cần phải được trả lời như sau: "Này Hiền giả, Thế Tôn, vị đã biết, đã thấy, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã thuyết, đã trình bày những pháp cho các đệ tử cho đến trọn đời. Này Hiền giả, giống như cột trụ bằng đá hay bằng sắt, chân cột được khéo chôn sâu vào đất, không lắc qua lại, không có rung động.

Này Hiền giả, vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã diệt trừ
các lậu hoặc, phạm hạnh đã thành, các việc phải làm
đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, mục tiêu đã đạt, hữu
kiết sử đã diệt trừ, chánh trí giải thoát, không thể làm
chín việc sau đây:

1. Này Hiền giả, vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu

TỶ KHEO                                               1948

hoặc, không thể cố ý tước đoạt sanh mạng của
loài hữu tình;
2. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
lấy của không cho, tức là ăn trộm;
3. Vị Tỷ kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
hành dâm;
4. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc, không thể
biết mà nói láo;
5. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
cất chứa tiền của để hưởng thọ dục lạc, như khi
còn tại gia;
6. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc không thể
đi con đường hành tham;
7. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc không thể
di con đường hành sân;
8. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc, không thể
đi con đường hành si;
9. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc, không thể
đi con đường hành theo sợ hãi.

Này Hiền giả, một vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã diệt tận các lậu hoặc, (Phạm hạnh) đã thành, các việc phải làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, mục tiêu đã đạt, hữu kiết sử đã diệt trừ, chánh trí giải thoát, không thể làm chín việc như

TỶ KHEO                                            1949

vậy".

27. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: "Đối với quá khứ, Sa- môn Gotama có tri kiến siêu việt. Nhưng đối với tương lai, Sa-môn Gotama không có tri kiến siêu việt; như sự việc xảy ra như thế nào và vì sao lại xảy ra như vậy?" Như vậy, các vị du sĩ ngoại đạo này chủ trương rằng tri kiến về vấn đề này có thể được trình bày nêu rõ bởi tri kiến một vấn đề khác, như những kẻ ngu si không thông minh khác.

- Này Cunda, về vấn đề quá khứ, Như Lai có thức nhớ đến đời sống quá khứ. Ngài muốn như thế nào, Ngài có thể nhớ xa được như vậy.

- Về vấn đề vị lai, Như Lai có trí do tuệ sanh: "Đây là đời sống cuối cùng, nay không còn đời sống nào khác nữa".

28.

- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là
chơn chánh, như thật, nhưng không lợi ích,

TỶ KHEO                                             1950

Như Lai cũng không trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là
chơn chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết
thời trả lời câu hỏi ấy.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là chơn
chánh, như thật, nhưng không lợi ích, Như Lai
cũng không trả lời.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là chơn
chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết thời
trả lời câu hỏi ấy một cách vắn tắt.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại và
chơn chánh, như thật, nhưng không lợi ích,
Như Lai cũng không trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại là chơn
chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết thời
trả lời câu hỏi ấy.

Như vậy, này Cunda, đối với các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại, Như Lai là vị nói phải thời nói chơn

TỶ KHEO                                          1951

chánh, nói như thật, nói có lợi ích, nói đúng Pháp, nói đúng Luật. Do vậy mới gọi là Như Lai.

29. Này Cunda, trong thế giới này với chư Thiên, Ma
vương, Phạm thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-
môn, với chư Thiên và loài Người, những gì được
thấy, được nghe, được cảm giác, được phân biệt,
được đạt đến, được tìm cầu, được suy đạt với ý,
tất cả đều được Như Lai biết rõ. Do vậy mới gọi là
Như Lai.

Này Cunda, trong thời gian giữa đêm Như Lai chứng
ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác và đêm Như Lai
nhập Vô dư y Niết-bàn giới, trong thời gian ấy,
những gì Như Lai nói trong khi thuyết giảng, nói
chuyện hay trình bày, tất cả là như vậy, chớ
không gì khác. Do vậy mới gọi là Như Lai.

Này Cunda, Như Lai nói gì thời làm vậy, làm gì thời nói vậy. Nói gì thời làm vậy, làm gì thời nói vậy nên được gọi là Như Lai.

Đối với thế giới với chư Thiên, Ma vương, Phạm
thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-môn, với chư
Thiên và loài Người, Như Lai là bậc Toàn Thắng,
không ai có thể thắng nổi, bậc Toàn kiến, bậc Tự
Tại.

TỶ KHEO                                             1952

30. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai có tồn tại sau khi chết không. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm?" Này Cunda, được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai có tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm!"

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai
không có tồn tại sau khi chết, có phải không? Như
vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm?" Này
Cunda, được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ
ngoại đọa như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai
không có tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự
thực, ngoài ra là sai lầm!"

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết... Như lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết? Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm?" Này Cunda được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm!".

TỶ KHEO                                             1953

31. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, vì sao Sa môn
Gotama lại không nói?" Này Cunda, được nói vậy,
Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Này
Hiền giả, vì không liên hệ đến lợi ích, không liên hệ
đến Pháp, không liên hệ đến căn bản Phạm hạnh,
không hướng đến yểm ly, vô tham, đoạn diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ và Niết bàn. Do vậy Thế Tôn
không trả lời."

32. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, Sa môn
Gotama nói điều gì?" Này Cunda, được nói vậy,
Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Đây
là Khổ, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói. Đây
là Khổ tập, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói.
Đây là Khổ diệt, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn
nói. Đây là con đường đưa đến Khổ diệt, này Hiền
giả, đó là điều Thế Tôn nói."

33. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, vì sao Thế Tôn lại nói vậy?" Này Cunda, được nói như vậy, Ngươi phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo như sau: "Này Hiền giả, vì liên hệ đến lợi ích, liên hệ đến Pháp, liên hệ đến căn bản Phạm hạnh, vì nhất định hướng đến yểm ly, vô tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác

TỶ KHEO                                               1954

ngộ và Niết bàn. Do vậy, Thế Tôn mới nói."

34. Này Cunda, mọi biện luận về các tà kiến liên hệ đến quá khứ tối sơ, những biện luận nào đáng nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại sẽ nói cho các Ngươi? Này Cunda, mọi biện luận về các tà kiến liên hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại sẽ nói cho các Ngươi?

Này Cunda, thế nào là những biện luận về tà kiến
liên hệ đến quá khứ tối sơ, những biện luận nào đáng
nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi, và
những biện luận không đáng nói cho các Ngươi?

Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những
quan điểm như sau, có những tri kiến như sau: "Bản
ngã và thế giới là thường còn, như vậy là đúng sự
thực, ngoài ra là sai lầm". Có một số Sa-môn, Bà-la-
môn có những quan điểm như sau, có những tri kiến
như sau:

- "Bản ngã và thế giới là không thường còn... - "Bản ngã và thế giới là thường còn và không thường còn...

TỶ KHEO                                             1955

- "Bản ngã và thế giới là không thường còn và
không không thường còn...
- "Bản ngã và thế giới là do mình tự tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là do người khác tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là do mình tạo ra và do
người khác tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là không do mình tự tạo
ra và cũng không phải không do mình tự tạo
ra...
- "Bản ngã và thế giới là tự nhiên sanh, không do
mình tạ tạo ra, không do người khác tạo ra. Như
vậy là đúng sự thực, ngoài ra sai lầm.
- "Lạc, khổ là thường còn...
- "Lạc, khổ là vô thường...
- "Lạc, khổ là thường còn và vô thường...
- "Lạc, khổ là do tự mình tạo ra...
- "Lạc, khổ là do người khác tạo ra...
- "Lạc, khổ là do tự nhiên sanh, không do mình
tự tạo ra, không do người khác tạo ra. Như vậy
là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm".

35. Này Cunda, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngả và

TỶ KHEO                                            1956

thế giới là thường còn, như vậy là đúng sự thật, ngoài
ra đều là sai lầm". Ta đến những vị ấy và nói: "Này
Hiền giả có phải Hiền giả nói rằng: "Bản ngã và thế
giới là thường còn" không?" Nếu các vị ấy trả lời:
"Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra đều là sai lầm",
thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Có
một số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Ta cũng
không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của
Ta, chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây Ta cao hơn
về thượng trí.

36. Này Cunda, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngã và thế giới là thường còn...

"Bản ngã và thế giới là vô thường...

"Bản ngã và thế giới là thường còn và vô thường...

"Bản ngã và thế giới là không thường còn và không không thường còn...

"Bản ngã và thế giới là do mình tự tạo ra...

"Bản ngã và thế giới là do người khác tạo ra...

"Bản ngã và thế giới là do tự mình tạo ra và do người khác tạo ra..." "Bản ngã và thế giới là do tự mình tạo

TỶ KHEO                                             1957

ra và không do người khác tạo ra. "Bản ngã và thế giới do tự nhiên sanh, không do mình tự tạo, không do người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là thường còn...

"Lạc, khổ là vô thường...

"Lạc, khổ là thường còn và vô thường...

"Lạc, khổ không thường còn và không vô thường...

"Lạc, khổ là tự mình tạo ra...

"Lạc, khổ là tự người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là tự mình tạo ra và tự người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là tự nhiên sanh, không tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm".

Ta đến những vị ấy và nói: Này Hiền giả, có phải Hiền giả nói rằng: "Lạc, khổ là tự nhiên sanh, không tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra?" Nếu các vị ấy trả lời: "Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Có một số hữu tình có những ý tưởng sai

TỶ KHEO                                             1958

khác. Này Cunda Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta, chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây Ta cao hơn về thượng trí.

Này Cunda, những biện luận về các tà kiến liên hệ
đến quá khứ tối sơ này, biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi?

37. Này Cunda, thế nào là những biện luận về tà kiến
liên hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói
cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi; và những
biện luận không đáng nói cho các Ngươi?

- Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có
những quan điểm như sau, có những tri kiến
như sau: "Bản ngã là có sắc, không bệnh, sau
khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là
sai lầm".
- Lại n

TỶ KHEO                                           1959

"Bản ngã là không có sắc và không không có sắc...

"Bản ngã là có tưởng...

"Bản ngã là không tưởng...

"Bản ngã là không có tưởng và không không có tưởng...

"Bản ngã là đoạn diệt, biến hoại, sau khi chết không có tồn tại. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm".

Ta đến những vị ấy và nói: "Này Hiền giả, có phải Hiền giả nói rằng: "Bản ngã là đoạn diệt biến hoại, sau khi chết không có tồn tại?" Này Cunda nếu những vị ấy nói: "Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Vì có một số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Này Cunda, Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây, Ta cao hơn về thượng trí.

Này Cunda, những biện luận về những tà kiến liên
hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi?

TỶ KHEO                                           1961

40. Này Cunda, với mục đích đoạn trừ và vượt qua
những biện luận về các tà kiến liên hệ đến quá khứ
tối sơ này và các biện luận về các tà kiến liên hệ đến
tương lai này, mà bốn pháp Niệm xứ được ta
truyền thuyết, trình bày. Thế nào là bốn?

Này Cunda, ở đây vị Tỷ kheo sống quan thân trên thân, tinh thần, tỉnh giác, chánh niệm, với mục đích nhiếp phục tham, sân ở đời, sống quán thọ trên các cảm thọ... trong các tâm... quán pháp trên các pháp, tinh cần, tỉnh giác, chánh niệm, với m.. g,3(á l551.96 Tf 23E

TỶ KHEO                                             1962

- Này Upavàna, pháp thoại này là Thanh tịnh (Pàsàdikà), hãy như vậy mà phụng trì.

Thế Tôn thuyết dạy như vậy. Tôn giả Upavàna hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

TỶ KHEO                                       1963

TỶ KHEO   1964

– Bạch Thế Tôn, con không có thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông được mời, hãy
ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như
vậy và sống qua ngày không?

– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi chúng Tỷ-kheo
chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong
ba tháng tròn, không diện kiến Thế Tôn vì không
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo đang
làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau
khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế Tôn sẽ du
hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ các vị Tỷ-
kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy
những lời chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang

TỶ KHEO                                            1965

ngồi một bên:

– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y này đang được
làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng
này, Thế Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali,
hãy khéo tư niệm đến trường hợp đặc biệt này
(Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn
cho Hiền giả.

– Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, Ông đã tuyên bố sự bất

TỶ KHEO                                                1966

lực của Ông.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư".
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni đến an cư
vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)...

... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trên)...

... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như

TỶ KHEO                                               1967

vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn
ngoại đạo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị
ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali là đệ tử
của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được như vậy.

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có Tỷ- kheo Câu Phần Giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi

TỶ KHEO                                                1968

đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Này
Bhaddali, trong thời gian ấy Ông có phải là câu phần
giải thoát, hay huệ giải thoát hay thân chứng, hay
kiến chí, hay tín thắng giải, hay tùy pháp hành, hay
tùy tín hành?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, có phải trong thời gian ấy, Ông trống không, rỗng không, phạm lỗi?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp

TỶ KHEO                                              1969

hành học giới đã được Thế Tôn chế định, con đã
tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi
lầm, để có thể phòng hộ trong tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, nếu Ông sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, và như pháp phát lộ, chúng ta sẽ chấp nhận cho Ông. Vì rằng này Bhaddali, như vậy là sự lớn mạnh trong giới luật của bậc Thánh, nghĩa là bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, phải như pháp phát lộ và phòng hộ trong tương lai.

 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp của bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi,

TỶ KHEO                                             1970

nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở
trách, chư Thiên quở trách, tự mình quở trách
mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị các vị
đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách,
bị chư Thiên quở trách, bị tự mình quở trách mình,
nên không chứng được thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở
dĩ như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở
trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán
sát không quở trách, chư Thiên không quở trách,
tự mình không quở trách mình. Vị này không bị

TỶ KHEO                                           1971

bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm
hạnh sau khi quán sát quở trách, không bị chư
Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù
thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và
tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà
các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và
trú Thiền thứ ba. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả

TỶ KHEO                                          1972

khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm,
thanh tịnh. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn
tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ
đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vì
sao vậy? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị
ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp
bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm
hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh.
Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh là người hạ liệt
kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người
may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp
của họ? Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học

TỶ KHEO                                         1973

giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật:
"Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là
những lậu hoặc".... ...biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ
biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi
dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh
lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy
khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời
sống nào khác nữa". Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo? Bạch
Thế Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây,
(chúng Tăng) không luôn luôn kết tội Tỷ-kheo
như vậy?

TỶ KHEO                                            1974

nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có
tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây,
này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này
chư Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới
tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không
thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới
tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này
bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất
mãn, không xử sự chơn chánh, không có lắng
dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói
"Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở
đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau:
"Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường

TỶ KHEO                                           1976

phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi
bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn
không xử sự chơn chánh, không có tự lắng dịu,
không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Tốt lành
thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội một cách mau
chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không
giải tội ấy một cách mau chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn,
không xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có
chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để
chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này Bahaddali,
các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,

TỶ KHEO                                        1977

xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo còn sống
(trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một
ít lòng thương. Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-
kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít
lòng tin, với một ít lòng thương. Nếu chúng ta
thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy
đừng để cho chút ít lòng tin, chút ít lòng thương
của vị ấy đoạn diệt". Ví như, này Bhaddali, một
người ch có mi

TỶ KHEO                                           1978

kheo này, chúng ta hãy đừng để cho chút ít lòng
tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên này, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân
này, do duyên này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn
luôn kết tội vị Tỷ-kheo.

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, lúc xưa
các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã
ngộ nhập chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại
do nhân gì, do duyên gì, ngày nay các học giới
nhiều hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn?

 Này Bhaddali, khi các loài hữu tình bị thối thất,
khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn.
 Này Bhaddali, khi nào một số hữu lậu pháp
(Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế
định một học giới cho các đệ tử. Và này
Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu
pháp hiện khởi trong Tăng chúng, chỉ khi ấy
bậc Đạo Sư mới chế định một số học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.

TỶ KHEO                                             1979

 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa
hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali,
chỉ khi nào Tăng chúng đã được lớn mạnh, thời
ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định
học giới cho các đệ tử để đối trị lại các pháp
hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
đạt được quyền lợi tối thượng...
 ... chưa đạt được danh xưng tối thượng...
 ... chưa đạt được đa văn...
 ... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số
hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng
chúng đã đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đây một
số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít, khi Ta giảng
cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này
Bhaddali, Ông có nhớ không?

– Bạch Thế Tôn, không.

TỶ KHEO                                          1980

– Ở đây, này Bhaddali, do nhân gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy?

– Bạch Thế Tôn, vì con trong một thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

– Này Bhaddali, không phải chỉ có nhân như
vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời
gian khá dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm
của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết pháp, kẻ ngu
si này không có để tâm, không có tác ý, không
dùng nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe
pháp với (hai) tai sẵn sàng.

Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

 Này Bhaddali, ví như một người điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện:

TỶ KHEO                                           1981

 Trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho
quen với dây cương. Trong khi huấn luyện nó
cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy,
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, vì chưa
quen sự huấn luyện trước kia chưa làm. Con
ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được
thuần thục về phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do sự huấn luyện
tiếp tục đã được thuần thục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con
ngựa ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn
luyện nó cho quen với yên ngựa, nếu nó có
vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì
chưa quen sự huấn luyện trước đây chưa làm,
con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên,
do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa
ấy cho quen với sự diễn hành, đi vòng quanh,
đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi
vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối
thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành.

TỶ KHEO                                         1982

Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối
thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành, nếu nó có vùng vẫy nhảy
chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự
huấn luyện trước đây chưa làm. Con ngựa ấy
do sự huấn luyện thường xuyên, do sự huấn
luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện
ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện, do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần phục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại giúp thêm con ngựa
ấy về phần sắc đẹp và trang sức. Này Bhaddali,
con lương mã, hiền thiện được thành tựu mười
đặc tánh này trở thành xứng đáng cho bậc vua
chúa, trở thành báu vật của vua, được liệt vào
một ấn tướng của vua.
 Cũng vậy, này Bhaddali, một Tỷ-kheo thành
tựu được mười pháp trở thành đáng được kính
trọng, đáng được tôn kính, đáng được cúng
dường, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời.

Thế nào là mười? Ở đây, này Bhaddali, Tỷ- kheo:

TỶ KHEO                                         1983

 Thành tựu vô học chánh tri kiến,
 Thành tựu vô học chánh tư duy,
 Thành tựu vô học chánh ngữ,
 Thành tựu vô học chánh nghiệp,
 Thành tựu vô học chánh mạng,
 Thành tựu vô học chánh tinh tấn,
 Thành tựu vô học chánh niệm,
 Thành tựu vô học chánh định,
 Thành tựu vô học chánh trí,
 Thành tựu vô học chánh giải thoát.
Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp
này trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn
kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả
Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                         1984

297 Vì sao vị lậu tận bày tỏ sự tôn kính tối thượng đvới Như Lai - Kinh Hang Con Gấu – Tương V, 363

Hang Con Gấu – Tương V, 363

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), tại Gijjhakùta (núi Linh Thứu) trong hang Con Gấu (skarakhatà).

2) Tại đấy, Thế Tôn bảo Tôn giả Sàriputta:

-- Do thấy lý do gì, này Sàriputta, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày tỏ sự tối thượng tôn kính đối với Như Lai, hay lời giảng dạy của Như Lai?

-- Vì thấy vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách, bạch
Thế Tôn, nên Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày
tỏ sự tối thượng tôn kính đối với Như Lai, hay lời
giảng dạy của Như Lai.

3) -- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Do thấy vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách, này Sàriputta, nên Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày tỏ sự tối

TỶ KHEO                                            1985

thượng tôn kính đối với Như Lai, hay lời giảng dạy của Như Lai.

4) Thế nào là vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách, này
Sàriputta, do thấy vậy, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu
hoặc bày tỏ sự tối thượng tôn kính đối với Như Lai
hay lời giảng dạy của Như Lai?

5) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các
lậu hoặc tu tập tín căn, đưa đến an tịnh, đưa đến giác
ngộ... tấn căn... niệm căn... định căn... tu tập tuệ
căn, đưa đến an tịnh, đưa đến giác ngộ. Đây là vô
thượng an ổn, khỏi các khổ ách, bạch Thế Tôn, do
thấy vậy, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày tỏ sự
tối thượng tôn kính đối với Như Lai, hay lời giảng
dạy của Như Lai.

6) -- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Cái này là
vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách, này Sàriputta, do
thấy vậy, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày tỏ sự
tối thượng tôn kính đối với Như Lai, hay đối với lời
giảng dạy của Như Lai.

7) Và này Sàriputta, thế nào là sự tối thượng tôn kính
mà Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày tỏ sự tối
thượng tôn kính đối với Như Lai hay đối với lời giảng
dạy của Như Lai?

TỶ KHEO                                             1986

8) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc sống tôn trọng, cung kính bậc Đạo Sư; sống tôn trọng, cung kính Pháp; sống tôn trọng, cung kính chúng Tăng; sống tôn trọng, cung kính học giới; sống tôn trọng, cung kính Thiền định. Đây là sự tối thượng tôn kính, bạch Thế Tôn, mà Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc; bày tỏ sự tối thượng tôn kính đối với Như Lai, hay lời giảng dạy của Như Lai.

9) -- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Cái này là tối thượng tôn kính mà Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc bày tỏ sự tối thượng tôn kính đối với Như Lai, hay đối với lời giảng dạy của Như Lai.

TỶ KHEO                                            1987

298 Ví dụ Ngựa - 8 Tánh xấu của người tu - Kinh NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 546

NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC –Tăng III, 546

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về tám loại ngựa chưa điều phục, tám tánh xấu của con ngựa, tám hạng người chưa điều phục, tám tánh xấu của con người. Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, thế nào là tám loại ngựa chưa được điều phục? Thế nào là tám tánh xấu của ngựa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa được điều
phục, khi bảo đi, bị gậy thúc, bị người đánh xe la và
thúc đẩy, nó đi lùi, và với lưng, làm chiếc xe chạy
vòng lại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ nhất của con ngựa.

TỶ KHEO                                            1988

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi đã đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, nó nhảy lùi, đạp vào thành xe, làm gãy
gọng xe. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ hai của con ngựa.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, rút bắp vế ra khỏi gọng xe và dẫm nát
gọng xe. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ ba của con ngựa.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, liền đi con đường xấu và làm cho xe bị
lạc hướng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại
ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là
tánh xấu thứ bốn của con ngựa.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người đánh xe la, nó trườn đứng phía chân trước và đạp lên không trung với chân trước. Như vậy, này các Tỷ- kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ năm của con ngựa.

TỶ KHEO                                           1989

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, không để ý đến người đánh xe la, không
để ý đến cây gậy thúc ngựa, lấy răng nghiền hàm
thiết (khớp ngựa) ngựa và đi chỗ nào nó muốn. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được
điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ sáu
của con ngựa.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người đánh xe la, không đi tới, không đi lui, đứng lại tại chỗ như một cột trụ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ bảy của con ngựa.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, liền tréo hai chân trước, tréo lại hai chân
sau, và quỵ xuống bốn chân tại đấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục.
Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tám của con
ngựa.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám loại ngựa chưa được điều phục và tám tánh xấu của con ngựa.

TỶ KHEO                                              1990

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tám hạng người chưa được điều phục và tám tánh xấu của con người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một
Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc
tội, tránh né (vấn đề) như là không nhớ, nói rằng:
"Tôi không nhớ, tôi không nhớ ". Ví như, này các Tỷ-
kheo, con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi,
bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, nó đi lùi với cái
lưng làm cho cái xe chạy vòng lại. Này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ nhất của
con người.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, phát ra lời chất vấn Tỷ-kheo buộc tội: "Thầy lấy quyền gì mà nói, này kẻ ngu si không thông minh? Tại sao Thầy nghĩ rằng Thầy phải nói? " Ví như, này các Tỷ-kheo, con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, nó nhảy lùi lại, đạp vào thành xe, làm gãy gọng xe. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng

TỶ KHEO                                              1991

người chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu hai của con người.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, liền cật nạn Tỷ-kheo buộc tội: "Thầy cũng
phạm tội tên là như vậy. Vậy Thầy hãy phát lộ
trước". Này các Tỷ kheo,ví như con ngựa chưa được
điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người
đánh xe la, rút bắp vế ra khỏi xe và dẫm nát gọng xe.
Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như
ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng
người chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây
là tánh xấu ba của con người.

13. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, liền tránh né vấn đề với một vấn đề khác,
hướng dẫn câu chuyện ra ngoài và biểu lộ phẫn nộ,
sân hận, bất mãn. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa
chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay
bị người đánh xe la, liền đi vào con đường xấu và
làm cho xe bị lạc hướng. Này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tư của
con người.

TỶ KHEO                                            1992

14. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, liền nói ba hoa, khua tay múa chân. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, liền trườn đứng phía thân trước và đạp lên không với chân trước. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ năm của con người.

15. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, không để ý đến chúng Tăng, không để ý đến các Tỷ-kheo buộc tội, vị ấy đi chỗ nào vị ấy muốn. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, không để ý đến người đánh xe, không để ý đến cây roi, lấy răng nghiến hàm thiết ngựa, và đi chỗ nào nó muốn. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ sáu của con người.

16. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, liền nói: "Tôi không có phạm tội, tôi không

TỶ KHEO                                            1993

có phạm tội" và vị ấy làm chúng Tăng bực mình với sự im lặng. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, không đi tới, không đi lui, đứng lại như một cột trụ. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ bảy của con người.

17. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, nói như sau: "Tại sao các Tôn giả lại quá
lo cho tôi. Bắt đầu từ nay, tôi sẽ từ bỏ học pháp và
hoàn tục". Rồi vị ấy sau khi từ bỏ học pháp và hoàn
tục nói như sau: "Nay các Tôn giả ấy được hoan hỷ".
Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều
phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh
xe la, liền tréo lại hai chân trước, tréo lại hai chân sau
và nằm xuống bốn chân tại đấy. Này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tám của
con người.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám hạng người chưa được điều phục và tám tánh xấu của con người.

TỶ KHEO                                                 1994

TỶ KHEO   1995

299 Ví dụ Ngựa - 8 Đức tánh của người tu thuần thục - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543

CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543

1. - Đầy đủ với tám đức tánh, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sở sữu của vua, và được
xem như là biểu tượng của vua.

2.Thế nào là tám?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua
hiền thiện, thuần thục, khéo sanh cả hai từ mẫu
hệ và phụ hệ, tại phương hướng nào, các con
ngựa hiền thiện, thần thục không sanh trưởng,
tại phương hướng ấy, con ngựa ấy được sanh.
- Họ cho ăn các món ăn gì, ướt hay khô, con
ngựa ấy ăn một cách cẩn thận, không có làm
rơi rớt.
- Con ngựa ấy nhàm chán khi phải đứng hay
nằm gần phân hay nước tiểu.
- Con ngựa ấy sống hoan hỷ và dễ dàng sống
chung với các con ngựa khác, và không làm
các con ngựa khác hoảng sợ.

TỶ KHEO                                          1996

- Phàm có những gian dối, giả dối, xảo trá,
quanh co gì, nó nêu rõ như thật cho người đánh
xe biết, và người đánh xe cố gắng nhiếp phục
nó.
- Khi đang kéo xe, nó nghĩ: "Hãy để cho các con
ngựa khác muốn hay không muốn kéo, còn ta,
ta sẽ kéo".
- Khi đi, nó đi con đường thẳng.
- Kiên trì, nó kiên trì cho đến khi mạng sống
chấm dứt.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, một con
ngựa của vua hiền thiện, thuần thục, xứng đáng để
vua dùng, thuộc quyền sở sữu của vua, và được xem
như là biểu tượng của vua.

3. Như vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu tám pháp này, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính … là ruộng phương vô thượng ở đời. Thế nào là tám?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Giữ giới, sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập
trong các học pháp.
- Phàm nhận các món đồ ăn gì, thô hay tế, vị ấy
ăn một cách cẩn thận, không có oán thán gì,

TỶ KHEO                                         1997

- Vị ấy có nhàm chán, nhàm chán thân làm ác,
miệng nói ác, ý nghĩ ác, nhàm chán sự thành
tựu các pháp ác bất thiện.
- Vị ấy sống hoan hỷ và dễ dàng sống chung với
các Tỷ-kheo khác, và không làm các Tỷ-kheo
khác hoảng sợ.
- Phàm có những gian dối, giả dối, xảo trá,
quanh co gì, nêu rõ như thật cho vị Đạo Sư hay
các đồng Phạm hạnh có trí cố gắng để nhiếp
phục.
- Trong khi học tập, vị ấy khởi lên ý nghĩ: "Hãy
để cho các Tỷ-kheo khác học tập, hay không
học tập, còn ta, ta sẽ học tập ở đây ".
- Khi đi, vị ấy đi con đường thẳng, tại đây, con
đường thẳng này tức là Chánh tri kiến, Chánh
tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh
mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh
định.
- Vị ấy sống tinh cần, nghĩ rằng: "Dầu chỉ có da,
gân hay xương còn lại, dầu thịt và máu có khô
cạn trong thân, điều mà sự kiên trì của con
người, sự tinh tấn của con người, sự nỗ lực có
thể đạt được, nếu chưa đạt được thời tinh tấn
không có chấm dứt".

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng

TỶ KHEO                                          1998

được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                    1999

300 Ví dụ Ngựa - Đầy đủ sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443

CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443

1. - Đầy đủ với ba đức tánh, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, và được
xem như một biểu tượng của vua. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua hiền
thiện, thuần thục, đầy đủ sắc đẹp, đầy đủ với sức
mạnh, đầy đủ với tốc lực.
Đầy đủ với ba đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sử dụng của vua, và được
xem như một biểu tượng của vua.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đầy đủ với ba pháp,
một Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp,
đầy đủ sức mạnh, đầy đủ tốc lực.

TỶ KHEO                                          2000

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sắc
đẹp?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo giữ gìn giới
luật, sống hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ
uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi
nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học
pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy
đủ sắc đẹp.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ
sức mạnh?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần
tinh tấn, đoạn tận các pháp bất thiện, thành tựu
đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, dõng mãnh,
không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sức
mạnh.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ", như thật rõ biết: "Đây là Khổ
tập", như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt", như thật
rõ biết: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực.

TỶ KHEO                                              2001

Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng
phước vô thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN THỤC 2 – Tăng I, 445

1-4. … (Hoàn toàn giống như kinh trên)
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh tại chỗ ấy
nhập Bát-Niết bàn, khỏi phải trở lui từ thế giới ấy,
đến thế giới này. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng
phước vô thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN THỤC 3 – Tăng I, 445

1-4. … (Hoàn toàn giống như kinh số 94, từ 1-4)

TỶ KHEO                                             2002

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí, chứng ngộ và chứng đạt an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được
chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                           2003

301 Ví dụ Ngựa - Đầy đủ, sắc đẹp, sức mạnh, tốc lực - Kinh CON NGỰA THUẦN CHỦNG 1 – Tăng II, 293

CON NGỰA THUẦN CHỦNG 1 – Tăng II, 293

1.- Đầy đủ với bốn đức tánh, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua, hiền thiện, thuần chủng, xứng đáng để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, được xem như một biểu tượng của vua. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua hiền
thiện thuần chủng, đầy đủ với sắc đẹp, đầy đủ với
sức mạnh, đầy đủ với tốc lực, đầy đủ với cân đối.
Đầy đủ với bốn đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần chủng, xứng
đáng để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, được
xem như một biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đầy đủ với bốn pháp,
môt Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là bốn?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp, đầy đủ với sức mạnh, đầy đủ với tốc lực, đầy đủ với cân đối.

TỶ KHEO                                         2004

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống có giới luật,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong
các học pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
đầy đủ sắc đẹp.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sức mạnh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần, tinh tấn, đoạn tận các pháp bất thiện, thành tựu đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, dõng mãnh, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sức mạnh.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo như thật rõ biết: "Đây là khổ"; như thật rõ biết: "Đây là khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là khổ diệt"; như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.

TỶ KHEO                                              2005

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sự cân đối?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được thâu nhận các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sự cân
đối. Này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp này,
Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, được tôn trọng,
được cúng dường, được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN CHỦNG 2 – Tăng II, 295

(Giống như kinh trước, chỉ khác định nghĩa về tốc độ của Tỷ-kheo, có thể giải thích khác như sau)

… Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tốc độ vị Tỷ-kheo?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình chứng ngộ với
thắng trí, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
đầy đủ tốc lực.

(các đức tánh khác như kinh trước) …

TỶ KHEO                                            2006

TỶ KHEO   2007

302 Vị nhiếp phục được lạc, bất lạc - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

1. - Có bốn truyền thống bậc Thánh này, này các
Tỷ-kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết
là truyền thống, kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước
không bị tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ
không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-
môn có trí quở trách. Thế nào là bốn?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại y nào, và nói
lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại y nào,
không vì nhân y phục rơi vào sự tầm cầu bất
chính, không thích hợp.
- Nếu không được y, không có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được y không có tham lam, mê say, tham
đắm; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được
sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ y,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại y nào, không
có khen mình chê người.
- Ai ở đây, khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             2008

đấy gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ
loại đồ ăn khất thực nào, không vì nhân khất
thực rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích
hợp. Nếu không được đồ ăn khất thực, không
có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được đồ ăn khất thực, không có tham lam,
mê say, tham đắm; thấy sự nguy hiểm và với
trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ đồ
ăn khất thực,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, không có khen mình, chê người.
- Ai ở đây khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, không vì nhân sàng tọa rời vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp.

TỶ KHEO                                             2009

- Nếu không được sàng tọa, không có lo âu tiếc
nuối;
- Nếu được sàng tọa, không có tham lam, mê
say, đắm đuối; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ
thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ sàng tọa,
- Không vì biết đủ đối với bất cứ loại sàng toạ
nào mà khen mình chê người.
- Ai ở đây khôn khéo, (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là vị Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa thích tu
tập, vui thích tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích
đoạn tận, nhưng không vì ưa thích tu tập, vui thích
tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích đoạn tận mà
khen mình chê người. Ai ở đây khôn khéo, không
có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-
kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đứng trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Bốn truyền thống bậc Thánh này, này các Tỷ-kheo,
được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết là truyền
thống kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước không bị
tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ không bị tạp
nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở
trách.

TỶ KHEO                                              2010

Ai xứng đáng cất giữ? Chư Thiên khen vị ấy, Phạm thiên cũng tán thán.

TỶ KHEO                               2012

TỶ KHEO   2013

TỶ KHEO   2014

304 Vị ở chỗ nào có lòng từ bi đối với chỗ ấy - Kinh CÓ LÒNG TỪ MẪN – Tăng II, 736

CÓ LÒNG TỪ MẪN – Tăng II, 736

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ có lòng từ mẫn đối với các gia chủ.

2. Thế nào là năm?

- Khích lệ tăng thượng giới;
- Khiến chúng sống theo gương pháp;
- Khi đến thăm người bệnh, an trú niệm cho
người bệnh như sau: "Các vị hãy an trú niệm
vào hướng đến quả A-la-hán";
- Khi đại chúng Tỷ-kheo đi đến từ nhiều địa
phương khác nhau, vị ấy nói với các gia chủ đi
đến như sau: "Nay đại chúng Tỷ-kheo đã đến
từ nhiều địa phương khác nhau. Các vị hãy làm
các phước đức. Nay là thời làm các phước
đức";
- Họ có cúng dường các món ăn gì, hoặc thô
hoặc tế, tự mình thọ dụng, không làm cho của
tín thí rơi rớt.

TỶ KHEO                                         2015

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ có lòng từ mẫn đối với các gia chủ.

TỶ KHEO                                           2016

305 Vị ở chỗ nào lợi ích cho chỗ ấy - Kinh GIÚP ĐỠ NHIỀU – Tăng II, 735

GIÚP ĐỠ NHIỀU – Tăng II, 735

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ giúp đỡ rất nhiều cho trú xứ ấy.

2. Thế nào là năm?

- Có giới... và học tập trong các pháp;
- Nghe nhiều... khéo thành tựu nhờ chánh kiến;
- Vị ấy sữa chữa những gì bị gãy, bị hủy hoại.
- Khi đại chúng Tỷ-kheo đi đến từ nhiều địa
phương khác nhau, vị ấy nói với các gia chủ đi
đến như sau: "Nay đại chúng Tỷ-kheo đã đến
từ nhiều địa phương khác nhau. Các vị hãy làm
các phước đức. Nay là thời làm các phước
đức";
- Chứng được không khó khăn, chứng được
không mệt nhọc, chứng được không phí sức
bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ giúp đỡ rất nhiều cho trú xứ ấy.

TỶ KHEO                                           2017

TỶ KHEO   2018

306 Vừa đủ cho mình hay cho người - Kinh VỪA ĐỦ – Tăng III, 678

VỪA ĐỦ –Tăng III, 678

1.- Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác. Thế nào là sáu?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các thiện
pháp.
- Là người thọ trì những pháp đã được nghe.
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì.
- Sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp.
- Giọng nói dễ nghe, phát âm tốt, lời nói tao nhã,
phân minh, phát ngôn không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý xác minh.
- Có khả năng thuyết giảng, khích lệ, làm cho
phấn khởi, làm cho hoan hỷ các đồng Phạm
hạnh.

Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác.

TỶ KHEO                                           2019

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác. Thế nào là năm?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các
thiện pháp.
- Là người thọ trì những pháp đã được nghe.
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì.
- Sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp.
- Giọng nói dễ nghe, phát âm tốt, lời nói tao nhã,
phân minh, phát ngôn không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý xác minh.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác.

5. Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác. Thế nào là bốn?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                           2020

2. Là người thọ trì những pháp đã được nghe.
3. Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì.
4. Sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp.
5. Giọng nói không dễ nghe, phát âm không tốt,
lời nói không tao nhã, không phân minh, phát
ngôn bập bẹ, giải thích nghĩa lý không xác
minh.
6. Không có khả năng thuyết giảng, khích lệ, làm
cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các đồng
Phạm hạnh.

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác.

7. Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác. Thế nào là bốn?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các thiện
pháp.
2. Là người thọ trì những pháp đã được nghe.
3. Không là người suy tư ý nghĩa các pháp đã
được thọ trì.

TỶ KHEO                                         2021

4. Không có sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu
pháp, thực hành pháp, tùy pháp.
5. Giọng nói dễ nghe, phát âm tốt, lời nói tao nhã,
phân minh, phát ngôn không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý xác minh.
6. Có khả năng thuyết giảng, khích lệ, làm cho
phấn khởi, làm cho hoan hỷ các đồng Phạm
hạnh.

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác.

9. Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các người khác. Thế nào là ba?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các
thiện pháp.
2. Là người thọ trì những pháp đã được nghe.
3. Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì.
4. Sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp.
5. Giọng nói không dễ nghe, phát âm không tốt,
lời nói không tao nhã, không phân minh, phát

TỶ KHEO                                            2022

ngôn bập bẹ, giải thích nghĩa lý không xác
minh.
6. Không có khả năng thuyết giảng, không khích
lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các
đồng Phạm hạnh.

11. Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các người khác. Thế nào là ba?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong
các thiện pháp.
2. Là người thọ trì những pháp đã được nghe.
3. Không là người suy tư ý nghĩa các pháp đã
được thọ trì.
4. Không là người sau khi hiểu nghĩa, sau khi
hiểu pháp, thực hành pháp, tùy pháp.
5. Giọng nói dễ nghe, …, giải thích nghĩa lý
xác minh.
6. Có khả năng thuyết giảng, …, làm cho hoan
hỷ các đồng Phạm hạnh.

13. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các người khác. Thế nào là hai?

TỶ KHEO                                         2023

14. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các
thiện pháp.
2. Là người không thọ trì những pháp đã được
nghe.
3. Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì.
4. Là người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp,
thực hành pháp, tùy pháp.
5. Giọng nói không dễ nghe, …, giải thích nghĩa
lý không xác minh.
6. Không có khả năng thuyết giảng, …, làm cho
hoan hỷ các đồng Phạm hạnh.

Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các người khác.

15. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác. Thế nào là hai?

16. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1. Không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các thiện pháp.

TỶ KHEO                                           2024

2. Là người không thọ trì những pháp đã được
nghe.
3. Không suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ trì.
4. Không có sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu
pháp, thực hành pháp, tùy pháp.
5. Giọng nói dễ nghe, phát âm tốt, lời nói tao nhã,
phân minh, phát ngôn không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý xác minh.
6. Có khả năng thuyết giảng pháp thoại, khích lệ,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các đồng
Phạm hạnh.

Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không vừa đủ cho tự mình, vừa đủ cho các người khác.

TỶ KHEO                                            2025

307 Vừa đủ cho mình hay cho người - Kinh VỪA ĐỦ – Tăng IV, 31

VỪA ĐỦ – Tăng IV, 31

1. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này chư Hiền, thành tựu sáu pháp, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, là vừa đủ cho các kẻ khác. Thế nào là sáu?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong
các thiện pháp;
- Là người thọ trì những pháp đã được nghe;
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì;
- Sau khi biết ý nghĩa các pháp đã được thọ trì;
sau khi biết ý nghĩa, sau khi biết pháp, thực
hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói dễ nghe, phát âm tốt, lời nói tao nhã,
phân minh, phát ngôn không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý minh xác;
- Có khả năng thuyết giảng, khích lệ, làm cho
phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị đồng Phạm
hạnh.

TỶ KHEO                                           2026

Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, là vừa đủ cho các người khác.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, là vừa đủ cho các người khác. Thế nào là năm?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa
trong các thiện pháp;
- Là người thọ trì các pháp được nghe;
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì;
- Sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói dễ nghe...;
- Có khả năng thuyết giảng, khích lệ ... làm cho
hoan hỷ các vị đồng Phạm hạnh.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, là vừa đủ cho người khác.

5. Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo , Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các kẻ khác. Thế nào là bốn?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                           2027

- Tỷ-kheo nhanh nhẹn, nắm được ý nghĩa trong
các thiện pháp;
- Là người thọ trì các pháp được nghe;
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì;
- Sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói không dễ nghe, phát âm không tốt,
lời nói không tao nhã, không phân minh, phát
ngôn bập bẹ, giải thích lý không minh xác;
- Không có khả năng thuyết giảng, khích lệ, làm
cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị đồng
Phạm hạnh.

Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các kẻ khác.

7. Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, không vừa đủ cho các kẻ khác, không vừa đủ cho tự mình. Thế nào là bốn?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa trong các thiện pháp; - Là người thọ trì các pháp đã được nghe;

TỶ KHEO                                        2028

- Không là người suy tư ý nghĩa các pháp đã
được thọ trì;
- Không có sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu
pháp, thực hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói dễ nghe; phát âm tốt, lời nói tao nhã
phân minh, phát minh không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý minh xác;
- Có khả năng thuyết giảng, khích lệ, làm cho
phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị đồng Phạm
hạnh.

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho các người khác, không vừa đủ cho tự mình.

9. Thành tựu ba pháp, này các Tỷ-kheo, vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho kẻ khác. Thế nào là ba?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa
trong các thiện pháp;
- Là người thọ trì các pháp đã được nghe;
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì;
- Sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp và tùy pháp;

TỶ KHEO                                          2029

- Giọng nói không dễ nghe ... giải thích nghĩa lý
không minh xác;
- Không có khả năng thuyết giảng... làm cho
hoan hỷ các vị đồng Phạm hạnh.

Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các kẻ khác.

11. Thành tựu ba pháp, này các Tỷ-kheo, vừa đủ cho các kẻ khác, không vừa đủ cho tự mình. Thế nào là ba?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa
trong các thiện pháp;
- Là người thọ trì các pháp đã được nghe;
- Không là người suy tư ý nghĩa các pháp đã
được thọ trì;
- Không là người sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu
pháp, thực hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói dễ nghe ... giải thích nghĩa lý minh
xác;
- Có khả năng thuyết giảng ... làm cho hoan hỷ
các vị đồng Phạm hạnh.

Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho các kẻ khác, không vừa đủ cho tự mình.

TỶ KHEO                                          2030

13. Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho người khác. Thế nào là hai?

14. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa
trong các thiện pháp;
- Không là người thọ trì các pháp đã được nghe;
- Là người suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ
trì;
- Là người sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu pháp,
thực hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói không dễ nghe ... giải thích nghĩa lý
không minh xác;
- Không có khả năng thuyết giảng... làm cho
hoan hỷ các vị đồng Phạm hạnh.

Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho tự mình, không vừa đủ cho các người khác.

15. Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho các kẻ khác, không vừa đủ cho tự mình. Thế nào là hai?

16. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                           2031

- Tỷ-kheo không nhanh nhẹn nắm được ý nghĩa
trong các thiện pháp;
- Không là người thọ trì các pháp đã được nghe;
- Không suy tư ý nghĩa các pháp đã được thọ trì;
- Không là người sau khi hiểu nghĩa; sau khi hiểu
pháp, thực hành pháp và tùy pháp;
- Giọng nói dễ nghe, phát âm tốt, lời nói tao nhã,
phân minh, phát ngôn không bập bẹ, giải thích
nghĩa lý minh xác;
- Có khả năng thuyết giảng pháp thoại, khích lệ,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị
đồng Phạm hạnh.

Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho tự mình.

TỶ KHEO                                           2032

308 Xuất gia bỏ thân kiến - Kinh Kiếm – Tương I, 35

Kiếm – Tương I, 35
(Vị Thiên):
Như kiếm đã chạm da,
Như lửa cháy trên đầu,
Tỷ-kheo hãy chánh niệm,
Xuất gia bỏ ái dục.

(Thế Tôn):
Như kiếm đã chạm da,
Như lửa cháy trên đầu,
Tỷ-kheo hãy chánh niệm,
Xuất gia bỏ thân kiến.

TỶ KHEO                              2033

309 Xuất gia ntn để không thành vô dụng - TIỂU Kinh XÓM NGỰA – 40 Trung I, 613

TIỂU KINH XÓM NGỰA (Culaassapura suttam) – Bài kinh số 40 – Trung I, 613

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông có được
hỏi: "Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng
tôi là Sa-môn".

TỶ KHEO                                         2034

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng
như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-
kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Những
pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, chúng ta sẽ tu tập
pháp môn ấy. Như vậy danh xưng này của chúng ta
mới chân chính và sự tự nhận này của chúng ta mới
như thật. Và những thứ cúng dường mà chúng ta thọ
hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn
cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô
dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục không được đoạn diệt, có tâm sân hận và lòng sân hận không được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ không được đoạn diệt, có tâm thù hận và lòng thù hận không được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối không được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại không được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố không được đoạn diệt, có tâm xan lẫn và lòng xan lẫn không được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá không được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá không được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục không được đoạn

TỶ KHEO                                            2035

diệt, có tà kiến và tà kiến không được đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy không
thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì
không thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn,
những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-
môn, sự đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú.
Này các Tỷ-kheo, ví như một loại võ khí nguy hiểm
tên mataja có hai lưỡi rất sắc bén, có thể được bao
lại và bỏ vào trong một cái bao. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, Ta nói sự xuất gia của Tỷ-kheo ấy là như
vậy.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị mang đại y (Sanghati) chỉ tùy
thuộc vào mang đại y.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị lõa thể chỉ tùy thuộc vào lõa thể.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống thoa bụi và đất chỉ tùy thuộc
vào hạnh thoa bụi và đất.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống theo lễ nghi tắm rửa chỉ tùy
thuộc vào lễ nghi tắm rửa.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống dưới gốc cây chỉ tùy thuộc

TỶ KHEO                                             2036

vào hạnh sống dưới gốc cây.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị sống ngoài trời chỉ tùy thuộc vào
hạnh sống ngoài trời.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người theo hạnh đứng thẳng chỉ tùy
thuộc vào hạnh đứng thẳng.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của một vị ăn uống có định kỳ chỉ tùy thuộc
vào hạnh ăn uống có định kỳ.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của người sống theo chú thuật chỉ tùy thuộc
vào hạnh sống theo chú thuật.
 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng Sa-môn
hạnh của vị bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện
tóc.
Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người
có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ vào hạnh
mang đại y của người mang đại y, nếu lòng sân của
người có tâm sân được đoạn diệt, nếu lòng phẫn nộ
của người có tâm phẫn nộ được đoạn diệt, nếu lòng
hiềm hận của người có tâm hiềm hận được đoạn diệt,
nếu lòng giả dối của người có tâm giả dối được đoạn
diệt, nếu lòng não hại của người có tâm não hại được
đoạn diệt, nếu lòng tật đố của người có tâm tật đố

TỶ KHEO                                           2037

được đoan diệt, nếu lòng xan lẩn của người có tâm xan lẩn được đoạn diệt, nếu lòng man trá của người có tâm man trá được đoạn diệt, nếu lòng xảo trá của người có tâm xảo trá được đoạn diệt, nếu lòng ái dục của người có tâm ái dục được đoạn diệt, nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt, (chỉ nhờ hạnh mang đại y của người mang đại y), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó mang đại y ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó mặc đại y như sau: "Này hiền nhi, hãy mang đại y, nếu mang đại y thì lòng tham dục của người có tâm tham dục, sẽ được đoạn diệt, lòng sân của người có tâm sân sẽ được đoạn diệt, lòng giả dối của người có tâm giả dối sẽ được đoạn diệt, lòng não hại của người có tâm não hại sẽ được đoạn diệt, lòng tật đố của người có tâm tật đố sẽ được đoạn diệt, lòng xan lẫn của người có tâm xan lẫn sẽ được đoạn diệt, lòng man trá của người có tâm man trá sẽ được đoạn diệt, lòng xảo trá của người có tâm xảo trá sẽ được đoạn diệt, lòng ái dục của người có tâm ái dục sẽ được đoạn diệt, tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt chỉ nhờ mang đại y. "Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người mang đại y nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tâm tà kiến, nên

TỶ KHEO                                              2038

Ta không nói rằng, Sa-môn hạnh của người có tham dục chỉ tùy thuộc vào hạnh mang đại y của vị ấy. Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục được đoạn diệt chỉ nhờ hạnh lõa thể của người lõa thể... chỉ nhờ hạnh thoa bụi và đất của người sống theo hạnh thoa bụi và đất... chỉ nhờ hạnh lễ nghi tắm rửa của người sống theo hạnh lễ nghi tắm rửa... chỉ nhờ hạnh sống dưới gốc cây của người sống dưới gốc cây... chỉ nhờ hạnh sống ngoài trời của người sống ngoài trời... chỉ nhờ hạnh sống đứng thẳng của người sống đứng thẳng... chỉ nhờ hạnh ăn uống có định kỳ của người sống ăn uống có định kỳ... chỉ nhờ hạnh sống theo chú thuật của người sống theo chú thuật... Này các Tỷ-kheo, nếu lòng tham dục của người có tâm tham dục đoạn diệt chỉ nhờ hạnh bện tóc của người sống theo hạnh bện tóc; nếu lòng sân hận của người có tâm sân hận... (như trên)..., nếu tà kiến của người có tà kiến được đoạn diệt (chỉ nhờ hạnh của người sống theo hạnh bện tóc), thì những thân hữu quyến thuộc, bà con cùng một huyết thống có thể khiến người đó bện tóc ngay khi người đó mới sanh, và khuyên người đó bện tóc như sau: "Này hiền nhi, hãy bện tóc; nếu bện tóc thì lòng dục của người có tâm tham dục sẽ được đoạn diệt, lòng sân hận của người có tâm sân hận... nếu tà kiến của người có tà kiến sẽ được đoạn diệt, chỉ nhờ sống theo hạnh bện tóc"". Này các Tỷ-kheo, bởi vì Ta thấy có người theo

TỶ KHEO                                             2039

hạnh bện tóc nhưng vẫn có tâm tham dục, có tâm sân hận, có tâm phẫn nộ, có tâm giả dối, có tâm não hại, có tâm tật đố, có tâm xan lẩn, có tâm man trá, có tâm xảo trá, có tâm ái dục, có tà kiến, nên Ta không nói rằng Sa-môn hạnh của người theo hạnh bện tóc chỉ tùy thuộc vào hạnh bện tóc của vị ấy.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn?

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo có tâm tham dục và lòng tham dục được đoạn diệt, có tâm sân và lòng sân hận được đoạn diệt, có tâm phẫn nộ và lòng phẫn nộ được đoạn diệt, có tâm hiềm hận và lòng hiềm hận được đoạn diệt, có tâm giả dối và lòng giả dối được đoạn diệt, có tâm não hại và lòng não hại được đoạn diệt, có tâm tật đố và lòng tật đố được đoạn diệt, có tâm xan lẩn và lòng xan lẩn được đoạn diệt, có tâm man trá và lòng man trá được đoạn diệt, có tâm xảo trá và lòng xảo trá được đoạn diệt, có tâm ái dục và lòng ái dục được đoạn diệt, có tà kiến và tà kiến được đoạn diệt... => Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, nếu vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn, thì có thể đoạn diệt được những cấu uế cho Sa-môn, những tỳ vết cho Sa-môn, những lỗi lầm cho Sa-môn, đọa sanh vào đọa xứ, sự thọ lãnh các ác thú. Vị ấy thấy tự ngã được gột sạch tất cả

TỶ KHEO                                             2040

những ác, bất thiện pháp và vị ấy thấy tự ngã được giải thoát. Do thấy tự ngã được gột sạch tất cả những ác, bất thiện pháp ấy, do thấy tự ngã được giải thoát nên hân hoan sanh; do tâm hân hoan nên hỷ sanh; do hỷ nên thân được khinh an; do thân khinh an nên lạc thọ sanh; do lạc thọ nên tâm được định tĩnh. Vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy, phương thứ hai, cũng vậy, phương thứ ba, cũng vậy, phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận không sân. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ. Nếu có người từ phương Đông đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước. Người ấy đi đến hồ sen ấy giải trừ khát nước và giải

TỶ KHEO                                              2041

trừ nóng bức. Nếu có người từ phương Tây đi đến... nếu có người từ phương Bắc đi đến, nếu có người từ phương Nam đi đến, nếu có người từ bất cứ ở đâu đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước, người ấy đi đến hồ sen ấy, giải trừ khát nước, giải trừ nóng bức.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có người từ gia đình Sát đế lỵ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy đi đến pháp luật do Như lai thuyết dạy, sau khi tu tập từ, bi, hỷ, xả, nội tâm được định tĩnh... Ta nói rằng chính nhờ nội tâm định tĩnh, vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa- môn. Nếu vị ấy từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ xá (Vessa)... từ gia đình Thủ đà (Sudda), xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, sau khi tu tập từ, bi, hỷ, xả, nội tâm được định tĩnh... Ta nói rằng chính nhờ nội tâm định tĩnh, vị ấy thực hành các pháp môn xứng đáng bậc Sa-môn.

Nếu có người từ gia đình Sát đế ly, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, nhờ đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ và thành đạt vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Vị ấy thành Sa-môn nhờ đoạn diệt các lậu

TỶ KHEO                                              2042

hoặc.

Nếu từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ xá... từ gia đình Thủ đà, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đi đến pháp luật do Như Lai thuyết dạy, nhờ đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ và thành đạt vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, vị ấy thành Sa-môn nhờ đoạn diệt các lậu hoặc.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                               2043

310 Xuất gia ntn để không thành vô dụng - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593

ĐẠI KINH XÓM NGỰA (Mahassapura suttam) – Bài kinh số 39 – Trung I, 593

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương- già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông được hỏi:
"Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng tôi
là Sa-môn".

TỶ KHEO                                          2044

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Chúng ta sẽ thọ trì và thực hành những pháp tác thành Sa-môn, những pháp tác thành Bà-la-môn. Như vậy, danh xưng này của chúng ta mới chân chánh và sự tự nhận này của chúng ta mới như thật. Và những đồ cúng dường mà chúng ta thọ hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp tác thành Sa-môn, và các pháp tác thành Bà-la-môn?

"Chúng ta sẽ thành tựu tàm quý", như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông phải tu tập. Này các Tỷ-kheo,
các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành
tựu tàm quý đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến
mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt
được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì
phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến
cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các
Ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn
hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn
công việc đáng phải làm hơn nữa.

TỶ KHEO                                            2045

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Thân hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì thân hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ- kheo, Ta khuyến cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Khẩu hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì khẩu hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được

TỶ KHEO                                           2046

mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải
làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể
tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải
làm hơn nữa? "Ý hành chúng ta phải được thanh
tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu.
Nhưng chúng ta không vì ý hành thanh tịnh ấy, khen
mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có
thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý,
thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh,
và ý hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa
đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo
các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng
phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Sanh mạng chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì sanh mạng thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm

TỶ KHEO                                            2047

quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh. Đến mức độ này như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải hộ trì các căn. Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, và các căn đã được hộ trì, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như

TỶ KHEO                                             2048

trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng
phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải biết tiết độ trong
ăn uống, với chánh tư duy, chúng ta thọ thực, không
phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải
để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ
để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để
(thân này) khỏi bị thương hại, để hổ trợ phạm hạnh,
nghĩ rằng: "Như vậy chúng ta diệt trừ các cảm thọ
cũ và không cho khởi lên cảm thọ mới, và chúng ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn". Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các
Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta
đã thành tự

TỶ KHEO                                            2049

thượng y đều tỉnh giác, khi ăn uống, nhai, nuốt đều
tỉnh giác, khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác, khi
đi đứng, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập.
Nhưng này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý
kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành
chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành
thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ
trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, chánh niệm
tỉnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch, như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết già, lưng thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm và thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh

TỶ KHEO                                               2051

sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm
thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không
trạo cử hối tiếc, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết
trạo cử hối tiếc. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát
khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

 Này các Tỷ-kheo, như một người mắc nợ liền làm
các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt,
người ấy không những trả được nợ cũ, còn có tiền
dư để nuôi dưỡng vợ. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia mắc nợ nên làm các nghề nghiệp. Những nghề
này được phát đạt, ta không những trả được
những nợ cũ, còn có tiền dư để nuôi dưỡng vợ".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị bệnh, đau
đớn, trầm trọng, ăn uống không tiêu, thể lực suy
yếu. Sau một thời gian, người ấy khỏi bệnh, ăn
uống tiêu thông, thể lực khôi phục. Người ấy nghĩ:
"Ta trước kia bị bệnh, đau đớn trầm trọng, ăn
uống không tiêu, thể lực suy yếu. Nay ta khỏi
bệnh, ăn uống tiêu thông, thể lực khôi phục".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị nhốt trong
ngục. Người ấy sau một thời gian được khỏi tù tội,
an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn. Người

TỶ KHEO                                           2052

ấy nghĩ: "Ta trước kia bị nhốt trong ngục, nay ta
được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không
bị giảm tổn. "Người ấy nhờ vậy được sung sướng,
hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người nô lệ, không
được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự
do đi lại. Người ấy sau một thời gian thoát khỏi
cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người
khác, một người thoát khỏi cảnh nô lệ, được tự
chủ, không lệ thuộc người khác, một người giải
thoát, được tự do đi lại. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia bị cảnh nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc
người khác , không được tự do đi lại. Nay ta thoát
khỏi cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc
người khác, một người giải thoát, được tự do đi
lại". Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người giàu có, nhiều
tài sản, đang đi qua bãi sa mạc. Người ấy sau một
thời gian đã đi khỏi bãi sa mạc ấy, đến đầu làng,
yên ổn, không có nguy hiểm, tài sản không bị tổn
giảm. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia giàu có, nhiều
tài sản, đi qua bãi sa mạc. Nay ta đã đi qua khỏi
bãi sa mạc ấy, yên ổn, không có nguy hiểm, tài
sản không bị tổn giảm". Người ấy nhờ vậy được
sung sướng, hoan hỷ.
Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự mình,

TỶ KHEO                                           2053

quán năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường qua sa mạc. Này các Tỷ-kheo, cũng như không mắc nợ, không bị bệnh tật được khỏi tù tội, được tự do, đến được đất lành yên ổn. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán năm triền cái khi chúng được diệt trừ.

Sau khi đã đoạn trừ năm triền cái này, những triền cái làm ô nhiễm tâm tư, làm yếu ớt trí tuệ, vị ấy ly dục, ly ác, bất thiện pháp chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, như một người hầu tắm lão luyện, hay đệ tử người hầu tắm, sau khi rắc bột tắm trong thau bằng đồng, liền nhồi bột ấy với nước, cục bột tắm ấy được thấm nhuần nước ướt, trào trộn với nước ướt, thấm ướt cả trong lẫn ngoài với nước, nhưng không chảy thành giọt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

TỶ KHEO                                              2054

do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn
đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không một chỗ
nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh
ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ
nước, nước từ trong dâng lên, phương Đông không
có lỗ nước chảy ra, phương Tây không có lỗ nước
chảy ra, phương Bắc không có lỗ nước chảy ra,
phương Nam không có lỗ nước chảy ra, và thỉnh
thoảng trời mưa lớn. Suối nước mát từ hồ nước ấy
phun ra, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn,
tràn đầy hồ nước ấy, với nước mát lạnh, không một
chỗ nào của hồ nước ấy không được nước mát lạnh
thấm nhuần. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ấy thấm
nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân
mình với hỷ lạc do định sanh không một chỗ nào trên
toàn thân không được hỷ lạc do định sanh thấm
nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tĩnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng, hồ sen trắng, có

TỶ KHEO                                           2055

những sen xanh, sen hồng hay sen trắng. Những
bông sen ấy sanh trong nước, lớn lên trong nước,
không vượt khỏi nước, nuôi sống dưới nước, từ đầu
ngọn cho đến gốc rễ đều thấm nhuần, tẩm ướt, tràn
đầy thấu suốt bởi nước mát lạnh ấy, không một chỗ
nào của toàn thể sen xanh, sen hồng hay sen trắng
không được nước mát lạnh ấy thấm nhuần. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt,
làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ
không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân
không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo xả lạc xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền
thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị
ấy thấm nhuần toàn thân mình với tâm thuần tịnh
trong sáng, không một chỗ nào trên toàn thân không
được tâm thuần tịnh trong sáng ấy thấm nhuần. Này
các Tỷ-kheo, ví như một người ngồi, dùng tấm vải
trắng trùm đầu, không một chỗ nào trên toàn thân
không được vải trắng ấy che thấu. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy ngồi thấm nhuần toàn thân mình với
tâm thuần tịnh trong sáng, không một chỗ nào trên
toàn thân không được tâm thuần tịnh trong sáng ấy
thấm nhuần.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không

TỶ KHEO                                           2056

cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mực như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đi từ làng mình đến làng khác, từ làng ấy đi đến một làng khác nữa, và từ làng này lại trở về làng của mình, người ấy nghĩ: "Ta từ làng của mình đi đến làng kia, nơi đây, ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã yên lặng như thế này. Từ nơi làng nọ, ta đã trở về làng của ta". Như vậy, này các Tỷ-kheo, với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm

TỶ KHEO                                             2057

đến, Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ, như một đời, hai đời... (như trên)... Như vậy, vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét
đại cương và các chi tiết.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             2058

ví như có hai nhà có cửa, và ở đây, một người có mắt
đứng ở giữa, người này có thể thấy các người (khác)
đi vào nhà, đi ra, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân,
thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng
chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang... đều do hạnh
nghiệp của họ.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là Nguyên nhân của Khổ", biết như thật: "Đây là sự Diệt khổ", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là sự đoạn trừ các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa". Này các Tỷ-kheo, ví như tại dãy núi lớn có một hồ nước, thuần tịnh, trong sáng,

TỶ KHEO                                            2059

không cấu nhiễm, một người có mắt, đứng trên bờ sẽ thấy con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá bơi qua lại hay đứng một chỗ. Vị ấy nghĩ: "Đây là hồ nước thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Đây là những con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá đang bơi qua lại hay đứng yên một chỗ". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết như thật: "Đây là khổ... biết như thật: "Đây là Con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc!" Nhờ hiểu biết như vậy, nhờ nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần phải làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được gọi là
Sa-môn, là Bà-la-môn, là vị đã tắm sạch sẽ, là vị đã
biết và hiểu rõ, là bậc có học, là bậc Thánh, là bậc A-
la-hán.

 Này các Tỷ-kheo, như thế nào, Tỷ-kheo là Sa-
môn? - Vị này đã làm cho dừng lại các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh, già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Sa-môn.

TỶ KHEO                                              2060

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo là Bà-
la-môn? - Vị này đã tẩn xuất ra ngoài các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Bà-la-môn.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo đã tắm
sạch sẽ? - Vị này đã tắm gội sạch sẽ các ác, các
pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
tắm sạch sẽ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đã
biết và hiểu rõ? -Vị này đã biết và hiểu rõ các ác,
các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
biết rõ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo có
học? - Vị này đã tiêu diệt các ác, các pháp bất
thiện...đưa đến sanh, già, chết trong tương lai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có học.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc Thánh? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
được gọi là bậc Thánh.

TỶ KHEO                                            2061

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc A-la-hán? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác, các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết
trong tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo là bậc A-la-hán.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan
hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                            2062

311 Xuất gia nếu biếng nhác, Càng tung vãi bụi trần - Kinh Tàyana – Tương I, 112

Tàyana – Tương I, 112

1) Rồi Thiên tử Tàyana, trước kia thuộc ngoại đạo
sư, sau khi đêm gần mãn, với dung sắc thù thắng,
chói sáng toàn vùng Jetavana, đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng
một bên, Thiên tử Tàyana nói lên bài kệ này trước
Thế Tôn:

2) Ôi này Bà-la-môn,
Tinh tấn, cắt dòng nước,
Đoạn trừ và tiêu diệt,
Mọi tham đắm dục vọng.
Ẩn sĩ không đoạn dục,
Không chứng được nhứt tâm.
Nếu làm việc phải làm,
Cần kiên trì, tinh tấn.
Xuất gia, nếu biếng nhác,

TỶ KHEO                                        2063

Càng tung vãi bụi trần.
Không làm, hơn làm dở,
Làm dở sau khổ đau.
Đã làm nên làm tốt,
Làm tốt không khổ đau.

Như nắm vụng lá cỏ,
Có thể bị đứt tay.
Sa-môn hạnh vụng tu,
Kéo đến cõi địa ngục.
Mọi sở hành biếng nhác,
Mọi hạnh tu ô nhiễm,
Ác hạnh trong Phạm hạnh,
Không đưa đến quả lớn.

3) Thiên tử Tàyana nói như vậy. Sau khi nói xong, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi biến mất tại chỗ ấy.

4) Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã mãn, liền gọi các Tỷ-kheo.

TỶ KHEO                                          2064

5) -- Này các Tỷ-kheo, đêm nay Thiên tử Tàyana,
trước kia thuộc ngoại đạo sư, sau khi đêm đã gần
mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng
Jetavana, đi đến Ta, sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi đứng
một bên. Đứng một bên, Thiên tử Tàyana nói lên bài
kệ này trước mặt Ta:

6) "Ôi này Bà-la-môn
Tinh tấn cắt dòng nước,
Đoạn trừ và tiêu diệt,
Mọi tham đắm dục vọng.
Ẩn sĩ không đoạn dục,
Không chứng được nhứt tâm.
Nếu làm việc khó làm,
Cần kiên trì tinh tấn,
Xuất gia nếu biếng nhác,
Càng tung vãi bụi trần.
Không làm, hơn làm dở,
Làm dở sau khổ đau.
Đã làm nên làm tốt,
Làm tốt không khổ đau.

TỶ KHEO                                            2065

Như nắm vụng lá cỏ,
Có thể bị đứt tay,
Sa-môn hạnh vụng tu,
Kéo đến cõi địa ngục.
Mọi sở hành biếng nhác,
Mọi hạnh tu ô nhiễm,
Ác hạnh trong Phạm hạnh,
Không đưa đến quả lớn."

7) Này các Tỷ-kheo, Thiên tử Tàyana nói như vậy.
Nói vậy xong, đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về
Ta và biến mất tại chỗ.
Này các Tỷ-kheo, hãy đọc bài kệ của Tàyana. Này
các Tỷ-kheo, hãy học thuộc lòng bài kệ của Tàyana.
Này các Tỷ-kheo, bài kệ của Tàyana có đầy đủ
nghĩa lợi và chính là căn bản của Phạm hạnh.

TỶ KHEO                                         2066

312 Xuất gia sống không chế ngự căn - Kinh Jantu – Tương I, 142

Jantu – Tương I, 142

1) Như vầy tôi nghe.
Một thời một số đông Tỷ-kheo trú ở Kosala (Câu-
tát-la), trên sườn núi Himavanta (Tuyết sơn), tại một
cốc nhỏ trong rừng. Họ tự cao, tự mãn, dao động,
lắm mồm lắm miệng, ăn nói huyên thuyên, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tư tán loạn,
các căn không chế ngự.
2) Rồi Thiên tử Jantu, vào đêm Bố-tát, ngày rằm, đi
đến các Tỷ-kheo ấy, sau khi đến nói lên bài kệ với
các Tỷ-kheo ấy:

Các Tỷ-kheo thuở xưa,
Sống thật chơn an lạc,
Họ thật là đệ tử,
Bậc Đại Giác Cù-đàm.
Không ham tìm món ăn,
Không ham tìm chỗ trú,

TỶ KHEO                                            2067

Biết đời là vô thường, Họ chấm dứt khổ đau.

Nay tự làm ác hạnh,
Như thôn trưởng trong làng.
Họ ăn, ăn ngả gục,
Thèm khát vật nhà người.
Con vái chào chúng Tăng,
Đảnh lễ một vài vị
Kẻ khác, sống vất vưởng,
Không chỉ đạo, hướng dẫn.
Họ giống như thân thể
Kẻ chết bị quăng bỏ.

Những ai sống phóng dật,
Vì họ con nói lên,
Những ai không phóng dật,
Chân thành, con đảnh lễ.

TỶ KHEO                          2068

313 Xuất gia sống phóng dật - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 2 – Tăng III, 37

CHA MẸ CỦA NAKULA 2 –Tăng III, 37

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, tại Jetavana, khu
vườn của ông Anàthapindika. Rồi Thế Tôn, vào buổi
chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến giảng đường;
sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn.
Rồi Tôn giả Sàriputta vào buổi chiều, sau khi từ
Thiền tịnh đứng dậy, đi đến giảng đường; sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Tôn
giả Mahàmoggallàna, Tôn giả Mahàkassapa, Tôn giả
Mahàkaccàna, Tôn giả Mahàkotthita, Tôn giả
Mahàcunda, Tôn giả Mahàkappina, Tôn giả
Anuruddha, Tôn giả Revata, Tôn giả Ànanda vào
buổi chiều, từ Thiền tịnh đứng dậy đi đến giảng
đường; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên.
Rồi Thế Tôn, sau khi ngồi như vậy đến quá phần lớn
của đêm, từ chỗ ngồi đứng dậy đi vào tinh xá. Các
Tôn giả ấy, sau khi Thế Tôn đi không bao lâu, từ chỗ
ngồi đứng dậy, đi về tinh xá của mình.

TỶ KHEO                                             2069

Nhưng tại đấy, các Tỷ-kheo tân học xuất gia không
bao lâu, đi đến Pháp và Luật này chưa nhiều thời
gian, ngáy và ngủ tại chỗ cho đến sáng.
Rồi Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân thấy
các Tỷ-kheo ấy ngáy và ngủ tại chỗ cho đến sáng,
thấy vậy liền đi đến giảng đường; sau khi đến, ngồi
xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Thế Tôn
gọi các Tỷ-kheo ấy:
2. - Này các Tỷ-kheo, Sàriputta ở đâu?
Mahàmoggallàna ở đâu? Mahàkassapa ở đâu?
Mahàkaccàna ở đâu? Mahàkotthita ở đâu?
Mahàcunda ở đâu? Mahàkappina ở đâu? Anuruddha
ở đâu? Revata ở đâu? Ànanda ở đâu? Này các Tỷ-
kheo, các đệ tử trưởng lão ấy đã đi đâu?
- Bạch Thế Tôn, các Tôn giả ấy, sau khi Thế Tôn đi
không bao lâu, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đi về tinh
xá của mình.
- Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy không có các
Tỷ-kheo trưởng lão, các tân học Tỷ-kheo ngáy và
ngủ cho đến trời sáng!
 Các Thầy nghĩ thế nào? Này các Tỷ-kheo! Các
Thầy có thấy và có nghe như sau: "Một vua Sát-
đế-ly đã làm lễ quán đảnh, sống chuyên tâm
hưởng thọ cho đến thỏa thích lạc về giường nằm,
lạc về nằm dài, lạc về ngủ nghỉ, có thể cai trị cả

TỶ KHEO                                            2070

nước cho đến trọn đời, được quốc dân ái mộ và
ưa thích"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau: Này các Tỷ-kheo, một vua
Sát-đế-ly đã làm lễ quán đảnh, sống chuyên tâm
hưởng thọ cho đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc
về nằm dài, lạc về ngủ nghỉ, có thể cai trị cả nước
cho đến trọn đời, được quốc dân ái mộ và ưa thích.
 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Người thôn
quê sống trên đất trại của người cha, vị tướng
quân trong quân đội, vị thôn trưởng ở làng, vị tổ
trưởng các tổ hợp sống chuyên tâm hưởng thọ cho
đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm dài,
lạc về ngủ nghỉ, có thể trọn đời làm tổ trưởng các
tổ hợp và được các tổ viên ái mộ, ưu thích"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau, này các Tỷ-kheo: Một
người thôn quê sống trên đất trại của người cha, vị
tướng quân sống trong quân đội, vị hôn trưởng ở
làng, vị tổ trưởng các tổ hợp sống chuyên tâm hưởng
thọ lạc về giường nằm, lạc về nằm dài, lạc về ngủ
nghỉ có thể trọn đời làm tổ trưởng các tổ hợp và được
các tổ viên ái mộ và ưa thích.

TỶ KHEO                                            2071

 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Vị Sa-môn
hay Bà-la-môn sống chuyên tâm hưởng thọ cho
đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm dài,
lạc về ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn môn,
không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh
giác, không quán các thiện pháp, đầu đêm cuối
đêm không sống chuyên tâm tu tập các pháp giác
chi, do đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải
thoát, tuệ giải thoát"?
- Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo, Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau, này các Tỷ-kheo: Một vị
Sa-môn hay Bà-la-môn sống chuyên tâm hưởng thọ
cho đến thỏa thích lạc về giường nằm, lạc về nằm
dài, lạc về ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn môn,
không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh
giác, không quán các thiện pháp, đầu đêm cuối đêm
không sống chuyên tâm tu tập các pháp giác chi, do
đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với thắng trí
chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ
giải thoát.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau:

TỶ KHEO                                           2072

3. Với căn môn được phòng hộ; ăn uống có tiết độ;
chuyên tâm cảnh giác; quán các thiện pháp; đầu đêm
cuối đêm sống chuyên tâm tu tập các pháp giác chi;
do đoạn tận các lậu hoặc, có thể tự mình với thắng
trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần
phải học tập.

TỶ KHEO                                             2073

314 Xuất gia với tư cách ăn trộm - Kinh Susìma – Tương II, 211

Susìma – Tương II, 211

1) Như vậy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng con sóc.

I

2) Lúc bấy giờ Thế Tôn được cung kính, được tôn
trọng, được kính lễ, được cúng dường, được tôn sùng
và Ngài nhận được các vật dụng cúng dường như y
áo, ẩm thực, sàng tọa và dược phẩm trị bệnh.

3) Chúng Tỷ-kheo cũng được cung kính, được tôn
trọng, được kính lễ, được cúng dường, được tôn sùng
và cũng nhận được các vật cúng dường như y áo, ẩm
thực, sàng tọa và dược phẩm trị bệnh.

4) Nhưng các du sĩ ngoại đạo không được cung kính,
không được tôn trọng, không được kính lễ, không
được cúng dường, không được tôn sùng và cũng
không nhận được các vật dụng cúng dường như y áo,
ẩm thực, sàng tọa và dược phẩm trị bệnh.

TỶ KHEO                                          2074

II

5) Lúc bấy giờ du sĩ Susìma trú ở Ràjagaha cùng với đại chúng du sĩ.

6) Rồi hội chúng du sĩ của Susìma nói với du sĩ Susìma:

- Thưa Hiền giả Susìma, ngài hãy đi đến và sống
Phạm hạnh dưới sự chỉ dẫn của Sa-môn Gotama.
Sau khi ngài học Chánh pháp xong hãy nói lại cho
chúng tôi. Sau khi chúng tôi học pháp ấy chúng tôi
sẽ nói lại với các gia chủ. Như vậy chúng tôi sẽ
được cung kính, được tôn trọng, được kính lễ, được
cúng dường, được tôn sùng và chúng tôi sẽ nhận
được các vật dụng cúng dường như y áo, ẩm thực,
sàng tọa và dược phẩm trị bệnh.

7) - Thưa vâng, các Hiền giả.

Du sĩ Susìma nghe theo hội chúng của mình, liền đi
đến Tôn giả Ananda; sau khi đến nói lên những lời
chào đón hỏi thăm với Tôn giả Ananda; sau khi nói
lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi
xuống một bên.

III

TỶ KHEO                                          2075

8) Ngồi xuống một bên, du sĩ Susìma nói với Tôn giả Ananda:

- Này Hiền giả Ananda, tôi muốn sống Phạm hạnh trong Pháp và Luật này.

9) Rồi Tôn giả Ananda đưa du sĩ Susìma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

10) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, du sĩ Susìma này nói như sau: "Này Hiền giả Ananda, tôi muốn sống Phạm hạnh trong Pháp và Luật này".

11) Vậy Ananda, hãy cho Susìma xuất gia.

12) Và du sĩ Susìma được xuất gia dưới sự chỉ đạo của Thế Tôn và được thọ đại giới.

13) Lúc bấy giờ nhiều vị Tỷ-kheo ở trước mặt Thế
Tôn đã tuyên bố chánh trí như sau: "Chúng tôi biết
rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc
nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa." "

IV

TỶ KHEO                                          2076

14) Tôn giả Susìma được nghe: Nhiều Tỷ-kheo trước
mặt Thế Tôn đã tuyên bố chánh trí như sau: "Chúng
tôi biết rõ rằng: ‘Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa.’"

15) Rồi Tôn giả Susìma đi đến các Tỷ-kheo; sau khi
đến nói lên với những Tỷ-kheo ấy những lời chào
đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.

16) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Susìma nói với các Tỷ-kheo ấy:

- Có đúng sự thật chăng, chư Tôn giả ở trước mặt
Thế Tôn đã tuyên bố chánh trí như sau: "Chúng con
biết rõ rằng: ‘Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa’"?

- Thưa có vậy, này Hiền giả.

17) Nhưng, chư Tôn giả biết như vậy, thấy như vậy chắc chứng được nhiều loại thần thông khác nhau: Một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi ngang hư không; độn thổ trồi lên ngang qua đất liền như ở trong nước; đi trên nước

TỶ KHEO                                            2077

không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trên
hư không như con chim; với bàn tay chạm và rờ vào
mặt trăng và mặt trời, những vật có oai lực, đại oai
thần như vậy. Có thể sử dụng thân một cách tự tại
cho đến cõi Phạm thiên?.

- Thưa không phải vậy, này Hiền giả.

18) Vậy có phải chư Tôn giả biết như vậy, thấy như
vậy, chứng được thiên nhĩ thông thanh tịnh siêu
nhân, có thể nghe hai loại tiếng: chư Thiên và loài
Người, xa và gần?

- Thưa không phải vậy, này Hiền giả.

19) Vậy có phải chư Tôn giả biết như vậy, thấy như vậy, với tâm của mình biết được tâm của các chúng sanh khác, các loài Người khác: Tâm có tham biết là tâm có tham; tâm không tham biết là tâm không tham; tâm có sân biết là tâm có sân; tâm không sân biết là tâm không sân; tâm có si biết là tâm có si; tâm không si biết là tâm không si; tâm chuyên chú biết là tâm chuyên chú; tâm tán loạn biết là tâm tán loạn. Đại hành tâm biết là đại hành tâm; không phải đại hành tâm biết không phải là đại hành tâm. Tâm chưa vô thượng biết là tâm chưa vô thượng; tâm vô thượng biết là tâm vô thượng. Tâm Thiền định biết là tâm Thiền định; tâm không Thiền định biết là tâm

TỶ KHEO                                             2078

không Thiền định. Tâm giải thoát biết là tâm giải thoát; tâm không giải thoát biết là tâm không giải thoát?

- Thưa không phải vậy, này Hiền giả.

20) Vậy có phải chư Tôn giả biết như vậy, thấy như vậy, nhớ được nhiều đời quá khứ. Như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, chư Tôn giả nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết?

- Thưa không phải vậy, này Hiền giả.

21) Vậy có phải chư Tôn giả biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Chư Tôn giả biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt kẻ cao sang, người

TỶ KHEO                                             2079

đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh này làm những ác hạnh về thân, làm những ác hạnh về lời nói, những ác hạnh về ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh này làm những thiện hạnh về thân, làm những thiện hạnh về lời nói, làm những thiện hạnh về ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên các thiện thú, cõi trời, trên đời này. Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, các vị thấy sự sống chết của chúng sanh. Các vị biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ?

- Thưa không phải vậy, này Hiền giả.

22) Vậy có phải chư Tôn giả biết như vậy, thấy như vậy, sau khi vượt khỏi Sắc giới, thân cảm xúc Vô sắc giới, an trú vào tịch tịnh giải thoát?

- Thưa không phải vậy, này Hiền giả.

23) Hay ở đây, có phải chư Tôn giả vừa trả lời như vậy, vừa không chứng được các pháp này?

TỶ KHEO                                           2080

24) --Này Hiền giả, không có chứng được gì.

25) Như thế nào?

- Thưa Hiền giả Susìma, chúng tôi chứng được tuệ giải thoát.

26) - Tôi không biết được ý nghĩa một cách rộng rãi
lời nói vắn tắt này của chư Tôn giả. Lành thay nếu
được chư Tôn giả nói lên cho tôi, để tôi có thể hiểu
ý nghĩa một cách rộng rãi lời nói vắn tắt này của chư
Tôn giả!

27) - Này Hiền giả Susìma, dù cho Ông có biết hay Ông không biết, chúng tôi chứng được Tuệ giải thoát.

V

28) Rồi Tôn giả Susìma từ chỗ ngồi đứng dậy đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên.

29) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Susìma trình bày lên Thế Tôn tất cả câu chuyện với các Tỷ-kheo ấy.

30) - Này Susìma, trước hết là trí về pháp trú, sau là trí về Niết-bàn.

TỶ KHEO                                            2081

31) - Bạch Thế Tôn, con không hiểu được ý nghĩa
một cách rộng rãi lời nói vắn tắt này của Thế Tôn.
Bạch Thế Tôn, lành thay nếu Thế Tôn nói lên cho
con để con có thể hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi, lời
nói vắn tắt này của Thế Tôn!

32) - Này Susìma, dù cho Ông có biết hay Ông không có biết, trước hết là trí về pháp trú, sau là trí về Niết- bàn.

Này Susìma, Ông nghĩ thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

- Là vô thường, bạch Thế Tôn?

33) Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

- Là khổ, bạch Thế Tôn.

- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng khi chúng ta quán vật ấy là: " Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi "?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

34) Thọ là thường hay vô thường?

- Vô thường, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                                 2082

35) Tưởng là thường hay vô thường?

- Vô thường, bạch Thế Tôn.

36) Các hành là thường hay vô thường?

- Vô thường, bạch Thế Tôn.

37) Thức là thường hay vô thường?

- Vô thường, bạch Thế Tôn.

- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

- Là khổ, bạch Thế Tôn.

- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng nếu chúng ta quán vật ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

38) Do vậy, này Susìma, cái gì thuộc sắc pháp quá
khứ, vị lai hay hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt
hay thắng, xa hay gần, tất cả sắc pháp cần phải được
quán như chơn như sau: "Cái này không phải của tôi,
cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã
của tôi ".

TỶ KHEO                                                2083

39) Cái gì thuộc thọ quá khứ, vị lai hay hiện tại... (như trên)...

40) Cái gì thuộc tưởng quá khứ, vị lai hay hiện tại... (như trên)...

41) Cái gì thuộc hành quá khứ, vị lai hay hiện tại... (như trên)...

42) Cái gì thuộc thức quá khứ, vị lai hay hiện tại, nội
hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất
cả thức cần phải quán như chơn với chánh trí tuệ
như sau: "Cái này không phải của tôi, cái này
không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi
".

43) Này Susìma, thấy như vậy, vị Đa văn Thánh đệ
tử nhàm chán đối với sắc, nhàm chán đối với thọ,
nhàm chán đối với tưởng, nhàm chán đối với các
hành, nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán, vị ấy
ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự giải
thoát, trí khởi lên biết rằng: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những
việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa".

Này Susìma, Ông có thấy chăng: "Do duyên sanh, già chết sanh khởi"?

TỶ KHEO                                               2084

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

44). ..

45) "Do duyên thủ, hữu sanh khởi?" Này Susmìa, Ông có thấy chăng?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

46) Này Susìma, Ông có thấy chăng: "Do duyên ái, thủ sanh khởi"?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

47) "Do duyên thọ, ái sanh khởi. Do duyên xúc, thọ
sanh khởi. Do duyên sáu xứ, xúc sanh khởi. Do duyên
danh sắc, sáu xứ sanh khởi. Do duyên thức, danh sắc
sanh khởi. Do duyên hành thức sanh khởi. Do duyên
vô minh, hành sanh khởi". Này Susìma, Ông có thấy
chăng?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

48) "Do sanh diệt, già chết diệt", này Susìma, Ông có thấy chăng?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                          2085

49) "Do hữu diệt, nên sanh diệt", này Susìma, Ông có thấy chăng?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

50) "Do thủ diệt, nên hữu diệt. Do ái diệt nên thủ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do xúc diệt nên thọ diệt. Do sáu xứ diệt nên xúc diệt. Do danh sắc diệt, nên sáu xứ diệt. Do thức diệt, nên danh sắc diệt. Do hành diệt nên thức diệt. Do vô minh diệt, nên hành diệt!". Này Susìma, Ông có thấy chăng?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

51) Nhưng này, biết như vậy, thấy như vậy, Ông có
chứng được các thần thông nhiều loại sai khác:
Một thân hiện ra nhiều thân; nhiều thân hiện ra một
thân; hiện hình, biến hình đi ngang qua vách, qua
tường, qua núi như đi ngang hư không; độn thổ, trồi
lên ngang qua đất liền như ở trong nước; đi trên nước
không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trên
hư không như con chim; với bàn tay chạm và rờ mặt
trăng và mặt trời, những vật có đại oai lực, đại oai
thần như vậy. Có thể sử dụng thân một cách tự tại
cho đến cõi Phạm thiên?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

TỶ KHEO                                               2086

52) Này Susìma, có phải biết như vậy, thấy như vậy,
với thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân, Ông có thể nghe
hai loại tiếng, tiếng chư Thiên và tiếng loài Người,
tiếng xa và tiếng gần?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

53) Này Susìma, có phải biết như vậy, thấy như vậy, với tâm của mình biết được tâm của chúng sanh sai khác, của loài Người sai khác. Với tâm có tham, Ông biết được tâm có tham... với tâm không giải thoát, Ông biết được là tâm không giải thoát; với tâm giải thoát, Ông biết được là tâm giải thoát?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

54) Này Susìma, có phải biết như vậy, thấy như vậy,
Ông có thể nhớ được nhiều đời quá khứ sai khác.
Như một đời... (như trên)... Ông có thể nhớ được
nhiều đời quá khứ sai khác cùng với các nét đại
cương và các chi tiết?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

55) Này Susìma, nhưng biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, Ông có thể thấy các chúng sanh chết đi sanh lại... Ông có thể biết các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của họ?

TỶ KHEO                                             2087

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

56) Này Susma, nhưng biết như vậy, thấy như vậy, có phải sau khi vượt khỏi các sắc pháp, với thân cảm thọ vô sắc pháp Ông an trú với tịch tịnh giải thoát?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

57) Nay ở đây, này Susìma, với câu trả lời như vậy, với những pháp này không chứng được, này Susìma, có phải Ông không làm được điều này?

VI

58) Rồi Tôn giả Susìma cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và bạch Thế Tôn:

- Một tội lỗi con đã vi phạm, bạch Thế Tôn, vì ngu
đần, vì si mê, vì bất thiện. Con đã xuất gia như một
người ăn trộm pháp trong Pháp và Luật khéo giảng
này. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận con tội
lỗi này là một tội lỗi để con ngăn ngừa trong tương
lai!

59) Này Susìma, thật sự Ông đã phạm tội, vì ngu đần, vì si mê, vì bất thiện, Ông đã xuất gia như người ăn trộm pháp trong Pháp và Luật khéo giảng này.

TỶ KHEO                                           2088

60) Ví như, này Susìma, người ta bắt được một người
ăn trộm, một người phạm tội, dắt đến cho vua và
thưa: "Thưa Đại vương, đây là người ăn trộm, người
phạm tội. Đại vương hãy gia phạt người ấy theo hình
phạt nào như Đại vương muốn". Vua ấy nói như sau:
"Các Ông hãy đem người này, lấy dây thật chắc trói
cánh tay người này thật chặt về phía sau, cạo đầu
người ấy đi, dắt người ấy đi xung quanh trên một xe
nhỏ với một cái trống, đi từ đường này tới đường
khác, từ ngả ba này đến ngả ba khác, dắt người ấy
ra khỏi cửa thành phía Nam, và hãy chặt đầu người
ấy tại thành phía Nam".

Những người kia vâng theo lời vua dạy, lấy dây thật
chắc trói cánh tay người ấy thật chặt về phía sau,
cạo trọc đầu, dắt người ấy đi xung quanh trên một
xe nhỏ với một cái trống, đi từ đường này tới đường
khác, từ ngả ba này tới ngả ba khác, dắt người ấy ra
khỏi cửa thành phía Nam, và chặt đầu người ấy tại
thành phía Nam.

61) Này Susìma, Ông nghĩ thế nào? Người ấy do nhân duyên như vậy có cảm thọ khổ ưu hay không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

62) Này Susìma, dù cho người ấy do nhân duyên như vậy cảm thọ khổ ưu, hay không cảm thọ khổ ưu, thời

TỶ KHEO                                           2089

sự xuất gia với tư cách ăn trộm pháp trong Pháp và
Luật khéo thuyết này, do nhân duyên ấy phải rơi vào
và chịu đựng khổ báo còn kịch liệt hơn và quả báo
còn đau đớn hơn.

63) Này Susìma, Ông thấy phạm tội là phạm tội và như pháp phát lộ, nên chúng ta chấp nhận tội ấy cho Ông. Này Susìma, như vậy Luật của bậc Thánh được tăng trưởng, khi thấy được phạm tội là phạm tội và như pháp phát lộ để ngăn giữ trong tương lai.

TỶ KHEO                                          2090

315 Xuẩt gia bỏ thân kiến - Kinh Sudatta Tuđạtđa – Tương I, 123

Sudatta – Tương I, 123 ( Tuđạtđa )

1). Đứng một bên, Thiên tử Sudatta nói lên bài kệ
này trước mặt Thế Tôn:
Như kiếm đã chạm da,
Như lửa cháy trên đầu,
Tỷ-kheo hãy chánh niệm,
Xuất gia, bỏ ái dục.

(Thế Tôn):

2) Như kiếm đã chạm da,
Như lửa cháy trên đầu,
Tỷ-kheo hãy chánh niệm,
Xuất gia, bỏ thân kiến.

TỶ KHEO                                        2091

316 Xấu - Hãy đuổi người này ra - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513

CÁC ĐỒ RÁC –Tăng III, 513

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Campà, trên bờ hồ
Gaggarà. Lúc bấy giờ, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-
kheo phạm tội. Vị ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, tránh
né vấn đề với một vấn đề khác, hướng câu chuyện ra
ngoài, và hiện tướng phẫn nộ, sân hận và bất mãn.
Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, hãy đuổi người này ra! Này các Tỷ-kheo, hãy tẩn xuất người này ra! Này các Tỷ- kheo, người này đáng bị khai trừ.

Sao để con cháu người khác làm phiền nhiễu các
ông? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi nào một người đi
ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi
tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-
kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không
thấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ-kheo thấy phạm tội,
họ biết người này là như sau: "Người này là Sa-môn
ô uế, họ là Sa-môn rơm rạ, là Sa-môn rác rưới. Khi
biết như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì sao? Chớ
để cho người ấy làm ô uế các Sa-môn hiền thiện
khác.

TỶ KHEO                                           2092

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một ruộng lúa mì đã đầy đủ cây lúa mì ô nhiễm, cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới được mọc lên với rễ như vậy, giống như các cây lúa mì hiền thiện khác. Với cành lá như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác; Với lá là như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác, cho đến khi nào đầu ngọn lúa chưa mọc ra. Khi đầu ngọn lúa mọc ra, họ biết: "Đây là cây lúa mì hoang, đây là cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới". Sau khi biết như vậy, họ nhổ cây lúa mì ấy lên, luôn cả rễ, và quăng cây lúa mì ấy ra khỏi ruộng lúa. Vì cớ sao? Họ nói: "Đừng để cho cây lúa mì làm uế nhiễm các cây lúa mì hiền thiện khác".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một đống lúa lớn đang được sàng quạt, tại đấy, các hột lúa nào chắc

TỶ KHEO                                              2093

cứng, có hạt, chúng được chất thành đống một bên; còn những hạt lúa nào yếu kém, chỉ là rơm, thời được gió thổi tạt qua một bên, và người chủ, với cây chỗi, quét chúng còn xa hơn nữa. Vì cớ sao? "Chớ để cho lúa ấy làm uế nhiễm các hạt lúa hiền thiện khác ".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn ô uế, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

5. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người cần một số ống nước, lấy một cây búa sắc bén và đi vào rừng, và với cán cây búa ấy, gõ vào thân cây này hay thân cây khác. Ở đây, những cây nào chắc cứng, có lõi, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội được tròn cứng. Còn những cây nào ở giữa bị mục nát, không có lõi (đầy ứ bất tịnh) nhơ bẩn, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội lép xẹp. Người ấy chặt cây ấy, gốc ấy; sau khi chặt gốc, người ấy chặt ngọn; sau khi chặt ngọn, người ấy rửa phía trong của cây cho

TỶ KHEO                                              2094

thật sạch; khi rửa phía trong cho thật sạch rồi, người ấy nối liền các ống ấy lại.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

Thầy có thể biết được
Người này Thầy chung sống
Ái dục và phẫn nộ
Dèm pha và ngoan cố
Não hại và tật đố
Xan tham và man trá
Nói nhu hòa giữa người
Nói như lời Sa-môn
Che giấu, làm việc ác
Ác kiến, thiếu kính trọng
Quanh co và nói láo
Biết vậy, người làm gì?
Tất cả phải đồng tình

TỶ KHEO                                              2095

Cùng tránh né người ấy
Hãy tẩn xuất rơm rác
Hãy tống cổ uế trược
Từ nay hãy đuổi xa
Kẻ nói nhiều vô ích
Không phải là Sa-môn
Nhưng hiện tướng Sa-môn
Tẩn xuất kẻ ác dục
Ác hạnh, ác uy nghi
Sống với người thanh tịnh
Sống trong sạch chánh niệm
Hòa hợp biết khôn khéo
Hãy chấm dứt khổ đau.

TỶ KHEO                                2096

317 Xấu - Kinh GIẶC CƯỚP – Tăng I, 274

GIẶC CƯỚP – Tăng I, 274

 Do đầy đủ ba điều kiện, này các Tỷ-kheo, một tên
cướp lớn có thể chặt được khóa cửa, mang đi được
đồ ăn trộm, làm kẻ cướp trộm một nhà, làm kẻ
đứng đường chận cướp.
Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn
dựa vào quanh co hiểm trở, dựa vào rừng rậm, dựa
vào kẻ có quyền lực.
Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa vào
quanh co hiểm trở?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào con
sông khó lội qua, hay sự quanh co hiểm trở của núi
non. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa
vào sự quanh co hiểm trở.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào
rừng rậm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào rừng
rậm cỏ, hay rừng rậm cây, hay khóm rừng, hay đám
rừng lớn rậm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, tên cướp
lớn dựa vào rừng rậm.

TỶ KHEO                                           2097

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào
kẻ có quyền lực?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào vua
hay các vị đại thần của vua và nghĩ như sau: "Nếu có
ai kết tội ta, các vua ấy hay các vị đại thần của vua
ấy sẽ giải thích, cứu thoát ta". Và thực sự là như vậy.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào kẻ
có quyền lực.
Do đầy đủ ba điều kiện này, này các Tỷ-kheo, một
tên cướp lớn có thể chặt được khóa cửa, mang đi
được đồ ăn trộm, làm kẻ cướp trộm một nhà, làm kẻ
đứng đường chận cướp.
 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ác Tỷ-kheo đầy đủ
ba pháp, tự mình xử sự như một vật mất gốc, bị
thương tích, phạm tội, bị kẻ trí quở trách, và tạo
nên nhiều điều vô phước.
Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo
dựa vào quanh co hiểm trở, dựa vào rừng rậm và dựa
vào kẻ có quyền lực.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào
sự hiểm trở?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo đầy đủ với thân
hành quanh co hiểm trở, với ngữ hành quanh co hiểm
trở, với ý hành quanh co hiểm trở. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào quanh co hiểm trở.

TỶ KHEO                                              2098

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào
rừng rậm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo có tà kiến, đầy
đủ những tri kiến đi đến cực đoan. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào rừng rậm.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào
kẻ có quyền lực?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, dựa vào các vua hay các đại
thần của vua, ác Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Nếu có ai kết
tội ta, các vua ấy, hay các đại thần của vua ấy sẽ giải
thích, cứu thoát ta". Và thực sự là như vậy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào kẻ có quyền
lực.
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo tự
mình xử sự như một vật mất gốc, bị thương tích,
phạm tội, bị kẻ trí quở trách, và tạo nên nhiều điều
vô phước.

TỶ KHEO                                              2099

318 Xấu - Kinh KẺ ĂN TRỘM – Tăng II, 515

KẺ ĂN TRỘM – Tăng II, 515

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một
kẻ ăn trộm lớn xâm nhập vào nhà cửa, mang đồ ăn
trộm ra đi, thành người ăn trộm riêng rẽ, thành người
cướp chận đường. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
sự hiểm trở (của con đường), dựa vào sự rậm rạp (của
núi rừng), dựa vào quyền thế, là kẻ hối lộ, là kẻ trộm
một mình. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ ăn trộm
lớn dựa vào sự hiểm trở?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
các con sông khó lội qua hay núi non hiểm trở. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là kẻ ăn trộm lớn dựa vào sự
hiểm trở. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ ăn trộm
lớn dựa vào sự rậm rạp?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
sự rậm rạp của cỏ, cây, bụi cây và của rừng rậm
hoang vu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là kẻ ăn trộm
lớn dựa vào sự rậm rạp. Và này các Tỷ-kheo, thế nào
là kẻ ăn trộm lớn dựa vào uy lực?

TỶ KHEO                                             2100

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
vua hay các vị đại thần của vua. Ta suy nghĩ như sau:
"Nếu có ai nói điều gì về ta, các vị vua này hay các
vị đại thần của vua sẽ nói những lời che chở cho ta".
Nếu có ai nói điều gì về anh ta, các vua và các vị đại
thần ấy nói che chở cho anh ta. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào uy lực. Và này các Tỷ-
kheo, thế nào là kẻ ăn trộm lớn dựa vào hối lộ tài
sản?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn giàu có, có tiền của nhiều, có tài sản lớn. Anh ta nghĩ như sau: "Nếu có ai nói gì đến ta, từ nay ta sẽ hối lộ người ấy với tài sản". Nếu có người nói gì đến anh ta, anh ta liền hối lộ với tài sản. Như vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn hối lộ với tài sản. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ ăn trộm lớn là kẻ ăn trộm riêng rẽ?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có kẻ ăn trộm lớn đoạt
các tài vật một mình. Vì cớ sao? Anh ta suy nghĩ:
"Mong rằng không ai bàn bạc chỗ trốn với ta rồi làm
ta rối loạn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm
lớn thành kẻ ăn trộm riêng rẽ.

Thành tựu năm chi phần này, kẻ ăn trộm lớn xâm
nhập vào nhà cửa, mang đồ ăn trộm ra đi, thành
người ăn trộm riêng rẽ, thành người cướp chận
đường.

TỶ KHEO                                              2101

8. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm phần,
kẻ ác Tỷ-kheo tự mình xử sự như kẻ mất gốc, bị tổn
thương, có tội lỗi, bị những bậc trí quở trách, và làm
nhiều điều vô phước. Thế nào là năm?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo dựa vào hiểm trở, dựa vào rậm rạp, dựa vào uy lực, hối lộ tài sản và hành động một mình.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào hiểm trở?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo thành tựu
thân nghiệp hiểm nạn, thành tựu ngữ nghiệp hiểm
nạn, thành tựu ý nghiệp hiểm nạn. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào hiểm nạn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo dựa vào rừng rậm?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo có tà kiến và thành tựu tri kiến cực đoan. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào rừng rậm.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào uy lực?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo dựa vào vua và các vị đại thần của vua. Vị ấy suy nghĩ: "Nếu có

TỶ KHEO                                             2102

ai nói gì về ta, các vua ấy và các đại thần ấy nói lời
với mục đích che chở cho ta". Nếu có ai nói gì về vị
ấy, các vua chúa hay các vị đại thần của vua nói lời
với mục đích che chở. Như vậy, này các Tỷ-kheo, ác
Tỷ-kheo dựa vào uy lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo hối lộ tài sản?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo nhận được các vật dụng nhu yếu như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Nếu có ai nói gì về ta, ta sẽ hối lộ người ấy với vật dụng thâu được!" Và nếu có người nói gì về vị ấy, vị ấy hối lộ với vật dụng thâu được. Như vậy, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo hối lộ với tài sản.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo hành động một mình?

14. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo sống một
mình tức là ở các địa phương biên địa. Tại đấy, vị ấy
đến các gia đình và nhận được các lợi dưỡng. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo hành động một
mình.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo tự mình xử sự như người bị mất gốc, bị tổn thương,

TỶ KHEO                                             2103

có phạm tội, bị các người trí quở trách, làm nhiều điều vô phước.

TỶ KHEO                                         2104

319 Xấu - Kinh LỬA – Tăng III, 458

LỬA –Tăng III, 458

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn đang bộ hành giữa dân chúng
Kosala, cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Trong khi đang
đi trên con đường, Thế Tôn thấy tại một địa điểm,
một nhóm lửa lớn đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy
đỏ lửa ngọn. Thấy vậy, Ngài bước xuống đường trên
chỗ đã soạn sẵn, dưới một gốc cây. Ngồi xuống, Thế
Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, các Thầy có thấy nhóm lửa lớn ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, hay ôm ấp, ngồi gần đây, nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-môn, hay người con gái gia chủ?

TỶ KHEO                                          2105

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Ôm ấp, ngồi
gần, hay nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của
người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-
môn, hay người con gái gia chủ. Khổ đau, bạch Thế
Tôn, là ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn
ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn!

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh, đáng nghi ngờ,
những hành vi che đậy, không phải Sa-môn, nhưng
tự nhận là Sa-môn, không sống Phạm hạnh, nhưng
tự nhận sống Phạm hạnh, nội tâm hôi hám, ứ đầy
tham dục, tánh tình bất tịnh. Thật là tốt hơn cho
người ấy ôm ấp, ngồi gần hay nằm gần nhóm lửa lớn
ấy đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Vì
cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy có thể đi đến chết, hay đi đến khổ gần như
chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân
hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, ôm ấp, ngồi gần, hay nằm gần tay chân mềm mại non trẻ của người con gái Sát-đế-ly, hay người con gái Bà-la-môn, hay người con gái gia chủ; như vậy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                           2106

khiến cho vị ấy bất hạnh đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

2. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc gì là tốt hơn: Một người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc chắn, cuốn vào hai ống chân rồi siết mạnh, sợi dây ấy cắt đứt da ngoài, sau khi cắt đứt da ngoài, lại cắt đứt da trong, sau khi cắt đứt da trong, lại cắt đứt thịt, sau khi cắt đứt thịt, lại cắt đứt dây gân, sau khi cắt đứt dây gân, lại cắt đứt xương, sau khi cắt đứt xương và chạm tủy và dừng lại; hay là nhận sự đảnh lễ của các Sát-đế-ly đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Nhận sự vái
chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú. Khổ đau, bạch Thế
Tôn, là người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc
chắn... va chạm tủy và dừng lại.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp,... ứ đầy tham dục, tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ, với sợi dây đuôi ngựa chắc chắn... va chạm tủy và dừng lại. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết, hay đi đến khổ gần như chết,

TỶ KHEO                                               2107

nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, tánh tình bất tịnh, nhận sự đảnh lễ của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay các đại gia chủ đại phú; như vậy khiến cho vị ấy bất hạnh đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

3. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ, với cây kiếm sắc bén, được dầu rửa sạch, đập vào giữa ngực; hay là thọ nhận chấp tay vái chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay gia chủ đại phú?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn, (tức là) thọ nhận chấp tay vái chào của các Sát-đế-ly, đại phú, hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ, với cây kiếm sắc bén, được dầu mỡ rửa sạch, đập vào giữa ngực.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ với cây gươm sắc bén, được dầu rửa sạch, đập vào giữa ngực. Vì cớ sao? Vì do

TỶ KHEO                                                2108

nguyên nhân ấy , này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến
chết hay đi đến khổ gần như chết. Nhưng không vì
nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp... tánh tình bất tịnh, thọ nhận chắp tay vái
chào của các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú; như vậy khiến cho
vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

4. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào
là tốt hơn: Bị một người lực sĩ với các tấm sắt nóng
đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn áp cuốn
vào thân; hay là hưởng thọ y áo do các Sát-đế-ly đại
phú, hay Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú
vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn (tức là) hưởng
thọ y áo do các Sát-đế-ly đại phú, hay các Bà-la-môn
đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cùng
dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ với
các tấm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ
lửa ngọn áp cuốn vào thân.

TỶ KHEO                                           2109

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nêu
rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác
giới, theo ác pháp, tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn
bị một người lực sĩ với các tấm sắt nóng đang cháy
đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn áp cuốn vào thân.
Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo,
người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết,
nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ các y áo, do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

5. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào tốt hơn: Bị một người lực sĩ với cái kềm sắt nóng, cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, hòn sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng, đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở dưới; hay là thọ

TỶ KHEO                                              2110

hưởng đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, các gia chủ đại phú, vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Hưởng thọ các
đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-
môn đại phú hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng
dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là người bị lực sĩ với
cái kềm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ
lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng
đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Hòn
sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng,
đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem
theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở
dưới.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị một người lực sĩ với các kềm sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn, mở miệng và nhét miệng một hòn sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Hòn sắt ấy đốt cháy môi của người ấy, đốt cháy miệng, đốt cháy lưỡi, đốt cháy cổ họng, đốt cháy bụng đem theo ruột non, ruột già và thoát ra ngoài từ phần ở dưới. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết hay

TỶ KHEO                                                2111

đi đến khổ gần như chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp, sở hành bất tịnh... tánh tình bất tịnh, hưởng
thọ các đồ ăn khất thực do các Sát-đế-ly đại phú, các
Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, vì lòng
tin cúng dường; như vậy, này các Tỷ-kheo, khiến cho
vị ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

6. Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, việc nào là tốt hơn: Bị một người lực sĩ nắm lấy đầu hay nắm lấy vai, ép ngồi hay ép nằm trên một giường sắt hay một ghế sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn; hay là hưởng thọ giường ghế do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn: Hưởng thọ
giường và ghế do các nhà Sát-đế-ly đại phú... do các
gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường. Khổ đau,
bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ nắm lấy đầu hay
nắm lấy vai, ép ngồi hay ép nằm trên một giường sắt
hay một ghế nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy
đỏ lửa ngọn!

TỶ KHEO                                             2112

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Th

TỶ KHEO                                          2113

đại phú hay do các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường?

- Bạch Thế Tôn, việc này là tốt hơn, hưởng thọ tinh xá do các Sát-đế-ly đại phú, các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú vì lòng tin cúng dường. Khổ đau, bạch Thế Tôn, là bị người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới, và quăng người ấy vào trong một cái ghè sắt nóng đang cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ lửa ngọn. Tại đấy bị nấu sôi... tự mình đi ngang.

- Ta tuyên bố cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rõ cho các Thầy, này các Tỷ-kheo, với một người ác giới, theo ác pháp... tánh tình bất tịnh, thật là tốt hơn bị người lực sĩ nắm chân phía trên, đầu phía dưới... tự mình đi ngang. Vì cớ sao? Vì do nguyên nhân ấy, này các Tỷ-kheo, người ấy đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết, nhưng không vì nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú đọa xứ, địa ngục.

Nhưng này các Tỷ-kheo, khi một người ác giới, theo
ác pháp... tánh tình bất tịnh, hưởng thọ tinh xá, do
các Sát-đế-ly đại phú... hay các gia chủ đại phú, vì
lòng tin cúng dường, như vậy, này các Tỷ-kheo,
khiến cho người ấy bất hạnh, đau khổ lâu dài, sau khi
thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

TỶ KHEO                                                2114

Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập
như sau: "Chúng ta hưởng thọ các vật dụng như y áo,
đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh của
những ai, đối với những người ấy, sở hành như vậy
sẽ có quả lớn, có lợi ích hơn. Và sự xuất gia của
chúng ta sẽ không có trống không, có kết quả, có
thành tích".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

8. Này các Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích của
mình, thật là vừa đủ để tinh cần, không phóng dật.
Này các Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích của người,
thật là vừa đủ để tinh cần, không phóng dật. Này các
Tỷ-kheo, với ai thấy được lợi ích cả hai, thật là vừa
đủ để tinh cần, không phóng dật.

Thế Tôn thuyết như vậy. Trong khi lời nói này được
nói lên, có khoảng sáu mươi vị Tỷ-kheo hộc máu
nóng từ miệng, có khoảng sáu mươi Tỷ-kheo từ bỏ
học pháp và hoàn tục, nghĩ rằng: "Khó làm thay, Thế
Tôn! Thật khó làm thay, Thế Tôn!". Có khoảng sáu
mươi Tỷ-kheo, với tâm được giải thoát, không chấp
thủ các lậu hoặc.

TỶ KHEO                                            2115

320 Xấu - Kinh NGŨ NGHỊCH – Tăng II, 546

NGŨ NGHỊCH – Tăng II, 546

1. - Có năm nghịch tội này, này các Tỷ-kheo, đưa đến đọa xứ, đưa đến địa ngục, không có thể chữa trị.

2. Thế nào là năm?

-   Đoạt mạng mẹ,
-   Đoạt mạng cha,
-   Đoạt mạng vị A-la-hán,
-   Với ác tâm làm Như Lai chảy máu,
-   Phá hòa hợp Tăng.

Này các Tỷ-kheo, năm pháp ngũ nghịch này, đưa đến đọa xứ, đưa đến địa ngục, không thể chữa trị.

TỶ KHEO                                           2116

321 Xấu - Kinh PHẠM TỘI 1 – Tăng II, 273

PHẠM TỘI 1 – Tăng II, 273

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn
Ghosita. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Tôn giả Ànanda đang ngồi xuống
một bên:

- Này Ànanda, sự tranh chấp ấy đã được chấm dứt chưa?

- Từ đâu, bạch Thế Tôn, sự tranh chấp ấy sẽ chấm
dứt được? Bàhiya, vị đồng trú với Tôn giả
Anuruddha hoàn toàn đứng về phía hòa hợp tăng. Do
vậy, Tôn giả Anuruddha nghĩ rằng không nên nói
một lời nào.

- Này Ànanda, có khi nào Anuruddha lại can thiệp
vào những vấn đề tranh chấp giữa chúng Tăng? Phải
chăng, này Ànanda, khi nào có vấn đề tranh chấp gì
khởi lên, chính hai Thầy Sàriputta và Moggallàna
làm chấm dứt tất cả tranh chấp ấy?

TỶ KHEO                                         2117

2. Này Ànanda, do thấy bốn lợi ích này, kẻ ác Tỷ- kheo thích thú với phá hòa hợp Tăng. Thế nào là bốn?

Ở đây, này Ànanda, kẻ ác Tỷ-kheo, do theo ác giới,
theo ác pháp không trong sạch, sở hành đáng nghi
ngờ, có hành động che giấu, không phải Sa-môn
nhưng tự xưng là Sa-môn, không hành Phạm hạnh
nhưng tự xưng là hành Phạm hạnh, nội tâm mục nát,
đầy ứ dục vọng, một đống rác dơ bẩn. Vị ấy nghĩ như
sau: "Nếu các Tỷ-kheo sẽ biết ta là ác giới, theo ác
pháp, không thanh tịnh … một đống rác dơ bẩn; nếu
họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu họ chia rẽ, họ sẽ
không làm hại được ta". Này Ànanda, do thấy lợi ích
thứ nhất này, ác Tỷ-kheo thích thú với pháp hòa hợp
Tăng.

3. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo có tà kiến, thành
tựu với chấp thủ biên kiến, vị ấy nghĩ như sau: "Nếu
các Tỷ-kheo sẽ biết ta là có ác tri kiến, chấp thủ tri
kiến; nếu họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu họ chia
rẽ, họ sẽ không làm hại được ta". Này Ànanda, do
thấy lợi ích thứ hai này, ác Tỷ-kheo thích thú với
pháp hòa hợp Tăng.

4. Lại nữa, này Ànanda, ác Tỷ-kheo có tà mạng, nuôi sống mình với tà mạng. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Nếu các Tỷ-kheo sẽ biết ta có tà mạng, nuôi sống mình

TỶ KHEO                                             2118

với tà mạng; nếu họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu
họ chia rẽ, họ sẽ không làm hại được ta". Này
Ànanda, do thấy lợi ích thứ ba này, ác Tỷ-kheo thích
thú với pháp hòa hợp Tăng.

5. Lại nữa, này Ànanda, ác Tỷ-kheo tham muốn lợi dưỡng, tham muốn cung kính, tham muốn không bị kinh miệt; Vị ấy suy nghĩ như sau: "Nếu các Tỷ-kheo sẽ biết ta là tham muốn lợi dưỡng, tham muốn cung kính, tham muốn không bị kinh miệt; nếu họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu họ chia rẽ, họ sẽ không làm hại được ta". Này Ànanda, do thấy lợi ích thứ tư này, ác Tỷ-kheo thích thú với pháp hòa hợp Tăng.

Do thấy bốn lợi ích này, này Ànanda, kẻ ác Tỷ-kheo thích thú với phá hòa hợp Tăng.

TỶ KHEO                                           2119

322 Xấu - Kinh ÁC GIỚI PHÁ GIỚI – Tăng II, 716

ÁC GIỚI PHÁ GIỚI – Tăng II, 716

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sự nguy hại này cho kẻ ác giới, phá giới. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ác giới, phá giới, do
nhân phóng dật, bị tổn thất tài sản lớn. Này các Tỷ-
kheo, đây là sự nguy hại thứ nhất cho kẻ ác giới, phá
giới.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với kẻ ác giới, phá giới, tiếng ác đồn xa. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ hai cho kẻ ác giới, phá giới.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, kẻ ác giới, phá giới, khi đến hội chúng nào, hoặc hội chúng Sát-đế-ly, hoặc hội chúng Bà-la-môn, hoặc hội chúng Gia chủ, hoặc hội chúng Sa-môn, vị ấy đi đến hội chúng ấy, có sợ hãi, có hoang mang. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ ba cho kẻ ác giới, phá giới.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, kẻ ác giới, phá giới, khi mạng chung, tâm bị mê loạn. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ tư cho kẻ ác giới, phá giới.

TỶ KHEO                                             2120

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, kẻ ác giới, phá giới sau
khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ ác thú,
đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy
hại thứ năm cho kẻ ác giới, phá giới.

Này các Tỷ-kheo, có năm sự nguy hại này cho kẻ ác giới, phá giới.

7. Này các Tỷ-kheo, có năm lợi ích cho vị có giới, đầy đủ giới. Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người giữ giới, đầy đủ
giới, do nhân không phóng dật, thâu được tài sản lớn.
Này các Tỷ-kheo, đây là lợi ích thứ nhất cho vị giữ
giới, đầy đủ giới.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với người giữ giới, đầy đủ giới, tiếng lành đồn xa. Này các Tỷ-kheo, đây là lợi ích thứ hai cho kẻ giữ giới, đầy đủ giới.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người giữ giới, đầy đủ
giới, có đi đến hội chúng nào, hoặc hội chúng Sát-
đế-ly, hoặc hội chúng Bà-la-môn, hoặc hội chúng
Gia chủ, hoặc hội chúng Sa-môn, vị ấy đi đến hội
chúng ấy không sợ hãi, không hoang mang. Này các
Tỷ-kheo, đây là sự lợi ích thứ ba cho người giữ giới,
đầy đủ giới.

TỶ KHEO                                            2121

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người giữ giới, đầy đủ
giới, khi mạng chung, tâm không bị mê loạn. Này
các Tỷ-kheo, đây là sự lợi ích thứ tư cho người giữ
giới, đầy đủ giới.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người giữ giới, đầy đủ giới sau khi thân hoại mạng chung, sanh lên cõi lành, Thiên giới, cõi đời này. Này các Tỷ-kheo, đây là sự nguy hại thứ năm cho người giữ giới, đầy đủ giới.

Này các Tỷ-kheo, có năm sự lợi ích này cho vị giữ giới, đầy đủ giới.

TỶ KHEO                                            2122

323 Ác Tỷ kheo - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118

ĐẤT – Tăng I, 118

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
địa vị bậc không phải Chân nhân và địa vị bậc Chân
nhân. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như
sau:
- Này các Tỷ-kheo, thế nào là địa vị bậc không phải
Chân nhân?
 Người không phải Chân nhân, này các Tỷ-
kheo, không biết ơn, không nhớ ơn. Đối với
những người độc ác, đây là đặc tánh của họ
được biết đến, này các Tỷ-kheo, tức là không
biết ơn, không nhớ ơn. Đây hoàn toàn là địa vị
kẻ không Chân nhân, này các Tỷ-kheo, tức là
không biết ơn, không nhớ ơn.
 Còn bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, là biết
ơn, là nhớ ơn. Đối với những thiện nhân, đây
là đặc tánh của họ được biết đến, này các Tỷ-
kheo, tức là biết ơn, nhớ ơn. Đây hoàn toàn là
địa vị bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, tức là
biết ơn, nhớ ơn.

TỶ KHEO                                           2123

------------------------
2. Có hai hạng người, này các Tỷ-kheo, Ta nói không
thể trả ơn được. Thế nào là hai? Mẹ và Cha.
 Nếu một bên vai cõng mẹ, này các Tỷ-kheo,
một bên vai cõng cha, làm vậy suốt trăm năm,
cho đến trăm tuổi; nếu đấm bóp, thoa xức, tắm
rửa, xoa gội, và dầu tại đấy, mẹ cha có vãi tiểu
tiện đại tiện, như vậy, này các Tỷ-kheo, cũng
chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và cha.
 Hơn nữa, này các Tỷ-kheo, nếu có an trí cha
mẹ vào quốc độ với tối thượng uy lực, trên quả
đất lớn với bảy báu này, như vậy, này các Tỷ-
kheo, cũng chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và
cha. Vì cớ sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, cha
mẹ đã làm nhiều cho con cái, nuôi nấng, nuôi
dưỡng chúng lớn, giới thiệu chúng vào đời này.
Nhưng này các Tỷ-kheo,
 Ai đối với cha mẹ không có lòng tin, khuyến
khích, an trú, hướng dẫn các vị ấy vào lòng tin;
 Đối với mẹ cha theo ác giới, khuyến khích,
hướng dẫn, an trú các vị ấy vào thiện giới;
 Đối với mẹ cha xan tham, khuyến khích, hướng
dẫn, an trú các vị ấy vào bố thí;
 Đối với mẹ cha theo ác trí tuệ, khuyến khích,
hướng dẫn, an trú các vị ấy vào trí tuệ.

TỶ KHEO                                              2124

Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là làm đủ và trả
ơn đủ mẹ và cha.
------------------------
3. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Bà-la-môn
ấy nói với Thế Tôn:
- Tôn giả Gotama đã nói gì, đã thuyết gì?
- Này Bà-la-môn, Ta thuyết về hành động và Ta
thuyết về không hành động.
- Như thế nào, Tôn giả Gotama thuyết về hành động
và thuyết về không hành động?
 Ta thuyết không hành động, đối với thân làm
ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Ta thuyết không
hành động đối với nhiều loại pháp ác, bất
thiện.
 Ta thuyết hành động, đối với thân làm thiện,
miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Ta thuyết hành
động đối với nhiều loại pháp thiện.
Như vậy, này Bà-la-môn, Ta thuyết về hành động và
Ta thuyết về không hành động.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama … từ nay cho
đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
-------------------------

TỶ KHEO                                           2125

4. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, gia chủ Anàthapindika bạch
Thế Tôn:
- Có bao nhiêu người, bạch Thế Tôn, đáng được
cúng dường ở đời? Và chỗ nào cần phải bố thí cúng
dường?
 Có hai hạng người, này gia chủ, đáng được
cúng dường ở đời: Hữu học và vô học.
 Đối với hai hạng người này đáng được cúng
dường ở đời, này gia chủ, ở đây cần phải bố thí
cúng dường.
Thế Tôn thuyết như vậy, Thiện Thệ nói như vậy
xong, bậc Đạo sư lại nói thêm:
Hữu học và vô học
Cả hai ở trong đời,
Đều đáng được cúng dường,
Đối với người dâng lễ,
Họ giữ thân chánh trực,
Cả lời nói ý nghĩ,
Phước điền người dâng cúng,
Đây thí có quả lớn.
------------------------
5. Như vầy tôi nghe.

TỶ KHEO                                             2126

Một thời, Thế Tôn trú ở tại Sàvatthi, Thắng Lâm, khu
vườn ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Sàriputta trú ở Sàvatthi, tại Đông Viên, lâu đài của
mẹ Migàra. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-
kheo:
- Này chư Hiền Tỷ-kheo!
- Thưa Hiền giả.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp tôn giả Sàriputta. Tôn giả
Sàriputta nói như sau:
- Này chư Hiền, tôi sẽ giảng về con người bị nội kiết
sử trói buộc và bị ngoại kiết sử trói buộc. Hãy nghe
và khéo tác ý, tôi sẽ nói.
- Thưa vâng, Hiền giả.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp tôn giả Sàriputta. Tôn giả
Sàriputta nói như sau:
- Này chư Hiền, thế nào là người bị nội kiết sử trói
buộc?
Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo có giới hạnh, sống hộ
trì với sự hộ trì của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy
nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ
nhặt, chấp nhận và học tập trong các học giới. Vị ấy,
sau khi thân hoạ

TỶ KHEO                                            2127

Rồi một số đông chư Thiên với tâm thăng bằng đi
đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng
một bên. Đứng một bên, chư Thiên ấy bạch Thế Tôn:
- Tôn giả Sàriputta này, bạch Thế Tôn, tại Đông viên,
lâu đài mẹ Migàra, thuyết pháp về người bị nội kiết
sử trói buộc và người bị ngoại kiết sử trói buộc. Hội
chúng rất hoan hỷ, bạch Thế Tôn. Lành thay! Bạch
Thế Tôn, nếu Thế Tôn vì lòng từ mẫn đi đến Tôn giả
Sàriputta.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn, như người
lực sĩ duỗi cánh tay đang co lại, hay co lại bàn tay
đang duỗi ra, cũng vậy, biến mất ở Thắng Lâm, hiện
ra ở Đông viên, tại lâu đài của mẹ Migàra, trước mặt
Tôn giả Sàriputta. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn. Rồi Tôn giả Sàriputta đảnh lễ Thế Tôn, rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Sàriputta đang ngồi xuống một bên:
- Ở đây, này Sàriputta, một số đông chư Thiên, với
tâm thăng bằng, đi đến Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta
rồi đứng một bên. Đứng một bên, chư Thiên ấy thưa
với Ta: "Tôn giả Sàriputta này, bạch Thế Tôn, tại
Đông viên, lâu đài mẹ Migàra, thuyết pháp về người
bị nội kiết sử trói buộc và người bị ngoại kiết sử trói
buộc cho các Tỷ-kheo. Hội chúng rất hoan hỷ, bạch
Thế Tôn. Lành thay! Bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn vì
lòng từ mẫn đi đến Tôn giả Sàriputta".

TỶ KHEO                                              2129

Này Sàriputta, chư Thiên ấy, tuy con số đến 10, 20,
30, 40, 50, 60, nhưng cùng đứng chỉ trong khoảng
trống đầu một cây kim, không có chen lấn nhau.
Này Sàriputta, Thầy có thể nghĩ như sau: "Chắc
chắn, tại chỗ kia (trên Thiên giới) đã tu tập, nhờ vậy,
chư Thiên ấy, tuy con số đến 10, 20, 30, 40, 50, 60,
nhưng cùng đứng chỉ trong một khoảng trống đầu
một cây kim, không có chen lấn nhau. Này Sàriputta,
Thầy chớ có thấy như vậy. Chính tại đây, này
Sàriputta, chư Thiên ấy đã tu tập tâm, nhờ như vậy
chư Thiên ấy tuy con số đến … không chen lấn
nhau".
Do vậy, này Sàriputta, cần phải học tập như sau:
"Chúng tôi sẽ có các căn an tịnh, các ý an tịnh". Này
Sàriputta, cần phải học tập như vậy.
Với những ai có các căn an tịnh, này Sàriputta, với
những ai có các ý an tịnh, thời thân nghiệp cũng sẽ
được an tịnh, khẩu nghiệp được an tịnh, ý nghiệp
được an tịnh. "Chúng tôi sẽ đem tặng cho các vị đồng
Phạm hạnh một quà tặng an tịnh". Như vậy, này
Sàriputta, các Thầy cần phải học tập. Các du sĩ ngoại
đạo nào, này Sàriputta, không được nghe pháp môn
này, họ sẽ bị thiệt hại.
-----------------------
6. Như vầy tôi nghe.

TỶ KHEO                                              2130

Một thời Tôn giả Mahà Kaccàna ở tại Vanara, trên
bờ sông Kaddamada. Rồi Bà-la-môn Àràmadanda đi
đến Tôn giả Mahà Kaccàna, sau khi đến, nói lên với
Tôn giả Mahà Kaccàna những lời chào đón hỏi thăm;
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-
môn Àràmadanda thưa với Tôn giả Mahà Kaccàna:
 Do nhân gì, thưa Tôn giả Kaccàna, do duyên gì,
các người Sát-đế-lỵ tranh chấp với các người Sát-
đế-lỵ, các người Bà-la-môn tranh chấp với các
người Bà-la-môn, các người gia chủ tranh chấp
với các người gia chủ?
- Do nhân thiên chấp, bị trói buộc, bị đắm say,
bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các dục tham,
này Bà-la-môn, nên các quý tộc tranh chấp với
các quý tộc, các Bà-la-môn tranh chấp với các
Bà-la-môn, các gia chủ tranh chấp với các gia
chủ.
 Do nhân gì, thưa Tôn giả Kaccàna, do duyên gì
các Sa-môn tranh chấp với các Sa-môn?
- Do nhân thiên chấp, bị trói buộc, bị đắm say,
bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các kiến tham,
này Bà-la-môn, nên các Sa-môn tranh chấp với
các Sa-môn.
 Nhưng thưa Tôn giả Kaccàna, có người nào ở đời
có thể vượt qua thiên chấp, bị trói buộc, bị đắm

TỶ KHEO                                           2131

say, bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các dục tham
này, có thể vượt qua thiên chấp, bị trói buộc, bị
đắm say, bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các kiến
tham này?
- Có người ở đời này, có thể vượt qua thiên chấp,
trói buộc, đắm say, xâm chiếm, bị đắm trước
bởi các dục tham này, có thể vượt qua thiên
chấp, trói buộc, đắm say, xâm chiếm, bị đắm
trước bởi các kiến tham này.
 Vị ấy là ai, này các Bà-la-môn, có thể vượt qua
thiên chấp … kiến tham này?
- Ở quốc độ phương Đông, này Bà-la-môn, có
một thành phố tên là Sàvatthi, Tại đấy, Thế Tôn
nay đang trú, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.
Vị Thế Tôn ấy, này Bà-la-môn, đã vượt qua
thiên chấp … kiến tham này.
Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Àràmadanda từ
chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai,
đầu gối phía hữu quỳ trên đất, chắp tay hướng về
phía Thế Tôn, và nói lên ba lần với lời cảm hứng như
sau:
- Kính lễ Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác! Kính lễ Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác! Kính lễ Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác! Vị Thế Tôn ấy, đã vượt qua thiên
chấp … kiến tham này.

TỶ KHEO                                            2132

Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Kaccàna! Thật vi diệu
thay, thưa Tôn giả Kaccàna! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Kaccàna dùng nhiều pháp môn để giải thích. Thưa
Tôn giả Kaccàna, con nay xin quy y Tôn giả Gotama,
quy y Pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn
giả Kaccàna nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.
--------------------
7. Một thời, Tôn giả Mahà Kaccàna trú ở Madhurà,
tại rừng Gundhà. Rồi Bà-la-môn Kandaràyana đi đến
Tôn giả Mahà Kaccàna; sau khi đến, nói lên với Tôn
giả Mahà Kaccàna những lời chào đón hỏi thăm, sau
khi nói lên với Tôn giả Mahà Kaccàna những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Sau khi ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Kandaràyana thưa với Tôn giả Mahà Kaccàna:
- Tôi có nghe như sau, thưa Tôn giả Kaccàna: "Sa-
môn Kaccàna không kính lễ, không đứng dậy, không
lấy ghế mời ngồi các bậc Bà-la-môn già cả, trưởng
lão, các bậc trưởng thượng đã đi quá nửa cuộc đời,
đã đạt cuối mức tuổi đời". Thưa Tôn giả Kaccàna, có
phải sự tình là như vậy không? Nếu Tôn giả Kaccàna

TỶ KHEO                                            2133

không kính lễ, không đứng dậy, không lấy ghế mời
ngồi các bậc Bà-la-môn già cả, trưởng lão, các bậc
trưởng thượng đã đi quá nửa cuộc đời, đã đạt cuối
mức tuổi đời, sự tình như vậy, thưa Tôn giả Kaccàna,
là không được tốt đẹp.
- Này Bà-la-môn, có Thế Tôn, bậc Tri giả, bậc Kiến
giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã tuyên bố về
địa vị của tuổi trưởng lão và địa vị của tuổi trẻ.
 Vị trưởng lão, này Bà-la-môn, 80 tuổi hay 90
tuổi, hay 100 tuổi đời, nếu vị ấy thọ hưởng các
dục vọng, sống giữa các dục vọng, bị đốt cháy
bởi lửa nhiệt não của dục vọng, bị nhai nghiến
bởi các tầm tư dục vọng, cố gắng tìm cầu các
dục vọng; người như vậy được gọi là kẻ ngu,
không phải là bậc trưởng lão.
 Dầu cho này Bà-la-môn, một người còn trẻ,
một thanh niên trẻ trung với tóc đen nhánh, đầy
đủ tuổi trẻ hiền thiện trong thời sơ khởi của
tuổi đời, mà người ấy không hưởng thọ các dục
vọng, không sống giữa các dục vọng, không bị
đốt cháy bởi lửa nhiệt não của dục vọng, không
bị nhai nghiến bởi các tầm tư dục vọng, không
cố gắng tìm cầu các dục vọng; người như vậy
được gọi là bậc có trí, bậc trưởng lão.

TỶ KHEO                                            2134

Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Kandaràyana từ
chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai,
cúi đầu đảnh lễ chân các Tỷ-kheo còn trẻ tuổi và nói:
- Trưởng lão là chư Tôn giả, đã đứng trên địa vị
trưởng lão. Trẻ tuổi là chúng con, đã đứng trên địa vị
trẻ tuổi.
Thật vi diệu, Tôn giả Kaccàna, … Mong Tôn giả
Kaccàna nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.
-------------------
8. - Khi nào các người ăn trộm cường mạnh, này các
Tỷ-kheo, trong khi ấy, các vua chúa yếu đuối, trong
khi ấy, thật không an toàn cho các vua chúa để đi qua
lại, đi ra, đi quan sát các biên cương. Và trong khi
ấy, thật không an toàn cho các Bà-la-môn, các gia
chủ để đi qua lại, đi ra, đi giám sát các công việc làm
ở ngoài.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi các ác Tỷ-kheo
cường mạnh, trong khi ấy, các thuần tịnh Tỷ-kheo
yếu đuối. Trong khi ấy, các Tỷ-kheo thuần tịnh giữ
thái độ im lặng, hoặc ẩn mình giữa chúng Tỷ-kheo,
hoặc đi đến các quốc độ biên địa. Và như vậy, này
các Tỷ-kheo, là bất hạnh cho đa số, là không an lạc
cho đa số, là không lợi ích cho đa số, là bất hạnh, là
đau khổ cho chư Thiên và loài Người.

TỶ KHEO                                              2135

Khi nào, này các Tỷ-kheo, các vua chúa cường
mạnh, trong khi ấy, các trộm cướp yếu đuối, trong
khi ấy, thật an toàn cho các vua chúa đi qua lại, đi ra,
đi quan sát các biên cương. Và trong khi ấy, thật an
toàn cho các Bà-la-môn, các gia chủ để đi qua lại, đi
ra, đi giám sát các công việc làm ở ngoài.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi các thuần tịnh Tỷ-
kheo cường mạnh, trong khi ấy, các ác Tỷ-kheo yếu
đuối. Trong khi ấy, các ác Tỷ-kheo giữ thái độ im
lặng, hoặc ẩn mình giữa chúng Tỷ-kheo, hoặc đi các
chỗ khác. Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạnh phúc
cho đa số, là an lạc cho đa số, là lợi ích cho đa số,
là hạnh phúc, là an lạc cho chư Thiên và loài Người.
--------------------
9. Ta không tán thán hai loại tà hạnh, ở người gia
chủ hay người xuất gia. Người gia chủ, này các Tỷ-
kheo, hay người xuất gia theo tà hạnh, do nhân duyên
tà hạnh, không thể đem lại chánh lý, thiện pháp.
Ta tán thán hai loại chánh hạnh, ở người gia chủ hay
người xuất gia. Người gia chủ, này các Tỷ-kheo, hay
người xuất gia theo chánh hạnh, do nhân duyên
chánh hạnh, có thể đem lại chánh lý, thiện pháp.
----------------------
10. Những Tỷ-kheo nào, chặn đứng cả văn và nghĩa,
bằng cách nắm giữ sai lạc các kinh điển và những
văn tự thích ứng, thì những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-

TỶ KHEO                                               2136

kheo, chịu trách nhiệm về bất hạnh cho đa số, không
an lạc cho đa số, không lợi ích cho đa số, bất hạnh,
đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Ngoài ra, các
Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, chất chứa nhiều vô
phước, làm cho diệu pháp biến mất.
Những Tỷ-kheo nào, tùy thuận cả văn và nghĩa, bằng
cách nắm giữ đúng đắn các kinh điển và những văn
tự thích ứng, thì những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo,
chịu trách nhiệm về hạnh phúc cho đa số, an lạc cho
đa số, lợi ích cho đa số, hạnh phúc, an lạc cho chư
Thiên và loài Người. Ngoài ra, các Tỷ-kheo ấy, này
các Tỷ-kheo, chất chứa nhiều phước đức, và làm cho
diệu pháp an trú.

TỶ KHEO                                           2137

324 Đáng bị rơi vào địa ngục - Kinh KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736

KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736

1. - Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không có suy xét, không thẩm sát, tán thán
người không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, đặt lòng tin
(làm rõ ràng) vào những chỗ không đáng được
tịnh tín;
- Không suy xét, không thẩm sát, không đặt lòng
tin vào những chỗ đáng được tịnh tín;
- Làm rơi rớt các vật tín thí.

Do thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

TỶ KHEO                                         2138

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, không đặt lòng tin vào
những chỗ không đáng được tịnh tín;
- Có suy xét, có thẩm sát, đặt lòng tin vào những
chỗ đáng được tịnh tín;
- Không làm rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

TỶ KHEO                                          2139

325 Đáng bị rơi vào địa ngục - Kinh XAN THAM 1 – Tăng II, 738

XAN THAM 1 – Tăng II, 738

1. - Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người
không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Xan tham trú xứ, tham đắm trú xứ;
- Xan tham gia đình, tham đắm gia đình;
- Làm cho rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người không đáng được tán thán;

TỶ KHEO                                         2140

- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Không xan tham trú xứ, không tham đắm trú
xứ;
- Không xan tham gia đình, không tham đắm gia
đình;
- Không làm cho rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

XAN THAM 2 – Tăng II, 739

(Như kinh trước #237, bỏ "tham đắm trú xứ", bỏ
"tham đắm gia đình", thay thế "làm cho rơi rớt vật
thí" bằng "xan tham lợi dưỡng". Phần sau có những
thay đổi cần thiết.)

XAN THAM 3 – Tăng II, 739

1. - Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                         2141

-   Xan tham chỗ ở,
-   Xan tham gia đình,
-   Xan tham lợi dưỡng,
-   Xan tham tán thán,
-   Làm cho các vật tín thí rơi rớt.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

-   Không xan tham chỗ ở,
-   Không xan tham gia đình,
-   Không xan tham lợi dưỡng,
-   Không xan tham tán thán,
-   Không làm cho vật tín thí rơi rớt.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

XAN THAM 4 – Tăng II, 739

TỶ KHEO                                         2142

(Hoàn toàn giống như kinh #239, chỉ khác pháp thứ năm là "xan tham pháp", thế cho "làm cho vật tín thí rơi rớt".)

TỶ KHEO                                           2143

326 Đáng được làm gương - Kinh GIỚI – Tăng II, 492

GIỚI – Tăng II, 492

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

- Có giới, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới
bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự sợ hãi
trong các tội nhỏ nhiệm, chấp nhận và học tập các
học pháp,
- Nghe nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều
được nghe. Các pháp nào sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, có nghĩ, có văn, đề cao đời sống Phạm
hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy,
vị ấy đã nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ
đọc nhiều lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu
nhờ chánh kiến;
- Thiện ngôn dùng lời thiện ngôn, lời nói tao nhã,
ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập bẹ, phều
phào, giải thích nghĩa lý minh xác,

TỶ KHEO                                          2144

- Chứng được không khó khăn, chứng được không
mệt nhọc, chứng được không phí sức bốn Thiền,
thuộc tăng thượng tâm, đem đến hiện tại lạc trú.
- Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh được ái
mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm gương
để tu tập.

TỶ KHEO                                              2145

327 Đáng đảnh lễ - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436

PHÁP TRÍ –Tăng III, 436

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng... là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vị:

- Biết pháp,
- Biết nghĩa,
- Biết tự ngã,
- Biết ước lượng,
- Biết thời,
- Biết hội chúng,
- Biết người thắng kẻ liệt.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết pháp?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết pháp: Khế
Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Không hỏi
tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng
có, Phương quảng.

TỶ KHEO                                          2146

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết pháp: Khế kinh, Ứng tụng... Phương quảng, vị ấy ở đây không được gọi là vị biết pháp.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết pháp: Khế
kinh, Ứng tụng... Pháp chưa từng có, Phương quảng;
do vậy, vị ấy được gọi là vị biết pháp. Như vậy là
biết pháp.

Thế nào là biết nghĩa?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này", thời ở đây, vị ấy không được gọi là vị biết nghĩa.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ý nghĩa của
lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của
lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này"; do vậy,
vị ấy được gọi là vị biết nghĩa. Đây là biết pháp, biết
nghĩa.

Thế nào là tự biết?

TỶ KHEO                                              2147

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự biết; "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết tự ngã
như vầy: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới,
nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài", ở thời đây, vị ấy
không được gọi là vị biết tự ngã.

Nếu Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, biết tự ngã: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết tự ngã. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết.

Và thế nào là biết ước lượng?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ước lượng (vừa đủ) trong khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ước lượng
vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, thời vị ấy ở đây không
được gọi là vị biết ước lượng vừa đủ.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ước lượng vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; do vậy vị ấy được gọi là vị

TỶ KHEO                                                 2148

biết ước lượng vừa đủ. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết ước lượng.

Và thế nào là biết thời?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết thời: "Đây là thời để tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là thời tu tập, đây là thời Thiền tịnh".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết thời: "Đây
là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời
tu tập, đây là thời Thiền tịnh", thời ở đây, vị ấy được
gọi là không biết thời.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết thời: Đây là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời tu tập, đây là thời Thiền tịnh"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết thời, biết vừa đủ, biết thời.

Và thế nào là biết hội chúng?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết hội chúng:
"Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la-
môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa-
môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy,
nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như
vậy".

TỶ KHEO                                              2149

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết hội
chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng
Bà-la-môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội
chúng Sa-môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng
như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im
lặng như vậy", thời ở đây, vị ấy không được gọi là
"Vị biết hội chúng".

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết hội chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la- môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa- môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như vậy"; do vậy, được gọi là "Vị biết hội chúng".

Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết vừa đủ, biết thời, biết hội chúng.

Và thế nào là biết người thắng liệt?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với vị Tỷ-kheo, loài
Người được biết theo hai hạng: một hạng ưa thấy
các bậc Thánh, một hạng không ưa thấy các bậc
Thánh. Người này không ưa thấy các bậc Thánh, do
có việc ấy, đáng bị quở trách. Còn người này ưa thấy
các bậc Thánh, do việc ấy, đáng được tán thán.

TỶ KHEO                                               2150

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
ưa nghe diệu pháp, một hạng người không ưa nghe
diệu pháp. Hạng người này không ưa nghe diệu
pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người
này ưa nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
lắng tai nghe diệu pháp, một hạng người không lắng
tai nghe diệu pháp. Hạng người này không lắng tai
nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Hạng người này lắng tai nghe diệu pháp, do sự việc
ấy, đáng được tán thán.

Có hai hạng người lắng tai nghe pháp: một hạng
người nghe xong, thọ trì pháp; một hạng người nghe
xong, không thọ trì pháp. Người này nghe xong
không thọ trì pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Người này nghe xong thọ trì pháp, do sự việc ấy,
đáng được tán thán.

Có hai hạng người nghe xong thọ trì pháp: một hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, một hạng người không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì. Hạng người này không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được quở trách. Hạng người này quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

TỶ KHEO                                            2151

Có hai hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được
thọ trì: một hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi
hiểu pháp, đã thực hành pháp; tùy pháp; một hạng
người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không
thực hành pháp, tùy pháp. Hạng người này sau khi
hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không thực hành pháp,
tùy pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng
người này sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp đã thực hành pháp; tùy pháp: một hạng người thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha; một hạng người thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo, loài Người được biết theo hai hạng. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Tỷ-kheo biết hạng người thắng liệt.

Do thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đáng được cung kính... là phước điền vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                            2152

TỶ KHEO   2153

328 Địa thần thông báo vị chứng đắc lậu tận - Kinh CÂY KOVILÀRA PÀRICCHATTAKA – Tăng III, 442

CÂY KOVILÀRA PÀRICCHATTAKA –Tăng III, 442

1. - Này các Tỷ-kheo, khi nào cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa bắt đầu khô
héo lá, thời khi ấy, này các Tỷ-kheo, chư Thiên ở cõi
Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay lá của cây
Kovilàra Pàricchattaka đã khô héo, không bao lâu lá
sẽ rụng".

Này các Tỷ-kheo, trong khi Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa rụng lá, thời khi ấy, này các Tỷ-kheo, chư Thiên ở cõi Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra Pàricchattaka đã rụng lá, không bao lâu, mầm non cánh hoa sẽ mọc ra".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa mọc ra mầm
non cánh hoa, trong khi ấy, này các Tỷ-kheo, chư
Thiên Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây
Kovilàra Pàricchattaka mọc ra mầm non cánh hoa,
không bao lâu, đọt non cánh hoa sẽ mọc ra".

TỶ KHEO                                            2154

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra
Pàricchattaka mọc ra đọt non cánh hoa, trong khi ấy,
này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Thiên Tàvatimsa
hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra Pàricchattaka
mọc ra đọt non cánh hoa, không bao lâu các nụ hoa...
sẽ được sanh ra".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa sanh ra nụ
hoa, này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Thiên
Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra
Pàricchattaka sanh ra nụ hoa, không bao lâu, các
bông hoa sẽ được sanh ra".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra sanh ra các
bông hoa, này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Thiên
Tàvatimsa hoan hỷ nghĩ rằng: "Nay cây Kovilàra
Pàricchattaka sanh ra các bông hoa, không bao lâu,
các bông hoa sẽ được nở toàn diện".

Này các Tỷ-kheo, trong khi cây Kovilàra có bông
hoa được nở toàn diện, này các Tỷ-kheo, chư Thiên
Tàvatimsa hoan hỷ, chơi đùa trong bốn tháng chư
Thiên, dưới gốc cây Kovilàra Pàricchattaka, vui chơi
thọ hưởng, tận hưởng năm dục công đức.

Này các Tỷ-kheo, khi cây Kovilàra Pàricchattaka nở toàn diện các bông hoa, mùi hương bay tràn xung

TỶ KHEO                                           2155

quanh đến năm mươi do tuần; thuận gió, mùi hương bay đến một trăm do tuần.

Đây là uy lực của cây Kovilàra Pàricchattaka.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,

- Khi Thánh đệ tử nghĩ đến xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình, trong khi ấy, này
các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử như lá héo cây
Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiên
Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi ấy Thánh đệ tử cạo
bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình, này các Tỷ-kheo,
trong khi ấy, Thánh đệ tử như cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa bị lá
rụng.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi vị Thánh đệ tử ly
dục... chứng đạt và an trú sơ Thiền, một trạng
thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Này
các Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh đệ tử như
mầm non cánh hoa được sanh của cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi Thánh đệ tử làm
cho tịnh chỉ tầm và tứ... chứng đạt và an trú
Thiền thứ hai, trong khi ấy, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                         2156

Thánh đệ tử như đọt non cánh hoa được sanh
của cây Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiền
Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi Thánh đệ tử như
đọt non cánh hoa được sanh của cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa. Này
các Tỷ-kheo, trong khi Thánh đệ tử ly hỷ, trú
xả... chứng đạt và an trú Thiền thứ ba, này các
Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh đệ tử như nụ hoa
được sanh của cây Kovilàra Pàricchattaka của
chư Thiên Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi vị Thánh đệ tử
đoạn lạc... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư,
này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh đệ tử như
các bông hoa được sanh của cây Kovilàra
Pàricchattaka của chư Thiên Tàvatimsa.
- Này các Tỷ-kheo, trong khi vị Thánh đệ tử do
đoạn diệt các lậu hoặc... chứng ngộ, chứng đạt
và an trú, này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, Thánh
đệ tử như các bông hoa được nở toàn diện của
cây Kovilàra Pàricchattaka của chư Thiên
Tàvatimsa.

Này các Tỷ-kheo, trong khi ấy, chư Địa thần tuyên bố lớn tiếng: "Vị Tôn giả với tên họ thế này, đồng trú cùng một lòng tin với Tôn giả với họ tên thế này đã xuất gia từ làng như vậy, từ thị trấn như vậy, từ bỏ

TỶ KHEO                                             2157

gia đình, sống không gia đình, sau khi đoạn diệt các lậu hoặc... chứng ngộ, chứng đạt và an trú...".

Sau khi nghe tiếng của chư Địa thần, chư Thiên Bốn Thiên vương thiên... chư Thiên Tàvatimsa... chư Thiên Yàma... chư Thiên Tusità... chư Thiên Hóa lạc thiên... chư Thiên Tha hóa Tự tại... chư Thiên Phạm chúng tuyên bố lớn tiếng: "Vị Tôn giả với tên họ thế này, đồng trú cùng một lòng tin với Tôn giả với họ tên như thế này đã xuất gia từ làng như vậy, từ thị trấn như vậy, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, sau khi đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát".

Như vậy trong sát-na ấy, trong giây phút ấy, tiếng ấy truyền đến Phạm thiên giới.

Đây là uy lực của Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc.

TỶ KHEO                                            2158

329 Đụng chuyện mới biết giàu nghèo - Kinh MAHA CUNDA – Tăng IV, 294

MAHA CUNDA – Tăng IV, 294

1. Một thời, Tôn giả Mahàcunda trú giữa dân chúng Cetì tại Sahajàti. Tại đấy, tôn giả Mahàcunda gọi các Tỷ-kheo.

- Này các Hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa Hiền giả.

- Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahàcunda. Tôn giả Mahàcunda nói như sau:

2. - Thưa các Hiền giả, nếu một Tỷ-kheo thuyết về trí nói rằng: "Tôi biết pháp này, tôi thấy pháp này". Nếu tham chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn tại, nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ... nếu hiềm hận... nếu gièm pha... nếu não lại... nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục chinh phục vị ấy và tồn tại, vị ấy cần phải được hiểu như sau: "Tôn giả này không rõ biết như thế nào để tham không có mặt. Như vậy tham chinh phục Tôn Giả ấy và tồn tại. Tôn giả này không rõ biết như thế nào để sân không có mặt... si không có mặt... phẫn nộ không có mặt... hiềm không có

TỶ KHEO                                              2159

mặt... gièm pha không có mặt... não hại không có
mặt... xan tham không có mặt... ác tật đố không có
mặt... ác dục không có mặt. Như vậy, các ác dục
chinh phục Tôn giả này và tồn tại."

3. Thưa các Hiền giả, nếu Tỷ-kheo thuyết về tu tập nói rằng: "Tôi được tu tập về thân, được tu tập về giới, được tu tập về tâm, được tu tập về tuệ". Thưa chư Hiền, nếu tham chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn tại, nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ... nếu hiềm hận... nếu gièm pha... nếu não hại... nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục chinh phục vị Tỷ-kheo ấy và tồn tại, vị ấy cần phải được hiểu như sau: "Vị Tôn giả này không rõ biết như thế nào để tham không có mặt, vì rằng tham chinh phục vị ấy và tồn tại. Vị Tôn giả này không rõ biết như thế nào để sân không có mặt... si không có mặt... phẫn nộ không có mặt... hiềm hận không có mặt... gièm pha không có mặt... não hại không có mặt... xan tham không có mặt... ác tật đố không có mặt... ác dục không có mặt. Như vậy, các ác dục chinh phục Tôn giả này và tồn tại."

4. Và này chư hiền, Tỷ-kheo thuyết về trí và thuyết về tu tập, nói rằng: "Tôi biết pháp này, tôi thấy pháp này, tôi được tu tập về tâm, tôi được tu tập về giới, tôi được tu tập về tâm, tôi được tu tập về tuệ". Này chư Hiền, nếu tham chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn

TỶ KHEO                                               2160

tại, nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ.... nếu hiềm hận... nếu gièm pha …. nếu não hại …. nếu xan tham …nếu ác tật đố … nếu ác dục chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn tại, Tỷ-kheo ấy cần phải được hiểu như sau: "Vị Tôn giả này không rõ biết như thế nào để tham không có mặt... sân không có mặt... si không có mặt... Như vậy, ác dục chinh phục Tỷ-kheo này và tồn tại".

5. Ví như, này chư Hiền, có người nghèo khổ có thể nói về giàu sang; không có tài sản có thể nói về tài sản; không có sở hữu có thể nói về sở hữu, nhưng khi có cơ hội tạo ra tài sản, vị ấy không có thể tạo thành tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng. Người ta có thể biết về người ấy như sau: "Vị ấy, tuy nghèo khổ, lại nói về giàu sang; vị này, tuy không có tài sản, lại nói về tài sản; vị này tuy không có sở hữu, lại nói về sở hữu. Vì cớ sao? Vì rằng vị này, khi có cơ hội tạo ra tài sản, vị ấy không có thể tạo thành tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng".

Cũng vậy, này chư hiền, vị Tỷ-kheo thuyết về trí và thuyết về tu tập, nói rằng: "Tôi biết pháp này, tôi thấy pháp này, tôi được tu tập về thân, tôi được tu tập về giới, tôi được tu tập về tâm, tôi được tu tập về tuệ". Này chư hiền, nếu tham chinh phục Tỷ-kheo ¥

TỶ KHEO                                                2161

không chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn tại, vị ấy cần
phải được biết như sau: "Vị này rõ biết như thế nào
để tham không có mặt. Như vậy tham không chinh
phục vị này và tồn tại... sân không có mặt... si không
có mặt... hiềm hận không có mặt... gièm pha không
có mặt... não hại không có mặt... xan tham không có
mặt... ác tật đố không có mặt... ác dục không có
mặt... Như vậy, ác dục không chinh phục vị này và
tồn tại".

8. Này chư hiền, Tỷ-kheo thuyết về trí và thuyết về tu tập, nói rằng: "Tôi biết pháp này, tôi thấy pháp này. Tôi có tu tập về thân, tôi có tu tập về giới, tôi có tu tập về tâm, tôi có tu tập về tuệ." Này chư Hiền, nếu tham không chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn tại... nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ... nếu hiềm hận... nếu gièm pha... nếu não hại... nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục không chinh phục Tỷ-kheo ấy và tồn tại, thời vị ấy cần phải được biết như sau: "Tôn giả này biết rõ như thế nào để tham không có mặt. Như vậy tham không chinh phục vị ấy và tồn tại. Sân không có mặt... si không có mặt... phẫn nộ không có mặt... hiềm hận không có mặt... gièm pha không có mặt... não hại không có mặt... xan tham không có mặt... ác tật đố không có mặt... ác dục không có mặt. Như vậy, ác dục không chinh phục vị Tôn giả này và không tồn tại."

TỶ KHEO                                                2163

9. Này các Hiền, ví như một người giàu sang có thể nói về giàu sang; một người có tài sản có thể nói về tài sản; một người có sở hữu có thể nói về sở hữu. Khi có cơ hội tạo ra tài sản, vị ấy có thể tạo thành tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng. Và người ta có thể biết về người ấy như sau: "Có giàu sang, vị này nói về giàu sang; có tài sản, vị này nói về tài sản; có của cải, vị này nói về của cải. Vì sao? Vì rằng vị này, khi có cơ hôi tạo ra tài sản, vị ấy có thể tạo thành tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng".

Cũng vậy, này chư Hiền, Tỷ-kheo thuyết về trí và thuyết về tu tập, nói rằng: "Tôi biết pháp này, tôi thấy pháp này. Tôi có tu tập về thân, tôi có tu tập về giới, tôi có tu tập về tâm, tôi có tu tập về tuệ". Này chư Hiền, nếu tham không chinh phục vị ấy và tồn tại... nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ... nếu tật đố... nếu ác dục không chinh phục vị ấy và tồn tại, vị ấy cần phải được biết như sau: "Vị Tôn giả này rõ biết như thế nào để tham không có mặt. Như vậy tham không chinh phục vị này và tồn tại. Vị Tôn giả này rõ biết như thế nào để sân không có mặt... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não hại... xan tham... ác tật đố... ác dục không có mặt. Như vậy ác dục không chinh phục vị Tôn giả này và tồn tại".

TỶ KHEO                                               2164

330 Ồn ào bị Thế Tôn đuổi đi - Kinh CATUMA – 67 Trung II, 253

KINH CATUMA (Catuma suttam) – Bài kinh số 67 – Trung II, 253

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Catuma trong rừng cây
Kha-lưu-lạc. Lúc bấy giờ, khoảng năm trăm Tỷ-
kheo, do Sariputta và Moggallana cầm đầu cùng đến
Catuma để yết kiến Thế Tôn. Và các Tỷ-kheo mới
đến chào đón các vị cựu trú Tỷ-kheo. Trong khi các
sàng tọa được sửa soạn và y bát được cất dọn, nên
các tiếng náo động ồn ào khởi lên. Rồi Thế Tôn bảo
Tôn giả Ananda:

– Này Ananda, các tiếng náo động ồn ào kia là các tiếng gì, thật giống như tiếng hàng đánh cá tranh giành cá với nhau.

– "Bạch Thế Tôn, đó là khoảng năm trăm Tỷ- kheo, do Sariputta và Moggallama cầm đầu, đã đến Catuma để yết kiến Thế Tôn. Và các Tỷ-kheo mới

TỶ KHEO                                            2165

đến chào đón các vị cựu trú Tỷ-kheo. Trong khi các sàng tọa được sửa soạn và y bát được cất dọn, các tiếng náo động ồn ào khởi lên.

– "Vậy này Ananda, hãy nhân danh Ta bảo các Tỷ-kheo ấy: "Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn, đi đến chỗ các Tỷ-kheo ấy, sau khi đến, nói với các Tỷ-kheo ấy như sau:

– Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Ananda, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo
ấy đang ngồi một bên:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có nghĩ chăng, các tiếng náo động ồn ào thật giống như tiếng hàng đánh cá tranh giành cá với nhau?

– Bạch Thế Tôn, đó là khoảng năm trăm Tỷ- kheo, do Sariputta và Moggallana dẫn đầu, đã đến

TỶ KHEO                                          2166

Catuma để yết kiến Thế Tôn và các Tỷ-kheo mới đến
chào đón các vị cựu trú Tỷ-kheo. Trong khi các sàng
tọa được sửa soạn và y bát được cất dọn, các tiếng
náo động ồn ào khởi lên.

– Hãy đi đi này các Tỷ-kheo, Ta đuổi các Ông. Các Ông chớ có ở gần Ta.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài, dọn dẹp lại sàng tọa, cầm lấy y bát rồi ra đi.

Lúc bấy giờ, các Thích tử trú ở Catuma đang hội
họp tại giảng đường vì một vài công cụ. Các Thích
tử trú ở Catuma thấy các Tỷ-kheo ấy từ xa đi đến,
sau khi thấy liền đến gặp các Tỷ-kheo, sau khi đến
bèn nói như sau:

– Nay chư Tôn giả đi đâu?

– Chư Huynh, chúng Tỷ-kheo bị Thế Tôn đuổi đi.

– Chư Tôn giả hãy ngồi lại một lát. Chúng tôi có thể làm cho Thế Tôn vui lòng.

TỶ KHEO                                           2167

– Thưa vâng, chư Huynh.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp các Thích tử trú ở
Catuma. Rồi các Thích tử trú ở Catuma đi đến chỗ
Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các Thích tử
trú ở Catuma bạch Thế Tôn:

 Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy hoan hỷ với chúng
Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy tiếp đón
chúng Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, ví như trước
kia, chúng Tỷ-kheo đã được Thế Tôn giúp đỡ,
cũng như vậy, mong nay Thế Tôn hãy giúp đỡ
chúng Tỷ-kheo.
 Bạch Thế Tôn, ở đây, có những vị tân Tỷ-kheo,
xuất gia chưa được bao lâu, vừa mới đến trong
pháp luật này. Không được yết kiến Thế Tôn,
họ có thể đổi khác, họ có thể biến dạng.
 Ví như, bạch Thế Tôn, các hạt giống cây nếu
không được nước, chúng có thể đổi khác,
chúng có thể biến dạng. Cũng vậy, bạch Thế
Tôn, ở đây có những vị tân Tỷ-kheo, xuất gia
chưa được bao lâu, vừa mới đến trong pháp luật
này. Không được yết kiến Thế Tôn, họ có thể
đổi khác, họ có thể biến dạng.
 Ví như, bạch Thế Tôn, con nghé nếu không

TỶ KHEO                                          2168

được thấy con bò mẹ, chúng có thể đổi khác,
chúng có thể biến dạng. Cũng vậy, bạch Thế
Tôn, ở đây có những vị tân Tỷ-kheo, xuất gia
chưa được bao lâu, vừa mới đến trong pháp luật
này. Không được yết kiến Thế Tôn, họ có thể
đổi khác, họ có thể biến dạng.
 Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy hoan hỷ với chúng
Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy tiếp đón
chúng Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, ví như trước
kia, chúng Tỷ-kheo đã được Thế Tôn giúp đỡ;
cũng như vậy, mong nay Thế Tôn hãy giúp đỡ
chúng Tỷ-kheo.
Rồi Phạm thiên Sahampati (Ta bà Chủ) với
tâm của mình biết được tâm Thế Tôn. Như người
lực sĩ duỗi cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay
đang duỗi ra. Cũng như vậy, Phạm thiên biến mất ở
Phạm thiên giới và hiện ra trước mặt Thế Tôn. Rồi
Phạm thiên Sahampati, đắp thượng y vào một bên
vai, chấp tay hướng đến Thế Tôn và bạch Thế Tôn:
 Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy hoan hỷ với chúng
Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy tiếp đón
chúng Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, ví như trước
kia chúng Tỷ-kheo đã được Thế Tôn giúp đỡ;
cũng như vậy, mong nay Thế Tôn hãy giúp đỡ
chúng Tỷ-kheo.

TỶ KHEO                                            2169

 Bạch Thế Tôn, ở đây, có những tân Tỷ-kheo,
xuất gia chưa được bao lâu, vừa mới đến trong
pháp luật này. Không được yết kiến Thế Tôn,
họ có thể đổi khác, họ có thể biến dạng.
 Ví như, bạch Thế Tôn, các hạt giống cây nếu
không được nước, chúng có thể đổi khác,
chúng có thể biến dạng; cũng vậy, bạch Thế
Tôn, ở đây, có những vị tân Tỷ-kheo, xuất gia
chưa được bao lâu, vừa mới đến trong pháp luật
này. Không được yết kiến Thế Tôn, họ có thể
đổi khác, họ có thể biến dạng.
 Ví như, bạch Thế Tôn, con nghé, nếu không
được thấy con bò mẹ, nó có thể đổi khác, nó có
thể biến dạng; cũng vậy, bạch Thế Tôn, ở đây,
có những tân Tỷ-kheo, xuất gia chưa được bao
lâu, vừa mới đến trong pháp luật này. Không
được yết kiến Thế Tôn, họ có thể đổi khác, họ
có thể biến dạng.
 Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy hoan hỷ với chúng
Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy tiếp đón
chúng Tỷ-kheo. Bạch Thế Tôn, ví như trước
kia, chúng Tỷ-kheo đã được Thế Tôn giúp đỡ;
cũng như vậy, mong nay Thế Tôn hãy giúp đỡ
chúng Tỷ-kheo.
Các thích tử ở Catuma và Phạm thiên Sahampati

TỶ KHEO                                        2170

đã có thể làm Thế Tôn vui lòng với ví dụ hột giống
và ví dụ con nghé con.
Rồi Tôn giả Mahamoggallana bảo các Tỷ-kheo:
– Chư Hiền, hãy đứng dậy! Hãy cầm lấy y và
bình bát! Thế Tôn đã được các Thích tử trú ở Catuma
và Phạm thiên Sahampati làm cho vui lòng với ví dụ
hột giống và ví dụ con nghé con.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả
Mahamoggallana, từ chỗ ngồi đứng dậy, cầm lấy y
bát, đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Sariputta đang ngồi một bên:

 Này Sariputta, Ông đã nghĩ gì khi chúng Tỷ-kheo bị Ta đuổi?

– Bạch Thế Tôn, khi chúng Tỷ-kheo bị Thế Tôn
đuổi, con nghĩ như sau: "Nay Thế Tôn sẽ được ít bận
rộn, sẽ được an trú trong hiện tại lạc. Chúng con nay
cũng được ít bận rộn, sẽ được an trú trong hiện tại
lạc.

– Này Sariputta, hãy chờ đợi! Này Sariputta,

TỶ KHEO                                            2171

hãy chờ đợi! Này Sariputta, chớ có để tư tưởng như vậy khởi lên Ông nữa.

Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Mahamoggallana:

 Này Moggallana, Ông đã nghĩ gì khi chúng Tỷ- kheo bị Ta đuổi?

– Bạch Thế Tôn, khi chúng Tỷ-kheo bị Thế Tôn đuổi, con nghĩ như sau: "Nay Thế Tôn sẽ được ít bận rộn, sẽ được an trú trong hiện tại lạc. Và nay con và Tôn giả Sariputta sẽ lãnh đạo chúng Tỷ-kheo.

– Lành thay, lành thay, Moggallana. Này Moggallana, chỉ có Ta hay Sariputta và Moggallana mới có thể lãnh đạo chúng Tỷ-kheo được.

Rồi Thế Tôn cho gọi các Tỷ-kheo:

 Này các Tỷ-kheo, có bốn điều đáng sợ hãi chờ đợi những ai lội xuống nước. Thế nào là bốn?

 Sợ hãi về sóng,
 Sợ hãi về cá sấu,
 Sợ hãi về nước xoáy,
 Sợ hãi về cá dữ.

TỶ KHEO                                            2172

Này các Tỷ-kheo, bốn điều đáng sợ hãi này chờ đợi những ai lội xuống nước.

 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn điều đáng
sợ hãi này, ở đây, chờ đợi những người xuất
gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình trong Pháp
Luật này. Thế nào là bốn?

 Sợ hãi về sóng,
 Sợ hãi về cá sấu,
 Sợ hãi về nước xoáy,
 Sợ hãi về cá dữ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về sóng?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Thiện gia nam tử
vì lòng tin, xuất gia, từ bỏ gia đình sống không
gia đình. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta bị sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não, áp bức, bị khổ
áp bức, bị khổ chi phối. Tuy vậy ta mong có thể
thấy được sự chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này".
 Khi được xuất gia như vậy, vị này được các vị
đồng Phạm hạnh giảng dạy, khuyên giáo: "Ông
cần phải đi ra như vậy, Ông cần phải đi về như
vậy; Ông cần phải ngó tới như vậy, Ông cần
phải ngó quanh như vậy; Ông cần phải co tay
như vậy, Ông cần phải duỗi tay như vậy; Ông

TỶ KHEO                                           2173

cần phải mang y sanghati (tăng-già-lê), mang y
bát như vậy".
 Vị ấy suy nghĩ như sau: "Trước kia, chúng ta
chưa xuất gia, chính chúng ta giảng dạy,
khuyên giáo người khác. Những người này
giống như con chúng ta, giống như cháu chúng
ta, lại nghĩ rằng cần phải giảng dạy chúng ta,
cần phải khuyên giáo chúng ta". Vị ấy từ bỏ
học tập, và trở về hoàn tục.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, người này từ bỏ sự
học tập và trở về hoàn tục, được gọi là người bị
sợ hãi bởi sự sợ hãi về sóng. Này các Tỷ-kheo,
sợ hãi về sóng là đồng nghĩa với phẫn não.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về cá
sấu?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Thiện gia nam tử
vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta bị sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não áp bức, bị khổ
áp bức, bị khổ chi phối. Tuy vậy ta mong có thể
thấy được sự chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này".
 Khi được xuất gia như vậy, vị này được các vị
đồng Phạm hạnh giảng dạy, khuyên giáo: "Ông
nên nhai cái này, Ông không nên nhai cái này;
Ông nên ăn cái này, Ông không nên ăn cái này;

TỶ KHEO                                           2174

Ông nên nếm cái này, Ông không nên nếm cái
này; Ông nên uống cái này, Ông không nên
uống cái này. Cái gì được phép, Ông nên nhai;
cái gì không được phép, Ông không nên nhai.
Cái gì được phép, Ông nên ăn; cái gì không
được phép, Ông không nên ăn. Cái gì được
phép, Ông nên nếm; cái gì không được phép,
Ông không nên nếm. Cái gì được phép, Ông
nên uống; cái gì không được phép, Ông không
nên uống. Đúng thời, Ông nên nhai, không
đúng thời, Ông không nên nhai. Đúng thời,
Ông nên ăn; không đúng thời, Ông không nên
ăn. Đúng thời, ông nên nếm; không đúng thời,
Ông không nên nếm. Đúng thời, Ông nên uống;
không đúng thời, Ông không nên uống".
 Vị ấy suy nghĩ như sau: "Trước kia chúng ta
chưa xuất gia, cái gì chúng ta muốn, chúng ta
nhai, cái gì chúng ta không muốn, chúng ta
không nhai; cái gì chúng ta muốn, chúng ta ăn;
cái gì chúng ta không muốn, chúng ta không
ăn; cái gì chúng ta muốn, chúng ta nếm, cái gì
chúng ta không muốn, chúng ta không nếm; cái
gì chúng ta muốn, chúng ta uống; cái gì chúng
ta không muốn, chúng ta không uống. Cái gì
được phép, chúng ta nhai; cái gì không được
phép, chúng ta cũng nhai. Cái gì được phép,
chúng ta ăn; cái gì không được phép, chúng ta

TỶ KHEO                                        2175

cũng ăn. Cái gì được phép, chúng ta nếm; cái
gì không được phép, chúng ta cũng nếm. Cái gì
được phép, chúng ta uống; cái gì không được
phép, chúng ta cũng uống. Cái gì đúng thời,
chúng ta nhai; cái gì phi thời, chúng ta cũng
nhai. Cái gì đúng thời, chúng ta ăn; cái gì phi
thời chúng ta cũng ăn. Cái gì đúng thời, chúng
ta nếm; cái gì phi thời chúng ta cũng nếm. Cái
gì đúng thời, chúng ta uống; cái gì phi thời
chúng ta cũng uống. Khi các gia chủ có tín tâm
cúng dường chúng ta những món ăn thượng vị
loại cứng và loại mềm, hình như các món ăn ấy
đang bị chận đứng lại trên miệng". Vị ấy từ bỏ
học tập, và trở về hoàn tục.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, người này từ bỏ học
tập, và trở về hoàn tục, được gọi là người bị sợ
hãi bởi sự sợ hãi về cá sấu. Này các Tỷ-kheo,
sợ hãi về cá sấu là đồng nghĩa với tham ăn.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về nước
xoáy?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Thiện gia nam tử
vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta bị sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não, áp bức, bị khổ
áp bức, bị khổ chi phối. Tuy vậy, ta mong có
thể thấy được sự chấm dứt toàn bộ khổ uẩn

TỶ KHEO                                           2176

này".
 Khi được xuất gia như vậy, vị này buổi sáng
đắp y, cầm y bát, đi vào làng hay thị trấn để
khất thực, không phòng hộ thân, không phòng
hộ lời nói, niệm không an trú, các căn không
chế ngự. Ở đây, vị này thấy gia chủ hay con
người gia chủ hưởng thụ một cách đầy đủ, năm
dục trưởng dưỡng và cảm thấy hoan hỷ trong
ấy.
 Vị ấy suy nghĩ như sau: "Chúng ta xưa kia chưa
xuất gia đã hưởng thọ một cách đầy đủ năm dục
trưởng dưỡng và cảm thấy hoan hỷ trong ấy. Vì
nhà ta có tài sản, ta có thể vừa hưởng thọ tài
sản, vừa làm công đức", vị ấy từ bỏ học tập và
trở về hoàn tục.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, vị này từ bỏ học tập
và trở về hoàn tục, được gọi là người bị sợ hãi
bởi sự sợ hãi về nước xoáy. Này các Tỷ-kheo,
sợ hãi về nước xoáy là đồng nghĩa với năm dục
trưởng dưỡng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về cá dữ?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Thiện gia nam tử
vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta bị sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não áp bức, bị khổ

TỶ KHEO                                           2177

áp bức, bị khổ chi phối. Tuy vậy, ta mong có
thể thấy được sự chấm dứt toàn bộ khổ uẩn
này".
 Khi được xuất gia như vậy, vị này buổi sáng
đắp y, cầm y bát đi vào làng hay thị trấn để khất
thực, không phòng hộ thân, không phòng hộ lời
nói, niệm không an trú, các căn không chế ngự.
Vị này thấy ở đây các phụ nữ y phục không
đoan chánh, hay y phục mặc lộ liễu.
 Khi thấy các phụ nữ y phục không đoan chính
hay y phục lộ liễu, dục tình phá hoại tâm của vị
ấy. Vị này, tâm bị dục tình phá hoại, từ bỏ học
tập, trở về hoàn tục.
 Như vậy, này các Tỷ-kheo, người này từ bỏ học
tập và trở về hoàn tục, được gọi là người bị sợ
hãi bởi sự sợ hãi về cá dữ. Này các Tỷ-kheo, sợ
hãi về cá dữ là đồng nghĩa với phụ nữ.
Này các Tỷ-kheo, những điều này là bốn điều
đáng sợ hãi ở đây, chờ đợi những người xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình trong pháp luật này.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy
hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                            2178

TỶ KHEO   2179

331     Định nghĩa - 7 pháp thành vị Tỷ kheo - Kinh SỰ PHÁ HOẠI – Tăng III, 481

SỰ PHÁ HOẠI –Tăng III, 481

1.- Do phá hoại bảy pháp, này các Tỷ-kheo, thành vị Tỷ-kheo.

2. Thế nào là bảy?

- Phá hoại kiến có thân,
- Phá hoại nghi,
- Phá hoại giới cấm thủ,
- Phá hoại tham,
- Phá hoại sân,
- Phá hoại si,
- Phá hoại mạn.

Do phá hoại bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, thành vị Tỷ-kheo.

CÁC PHÁP KHÁC –Tăng III, 481

1. Này các Tỷ-kheo, do đoạn diệt bảy pháp, thành vị Sa-môn …

Do vất bỏ bảy pháp, thành vị Bà-la-môn …

TỶ KHEO                                          2180

Do tiêu diệt bảy pháp, thành vị an lành …

Do gột sạch bảy pháp, thành vị đã gột sạch …

Do biết rõ bảy pháp, thành bậc có trí …

Do phá hoại kẻ thù bảy pháp, thành vị Thánh …

Do chặn đứng bảy pháp, thành vị A-la-hán.

2. Thế nào là bảy?

- Chận đứng kiến có thân,
- Chặn đứng nghi,
- Chặn đứng giới cấm thủ,
- Chặn đứng tham,
- Chặn đứng sân,
- Chặn đứng si,
- Chặn đứng mạn

Do chặn đứng bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, thành vị A-la-hán.

TỶ KHEO                                         2181

332     Định nghĩa - Các pháp tác thành Samôn - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593

ĐẠI KINH XÓM NGỰA (Mahassapura suttam) – Bài kinh số 39 – Trung I, 593

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương- già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông được hỏi:
"Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng tôi
là Sa-môn".

TỶ KHEO                                          2182

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Chúng ta sẽ thọ trì và thực hành những pháp tác thành Sa-môn, những pháp tác thành Bà-la-môn. Như vậy, danh xưng này của chúng ta mới chân chánh và sự tự nhận này của chúng ta mới như thật. Và những đồ cúng dường mà chúng ta thọ hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp tác thành Sa-môn, và các pháp tác thành Bà-la-môn?

"Chúng ta sẽ thành tựu tàm quý", như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông phải tu tập. Này các Tỷ-kheo,
các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành
tựu tàm quý đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến
mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt
được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì
phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến
cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các
Ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn
hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn
công việc đáng phải làm hơn nữa.

TỶ KHEO                                            2183

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Thân hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì thân hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ- kheo, Ta khuyến cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Khẩu hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì khẩu hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được

TỶ KHEO                                           2184

mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải
làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể
tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải
làm hơn nữa? "Ý hành chúng ta phải được thanh
tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu.
Nhưng chúng ta không vì ý hành thanh tịnh ấy, khen
mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có
thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý,
thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh,
và ý hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa
đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo
các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng
phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Sanh mạng chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì sanh mạng thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm

TỶ KHEO                                            2185

quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh. Đến mức độ này như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải hộ trì các căn. Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, và các căn đã được hộ trì, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như

TỶ KHEO                                             2186

trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng
phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải biết tiết độ trong
ăn uống, với chánh tư duy, chúng ta thọ thực, không
phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải
để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ
để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để
(thân này) khỏi bị thương hại, để hổ trợ phạm hạnh,
nghĩ rằng: "Như vậy chúng ta diệt trừ các cảm thọ
cũ và không cho khởi lên cảm thọ mới, và chúng ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn". Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các
Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta
đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh,
khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng
thanh tịnh và các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết
độ, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng

TỶ KHEO                                            2187

phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chú tâm cảnh giác. Ban ngày đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh một đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh giữa, chúng ta phải nằm dáng nằm con sư tử, nghiêng bên hông tay phải, một chân đặt trên chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tâm nghĩ đến lúc thức dậy lại. Ban đêm canh đầu thức dậy, đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại". Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các Tỷ- kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chánh niệm tỉnh giác, khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác, khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác, khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác, khi mang y kép, bình bát,

TỶ KHEO                                              2188

thượng y đều tỉnh giác, khi ăn uống, nhai, nuốt đều
tỉnh giác, khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác, khi
đi đứng, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập.
Nhưng này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý
kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành
chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành
thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ
trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, chánh niệm
tỉnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch, như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết già, lưng thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm và thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh

TỶ KHEO                                               2189

sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm
thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không
trạo cử hối tiếc, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết
trạo cử hối tiếc. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát
khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

 Này các Tỷ-kheo, như một người mắc nợ liền làm
các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt,
người ấy không những trả được nợ cũ, còn có tiền
dư để nuôi dưỡng vợ. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia mắc nợ nên làm các nghề nghiệp. Những nghề
này được phát đạt, ta không những trả được
những nợ cũ, còn có tiền dư để nuôi dưỡng vợ".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị bệnh, đau
đớn, trầm trọng, ăn uống không tiêu, thể lực suy
yếu. Sau một thời gian, người ấy khỏi bệnh, ăn
uống tiêu thông, thể lực khôi phục. Người ấy nghĩ:
"Ta trước kia bị bệnh, đau đớn trầm trọng, ăn
uống không tiêu, thể lực suy yếu. Nay ta khỏi
bệnh, ăn uống tiêu thông, thể lực khôi phục".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị nhốt trong
ngục. Người ấy sau một thời gian được khỏi tù tội,
an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn. Người

TỶ KHEO                                           2190

ấy nghĩ: "Ta trước kia bị nhốt trong ngục, nay ta
được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không
bị giảm tổn. "Người ấy nhờ vậy được sung sướng,
hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người nô lệ, không
được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự
do đi lại. Người ấy sau một thời gian thoát khỏi
cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người
khác, một người thoát khỏi cảnh nô lệ, được tự
chủ, không lệ thuộc người khác, một người giải
thoát, được tự do đi lại. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia bị cảnh nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc
người khác , không được tự do đi lại. Nay ta thoát
khỏi cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc
người khác, một người giải thoát, được tự do đi
lại". Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người giàu có, nhiều
tài sản, đang đi qua bãi sa mạc. Người ấy sau một
thời gian đã đi khỏi bãi sa mạc ấy, đến đầu làng,
yên ổn, không có nguy hiểm, tài sản không bị tổn
giảm. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia giàu có, nhiều
tài sản, đi qua bãi sa mạc. Nay ta đã đi qua khỏi
bãi sa mạc ấy, yên ổn, không có nguy hiểm, tài
sản không bị tổn giảm". Người ấy nhờ vậy được
sung sướng, hoan hỷ.
Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự mình,

TỶ KHEO                                           2191

quán năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường qua sa mạc. Này các Tỷ-kheo, cũng như không mắc nợ, không bị bệnh tật được khỏi tù tội, được tự do, đến được đất lành yên ổn. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán năm triền cái khi chúng được diệt trừ.

Sau khi đã đoạn trừ năm triền cái này, những triền cái làm ô nhiễm tâm tư, làm yếu ớt trí tuệ, vị ấy ly dục, ly ác, bất thiện pháp chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, như một người hầu tắm lão luyện, hay đệ tử người hầu tắm, sau khi rắc bột tắm trong thau bằng đồng, liền nhồi bột ấy với nước, cục bột tắm ấy được thấm nhuần nước ướt, trào trộn với nước ướt, thấm ướt cả trong lẫn ngoài với nước, nhưng không chảy thành giọt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

TỶ KHEO                                              2192

do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn
đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không một chỗ
nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh
ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ
nước, nước từ trong dâng lên, phương Đông không
có lỗ nước chảy ra, phương Tây không có lỗ nước
chảy ra, phương Bắc không có lỗ nước chảy ra,
phương Nam không có lỗ nước chảy ra, và thỉnh
thoảng trời mưa lớn. Suối nước mát từ hồ nước ấy
phun ra, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn,
tràn đầy hồ nước ấy, với nước mát lạnh, không một
chỗ nào của hồ nước ấy không được nước mát lạnh
thấm nhuần. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ấy thấm
nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân
mình với hỷ lạc do định sanh không một chỗ nào trên
toàn thân không được hỷ lạc do định sanh thấm
nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tĩnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng, hồ sen trắng, có

TỶ KHEO                                           2193

những sen xanh, sen hồng hay sen trắng. Những
bông sen ấy sanh trong nước, lớn lên trong nước,
không vượt khỏi nước, nuôi sống dưới nước, từ đầu
ngọn cho đến gốc rễ đều thấm nhuần, tẩm ướt, tràn
đầy thấu suốt bởi nước mát lạnh ấy, không một chỗ
nào của toàn thể sen xanh, sen hồng hay sen trắng
không được nước mát lạnh ấy thấm nhuần. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt,
làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ
không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân
không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo xả lạc xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền
thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị
ấy thấm nhuần toàn thân mình với tâm thuần tịnh
trong sáng, không một chỗ nào trên toàn thân không
được tâm thuần tịnh trong sáng ấy thấm nhuần. Này
các Tỷ-kheo, ví như một người ngồi, dùng tấm vải
trắng trùm đầu, không một chỗ nào trên toàn thân
không được vải trắng ấy che thấu. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy ngồi thấm nhuần toàn thân mình với
tâm thuần tịnh trong sáng, không một chỗ nào trên
toàn thân không được tâm thuần tịnh trong sáng ấy
thấm nhuần.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không

TỶ KHEO                                           2194

cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mực như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đi từ làng mình đến làng khác, từ làng ấy đi đến một làng khác nữa, và từ làng này lại trở về làng của mình, người ấy nghĩ: "Ta từ làng của mình đi đến làng kia, nơi đây, ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã yên lặng như thế này. Từ nơi làng nọ, ta đã trở về làng của ta". Như vậy, này các Tỷ-kheo, với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm

TỶ KHEO                                             2195

đến, Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ, như một đời, hai đời... (như trên)... Như vậy, vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét
đại cương và các chi tiết.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             2196

ví như có hai nhà có cửa, và ở đây, một người có mắt
đứng ở giữa, người này có thể thấy các người (khác)
đi vào nhà, đi ra, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân,
thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng
chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang... đều do hạnh
nghiệp của họ.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là Nguyên nhân của Khổ", biết như thật: "Đây là sự Diệt khổ", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là sự đoạn trừ các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa". Này các Tỷ-kheo, ví như tại dãy núi lớn có một hồ nước, thuần tịnh, trong sáng,

TỶ KHEO                                            2197

không cấu nhiễm, một người có mắt, đứng trên bờ sẽ thấy con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá bơi qua lại hay đứng một chỗ. Vị ấy nghĩ: "Đây là hồ nước thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Đây là những con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá đang bơi qua lại hay đứng yên một chỗ". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết như thật: "Đây là khổ... biết như thật: "Đây là Con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc!" Nhờ hiểu biết như vậy, nhờ nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần phải làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được gọi là
Sa-môn, là Bà-la-môn, là vị đã tắm sạch sẽ, là vị đã
biết và hiểu rõ, là bậc có học, là bậc Thánh, là bậc A-
la-hán.

 Này các Tỷ-kheo, như thế nào, Tỷ-kheo là Sa-
môn? - Vị này đã làm cho dừng lại các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh, già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Sa-môn.

TỶ KHEO                                              2198

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo là Bà-
la-môn? - Vị này đã tẩn xuất ra ngoài các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Bà-la-môn.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo đã tắm
sạch sẽ? - Vị này đã tắm gội sạch sẽ các ác, các
pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
tắm sạch sẽ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đã
biết và hiểu rõ? -Vị này đã biết và hiểu rõ các ác,
các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
biết rõ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo có
học? - Vị này đã tiêu diệt các ác, các pháp bất
thiện...đưa đến sanh, già, chết trong tương lai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có học.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc Thánh? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
được gọi là bậc Thánh.

TỶ KHEO                                            2199

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc A-la-hán? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác, các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết
trong tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo là bậc A-la-hán.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan
hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                            2200

333 10 vị hộ pháp - Kinh VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266

VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266

1. - Này các Tỷ-kheo, hãy trú với vị hộ trì, chớ trú
không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo, đau khổ là
người sống không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo,
mười pháp này tạo thành vị hộ trì. Thế nào là
mười?

2. Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo có giới, sống chế
ngự với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ
oai nghi, chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những
lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học pháp.
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo này có giới, sống chế ngự
của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi chánh
hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và tu học trong các học pháp. Đây là pháp tác
thành vị hộ trì.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nghe nhiều, thọ trì những gì đã nghe, chất chứa những gì đã nghe. Những pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã thọ trì, đã tụng đọc bằng lời, đã quán sát

TỶ KHEO                                            2201

với ý, đã thể nhập với chánh kiến. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với
thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào làm nào bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Đây là pháp
tác thành vị hộ trì.

5.Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo nào dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn, và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có những công việc gì cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ, đối với các vị đồng Phạm Hạnh; ở đây, vị ấy khéo léo và tinh cần, thành tựu sự quán sát các phương tiện, vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo nào, phàm có những công việc gì... vừa đủ để tổ chức. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng
nói chuyện một cách dễ thương, hân hoan trong
thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-kheo,
phàm Tỷ-kheo nào ưa pháp, cùng nói chuyện một

TỶ KHEO                                            2202

cách dễ thương, hân hoan trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực, kiên trì, không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực kiên trì không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp; đây là pháp tác thành vị hộ trì.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối với
các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào
biết đủ đối với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; đây là pháp tác thành
vị hộ trì.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chánh niệm,
thành tựu niệm tuệ tối thắng ức niệm, tùy niệm việc
đã làm từ lâu, đã nói từ lâu. Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào chánh niệm... đã nói từ lâu; đây là pháp
tác thành vị hộ trì.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận

TỶ KHEO                                            2203

khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phẩm Tỷ-kheo nào có trí tuệ... đoạn tận khổ đau; đây là pháp tác thành vị hộ trì.

Này các Tỷ-kheo, hãy trú với vị hộ trì, chớ trú không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo, đau khổ là người trú không có vị hộ trì.

Này các Tỷ-kheo, đây là mười pháp tác thành vị hộ trì.

TỶ KHEO                                            2204

334 3 hội chúng Tỷ kheo - Kinh HỘI CHÚNG – Tăng I, 440

HỘI CHÚNG – Tăng I, 440

1. - Có ba hội chúng này, này các Tỷ-kheo, Thế nào
là ba?
- Hội chúng tối thượng,
- Hội chúng không hòa hợp,
- Hội chúng hòa hợp.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hội chúng tối
thượng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, hội chúng nào có các Tỷ-
kheo trưởng lão, không có sống đầy đủ, không có
biếng nhác, từ bỏ dẫn đầu về đọa lạc, đi đầu về
hạnh viễn ly, tinh cần tinh tấn, để chứng đạt những
gì chưa chứng đạt, để chứng đắc những gì chưa
chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ.
- Và những thế hệ kế tiếp chúng tùy thuận theo tri
kiến của chúng. Hội chúng ấy không có sống đầy
đủ, không có biếng nhác, từ bỏ dẫn đầu về đọa lạc,
đi đầu về hạnh viễn ly, tinh cần tinh tấn, để chứng
đạt những gì chưa chứng đạt, để chứng đắc những

TỶ KHEO                                            2205

gì chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa
chứng ngộ.
- Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hội chúng tối thượng.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hội chúng không
hòa hợp?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, tại hội chúng nào các Tỷ-
kheo sống cạnh tranh, tranh luận, đấu tranh nhau,
đả thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi.
- Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hội chúng không hòa
hợp.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hội chúng hòa
hợp?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, tại hội chúng nào, các
Tỷ-kheo sống hòa hợp hoan hỷ, không có luận
tranh, sống như nước với sữa lẫn lộn, nhìn nhau
bằng cặp mắt ái kính.
- Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hội chúng hòa hợp.
4. Lúc nào, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo sống hòa
hợp, hoan hỷ, không có luận tranh, như nước và sữa
lẫn lộn, nhìn nhau với cặp mắt ái kính, lúc ấy, các
Tỷ-kheo tạo được công đức, lúc ấy, các Tỷ-kheo
sống phạm trú. Nghĩa là, với ai hân hoan với tâm giải
thoát liên hệ với hỷ, thời hỷ sanh; với ai có hỷ, thân
được khinh an; với thân khinh an, cảm giác được lạc
thọ; với ai cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh.

TỶ KHEO                                             2206

5. Ví như, này các Tỷ-kheo, trên một ngọn núi có mưa rơi nặng hột, nước mưa ấy chảy theo sườn dốc, làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng. Sau khi làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng, chúng làm đầy các hồ nhỏ. Sau khi làm đầy các hồ nhỏ, chúng làm đầy các hồ lớn. Sau khi làm đầy các hồ lớn, chúng làm đầy các sông nhỏ. Sau khi làm đầy các sông nhỏ, chúng làm đầy các sông lớn. Sau khi làm đầy các sông lớn, chúng làm đầy biển cả. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, lúc nào các Tỷ-kheo sống hòa hợp, hoan hỷ, không có luận tranh, như nước và sưa lẫn lộn, nhìn nhau với cặp mắt ái kính, lúc ấy, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo tạo nhiều công đức, lúc ấy, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo sống phạm trú. Nghĩa là, với ai hân hoan với tâm giải thoát liên hệ với hỷ, thời hỷ sanh; với ai có hỷ, thân được khinh an; với ai có thân khinh an, cảm giác được lạc thọ; với ai cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh. Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba hội chúng.

TỶ KHEO                                             2207

335 3 sự kiện cần phải trọn đời ghi nhớ - Kinh BA CHỖ – Tăng I, 189

BA CHỖ – Tăng I, 189
 Ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh cần phải trọn đời ghi nhớ.
Thế nào là ba?
 Tại chỗ nào, này các Tỷ-kheo, một vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh được sanh ra; đây là pháp thứ
nhất, này các Tỷ-kheo, một vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh cần phải trọn đời ghi nhớ.
 Lại nữa, tại chỗ nào, này các Tỷ-kheo, một vua
Sát-đế-lỵ được làm lễ quán đảnh; đây là pháp thứ
hai, này các Tỷ-kheo, một vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh cần phải trọn đời ghi nhớ.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, tại chỗ nào, một vua
Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh sau khi chiến thắng
một trận, tại chỗ vị ấy chiếm như là cầm đầu trong
cuộc chiến thắng; đây là pháp thứ ba, này các Tỷ-
kheo, một vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần
phải trọn đời ghi nhớ.
Ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh cần phải trọn đời ghi nhớ.

TỶ KHEO                                            2208

- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có ba pháp này,
một Tỷ-kheo cần phải trọn đời ghi nhớ. Thế
nào là ba?
 Tại chỗ nào, một Tỷ-kheo cạo bỏ râu tóc, đắp áo
cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia
đình, đây là pháp thứ nhất, này các Tỷ-kheo, một
Tỷ-kheo cần phải trọn đời ghi nhớ.
 Lại nữa, tại chỗ nào, Tỷ-kheo như thật biết rõ:
"Đây là khổ", như thật rõ biết: "Đây là khổ tập",
như thật rõ biết: "Đây là khổ diệt", như thật rõ
biết: "Đây là con Đường đưa đến khổ diệt"; đây
là pháp thứ hai, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo
cần phải trọn đời ghi nhớ.
 Lại nữa, tại chỗ nào, một Tỷ-kheo, sau khi đoạn
tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát; đây là pháp thứ ba,
này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo cần phải trọn đời
ghi nhớ.
Ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo cần phải
trọn đời ghi nhớ.

TỶ KHEO                                             2209

336 5 nguy hại cho người hay tranh cãi - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng II, 715

ĐẤU TRANH – Tăng II, 715

1. - Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, là người gây ra
cãi cọ, là người gây ra tranh luận, là người gây ra đấu
tranh, là người gây ra đấu khẩu, là người gây ra kiện
tụng trong Tăng chúng. Vị ấy được chờ đợi năm sự
nguy hại.

2. Thế nào là năm?

-   Không chứng điều chưa chứng được;
-   Thối thất điều đã chứng được;
-   Tiếng ác đồn khắp;
-   Khi mạng chung, tâm bị mê loạn;
-   Sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, là người gây ra cãi
cọ, là người gây ra tranh luận, là người gây ra đấu
tranh, là người gây ra đấu khẩu, là người gây ra kiện
tụng trong Tăng chúng. Vị ấy được chờ đợi năm sự
nguy hại này.

TỶ KHEO                                              2210

TỶ KHEO   2211

337 5 nguồn sanh phước cho thí chủ - Kinh PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387

PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm nguồn sanh phước,
nguồn sanh thiện này, là món ăn an lạc, thuộc Thiên
giới, là quả lạc dị thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến
khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạng phúc, an lạc. Thế nào là
năm?

2. Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ y của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh thiện, là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc di thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạng phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ đồ ăn khất thực của ai...

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ tinh xá của ai...

... hưởng thọ giường ghế của ai...

...hưởng thọ dược phẩm trị bệnh của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh

TỶ KHEO                                             2212

phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh thiện,
là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, năm nguồn sanh phước, nguồn
sanh thiện này là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới,
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc.

3. Và này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu năm
nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không
dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện, và nói rằng:
"Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện,
món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc". Vì rằng cả khối phước thiện lớn
được xem là vô số, vô lượng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, trong biển lớn, thật không
dễ gì nắm lấy một số lượng nước và nói rằng: "Có
chừng ấy thùng nước, hay có chừng ấy trăm thùng
nước, hay có chừng ấy ngàn thùng nước, hay có
chừng ấy trăm ngàn thùng nước." Vì rằng cả khối
lượng lớn nước được xem là vô số, vô lượng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu năm nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời

TỶ KHEO                                             2213

không dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện và nói
rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh
thiện, món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị
thục đem đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc". Vì rằng cả khối thiện lớn được
xem là vô số, vô lượng.

Biển lớn không hạn lượng,
Hồ lớn nhiều sợ hãi,
Là kho tàng cất giữ,
Vô số lượng châu báu,
Cũng là chỗ trú ẩn;
Vô số các loại cá,
Là chỗ các sông lớn.
Quy tựu chảy ra biển.
Cũng vậy người bố thí,
Đồ ăn và đồ uống,
Vải mặc và giường nằm,
Chỗ ngồi và thảm nệm,
Bậc Hiền thí như vậy,
Phước đức ùa chạy đến,
Như sông dẫn dòng nước,
Ùa chảy vào biển cả.

TỶ KHEO                                            2214

338 5 pháp đáng bị nghi ngờ - Kinh ĐÁNG NGHI NGỜ – Tăng II, 515

ĐÁNG NGHI NGỜ – Tăng II, 515

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo bị mất tin tưởng và bị nghi ngờ là "ác Tỷ-kheo", dầu cho vị ấy đã đạt được bất động.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo đi đến chỗ dâm nữ,
-   Đi đến nhà đàn bà góa,
-   Đi đến nhà có con gái già,
-   Hay đi đến nhà các hoạn quan,
-   Hay đi đến chỗ các Tỷ-kheo-ni.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo bị mất tin tưởng và bị nghi ngờ là ác Tỷ-kheo, dầu cho vị ấy đã đạt được bất động.

TỶ KHEO                                           2215

339 5 thời và phi thời tinh cần - Kinh THỜI GIAN ĐỂ TINH CẦN – Tăng II, 411

THỜI GIAN ĐỂ TINH CẦN – Tăng II, 411

1.- Có năm phi thời để tinh cần, này các Tỷ-kheo. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo già yếu, bị già chinh phục. Này các Tỷ-kheo, đây là phi thời thứ nhất để tinh cần.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo bệnh hoạn, bị bệnh hoạn chinh phục. Này các Tỷ-kheo, đây là phi thời thứ hai để tinh cần.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi có nạn đói, mất
mùa, đồ ăn khất thực khó được, không dễ gì để nuôi
sống bằng khất thực nỗ lực. Này các Tỷ-kheo, đây là
thời gian phi thời thứ ba để tinh cần.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có sự sợ hãi về giặc cướp rừng, dân chúng trong nước leo lên xe đi trốn. Này các Tỷ-kheo, đây là phi thời thứ tư để tinh cần.

TỶ KHEO                                           2216

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, chúng Tăng bị chia rẽ.
Khi chúng Tăng bị chia rẽ, này các Tỷ-kheo, có sự
mắng nhiếc lẫn nhau, có sự đấu khẩu lẫn nhau, có sự
kết tội lẫn nhau, có sự tẩn xuất lẫn nhau. Ai không
có tịnh tín, không tìm được tịnh tín, và những ai có
tịnh tín có thể đổi khác. Này các Tỷ-kheo, đây là phi
thời thứ năm để tinh cần.

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm phi thời để tinh cần.

7. Này các Tỷ-kheo, có năm đúng thời này để tinh cần. Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo còn trẻ, niên
thiếu, còn thanh niên, tóc đen nhánh, trong tuổi thanh
xuân, trong sơ kỳ tuổi đời. Này các Tỷ-kheo, đây là
đúng thời thứ nhất để tinh cần.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ít bệnh, ít não, sự tiêu hóa được điều hòa, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, hợp với tinh tấn. Này các Tỷ- kheo, đây là đúng thời thứ hai để tinh cần.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi ăn uống được đầy
đủ, được mùa, đồ ăn khất thực kiếm được thật dễ
dàng để nuôi sống bằng khất thực nỗ lực. Này các
Tỷ-kheo, đây là đúng thời thứ ba để tinh cần.

TỶ KHEO                                             2217

11. Lại nữa, này các Tỷ kheo, các Thầy sống với nhau thuận hòa, thân hữu, không cãi lộn nhau, hòa hợp như nước với sữa, nhìn nhau với cặp mắt ái kính. Này các Tỷ kheo, đây là đúng thời thứ tư để tinh cần.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, chúng Tăng hòa hợp,
cùng nhau hòa hợp, không tranh luận nhau, sống
thoải mái cùng chung một lời dạy. Này các Tỷ-kheo,
giữa chúng Tăng hòa hợp, không có mắng nhiếc lẫn
nhau, không có kết tội lẫn nhau, không có sự tẩn xuất
lẫn nhau. Ở đây, những ai không có tịnh tín, tìm được
tịnh tín, những ai có tịnh tín, được tăng trưởng nhiều
hơn. Này các Tỷ-kheo, đây là đúng thời thứ năm để
tinh cần.

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm đúng thời để tinh cần.

TỶ KHEO                                             2218

340 6 gốc rể đấu tranh - Kinh GỐC RỄ CỦA ĐẤU TRANH – Tăng III, 88

GỐC RỄ CỦA ĐẤU TRANH –Tăng III, 88

1. - Có sáu gốc rễ đấu tranh này, này các Tỷ-kheo.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo phẫn nộ và
hiềm hận.
Này các Tỷ-kheo, ở đây, vị Tỷ-kheo phẫn nộ, hiềm
hận. Này các Tỷ-kheo, ai phẫn nộ, hiềm hận, vị ấy
sống không cung kính, không tùy thuận bậc Đạo Sư,
sống không cung kính, không tùy thuận Pháp, sống
không cung kính, không tùy thuận Tăng, không
thành tựu đầy đủ các Học pháp.
- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống không cung kính,
không tùy thuận bậc Đạo Sư, không cung kính,
không tùy thuận Pháp, không cung kính, không
tùy thuận Tăng, không thành tựu đầy đủ các Học
pháp, vị ấy khởi lên tranh luận giữa chư Tăng.
- Tranh luận như vậy khiến nhiều người không
hạnh phúc, khiến nhiều người không an lạc, khiến
nhiều người không lợi ích, khiến chư Thiên và
loài Người không hạnh phúc và đau khổ.

TỶ KHEO                                         2219

 Này các Tỷ-kheo, nếu các Thầy thấy ác tránh căn
ấy giữa các Thầy hay ngoài các Thầy, này các Tỷ-
kheo, các Thầy phải cố gắng đoạn trừ ác tránh căn
ấy.
 Này các Tỷ-kheo, nếu các Thầy không thấy ác
tránh căn ấy giữa các Thầy hay ngoài các Thầy,
này các Tỷ-kheo, các Thầy hãy tác động đừng cho
ác tránh căn ấy có cơ hội làm hại trong tương lai.
Như vậy là đoạn tận ác tránh căn ấy. Như vậy là
ngăn chận nguy hại ác tránh căn ấy trong tương
lai.
3. Này các Tỷ-kheo, lại nữa, vị Tỷ-kheo giả dối và
não hại... tật đố và xan tham... lừa đảo và man trá...
ác dục và tà kiến... chấp trước sở kiến, kiên trì gìn
giữ, rất khó rời bỏ.
- Này các Hiền giả, Tỷ-kheo chấp trước sở kiến,
kiên trì gìn giữ rất khó rời bỏ, vị ấy sống không
cung kính, không tùy thuận bậc Đạo Sư, không
cung kính, không tùy thuận Pháp, không cung
kính, không tùy thuận Tăng, không thành tựu đầy
đủ các Học pháp. Này các Hiền giả, Tỷ-kheo
không cung kính, không tùy thuận bậc Đạo Sư...
Pháp... Tăng... không thành tựu đầy đủ các Học
pháp, vị ấy khởi lên tranh luận giữa chư Tăng.
- Tranh luận như vậy khiến nhiều người không
hạnh phúc, khiến nhiều người không an lạc, khiến

TỶ KHEO                                             2220

nhiều người không ích lợi, khiến chư Thiên và
loài Người không hạnh phúc và đau khổ.
- Này các Tỷ-kheo, nếu các Thầy thấy được ác
tránh căn ấy giữa các Thầy hay ngoài các Thầy,
các Thầy phải cố gắng đoạn trừ ác tránh căn ấy.
- Này các Tỷ-kheo, nếu các Thầy không thấy ác
tránh căn ấy giữa các Thầy hay ngoài các Thầy,
các Thầy hãy gìn giữ đừng cho ác tránh căn ấy có
cơ hội làm hại trong tương lai. Như vậy là sự đoạn
tận ác tránh căn ấy. Như vậy là ngăn chặn ngay
hại ác tránh căn ấy trong tương lai.
Này các Tỷ-kheo, đây là sáu tránh căn.

TỶ KHEO                                           2221

341 6 pháp khả niệm - Kinh LÀNG SAMA – 104 Trung III, 65

KINH LÀNG SAMA (Samagama suttam) – Bài kinh số 104 – Trung III, 65

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở giữa các vị Sakka (Thích Ca), tại Samagama (Xá-di thôn). Lúc bấy giờ, Nigantha Nataputta vừa mới tạ thế ở Pava. Sau khi vị này tạ thế, các vị Nigantha chia ra làm hai phái, chia rẽ nhau, tranh chấp nhau, tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí miệng lưỡi. "Ông không biết pháp luật này, ta biết pháp luật này. Sao Ông có thể biết pháp luật này? Ông theo tà hạnh, ta theo chánh hạnh. Lời nói ta tương ưng, lời nói Ông không tương ưng. Điều đáng nói trước Ông nói sau; điều đáng nói sau, Ông nói trước. Điều Ông quan niệm, trình bày đã bị đảo lộn. Quan điểm của Ông đã bị thách đố. Ông đã bị đánh bại. Hãy đi giải tỏa quan điểm của Ông. Hãy tự thoát khỏi bế tắc nếu Ông có thể làm được!" Hình như các đệ tử của

TỶ KHEO                                           2222

Nigantha Nataputta muốn tàn hại lẫn nhau. Chính
các đệ tử cư sĩ mặc đồ trắng của Nigantha Nataputta
cũng chán ngấy, cơ hiềm, và phản đối các Nigantha,
vì pháp luật của họ đã được trình bày, tuyên bố một
cách vụng về

TỶ KHEO                                          2223

– Thưa vâng, Tôn giả .

Sa di Cunda vâng lời Tôn giả Ananda. Rồi Tôn
giả Ananda cùng với Sa di Cunda đi đến yết kiến Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một
bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda
bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Sa di Cunda có nói: "Nigantha
Nataputta đã từ trần ở Pava. Sau khi vị này từ trần,
các vị Nigantha chia ra làm hai phái... tháp y chỉ đã
bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ". Bạch Thế Tôn, con
nghĩ như sau: "Sau khi Thế Tôn nhập diệt, chớ để
cho tranh luận khởi lên giữa Tăng chúng. Tranh luận
ấy đưa đến sự bất an cho đa số, bất hạnh cho đa số,
thất lợi cho đa số, bất an, đau khổ cho loài Trời, loài
người".

– Này Ananda, Ông nghĩ thế nào? Những pháp
Ta dạy cho các Ông với thượng trí, như Bốn niệm
xứ, Bốn chánh cần, Bốn như ý túc, Năm căn, Năm
lực, Bảy Bồ đề phần, Thánh đạo tám ngành. Ông
có thấy chăng, này Ananda, có hai Tỷ-kheo đối với
những pháp này tuyên bố sai khác nhau?

– Bạch Thế Tôn, những pháp Thế Tôn dạy cho con với thượng trí, như Bốn niệm xứ... (như trên)... Thánh đạo tám ngành, con không thấy cho đến hai

TỶ KHEO                                              2224

Tỷ-kheo đối với những pháp này tuyên bố sai khác
nhau. Bạch Thế Tôn, và những người nào sống y cứ
sùng kính Thế Tôn, những người ấy sau khi Thế Tôn
nhập diệt, có thể khởi lên những tranh luận giữa tăng
chúng, hoặc về Tăng thượng hoạt mạng, hoặc về
Tăng thượng (Patimokkha-Giới bổn). Tranh luận ấy
đem đến bất an cho đa số, bất hạnh cho đa số, bất an,
đau khổ cho loài Trời, loài Người.

– Là nhỏ nhặt này Ananda, là sự tranh luận ấy,
tức là (tranh luận) về Tăng thượng hoạt mạng hay
Tăng thượng giới bổn. Này Ananda, sự tranh luận
khởi lên giữa Tăng chúng về con đường (magga)
hay về đường hướng tu hành (patipada), sự tranh
luận ấy mới đưa đến bất an cho đa số, thất lợi cho đa
số, bất an, đau khổ cho loài Trời, loài Người.

 Này Ananda, có sáu căn bản tranh chấp này. Thế nào là sáu?

 Ở đây, Tỷ-kheo phẫn nộ, sân hận. Này Ananda,
vị Tỷ-kheo nào phẩn nộ, sân hận, vị ấy sống
không cung kính, không tôn trọng bậc Đạo sư,
sống không cung kính, không tôn trọng Pháp,
sống không cung kính, không tôn trọng Tăng
chúng, không viên mãn sự học tập. Này
Ananda, Tỷ-kheo nào sống không cung kính,

TỶ KHEO                                            2225

không tôn trọng bậc Đạo sư... (như trên)... sống
không cung kính, không tôn trọng Tăng chúng,
không viên mãn sự học tập, vị ấy khởi lên tranh
luận giữa Tăng chúng. Sự tranh luận nào đưa
đến bất an cho đa số, bất hạnh cho đa số, thất
lợi cho đa số, bất an, đau khổ cho loài Trời, loài
Người.
 Này Ananda nếu Ông thấy căn bản tranh
luận như vậy, giữa các Ông hay giữa các
người khác, ở đây, này Ananda, Ông phải
tinh tấn đoạn trừ ác căn bản tranh luận ấy.
 Này Ananda, nếu Ông không thấy căn bản
tranh luận như vậy, giữa các Ông hay giữa
các người khác; ở đây, này Ananda, Ông
phải theo một đường hướng để không có sự
tiếp tục diễn tiến đến tương lai về ác căn bản
tranh luận ấy. Có sự đoạn diệt ác căn bản
tranh luận ấy, như vậy mới không có sự tiếp
tục diễn tiến đến tương lai về ác căn bản
tranh luận ấy như vậy.
 Lại nữa này Ananda, vị Tỷ-kheo hiềm hận não
hại... (như trên)
 ... tật đố, xan tham... (như trên)
 ... gian manh, xảo trá... (như trên)
 ... ác dục tà kiến... (như trên)

TỶ KHEO                                             2226

 ... chấp thủ thế trí, cố chấp, khó thuyết phục.
Này Ananda, Tỷ-kheo nào chấp thủ thế trí, cố
chấp khó thuyết phục, vị ấy sống không cung
kính, không tôn trọng Bậc Đạo sư, không cung
kính, không tôn trọng Pháp, không cung kính,
không tôn trọng Tăng chúng, không viên mãn
sự học tập. Này Ananda, vị Tỷ-kheo nào sống
không cung kính, không tôn trọng bậc Đạo sư...
(như trên)... sống không cung kính, không tôn
trọng Tăng chúng, không viên mãn sự học tập,
vị ấy khởi lên sự tranh luận giữa Tăng chúng.
Sự tranh luận nào đưa đến bất an cho đa số, bất
hạnh cho đa số, thất lợi cho đa số, bất an, đau
khổ cho loài Trời, loài Người, này Ananda, nếu
Ông thấy căn bản tranh luận như vậy, giữa các
Ông hay giữa các người khác, ở đây, này
Ananda, Ông phải tinh tấn đoạn trừ ác căn bản
tranh luận ấy. Này Ananda, nếu Ông không
thấy căn bản tranh luận như vậy, giữa các Ông
hay giữa người khác, ở đây, này Ananda, Ông
phải theo một đường hướng để không có sự tiếp
tục diễn tiến đến tương lai về ác căn bản tranh
luận ấy. Có sự đoạn diệt ác căn bản tranh luận
ấy, như vậy mới không có sự tiếp tục diễn tiến
đến tương lai về ác căn bản tranh luận như vậy.
Những pháp này, này Ananda, là sáu căn bản
tranh chấp.

TỶ KHEO                                         2227

 Này Ananda, có bốn tránh sự này. Thế nào là bốn?

 Tránh sự khởi lên do tranh luận,
 Tránh sự khởi lên do chỉ trích,
 Tránh sự khởi lên do phạm giới tội,
 Tránh sự khởi lên do trách nhiệm
(kiccadhikaranam: hành tránh sự). Những pháp
này, này Ananda, là bốn tránh sự.

 Nhưng này Ananda, có bảy diệt tránh pháp này để giải quyết diệt trừ các tránh pháp thỉnh thoảng khởi lên:

 Phán quyết với sự hiện diện cần được ban cho
(sammukhavinayo databbo: ưng dữ hiện tiền
tỳ- ni),
 Phán quyết ức niệm cần được ban cho
(sativinayadatabbo: ưng dữ ức niệm tỳ-ni),
 Phán quyết bất si cần được ban cho
(amulhavinayo databbo: ưng dữ bất si tỳ-ni),
 Quyết định tùy theo thú nhận (patinnaya
karetabbam),
 Quyết định đa số (yebhuyassika: đa nhân mích
tội),

TỶ KHEO                                        2228

 Quyết định tùy theo giới tội người phạm (tassa
papiyyasika),
 Trải cỏ che lấp (tinavattharako: như thảo phú
địa).

Này Ananda, thế nào là phán quyết với sự hiện
diện cần được ban cho? Ở đây, này Ananda, các Tỷ-
kheo tranh chấp nhau: "Đây là pháp, hay đây là phi
pháp, hay đây là luật, hay đây là phi luật". Này
Ananda, tất cả các Tỷ-kheo ấy phải tập hợp hòa hợp
với nhau, sau khi tập hợp, pháp quy chế
(dhammanetti) phải được thảo luận, phân tích. Sau
khi pháp quy chế được thảo luận, phân tích, ở đây,
làm thế nào để đồng nhất đạt được, như vậy, tránh sự
phải được giải quyết. Như vậy, này Ananda, là phán
quyết với sự hiện diện; và như vậy, ở đây là sự giải
quyết một số tránh sự tức là dùng phán quyết với sự
hiện diện.

Và này Ananda, thế nào là quyết định đa số (yebbuyyasika)? Này Ananda, nếu các Tỷ-kheo kia không có thể giải quyết tránh sự ấy tại trú xứ ấy, thời này Ananda, các vị Tỷ-kheo kia cần phải đi đến chỗ trú xứ có nhiều Tỷ-kheo hơn, tại đấy tất cả các Tỷ- kheo phải hòa đồng tập hợp lại; sau khi tập hợp, pháp quy chế (dhammanetti) phải được thảo luận, phân tích. Sau khi pháp quy chế được thảo luận, phân tích,

TỶ KHEO                                              2229

ở đây làm thế nào, để đồng nhất đạt được như vậy
tránh sự phải được giải quyết. Như vậy, này Ananda,
là sự giải quyết một số tránh sự tức là dùng sự quyết
định đa số.

Và này Ananda, thế nào phán quyết ức niệm? Ở
đây, này Ananda, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo
về một trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần
Ba-la-di, nói rằng: "Tôn giả có nhớ Tôn giả đã phạm
trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di, hoặc gần
Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi
không nhớ tôi đã phạm trọng tội như vậy, hoặc Ba-
la-di, hoặc gần Ba-la-di". Như vậy, này Ananda, một
phán quyết ức niệm cần phải cho Tỷ-kheo ấy. Như
vậy, này Ananda, là phán quyết ức niệm. Như vậy, ở
đây là sự giải quyết một số tránh sự tức là nhờ phán
quyết ức niệm.

Và này Ananda, thế nào là phán quyết bất si? Ở đây, này Ananda, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo về một trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di nói rằng: "Tôn giả có nhớ Tôn giả đã phạm trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi không nhớ tôi đã phạm trọng tội như vậy, hoặc Ba- la-di, hoặc gần Ba-la-di". Tỷ-kheo ấy bị (các vị Tỷ- kheo kia) dồn ép phải thú nhận: "Tôn giả hãy biết

TỶ KHEO                                            2230

cho rõ ràng, nếu Tôn giả có nhớ có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di". Tỷ- kheo ấy trả lời như sau: "Này Chư Hiền, tôi đã bị cuồng si, tâm trí tôi điên đảo; do tôi cuồng si như vậy, nhiều việc đã được tôi làm, tôi nói không xứng Sa-môn hạnh. Vì bị cuồng si, tôi không nhớ đã làm như vậy". Này Ananda, phán quyết bất si cần phải cho Tỷ-kheo ấy. Như vậy, này Ananda, là pháp quyết bất si. Và như vậy, ở đây là sự giải quyết một số tránh pháp, tức là nhờ phán quyết bất si.

Và này Ananda, thế nào là quyết định tùy theo
thú nhận? Ở đây, này Ananda, bị buộc tội hay không
bị buộc tội, Tỷ-kheo nhớ một giới tội, tỏ lộ, trình bày.
Tỷ-kheo ấy phải đến một Tỷ-kheo lớn tuổi hơn, đắp
y phía một bên vai, đảnh lễ chân vị ấy, ngồi gối hai
chân, chấp tay và nói như sau: "Bạch Tôn giả, tôi có
phạm giới tội tên như thế này, nay xin sám hối". Tỷ-
kheo kia nói như sau: "Ông có thấy chăng?"- "Tôi có
thấy" – "Ông có gìn giữ trong tương lai không?" –
"Tôi sẽ gìn giữ". Như vậy, này Ananda, là quyết định
tùy theo thú nhận, như vậy, ở đây là sự giải quyết
một số tránh sự tức là nhờ quyết định tùy theo thú
nhận.

Và này Ananda, thế nào là quyết định tùy theo giới tội người phạm? Ở đây, này Ananda, các Tỷ-

TỶ KHEO                                               2231

kheo buộc tội một Tỷ-kheo về một trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di, nói rằng: "Tôn giả có nhớ Tôn giả đã phạm trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi không nhớ tôi đã phạm trọng tội như vậy, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di". Tỷ-kheo ấy bị (các Tỷ-kheo kia) dồn ép phải tỏ lộ ra: "Tôn giả hãy biết cho rõ ràng, nếu Tôn giả có nhớ có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di?" Tỷ-kheo ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi không có nhớ tôi có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di. Chư Hiền, tôi nhớ tôi có phạm khinh tội như thế này". Tỷ-kheo ấy bị (các Tỷ- kheo kia) dồn ép phải tỏ lộ: "Tôn giả hãy biết cho rõ ràng, nếu Tôn giả nhớ có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di hoặc gần Ba-la-di?". Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, dầu không ai hỏi tôi, tôi sẽ thú nhận có phạm khinh tội như thế này, làm sao tôi có thể, khi có người hỏi tôi, lại không thú nhận có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba la di, hoặc gần Ba-la- di?" Vị kia nói như sau: "Này Hiền giả, dầu Ông có phạm khinh tội này, nếu không hỏi, Ông sẽ không thú nhận, làm sao khi đã phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di, nếu có hỏi, Ông lại có thể thú nhận? Tôn giả hãy biết rõ ràng, nếu Tôn giả nhớ có phạm trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di. hoặc gần Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau:

TỶ KHEO                                            2232

"Chư Hiền, tôi nhớ, tôi có phạm trọng tội như thế
này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di. Điều tôi đã nói
như vậy, là nói chơi, điều tôi đã nói như vậy là để
cười (rava?) Tôi không có nhớ tôi đã phạm trọng tội
như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di". Như
vậy, này Ananda, là quyết định tùy theo giới tội
người phạm. Và như vậy, ở đây là sự giải quyết một
số tránh tội, tức là nhờ quyết định tùy theo giới tội
người phạm.

Và này Ananda, thế nào là trải cỏ che lấp? Ở đây, này Ananda, một số Tỷ-kheo sống tranh chấp, tranh cãi, tranh luận với nhau, có nhiều việc đã làm, đã nói không xứng Sa-môn hạnh. Tất cả các Tỷ-kheo ấy phải tập hợp hòa đồng với nhau. Sau khi tập hợp, một Tỷ-kheo thông minh có kinh nghiệm hơn của một phe nhóm Tỷ-kheo, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y về phía một bên vai, chắp tay, bạch Tăng chúng, nói rằng: "Chư Tôn giả, Tăng chúng hãy nghe tôi. Khi chúng tôi sống tranh chấp, tranh cãi, tranh luận với nhau, nhiều việc đã làm, đã nói không xứng Sa-môn hạnh. Nếu Tăng chúng xem là phải thời, tôi xin tỏ lộ bất cứ giới tội nào của các Tôn giả này và bất cứ giới tội nào của tôi. Vì lợi ích cho chư Tôn giả và cũng vì lợi ích cho tự thân, tôi xin tỏ lộ giữa Tăng chúng, như lấy cỏ trải ra, trừ các trọng tội, trừ tội liện hệ đến cư sĩ". Rồi một vị Tỷ-kheo thông minh kinh nghiệm của

TỶ KHEO                                                2233

nhóm Tỷ-kheo khác, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y về
phía một bên vai, chấp tay bạch Tăng chúng, nói
rằng: "Chư Tôn giả, Tăng chúng hãy nghe tôi. Khi
chúng tôi sống tranh chấp, tranh cãi, tranh luận với
nhau... (như trên)... trừ các tội liên hệ đến cư sĩ" Như
vậy, này Ananda, là trải cỏ che lấp, và như vậy, ở
đây là sự giải quyết một số tránh pháp, tức là nhờ trải
cỏ che lấp.

 Này Ananda, có sáu khả niệm pháp này, tác
thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa đến đoàn tụ,
không tranh luận, hòa hợp, đồng nhất. Thế nào là
sáu?

 Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo an trú từ thân
nghiệp, đối với các vị đồng Phạm hạnh, chỗ
đông người và chỗ vắng người. Khả niệm pháp
này, tác thành khả ái, tác thành tôn kính đưa
đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa hợp, đồng
nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo an trú từ khẩu
nghiệp... (như trên)... đồng nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo an trú từ ý
nghiệp đối với các vị đồng Phạm hạnh, chỗ
đông người và chỗ vắng người. Khả niệm pháp
này tác thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa

TỶ KHEO                                               2234

đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa hợp, đồng
nhất".
 Và lại nữa, này Ananda, với mọi sở đắc như
pháp, mọi lợi dưỡng đúng pháp cho đến những
thọ lãnh trong bình bát, Tỷ-kheo là vị san sẻ
các lợi dưỡng như vậy, là vị thọ hưởng chúng
cùng với các vị đồng Phạm hạnh có giới đức.
Khả niệm pháp này cũng tác thành khả ái, tác
thành tôn kính, đưa đến đoàn tụ, không tranh
luận, hòa hợp, đồng nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, đối với mọi giới luật
nào, không sứt mẻ, không tỳ, không vết, không
ô uế, giải thoát, được người trí tán thán, không
chấp thủ, đưa đến Thiền định, Tỷ-kheo sống
thành tựu những giới luật như vậy cùng với các
vị đồng Phạm hạnh giữa chỗ đông người và tại
chỗ vắng người. Khả niệm pháp này cũng tác
thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa đến đoàn
tụ, không tranh luận, hòa hợp, đồng nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, đối với mọi tri kiến
thánh thiện, đưa đến xuất ly, dẫn đến sự chơn
chánh, đoạn diệt khổ đau cho những ai thực
hành theo, Tỷ-kheo sống thành tựu những tri
kiến như vậy cùng với các vị đồng Phạm hạnh
trước chỗ đông người và tại chỗ vắng người.
Khả niệm pháp này cũng tác thành khả ái, tác

TỶ KHEO                                          2235

thành tôn kính đưa đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa đồng, đồng nhất.

Này Ananda sáu pháp khả niệm này tác thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa đồng, đồng nhất.

Này Ananda, nếu Ông thọ trì và thực hành sáu
pháp khả niệm này, thời này Ananda, Ông thấy có
những cách nói nào, hoặc tế hoặc thô, khiến Ông
không có thể kham nhẫn?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Do vậy, này Ananda, hãy thọ trì và thực hành sáu pháp khả niệm này, như vậy sẽ đưa đến cho Ông an lạc và hạnh phúc lâu dài.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                          2236

342 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh CÔNG VIỆC – Tăng III, 307

CÔNG VIỆC –Tăng III, 307

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy pháp không làm suy giảm này. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy pháp không làm suy giảm?

1. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
ưa thích làm thế sự, không hoan hỷ làm thế sự,
không đam mê làm thế sự, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh, không
bị suy giảm.
2. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
ưa thích phiếm luận, không hoan hỷ phiếm
luận, không đam mê phiếm luận, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh,
không bị suy giảm.
3. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
ưa thích ngủ nghỉ, không hoan hỷ ngủ nghỉ,
không đam mê ngủ nghỉ, thời này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                          2237

chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh, không bị suy
giảm.
4. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
ưa thích quần tụ, không hoan hỷ quần tụ, không
đam mê quần tụ, thời này các Tỷ-kheo, chúng
Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.
5. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
có ác dục vọng, không bị chi phối bở các dục
vọng, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được lớn mạnh, không bị suy giảm.
6. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
bè bạn ác dục vọng, không thân tín ác dục
vọng, không cộng hành với các dục vọng, thời
này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn
mạnh, không bị suy giảm.
7. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
dừng ở nửa chừng giữa sự đạt đến những quả
vị thấp kém và những quả vị thù thắng, thời này
các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh,
không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp không làm suy
giảm này được duy trì giữa các Tỷ-kheo, khi nào các
Tỷ-kheo được dạy bảy pháp không làm suy giảm
này, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                           2238

TỶ KHEO   2239

343 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh TIN TƯỞNG – Tăng III, 309

TIN TƯỞNG –Tăng III, 309

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy pháp không bị suy giảm, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. - Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy pháp không bị suy giảm?

Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo có tín tâm, có tàm, có quý, có nghe nhiều, có tinh tấn, có chánh niệm, có trí tuệ, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ- kheo sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp không làm suy
giảm này được duy trì giữa các Tỷ-kheo, khi nào các
Tỷ-kheo được dạy bảy pháp không làm suy giảm
này, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                           2240

344 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh TƯỞNG – Tăng III, 311

TƯỞNG –Tăng III, 311

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy pháp không bị suy giảm, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy pháp không làm suy giảm?

Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tu tập:

- Tu tập vô thường tưởng,
- Tu tập vô ngã tưởng,
- Tu tập bất tịnh tưởng,
- Tu tập nguy hại tưởng,
- Tu tập đoạn diệt tưởng,
- Tu tập vô tham tưởng,
- Tu tập diệt tưởng.

TỶ KHEO                                          2241

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp không làm suy
giảm này được duy trì giữa các Tỷ-kheo, khi nào các
Tỷ-kheo được dạy bảy pháp không làm suy giảm
này, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                          2242

345 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh VỊ TỶ KHEO – Tăng III, 305

VỊ TỶ KHEO –Tăng III, 305

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Vương Xá, tại núi Linh Thứu (Gijjhakùta). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Có bảy pháp không bị suy giảm, này các Tỷ-kheo. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng:

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. - Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy pháp không bị suy giảm?

1. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với
nhau, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được lớn mạnh, không bị suy giảm.
2. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ họp
trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn
kết, và làm việc Tăng sự trong niệm đoàn kết,

TỶ KHEO                                          2243

thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.
3. Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo không
ban hành những luật lệ không được ban hành,
không hủy bỏ những luật lệ đã được ban hành,
sống đúng với những học giới được ban hành,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                       2244

thiện chí chưa đến muốn đến ở, và các bạn
đồng tu thiện chí đã đến ở được sống an lạc,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp không làm suy
giảm này được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào
các Tỷ-kheo được dạy bảy pháp không làm suy giảm
này, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                         2245

346 7 pháp làm lớn mạnh Tăng đoàn - Kinh GIÁC CHI – Tăng III, 310

GIÁC CHI –Tăng III, 310

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy pháp không bị suy giảm, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy pháp không làm suy giảm?

Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tu tập
niệm giác chi, tu tập trạch pháp giác chi, tu tập tinh
tấn giác chi, tu tập hỷ giác chi, tu tập khinh an giác
chi, tu tập định giác chi, tu tập xả giác chi, thời này
các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh,
không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp không làm suy
giảm này được duy trì giữa các Tỷ-kheo, khi nào các
Tỷ-kheo được dạy bảy pháp không làm suy giảm
này, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                              2246

TƯỞNG –Tăng III, 311

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy pháp không bị suy giảm, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy pháp không làm suy giảm?

Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tu tập:

- Tu tập vô thường tưởng,
- Tu tập vô ngã tưởng,
- Tu tập bất tịnh tưởng,
- Tu tập nguy hại tưởng,
- Tu tập đoạn diệt tưởng,
- Tu tập vô tham tưởng,
- Tu tập diệt tưởng.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp không làm suy giảm này được duy trì giữa các Tỷ-kheo, khi nào các Tỷ-kheo được dạy bảy pháp không làm suy giảm

TỶ KHEO                                          2247

này, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.

TỶ KHEO                                       2248

347 7 pháp làm đất nước hùng mạnh - Kinh TẠI SÀRANDADA – Tăng III, 296

TẠI SÀRANDADA –Tăng III, 296

1. Như vậy, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Vajjì, tại
điện thờ Sàrandada. Bấy giờ có nhiều người Licchavì
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với các người
Licchavì đang ngồi một bên:

- Này các Licchavì, Ta sẽ giảng cho các Ông bảy pháp không làm cho suy giảm. Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các người Licchavì ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. - Và này các Licchavì, thế nào là bảy pháp không làm cho suy giảm?

1. Này các Licchavì, khi nào dân Vajjì thường hay tụ họp, và tụ họp đông đảo với nhau, thời

TỶ KHEO                                          2249

này các Licchavì, dân Vajjì sẽ được lớn mạnh,
không bị suy giảm.
2. Này các Licchavì, khi nào dân Vajjì tụ họp
trong niệm đoàn kết, và làm việc trong niệm
đoàn kết, này các Licchavì, dân Vajjì được lớn
mạnh , không bị suy giảm.
3. Này các Licchavì, khi nào dân chúng Vajjì
không ban hành những luật lệ không được ban
hành, không huỷ bỏ những luật lệ đã được ban
hành, sống đúng với truyền thống của dân Vajjì
như đã ban hành thuở xưa, thời này các
Licchavì dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị
suy giảm.
4. Này các Licchavì, khi nào dân chúng Vajjì tôn
sùng, kính trọng, đảnh lễ, cùng dường vác bậc
trưởng lão Vajjì và nghe theo lời dạy của
những vị này, thời dân Vajjì sẽ được lớn mạnh,
không bị suy giảm.
5. Này các Licchavì, khi nào dân Vajjì không bắt
cóc và cưỡng ép những phụ nữ, thiếu nữ Vajjì
phải sống với mình, thời này các Licchavì, dân
Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.
6. Này các Licchavì, khi nào dân chúng Vajjì tôn
sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự
miếu của Vajjì ở tỉnh thành và ngoài tỉnh thành,
không bỏ phế các cúng lễ đã cúng từ trước đúng

TỶ KHEO                                           2250

với quy pháp, thời này các Licchavì, dân Vajjì
sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.
7. Này các Licchavì, khi nào dân Vajjì bảo hộ,
che chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở
tại Vajjì, khi các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến
trong xứ, và những vị A-la –hán đã đến được
sống an lạc, thời này các Licchavì, dân Vajjì sẽ
được lớn mạnh, không bị suy giảm.

Và này các Licchavì, cho đến khi nào bảy pháp
không làm suy giảm này được tồn tại giữa dân Vajjì,
khi nào dân chúng Vajjì sẽ được thấy giữa bảy pháp
không làm suy giảm này, thời này các Licchavì, dân
Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.

VASSAKÀRA –Tăng III, 298

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), trên
núi Gijjhakùta (Linh Thứu). Lúc bấy giờ, Ajàtasattu,
con bà Videhi vua nước Magadha muốn chinh phạt
dân chúng Vajjì. Vua nói như sau:

- Ta quyết chinh phạt dân Vajjì này, dầu họ có uy quyền, có hùng mạnh. Ta quyết làm cỏ dân Vajjì. Ta

TỶ KHEO                                            2251

sẽ tiêu diệt dân Vajjì. Ta sẽ làm cho dân Vajjì bị hoại vong.

Rồi Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha nói với Bà-la-môn Vassakàra, đại thần nước Magadha:

- Này Bà-la-môn, hãy đi đến Thế Tôn, và nhân danh
ta cúi đầu đảnh lễ chân Ngài, vấn an Ngài có ít bệnh,
ít não, khinh an, khỏe mạnh, lạc trú: "Bạch Thế Tôn,
Ajàtasattu con bà Videhi, vua nước Magadha cúi đầu
đảnh lễ chân Thế Tôn, vấn an Ngài ít bệnh, ít não,
khinh an, lạc trú". Và khanh bạch tiếp: "Bạch Thế
Tôn, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha
muốn chinh phạt dân Vajjì. Vua tự nói: "Ta quyết
chinh phạt dân Vajjì này, dầu họ có uy quyền, có
hùng mạnh. Ta quyết làm cỏ dân Vajjì bị hoại vong".
Thế Tôn trả lời khanh thế nào, hãy ghi nhớ kỹ và nói
lại ta biết. Các bậc Như Lai không bao giờ nói không
như thật.

- Tâu Đại vương, xin vâng.

Bà-la-môn Vassakàra, đại thần nước Magadha vâng theo lời dạy của Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước Magadha, cho thắng những cỗ xe thù thắng, tự mình cỡi lên một chiếc, cùng với các cỗ xe ấy đi ra khỏi Vương Xá, đến tại núi Linh Thứu, đi xe đến chỗ còn

TỶ KHEO                                              2252

dùng xe được, rồi xuống xe đi bộ đến chỗ Thế Tôn;
sau khi đến, liền nói với Thế Tôn những lời chào đón
hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi
xuống một bên, Bà-la-môn Vassakàra, đại thần nước
Magadha bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, Ajàtasattu, con bà Videhi,
vua nước Magadha cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả
Gotama, vấn an Ngài có ít bệnh, ít não, khinh an, lạc
trú. Thưa Tôn giả Gotama, Ajàtasattu, con bà Videhi,
vua nước Magadha muốn chinh phạt dân xứ Vajjì,
vua tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân Vajjì này, dù họ
có uy quyền, có hùng mạnh. Ta quyết làm cỏ dân
Vajjì. Ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì. Ta sẽ làm cho dân
Vajjì bị hoại vong".

2. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ànanda đứng quạt phía sau lưng Thế Tôn. Thế Tôn nói với Tôn giả Ànanda:

- Này Ànanda, Thầy có nghe dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau.

TỶ KHEO                                            2253

- Này Ànanda, khi nào dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau, thời này Ànanda , dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy giảm.

Này Ànanda, Thầy có biết dân Vajjì tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm việc trong niệm đoàn kết không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân chúng Vajjì tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết và làm việc trong niệm đoàn kết.

- Này Ànanda, khi nào dân Vajjì tụ họp trong niệm
đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết và làm việc
trong niệm đoàn kết, thời này Ànanda, dân Vajjì sẽ
được lớn mạnh, không bị suy giảm.

Này Ànanda, Thầy có nghe dân Vajjì không ban
hành những luật lệ không được ban hành, không hủy
bỏ những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thời xưa
không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì không ban
hành những luật lệ không được ban hành, không hủy
bỏ những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì thuở xưa.

TỶ KHEO                                           2254

- Này Ànanda, khi nào dân Vajjì không ban hành
những luật lệ không được ban hành, không hủy bỏ
những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thuở
xưa, thời này Ànanda, dân Vajjì sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

Này Ànanda, Thầy có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì, và nghe theo lời dạy của những vị này không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì, và nghe theo lời dạy của những vị này.

- Này Ànanda, khi nào dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì,
và nghe theo lời dạy của những vị này, thời dân Vajjì
sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này Ànanda, Thầy có nghe dân Vajjì không bắt cóc và cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì không có bắt cóc và cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình.

TỶ KHEO                                            2255

- Này Ànanda, khi nào có bắt cóc và cưỡng ép những
phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình, thời
này Ànanda, dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị
suy giảm.

Này Ànanda Thầy có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp.

- Này Ànanda, khi nào dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp, thời này Ànanda, dân Vajjì sẽ được lớn
mạnh, không bị suy giảm.

Này Ànanda Thầy có nghe dân Vajjì bảo hộ, che chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì, khiến các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ, và những vị A-la-hán đã đến được sống an lạc không?

TỶ KHEO                                           2256

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì bảo hộ, che
chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì,
khiến các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ, và
những vị A-la-hán đã đến được sống an lạc.

- Này Ànanda, khi nào dân Vajjì bảo hộ, che chở,
ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì, khiến
các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ, và những
vị A-la-hán đã đến được sống an lạc, thời này
Ànanda, dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị suy
giảm.

3. Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Vassakàra đại thần nước Magadha:

- Này Bà-la-môn, một thời, Ta sống ở Vesàli, tại tự miến Sàrandada, Ta dạy cho dân Vajjì bảy pháp không bị suy giảm này.

Này Bà-la-môn, khi nào bảy pháp không bị suy giảm,
được duy trì giữa dân Vajjì, khi nào dân Vajjì được
giảng dạy bảy pháp không bị suy giảm này, thời này
Bà-la-môn, dân Vajjì sẽ được lớn mạnh, không bị
suy giảm.

4. Khi được nói vậy, Bà-la-môn Vassakàra, vị đại thần nước Magadha bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                          2257

- Thưa Tôn giả Gotama, nếu dân Vajjì chỉ hội đủ một
pháp không bị suy giảm này, thời dân Vajjì nhất định
được lớn mạnh, không bị suy giảm, huống nữa là đủ
các bảy pháp không bị suy giảm. Thưa Tôn giả
Gotama, Ajàtasattu, con bà Videhi, vua nước
Magadha không thể đánh bại dân Vajjì ở chiến trận,
trừ phi dùng ngoại giao hay kế ly gián. Thưa Tôn giả
Gotama, nay chúng con phải đi, chúng con có nhiều
việc và có nhiều bổn phận.

- Này Bà-la-môn, hãy làm những gì Ông nghĩ là hợp thời.

Rồi Bà-la-môn Vassakàra, vị đại thần nước Magadha hoan hỷ tán thán lời dạy của Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

TỶ KHEO                                           2258

348 8 hạng Tỷ kheo đối với lợi dưỡng - Kinh DỤC – Tăng IV, 27

DỤC – Tăng IV,27

1. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo: "Này các Hiền giả Tỷ-kheo".

- Thưa Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

2. - Này các Hiền giả, có tám hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là tám?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi sống nhàn tịnh, không có tinh tấn khởi lên ước muốn có lợi dưỡng. Vị ấy hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để được lợi dưỡng. Dầu cho vị ấy hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để được lợi dưỡng, nhưng lợi dưỡng không đến. Do không được lợi dưỡng, vị ấy sầu muộn, than van, khóc lóc, đập ngực, rơi vào bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, vị ấy được gọi là Tỷ-kheo sống
ham muốn lợi dưỡng, hăng hái, phấn chấn, tinh tấn
để được lợi dưỡng; không được lợi dưỡng, vị ấy sầu
muộn, than khóc, bỏ rơi diệu pháp.

TỶ KHEO                                           2259

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo trong khi
sống nhàn tịnh, không có tinh tấn, khởi lên ước muốn
có lợi dưỡng. Vị ấy hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để
được lợi dưỡng. Do hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để
được lợi dưỡng, lợi dưỡng khởi lên. Với lợi dưỡng
ấy, vị ấy đắm say, phóng dật, rơi vào tình trạng đắm
say, phóng dật. Đây gọi là Tỷ-kheo sống ham muốn
lợi dưỡng, hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để được lợi
dưỡng; được lợi dưỡng, trở thành đắm say, phóng
dật và bỏ rơi diệu pháp.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo trong khi sống nhàn tịnh không có tinh tấn, khởi lên ước muốn có lợi dưỡng. Vị ấy không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng. Do vị ấy không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn, lợi dưỡng không khởi lên. Vị ấy do không được lợi dưỡng, nên sầu muộn, than van, khóc lóc, đập ngực, rơi và bất tỉnh. Đây gọi là Tỷ-kheo sống ham muốn lợi dưỡng, không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng; không được lợi dưỡng, nên sầu muộn, than van và bỏ rơi diệu pháp.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo trong khi sống nhàn tịnh, không có tinh tấn, khởi lên ước muốn có lợi dưỡng. Vị ấy không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng. Dầu vị ấy

TỶ KHEO                                           2260

không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để
được lợi dưỡng, lợi dưỡng khởi lên. Với lợi dưỡng
ấy, vị ấy đắm say phóng dật, rơi vào trạng thái đắm
say, phóng dật. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
sống ham muốn lợi dưỡng, không hăng hái, không
phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng; được
lợi dưỡng, bị đắm say, bị phóng dật và bỏ rơi diệu
pháp.

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo trong khi
sống nhàn tịnh, không có tinh tấn, khởi lên ước muốn
có lợi dưỡng. Vị ấy hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để
được lợi dưỡng. Dầu cho vị ấy hăng hái, phấn chấn,
tinh tấn để được lợi dưỡng, lợi dưỡng không khởi
lên. Vị ấy, do không được lợi dưỡng, không sầu
muộn, không than van, không khóc lóc, không đập
ngực, không rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là Tỷ-kheo, sống ham muốn lợi dưỡng, hăng hái,
phấn chấn, tinh tấn để được lợi dưỡng; không được
lợi dưỡng, không sầu muộn, không than van, và
không bỏ rơi diệu pháp.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo trong khi sống nhàn tịnh, không có tinh tấn, khởi lên ước muốn có lợi dưỡng, vị ấy hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để được lợi dưỡng. Do vị ấy hăng hái, phấn chấn, tinh tấn để được lợi dưỡng, lợi dưỡng khởi lên. Với lợi

TỶ KHEO                                           2261

dưỡng ấy, vị ấy không đắm say, không phóng dật, vị
ấy không có rơi vào đắm say. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là Tỷ-kheo sống ham muốn lợi dưỡng, hăng hái,
phấn chấn, tinh tấn để được lợi dưỡng; được lợi
dưỡng, không đắm say, không phóng dật, không bỏ
rơi diệu pháp.

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, trong khi sống nhàn tịnh,
không có tinh tấn, khởi lên ước muốn có lợi dưỡng.
Vị ấy không hắng hái, không phấn chấn, không tinh
tấn để được lợi dưỡng, lợi dưỡng không khởi lên. Vị
ấy không được lợi dưỡng, không sầu muộn, không
than van, không khóc lóc, không đập ngực, không rơi
vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
sống ước muốn lợi dưỡng, không hăng hái, không
phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng; không
được lợi dưỡng, không sầu muộn, không than van,
không bỏ rơi diệu pháp.

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo trong khi sống nhàn tịnh, không có tinh tấn, khởi lên ước muốn có lợi dưỡng. Vị ấy không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng. Dầu cho vị ấy không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để được lợi dưỡng, lợi dưỡng khởi lên. Vị ấy, với lợi dưỡng ấy, không đắm say, không phóng dật, không rơi vào trạng thái đắm say phóng dật. Này các Tỷ-

TỶ KHEO                                            2262

kheo, đây gọi là Tỷ-kheo sống ham muốn lợi dưỡng,
không hăng hái, không phấn chấn, không tinh tấn để
được lợi dưỡng; được lợi dưỡng, không đắm say,
không phóng dật, không bỏ rơi diệu pháp.

Này các Tỷ-kheo, có tám hạng người này sống có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                         2263

349 8 tánh xấu khi bị buộc tội - Kinh NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC – Tăng III, 546

NGỰA CHƯA ĐIỀU PHỤC –Tăng III, 546

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về tám loại ngựa chưa điều phục, tám tánh xấu của con ngựa, tám hạng người chưa điều phục, tám tánh xấu của con người. Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, thế nào là tám loại ngựa chưa được điều phục? Thế nào là tám tánh xấu của ngựa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa được điều
phục, khi bảo đi, bị gậy thúc, bị người đánh xe la và
thúc đẩy, nó đi lùi, và với lưng, làm chiếc xe chạy
vòng lại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ nhất của con ngựa.

TỶ KHEO                                            2264

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi đã đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, nó nhảy lùi, đạp vào thành xe, làm gãy
gọng xe. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ hai của con ngựa.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, rút bắp vế ra khỏi gọng xe và dẫm nát
gọng xe. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa
chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh
xấu thứ ba của con ngựa.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, liền đi con đường xấu và làm cho xe bị
lạc hướng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại
ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là
tánh xấu thứ bốn của con ngựa.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người đánh xe la, nó trườn đứng phía chân trước và đạp lên không trung với chân trước. Như vậy, này các Tỷ- kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ năm của con ngựa.

TỶ KHEO                                           2265

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, không để ý đến người đánh xe la, không
để ý đến cây gậy thúc ngựa, lấy răng nghiền hàm
thiết (khớp ngựa) ngựa và đi chỗ nào nó muốn. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được
điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ sáu
của con ngựa.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người đánh xe la, không đi tới, không đi lui, đứng lại tại chỗ như một cột trụ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ bảy của con ngựa.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có loại ngựa chưa
được điều phục, khi bảo đi, bị gậy thúc hay bị người
đánh xe la, liền tréo hai chân trước, tréo lại hai chân
sau, và quỵ xuống bốn chân tại đấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, đây là loại ngựa chưa được điều phục.
Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tám của con
ngựa.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám loại ngựa chưa được điều phục và tám tánh xấu của con ngựa.

TỶ KHEO                                              2266

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tám hạng người chưa được điều phục và tám tánh xấu của con người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một
Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc
tội, tránh né (vấn đề) như là không nhớ, nói rằng:
"Tôi không nhớ, tôi không nhớ ". Ví như, này các Tỷ-
kheo, con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi,
bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, nó đi lùi với cái
lưng làm cho cái xe chạy vòng lại. Này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ nhất của
con người.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, phát ra lời chất vấn Tỷ-kheo buộc tội: "Thầy lấy quyền gì mà nói, này kẻ ngu si không thông minh? Tại sao Thầy nghĩ rằng Thầy phải nói? " Ví như, này các Tỷ-kheo, con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, nó nhảy lùi lại, đạp vào thành xe, làm gãy gọng xe. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng

TỶ KHEO                                              2267

người chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu hai của con người.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, liền cật nạn Tỷ-kheo buộc tội: "Thầy cũng
phạm tội tên là như vậy. Vậy Thầy hãy phát lộ
trước". Này các Tỷ kheo,ví như con ngựa chưa được
điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người
đánh xe la, rút bắp vế ra khỏi xe và dẫm nát gọng xe.
Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như
ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng
người chưa được điều phục. Này các Tỷ-kheo, đây
là tánh xấu ba của con người.

13. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, liền tránh né vấn đề với một vấn đề khác,
hướng dẫn câu chuyện ra ngoài và biểu lộ phẫn nộ,
sân hận, bất mãn. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa
chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay
bị người đánh xe la, liền đi vào con đường xấu và
làm cho xe bị lạc hướng. Này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tư của
con người.

TỶ KHEO                                            2268

14. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, liền nói ba hoa, khua tay múa chân. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, liền trườn đứng phía thân trước và đạp lên không với chân trước. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ năm của con người.

15. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, không để ý đến chúng Tăng, không để ý đến các Tỷ-kheo buộc tội, vị ấy đi chỗ nào vị ấy muốn. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, không để ý đến người đánh xe, không để ý đến cây roi, lấy răng nghiến hàm thiết ngựa, và đi chỗ nào nó muốn. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ sáu của con người.

16. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, liền nói: "Tôi không có phạm tội, tôi không

TỶ KHEO                                            2269

có phạm tội" và vị ấy làm chúng Tăng bực mình với sự im lặng. Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh xe la, không đi tới, không đi lui, đứng lại như một cột trụ. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều phục. Này các Tỷ- kheo, đây là tánh xấu thứ bảy của con người.

17. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo buộc tội
một Tỷ-kheo phạm tội. Tỷ-kheo ấy bị các Tỷ-kheo
buộc tội, nói như sau: "Tại sao các Tôn giả lại quá
lo cho tôi. Bắt đầu từ nay, tôi sẽ từ bỏ học pháp và
hoàn tục". Rồi vị ấy sau khi từ bỏ học pháp và hoàn
tục nói như sau: "Nay các Tôn giả ấy được hoan hỷ".
Này các Tỷ-kheo, ví như con ngựa chưa được điều
phục ấy, khi bảo đi, bị gậy thúc, hay bị người đánh
xe la, liền tréo lại hai chân trước, tréo lại hai chân sau
và nằm xuống bốn chân tại đấy. Này các Tỷ-kheo,
Ta nói rằng, người này giống như ví dụ ấy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chưa được điều
phục. Này các Tỷ-kheo, đây là tánh xấu thứ tám của
con người.

Này các Tỷ-kheo, đây là tám hạng người chưa được điều phục và tám tánh xấu của con người.

TỶ KHEO                                                 2270

TỶ KHEO   2271

350 Biết nghe, biết sát hại, biết kham nhẫn, biết đi - Kinh CON VOI – Tăng II, 36

CON VOI – Tăng II, 36

1. - Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của
Vua, được xem là biểu tượng của vua. Thế nào là
bốn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
nghe, biết sát hại, biết nhẫn, biết đi đến.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai làm một công tác, hoặc đã làm từ trước hay
chưa làm từ trước, sau khi nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm lóng tai và lắng nghe. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là con voi của vua biết nghe.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trận, giết voi, giết người cưỡi voi, giết ngựa, giết người cưỡi ngựa, giết hại xe, giết hại

TỶ KHEO                                            2272

người cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trường, chịu đựng cây giáo đâm, chịu đựng kiếm chém, chịu đựng tên bắn, chịu đựng búa chặt, chịu đựng tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ và các tiếng ồn ào khác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết kham nhẫn.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai đi đến hướng nào, hoặc trước kia đã có đi hay
trước kia không có đi, liền đi đến chỗ ấy một cách
mau mắn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của
vua biết đi đến.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, đi đến làm biểu tượng của vua.

6. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng

TỶ KHEO                                              2273

đáng được tôn trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Biết nghe,
- Biết sát hại,
- Biết kham nhẫn,
- Biết đi đến.

7. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, sau khi nhiệt
tâm tác ý hoàn toàn, chú tâm và lắng nghe. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có chấp
nhận dục tầm đã khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt,
làm cho không hiện hữu, không có chấp nhận sân
tầm đã khởi lên … không có chấp nhận hại tầm đã
khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt, làm cho không

TỶ KHEO                                          2274

hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biế

TỶ KHEO                                         2275

TỶ KHEO   2276

351 Bạn - Không đáng được làm bạn - Kinh NGƯỜI BẠN – Tăng II, 589

NGƯỜI BẠN – Tăng II, 589

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không đáng được làm bạn.

2. Thế nào là năm?

- Bảo làm việc đồng áng;
- Ưa thích kiện tụng;
- Chống đối các Tỷ-kheo lãnh đạo;
- Sống đời sống không có mục đích, kéo dài đời
sống như vậy;
- Không có khả năng thỉnh thoảng trình bày,
khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ
với một bài thuyết pháp.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không đáng được làm bạn.

3. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đáng được làm một người bạn.

4. Thế nào là năm?

- Không bảo làm việc đồng áng;

TỶ KHEO                                        2277

- Không ưa thích kiện tụng;
- Không chống đối các Tỷ-kheo lãnh đạo;
- Không sống đời sống không có mục đích,
không kéo dài đời sống như vậy;
- Có khả năng thỉnh thoảng trình bày, khích lệ,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ với một
bài thuyết pháp.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được làm bạn.

TỶ KHEO                                        2278

352 Bắn xa, bắn nhanh, bắn thủng được vật to lớn - Kinh SÀLHA – Tăng II, 204

SÀLHA – Tăng II, 204

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli (Tỳ-xá-ly) tại Đại
Lâm, trong ngôi nhà có nóc nhọn. Rồi Licchavì Sàlha
và Licchavì Abhaya đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Licchavì Sàlha bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, có những Sa-môn, Bà-la-môn trình
bày sự vượt qua dòng nước mạnh với hai pháp môn:
nhân giới thanh tịnh và nhân khổ hạnh nhàm chán.
Ở đây, bạch Thế Tôn, Thế Tôn có nói gì?

- Này Sàlha, Ta nói rằng giới thanh tịnh là một chi
phần của Sa-môn hạnh. Các vị Sa-môn, Bà-la-môn
nào, này Salha, sống chủ trương nhân khổ hạnh
nhàm chán, xem khổ hạnh nhàm chán là lõi cây, chấp
chặt vào khổ hạnh nhàm chán, những vị ấy không thể
nào vượt qua dòng nước mạnh.

Các vị Sa-môn, Bà-la-môn nào, này Sàlha, thân hành không thanh tịnh, lời nói không thanh tịnh, ý hành không thanh tịnh, sanh sống không thanh tịnh, những

TỶ KHEO                                           2279

vị ấy không có thể đạt được tri kiến vô thượng Bồ- đề.

3. Ví như, này Sàlhà, một người muốn vượt qua sông, cầm một cây búa sắc bén đi vào rừng. Tại đấy, nó thấy một cây sàla lớn, cao, thẳng, còn trẻ, không có lồi lõm. Nó chặt cây ấy tại gốc, sau khi chặt ở gốc, nó đốn ngọn. Sau khi đốn ngọn, nó tỉa cành lá và làm cho thân cây trơn tru. Sau khi tỉa cành lá và làm cho thân cây trơn tru, nó gọt đẽo với cái búa. Sau khi gọt đẽo với cái búa, nó gọt đẽo với con dao. Sau khi gọt đẽo với con dao, nó bào sạch với cái bào. Sau khi bào sạch với cái bào, nó bào sạch với hòn đá mài. Sau khi bào sạch với hòn đá mài, nó đem cây ấy xuống sông. Ý Ông nghĩ thế nào, này Sàlhà người ấy có thể vượt qua sông được không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

4. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì cây sàla ấy, tuy bề ngoài
rất khéo làm, nhưng bề trong không được làm sạch.
Do vậy, sự việc chờ đợi rằng: "Cây sàla ấy chìm
xuống và người ấy rơi vào ách nạn".

- Cũng vậy, này Sàlhà, những Sa-môn, Bà-la-môn
nào chủ trương sống khổ hạnh nhàm chán, xem khổ
hạnh nhàm chán là lõi cây, chấp chặt lấy khổ hạnh
nhàm chán, những vị ấy không có thể vượt qua dòng

TỶ KHEO                                              2280

nước mạnh. Này Sàlhà, những vị Sa-môn, Bà-la-môn
nào, thân hành không thanh tịnh, lời nói không thanh
tịnh, ý hành không thanh tịnh, sinh sống không thanh
tịnh, chúng không có thể chứng được tri kiến vô
thượng Bồ-đề.

Này Sàlhà, những Sa-môn, Bà-la-môn nào sống
không chủ trương khổ hạnh nhàm chán, không xem
khổ hạnh nhàm chán là lõi cây, không chấp chặt lấy
khổ hạnh nhàm chán, những vị ấy có thể vượt qua
dòng nước mạnh. Này Sàlhà, những vị Sa-môn, Bà-
la-môn nào, thân hành thanh tịnh, lời nói thanh tịnh,
ý hành thanh tịnh, sinh sống thanh tịnh, những vị ấy
có thể chứng được tri kiến vô thượng Bồ-đề.

5. Ví như, này Sàlhà, một người muốn vượt qua sông, cầm một cây búa sắc bén đi vào rừng. Tại đấy, người ấy thấy một cây sàla lớn, cao, thẳng, còn trẻ, không có lồi lõm. Nó chặt cây ấy tại gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đốn ngọn. Sau khi đốn ngọn, người ấy tỉa cành lá và làm cho thân cây trơn tru. Sau khi tỉa cành lá và làm cho thân cây trơn tru, người ấy gọt đẽo với cái búa. Sau khi gọt đẽo với cái búa, người ấy gọt đẽo với con dao. Sau khi gọt đẽo với con dao, người ấy bào sạch với cái bào. Sau khi bào sạch với cái bào, người ấy bào sạch với hòn đá mài. Sau khi bào sạch với hòn đá mài, người ấy làm thành chiếc

TỶ KHEO                                              2281

thuyền, cột với cái chèo và bánh lái, rồi cuối cùng người ấy thả xuống sông. Ý Ông nghĩ thế nào, này Sàlhà người ấy có thể vượt qua sông được không?

- Thưa được, bạch Thế Tôn.

6. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì cây sàla ấy, bề ngoài rất
khéo làm, bề trong được làm sạch, được cột với cái
chèo và bánh lái. Do vậy, sự việc chờ đợi rằng:
"Chiếc thuyền ấy không chìm, và người ấy sẽ đến bờ
bên kia an toàn".

- Cũng vậy, này Sàlhà, những Sa-môn, Bà-la-môn
nào không chủ trương khổ hạnh nhàm chán, những
vị ấy có thể vượt qua dòng nước mạnh. Này Sàlhà,
những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào, thân hành thanh
tịnh, lời nói thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sinh sống
thanh tịnh, những vị ấy có thể chứng được tri kiến vô
thượng Bồ-đề".

7. Ví như, này Sàlhà, một chiến sĩ dầu nó biết được
nhiều cung thuật, nhưng về ba phương diện nó xứng
đáng là của vua, thuộc sở hữu của vua, đi đến làm
biểu tượng của vua. Thế nào là ba?

- Bắn xa, - Bắn nhanh như chớp nhoáng, - Và bắn thủng được vật lớn.

TỶ KHEO                                             2282

8. Ví như, này Sàlhà, người chiến sĩ bắn xa, cũng vậy, này Sàlhà, là Thánh đệ tử có chánh định. Phàm có sắc gì quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, cần phải như thật thấy với trí tuệ rằng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi". Phàm có thọ gì … phàm có tưởng gì … phàm có hành gì … phàm có thức gì, quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, cần phải như thật thấy với trí tuệ rằng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi".

9. Ví như, này Sàlhà, người chiến sĩ bắn như chớp
nhoáng. Cũng vậy, này Sàlhà là vị Thánh đệ tử có
chánh tri kiến. Vị Thánh đệ tử này Sàlhà, có chánh
tri kiến như thật quán tri: "Đây là khổ … Đây là khổ
tập…, Đây là khổ diệt …, Đây là con đường đưa đến
khổ diệt".

10. Ví như, này Sàlhà, người chiến sĩ đâm thủng
được thân hình lớn. Cũng vậy, này Sàlhà là vị Thánh
đệ tử có chánh giải thoát. Vị Thánh đệ tử này Sàlhà,
có chánh giải thoát đâm thủng được vô minh uẩn to
lớn

TỶ KHEO                                               2283

353 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh NGHĨ VỚI DỤNG Ý – Tăng IV, 238

NGHĨ VỚI DỤNG Ý – Tăng IV,238

10. Này các Tỷ-kheo, với người có giới, có giới
đầy đủ, không cần phải làm với dụng ý rằng:
"Mong rằng không hối tiếc sẽ sanh khởi nơi ta".
Pháp nhĩ là vậy, này Tỷ-kheo, với người có
giới, có giới đầy đủ, không hối tiếc sanh khởi.
11. Này các Tỷ-kheo, với người không hối tiếc,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng hân hoan sẽ sanh khởi nơi ta". Pháp nhĩ là
vậy, này các Tỷ-kheo, với người có không hối
tiếc, hân hoan sanh khởi.
12. Này các Tỷ-kheo, với người có hân hoan,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng hoan hỷ sẽ sanh khởi nơi ta", Pháp nhĩ là
vậy, này các Tỷ-kheo, với người có hân hoan
thì hoan hỷ sanh khởi.
13. Này các Tỷ-kheo, với người có hoan hỷ,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng thân ta được khinh an ", Pháp nhĩ là vậy,
này các Tỷ-kheo, với người có hoan hỷ thì thân
được khinh an.

TỶ KHEO                                          2284

14. Này các Tỷ-kheo, với người có thân khinh an,
không cần phải làm với dụng ý rằng: "Mong
rằng ta cảm thọ an lạc". Pháp nhĩ là vậy, này
các Tỷ-kheo, với người có thân khinh an, an lạc
được cảm thọ.
15. Này các Tỷ-kheo, với người có an lạc, không
cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng tâm ta
được Thiền định". Pháp nhĩ là vậy, này các Tỷ-
kheo, với người có an lạc, tâm được Thiền
định.
16. Này các Tỷ-kheo, với người có Thiền định,
không cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng ta
biết, ta thấy như thật". Pháp nhĩ là vậy, này các
Tỷ-kheo, người có tâm Thiền định, biết và thấy
như thật". Pháp nhĩ là vậy, này các Tỷ-kheo,
người có tâm Thiền định, biết và thấy như thật.
17. Này các Tỷ-kheo, người biết và thấy như thật,
không cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng ta
sẽ nhàm chán, ta sẽ ly tham" Pháp nhĩ là vậy,
này các Tỷ-kheo, người biết và thấy như thật,
nhàm chán và ly tham.
18. Này các Tỷ-kheo, người nhàm chán, ly tham
không cần phải làm với dụng ý: "Mong rằng ta
sẽ chứng ngộ giải thoát tri kiến". Pháp nhĩ là
vậy, này các Tỷ-kheo, người nhàm chán, ly
tham, chứng ngộ giải thoát tri kiến.

TỶ KHEO                                           2285

Như vậy, này các Tỷ-kheo:

10. Nhàm chán ly tham có ý nghĩa giải thoát tri
kiến, có lợi ích giải thoát tri kiến.
11. Như thật tri kiến có ý nghĩa nhàm chán, ly
tham, có lợi ích nhàm chán, ly tham.
12. Định có ý nghĩa như thật tri kiến, có lợi như
thật tri kiến.
13. An lạc có ý nghĩa định, có lợi ích định.
14. Khinh an có ý nghĩa an lạc có lợi ích an lạc.
15. Hỷ có ý nghĩa khinh an, có lợi ích khinh an.
16. Hân hoan có ý nghĩa hỷ, có lợi ích hỷ.
17. Không nuối tiếc có ý nghĩa hân hoan, có lợi
ích hân hoan.
18. Các Thiện giới có ý nghĩa không nuối tiếc, có
lợi ích không hối tiếc.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các pháp khiến cho các pháp (khác) tăng thịnh; các pháp khiến các pháp khác viên mãn, đưa từ bờ bên này qua bờ bên kia.

TỶ KHEO                                           2286

354 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh SỞ Y – Tăng IV, 241

SỞ Y – Tăng IV,241

(sở y = nương theo đó)

Này các Tỷ-kheo:

10. Với ác giới, với phá giới, không hối tiếc sở y
bị diệt.
11. Với không có không hối tiếc, với không hối tiếc
không đầy đủ, hân hoan sở y bị diệt.
12. Với hân hoan không có, với hân hoan không
đầy đủ, hỷ sở y bị diệt.
13. Với hỷ không có, với hỷ không đầy đủ, khinh
an sở y bị diệt.
14. Với khinh an không có, với khinh an không đầy
đủ, an lạc sở y bị diệt.
15. Với an lạc không có, với an lạc không đầy đủ,
chánh định sở y bị diệt.
16. Với chánh định không có, với chánh định
không đầy đủ, như thật tri kiến sở y bị diệt.
17. Với như thật tri kiến không có, với như thật tri
kiến không đầy đủ, nhàm chán, ly tham sở y bị
diệt.

TỶ KHEO                                             2287

18. Với nhàm chán, ly tham không có, với nhàm chán, ly tham không đầy đủ, giải thoát tri kiến sở y bị diệt.

Ví như cây không đủ cành và lá, các mầm non (cũng
có nghĩa là vỏ ngoài) của cây ấy không đi đến viên
mãn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với ác giới, với
phá giới, không hối tiếc sở y bị diệt. Với không hối
tiếc không có, với không hối tiếc không đầy đủ....
giải thoát tri kiến sở y bị diệt.

Này các Tỷ- kheo:

10. Với giới có mặt, với giới có đầy đủ, không hối
tiếc có sở y.
11. Với không hối tiếc có mặt, với không hối tiếc
có đầy đủ, hân hoan có sở y.
12. Với hân hoan có mặt, với hân hoan có đầy đủ,
hoan hỷ có sở y.
13. Với hoan hỷ có mặt, với hoan hỷ có đầy đủ,
khinh an có sở y.
14. Với khinh an có mặt, với khinh an có đầy đủ,
an lạc có sở y.
15. Với an lạc có mặt, với an lạc có đầy đủ, chánh
định có sở y.
16. Với chánh định có mặt, với chánh định có đầy
đủ, như thật tri kiến có sở y.

TỶ KHEO                                            2288

17. Với như thật tri kiến có mặt, với như thật tri
kiến có đầy đủ, nhàm chán, ly tham có sở y.
18. Với nhàm chán, ly tham có mặt, với nhàm
chán, ly tham có đầy đủ, giải thoát tri kiến có
sở y.

Ví như này các Tỷ-kheo, một cây có đầy đủ cành và
lá, các mầm non của cây ấy đi đến viên mãn, vỏ
trong, giác cây, lõi cây đi đến viên mãn. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, với giới có mặt, với giới có đầy đủ,
không hối tiếc có sở y. Với không hối tiếc có mặt,
với không hối tiếc có đầy đủ... giải thoát tri kiến có
sở y.

TỶ KHEO                                             2289

355 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh ÁC GIỚI – Tăng II, 332

ÁC GIỚI – Tăng II, 332

1. - Này các Tỷ-kheo,

- Với người ác giới, với người phá giới, chánh
định do vậy bị phá hoại.
- Khi chánh định không có mặt, với người chánh
định bị phá hoại, như thật tri kiến do vậy bị
phá hoại.
- Khi như thật tri kiến không có mặt, với người
như thật tri kiến bị phá hoại, nhàm chán, ly
tham do vậy bị phá hoại.
- Khi nhàm chán ly tham không có mặt, với
người nhàm chán ly tham bị phá hoại, giải
thoát tri kiến do vậy bị phá hoại.

2. Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây, với cành và lá bị phá hoại, thời đọt cây ấy không đi đến viên mãn, vỏ cây không đi đến viên mãn, giác cây không đi đến viên mãn, lõi cây không đi đến viên mãn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với người ác giới, với người phá giới, chánh định do vậy bị phá hoại. Khi chánh định không có mặt, với người chánh định bị

TỶ KHEO                                          2290

phá hoại, như thật tri kiến nhân vậy bị phá hoại. Khi
như thật tri kiến không có mặt, với người như thật tri
kiến bị phá hoại, nhàm chán, ly tham do vậy bị phá
hoại. Khi nhàm chán, ly tham không có mặt, với
người nhàm chán ly tham bị phá hoại, giải thoát tri
kiến do vậy bị phá hoại.

3. Này các Tỷ-kheo,

- Với người có giới, với người gìn giữ giới,
chánh định do vậy được đầy đủ.
- Do chánh định có mặt, với người chánh định
được thành tựu, như thật tri kiến do vậy được
thành tựu.
- Do như thật tri kiến có mặt, với người như
thật tri kiến có mặt, nhàm chán, ly tham do
vậy được thành tựu.
- Do nhàm chán, ly tham có mặt, với người
nhàm chán ly tham được thành tựu, giải thoát
tri kiến do vậy được thành tựu.

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây, với cành và lá
được đầy đủ, thời đọt cây ấy đi đến viên mãn vỏ cây
đi đến viên mãn, giác cây đi đến viên mãn, lõi cây đi
đến viên mãn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với người có giới, với người giữ gìn giới, chánh định nhân vậy được đầy

TỶ KHEO                                             2291

đủ. Do chánh định có mặt, với người chánh định
được thành tựu, như thật tri kiến do vậy được thành
tựu. Do như thật tri kiến có mặt, với người như thật
tri kiến được thành tựu, nhàm chán, ly tham do vậy
được thành tựu. Do nhàm chán, ly tham có mặt, với
người nhàm chán, ly tham được thành tựu, giải thoát
tri kiến do vậy được thành tựu.

TỶ KHEO                                           2292

356 Bắt đầu tu tập - Giới - Kinh Ý NGHĨA GÌ – Tăng IV, 236

Ý NGHĨA GÌ – Tăng IV,236

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Savatthi, tại Jetavana, khu
vườn ông Anàthapindika. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, các thiện giới có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, các thiện giới có ý nghĩa không có hối tiếc, có lợi ích không có hối tiếc.

- Nhưng bạch Thế Tôn, không có hối tiếc có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, không có hối tiếc có ý nghĩa hân hoan, có lợi ích hân hoan.

- Bạch Thế Tôn, nhưng hân hoan có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

TỶ KHEO                                           2293

- Này Ànanda, hân hoan có ý nghĩa hoan hỷ, có lợi ích hoan hỷ.

- Nhưng bạch Thế Tôn, hoan hỷ có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, hoan hỷ có ý nghĩa khinh an, có lợi ích khinh an.

- Nhưng bạch Thế Tôn, khinh an có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, khinh an có ý nghĩa an lạc, có lợi ích an lạc.

- Nhưng bạch Thế Tôn, an lạc có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, an lạc có ý nghĩa định, có lợi ích định

- Nhưng bạch Thế Tôn, định có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

- Này Ànanda, định có ý nghĩa như thật tri kiến, có lợi ích như thật tri kiến.

- Nhưng bạch Thế Tôn, như thật tri kiến có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

TỶ KHEO                                            2294

- Này Ànanda, như thật tri kiến có ý nghĩa nhàm chán, ly tham, có lợi ích nhàm chán, ly tham.

- Nhưng bạch Thế Tôn, nhàm chán, ly tham có ý nghĩa gì, có lợi ích gì?

Này Ànanda, nhàm chán, ly tham có ý nghĩa giải thoát tri kiến, có lợi ích giải thoát tri kiến.

2. Như vậy, này Ànanda:

10. Các thiện giới, có ý nghĩa không hối tiếc, có
lợi ích không hối tiếc.
11. Không hối tiếc có ý nghĩa hân hoan, có lợi ích
hân hoan.
12. Hân hoan có ý nghĩa hoan hỷ, có lợi ích hoan
hỷ.
13. Hoan hỷ có ý nghĩa khinh an, có lợi ích khinh
an.
14. Khinh an có ý nghĩa an lạc, có lợi ích an lạc.
15. An lạc có ý nghĩa định, có lợi ích định.
16. Định có ý nghĩa như thật tri kiến, có lợi ích
như thật tri kiến.
17. Như thật tri kiến có ý nghĩa nhàm chán, ly
tham, có lợi ích nhàm chán, ly tham.
18. Nhàm chán ly tham có ý nghĩa giải thoát tri
kiến, có lợi ích giải thoát tri kiến.

TỶ KHEO                                           2295

Như vậy, này Ànanda, các thiện giới thứ lớp dẫn tới tối thượng. Như vậy, này Ànanda, các thiện giới thứ lớp đưa đến tối thượng.

TỶ KHEO                                          2296

357 Bắt đầu tu tập - Kinh PHÁP LƯỢC THUYẾT – Tăng III, 683

PHÁP LƯỢC THUYẾT –Tăng III, 683

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Lành thay! bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy thuyết
pháp vắn tắt cho con, sau khi nghe pháp của Thế Tôn,
con sẽ sống một mình, an tịnh, không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần.

- Như vậy, ở đây, một số người ngu si, thỉnh cầu Ta, sau khi pháp được giảng, họ nghĩ Ta là người họ cần phải đi theo.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thuyết pháp vắn tắt cho con, Thiện Thệ hãy thành phố vắn tắt. Con có thể hiểu được ý nghĩa lời của Thế Tôn thuyết giảng. Con có thể trở thành kẻ thừa tự lời Thế Tôn thuyết giảng.

2.- Vậy này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Nội tâm ta sẽ an trú, khéo vững trú. Các pháp ác, bất thiện khởi không có xâm chiếm tâm và không có

TỶ KHEO                                            2297

chân đứng". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

3. Này Tỷ-kheo, khi nào nội tâm của Thầy được an
trú, khéo vững trú, các pháp ác, bất thiện sanh khởi
xâm chiếm tâm và có chân đứng, khi ấy, này Tỷ-
kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Từ tâm giải thoát sẽ được ta tu tập, làm cho sung
mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ địa, được
làm cho kiên trì, được làm cho tích tập, được khéo
tinh cần thực hành". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy
cần phải học tập.

4. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

15. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
16. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
17. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
18. Cần phải tu tập có hỷ.
19. Cần phải tu tập không hỷ.
20. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
21. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

TỶ KHEO                                           2298

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Bi tâm giải thoát sẽ được Thầy tu tập … Hỷ tâm
giải thoát sẽ được Thầy tu tập … Xả tâm giải thoát
sẽ được Thầy tu tập, làm cho sung mãn, làm thành
cỗ xe, làm thành căn cứ địa, được làm cho kiên trì,
được làm cho tích tập, được khéo tinh cần thực
hành". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học
tập.

5. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

15. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
16. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
17. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
18. Cần phải tu tập có hỷ.
19. Cần phải tu tập không hỷ.
20. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
21. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

TỶ KHEO                                          2299

"Ta sẽ sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời". Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

6. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

15. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
16. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
17. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
18. Cần phải tu tập có hỷ.
19. Cần phải tu tập không hỷ.
20. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
21. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ- kheo, Thầy cần phải học tập như sau:

"Ta sẽ sống quán thọ trên các cảm thọ … quán tâm
trên các tâm … quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời".
Như vậy, này Tỷ-kheo, Thầy cần phải học tập.

7. Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập, được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy, này Tỷ- kheo:

TỶ KHEO                                          2300

15. Thầy cần phải tu tập định này với tầm với tứ.
16. Cần phải tu tập không tầm, chỉ với tứ.
17. Cần phải tu tập không tầm, không tứ.
18. Cần phải tu tập có hỷ.
19. Cần phải tu tập không hỷ.
20. Cần phải tu tập câu hữu với lạc.
21. Cần phải tu tập câu hữu với xả.

Này Tỷ-kheo, khi nào định này của Thầy được tu tập,
được làm cho sung mãn như vậy, khi ấy này Tỷ-
kheo, chỗ nào, chỗ nào Thầy đi, chỗ ấy Thầy đi được
an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ đứng, chỗ ấy Thầy
đứng được an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ ngồi, chỗ
ấy Thầy ngồi được an ổn; chỗ nào, chỗ nào Thầy sẽ
nằm, chỗ ấy Thầy sẽ nằm được an ổn.

8. Tỷ-kheo ấy, được Thế Tôn giáo giới với bài giáo giới này, từ chỗ ngồi, đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Tỷ-kheo ấy sống một mình, thanh tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu chứng đạt được mục đích mà các thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đây là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Vị ấy rõ biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành. Những

TỶ KHEO                                           2301

việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Tỷ-kheo ấy trở thành một vị A-la-hán.

TỶ KHEO                                            2302

358 Bắt đầu tu tập - Tâm cung kính - Kinh KHÔNG CÓ CUNG KÍNH 1 – Tăng II, 325

KHÔNG CÓ CUNG KÍNH 1 – Tăng II, 325

1- Này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không cung kính, không thận trọng,
không sống tương hòa với các vị đồng Phạm
hạnh, sẽ làm cho viên mãn thắng hạnh pháp, sự
kiện này không xảy ra.
- Sau khi không làm cho viên mãn thắng hạnh
pháp, vị ấy sẽ làm cho viên mãn hữu học pháp,
sự kiện này không xảy ra.
- Không làm cho viên mãn hữu học pháp, vị ấy
sẽ làm cho viên mãn các giới luật, sự kiện này
không xảy ra.
- Sau khi không làm cho viên mãn các giới luật,
vị ấy sẽ làm cho viên mãn chánh tri kiến, sự
kiện này không xảy ra.
- Sau khi không làm cho viên mãn chánh tri kiến,
vị ấy sẽ làm cho viên mãn chánh định, sự kiện
này không xảy ra.

2. Này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                         2303

- Tỷ-kheo có cung kính có thận trọng, sống
tương hòa với các vị đồng Phạm hạnh sẽ làm
cho viên mãn thắng hạnh pháp, sự kiện này có
xảy ra.
- Sau khi làm cho viên mãn thắng hạnh, pháp, vị
ấy sẽ làm cho viên mãn hữu học pháp, sự kiện
này có xảy ra.
- Sau khi làm cho viên mãn hữu học pháp, vị ấy
sẽ làm cho viên mãn các giới luật, sự kiện này
có xảy ra.
- Sau khi làm cho viên mãn các giới luật, vị ấy
sẽ làm cho viên mãn chánh tri kiến, sự kiện này
có xảy ra.
- Sau khi làm cho viên mãn chánh tri kiến, vị ấy
sẽ làm cho viên mãn chánh định, sự kiện này
có xảy ra.

KHÔNG CÓ CUNG KÍNH 2 – Tăng II, 326

1. - Này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không cung kính, không thận trọng,
không sống tương hòa với các vị đồng Phạm
hạnh, sẽ làm viên mãn thắng hạnh pháp, sự
kiện này không xảy ra.

TỶ KHEO                                          2304

- Sau khi không làm cho viên mãn thắng hạnh
pháp, vị ấy sẽ làm viên mãn hữu học pháp, sự
kiện này không xảy ra.
- Sau khi không làm cho viên mãn hữu học pháp,
vị ấy sẽ làm cho viên mãn giới uẩn, sự kiện này
không xảy ra.
- Sau khi không làm cho viên mãn giới uẩn, vị
ấy sẽ làm cho viên mãn định uẩn, sự kiện này
không xảy ra.
- Sau khi không làm cho viên mãn định, vị ấy sẽ
làm cho viên mãn tuệ uẩn, sự kiện này không
xảy ra.

2. Này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo có cung kính, có thận trong, sống
tương hòa với các vị đồng Phạm hạnh, vị ấy sẽ
làm cho viên mãn thắng hạnh pháp, sự kiện
này có xảy ra.
- Sau khi làm cho viên mãn thắng hạnh pháp, vị
ấy sẽ làm cho viên mãn hữu học pháp, sự kiện
này có xảy ra.
- Sau khi làm viên mãn hữu học pháp, vị ấy sẽ
làm cho viên mãn giới uẩn, sự kiện này có xảy
ra.
- Sau khi làm cho viên mãn giới uẩn, vị ấy sẽ làm
cho viên mãn định uẩn, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                          2305

- Sau khi làm cho viên mãn định uẩn, vị ấy sẽ làm cho viên mãn tuệ uẩn, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                      2306

359 Bắt đầu tu tập - Tâm xấu hổ - Kinh XẤU HỔ – Tăng III, 417

XẤU HỔ –Tăng III, 417

1. - Này các Tỷ-kheo,

 Khi tàm quý không có, với người thiếu tàm quý,
chế ngự các căn đi đến hủy diệt.
 Khi chế ngự các căn không có, với người thiếu
chế ngự các căn, giới đi đến hủy diệt.
 Khi giới không có, với người thiếu giới, chánh
định đi đến hủy diệt.
 Khi chánh định không có, với người không có
chánh định, tri kiến như thật đi đến hủy diệt.
 Khi tri kiến như thật không có, với người thiếu tri
kiến như thật, nhàm chán ly tham đi đến hủy diệt.
 Khi nhàm chán ly tham không có, với người thiếu
nhàm chán ly tham, giải thoát tri kiến đi đến hủy
diệt.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây không có cành và lá, các mầm non của cây ấy không đi đến thành mãn; vỏ trong, giác cây, lõi cây không đi đến thành mãn.

TỶ KHEO                                            2307

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi tàm quý không có, với người không có tàm quý, chế ngự các căn đi đến hủy diệt... giải thoát tri kiến đi đến hủy diệt.

2. Này các Tỷ-kheo,

 Khi tàm quý có mặt, với người đầy đủ tàm quý,
chế ngự các căn đi đến đầy đủ.
 Khi chế ngự các căn có mặt, với người đầy đủ chế
ngự các căn, giới đi đến đầy đủ.
 Khi giới có mặt, với người đầy đủ giới, chánh định
đi đến đầy đủ.
 Khi chánh định có mặt, với người đầy đủ chánh
định, tri kiến như thật đi đến đầy đủ.
 Khi tri kiến như thật có mặt, với người đầy đủ tri
kiến như thật, nhàm chán ly tham đi đến đầy đủ.
 Khi nhàm chán ly tham có mặt, với người đầy đủ
nhàm chán ly tham, giải thoát tri kiến đi đến đầy
đủ.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây có cành và lá, các mầm non của cây ấy đi đến thành mãn; vỏ trong, giác cây, lõi cây đi đến thành mãn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi tàm quý có mặt, với người đầy đủ tàm quý ... giải thoát tri kiến đi đến đầy đủ.

TỶ KHEO                                              2308

TỶ KHEO   2309

360 Bắt đầu tu tập - Kinh VÔ THƯỜNG – Tăng III, 259

VÔ THƯỜNG –Tăng III, 259

1. - Thật vậy, này các Tỷ-kheo,
- Vị Tỷ-kheo nào thấy bất cứ hành nào là thường
còn, sẽ thành tựu được nhẫn nhục tùy thuận, sự
kiện này không xảy ra.
- Không thành tựu nhẫn nhục tùy thuận, sẽ nhập
vào chánh tánh quyết định, sự kiện này không
thể xảy ra.
- Không nhập vào chánh tánh quyết định, sẽ chứng
ngộ quả Dự lưu, hay quả Nhất Lai, hay quả Bất
lai, hay quả A-la-hán, sự kiện này không xảy ra.
2. Thật vậy, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo nào thấy bất cứ hành nào là vô thường,
sẽ thành tựu được nhẫn nhục tùy thuận, sự kiện
này có xảy ra.
- Thành tựu nhẫn nhục tùy thuận, sẽ nhập vào
chánh tánh quyết định, sự kiện này có xảy ra.
- Nhập vào chánh tánh quyết định, sẽ chứng ngộ
quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất lai, hay quả A-
la-hán, sự kiện này có xảy ra.

TỶ KHEO                                          2310

KHỔ –Tăng III, 260

- Thật vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào thấy bất cứ hành nào là lạc, sẽ thành tựu... (như trên với những thay đổi cần thiết)

VÔ NGÃ –Tăng III, 260

- Thật vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào thấy bất cứ hành nào là ngã, sẽ thành tựu... (như kinh 98 với những thay đổi cần thiết).

NIẾT BÀN –Tăng III, 260

- Thật vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào thấy Niết-
bàn là khổ, sẽ thành tựu được nhẫn nhục tùy thuận,
sự kiện này không xảy ra... (như kinh 98 với những
thay đổi cần thiết.)

TỶ KHEO                                           2311

361 Bị quở trách nên kg thể chứng được thượng     nhân     pháp     - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215

KINH BHADDALI (Bhaddali suttam) – Bài kinh số 65 – Trung II, 215

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi một lần
(Ekasanabhojana). Này các Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ
ngồi một lần, Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng,
có sức và lạc trú.

Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần.
Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần, và các
Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng, có sức
và lạc trú.

TỶ KHEO                                            2312

Khi được nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con không có thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông được mời, hãy
ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như
vậy và sống qua ngày không?

– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi chúng Tỷ-kheo
chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong
ba tháng tròn, không diện kiến Thế Tôn vì không
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo đang
làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau
khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế Tôn sẽ du
hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ các vị Tỷ-
kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy

TỶ KHEO                                            2313

những lời chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang
ngồi một bên:

– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y này đang được
làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng
này, Thế Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali,
hãy khéo tư niệm đến trường hợp đặc biệt này
(Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn
cho Hiền giả.

– Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm

TỶ KHEO                                                2314

đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Thế Tôn chế định, Ông đã tuyên bố sự bất
lực của Ông.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư".
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni đến an cư
vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)...

... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trên)...

... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta

TỶ KHEO                                              2315

như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành
trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này
Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như
vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn
ngoại đạo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị
ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali là đệ tử
của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được như vậy.

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

TỶ KHEO                                                2316

Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có Tỷ-
kheo Câu Phần Giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau:
"Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi
đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân
chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị
Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín
thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với
vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu
cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay
ầ khác,
t5.96 Tf [né]TJ678.8( )1.87962(th)-3(ân)-2(
hay đPb@
ù           )h

TỶ KHEO                                              2317

nhân pháp, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở
trách, chư Thiên quở trách, tự mình quở trách
mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị các vị
đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách,
bị chư Thiên quở trách, bị tự mình quở trách mình,
nên không chứng được thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở
dĩ như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở

TỶ KHEO                                           2319

trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán
sát không quở trách, chư Thiên không quở trách,
tự mình không quở trách mình. Vị này không bị
bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm
hạnh sau khi quán sát quở trách, không bị chư
Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù
thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và
tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà
các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và
trú Thiền thứ ba. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,

TỶ KHEO                                          2320

này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm,
thanh tịnh. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn
tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ
đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vì
sao vậy? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị
ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp
bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm
hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh.
Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh là người hạ liệt
kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người

TỶ KHEO                                          2321

may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp
của họ? Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật:
"Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là
những lậu hoặc".... ...biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ
biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi
dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh
lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy
khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời
sống nào khác nữa". Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ở đây (chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo? Bạch Thế

TỶ KHEO                                            2322

Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây, (chúng Tăng) không luôn luôn kết tội Tỷ-kheo như vậy?

 Này Bhaddali, ở đây, có Tỷ-kheo thường hay
phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các
Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi
khác, hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện
khởi phẫn nộ, sân hận, và bất mãn, không xử
sự chơn chánh, không có lắng dịu, không có
chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi phải làm
gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư
Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới tội,
phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng
câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ,
sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội,
không có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải
tội ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo,
thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội,

TỶ KHEO                                         2323

khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi
bằng một câu hỏi khác, không hướng câu
chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn
nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có
tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây,
này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này
chư Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới
tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không
thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới
tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này
bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất
mãn, không xử sự chơn chánh, không có lắng
dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói

TỶ KHEO                                           2324

"Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở
đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau:
"Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường
phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi
bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn
không xử sự chơn chánh, không có tự lắng dịu,
không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Tốt lành
thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội một cách mau
chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không
giải tội ấy một cách mau chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn,
không xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có
chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để
chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này Bahaddali,
các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không

TỶ KHEO                                        2325

tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo còn sống
(trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một
ít lòng thương. Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-
kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít
lòng tin, với một ít lòng thương. Nếu chúng ta
thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy
đừng để cho chút ít lòng tin, chút ít lòng thương
của vị ấy đoạn diệt". Ví như, này Bhaddali, một
người chỉ có một mắt, các thân hữu bà con
huyết thống bảo vệ con mắt còn lại ấy và suy
nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt còn lại này
bị đoạn diệt". Cũng vậy, này Bhaddali, ở đây
Tỷ-kheo còn sống (trong Tăng chúng) với một
ít lòng tin, với một ít lòng thương. Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư

TỶ KHEO                                           2326

Hiền, Tỷ-kheo này còn sống (trong Tăng
chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng
thương. Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-
kheo này, chúng ta hãy đừng để cho chút ít lòng
tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên này, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân
này, do duyên này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn
luôn kết tội vị Tỷ-kheo.

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, lúc xưa
các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã ngộ
nhập chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại do
nhân gì, do duyên gì, ngày nay các học giới nhiều
hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh trí ít
hơn?

 Này Bhaddali, khi các loài hữu tình bị thối thất,
khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn.
 Này Bhaddali, khi nào một số hữu lậu pháp
(Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế
định một học giới cho các đệ tử. Và này
Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu

TỶ KHEO                                             2327

pháp hiện khởi trong Tăng chúng, chỉ khi ấy
bậc Đạo Sư mới chế định một số học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa
hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali,
chỉ khi nào Tăng chúng đã được lớn mạnh, thời
ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định
học giới cho các đệ tử để đối trị lại các pháp
hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
đạt được quyền lợi tối thượng...
 ... chưa đạt được danh xưng tối thượng...
 ... chưa đạt được đa văn...
 ... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số
hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng
chúng đã đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đây một
số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít, khi Ta giảng
cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này
Bhaddali, Ông có nhớ không?

TỶ KHEO                                          2328

– Bạch Thế Tôn, không.

– Ở đây, này Bhaddali, do nhân gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy?

– Bạch Thế Tôn, vì con trong một thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

– Này Bhaddali, không phải chỉ có nhân như
vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời
gian khá dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm
của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết pháp, kẻ ngu si
này không có để tâm, không có tác ý, không dùng
nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe pháp với
(hai) tai sẵn sàng.

Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

 Này Bhaddali, ví như một người điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện:

TỶ KHEO                                           2329

 Trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho
quen với dây cương. Trong khi huấn luyện nó
cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy,
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, vì chưa
quen sự huấn luyện trước kia chưa làm. Con
ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được
thuần thục về phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do sự huấn luyện
tiếp tục đã được thuần thục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con
ngựa ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn
luyện nó cho quen với yên ngựa, nếu nó có
vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì
chưa quen sự huấn luyện trước đây chưa làm,
con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên,
do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa
ấy cho quen với sự diễn hành, đi vòng quanh,
đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi
vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối
thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành.

TỶ KHEO                                         2330

Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối
thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành, nếu nó
ç cá cáu0u 3(à1 0 Td/F13 1ET

TỶ KHEO                                      2331

 Thành tựu vô học chánh tư duy,
 Thành tựu vô học chánh ngữ,
 Thành tựu vô học chánh nghiệp,
 Thành tựu vô học chánh mạng,
 Thành tựu vô học chánh tinh tấn,
 Thành tựu vô học chánh niệm,
 Thành tựu vô học chánh định,
 Thành tựu vô học chánh trí,
 Thành tựu vô học chánh giải thoát.
Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp
này trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn
kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả
Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                         2332

362 Bố thí cho Tỷ kheo như vậy không có quả lớn - Kinh TẠI KUSINÀRA – Tăng I, 498

TẠI KUSINÀRA – Tăng I, 498

Một thời Thế Tôn ở Kusinàra, tại khóm rừng
Baliharana. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:
- Này các Tỷ-kheo.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống dựa
vào một làng hay một thị trấn. Rồi người gia chủ
hay con người gia chủ đi đến vị ấy mời mai lại
dùng cơm. Nếu muốn, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
nhận lời. Sau khi đêm ấy đã mãn, Tỷ-kheo ấy vào
buổi sáng, đắp y, cầm y bát và đi đến trú xứ người
gia chủ hay con người gia chủ. Sau khi đến, vị ấy
ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi người gia
chủ hay con người gia chủ tự tay đứng mời và làm
cho thỏa mãn Tỷ-kheo ấy với các món ăn thượng
vị loại cứng và loại mềm.

TỶ KHEO                                            2333

- Vị ấy suy nghĩ: "Thật tốt lành thay, người gia
chủ hay con người gia chủ này tự tay đứng mời
và làm thỏa mãn ta với các món ăn thượng vị,
loại cứng và loại mềm! ". Rồi vị ấy suy nghĩ
như sau: "Mong rằng người gia chủ hay con
người gia chủ này trong tương lai, tự tay đứng
mời và làm thỏa mãn ta với các món ăn thượng
vị, loại cứng và loại mềm!". Vị ấy thọ hưởng
món ăn khất thực ấy, tham dính say đắm, đam
trước, không thấy sự nguy hại, không thấy
được sự xuất ly. Vị ấy ở đây khởi lên suy tầm
về dục, khởi lên sự suy tầm về sân, khởi lên sự
suy tầm về hại.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng bố thí cho Tỷ-
kheo như vậy không có quả lớn. Vì cớ sao?
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống phóng dật.
 Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống
dựa vào một làng hay một thị trấn. Rồi người gia
chủ hay con người gia chủ đi đến vị ấy mời mai
lại dùng cơm. Nếu muốn, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo nhận lời. Sau khi đêm ấy đã mãn, Tỷ-kheo
ấy vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát và đi đến trú
xứ người gia chủ hay con người gia chủ. Sau khi
đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi
người gia chủ hay con người gia chủ tự tay đứng

TỶ KHEO                                          2334

mời và làm cho thỏa mãn Tỷ-kheo ấy với các món
ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.
- Vị ấy không có suy nghĩ: "Thật tốt lành thay,
người gia chủ hay con người gia chủ này tự tay
đứng mời và làm thỏa mãn ta với các món ăn
thượng vị, loại cứng và loại mềm! ". Rồi vị ấy
không suy nghĩ như sau: "Mong rằng người gia
chủ hay con người gia chủ này trong tương lai,
tự tay đứng mời và làm thỏa mãn ta với các
món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm!". Vị
ấy thọ hưởng món ăn khất thực ấy, không tham
dính, không say đắm, không đam trước, thấy
được sự nguy hại, thấy được sự xuất ly. Vị ấy ở
đây khởi lên suy tầm về viễn ly, khởi lên sự suy
tầm về vô sân, khởi lên sự suy tầm về vô hại.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng bố thí cho Tỷ-
kheo như vậy có quả lớn. Vì cớ sao? Này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống không phóng dật.

TỶ KHEO                                          2335

363 Bốn đôi tám chúng - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672

TÁM HẠNG NGƯỜI 1 –Tăng III, 672

1. - Có tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là tám?

- Bậc Dự lưu.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Dự lưu.
- Bậc Nhất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Nhất lai.
- Bậc Bất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả bất lai.
- Bậc A-la-hán.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả A-la-hán.

Tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này chánh trực
Trí tuệ, giới, Thiền định

TỶ KHEO                                        2336

Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TÁM HẠNG NGƯỜI 2 – 673tc3

1-2. … giống như 1, 2 của kinh trên, chỉ có bài kệ hơi khác …

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này tối thắng
Tám người giữa chúng sanh
Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TỶ KHEO                                         2337

364 Chư Thiên nhắc nhở - Chọn người trí mà thuyết pháp - Kinh Kassapagotta Hay Thợ Săn – Tương I, 436

Kassapagotta Hay Thợ Săn – Tương I, 436

1) Một thời, Tôn giả Kassapagotta trú giữa dân chúng Kosala, tại một khu rừng.

2) Lúc bấy giờ, Tôn giả Kassapagotta, trong khi nghỉ ban ngày, khuyên dạy một người thợ săn.

3) Một vị Thiên trú ở khu rừng ấy, thương xót Tỷ- kheo ấy, muốn hạnh phúc, muốn cảnh giác, liền đi đến Tỷ-kheo ấy.

4) Sau khi đến, vị ấy nói lên những bài kệ với Tôn giả Kassapagotta:

Trên sườn núi cheo leo,
Người thợ săn đang trèo,
Là hạng người thiếu trí,
Không sáng suốt, ngu si,
Tỷ-kheo có khuyên dạy,
Thật uổng phí thời gian.
Ta nghĩ làm như vậy,
Tự tỏ thiếu trí tuệ.

TỶ KHEO                                           2338

Có nghe cũng không hiểu,
Có nhìn cũng không thấy,
Dầu cho có thuyết pháp,
Kẻ ngu không thấy đích.
Tôn giả Kassapa,
Nếu Ông có cầm tay
Cho đến mười bó đuốc,
Người ấy không thấy được,
Các sắc pháp đối diện,
Vì người ấy không mắt.

5) Tôn giả Kassapagotta được vị Thiên ấy cảnh giác, tâm hết sức xúc động.

TỶ KHEO                                          2339

365 Chư Thiên nhắc nhở - Kinh Không Chế Ngự Căn Hay Nhiều Tỷ Kheo – Tương I, 448

Không Chế Ngự Căn Hay Nhiều Tỷ Kheo – Tương I, 448

1) Một thời, rất nhiều Tỷ-kheo trú ở giữa dân chúng
Kosala, tại một khu rừng nọ, cống cao, ngạo mạn, ồn
ào, lắm miệng, lắm lời, thất niệm, không tỉnh giác,
không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn không chế
ngự.

2) Rồi một vị Thiên trú ở khu rừng ấy, vì lòng thương xót các Tỷ-kheo, muốn hạnh phúc, muốn cảnh giác, liền đi đến các Tỷ-kheo.

3) Sau khi đến, vị Thiên ấy nói lên những bài kệ với các Tỷ-kheo:

Xưa sống thật an lạc,
Chúng đệ tử Cù-đàm,
Không tham tìm món ăn,
Không tham tìm chỗ trú,
Biết đời là vô thường,
Họ chấm dứt khổ đau.

TỶ KHEO                                            2340

Nay tự làm ác hạnh,
Như thôn trưởng trong làng,
Họ ăn, ăn ngã gục,
Thèm khát vật nhà người.
Con vái chào chúng Tăng,
Đảnh lễ một vài vị,
Vất vưởng, không hướng dẫn.
Họ sống như ngạ quỉ.
Những ai sống phóng dật,
Vì họ, con nói lên,
Những ai không phóng dật,
Chân thành con đảnh lễ.

4) Các Tỷ-kheo ấy, được vị Thiên ấy cảnh giác, tâm hết sức xúc động.

TỶ KHEO                                         2341

366 Chư Thiên nhắc nhở - Kinh Viễn Ly – Tương I, 433

Viễn Ly – Tương I, 433

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời, một Tỷ-kheo trú giữa dân chúng Kosala, tại một khu rừng.

2) Lúc bấy giờ Tỷ-kheo ấy, trong lúc đi nghỉ ban ngày, khởi lên những tư tưởng ác, bất thiện, liên hệ đến gia đình.

3) Rồi một vị Thiên trú ở khu rừng ấy, thương xót Tỷ-kheo ấy, muốn hạnh phúc, muốn cảnh giác, liền đi đến Tỷ-kheo ấy.

4) Sau khi đến, vị Thiện ấy nói lên những bài kệ với vị Tỷ-kheo này:

Ông ước muốn viễn ly,
Đã sống trong rừng núi,
Nay tâm Ông vọng động,
Dong duổi theo ngoại giới.
Ông đối mặt với Ông,
Hãy chế ngự lòng dục,

TỶ KHEO                                           2342

Nhờ vậy, Ông hạnh phúc,
Thoát ly được tham ái.
Hãy từ bỏ bất mãn,
Sống an trú chánh niệm,
Ông thành người hiền thiện,
Được chúng tôi tán thán.
Trừ bụi trần địa ngục,
Thật rất khó vượt qua,
Ông chớ vận chuyển theo,
Các bụi trần dục vọng,
Như chim, thân dính bụi,
Rung thân khiến bụi rơi.
Cũng vậy vị Tỷ-kheo,
Tinh cần, trú chánh niệm,
Vùng vẫy khiến rơi rớt,
Những bụi đời dính thân.

5) Tỷ-kheo ấy được vị Thiên cảnh giác, tâm hết sức xúc động.

TỶ KHEO                                         2343

367 Chư Thiên nhắc nhở - Tỷ kheo ngủ ngày - Kinh Săn Sóc Hầu Hạ – Tương I, 434

Săn Sóc Hầu Hạ – Tương I, 434

1) Một thời, một Tỷ-kheo trú giữa dân chúng Kosala, tại một khu rừng.

2) Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo ấy đang ngủ ngày.

3) Rồi một vị Thiên trú ở khu rừng ấy, thương xót Tỷ-kheo ấy, muốn hạnh phúc, muốn cảnh giác, liền đi đến Tỷ-kheo ấy.

4) Sau khi đến, vị ấy nói lên những bài kệ cho Tỷ- kheo ấy:

Tỷ-kheo, hãy thức dậy,
Sao Ông hãy còn nằm?
Ông được lợi ích gì,
Trong giấc ngủ của ông?
Kẻ bịnh, kẻ trúng tên,
Bị đánh sao ngủ được?
Vì lòng tin, xuất gia,
Bỏ nhà, sống không nhà,

TỶ KHEO                                          2344

Tín ấy cần phát triển,
Chớ để ngủ chinh phục.
(Vị Tỷ-kheo):
5) Các dục là vô thường,
Chỉ kẻ ngu say đắm,
Đã giải thoát triền phược,
Không còn bị ái trước.
Hạnh xuất gia như vậy,
Sao để dục nhiệt não?
Đã nhiếp phục dục ái,
Vượt thoát (lưới) vô minh,
Với chánh trí thanh tịnh,
Hạnh xuất gia như vậy,
Sao để dục nhiệt não?
Với minh phá vô minh,
Đoạn diệt các lậu hoặc,
Không sầu, không ưu não,
Hạnh xuất gia như vậy,
Sao để dục nhiệt não?
Tinh tấn và nhiệt tâm,
Thường dõng mãnh cầu tiến,
Hướng vọng đến Niết-bàn,
Hạnh xuất gia như vậy,
Sao để dục nhiệt não?

TỶ KHEO                      2345

TỶ KHEO   2346

368 Chỗ nào là chỗ hành xứ của Tỷ kheo - Kinh Con Chim Ưng – Tương V, 227

Con Chim Ưng – Tương V, 227 (Sakunagghi)

1-2)...

3) -- Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, một con chim ưng cái thình lình vồ xuống và chụp lấy một con chim cút.

4) Rồi này các Tỷ-kheo, con chim cút bị con chim ưng cái bắt, than khóc như sau:

"-- Như thế này, thật bất hạnh cho tôi! Thật thiếu
công đức cho tôi! Vì rằng tôi đã đi không phải chỗ
hành xứ của mình, đi vào cảnh giới của người khác.
Nếu tôi đi trong chỗ hành xứ của tôi, trong cảnh giới
của cha mẹ tôi, thời con chim ưng này không thể hơn
tôi, nếu phải đánh nhau".

"-- Này Chim cút, thế nào là chỗ hành xứ của ngươi, thế nào là cảnh giới của cha mẹ ngươi?"

-- "Là vạt đất được lưỡi cày xới lên".

TỶ KHEO                                            2347

5) Rồi này các Tỷ-kheo, con chim ưng cái không có siết mạnh sức mạnh của mình, không có bóp chặt sức mạnh của mình, thả con chim cút rồi nói:

-- "Hãy đi, này Chim cút. Sau khi đi tại chỗ ấy, ta sẽ không thả cho ngươi".

6) Rồi này các Tỷ-kheo, con chim cút đi đến vạt đất được lưỡi cày xới lên, leo lên một hòn đất lớn, đứng trên ấy và nói với con chim ưng:

"-- Này, hãy đến ta, Chim ưng! Này, hãy đến ta, này Chim ưng!"

7) Rồi này các Tỷ-kheo, con chim ưng cái siết mạnh
sức mạnh của mình, bóp chặt sức mạnh của mình,
xếp cả hai cánh, thình lình vồ lấy con chim cút. Này
các Tỷ-kheo, khi con chim cút biết được: "Con chim
ưng này đang vồ mạnh xuống ta", liền nấp sau hòn
đất ấy. Này các Tỷ-kheo, ở đây, con chim ưng bị bể
ngực.

8) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với ai đi tới chỗ không phải hành xứ của mình, đi đến cảnh giới của người khác. Do vậy, này các Tỷ-kheo, chớ có đi đến chỗ không phải hành xứ của mình, chỗ cảnh giới của người khác. Này các Tỷ-kheo, đi đến chỗ không phải hành xứ của mình, đi đến cảnh giới của người

TỶ KHEO                                             2348

khác, thời Ác ma nắm được cơ hội, Ác ma nắm được đối tượng.

9) Này các Tỷ-kheo, chỗ nào không phải hành xứ của Tỷ-kheo? Chỗ nào là cảnh giới của người khác? Chính là năm dục công đức.

10) Thế nào là năm?

- Có các sắc do mắt nhận thức khả lạc, khả hỷ,
khả ý, khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn.
- Có các tiếng do tai nhận thức...
- Có các hương do mũi nhận thức...
- Có các vị do lưỡi nhận thức...
- Có các xúc do thân nhận thức khả lạc, khả hỷ,
khả ý, khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Này các
Tỷ-kheo, đây là chỗ không phải hành xứ của
Tỷ-kheo, chỗ cảnh giới của người khác.

11) Này các Tỷ-kheo, hãy đi đến chỗ hành xứ của
mình, chỗ cảnh giới của cha mẹ mình. Này các Tỷ-
kheo, đi đến chỗ hành xứ của mình, đến cảnh giới
của cha mẹ mình, thời Ác ma không nắm được cơ
hội, không nắm được đối tượng.

12) Và này các Tỷ-kheo, chỗ nào là chỗ hành xứ của Tỷ-kheo? Chỗ nào là cảnh giới của cha mẹ? Chính là bốn niệm xứ.

TỶ KHEO                                           2349

Thế nào là bốn?

13) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời; trú, quán thọ trên các thọ...; trú, quán tâm trên tâm...; trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các Tỷ-kheo, đây là chỗ hành xứ của mình, chỗ cảnh giới của cha mẹ mình.

TỶ KHEO                                              2350

369 Có 4 hạng Tỳ kheo - Ví như sấm và mưa - Kinh MÂY MƯA 1 – Tăng II, 9

MÂY MƯA 1 – Tăng II, 9

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn của ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này. Thế nào là bốn?

- Có sấm, không có mưa;
- Có mưa, không có sấm;
- Không có sấm, cũng không có mưa;
- Có sấm và có mưa.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này.

TỶ KHEO                                          2351

3. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại mây mưa này, có mặt hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Hạng người có sấm, không có mưa
-   Hạng người có mưa, không có sấm
-   Hạng người không có sấm, không có mưa
-   Hạng người có sấm và có mưa.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có sấm, không có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có nói,
không có làm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người có sấm không có mưa. Ví như, này các Tỷ-
kheo, loại mây có sấm, không có mưa ấy, này các
Tỷ-kheo, Ta nói rằng hạng người này giống như ví
dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có mưa, không có sấm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có làm,
không có nói. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người có mưa, không có sấm. Ví như, này các Tỷ-
kheo, loại mây chỉ có mưa, không có sấm ấy, Ta nói
rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví
dụ ấy.

TỶ KHEO                                           2352

6. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không có sấm, cũng không có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có
nói, không có làm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
hạng người không có sấm, không có mưa. Ví như,
này các Tỷ-kheo, loại mây không có sấm, không có
mưa ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người
này giống như ví dụ ấy.

7. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có sấm và có mưa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có nói và có
làm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có
sấm và có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây
có sấm và có mưa ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo,
hạng người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người giống như loại mây này có mặt, hiện hữu ở đời.

MÂY MƯA 2 – Tăng II, 11

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này. Thế nào là bốn?

TỶ KHEO                                          2353

-   Có sấm, không có mưa;
-   Có mưa, không có sấm;
-   Không có sấm không có mưa;
-   Có sấm và có mưa.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại mây mưa này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ như các loại mây mưa này, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Hạng người có sấm, không có mưa;
-   Hạng người có mưa, không có sấm;
-   Hạng người không có sấm, không có mưa;
-   Hạng người có sấm và có mưa.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có sấm, không có mưa?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuộc lòng
Pháp, Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ tụng,
Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Quảng thuyết.
- Vị ấy không như thật quán tri: "Đây là Khổ"…,
không như thật quán tri: "Đây là con Đường đưa
đến Khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người có sấm không có mưa. Ví như, này các Tỷ-
kheo, loại mây có sấm, không có mưa ấy, Ta nói

TỶ KHEO                                           2354

rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có mưa, không có sấm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có
học thuộc lòng Pháp, như Khế kinh, Ứng tụng, …
Quảng thuyết.
- Vị ấy như thật quán tri: "Đây là Khổ"… như thật
quán tri: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có mưa,
không có sấm. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại mây
chỉ có mưa, không có sấm ấy. Ta nói rằng, này các
Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người không có sấm và không có mưa?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không học
thuộc lòng Pháp như Khế kinh… Quảng thuyết.
- Vị ấy không như thật quán tri: "Đây là Khổ"…
không như thật quán tri: "Đây là con Đường đưa
đến Khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người không có sấm, không có mưa. Ví như, này
các Tỷ-kheo, loại mây không có sấm, không có
mưa, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người
này giống như ví dụ ấy.

TỶ KHEO                                          2355

6. Và này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người có sấm và có mưa?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người học thuộc
lòng Pháp như Khế kinh… Quảng thuyết.
- Người ấy như thật quán tri: "Đây là Khổ"… như
thật quán tri: "Đây là con Đường đưa đến Khổ
diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người
có sấm và có mưa. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại
mây có sấm và có mưa ấy, Ta nói rằng, này các
Tỷ-kheo, người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người giống như loại mây này có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁI GHÈ – Tăng II, 14

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại ghè này. Thế nào là bốn?

-   Trống và bịt;
-   Đầy và mở;
-   Trống và mở;
-   Đầy và bịt.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại ghè này.

TỶ KHEO                                          2356

2. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, có bốn hạng người được ví như các loại ghè này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Trống và bịt,
-   Đầy và mở,
-   Trống và mở,
-   Đầy và bịt.

3. Và này các Tỳ-kheo, thế nào là hạng người trống và bịt?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có thái độ
khả ái, khi đi tới đi lui, khi ngó phía trước, ngó hai
bên, khi co tay duỗi tay, khi mang áo tăng-già-lê,
bình bát và y,
- Vị ấy không như thật quán tri: "Đây là Khổ"…
không như thật quán tri:"Đây là con Đường đưa
đến Khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người trống và bịt. Ví như, này các Tỷ-kheo, các
ghè trống và bịt ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo,
người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đầy và mở?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có thái độ dễ thương, khi đi tới đi lui, khi ngó phía

TỶ KHEO                                               2357

trước, ngó hai bên, khi co tay duỗi tay, khi mang
áo tăng-già-lê, bình bát và y,
- Vị ấy như thật quán tri: "Đây là Khổ"… như thật
quán tri: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người đầy và
mở. Ví như, này các Tỷ-kheo, các ghè đầy và mở
ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống
như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người trống và mở?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không có
thái độ dễ thương, khi đi tới đi lui, khi ngó phía
trước, ngó hai bên, khi co tay duỗi tay, khi mang
áo tăng-già-lê, bình bát và y,
- Vị ấy không như thật quán tri: "Đây là Khổ"…
không như thật quán tri: "Đây là con Đường đưa
đến Khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người trống và mở, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo,
người này giống như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đầy và bịt?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có thái độ dễ thương, khi đi tới, đi lui, khi ngó phía trước,

TỶ KHEO                                           2358

ngó hai bên, khi co tay, duỗi tay, khi mang áo
tăng-già-lê, mang y bát.
- Vị ấy như thật quán tri: "Đây là Khổ"… như thật
quán tri: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người đầy và
bịt. Ví như, này các Tỷ-kheo, các ghè đầy và bịt
ấy, Ta nói rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống
như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng người giống như các loại ghè này có mặt, hiện hữu ở đời.

HỒ NƯỚC 1 – Tăng II, 16

 Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này. Thế nào là bốn?

-   Cạn nhưng có vẻ sâu,
-   Sâu nhưng thấy cạn,
-   Cạn và thấy cạn,
-   Sâu và thấy sâu.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này…

CÁC HỒ NƯỚC 2 – Tăng II, 17

TỶ KHEO                                          2359

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này. Thế nào là bốn?

-   Cạn có vẻ sâu,
-   Sâu có vẻ cạn,
-   Cạn có vẻ cạn,
-   Sâu có vẻ sâu.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại hồ nước này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với hồ nước này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Cạn có vẻ sâu,
-   Sâu có vẻ cạn.
-   Cạn có vẻ cạn,
-   Sâu có vẻ sâu.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người cạn có vẻ sâu?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có thái độ khả ái… (như kinh 103, từ số 3 cho đến số 6).

CÁC TRÁI XOÀI – Tăng II, 17

TỶ KHEO                                          2360

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại xoài này. Thế nào là bốn?

-   Chưa chín có vẻ chín,
-   Chín có vẻ chưa chín,
-   Chưa chín có vẻ chưa chín,
-   Chín có vẻ chín,

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại xoài này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với bốn loại xoài này. Thế nào là bốn (như kinh 103, từ số 3 đến số 6).

CÁC LOẠI CHUỘT – Tăng II, 18

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại chuột này. Thế nào là bốn?

-   Đào hang không ở,
-   Ở không đào hang,
-   Không đào hang không ở,
-   Có đào hang có ở.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại chuột này.

TỶ KHEO                                            2361

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại chuột này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Đào hang không ở,
-   Ở không đào hang,
-   Không đào hang không ở,
-   Có đào hang có ở.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có đào hang, nhưng không ở?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thuộc
lòng Pháp như Khế kinh… Quảng thuyết.
- Vị ấy không như thật quán tri: "Đây là Khổ"…
"Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người đào hang,
nhưng không ở. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại
chuột có đào hang, nhưng không ở ấy, Ta nói
rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống
như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có ở, không đào hang? (xem như kinh 102).

TỶ KHEO                                           2362

CÁC LOẠI BÒ ĐỰC – Tăng II, 19

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại bò đực này. Thế nào là bốn?

- Hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ
với đàn bò của người;
- Hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ
với đàn bò của mình;
- Hung dữ với đàn bò của mình, hung dữ với đàn
bò của người;
- Không hung dữ với đàn bò của mình, không
hung dữ với đàn bò của người.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại bò đực này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví như các loại bò đực này, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

- Hạng người hung dữ với đàn bò của mình,
không hung dữ với đàn bò của người;
- Hạng hung dữ với đàn bò của người, không
hung dữ với đàn bò của mình;
- Hạng hung dữ với đàn bò của mình và hung dữ
với đàn bò của người;
- Hạng không hung dữ với đàn bò của mình,
không hung dữ với đàn bò của người.

TỶ KHEO                                          2363

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người hung dữ với đàn bò của mình, không hung dữ với đàn bò của người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người là một khiếp
đảm cho hội chúng của mình, không là một khiếp
đảm cho hội chúng của người. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của mình,
không hung dữ với đàn bò của người. Ví như, này
các Tỷ-kheo, loại bò đực hung dữ với đàn bò của
mình, không hung dữ với đàn bò của người ấy, Ta
nói rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống
như ví dụ ấy.

4. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của người, không hung dữ với đàn bò của mình?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người là một khiếp
đảm cho hội chúng của người, không là một khiếp
đảm cho hội chúng của mình. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của người,
không hung dữ với đàn bò của mình. Ví như, này các
Tỷ-kheo, loại bò đực hung dữ với đàn bò của người,
không hung dữ với đàn bò của mình ấy, Ta nói rằng,
này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ
ấy.

TỶ KHEO                                         2364

5. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hung dữ với đàn bò của mình, hung dữ với đàn bò của người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người là một khiếp
đảm cho hội chúng của mình và cho hội chúng của
người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người…
(như trên)… giống như ví dụ ấy.

6. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người không hung dữ với đàn bò của mình và không hung dữ với đàn bò của người?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không là một
khiếp đảm cho đàn bò của mình, không là một khiếp
đảm cho đàn bò của người. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là hạng người không hung dữ với đàn bò của
mình, không hung dữ với đàn bò của người. Ví như,
này các Tỷ-kheo, loại bò đực không hung dữ với đàn
bò của mình và không hung dữ với đàn bò của người.
Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người này giống như
ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại bò đực này, có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC CÂY – Tăng II, 21

TỶ KHEO                                         2365

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại cây này. Thế nào là bốn?

-   Có giác cây, bao vây với giác cây;
-   Có giác cây bao vây với lõi cây;
-   Có lõi cây bao vây với giác cây;
-   Có lõi cây bao vây với lõi cây.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại cây này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ như bốn loại cây này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Hạng người là giác cây, bao vây với giác cây; -   Hạng người là giác cây, bao vây với lõi cây; -   Hạng người là lõi cây, bao vây với giác cây; -   Hạng người là lõi cây, bao vây với lõi cây.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là giác cây bao vây với giác cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ác giới, theo ác pháp, hội chúng người ấy cũng ác giới, theo ác pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người giác cây bao vây với giác cây. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại cây là giác cây, bao vây với giác cây ấy. Ta nói

TỶ KHEO                                            2366

rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là giác cây bao vây với lõi cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ác giới, theo ác pháp, hội chúng người ấy có giới, theo thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người giác cây bao vây với lõi cây. Ví như… giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là lõi cây bao vây với giác cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có giới, theo
thiện pháp, nhưng hội chúng của người ấy theo ác
giới, ác pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
người lõi cây bao vây với giác cây. Ví như… giống
như ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người là lõi cây bao vây với lõi cây?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người có giới, theo thiện pháp, hội chúng người ấy cũng có giới, theo thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người có lõi cây bao vây với lõi cây. Ví như, này các Tỷ- kheo, là hạng người lõi cây bao vây với lõi, Ta nói

TỶ KHEO                                            2367

rằng, này các Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người giống như ví dụ các cây này, có mặt hiện hữu ở đời.

CÁC CON RẮN – Tăng II, 23

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại rắn. Thế nào là bốn?

-   Loại rắn có nọc độc, nhưng không ác độc;
-   Loại ác độc nhưng không nọc độc;
-   Loại có nọc độc và ác độc;
-   Loại không có nọc độc, không có ác độc.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại rắn độc này.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người được ví dụ với các loại rắn này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Hạng người có nọc độc nhưng không ác độc;
-   Hạng người ác độc nhưng không nọc độc;
-   Hạng người có nọc độc, có ác độc;
-   Hạng người không có nọc độc, không có ác
độc.

TỶ KHEO                                          2368

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có nọc độc, nhưng không ác độc?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người rất mau
phẫn nộ, nhưng phẫn nộ không tồn tại lâu dài.
Như vậy là hạng người có nọc độc, nhưng không
ác độc. Ví như, này các Tỷ-kheo, loại rắn có nọc
độc, nhưng không ác độc ấy, Ta nói rằng, này các
Tỷ-kheo, hạng người này giống như ví dụ ấy.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có ác độc, nhưng không có nọc độc?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không
mau phẫn nộ, nhưng phẫn nộ tồn tại lâu dài. Như
vậy là hạng người có ác độc, nhưng không có
nọc… giống như ví dụ ấy.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người có nọc độc và có ác độc?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người rất mau
phẫn nộ và phẫn nộ tồn tại lâu dài. Như vậy là
hạng người có nọc độc và có ác độc... giống như
ví dụ ấy.

6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người không có nọc độc và không có ác độc?

TỶ KHEO                                          2369

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không
mau phẫn nộ và phẫn nộ không tồn tại lâu dài.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người không
có nọc độc, và không có ác độc. Ví như, này các
Tỷ-kheo, loại rắn không có nọc độc, không có ác
độc ấy, Ta nói rằng, hạng người này giống như ví
dụ ấy.

Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                         2370

370 Có 4 hạng Tỷ kheo - Kinh CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717

CÁC HẠNG SA MÔN 1 – Tăng I, 717

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện trong các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là hạng hữu học,
đang đi trên con đường, sống cố gắng hướng đến vô
thượng an ổn khỏi các ách nạn. Ví như, này các Tỷ-
kheo, vị trưởng nam vua Sát-đế-lỵ, xứng đáng để
được làm lễ quán đảnh, nhưng chưa làm lễ quán
đảnh, và đạt đến địa vị bất động. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học, đang đi trên con
đường, sống cố gắng hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các ách nạn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, là
hạng Sa-môn bất động.

TỶ KHEO                                           2371

3. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nhưng
chưa với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát, và với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện trong các hàng Sa-môn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được
yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; nhiều
lần được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần

TỶ KHEO                                             2372

được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi
không được yêu cầu.
-   Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các
vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả
ái, với ít không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ
khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái.
-   Ở đây, một số cảm thọ khởi lên phát sanh từ mật
hay phát sanh từ đàm, hay phát sanh từ gió, hay
phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân thể;
hay phát sinh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát sanh
từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh từ các
công kích thình lình bên ngoài vào, hay do quả dị
thục của nghiệp; những số cảm thọ ấy không khởi
lên nhiều, vị ấy ít bị bệnh tật.
-   Đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại
lạc trú, có được không khó khăn, có được không
mệt nhọc, có được không phí sức;
-   Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện trong các
hàng Sa-môn.

6. Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời

TỶ KHEO                                                2373

này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

- Này các Tỷ-kheo, Ta nhiều lần được yêu cầu nhận
y, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu
cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu
cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu.
- Ta sống với các Tỷ-kheo nào, các vị ấy đối với
Ta, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân
nghiệp không khả ái; với nhiều khẩu nghiệp khả
ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái; với nhiều ý
nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái; giúp
đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không
khả ái.
- Phàm có những cảm thọ nào khởi lên, phát sanh
từ mật, hay phát sinh từ đàm, hay phát sanh từ gió,
hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân
thể, hay phát sanh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát
sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh
từ sự công kích thình lình bên ngoài vào, hay do
quả dị thục các nghiệp; những cảm thọ ấy không
khởi lên nhiều nơi Ta.
- Ta ít bị bệnh tật. Đối với bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, hiện tại lạc trú, Ta có được không khó

TỶ KHEO                                              2374

khăn, có được không mệt nhọc, có được không
phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tai, với
thắng trí, Ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, nếu có nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 2 – 721tc1

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện.

TỶ KHEO                                            2375

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc hướng đến giác ngộ. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt
ba kiết sử, làm cho nhẹ bớt tham, sân, si, là bậc Nhất
lai, chỉ có một lần trở lui đời này rồi chấm dứt khổ
dâu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, là vị Bất lai, từ đấy nhập Niết-
bàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

TỶ KHEO                                             2376

Ở đây, này các Tỷ-kheo, do đoạn tận các lậu hoặc,
Tỷ-kheo ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn
tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng Sa-môn này có mặt, xuất hiện ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 3 – 723tc1

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri kiến,
chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng,
chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.

TỶ KHEO                                           2377

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ..., chánh định, chánh trí, chánh giải thoát,
nhưng không có an trú với thân cảm giác tám giải
thoát. Như vậy này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ... chánh giải thoát, an trú với thân cảm giác tám
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-
môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói
về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, này các
Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là
hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

TỶ KHEO                                              2378

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 4 – 724tc1

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị hữu học, ý chưa đạt được
mục đích, đang sống hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các khổ ách. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc

TỶ KHEO                                           2379

tập khởi, đây là sắc chấm dứt; đây là thọ ... đây là tưởng ... đây là các hành ... đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức chấm dứt". Nhưng vị ấy chưa an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sống, tùy quán
sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc ... đây là
thức chấm dứt". Và vị ấy an trú với thân cảm giác
tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, người ấy này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỶ KHEO                                             2380

TỶ KHEO   2381

371 Có 5 hạng Tỷ kheo - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ 1 – Tăng II, 450

NGƯỜI CHIẾN SĨ 1 – Tăng II, 450

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm hạng chiến sĩ này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người chiến sĩ chỉ thấy
bụi mù dấy lên đã chùn chân, rủn chí, không còn can
đảm, không có thể tham gia chiến trận. Như vậy ở
đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng người chiến sĩ.
Này các Tỷ-kheo, đây là người chiến sĩ thứ nhất có
mặt hiện hữu ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có người chiến sĩ có thể chịu đựng bụi mù dấy lên, nhưng khi thấy cờ xí dựng lên, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không còn can đảm, không có thể tham gia chiến trận. Như vậy ở đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng người chiến sĩ ở đời. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chiến sĩ thứ hai có mặt, hiện hữu ở đời.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có người chiến sĩ có thể chịu đựng bụi mù dấy lên, chịu đựng cờ xí dựng lên, nhưng khi nghe tiếng la hét, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không có thể tham

TỶ KHEO                                            2382

gia chiến trận. Như vậy ở đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng người chiến sĩ. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chiến sĩ thứ ba có mặt, hiện hữu ở đời.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
chiến sĩ có thể chịu đựng bụi mù dấy lên, chịu đựng
cờ xí dựng lên, chịu đựng tiếng la hét, nhưng khi bị
thương trong chiến trận, liền thất kinh, thất đảm. Như
vậy ở đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng người chiến
sĩ. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người chiến sĩ thứ
tư có mặt, hiện hữu ở đời.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
chiến sĩ có thể chịu đựng bụi mù dấy lên, chịu đựng
cờ xí dựng lên, chịu đựng tiếng la hét, chịu đựng
cuộc xáp chiến. Vị ấy, sau khi thắng trận, dự phần
vào chiến thắng, cầm đầu trong chiến thắng. Như vậy
ở đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng chiến sĩ. Đây là
hạng người chiến sĩ thứ năm, này các Tỷ-kheo, có
mặt, hiện hữu ở đời.

Năm hạng người chiến sĩ này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

7. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, được ví dụ với năm hạng chiến sĩ này, có năm hạng người có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ-kheo. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                             2383

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi thấy bụi mù dấy lên,
liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không
có thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu lộ
sự yếu kém trong học tập, liền bỏ học pháp, trở lui
lại đời sống thế tục. Thế nào là bụi mù dấy lên đối
với vị ấy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được nghe: "Tại một làng hay một thị trấn kia, có người phụ nữ hay thiếu nữ đẹp đẽ, khả ái, làm đẹp lòng người với sắc mặt đẹp thù thắng như hoa sen". Khi được nghe vậy, vị ấy liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu lộ sự yếu kém trong học tập, liền bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục. Đây là nghĩa bụi mù dấy lên đối với vị ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, hạng người chiến sĩ ấy, khi mới thấy bụi mù dấy lên, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không có thể tham dự chiến trận. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này giống như ví dụ ấy. Như vậy ở đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng người.

Đây là người, này các Tỷ-kheo, được ví dụ với hạng người chiến sĩ thứ nhất có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ- kheo.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo chịu đựng được bụi mù dấy lên, nhưng khi thấy cờ xí dựng lên,

TỶ KHEO                                             2384

liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không
có thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu lộ
sự yếu kém trong học tập, liền bỏ học pháp, trở lui
lại đời sống thế tục. Thế nào là cờ xí dựng lên đối với
vị ấy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có nghe: "Tại một làng hay thị trấn kia, có người phụ nữ hay thiếu nữ đạp đẽ, khả ái, làm đẹp lòng người với sắc mặt đẹp thù thắng như hoa sen", nhưng vị ấy tự mình thấy một phụ nữ hay một thiếu nữ đẹp đẽ, khả ái, làm đẹp lòng người với sắc mặt đẹp thù thắng như hoa sen. Vị ấy, sau khi thấy người phụ nữ hay người thiếu nữ ấy, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể có thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu lộ sự yếu kém trong học tập, liền bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục. Đây là nghĩa cờ xí dựng lên đối với vị ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, hạng người chiến sĩ ấy chịu đựng được bụi mù dấy lên, nhưng khi thấy cờ xí dựng lên, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không có thể ra trận xáp chiến. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này giống như ví dụ ấy. Như vậy ở đây, này các Tỷ-kheo, là một hạng người.

TỶ KHEO                                              2385

Đây là người, này các Tỷ-kheo, được ví dụ với hạng người chiến sĩ thứ hai có mặt, hiện hữu giữa các vị Tỷ-kheo

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chịu đựng được bụi mù dấy lên, chịu đựng được cờ xí dựng lên, nhưng khi nghe tiếng la hét, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không có thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu lộ sự yếu kém trong học tập, liền bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục. Thế nào là tiếng la hét đối với vị ấy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một nữ nhân đi đến vị Tỷ- kheo tại ngôi rừng, dưới một gốc cây hay tại ngôi nhà trống, cười nhạo Tỷ-kheo, nói mơn trớn, nói cười lớn tiếng, cợt nhả. Tỷ-kheo bị nữ nhân cười nhạo, nói mơn trớn, nói cười lớn tiếng, cợt nhả, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không có thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu lộ sự hèn yếu trong học tập, liền bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục. Đây là nghĩa của tiếng la hét đối với vị ấy.Ví như người chiến sĩ ấy, này các Tỷ-kheo, chịu đựng được bụi mù dấy lên, chịu đựng được cờ xí dựng lên, nhưng khi nghe tiếng la hét, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không có thể ra trận xáp chiến. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người

TỶ KHEO                                              2386

này giống như ví dụ ấy. Như vậy ở đây, này các Tỷ- kheo, là một hạng người.

Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người được ví dụ với người chiến sĩ thứ ba có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ- kheo.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chịu đựng
được bụi mù dấy lên, chịu đựng được cờ xí dựng lên,
chịu đựng được tiếng la hét, nhưng bị thương trong
khi xáp chiến lâm trận liền thất kinh thất đảm. Thế
nào là xáp chiến lâm trận đối với vị ấy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi đi đến gốc cây, hay đi
đến ngôi nhà trống, một nữ nhân đến Tỷ-kheo ấy,
ngồi sát một bên, nằm sát một bên, vuốt ve mơn trớn.
Tỷ-kheo ấy được nữ nhân ngồi sát một bên, nằm sát
một bên, được vuốt ve mơn trớn, không từ bỏ học tập,
không biểu lộ sự yếu kém trong học tập, hành dâm
(với nữ nhân). Đây là nghĩa xáp chiến lâm trận đối
với vị ấy. Ví như người chiến sĩ ấy, này các Tỷ-kheo,
chịu đựng được bụi mù dấy lên, chịu đựng được cờ
xí dựng lên, chịu đựng được tiếng la hét, nhưng khi
lâm trận xáp chiến, bị thương, thất kinh, thất đảm.
Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này giống như
ví dụ ấy. Như vậy ở đây, này các Tỷ-kheo, là một
hạng người.

TỶ KHEO                                            2387

Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người được ví dụ với người chiến sĩ thứ tư có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ- kheo.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chịu đựng
được bụi mù dấy lên, chịu đựng được cờ xí dựng lên,
chịu đựng được tiếng la hét, chịu đựng được xáp
chiến lâm trận. Vị ấy sau khi chiến thắng chiến trận
ấy, chiến thắng trong chiến trận, vị ấy vẫn đứng hàng
đầu trong trận chiến ấy. Thế nào là sự chiến thắng
trong chiến trận đối với vị ấy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi vị Tỷ-kheo đi đến ngôi
nhà rừng, đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống,
có nữ nhân đi đến vị ấy, ngồi xuống sát một bên, nằm
sát một bên, vuốt ve mơn trớn. Vị ấy, khi được nữ
nhân ngồi sát một bên, nằm sát một bên, vuốt ve mơn
trớn, liền gỡ mình ra, gỡ thoát ra, và ra đi chỗ nào
mình muốn.

Và vị ấy đi đến một chỗ trống trải, khu rừng, gốc cây, ngọn núi, khe đá, hang núi, nghĩa địa, cao nguyên, ngoài trời, đống rơm. Rồi vị ấy đi đến khu rừng, đi đến gốc cây hay đi đến ngôi nhà trống, ngồi kiết già, lưng thẳng và để niệm trước mặt.

Vị ấy, sau khi đoạn tận tham, an trú với tâm ly tham, gột sạch tâm khỏi tham, sau khi đoạn tận sân, an trú

TỶ KHEO                                             2388

với tâm ly sân, có lòng thương tưởng đến tất cả loài hữu tình và chúng sanh, gột sạch tâm khỏi sân hận; sau khi đoạn tận hôn trầm thụy miên, an trú với tâm ly thụy miên hôn trầm, với tưởng ánh sáng, chánh niệm, tỉnh giác, gột sách tâm khỏi hôn trầm thụy miên; sau khi đoạn tận trạo cử hối quá, an trú không trạo cử, nội tâm tịch tịnh, gột sạch tâm khỏi trạo cử hối quá; sau khi đoạn tận nghi, an trú với tâm vượt khỏi nghi ngờ đối với các thiện pháp. Vị ấy, sau khi đoạn tận năm triền cái này, những pháp làm uế nhiễm tâm, làm yếu ớt trí tuệ, ly dụ, ly các pháp bất thiện... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư.

Vị ấy với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, ly các tùy phiền mão, nhu nhuyến, kham nhẫn, kiên trì, bất động, hướng tâm về trí đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy như thật rõ biết: "Đây là Khổ; như thật rõ biết: "Đây là Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là khổ diệt"; như thật rõ biết: "Đây là con Đường đưa đến khổ diệt"; như thật rõ biết: "Những pháp này là những lậu hoặc"; như thật rõ biết: "Đây là lậu hoặc tập khởi" như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến lậu hoặc đoạn diệt". Do vị ấy biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Trong sự giải thoát trí khởi lên: "Ta đã được giải thoát". Vị ấy rõ biết: "Sanh đã tận,

TỶ KHEO                                               2389

Phạm hạnh đã thành, các việc nên làm đã làm, nay không còn trở lui trạng thái này nữa". Đây là sự chiến thắng trong trận chiến đối với vị ấy.

Ví như, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ chịu đựng được bụi mù dấy lên, chịu đựng được cờ xí dựng lên, chịu đựng được các tiếng la hét, chịu đựng được sự xáp chiến. Vị ấy, sau khi chiến thắng chiến trận ấy, chiến thắng trong chiến trận, vị ấy vẫn đứng đầu trong trận chiến ấy. Vị ấy, sau khi chiến thắng chiến trận ấy, chiến thắng trong chiến trận, vị ấy vẫn đứng hàng đầu trong trận chiến ấy. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này giống như ví dụ ấy.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, đấy là hạng người được ví dụ với người chiến sĩ thứ năm có mặt, hiện hữu ở đời.

Những người này, này các Tỷ-kheo, được ví dụ với năm chiến sĩ có mặt, hiện hữu ở giữa các vị Tỷ-kheo.

TỶ KHEO                                             2390

372 Có 5 hạng Tỷ kheo - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ 2 – Tăng II, 459

NGƯỜI CHIẾN SĨ 2 – Tăng II, 459

 Có năm người chiến sĩ này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người chiến sĩ cầm
kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận
chiến ác liệt. Người ấy trong trận chiến ấy nỗ lực
hăng hái. Nhưng các người khác, trong khi người ấy
nỗ lực và hăng hái như vậy, đánh người ấy và áp đảo
người ấy. Như vậy, ở đây này các Tỷ-kheo, có hạng
người chiến sĩ như vậy.

Đây là hạng chiến sĩ thứ nhất có mặt, hiện hữu ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người chiến sĩ cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận chiến ác liệt. Vị ấy, trong trận chiến ấy, nỗ lực, hăng hái. Nhưng các người khác làm cho các người ấy bị thương, khiêng người ấy đi, chở người ấy đến các bà con. Khi chở người ấy đi và chưa đến các bà con, người ấy mệnh chung ở giữa đường. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có một hạng chiến sĩ như vậy.

TỶ KHEO                                             2391

Đây là hạng chiến sĩ thứ hai, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
chiến sĩ cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia
vào trận chiến ác liệt. Vị ấy, trong trận ấy, nỗ lực
hăng hái. Nhưng các người khác làm cho người ấy bị
thương và khiêng người ấy đi, chở người ấy đến các
bà con. Và những người bà con săn sóc và nuôi
dưỡng người ấy. Người ấy, trong khi được các người
bà con săn sóc và nuôi dưỡng, bị mệnh chung vì vết
thương ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có một hạng
người chiến sĩ như vậy.

Đây gọi là hạng người chiến sĩ thứ ba có mặt, hiện hữu ở đời.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có người chiến sĩ
cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận
chiến ác liệt. Vị ấy, trong trận chiến ấy, nỗ lực hăng
hái. Nhưng các người khác làm cho người ấy bị
thương, và khiêng người ấy đi, chở người ấy đến các
người bà con. Và những người bà con nuôi dưỡng và
săn sóc người ấy. Người ấy, trong khi được các
người bà con săn sóc và nuôi dưỡng, được chữa lành
các vết thương ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng
người chiến sĩ như vậy.

TỶ KHEO                                             2392

Này các Tỷ-kheo, đây là hạng chiến sĩ thứ tư có mặt, hiện hữu ở đời.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng chiến sĩ
cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào
chiến trận ấy, chiến thắng trong chiến trận, vị ấy vẫn
đứng hàng đầu trong chiến trận ấy. Ở đây, này các
Tỷ-kheo, có hạng chiến sĩ như vậy.

Này các Tỷ-kheo, đây là hạng chiến sĩ thứ năm có mặt, hiện hữu ở đời.

Năm hạng chiến sĩ này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

7. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có những hạng người được ví dụ với năm hạng chiến sĩ này có mặt, hiện hữu giữa các vị Tỷ-kheo. Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống dựa
vào ngôi làng hay thị trấn. Vị ấy, vào buổi sáng đắp
y, cầm y bát đi vào làng hay thị trấn để khất thực,
không phòng hộ thân, không phòng hộ lời, không
phòng hộ tâm, niệm không an trú, các căn không
được bảo vệ.

Vị ấy ở đấy thấy một nữ nhân ăn mặc không tề chỉnh, ăn mặc không kín đáo. Được thấy nữ nhân ăn mặc

TỶ KHEO                                             2393

không tề chỉnh, ăn mặc không kín đáo, tham dục tấn
công tâm vị ấy. Tâm bị tham dục tấn công, không từ
bỏ học tập, không biểu lộ sự yếu kém trong học pháp,
vị ấy rơi vào hành dâm.

Ví như người chiến sĩ ấy, này các Tỷ-kheo, cầm
gươm và mâu, đeo cung và tên tham gia vào trận
chiến ác liệt. Vị ấy trong trận chiến ấy nỗ lực hăng
hái. Nhưng các người khác, trong khi người ấy nỗ
lực hăng hái như vậy, đánh người ấy và áp đảo người
ấy. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này giống
như ví dụ ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có một hạng
người như vậy.

Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người được ví dụ với hạng chiến sĩ thứ nhất có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ- kheo.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống dựa vào
một làng hay thị trấn. Vị ấy, vào buổi sáng, đắp y,
cầm y bát, đi vào làng ấy hay thị trấn ấy để khất thực,
với thân không phòng hộ, với lời nói không phòng
hộ, với tâm không phòng hộ, với niệm không an
trú, với các căn không được bảo vệ.

Ở đây, vị ấy thấy một nữ nhân ăn mặc không chỉnh tề, ăn mặc không kín đáo. Được thấy nữ nhân ăn mặc không chỉnh tề, ăn mặc không kín đáo, tham dục tấn

TỶ KHEO                                              2394

công tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham dục tấn công nên thân bị thiêu cháy, tâm bị thiêu cháy. Vị ấy nghỉ: "Ta hãy đi về khu vườn (chỗ Tăng ở) báo tin cho các Tỷ-kheo: "Này các Hiền giả, tôi bị tham dục tràn ngập, bị tham dục ám ảnh, tôi không có thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, tôi biểu lộ sự yếu kém trong học tập, từ bỏ học pháp, tôi trở về với đời sống thế tục". Vị ấy, trên con đường đi đến khu vườn, còn ở giữa đường, biểu lộ sự yếu kém trong học tập, từ bỏ học pháp, trở về đời sống thế tục.

Ví như, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận chiến ác liệt. Vị ấy, trong trận chiến ấy, nỗ lực hăng hái. Nhưng các người khác, trong khi người ấy nỗ lực hăng hái như vậy, làm cho người ấy bị thương, khiêng người ấy đi, chở người ấy, và đưa người ấy đến các bà con, người ấy mệnh chung giữa đường. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố này giống với ví dụ ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có một hạng người như vậy.

Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người được ví dụ với người chiến sĩ thứ hai có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ- kheo.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sống dựa vào một làng hay một thị trấn. Vị ấy vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào làng hay thị trấn ấy để khất

TỶ KHEO                                             2395

thực, thân không phòng hộ, lời nói không phòng hộ, tâm không phòng hộ, niệm không an trú, các căn không được bảo vệ.

Vị ấy ở đấy thấy nữ nhân ăn mặc không tề chỉnh, ăn mặc không kín đáo, tham dục tấn công vị ấy. Vị ấy với tham dục bị tấn công, nên thân bị thiêu cháy, tâm bị thiêu cháy. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy đi đến khu vườn báo tin cho các Tỷ-kheo: "Này các Hiền giả, tôi bị tham dục tràn ngập, bị tham dục ám ảnh. Tôi không thể tiếp tục đời sống Phạm hạnh, sau khi biểu hiện sự yếu kém trong học tập, tôi từ bỏ học pháp, sẽ trở về với đời sống thế tục".

Các vị đồng Phạm hạnh giáo giới, khuyên bảo như sau: "Này Hiền giả, Thế Tôn đã nói: "Các dục vị ngọt ít, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như một khúc xương, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như miếng thịt, khổ nhiều, não nhiều, nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như bó đuốc bằng cỏ, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như một hố than hừng, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như một cơn mộng, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều

TỶ KHEO                                             2396

hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như vật dụng mượn dùng, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như quả của cây, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như lò thịt, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như cây gậy nhọn, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Thế Tôn ví dụ như đầu rắn, khổ nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn". Tôn giả hãy tìm sự thoải mái trong Phạm hạnh! Tôn giả chớ biểu hiện sự yếu kém trong học tập, từ bỏ học pháp và trở lui đời sống thế tục".

Vị ấy được các đồng Phạm hạnh giáo giới như vậy,
khuyên bảo như vậy, liền nói như sau: "Này các Hiền
giả, dầu cho Thế Tôn có nói các dục ngọt ít, khổ
nhiều, não nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn,
nhưng tôi có thể tiếp tục sống Phạm hạnh. Sau khi
biểu lộ sự yếu kém trong học tập, từ bỏ học pháp, tôi
sẽ trở về đời sống thế tục". Sau khi biểu lộ sự yếu
kém trong học tập, sau khi từ bỏ học pháp, vị ấy trở
lui đời sống thế tục.

Ví như, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ ấy, sau khi cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận chiến khốc liệt. Vị ấy, trong chiến trận ấy, nỗ lực,

TỶ KHEO                                            2397

hăng hái. Nhưng các người khác trong khi có nỗ lực,
hăng hái như vậy, làm cho người bị thương, khiêng
người ấy đi, chở người ấy, và đưa người ấy đến các
người bà con. Các người bà con săn sóc nuôi dưỡng
người ấy. Người ấy, tuy được các người bà con săn
sóc nuôi dưỡng nhưng bị mệnh chung vì vết thương
ấy. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này được ví
như ví dụ ấy.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, đây là hạng người được ví dụ với người chiến sĩ thứ ba có mặt, hiện hữu giữa các Tỷ-kheo.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống dựa vào
làng hay thị trấn. Vị ấy vào buổi sáng đắp y, cầm bát,
đi vào ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực, với
thân không phòng hộ, với lời không phòng hộ, với
niệm không an trú, với các căn không được bảo
vệ.

Vị ấy ở đấy, thấy nữ nhân ăn mặc không chỉnh tề, ăn mặc không kín đáo. Sau khi thấy nữ nhân ăn mặc không chỉnh tề, ăn mặc không kín đáo, tham dục tấn công vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham dục tấn công, nên thân bị thiêu cháy, tâm bị thiêu đốt. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy đi đến khu vườn, báo tin cho các Tỷ-kheo: "Này các Hiền giả, tôi bị tham dục tràn ngập, bị tham bị tham dục ám ảnh. Tôi không thể tiếp

TỶ KHEO                                             2398

tục đời sống Phạm hạnh. Tôi tuyên bố sự yếu kém
trong học tập, từ bỏ học pháp, trở về với đời sống thế
tục". Vị ấy đi đến khu vườn, báo tin cho các Tỷ-kheo:
"Này các Hiền giả, tôi bị tham dục tràn ngập, bị tham
dục ám ảnh. Tôi không thể tiếp tục đời sống Phạm
hạnh; sau khi biểu lộ sự yếu kém trong học tập, từ bỏ
học pháp, tôi trở về với đời sống thế tục". Các vị
đồng Phạm hạnh giáo giới như sau: "Này hiền giả,
Thế Tôn đã nói: "Các dục ngọt ít, đắng nhiều, não
nhiều, sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn... Các dục
được Thế Tôn ví như đầu rắn, khổ nhiều, não nhiều,
sự nguy hại ở đây lại nhiều hơn". Tôn giả hãy tìm sự
thoải mái trong Phạm hạnh. Hiền giả chớ biểu lộ sự
kém trong học tập, từ bỏ học pháp và trở lui đời sống
thế tục".

Vị ấy được các đồng giáo giới như vậy, khuyên bảo
như vậy, nói như vầy: "Thưa các Hiền giả, tôi sẽ nỗ
lực. Thưa các Hiền giả, tôi sẽ cố gắng. Thưa các Hiển
giả, tôi sẽ sống thoải mái. Nay tôi không biểu lộ sự
yếu kém trong học tập, từ bỏ học pháp, trở lui về đời
sống thế tục".

Ví như, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ ấy cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận chiến ác liệt. Vị ấy trong trận chiến ấy, nỗ lực hăng hái. Nhưng các người khác, trong khi người ấy nỗ lực

TỶ KHEO                                             2399

hăng hái như vậy, làm cho người ấy bị thương,
khiêng người ấy đi, chở người ấy và đưa người ấy
đến các bà con. Các người bà con săn sóc người ấy,
nuôi dưỡng người ấy. Người ấy, nhờ các bà con săn
sóc nuôi dưỡng, được chữa lành khỏi vết thương. Ta
tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, người này giống
như ví dụ ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người
như vậy.

Người này, này các Tỷ-kheo, được ví dụ với chiến sĩ thứ tư có mặt, hiện hữu giữa các vị Tỷ-kheo.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống dựa vào
một làng hay một thị trấn. Vị ấy vào buổi sáng đắp
y, cầm bát y, vào làng hay thị trấn ấy để khất thực,
với thân được phòng hộ, với lời được phòng hộ,
với tâm được phòng hộ, với niệm được an trú, với
các căn được bảo vệ.

Vị ấy khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì nhãn căn không được chế ngự, khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị ấy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, khiến ý căn không

TỶ KHEO                                             2400

được chế ngự, khiến tham ái ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, vị Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn.

Vị ấy, sau bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, đi đến một chỗ sàng tọa trống trãi, khu rừng, gốc cây, ngọn núi, khe núi, hang núi, bãi tha ma, cao nguyên, ngoài trời, đống rơm. Vị ấy đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, ngồi kiết-gà, lưng thẳng, để niệm trước mặt. Vị ấy đoạn tận tham ở đời, an trú với tâm ly tham... (xem trang #125)... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Vị ấy với tâm định tĩnh, trong sáng, không cấu uế, các phiền não được đoạn trừ, nhu nhuyến, kham nhẫn, kiên trì, bất động, hướng tâm về trí đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy như thật rõ biết: "Đây là khổ", như thật rõ biết: "Đây là khổ tập", như thật rõ biết: "Đây là khổ diệt", như thật rõ biết: "Đây là con đường đi đến khổ diệt"...(xem trang #125)... không còn trở lui trạng thái này nữa".

Ví như, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ ấy cầm kiếm và mâu, đeo cung và tên, tham gia vào trận chiến ác liệt. Người ấy, sau khi chiến thắng trận ấy, chiến thắng trong chiến trận, vị ấy vẫn đứng đầu trong chiến trận ấy. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố người này giống như ví dụ ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có

TỶ KHEO                                              2401

một hạng người như vậy. Đây là hạng người được ví dụ với chiến sĩ thứ năm, hiện hữu giữa các Tỷ-kheo.

Này các Tỷ-kheo, có năm hạng người được ví dụ với năm người chiến sĩ này, có mặt, hiện hữu giữa các vị Tỷ-kheo.

TỶ KHEO                                           2402

373 Cư sĩ - Kinh GIA ĐÌNH – Tăng II, 702

GIA ĐÌNH – Tăng II, 702

1. - Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ giới đi đến với gia đình, tại đấy các người do năm trường hợp, được nhiều công đức. Thế nào là năm?

2. Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ
giới đi đến với gia đình, các người sau khi thấy họ
tâm được tịnh tín. Này các Tỷ-kheo, như vậy là đưa
đến cõi Trời, và gia đình ấy trong lúc ấy đã bước
được trên con đường ấy.

3. Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ giới đi đến với gia đình, các người đứng dậy, đảnh lễ họ, mời họ ngồi. Này các Tỷ-kheo, như vậy đưa đến được sanh vào các gia đình cao sang, và gia đình ấy trong lúc ấy đã bước được trên con đường ấy.

4. Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ
giới đi đến với gia đình, các người từ bỏ cấu uế của
xan tham. Này các Tỷ-kheo, như vậy đưa đến đại uy
lực, và gia đình ấy trong lúc ấy, đã bước được trên
con đường ấy.

5. Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ giới đi đến với gia đình, các người tùy theo khả năng,

TỶ KHEO                                             2403

tùy theo năng lực, san sẻ vật bố thí. Này các Tỷ-kheo, như vậy đưa đến tài sản lớn, và gia đình ấy trong lúc ấy đã bước được trên con đường ấy.

6. Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ
giới đi đến với gia đình, các người hỏi những câu hỏi,
đặt những câu hỏi, nghe pháp. Này các Tỷ-kheo, như
vậy đưa đến đại trí tuệ, và gia đình ấy trong lúc ấy
đã bước được trên con đường ấy.

Khi nào, này các Tỷ-kheo, các người xuất gia giữ giới đi đến với gia đình, tại đấy các người do năm trường hợp này được nhiều công đức.

TỶ KHEO                                             2404

374 Cư sĩ - Kinh GIA ĐÌNH – Tăng III, 287

GIA ĐÌNH –Tăng III, 287

1. - Này các Tỷ-kheo, gia đình nào thành tựu bảy chi
phần; nếu chưa đến thăm, thời không xứng đáng để
đi đến, nếu đã đến thăm, thời không xứng đáng để
ngồi xuống.

2. Thế nào là bảy?

- Không vui vẻ đứng dậy,
- Không vui vẻ chào đón,
- Không vui vẻ mời ngồi;
- Có chỗ ngồi đem giấu đi;
- Từ nhiều họ cho ít,
- Từ đồ thù thắng, họ cho đồ thô xấu;
- Họ cho không có kính trọng, không có kính lễ.

Này các Tỷ-kheo, gia đình nào thành tựu bảy chi
phần này; nếu chưa đến, thời không xứng đáng để
đến; nếu đã đến, thời không xứng đáng để đến; nếu
đã đến, thời không xứng đáng để ngồi xuống.

TỶ KHEO                                           2405

375 Cư sĩ - Kinh VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 1 – Tăng II, 726

VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 1 – Tăng II, 726

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, cho người viếng thăm gia đình.

2. Thế nào là năm?

- Phạm lỗi không mời mà đến;
- Phạm lỗi ngồi một mình;
- Phạm lỗi ngồi chỗ kín đáo;
- Phạm lỗi thuyết pháp cho nữ nhân hơn năm,
sáu chữ;
- Sống với nhiều suy tư về dục.

Này các Tỷ-kheo, có năm nguy hại này cho người viếng thăm gia đình.

VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 2 – Tăng II, 726

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, đối với vị Tỷ-kheo sống liên hệ quá nhiều với các gia đình.

2. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                          2406

-   Luôn luôn thấy nữ nhân;
-   Do thấy, nên có liên hệ;
-   Do có liên hệ nên có sự thân mật;
-   Do có sự thân mật nên có cơ hội (để tư thông);
-   Khi tâm đã có tư thông, thời được chờ đợi như
sau: Sẽ không có hoan hỷ sống Phạm hạnh; hay
sẽ rơi vào trong một tội nhiễm ô; hay từ bỏ học
giới; trở lui lại đời sống thế tục.

Này các Tỷ-kheo, đây là năm nguy hại đối với vị Tỷ- kheo sống liên hệ quá nhiều với các gia đình.

TỶ KHEO                                            2407

376 Cư sĩ - Kinh ĐI ĐẾN CÁC GIA ĐÌNH – Tăng II, 529

ĐI ĐẾN CÁC GIA ĐÌNH – Tăng II, 529

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, không được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

-   Vị ấy thân mật với người không thân tín,
-   Can thiệp vào việc không có thẩm quyền,
-   Ra vào với các phần tử chống đối,
-   Nói riêng một bên tai,
-   Xin quá nhiều.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, không được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

Thế nào là năm?

- Vị ấy không thân mật với người không thân tín,

TỶ KHEO                                            2408

- Không can thiệp vào việc không có thẩm
quyền,
- Không ra vào với các phần tử chống đối,
- Không nói riêng một bên tai,
- Không xin quá nhiều.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

TỶ KHEO                                          2409

377 Cư sĩ - Nên đến thăm gia đình nào - Kinh GIA ĐÌNH – Tăng IV, 117

GIA ĐÌNH – Tăng IV, 117

1. - Này các Tỷ-kheo, gia đình nào thành tựu chín chi phần, nếu chưa đến thời không nên đến, nếu đã đến thời không nên ngồi xuống.

2. Thế nào là chín?

1.  Không vui vẻ đứng dậy.
2. Không vui vẻ đảnh lễ.
3. Không vui vẻ mời ngồi.
4. Nếu có, họ giấu đi.
5. Có nhiều, họ cho ít.
6. Có đồ tốt, họ cho đồ xấu.
7. Họ cho không cẩn thận.
8. Họ cho không có chu đáo.
9. Họ không có ngồi xung quanh để nghe pháp.
10. Không thưởng thức lời nói.

Này các Tỷ-kheo, gia đình nào thành tựu chín chi phần này, nếu chưa đến thời không nên đến, nếu đã đến thời không nên ngồi xuống.

TỶ KHEO                                            2410

3. Này các Tỷ-kheo, gia đình nào thành tựu chín chi phần, nếu chưa đến thời nên đến, nếu đã đến thời nên ngồi xuống.

4. Thế nào là chín?

1.  Họ vui vẻ đứng dậy.
2. Họ vui vẻ đảnh lễ.
3. Họ vui vẻ mời ngồi.
4. Nếu có, họ không giấu đi.
5. Có nhiều, họ cho nhiều.
6. Có đồ tốt, họ cho đồ tốt.
7. Họ cho cẩn thận.
8. Họ cho một cách chu đáo.
9. Họ ngồi xung quanh để nghe pháp.
10. Họ thưởng thức lời nói.

Này các Tỷ-kheo, gia đình nào thành tựu chín chi phần này, nếu chưa đến thời nên đến, nếu đã đến thời nên ngồi xuống.

TỶ KHEO                                           2411

378 Cần phân biệt đen trắng rõ ràng - Kinh CHỨNG NHÂN – Tăng III, 235

CHỨNG NHÂN –Tăng III, 235

1- Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng
này hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo không như thật rõ biết: "Những pháp
này dự phần vào thối đọa",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào an trú",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thắng tiến hay thù thắng",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thể nhập",
- Làm việc không chu toàn
- Và làm việc không có lợi ích.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, không có
thể đạt được địa vị một chứng nhân, quả chứng này
hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                         2412

3. Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng
này hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thối đọa",
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
an trú",
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
thắng tiến''
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
thể nhập",
- Làm việc có chu toàn,
- Làm việc có lợi ích.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng này
hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                        2413

379 Cần phải suy tư và tu tập cái gì - Kinh KHẤT THỰC THANH TỊNH – 151 Trung III, 655

KINH KHẤT THỰC THANH TỊNH (Pindapataparisuddhi suttam) – Bài kinh số 151 – Trung III, 655

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc
(Kalandakanivapa). Rồi Tôn giả Sariputta vào buổi
chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến Thế
Tôn, sau khi dến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sariputta đang ngồi
một bên:

– Này Sariputta, các căn của Ông rất sáng suốt, sắc da của Ông thanh tịnh trong sáng. Này Sariputta, Ông nay đang phần lớn an trú với loại an trú nào?

– Bạch Thế Tôn, con nay đang phần lớn an trú với không trú.

TỶ KHEO                                           2414

– Lành thay, lành thay! Này Sariputta, Ông nay
đang phần lớn an trú với sự an trú của bậc Đại nhân.
Này Sariputta, sự an trú của bậc Đại nhân tức là
không tánh.

 Do vậy, này Sariputta, nếu Tỷ-kheo ước mong
rằng:: "Mong rằng tôi nay phần lớn an trú với sự
an trú không tánh", thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy cần phải suy tư như sau: "Trên con đường
ta đã đi vào làng để khất thực, tại trú xứ ta đã đi
khất thực, và trên con đường từ làng ta đi khất
thực trở về, tại chỗ ấy, đối với các sắc do mắt
nhận thức, có khởi lên ở nơi ta dục, tham, sân, si,
hay hận tâm không?"

 Này Sariputta, nếu Tỷ-kheo sau khi tư duy biết
rằng: "Trên con đường ta đã đi vào làng để khất
thực, tại trú xứ ta đã đi khất thực và trên con
đường từ làng ta đi khất thực trở về, đối với các
sắc do mắt nhận thức, có khởi lên nơi ta dục,
tham, sân, si hay hận tâm", thời này Sariputta,
Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác bất
thiện pháp ấy.

 Nhưng này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: "Trên con đường ta đã đi.. ta đi khất thực trở về, đối với các sắc do

TỶ KHEO                                             2415

mắt nhận thức, không có khởi lên nơi dục,
tham, sân, si hay hận tâm", thời này Sariputta,
Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan,
ngày đêm tu học trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Trên con đường ta đã đi... , ta đi khất thực trở về đối với các tiếng do tai nhận thức, ... đối với các hương do mũi nhận thức, ... đối với các vị do lưỡi nhận thức, ... đối với các xúc do thân nhận thức, ... đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên dục, tham, sân, si hay hận tâm không?"

Này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư biết
được như sau: "Trên con đường ta đã đi... , ta đi khất
thực trở về, đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi
lên nơi ta dục, tham, sân, si, hay hận tâm", thời này
Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác
bất thiện pháp ấy.

Nhưng này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy
tư được biết như sau: "Trên con đường ta đã đi... ta
đi khất thực trở về, đối với các pháp do ý nhận thức,
không có khởi lên nơi ta dục, tham, sân, si hay hận
tâm", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với
hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

TỶ KHEO                                             2416

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã đoạn tận năm dục trưởng dưỡng chưa?

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, trong khi suy
tư được biết như sau: "Ta chưa đoạn tận năm
dục trưởng dưỡng", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận năm dục trưởng
dưỡng.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã đoạn tận năm
dục trưởng dưỡng", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày
đêm tu học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã đoạn tận năm triền cái chưa?"

Nếu, này Sariputta, trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết như sau: "Ta chưa đoạn tận năm triền cái",
thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận
năm triền cái.

Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: "Ta đã đoạn tận năm triền cái ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện

TỶ KHEO                                            2417

pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta có liễu tri năm thủ uẩn chưa?"

Này Sariputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết như sau: "Ta chưa có liễu tri năm thủ uẩn",
thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tán liễu
tri năm thủ uẩn.

Nhưng nếu, này Sariputta, trong khi suy tư, Tỷ-
kheo ấy được biết như sau: "Ta đã liễu tri năm thủ
uẩn", thời này Sariputta, vị Tỷ-kheo ấy phải an trú
với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập bốn niệm xứ chưa?"

 Này Sariputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết: "Ta chưa tu tập bốn niệm xứ", thời
này Sariputta, vị Tỷ-kheo cần phải tinh tấn tu
tập bốn niệm xứ.

 Nhưng nếu, này Sariputta, trong khi suy tư Tỷ-
kheo được biết như sau: "Ta đã tu tập bốn niệm
xứ ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải
an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học

TỶ KHEO                                            2418

trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bốn chánh cần chưa? " Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bốn chánh cần. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bốn như ý túc chưa?" Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bốn như ý túc. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập năm căn chưa?" Nếu... cần phải tinh
tấn tu tập năm căn. Nhưng nếu... trong các thiện
pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư: "Ta đã tu tập năm lực chưa?" Nếu... phải tinh tấn tu tập năm lực . Nhưng nếu... trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bảy giác chi chưa?" Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bảy giác chi. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập Thánh đạo Tám ngành

TỶ KHEO                                            2419

chưa?"

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa tu tập Thánh đạo
Tám ngành, " thời này Sariputta Tỷ-kheo ấy
cần phải tinh tấn tu tập Thánh đạo Tám ngành.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã tu tập Thánh
đạo Tám ngành, " thời này Sariputta, Tỷ-kheo
ấy cần phải an trú trong hỷ và hân hoan, ngày
đêm tu học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập chỉ và quán chưa? "

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa tu tập chỉ và quán
", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh
tấn tu tập chỉ và quán.

 Nhưng nếu, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong
khi suy tư được biết như sau: "Ta đã tu tập chỉ
và quán ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần
phải an trú với hỷ và hân hoan, ngày đêm tu
học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư

TỶ KHEO                                          2420

như sau: "Ta đã chứng ngộ minh và giải thoát chưa? "

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa chứng ngộ minh
và giải thoát", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy
cần phải tinh tấn tu tập minh và giải thoát.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã chứng ngộ
minh và giải thoát ", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy cần phải an trú với hỷ và hân hoan
ngày đêm tu học trong các thiện pháp.

 Này Sariputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
trong thời quá khứ đã làm cho khất thực được
thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực
được thanh tịnh bằng cách suy tư, suy tư như vậy.

 Này Sariputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
trong thời gian tương lai sẽ làm cho khất thực
được thanh tịnh, tất cả những vị ấy sẽ làm cho khất
thực được thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như
vậy.

 Và này Sariputta, những Sa-môn, Bà-la-môn nào trong thời hiện tại, làm cho khất thực được thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực được

TỶ KHEO                                            2421

thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như vậy.

Vậy này Sariputta, các Ông cần phải học tập
như sau: "Sau khi suy tư, suy tư, chúng ta sẽ làm
cho khất thực được thanh tịnh". Này Sariputta,
các Ông phải tu tập như vậy.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Sariputta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                           2422

380 Cẩn thận khi thọ dụng 4 vật dụng - Kinh Voi – Tương II, 469

Voi – Tương II, 469

1) Tại ngôi vườn ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ, một vị tân Tỷ-kheo đi đến các gia đình quá nhiều thì giờ. Các Tỷ-kheo nói với Tỷ-kheo ấy:

- Tôn giả chớ có đi đến các gia đình quá nhiều thì giờ.

3) Được nói vậy, vị Tỷ-kheo ấy nói:

- Những Tỷ-kheo Trưởng lão này nghĩ rằng, họ có thể đi đến các gia đình. Sao không phải ta?

4) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... rồi ngồi xuống một bên.

5) Ngồi xuống một bên, các vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, có người tân Tỷ-kheo đi đến các gia đình quá nhiều thì giờ. Các Tỷ-kheo nói với Tỷ-kheo ấy: "Tôn giả chớ có đi đến các gia đình quá

TỶ KHEO                                          2423

nhiều thì giờ". Được các Tỷ-kheo nói vậy, Tỷ-kheo ấy nói: "Những Trưởng lão Tỷ-kheo này nghĩ rằng họ có thể đi đến các gia đình. Sao không phải ta?"

6) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, gần một hồ nước lớn,
tại một khu rừng, các con voi sống ở đấy. Chúng lặn
xuống hồ, lấy vòi nhổ lên các củ và rễ sen, rửa chúng
thật sạch, làm cho chúng sạch bùn rồi ăn chúng. Nhờ
vậy, các con voi ấy được dung sắc và sức mạnh, và
không vì nhân duyên ấy những con voi đi đến chết
hay đi đến đau khổ gần như chết.

7) Được huấn luyện theo các con voi lớn ấy, này các
Tỷ-kheo, các con voi trẻ và nhỏ lặn xuống hồ, lấy vòi
nhổ lên các củ, rễ sen, không rửa chúng thật sạch,
không làm cho chúng sạch bùn rồi ăn chúng. Do vậy,
các con voi ấy không được dung sắc và sức mạnh, và
vì nhân duyên ấy những con voi đi đến chết hay đi
đến đau khổ gần như chết.

8) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây các Trưởng lão Tỷ-kheo vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào làng hay thị trấn để khất thực. Tại đấy họ thuyết pháp. Các gia chủ hoan hỷ làm bổn phận của mình với các vị ấy. Các Tỷ-kheo ấy thọ dụng các lợi đắc, không tham trước, không say đắm, không phạm tội, thấy những nguy hiểm, hiểu sự xuất ly với trí tuệ. Nhờ vậy, các Tỷ-kheo ấy được dung sắc và sức mạnh, và không vì

TỶ KHEO                                             2424

nhân duyên ấy họ đi đến chết hay đi đến đau khổ gần như chết.

9) Nhưng này các Tỷ-kheo, được huấn luyện theo
các Trưởng lão Tỷ-kheo, các tân Tỷ-kheo vào buổi
sáng đắp y, cầm y bát đi vào làng hay thị trấn để khất
thực.

10) Tại đấy, các vị thuyết pháp. Các gia chủ hoan hỷ
làm bổn phận của mình. Các Tỷ-kheo ấy thọ dụng
các lợi đắc, tham trước, say đắm, phạm tội, không
thấy sự nguy hiểm, không hiểu sự xuất ly với trí tuệ.
Do vậy, các vị Tỷ-kheo ấy không được dung sắc và
sức mạnh, và vì nhân duyên ấy họ đi đến chết hay đi
đến đau khổ gần như chết.

11) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng tôi sẽ thọ dụng các lợi đắc, không tham đắm, không say mê, không phạm tội, thấy những nguy hiểm, hiểu rõ sự xuất ly với trí tuệ".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

TỶ KHEO                                             2425

381 Hãy là người thừa tự pháp, đừng là người thừa tự tài vật - Kinh THỪA TỰ PHÁP – 3 Trung I, 31

KINH THỪA TỰ PHÁP (Dhammadayada sutta) – Bài kinh số 3 – Trung I, 31

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Khi ở tại chỗ ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo",

– "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự pháp
của Ta, đừng là những người thừa tự tài vật. Ta có
lòng thương tưởng các Người và Ta nghĩ: "Làm sao
những đệ tử của Ta là những người thừa tự pháp của
Ta, không phải là những người thừa tự tài vật".

Và này các Tỷ-kheo, nếu các Người là những

TỶ KHEO                                         2426

người thừa tự tài vật của Ta, không phải là những
người thừa tự pháp, thì không những các Người trở
thành những người mà người ta nói: "Cả thầy và trò
đều là những người thừa tự tài vật, không phải là
những người thừa tự pháp", mà cả Ta cũng trở thành
người mà người ta nói: "Cả thầy và trò đều là những
người thừa tự tài vật, không phải là những người thừa
tự pháp".

Và này các Tỷ-kheo, nếu các Người là những
người thừa tự pháp của Ta, không phải là những
người thừa tự tài vật, thời không những các người trở
thành những người mà người ta nói: "Cả Thầy và trò
là những người thừa tự pháp, không phải là những
người thừa tự tài vật", mà cả Ta cũng trở thành người
mà người ta nói: "Cả Thầy và trò đều là những người
thừa tự pháp, không phải là những người thừa tự tài
vật". Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy là những người
thừa tự pháp của Ta, đừng là những người thừa tự tài
vật. Ta có lòng thương tưởng các Người và Ta nghĩ:
"Làm sao những đệ tử của Ta là những người thừa tự
pháp của Ta, không phải là những người thừa tự tài
vật".

Này các Tỷ-kheo, ở đây, một thời Ta ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý, và còn lại đồ ăn tàn thực của Ta

TỶ KHEO                                            2427

đáng được quăng bỏ. Khi ấy có hai Tỷ-kheo đến, đói lả và kiệt sức. Ta có thể nói với hai vị ấy: "Này các Tỷ-kheo, Ta ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý, và còn lại đồ ăn tàn thực này của Ta đáng được quăng bỏ. Nếu các Người muốn, hãy ăn đi. Nếu các Người không muốn ăn, Ta sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay Ta sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy". Rồi một Tỷ-kheo có thể nghĩ như sau: "Nay Thế Tôn ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý; và đây là đồ ăn tàn thực của Thế Tôn, đáng được quăng bỏ. Nếu chúng ta không ăn, Thế Tôn sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy. Nhưng Thế Tôn có dạy như sau: "Này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự pháp của Ta, đừng là người thừa tự tài vật". Đây là loại tài vật; món đồ ăn này, ta hãy không ăn loại đồ ăn này và trải qua đêm ngày hôm nay, bị đói lả và kiệt sức". Rồi vị ấy không ăn loại đồ ăn này và trải qua đêm ngày ấy, đói lả và kiệt sức.

Tỷ-kheo thứ hai nghĩ như sau: "Thế Tôn ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý; và đây là đồ ăn tàn thực của Thế Tôn, đáng được quăng bỏ. Nếu chúng ta không ăn, Thế Tôn sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh,

TỶ KHEO                                            2428

hay sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh
trong ấy. Vậy ta hãy ăn loại đồ ăn này, trừ bỏ đói lả
và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm nay như vậy".
Rồi vị ấy ăn loại đồ ăn ấy, trừ bỏ đói lả và kiệt sức,
và trải qua đêm ngày hôm ấy như vậy.

Này các Tỷ-kheo, dầu cho Tỷ-kheo này, sau khi ăn loại đồ ăn ấy, trừ bỏ đói lả và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm ấy như vậy, nhưng đối với Ta, Tỷ- kheo đầu tiên đáng được kính nể hơn, và đáng được tán thán hơn. Vì sao vậy? Vì như vậy sẽ đưa đến cho Tỷ-kheo ấy, trong một thời gian lâu ngày, ít dục, biết đủ, khổ hạnh, dễ nuôi dưỡng, tinh cần, tinh tấn. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự pháp của Ta, đừng là người thừa tự tài vật.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Nói xong, Thế Tôn từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào tịnh xá.

Lúc ấy, Tôn giả Sariputta, sau khi Thế Tôn đi chẳng bao lâu, liền gọi các Tỷ-kheo: "Này các Hiền giả Tỷ-kheo!"

- "Thưa vâng Hiền giả", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta.

Tôn giả Sariputta nói: "Này các Hiền giả, như thế nào vị Đạo sư sống viễn ly mà các đệ tử không

TỶ KHEO                                               2429

tùy học viễn ly? Và như thế nào vị Đạo sư sống viễn ly và các đệ tử tùy học viễn ly?"

- "Này Hiền giả, chúng tôi từ xa lại để được hiểu
nghĩa lý câu nói này từ Tôn giả Sariputta. Lành thay,
nếu Tôn giả Sariputta thuyết giảng nghĩa lý câu nói
ấy. Sau khi được nghe Tôn giả Sariputta thuyết
giảng, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì"

- "Chư Hiền, vậy hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ
giảng" - "Thưa vâng, Hiền giả", những Tỷ-kheo ấy
vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta nói
như sau:

– Này chư Hiền, ở đây vị Đạo Sư sống viễn ly
các đệ tử không tùy học viễn ly. Những pháp nào vị
Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ
bỏ, và họ sống trong sự đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu
về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly.

Này chư Hiền, các Thượng Tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp, đáng bị quở trách.

 Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học
viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các Thượng
Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở trách.
 Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ,
những pháp ấy họ không từ bỏ. Đó là trường hợp

TỶ KHEO                                            2430

thứ hai, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở
trách.
 Và họ sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc,
bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly. Đó là trường hợp
thứ ba, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở
trách.
Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo do ba
trường hợp này đáng bị quở trách.

Này chư Hiền, các Trung tọa Tỷ-kheo... (như trên)

... các vị mới thọ Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng bị quở trách. Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ bỏ. Đó là trường hợp thứ hai, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và họ sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly. Đó là trường hợp thứ ba, các vị mới thọ Tỷ- kheo đáng bị quở trách. Này chư Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng bị quở trách. Này chư Hiền, như vậy là những trường hợp vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly.

Và như thế nào, vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ

TỶ KHEO                                            2431

tử tùy học viễn ly?

Này chư Hiền, vị Đạo Sư sống viễn ly các đệ tử
tùy học viễn ly. Những pháp nào, vị Đạo Sư dạy nên
từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ; và họ không sống
trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh
nặng về đọa lạc và dẫn đầu về sống viễn ly.

Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ. Đó là trường hợp thứ hai, các Thượng tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và họ không sống trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc và dẫn đầu về sống viễn ly. Đó là trường hợp thứ ba, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng được tán thán.

Này chư Hiền, các Trung tọa Tỷ-kheo... (như trên)... các vị mới thọ Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ

TỶ KHEO                                            2432

bỏ. Đó là trường hợp thứ hai, các vị mới thọ Tỷ-kheo
đáng được tán thán. Và họ không sống trong sự đầy
đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc
và dẫn đầu về viễn ly. Đó là trường hợp thứ ba, các
vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Này chư
Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo do ba trường hợp này,
đáng được tán thán. Này chư Hiền, như vậy là những
trường hợp vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học
viễn ly.

Ở đây, này chư Hiền, tham là ác pháp, và sân
cũng là ác pháp, có một con đường Trung đạo diệt
trừ tham và diệt trừ sân, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến
(chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác
ngộ, Niết-bàn.

Và này chư Hiền con đường Trung đạo ấy là gì,
(con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí
sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn?

Đó là con đường Thánh tám ngành, tức là:
Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh
nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm,
Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường Trung
đạo, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh,
hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

TỶ KHEO                                              2433

Ở đây, này chư Hiền,

 Phẫn nộ là ác pháp và hiềm hận cũng là ác
pháp,
 Giả dối là ác pháp và não hại cũng là ác pháp,
 Tật đố là ác pháp và xan lẫn cũng là ác pháp,
 Man trá là ác pháp và phản bội cũng là ác pháp,
 Ngoan cố là ác pháp và bồng bột nông nổi cũng
là ác pháp,
 Mạn là ác pháp và tăng thượng mạn cũng là ác
pháp,
 Kiêu là ác pháp và phóng dật cũng là ác pháp.
Có một con đường Trung đạo diệt trừ kiêu và
diệt trừ phóng dật, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến
(chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác
ngộ, Niết-bàn.

Và này chư Hiền, con đường Trung đạo ấy là
gì, (con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân)
trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn? Đó là con đường Thánh đạo tám ngành,
tức là: Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ,
Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh
niệm, Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường
Trung đạo khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí
sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn.

TỶ KHEO                                            2434

Tôn giả Sariputta thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời giảng của Tôn giả Sariputta.

TỶ KHEO                                           2435

382 Hãy trú với vị hộ trì - Kinh VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266

VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266

1. - Này các Tỷ-kheo, hãy trú với vị hộ trì, chớ trú
không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo, đau khổ là
người sống không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo,
mười pháp này tạo thành vị hộ trì. Thế nào là
mười?

2. Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo có giới, sống chế
ngự với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ
oai nghi, chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những
lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học pháp.
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo này có giới, sống chế ngự
của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi chánh
hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và tu học trong các học pháp. Đây là pháp tác
thành vị hộ trì.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nghe nhiều, thọ trì những gì đã nghe, chất chứa những gì đã nghe. Những pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã thọ trì, đã tụng đọc bằng lời, đã quán sát

TỶ KHEO                                            2436

với ý, đã thể nhập với chánh kiến. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với
thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào làm nào bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Đây là pháp
tác thành vị hộ trì.

5.Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo nào dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn, và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có những công việc gì cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ, đối với các vị đồng Phạm Hạnh; ở đây, vị ấy khéo léo và tinh cần, thành tựu sự quán sát các phương tiện, vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo nào, phàm có những công việc gì... vừa đủ để tổ chức. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng
nói chuyện một cách dễ thương, hân hoan trong
thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-kheo,
phàm Tỷ-kheo nào ưa pháp, cùng nói chuyện một

TỶ KHEO                                            2437

cách dễ thương, hân hoan trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực, kiên trì, không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực kiên trì không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp; đây là pháp tác thành vị hộ trì.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối với
các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào
biết đủ đối với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; đây là pháp tác thành
vị hộ trì.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chánh niệm,
thành tựu niệm tuệ tối thắng ức niệm, tùy niệm việc
đã làm từ lâu, đã nói từ lâu. Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào chánh niệm... đã nói từ lâu; đây là pháp
tác thành vị hộ trì.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận

TỶ KHEO                                            2438

khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phẩm Tỷ-kheo nào có trí tuệ... đoạn tận khổ đau; đây là pháp tác thành vị hộ trì.

Này các Tỷ-kheo, hãy trú với vị hộ trì, chớ trú không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo, đau khổ là người trú không có vị hộ trì.

Này các Tỷ-kheo, đây là mười pháp tác thành vị hộ trì.

TỶ KHEO                                            2439

383 Hãy tu thiền, Hãy sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446

SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- "Sống theo pháp, sống theo pháp", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo là vị sống theo pháp?

2. - Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thông suốt
pháp tức là Khế kinh, Ứng dụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Vị ấy
dùng trọn cả ngày để học thuộc lòng pháp, bỏ phế
sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào
nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
thông đạt nhiều kinh điển, nhưng không sống
theo pháp.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các người khác một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thông suốt. Vị ấy dùng trọn

TỶ KHEO                                           2440

cả ngày để trình bày pháp cho các người khác, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đấy gọi là Tỷ-kheo thuyết trình nhiều, nhưng không sống theo pháp.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Vị ấy dùng trọn cả ngày để tụng học, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đọc tụng nhiều, nhưng không sống theo pháp.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm tùy
tiện, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như đã
được học thuộc lòng. Vị ấy dùng trọn cả ngày suy
tầm về pháp, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ
lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây
gọi là Tỷ-kheo suy tầm nhiều, nhưng không sống
theo pháp.

6. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, tức là Khế kinh, Ứng dụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Vị ấy
không dùng trọn cả ngày để học thuộc lòng pháp,
không phế bỏ sống độc cư an tịnh, nỗ lực chuyên
chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, như vậy Tỷ-
kheo sống theo pháp.

TỶ KHEO                                           2441

7. Này Tỷ-kheo, như vậy ta đã thuyết về học thuộc
lòng nhiều, đã thuyết về thuyết trình nhiều, đã thuyết
về thuyết tụng nhiều, đã thuyết về suy tầm nhiều, đã
thuyết về sống theo pháp.

Này Tỷ-kheo, điều gì bậc Đạo Sư cần phải làm cho
các đệ tử vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng
từ khởi lên, các điều ấy, Ta đã làm cho các Thầy.
Này Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những
căn nhà trống. Này Tỷ-kheo, hãy tu Thiền, chớ có
phóng dật, chớ có để về sau sẽ phải hối tiếc. Đấy là
lời giáo giới của Ta cho các Thầy.

SỐNG THEO PHÁP 2 – Tăng II, 448

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- "Sống theo pháp, sống theo pháp", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là vị Tỷ kheo sống theo pháp?

2. - Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, tức là Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị

TỶ KHEO                                             2442

tăng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng, nhưng
không rõ biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo học thuộc lòng
nhiều, nhưng không sống theo pháp.

3. Lại nữa, đây các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp
cho các người khác một cách rộng rãi như đã được
nghe, như đã học thuộc lòng, nhưng không rõ biết
mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo, thuyết trình nhiều, nhưng không
sống theo pháp.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng, nhưng không rõ biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ- kheo đọc tụng nhiều, nhưng không sống theo pháp.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như được nghe, như
đã được học thuộc lòng, nhưng không rõ biết mục
đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là Tỷ-kheo suy tầm nhiều nhưng không sống theo
pháp.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, tức là Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng. Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị

TỶ KHEO                                            2443

tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng, và biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo sống theo pháp.

7. Này các Tỷ-kheo, như vậy Ta đã thuyết về học
thuộc lòng nhiều, đã thuyết về thuyết trình nhiều, đã
thuyết về đọc tụng nhiều, đã thuyết về suy tầm nhiều,
đã thuyết về sống theo pháp.

Này các Tỷ-kheo, điều gì bậc Đạo Sư cần phải làm cho các đệ tử, vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng từ khởi lên, các điều ấy, Ta đã làm cho các Thầy. Này các Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những căn nhà trống. Này các Tỷ-kheo, hãy tu Thiền, chớ có phóng dật, chớ có để về sau phải hối tiếc. Đây là lời giáo giới của Ta cho các Thầy.

TỶ KHEO                                            2444

384 Hãy đi lại trong giới hạn được phép
của mình - Kinh CHUYỂN LUÂN
THÁNH VƯƠNG SƯ TỬ HỐNG – 26
Trường II, 353

KINH CHUYỂN LUÂN THÁNH VƯƠNG SƯ TỬ HỐNG – Bài kinh số 26 – Trường II, 353

Như vầy tôi nghe.

1. Một thời Thế Tôn an trú ở Magadha (Ma kiệt đà)
tại Matulà (Ma du la). Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi chư
Tỷ kheo: "Này các Tỷ kheo!". Các vị Tỷ kheo ấy
Bạch Thế Tôn: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Thế Tôn
giảng như sau:

- Này các Tỷ kheo, hãy sống tự mình là ngọn đèn
cho chính mình, tự mình nương tựa mình, không
nương tựa một ai khác, lấy Chánh pháp làm ngọn
đèn, lấy Chánh pháp làm nơi nương tựa, không
nương tựa một gì khác!

Này các Tỷ kheo, thế nào là một Tỷ kheo sống tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa mình, không nương tựa một ai khác, lấy Chánh pháp

TỶ KHEO                                         2445

làm ngọn đèn, lấy Chánh pháp làm nơi nương tựa,
không nương tựa một gì khác? Này các Tỷ kheo, ở
đây Tỷ kheo sống quán thên trên tự thân, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để có thể diệt trừ tham
sân ở đời... trên các cảm thọ... trên các tâm... sống
quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác,
chánh niệm để có thể diệt trừ tham sân ở đời. Này
các Tỷ kheo, như vậy là Tỷ kheo sống tự mình là
ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa mình,
không nương tựa một ai khác, lấy Chánh pháp làm
ngọn đèn, lấy Chánh pháp làm nơi nương tựa, không
nương tựa một gì khác.

Này các Tỷ kheo, hãy đi lại trong giới hạn được phép của mình, trong giới hạn Tổ phụ các Ngươi truyền lại.

Này các Tỷ kheo, nếu các Ngươi đi lại trong giới hạn
được phép của mình, trong giới hạn Tổ phụ các
Ngươi truyền lại, thì Ma vương sẽ không có cơ hội
để xâm nhập, không có cơ hội để nhắm vào đối
tượng. Này các Tỷ kheo, chính nhờ nhiếp trì các
thiện pháp làm nhân duyên mà công đức này
được tăng thịnh.

2. Thuở xưa, này các Tỷ kheo, có Vua Chuyển luân Thánh vương tên là Dalhanemi (Kiên Cố

TỶ KHEO                                            2446

Niệm), là vị pháp vương, lấy Chánh pháp trị nước, chinh phục bốn thiên hạ, thống trị các quốc độ và đầy đủ bảy món báu.

 Vị ấy có đầy đủ báy món báu, tức là xe báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, gia chủ báu và thứ bảy là tướng quân báu.

 Vị ấy có hơn một ngàn hoàng tử, dõng kiện, hùng mạnh, nhiếp phục ngoại địch.

 Vị này trị vì quả đấy này cho đến hải biên, dùng Chánh pháp trị nước, không dùng trượng, không dùng kiếm.

3. Này các Tỷ kheo, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, vua Dalhanemi cho gọi một người và bảo:

- Này khanh, khi nào khanh thấy Thiên luân báu có lặn xuống một ít, có rời khỏi vị trí cũ, thì báo cho Ta biết.

- Tâu Đại vương, xing vâng!

Này các Tỷ kheo người ấy vâng theo lời dạy vua Dalhanemi.

TỶ KHEO                                              2447

Này các Tỷ kheo, sau nhiều năm, nhiều trăm năm,
nhiều ngàn năm, người ấy thấy Thiên luân báu lặn
xuống một ít, có rời khỏi vị trí cũ. Thấy vậy, người
ấy liền đến vua Dalhanemi, khi đến xong, liền báo
cho vua biết:

- Đại vương có biết chăng, xe báu cõi trời của Ngài đã lặn xuống một ít, đã rời khỏi vị trí cũ?

Này các Tỷ kheo, vua Dalhanemi liền cho mời thái tử và nói rằng:

- Này thái tử thân yêu, xe báu cõi trời của ta đã lặn
xuống một ít, đã rời khỏi vị trí cũ. Ta nghe nói như
sau: "Nếu xe báu cõi Trời của Chuẩn luận Pháp
vương lặn xuống và rời khỏi vị trí cũ, thời vua còn
sống không bao lâu nữa". Ta đã thọ hưởng dục lạc
loài Người một cách đầy đủ. Nay đã đến lúc tìm cầu
dục lạc chư Thiên. Này thái tử thân yêu, hãy trị vì
trái đất này cho đến hải biên. Ta sẽ cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia
đình.

Này các Tỷ kheo, vua Dalhanemi sau khi đã khéo đặt hoàng tử con đầu trên ngôi vương vị, liền cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Này các Tỷ kheo, sau khi vị vua ẩn sĩ xuất gia bảy ngày, xe báu cõi Trời liền biến mất.

TỶ KHEO                                              2448

4. Này các Tỷ kheo, một người khác đi đến vua Quán đảnh Sát đế lỵ, khi đến xong liền tâu vua Quán đảnh Sát đế lỵ:

- Tâu Đại vương, Ngài đã biết xe báu cõi Trời đã biến mất chưa?

Này các Tỷ kheo, khi vua Quán đảnh Sát đế lỵ nghe
tin xe báu cõi Trời đã biến mất, liền không được vui,
cảm thấy sầu muộn. Rồi vua ấy đến chỗ vua ẩn sĩ ở,
khi đến xong, thưa với vua ẩn sĩ:

- Đại vương có biết chăng, xe báu cõi Trời đã biến mất!

Này các Tỷ kheo, khi nghe nói vậy, vua ẩn sĩ nói với vua Quán đảnh Sát đế lỵ:

- Này thái tử thân yêu, chớ có không vui vẻ, chớ có sầu muộn. Này thái tử thân yêu, xe báu cõi Trời không phải là gia bảo tổ tiên để lại. Này thái tử thân yêu, hãy hành trì Thánh vương Chánh pháp. Sự tình này sẽ xảy ra, khi con hành trì Thánh vương Chánh pháp vào ngày rằm bố tát, con gội đầu trai giới, đi lên lầu cao, thì xe báu cõi Trời sẽ hiện ra đầy đủ ngàn tăm, vành xe, trục xe và đầy đủ các bộ phận.

5. - Tâu Đại vương, thế nào là Thánh vương Chánh

TỶ KHEO                                               2449

pháp?

- Này thái tử thân yêu, con y cứ vào Pháp, kính
trọng Pháp, cung kính Pháp, đảnh lễ Pháp, cúng
dường Pháp, tôn trọng Pháp, tự con trở thành
Pháp tràng, Pháp kỳ, xem Pháp là thầy, tự trở
thành người bảo vệ hợp pháp cho thứ dân, cho quân
đội, cho Sát đế lỵ, cho quần thần, cho Bà la môn, cho
gia chủ, cho thị dân, thôn dân, cho Sa môn, Bà la
môn, cho các loài thú và loài chim. Chớ có làm gì
phi pháp trong quốc độ của con.

Này con thân yêu, nếu trong quốc độ của con, có những Sa môn, Bà la môn từ bỏ dục vọng, không phóng dật, thực thành nhẫn nhục từ ái, nhiếp phục tự kỷ, an chỉ tự kỷ, giải thoát tự kỷ, thỉnh thoảng sẽ đến với con và hỏi con: "Này Tôn giả, thế nào là thiện, thế nào là bất thiện, thế nào là có tội, thế nào là không có tội, như thế nên thực hành, như thế

TỶ KHEO                                                2450

giảng!

Chuyển luân Thánh vương bèn nói:

- Chớ có sát sanh! Chớ có lấy của không cho! Chớ
có sống tà hạnh trong các dục! Chớ có nói láo! Chớ
có uống rượu! Và hãy thọ hưởng theo những gì đã có
để thọ hưởng!

Này các Tỷ kheo, các vị vua thù nghịch ở hướng Đông đều trở thành chư hầu của Chuyển luân Thánh vương.

7. Này các Tỷ kheo, xe báu ấy chìm xuống biển
hướng Đông, vượt qua biển ấy, lăn về hướng Nam...
trở thành chư hầu Chuyển luân Thánh vương. Này
các Tỷ kheo, rồi xe báu ấy chìm xuống biển hướng
Nam, vượt qua biển ấy, lăn về hướng Tây… trở
thành chư hầu Chuyển luân Thánh vương. Này các
Tỷ kheo, rồi xe báu ấy chìm xuống biển hướng Tây,
vượt qua biển ấy, lăn về hướng Bắc, và Chuyển Luân
Thánh vương theo sau cùng với bốn loại binh chủng.
Và này các Tỷ kheo, chỗ nào xe báu ấy dừng lại, chỗ
ấy Chuyển luân Thành vương an trú cùng với bốn
loại binh chủng.

Này các Tỷ kheo, các vị vua chư hầu ở hướng Bắc đều đến yết kiến Chuyển luân Thánh vương và nói:

TỶ KHEO                                          2452

- Hãy đến đây, Đại vương! Thiện lai, Đại vương! Tất cả đều thuộc của Đại vương! Đại vương hãy thuyết giảng!

Chuyển luân Thánh vương bèn nói:

- Chớ có sát sanh! Chớ có lấy của không cho! Chớ
có sống tà hạnh trong các dục! Chớ có nói láo! Chớ
có uống rượu! Và hãy thọ hưởng những gì đã có để
thọ hưởng!

Này các Tỷ kheo, các vua thù nghịch ở hướng Bắc đều trở thành chư hầu Chuyển luân Thánh vương.

Này các Tỷ kheo, khi xe báu ấy chinh phục quả đất
cho đến hải biên, liền trở về kinh đô, và đứng lại như
là dính liền trước cửa điện công lý, trong nội cung
Chuyển luân Thánh vương và chói sáng nội cung của
vua.

----------------------------------------------------

8. Này các Tỷ kheo, lần thứ hai, Chuyển luân Thánh
vương... Này các Tỷ kheo, lần thứ ba Chuyển luân
Thánh vương... Này các Tỷ kheo, lần thứ tư Chuyển
luân Thánh vương... Này các Tỷ kheo, lần thứ năm
Chuyển luân Thánh vương... Này các Tỷ kheo, lần
thứ sáu Chuyển luân Thánh vương....

TỶ KHEO                                                2453

Này các Tỷ kheo, lần thứ bảy, Chuyển luân Thánh vương sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm cho gọi một người và bảo:

- Này Khanh, khi nào Khanh thấy xe báu cõi Trời có lặn xuống một ít, có rời khỏi vị trí cũ, thì báo cho ta biết.

- Tâu Đại vương, xin vâng!

Này các Tỷ kheo, người ấy vâng theo lời dạy Chuyển luân Thánh vương.

Này các Tỷ kheo, sau nhiều năm, nhiều trăm năm,
nhiều ngàn năm, người ấy thấy xe báu cõi Trời lặn
xuống một ít, có rời khỏi vị trí cũ. Thấy vậy, người
ấy liền đến Chuyển luân Thánh vương, khi đến xong
liền báo cho vua biết:

- Đại vương có biết chăng, xe báu cõi Trời của Ngài đã lặn xuống một ít, đã rời khỏi vị trí cũ?

Này các Tỷ kheo, Chuyển luân Thánh vương liền cho mời thái tử và nói rằng:

- Này thái tử thân yêu, xe báu cõi Trời của Ta đã lặn xuống một ít, đã rời khỏi vị trí cũ. Ta nghe như sau: "Nếu thiên bảo luân của Chuyển luân Thánh vương

TỶ KHEO                                              2454

có lặn xuống một ít, và rời khỏi vị trí cũ, thì vua còn
sống không bao lâu nữa." Ta đã thọ hưởng dục lạc
loài Người một cách đầy đủ. Nay đã đến lúc tìm cầu
dục lạc chư Thiên. Này thái tử thân yêu, hãy trị vì
trái đất này cho đến hải biên. Ta sẽ cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia
đình.

Này các Tỷ kheo, Chuyển luân Thánh vương sau khi
đã khéo đặt thái tử con đầu trên ngôi vương vị, liền
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia đình,
sống không gia đình.

Này các Tỷ kheo, sau khi Chuyển luân Thánh vương xuất gia bảy ngày, xe báu cõi Trời ấy biến mất.

9. Này các Tỷ kheo, một người khác đi đến vua Quán đảnh Sát đế lỵ, khi đến nơi liền tâu với vua:

- Đại vương có biết chăng, xe báu cõi Trời đã biến mất?

Này các Tỷ kheo, khi vua Quán đảnh Sát đế lỵ nghe tin xe báu cõi Trời đã biến mất, liền không được vui vẻ và cảm thấy sầu muộn. Vua ấy không đến chỗ vua ẩn sĩ và hỏi về Thánh vương Chánh pháp. Vị ấy tự cai trị quốc gia theo ý của mình. Vì cai trị quốc gia theo ý của mình, nên quốc gia không được hưng

TỶ KHEO                                              2455

thịnh như trong thời xưa, khi các vua chúa cai trị theo Thánh vương Chánh pháp.

Này các Tỷ kheo, rồi các vị đại thần, cận thần, tài
chánh quan, các cận vệ, các thủ môn quan, các vị
sống bằng bùa chú tụ họp lại, cùng đến vua Quán
đảnh Sát đế lỵ và nói:

- Tâu Đại vương, vì Đại vương cai trị quốc gia theo
ý Đại vương, nên quốc gia không được hưng thịnh,
như trong thời xưa, các vua chúa cai trị theo Thánh
vương Chánh pháp. Nay có các vị đại thần, cận thần,
tài chánh quan, các cận vệ, các thủ môn quan, các vị
sống bằng bùa chú, chúng tôi và một số các vị khác
thọ trì Thánh vương Chánh pháp. Tâu Đại vương,
nếu Đại vương hỏi chúng tôi về Thánh vương Chánh
pháp, được hỏi, chúng tôi sẽ trả lời cho Đại vương rõ
về pháp này.

10. Này các Tỷ kheo, rồi vua Quán đảnh Sát đế lỵ
cho mời họp các vị đại thần, cận thần, tài chánh quan,
các cận vệ, các thủ môn quan, các vị sống bằng bùa
chú và hỏi về Thánh vương Chánh pháp. Và những
vị này được hỏi, đã trả lời về Thánh vương Chánh
pháp.

Khi nghe họ nói xong, vị vua có sắp đặt sự hộ trì, ngăn chận, che chở, nhưng không cho người nghèo

TỶ KHEO                                              2456

tiền của. Và vì vậy, nghèo đói được lan rộng. Vì
nghèo đói được lan rộng, một người đã lấy vật không
cho của những người khác, và hành động ấy được
gọi là ăn trộm. Người ta bắt anh ta và dẫn đến trước
vua Quán đảnh Sát đế lỵ và tâu vua:

- Tâu Đại vương, người này lấy vật không cho của những người khác, hành động này được gọi là ăn trộm.

Này các Tỷ kheo, khi nghe vậy vua Quán đảnh Sát đế lỵ nói với người ấy:

- Này Ngươi, có phải Ngươi lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm?

- Tâu Đại vương, sự thật có vậy.

- Sao lại làm vậy?

- Tâu Đại vương, con không có gì sống!

Này các Tỷ kheo, vua Quán đảnh Sát-đế-lỵ liền cho người ấy tiền của và nói:

- Này Ngươi, với tiền của này Ngươi hãy tự nuôi dưỡng, nuôi dưỡng cha mẹ, nuôi dưỡng vợ con, tiến hành các công việc, thực hiện sự cúng dường với

TỶ KHEO                                           2457

công đức tối thượng cho các vị Sa môn, mà kết quả là hưởng lạc thọ hiện tại và sanh Thiên giới trong tương lai...

Này các Tỷ kheo, người ấy vâng theo lời vua Quán đảnh Sát đế lỵ và tâu:

- Thưa vâng, Đại vương!

11. Này các Tỷ kheo, rồi một người khác lấy của
không cho của những người khác, tức là ăn trộm.
Người ta bắt anh ta và dẫn đến trước mặt vua Quán
đảnh Sát đế lỵ và tâu vua:

- Tâu Đại vương, người này lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm.

Này các Tỷ kheo, khi nghe vậy, vua Quán đảnh Sát đế lỵ nói với người ấy:

- Này Ngươi, có phải Ngươi lấy của không cho của những người khác không, tức là ăn trộm?

- Tâu Đại vương, sự thật có vậy.

- Sao lại làm vậy?

- Tâu Đại vương, con không có gì để sống!

TỶ KHEO                                         2458

Này các Tỷ kheo, vua Quán đảnh Sát đế lỵ liền cho người ấy tiền của và nói:

- Này Ngươi, với tiền của này, Ngươi hãy tự nuôi
dưỡng, nuôi dưỡng cha mẹ, nuôi dưỡng vợ con, tiến
hành các công việc, thực hiện sự cúng dường với
công đức tối thắng cho các vị Sa môn, Bà la môn, mà
kết quả là lạc thọ hiện tại và sanh thiên giới trong
tương lai.

Này các Tỷ kheo, người ấy vâng theo lời vua Quán đảnh Sát đế lỵ và tâu:

- Thưa vâng, Đại vương!

-------------------------------------------------

12. Này các Tỷ kheo, nhiều người nghe: "Những ai
lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn
trộm, vua cho những người ấy tiền của." Nghe vậy,
họ nghĩ: "Chúng ta hãy lấy vật không cho của những
người khác, tức là ăn trộm."

Này các Tỷ kheo, lại một người khác lấy vật không
cho của những người khác, tức là ăn trộm. Người ta
bắt anh ta và dẫn đến trước vua Quán đảnh Sát đế lỵ
và tâu vua:

TỶ KHEO                                             2459

- Tâu Đại vương, người này lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm.

Này các Tỷ kheo, khi nghe nói vậy vua Quán đảnh Sát đến lỵ nói với người ấy:

- Này Ngươi, có phải Ngươi lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm?

- Tâu Đại vương, sự thật có vậy?

- Sao lại làm vậy?

- Tâu Đại vương, con không có gì để sống!

Này các Tỷ kheo, vua Quán đảnh Sát đế lỵ suy nghĩ: "Nếu ai lấy vật không cho của những người khác tức là ăn trộm và ta cho họ tiền của, thì lấy vật không cho như vậy tăng trưởng. Nay ta phải ngăn chận triệt để người ấy, hình phạt thích đáng và chặt đầu nó!"

Này các Tỷ kheo, vua Quán đảnh Sát đế lỵ ra lệnh cho các người:

- Này các Khanh, hãy lấy dây thật chắc, cột tay ra đàng sau với gút thật chặt, cạo đầu nó, dắt nó đi với tiếng trống khe khắt, từ đường này đến đường khác, từ ngã tư này đến ngã tư khác, dắt nó ra khỏi cửa phía

TỶ KHEO                                              2460

Nam, ngăn chận triệt để người ấy, hình phạt thích đáng và chặt đầu nó.

- Tâu Đại vương, thưa vâng!

Này các Tỷ kheo, các người ấy vâng theo lệnh của vua Quán đảnh Sát đế lỵ, lấy dây thật chắc cột tay ra đàng sau với gút thật chặt, cạo đầu anh ta, dắt anh ta đi với tiếng trống khe khắt, từ đường này đến đường khác, từ ngã tư này đến ngã tư khác, dắt anh ta ra khỏi cửa phía Nam, ngăn chận triệt để người ấy, hình phạt thích đáng và chặt đầu anh ta.

----------------------------------------------

13. Này các Tỷ kheo, nhiều người nghe: "Những ai
lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn
trộm, vua ngăn chận triệt để họ, hình phạt thích đáng
và chém đầu họ."

Nghe vậy, những người ấy nghĩ: "Chúng ta hãy rèn
kiếm cho thật bén, với những kiếm bén này, chúng
ta sẽ lấy vật không cho của họ tức là ăn trộm, sẽ ngăn
chận triệt để chúng, hình phạt thích đáng chúng và
chém đầu họ".

Những người ấy rèn kiếm bén, sau khi rèn kiếm bén xong, họ đi cướp làng, họ đi cướp thôn xóm, họ đi

TỶ KHEO                                             2461

cướp thành, họ đi cướp đường, họ lấy vật không cho
tức là ăn trộm, họ ngăn chận triệt để những người mà
họ ăn trộm, hình phạt thích đáng và chém đầu những
người này.

14. Này các Tỷ kheo, như vậy:

 Vì không cho người nghèo tiền của, nghèo đói
tăng thịnh;
 Vì nghèo đói tăng thịnh nên trộm cắp tăng
thịnh;
 Vì trộm cắp tăng thịnh nên đao kiếm được tăng
thịnh;
 Vì đao kiếm được tăng thịnh, nên sát sanh tăng
thịnh;
 Vì sát sanh tăng thịnh nên nói láo tăng thịnh;
 Vì nói láo tăng thịnh nên tuổi thọ của loài hữu
tình giảm thiểu, sắc đẹp giảm thiểu;
 Vì tuổi thọ giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu,
nên loài Người tuổi thọ đến tám vạn năm và
con của họ thọ bốn vạn năm.

----------------------------------------------------

TỶ KHEO                                                2462

Này các Tỷ kheo, khi loài Người thọ bốn vạn năm,
một người khác lấy vật không cho tức là ăn trộm.
Người ta bắt người này lại, dẫn đến trước vua Quán
đảnh Sát đế lỵ và thưa:

- Tâu Đại vương, người này lất vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm.

Này các Tỷ kheo, khi nghe nói vậy, vua Quán đảnh Sát đế lỵ nói với người ấy:

- Này Ngươi, có thật Ngươi lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm không?

- Tâu Đại vương, không!

Người ấy cố ý nói không thật.

15. Này các Tỷ kheo, như vậy vì không cho tiền của
những người nghèo, nghèo đói tăng thịnh; vì nghèo
đói tăng thịnh nên trộm cắp tăng thịnh; vì trộm cắp
tăng thịnh nên đao kiếm tăng thịnh; vì đao kiếm tăng
thịnh nên sát sanh tăng thịnh; vì sát sanh tăng thịnh
nên nói láo tăng thịnh, vì nói láo tăng thịnh nên tuổi
thọ của loài Người giảm thiểu, sắc đẹp giảm thiểu; vì
tuổi thọ giảm và sắc đẹp giảm thiểu, nên loài Người
tuổi thọ đến bốn vạn năm và con của họ thọ hai vạn
năm.

TỶ KHEO                                             2463

Này các Tỷ kheo, khi loài Người tuổi thọ đến hai vạn
năm, một người khác lấy vật không cho của những
người khác, tức là ăn trộm. Một người khác báo với
vua Quán đảnh Sát đế lỵ về người ấy:

- Tâu Đại vương, người này đã lấy vật không cho của những người khác, tức là ăn trộm.

Như vậy người ấy đã bị nói xấu.

16. Này các Tỷ kheo, như vậy vì không cho tiền của những người nghèo, nghèo đói tăng thịnh; vì nghèo đói tăng thịnh nên trộm cắp tăng thịnh... vì nói xấu được tăng nên tuổi thọ loài Người giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu. Vì tuổi thọ của họ giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu, nên tuổi thọ loài Người chỉ có hai vạn năm và con của họ chỉ có một vạn năm.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người đến một vạn năm, một số chúng sanh có sắc đẹp, một số không có sắc đẹp.

 Những chúng sanh không có sắc đẹp tham đắm những chúng sanh có sắc đẹp và có tà hạnh với vợ những người khác.

17. Này các Tỷ kheo, như vậy vì không cho tiền của những người nghèo, nghèo đói tăng thịnh; vì nghèo

TỶ KHEO                                           2464

đói tăng thịnh nên trộm cắp tăng thịnh... nên tà dâm
tăng thịnh; vì tà dâm tăng thịnh nên tuổi thọ loài
Người giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu. Vì tuổi thọ
của họ giảm thiểu, và sắc đẹp giảm thiểu nên tuổi thọ
loài Người chỉ có một vạn năm và con của họ chỉ có
năm ngàn năm.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có
năm ngàn năm, thì hai pháp hưng thịnh, tức là ác
khẩu và nói lời phù phiếm. Khi hai pháp này
hưng thịnh, thời tuổi thọ các loài hữu tình giảm
thiểu, sắc đẹp giảm thiểu. Vì tuổi thọ của chúng
giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu nên tuổi thọ loài
Người chỉ có năm ngàn năm và con của họ một số
người sống hai ngàn năm trăm năm, một số người
sống hai ngàn năm.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có
hai ngàn năm trăm năm, tham và sân tăng thịnh.
Vì tham và sân tăng thịnh nên tuổi thọ các loài
hữu tình giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu. Vì tuổi
thọ của họ giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu, nên
tuổi thọ loài Người chỉ có hai ngàn năm trăm năm
và các người con chỉ có một ngàn năm.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có một ngàn năm thì tà kiến tăng thịnh. Vì tà kiến

TỶ KHEO                                            2465

tăng thịnh, nên tuổi thọ các loài hữu tình giảm
thiểu và sắc đẹp giảm thiểu. Vì tuổi thọ của họ
giảm thiểu và sắc đẹp giảm thiểu, nên tuổi thọ loài
Người chỉ có một ngàn năm, và người con chỉ có
năm trăm năm.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có
năm trăm năm, thì ba pháp tăng thịnh: phi pháp
dục, phi lý tham và tà kiến. Khi ba pháp này tăng
thịnh, thời tuổi thọ của các loài hữu tình giảm
thiểu, sắc đẹp giảm thiểu, tuổi thọ loài Người chỉ
có năm trăm năm, còn những người con, một số
sống đến hai trăm năm mươi năm, một số sống
đến hai trăm năm.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có
hai trăm năm mươi năm, những pháp sau này tăng
thịnh: Thiếu sự hiếu kính đối với cha mẹ, thiếu
sự kính lễ đối với các vị Sa môn, Bà la môn, thiếu
sự kính trọng đối với các vị cầm đầu trong gia
đình.

18. Này các Tỷ kheo, như vậy:

 Vì không cho tiền của những người nghèo, nghèo đói tăng thịnh;

 Vì nghèo đói tăng thịnh, nên trộm cắp tăng

TỶ KHEO                                            2466

thịnh;

 Vì trộm cắp tăng thịnh nên đao kiếm tăng thịnh;

 Vì đao kiếm tăng thịnh nên sát sanh tăng thịnh;

 Vì sát sanh tăng thịnh nên nói láo tăng thịnh;

 Vì nói láo tăng thịnh nên nói xấu tăng thịnh;

 Vì nói xấu tăng thịnh nên tà hạnh tăng thịnh;

 Vì tà hạnh tăng thịnh nên hai pháp tăng thịnh tức là ác khẩu và nói lời phù phiếm;

 Vì hai pháp này tăng thịnh nên tham, sân tăng thịnh;

 Vì tham, sân tăng thịnh nên tà kiến tăng thịnh;

 Vì tà kiến tăng thịnh nên ba pháp tăng thịnh: phi pháp dục, phi lý tham và tà kiến.

 Vì ba pháp này tăng thịnh nên các pháp sau đây
tăng thịnh: thiếu sự hiếu kính đối với cha mẹ,
thiếu sự kính trọng đối với các vị cầm đầu trong
gia đình.

TỶ KHEO                                            2467

 Vì những pháp này tăng thịnh nên tuổi thọ các
loài hữu tình này giảm thiểu, sắc đẹp giảm
thiểu, vì tuổi thọ giảm thiểu và sắc đẹp giảm
thiểu nên loài Người chỉ sống có hai trăm năm
mươi năm, và những người con chỉ có một trăm
năm.

19. Này các Tỷ kheo, một thời sẽ đến khi những người con của loài Người chỉ sống đến mười tuổi.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ mười tuổi, con gái đến năm tuổi sẽ lập gia đình.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có mười tuổi, các loại sau này sẽ biến mất, tức là tô, lạc, dầu, đường cát và muối.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ
có mười tuổi, loại hột Kudrusa trở thành món
ăn tối thượng. Này các Tỷ kheo, như hiện nay
cháo thịt là những món ăn tối thượng, cũng vậy
này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người đến
mười tuổi, loại hột Kudrusa trở thành món ăn
tối thượng.

 Khi tuổi thọ loài người đến mười tuổi, mười thiện hạnh hoàn toàn biến mất và mười bất

TỶ KHEO                                           2468

thiện hạnh tăng thịnh tối đa.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài người đến mười tuổi, chữ thiện cũng sẽ không còn, nói gì ai là người làm điều thiện!

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người đến
mười tuổi, những ai thiếu sự hiếu kính đối với
cha mẹ, thiếu sự hiếu kính đối với Sa môn, Bà
la môn, thiếu sự cung kính đối với người cầm
đầu trong gia đình, những người ấy sẽ được
người ta lễ bái, tán dương. Này các Tỷ kheo,
như hiện nay những ai hiếu hính với cha mẹ,
kính lễ đối với các vị Sa môn, Bà la môn, cung
kính đối với những người cầm đầu trong gia
đình, những người ấy được người ta lễ bái tán
dương. Cũng vậy này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ
loài Người đến mười tuổi, những ai thiếu sự
hiếu kính đối với cha mẹ, thiếu sự kính lễ đối
với các vị Sa môn, Bà la môn, thiếu sự cung
kính đối với các vị cầm đầu trong gia đình,
những người ấy được người ta lễ bái tán dương.

20. Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có mười tuổi, không có phân biệt mẹ hay bá mẫu hay thúc mẫu, vợ con của sư trưởng, chị dâu của cha. Thế giới rơi vào thông dâm như dê, gà, heo, chó và chó

TỶ KHEO                                           2469

rừng.

Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có mười tuổi, các loài hữu tình đối với nhau, hại tâm rất mãnh liệt, sát tâm rất mãnh liệt. Mẹ đối với con, con đối với mẹ, cha đối với con, con đối với cha, anh đối với em, em đối với anh, em đối với chị, chị đối với em, hại tâm rất mãnh liệt, sân tâm rất mãnh liệt, ác ý rất mãnh liệt, sát tâm rất mãnh liệt. Này các Tỷ kheo, như người thợ săn khi thấy loài thú, hại tâm rất mãnh liệt khởi lên, sân tâm rất mãnh liệt, ác ý rất mãnh liệt, sát tâm rất mãnh liệt khởi lên. Cũng vậy này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người chỉ có mười tuổi, các loài hữu tình đối với nhau, hại tâm rất mãnh liệt, ác ý rất mãnh liệt, sát tâm rất mãnh liệt.

21. Này các tỷ kheo, khi loài Người tuổi thọ chỉ có
mười tuổi đao trượng kiếp khởi lên trong bảy ngày,
trong thời gian ấy họ xem nhau như loài thú, dao
kiếm sắc bén hiện ra trong tay của họ. Với dao kiếm
sắc bén ấy họ tàn hại mạng nhau, xem nhau như loài
thú.

Này các Tỷ kheo, giữa các loài hữu tình ấy, một số suy nghĩ: "Chúng ta chớ giết ai; mong đừng ai giết chúng ta. Chúng ta hãy đi vào rừng cỏ, rừng sâu, hang cây, sông ngòi hiểm hóc hay kẽ núi và sống với

TỶ KHEO                                             2470

rễ và trái cây". Họ đi vào rừng cỏ, rừng sâu, hang cây, sông ngòi hiểm hóc, hay kẽ núi và sống với rễ cây và trái cây. Sau thời gian bảy ngày, họ từ rừng cỏ, rừng sâu, hang cây, sông ngòi hiểm hóc, hay kẻ núi đi ra, ôm lấy nhau, cùng nhau an ủi, khoan khoái nói với nhau: "Sung sướng thay được thấy bạn còn sống! Sung sướng thay được thấy bạn còn sống!"

Này các Tỷ kheo, rồi các loài hữu tình ấy suy nghĩ: "Vì chúng ta tạo nhân bất thiện pháp nên bà con chúng ta bị giết hại nhiều như vậy. Vậy chúng ta hãy làm điều thiện. Chúng ta làm điều thiện như thế nào? Chúng ta chớ có sát sanh. Đó là điều thiện chúng ta có thể làm". "Chúng ta sẽ không sát sanh", đó là điều thiện họ làm. Do hành thiện pháp làm nhân, tuổi thọ của họ được tăng thịnh, sắc đẹp được tăng thịnh. Vì tuổi thọ được tăng thịnh, sắc đẹp được tăng thịnh, nên tuổi thọ loài Người chỉ có mười tuổi nhưng con của họ, thọ đến hai mươi tuổi.

22. Này các Tỷ kheo, rồi các loài hữu tình ấy suy nghĩ: "Chúng ta nhờ hành thiện pháp làm nhân, nên tuổi thọ được tăng thịnh, sắc đẹp được tăng thịnh. Vậy chúng ta hãy làm việc thiện nhiều hơn nữa. Chúng ta hãy gìn giữ không lấy của không cho, gìn giữ không làm các tà hạnh, gìn giữ không nói láo, gìn giữ không nói hai lưỡi, gìn giữ không ác khẩu,

TỶ KHEO                                            2471

gìn giữ không nói lời phù phiếm, từ bỏ tham, từ bỏ
sân, từ bỏ tà kiến, tà bỏ ba pháp tức là phi pháp dục,
phi lý tham và tà kiến. Chúng ta hãy hiếu kính cha
mẹ, hiếu kính cha, kính lễ các vị Sa môn, Bà la môn,
cung kính các vị cầm đầu trong gia đình. Chúng ta
hãy thực hành thiện pháp ấy."

 Họ hiếu kính mẹ, hiếu kính cha, kính lễ các vị
Sa môn, Bà la môn, cung kính các vị cầm đầu
ở trong gia đình, họ sẽ thực hành thiện pháp
này. Do hành thiện pháp làm nhân, tuổi thọ
tăng thịnh, sắc đẹp tăng thịnh. Vì tuổi thọ họ
tăng thịnh và sắc đẹp tăng thịnh, tuổi thọ loài
Người đến hai mươi tuổi và các người con sẽ
lên đến bốn mươi tuổi.

 Tuổi thọ loài người lên đến bốn mươi tuổi và các người con sẽ lên đến tám mươi tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến tám mươi tuổi và các người con sẽ lên đến một trăm sáu mươi tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến một trăm sáu mươi tuổi và các người con sẽ lên đến ba trăm hai mươi tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến ba trăm hai mươi

TỶ KHEO                                             2472

tuổi và các người con sẽ lên đến sáu trăm bốn mươi tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến sáu trăm bốn mươi tuổi và các con sẽ lên đến hai ngàn tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến hai ngàn tuổi và các người con sẽ lên đến bốn ngàn tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến bốn ngàn tuổi và các người con sẽ lên đến tám ngàn tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến tám ngàn tuổi và các con sẽ lên đến hai vạn tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến hai vạn tuổi các người con sẽ lên đến bốn vạn tuổi.

 Tuổi thọ loài Người lên đến bốn vạn tuổi và các người con sẽ lên tám vạn tuổi.

23. Này các Tỷ kheo:

 Khi tuổi thọ loài Người lên đến tám vạn tuổi, các người con gái đến năm trăm tuổi có thể thành lập gia đình.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài người lên

TỶ KHEO                                          2473

đến tám vạn tuổi, ba chứng bệnh sau đây có mặt: lòng dục, tham ăn và già.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người lên
đến tám vạn tuổi, nước Jambudìpa này (Diêm
phù đề) sẽ rất hùng mạnh và phong phú. Các
làng mạc, tỉnh thành, kinh đô ở sát nhau đến
nổi con gà gáy bên này, bên kia có thể nghe
được! Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người
lên đến tám vạn tuổi, nước Jambudìpa này như
sẽ rất phồn thịnh với người Avidi (A-tỷ-Địa-
ngục), giống như rừng lau hay rừng sậy.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người lên
đến tám vạn tuổi, thành phố Baranasi này (Ba-
la-nại) là kinh đô tên gọi Ketumati, rất là hùng
mạnh, phong phú, đông dân cư và ăn uống đầy
đủ.

 Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người lên
đến tám vạn tuổi tại nước Jambudìpa này, sẽ có
tám vạn bốn ngàn thành phố và Ketumati sẽ là
kinh đô tối thượng.

24. Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Người lên đến tám vạn tuổi, ở kinh đô Ketumati, có vị Chuyển luân Thánh vương tên là Sankha ra đời, là vị pháp

TỶ KHEO                                           2474

vương, lấy Chánh pháp trị nước, chinh phục bốn
thiên hạ, cai trị các quốc độ, và đầy đủ bảy món báu,
tức là xe báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu,
gia chủ báu và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có
hơn một ngàn hoàng tử, dõng kiện, hùng mạnh, nhiếp
phục ngoại địch, vị này trị vì quả đất này cho đến hải
biên, dùng Chánh pháp trị quốc, không dùng trượng,
không dùng kiếm.

25. Này các Tỷ kheo, khi tuổi thọ loài Ngườig lên đến tám vạn tuổi, có Thế Tôn tên là Metteyya sẽ ra đời, là vị A la hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn; như Ta nay sanh ra ở đời này, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Vị này tự mình biết, chứng, và tuyên thuyết quả đất này, gồm có Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, Thế giới này với Sa môn, Bà la môn, loài Trời, loài Người; như Ta hiện nay tự mình biết, chứng và tuyên thuyết quả đất này, gồm có Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, Thế giới này với Sa môn, Bà la môn, loài Trời và loài Người. Vị này sẽ thuyết pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, với nghĩa lý văn tự đầy đủ và tuyên thuyết đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh; như Ta hiện

TỶ KHEO                                             2475

nay thuyết pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, với
nghĩa lý văn tự đầy đủ và tuyên thuyết đời sống phạm
hành hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh. Vị này sẽ có
khoảng vài ngàn vị Tỷ kheo Tăng đoanh vây; như Ta
hiện nay có khoảng vài trăm vị Tỷ kheo Tăng đoanh
vây vậy.

26. Này các Tỷ kheo, vua Sankha sẽ cho thiết lập
cung điện mà vua Mahà Panada đã thiết lập. Sau khi
thiết lập, vua trú tại đó. Sau vua lại bố thí cung điện
ấy, dâng cúng cho các vị Sa môn, Bà la môn, các
hàng bần cùng, du đảng, ăn xin, cạo bỏ râu tóc, mặc
áo cà sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình dưới sự
chỉ đạo của Thế Tôn Metteyya, bậc A la hán, Chánh
Đẳng Giác. Vị này xuất gia như vậy, sống một mình,
biệt lập, tinh tấn, trì chú, chuyên tâm, chẳng bao lâu
chứng được vô thượng phạm hạnh, mà vì mục đích
này các thiện nam tử đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình. Với vô thượng phạm hạnh này, ngay
trong hiện tại, vị này tự tri, tự chứng, đạt đến và an
trú.

27. Này các Tỷ kheo, hãy sống tự mình là ngọn
đèn cho chính mình, tự mình nương tựa mình,
không nương tựa một ai khác, lấy Chánh pháp
làm ngọn đèn, nương tựa Chánh pháp, không
nương tựa một gì khác.

TỶ KHEO                                              2476

Này các Tỷ kheo, thế nào là một Tỷ kheo sống tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa mình, không nương tựa một ai khác, lấy Chánh pháp làm ngọn đèn, nương tựa Chánh pháp, không nương tựa một gì khác? Này các Tỷ kheo, ở đây vị Tỷ kheo sống quán thân trên tự thân, nhiệt tâm, tinh cần, chánh niệm, tỉnh giác, để diệt trừ tham ái ở đời, trên các cảm thọ... trên các tâm... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tinh cần, chánh niệm, tỉnh giác, để có thể diệt trừ tham ái ở đời. Như vậy này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo sống tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa mình, không nương tựa một ai khác, lấy Chánh pháp làm ngọn đèn, nương tựa Chánh pháp, không nương tựa một gì khác.

28. Này các Tỷ kheo, hãy đi lại trong giới hạn được phép của mình, trong giới hạn Tổ phụ các Ngươi truyền lại.

Này các Tỷ kheo, nếu các Ngươi đi lại trong giới
hạn được phép của mình, trong giới hạn Tổ phụ
các Ngươi truyền lại thời tuổi thọ sẽ được tăng
thịnh, sắc đẹp sẽ được tăng thịnh, an lạc sẽ được
tăng thịnh, tài sản sẽ được tăng thịnh, thế lực sẽ
được tăng thịnh.

Này các Tỷ kheo, như thế nào vị Tỷ kheo tuổi thọ

TỶ KHEO                                             2477

được tăng thịnh? Này các Tỷ kheo, ở đây, vị Tỷ
kheo tu tập thần túc, đầy đủ Dục thiền định tinh cần
hành, Tinh tấn thiền định... Tâm định... tu tập thần
túc đầy đủ Tư duy thiền định tinh cần hành. Vị này
tu tập bốn pháp thần túc này một cách tinh cần, nếu
muốn sống kéo dài một kiếp hay năm còn lại của một
kiếp. Này các Tỷ kheo, như vậy Ta nói vị Tỷ kheo
tuổi thọ được tăng thịnh.

Này các Tỷ kheo, thế nào là vị Tỷ kheo sắc đẹp được
tăng thịnh? Này các Tỷ kheo, ở đây, vị Tỷ kheo sống
giữ giới luật, chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy
hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ lãnh và tu học
trong giới pháp. Này các Tỷ kheo, như vậy vị Tỷ
kheo sắc đẹp được tăng thịnh.

Này các Tỷ kheo, thế nào là vị Tỷ kheo an lạc được tăng thịnh? Này các Tỷ kheo, ở đây, vị Tỷ kheo ly dục, ly ác pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh với tầm, với tứ; diệt tầm, diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ... Thiền thứ ba... chứng và trú Thiền thứ tư. Này các Tỷ kheo, như vậy vị Tỷ kheo an lạc được tăng thịnh.

Này các Tỷ kheo, thế nào là vị Tỷ kheo tài sản được

TỶ KHEO                                             2478

tăng thịnh? Này các Tỷ kheo, ở đây, vị Tỷ kheo an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân, với tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... Vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Này các Tỷ kheo, như vậy vị Tỷ kheo, tài sản được tăng thịnh.

Này các Tỷ kheo, như thế nào là vị Tỷ kheo thế lực được tăng thịnh? Này các tỷ kheo, ở đây vị Tỷ kheo, với sự diệt tận các lậu hoặc, tự mình biết và chứng, đạt đến an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn các lậu hoặc. Này các Tỷ kheo, như vậy là vị Tỷ kheo thế lực được tăng thịnh.

Này các Tỷ kheo, Ta quán sát và thấy không có một
uy lực nào khác khó nhiếp phục hơn uy lực của Ma
vương. Này các Tỷ kheo, chính nhờ chấp nhận và
thực hành những thiện pháp ấy mà công đức này
được tăng thịnh!

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy Thế Tôn.

TỶ KHEO                                             2479

TỶ KHEO   2480

385 Khi các ác Tỷ kheo cường thịnh, khi ấy, các thuần tịnh Tỷ kheo... - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118

ĐẤT – Tăng I, 118

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
địa vị bậc không phải Chân nhân và địa vị bậc Chân
nhân. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như
sau:
- Này các Tỷ-kheo, thế nào là địa vị bậc không phải
Chân nhân?
 Người không phải Chân nhân, này các Tỷ-
kheo, không biết ơn, không nhớ ơn. Đối với
những người độc ác, đây là đặc tánh của họ
được biết đến, này các Tỷ-kheo, tức là không
biết ơn, không nhớ ơn. Đây hoàn toàn là địa vị
kẻ không Chân nhân, này các Tỷ-kheo, tức là
không biết ơn, không nhớ ơn.
 Còn bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, là biết
ơn, là nhớ ơn. Đối với những thiện nhân, đây
là đặc tánh của họ được biết đến, này các Tỷ-

TỶ KHEO                                           2481

kheo, tức là biết ơn, nhớ ơn. Đây hoàn toàn là
địa vị bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, tức là
biết ơn, nhớ ơn.
------------------------
2. Có hai hạng người, này các Tỷ-kheo, Ta nói không
thể trả ơn được. Thế nào là hai? Mẹ và Cha.
 Nếu một bên vai cõng mẹ, này các Tỷ-kheo,
một bên vai cõng cha, làm vậy suốt trăm năm,
cho đến trăm tuổi; nếu đấm bóp, thoa xức, tắm
rửa, xoa gội, và dầu tại đấy, mẹ cha có vãi tiểu
tiện đại tiện, như vậy, này các Tỷ-kheo, cũng
chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và cha.
 Hơn nữa, này các Tỷ-kheo, nếu có an trí cha
mẹ vào quốc độ với tối thượng uy lực, trên quả
đất lớn với bảy báu này, như vậy, này các Tỷ-
kheo, cũng chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và
cha. Vì cớ sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, cha
mẹ đã làm nhiều cho con cái, nuôi nấng, nuôi
dưỡng chúng lớn, giới thiệu chúng vào đời này.
Nhưng này các Tỷ-kheo,
 Ai đối với cha mẹ không có lòng tin, khuyến
khích, an trú, hướng dẫn các vị ấy vào lòng tin;
 Đối với mẹ cha theo ác giới, khuyến khích,
hướng dẫn, an trú các vị ấy vào thiện giới;

TỶ KHEO                                              2482

 Đối với mẹ cha xan tham, khuyến khích, hướng
dẫn, an trú các vị ấy vào bố thí;
 Đối với mẹ cha theo ác trí tuệ, khuyến khích,
hướng dẫn, an trú các vị ấy vào trí tuệ.
Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là làm đủ và trả
ơn đủ mẹ và cha.
------------------------
3. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Bà-la-môn
ấy nói với Thế Tôn:
- Tôn giả Gotama đã nói gì, đã thuyết gì?
- Này Bà-la-môn, Ta thuyết về hành động và Ta
thuyết về không hành động.
- Như thế nào, Tôn giả Gotama thuyết về hành động
và thuyết về không hành động?
 Ta thuyết không hành động, đối với thân làm
ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Ta thuyết không
hành động đối với nhiều loại pháp ác, bất
thiện.
 Ta thuyết hành động, đối với thân làm thiện,
miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Ta thuyết hành
động đối với nhiều loại pháp thiện.

TỶ KHEO                                           2483

Như vậy, này Bà-la-môn, Ta thuyết về hành động và
Ta thuyết về không hành động.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama … từ nay cho
đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
-------------------------
4. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, gia chủ Anàthapindika bạch
Thế Tôn:
- Có bao nhiêu người, bạch Thế Tôn, đáng được
cúng dường ở đời? Và chỗ nào cần phải bố thí cúng
dường?
 Có hai hạng người, này gia chủ, đáng được
cúng dường ở đời: Hữu học và vô học.
 Đối với hai hạng người này đáng được cúng
dường ở đời, này gia chủ, ở đây cần phải bố thí
cúng dường.
Thế Tôn thuyết như vậy, Thiện Thệ nói như vậy
xong, bậc Đạo sư lại nói thêm:
Hữu học và vô học
Cả hai ở trong đời,
Đều đáng được cúng dường,
Đối với người dâng lễ,
Họ giữ thân chánh trực,
Cả lời nói ý nghĩ,

TỶ KHEO                                             2484

Phước điền người dâng cúng,
Đây thí có quả lớn.
------------------------
5. Như vầy tôi nghe.
Một thời, Thế Tôn trú ở tại Sàvatthi, Thắng Lâm, khu
vườn ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Sàriputta trú ở Sàvatthi, tại Đông Viên, lâu đài của
mẹ Migàra. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-
kheo:
- Này chư Hiền Tỷ-kheo!
- Thưa Hiền giả.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp tôn giả Sàriputta. Tôn giả
Sàriputta nói như sau:
- Này chư Hiền, tôi sẽ giảng về con người bị nội kiết
sử trói buộc và bị ngoại kiết sử trói buộc. Hãy nghe
và khéo tác ý, tôi sẽ nói.
- Thưa vâng, Hiền giả.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp tôn giả Sàriputta. Tôn giả
Sàriputta nói như sau:
- Này chư Hiền, thế nào là người bị nội kiết sử trói
buộc?
Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo có giới hạnh, sống hộ
trì với sự hộ trì của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy
nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ

TỶ KHEO                                            2485

nhặt, chấp nhận và học tập trong các học giới. Vị ấy,
sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào một
trong các Thiên giới. Sau khi từ chỗ ấy mạng chung,
vị ấy làm người lại trở về, trở về ở thế giới này. Vị
này, này chư Hiền, được gọi là người bị nội kiết sử
trói buộc, người lại trở lại, trở lui trạng thái này.
Thế nào, này chư Hiền, là người bị ngoại kiết sử trói
buộc?
Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo có giới hạnh, sống hộ
trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ uy nghi chánh
hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và học tập trong các học giới. Vị ấy, chứng đạt
và an trú tịch tịnh tâm giải thoát. Vị ấy, sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh vào một loại chư Thiên.
Sau khi từ chỗ ấy mạng chung, vị ấy không còn trở
lui, không còn trở lại trạng thái này nữa. Vị này, này
chư Hiền, được gọi là người bị ngoại kiết sử trói
buộc, không còn trở lui, không còn trở lại trạng thái
này nữa.
Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới hạnh …
và học tập trong các học giới. Vị ấy thực hiện sự yếm
ly, ly tham, đoạn diệt các dục vọng. Vị ấy thực hiện
sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt các hữu. Vị ấy thực
hiện sự đoạn diệt khát ái. Vị ấy thực hiện sự đoạn
diệt tham. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh vào một trong các Thiên giới. Sau khi từ chỗ ấy

TỶ KHEO                                              2486

mạng chung, vị ấy không còn trở lui, không còn trở
lại trạng thái này nữa. Vị này, này chư Hiền, được
gọi là người bị ngoại kiết sử trói buộc, không còn trở
lui, không còn trở lại trạng thái này nữa.
Rồi một số đông chư Thiên với tâm thăng bằng đi
đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng
một bên. Đứng một bên, chư Thiên ấy bạch Thế Tôn:
- Tôn giả Sàriputta này, bạch Thế Tôn, tại Đông viên,
lâu đài mẹ Migàra, thuyết pháp về người bị nội kiết
sử trói buộc và người bị ngoại kiết sử trói buộc. Hội
chúng rất hoan hỷ, bạch Thế Tôn. Lành thay! Bạch
Thế Tôn, nếu Thế Tôn vì lòng từ mẫn đi đến Tôn giả
Sàriputta.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn, như người
lực sĩ duỗi cánh tay đang co lại, hay co lại bàn tay
đang duỗi ra, cũng vậy, biến mất ở Thắng Lâm, hiện
ra ở Đông viên, tại lâu đài của mẹ Migàra, trước mặt
Tôn giả Sàriputta. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn. Rồi Tôn giả Sàriputta đảnh lễ Thế Tôn, rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Sàriputta đang ngồi xuống một bên:
- Ở đây, này Sàriputta, một số đông chư Thiên, với
tâm thăng bằng, đi đến Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta
rồi đứng một bên. Đứng một bên, chư Thiên ấy thưa
với Ta: "Tôn giả Sàriputta này, bạch Thế Tôn, tại
Đông viên, lâu đài mẹ Migàra, thuyết pháp về người

TỶ KHEO                                             2487

bị nội kiết sử trói buộc và người bị ngoại kiết sử trói
buộc cho các Tỷ-kheo. Hội chúng rất hoan hỷ, bạch
Thế Tôn. Lành thay! Bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn vì
lòng từ mẫn đi đến Tôn giả Sàriputta".
Này Sàriputta, chư Thiên ấy, tuy con số đến 10, 20,
30, 40, 50, 60, nhưng cùng đứng chỉ trong khoảng
trống đầu một cây kim, không có chen lấn nhau.
Này Sàriputta, Thầy có thể nghĩ như sau: "Chắc
chắn, tại chỗ kia (trên Thiên giới) đã tu tập, nhờ vậy,
chư Thiên ấy, tuy con số đến 10, 20, 30, 40, 50, 60,
nhưng cùng đứng chỉ trong một khoảng trống đầu
một cây kim, không có chen lấn nhau. Này Sàriputta,
Thầy chớ có thấy như vậy. Chính tại đây, này
Sàriputta, chư Thiên ấy đã tu tập tâm, nhờ như vậy
chư Thiên ấy tuy con số đến … không chen lấn
nhau".
Do vậy, này Sàriputta, cần phải học tập như sau:
"Chúng tôi sẽ có các căn an tịnh, các ý an tịnh". Này
Sàriputta, cần phải học tập như vậy.
Với những ai có các căn an tịnh, này Sàriputta, với
những ai có các ý an tịnh, thời thân nghiệp cũng sẽ
được an tịnh, khẩu nghiệp được an tịnh, ý nghiệp
được an tịnh. "Chúng tôi sẽ đem tặng cho các vị đồng
Phạm hạnh một quà tặng an tịnh". Như vậy, này
Sàriputta, các Thầy cần phải học tập. Các du sĩ ngoại

TỶ KHEO                                              2488

đạo nào, này Sàriputta, không được nghe pháp môn
này, họ sẽ bị thiệt hại.
-----------------------
6. Như vầy tôi nghe.
Một thời Tôn giả Mahà Kaccàna ở tại Vanara, trên
bờ sông Kaddamada. Rồi Bà-la-môn Àràmadanda đi
đến Tôn giả Mahà Kaccàna, sau khi đến, nói lên với
Tôn giả Mahà Kaccàna những lời chào đón hỏi thăm;
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-
môn Àràmadanda thưa với Tôn giả Mahà Kaccàna:
 Do nhân gì, thưa Tôn giả Kaccàna, do duyên gì,
các người Sát-đế-lỵ tranh chấp với các người Sát-
đế-lỵ, các người Bà-la-môn tranh chấp với các
người Bà-la-môn, các người gia chủ tranh chấp
với các người gia chủ?
- Do nhân thiên chấp, bị trói buộc, bị đắm say,
bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các dục tham,
này Bà-la-môn, nên các quý tộc tranh chấp với
các quý tộc, các Bà-la-môn tranh chấp với các
Bà-la-môn, các gia chủ tranh chấp với các gia
chủ.
 Do nhân gì, thưa Tôn giả Kaccàna, do duyên gì
các Sa-môn tranh chấp với các Sa-môn?

TỶ KHEO                                           2489

- Do nhân thiên chấp, bị trói buộc, bị đắm say,
bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các kiến tham,
này Bà-la-môn, nên các Sa-môn tranh chấp với
các Sa-môn.
 Nhưng thưa Tôn giả Kaccàna, có người nào ở đời
có thể vượt qua thiên chấp, bị trói buộc, bị đắm
say, bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các dục tham
này, có thể vượt qua thiên chấp, bị trói buộc, bị
đắm say, bị xâm chiếm, bị đắm trước bởi các kiến
tham này?
- Có người ở đời này, có thể vượt qua thiên chấp,
trói buộc, đắm say, xâm chiếm, bị đắm trước
bởi các dục tham này, có thể vượt qua thiên
chấp, trói buộc, đắm say, xâm chiếm, bị đắm
trước bởi các kiến tham này.
 Vị ấy là ai, này các Bà-la-môn, có thể vượt qua
thiên chấp … kiến tham này?
- Ở quốc độ phương Đông, này Bà-la-môn, có
một thành phố tên là Sàvatthi, Tại đấy, Thế Tôn
nay đang trú, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.
Vị Thế Tôn ấy, này Bà-la-môn, đã vượt qua
thiên chấp … kiến tham này.
Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Àràmadanda từ
chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai,
đầu gối phía hữu quỳ trên đất, chắp tay hướng về

TỶ KHEO                                           2490

phía Thế Tôn, và nói lên ba lần với lời cảm hứng như
sau:
- Kính lễ Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác! Kính lễ Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác! Kính lễ Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác! Vị Thế Tôn ấy, đã vượt qua thiên
chấp … kiến tham này.
Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Kaccàna! Thật vi diệu
thay, thưa Tôn giả Kaccàna! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Kaccàna dùng nhiều pháp môn để giải thích. Thưa
Tôn giả Kaccàna, con nay xin quy y Tôn giả Gotama,
quy y Pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn
giả Kaccàna nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.
--------------------
7. Một thời, Tôn giả Mahà Kaccàna trú ở Madhurà,
tại rừng Gundhà. Rồi Bà-la-môn Kandaràyana đi đến
Tôn giả Mahà Kaccàna; sau khi đến, nói lên với Tôn
giả Mahà Kaccàna những lời chào đón hỏi thăm, sau
khi nói lên với Tôn giả Mahà Kaccàna những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.

TỶ KHEO                                            2491

Sau khi ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Kandaràyana thưa với Tôn giả Mahà Kaccàna:
- Tôi có nghe như sau, thưa Tôn giả Kaccàna: "Sa-
môn Kaccàna không kính lễ, không đứng dậy, không
lấy ghế mời ngồi các bậc Bà-la-môn già cả, trưởng
lão, các bậc trưởng thượng đã đi quá nửa cuộc đời,
đã đạt cuối mức tuổi đời". Thưa Tôn giả Kaccàna, có
phải sự tình là như vậy không? Nếu Tôn giả Kaccàna
không kính lễ, không đứng dậy, không lấy ghế mời
ngồi các bậc Bà-la-môn già cả, trưởng lão, các bậc
trưởng thượng đã đi quá nửa cuộc đời, đã đạt cuối
mức tuổi đời, sự tình như vậy, thưa Tôn giả Kaccàna,
là không được tốt đẹp.
- Này Bà-la-môn, có Thế Tôn, bậc Tri giả, bậc Kiến
giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã tuyên bố về
địa vị của tuổi trưởng lão và địa vị của tuổi trẻ.
 Vị trưởng lão, này Bà-la-môn, 80 tuổi hay 90
tuổi, hay 100 tuổi đời, nếu vị ấy thọ hưởng các
dục vọng, sống giữa các dục vọng, bị đốt cháy
bởi lửa nhiệt não của dục vọng, bị nhai nghiến
bởi các tầm tư dục vọng, cố gắng tìm cầu các
dục vọng; người như vậy được gọi là kẻ ngu,
không phải là bậc trưởng lão.
 Dầu cho này Bà-la-môn, một người còn trẻ,
một thanh niên trẻ trung với tóc đen nhánh, đầy
đủ tuổi trẻ hiền thiện trong thời sơ khởi của

TỶ KHEO                                            2492

tuổi đời, mà người ấy không hưởng thọ các dục
vọng, không sống giữa các dục vọng, không bị
đốt cháy bởi lửa nhiệt não của dục vọng, không
bị nhai nghiến bởi các tầm tư dục vọng, không
cố gắng tìm cầu các dục vọng; người như vậy
được gọi là bậc có trí, bậc trưởng lão.
Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Kandaràyana từ
chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai,
cúi đầu đảnh lễ chân các Tỷ-kheo còn trẻ tuổi và nói:
- Trưởng lão là chư Tôn giả, đã đứng trên địa vị
trưởng lão. Trẻ tuổi là chúng con, đã đứng trên địa vị
trẻ tuổi.
Thật vi diệu, Tôn giả Kaccàna, … Mong Tôn giả
Kaccàna nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.
-------------------
8. - Khi nào các người ăn trộm cường mạnh, này các
Tỷ-kheo, trong khi ấy, các vua chúa yếu đuối, trong
khi ấy, thật không an toàn cho các vua chúa để đi qua
lại, đi ra, đi quan sát các biên cương. Và trong khi
ấy, thật không an toàn cho các Bà-la-môn, các gia
chủ để đi qua lại, đi ra, đi giám sát các công việc làm
ở ngoài.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi các ác Tỷ-kheo
cường mạnh, trong khi ấy, các thuần tịnh Tỷ-kheo
yếu đuối. Trong khi ấy, các Tỷ-kheo thuần tịnh giữ

TỶ KHEO                                              2493

thái độ im lặng, hoặc ẩn mình giữa chúng Tỷ-kheo, hoặc đi đến các quốc độ biên địa. Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là bất hạnh cho đa số, là không an lạc cho đa số, là không lợi ích cho đa số, là bất hạnh, là đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Khi nào, này các Tỷ-kheo, các vua chúa cường mạnh, trong khi ấy, các trộm cướp yếu đuối, trong khi ấy, thật an toàn cho các vua chúa đi qua lại, đi ra, đi quan sát các biên cương. Và trong khi ấy, thật an toàn cho các Bà-la-môn, các gia chủ để đi qua lại, đi ra, đi giám sát các công việc làm ở ngoài. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi các thuần tịnh Tỷ- kheo cường mạnh, trong khi ấy, các ác Tỷ-kheo yếu đuối. Trong khi ấy, các ác Tỷ-kheo giữ thái độ im lặng, hoặc ẩn mình giữa chúng Tỷ-kheo, hoặc đi các chỗ khác. Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạnh phúc cho đa số, là an lạc cho đa số, là lợi ích cho đa số, là hạnh phúc, là an lạc cho chư Thiên và loài Người. -------------------- 9. Ta không tán thán hai loại tà hạnh, ở người gia chủ hay người xuất gia. Người gia chủ, này các Tỷ- kheo, hay người xuất gia theo tà hạnh, do nhân duyên tà hạnh, không thể đem lại chánh lý, thiện pháp. Ta tán thán hai loại chánh hạnh, ở người gia chủ hay người xuất gia. Người gia chủ, này các Tỷ-kheo, hay

TỶ KHEO                                               2494

người xuất gia theo chánh hạnh, do nhân duyên
chánh hạnh, có thể đem lại chánh lý, thiện pháp.
----------------------
10. Những Tỷ-kheo nào, chặn đứng cả văn và nghĩa,
bằng cách nắm giữ sai lạc các kinh điển và những
văn tự thích ứng, thì những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-
kheo, chịu trách nhiệm về bất hạnh cho đa số, không
an lạc cho đa số, không lợi ích cho đa số, bất hạnh,
đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Ngoài ra, các
Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, chất chứa nhiều vô
phước, làm cho diệu pháp biến mất.
Những Tỷ-kheo nào, tùy thuận cả văn và nghĩa, bằng
cách nắm giữ đúng đắn các kinh điển và những văn
tự thích ứng, thì những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo,
chịu trách nhiệm về hạnh phúc cho đa số, an lạc cho
đa số, lợi ích cho đa số, hạnh phúc, an lạc cho chư
Thiên và loài Người. Ngoài ra, các Tỷ-kheo ấy, này
các Tỷ-kheo, chất chứa nhiều phước đức, và làm cho
diệu pháp an trú.

TỶ KHEO                                           2495

386 Khi nào Tăng chúng sống an ổn - Kinh TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523

TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523

1. Một thời, Thế Tôn ở Kosambì, tại khu vườn
Ghosita. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Này Ànanda, khi nào vị Tỷ-kheo tự mình đầy đủ
giới và không làm phiền hà người khác với tăng
thượng giới. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng
Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

TỶ KHEO                                         2496

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không
làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự
quán sát mình không quán sát người khác. Cho đến
như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an
ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào vị Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì không được có danh tiếng. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự

TỶ KHEO                                          2497

quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở
thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì
không được có danh tiếng, đối với bốn thiền, thuộc
tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không
khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng
Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không
làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự
quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở
thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì
không được có danh tiếng, đối với bốn thiền, thuộc
tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không
khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự
mình với thắng trí ngay trong hiện tại chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Cho đến
như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an
ổn trú.

TỶ KHEO                                            2498

Ngoài các an ổn trú này, này Ànanda, Ta tuyên bố không có một an ổn trú nào khác cao thượng hơn, thù diệu hơn.

TỶ KHEO                                          2499

387 Khi nào các Tỷ kheo sống phạm trú - Kinh HỘI CHÚNG – Tăng I, 440

HỘI CHÚNG – Tăng I, 440

1. - Có ba hội chúng này, này các Tỷ-kheo, Thế nào
là ba?
- Hội chúng tối thượng,
- Hội chúng không hòa hợp,
- Hội chúng hòa hợp.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hội chúng tối
thượng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, hội chúng nào có các Tỷ-
kheo trưởng lão, không có sống đầy đủ, không có
biếng nhác, từ bỏ dẫn đầu về đọa lạc, đi đầu về
hạnh viễn ly, tinh cần tinh tấn, để chứng đạt những
gì chưa chứng đạt, để chứng đắc những gì chưa
chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ.
- Và những thế hệ kế tiếp chúng tùy thuận theo tri
kiến của chúng. Hội chúng ấy không có sống đầy
đủ, không có biếng nhác, từ bỏ dẫn đầu về đọa lạc,
đi đầu về hạnh viễn ly, tinh cần tinh tấn, để chứng
đạt những gì chưa chứng đạt, để chứng đắc những

TỶ KHEO                                            2500

gì chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa
chứng ngộ.
- Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hội chúng tối thượng.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hội chúng không
hòa hợp?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, tại hội chúng nào các Tỷ-
kheo sống cạnh tranh, tranh luận, đấu tranh nhau,
đả thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi.
- Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hội chúng không hòa
hợp.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hội chúng hòa
hợp?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, tại hội chúng nào, các
Tỷ-kheo sống hòa hợp hoan hỷ, không có luận
tranh, sống như nước với sữa lẫn lộn, nhìn nhau
bằng cặp mắt ái kính.
- Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hội chúng hòa hợp.
4. Lúc nào, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo sống hòa
hợp, hoan hỷ, không có luận tranh, như nước và sữa
lẫn lộn, nhìn nhau với cặp mắt ái kính, lúc ấy, các
Tỷ-kheo tạo được công đức, lúc ấy, các Tỷ-kheo
sống phạm trú. Nghĩa là, với ai hân hoan với tâm giải
thoát liên hệ với hỷ, thời hỷ sanh; với ai có hỷ, thân
được khinh an; với thân khinh an, cảm giác được lạc
thọ; với ai cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh.

TỶ KHEO                                             2501

5. Ví như, này các Tỷ-kheo, trên một ngọn núi có mưa rơi nặng hột, nước mưa ấy chảy theo sườn dốc, làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng. Sau khi làm đầy các hang núi, các kẽ núi, các thung lũng, chúng làm đầy các hồ nhỏ. Sau khi làm đầy các hồ nhỏ, chúng làm đầy các hồ lớn. Sau khi làm đầy các hồ lớn, chúng làm đầy các sông nhỏ. Sau khi làm đầy các sông nhỏ, chúng làm đầy các sông lớn. Sau khi làm đầy các sông lớn, chúng làm đầy biển cả. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, lúc nào các Tỷ-kheo sống hòa hợp, hoan hỷ, không có luận tranh, như nước và sưa lẫn lộn, nhìn nhau với cặp mắt ái kính, lúc ấy, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo tạo nhiều công đức, lúc ấy, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo sống phạm trú. Nghĩa là, với ai hân hoan với tâm giải thoát liên hệ với hỷ, thời hỷ sanh; với ai có hỷ, thân được khinh an; với ai có thân khinh an, cảm giác được lạc thọ; với ai cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh. Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba hội chúng.

TỶ KHEO                                             2502

388 Khi nào cần phải đi hỏi pháp - Kinh ÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64

CÁC THỜI GIAN 1 –Tăng III, 64

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:
- Có bao nhiêu thời gian để đi đến yết kiến Tỷ-kheo
đã được tu tập về ý?
2. - Có sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh, vị ấy
không như thật rõ biết dục tham đang khởi lên, trong
khi ấy, sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị
ấy cần được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống
với tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh,
tôi không như thật rõ biết xuất ly khỏi dục tham.
Lành thay, nếu Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn
tận dục tham". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết
pháp để đoạn tham.

TỶ KHEO                                             2503

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ nhất để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
4. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị sân chi phối, bị sân ám ảnh, không như thật
rõ biết xuất ly khỏi sân được khởi lên, trong khi ấy,
sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần
được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm
bị dục sân chi phối, bị dục sân ám ảnh, tôi không như
thật rõ biết xuất ly khỏi sân. Lành thay, nếu Tôn giả
thuyết pháp cho tôi để đoạn tận sân". Và Tỷ-kheo đã
được tu tập về ý thuyết pháp để đoạn sân.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ hai để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
5-7. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống
với tâm bị hôn trầm thụy miên chi phối, bị hôn trầm
thụy miên ám ảnh...
…bị trạo hối chi phối, bị trạo hối ám ảnh... bị nghi
chi phối, bị nghi ám ảnh, không như thật rõ biết xuất
ly khỏi nghi được khởi lên, trong khi ấy, sau khi đến,
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như
sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm bị nghi chi
phối, với tâm bị nghi ám ảnh. Tôi không như thật rõ
biết xuất ly khỏi nghi. Lành thay, nếu Tôn giả thuyết
pháp cho tôi để đoạn tận nghi". Và Tỷ-kheo đã được
tu tập về ý thuyết pháp để đoạn tận nghi.

TỶ KHEO                                             2504

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ năm để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
8. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo y cứ nơi
tướng nào, do tác ý tướng ấy, các lậu hoặc được
đoạn diệt, không có gián đoạn, vị ấy không biết,
không thấy tướng ấy, trong khi ấy, sau khi đi đến Tỷ-
kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như sau:
"Thưa Hiền giả, y cứ nơi tướng nào, do tác ý tướng
ấy các lậu hoặc được đoạn diệt, không có gián đoạn,
tôi không biết không thấy tướng ấy. Lành thay, nếu
Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn diệt các lậu
hoặc". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết pháp
để đoạn diệt các lậu hoặc.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ sáu để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Đây là sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.

TỶ KHEO                                            2505

389 Khéo léo chia thời gian tu tập - Kinh THỜI GIAN 1 – Tăng II, 81

THỜI GIAN 1 – Tăng II, 81

 Có bốn loại thời gian này. Thế nào là bốn?

-   Nghe pháp đúng thời,
-   Đàm luận về pháp đúng thời,
-   Chỉ đúng thời,
-   Quán đúng thời.

Này các Tỷ-kheo, có bốn loại thời gian này.

TỶ KHEO                                         2506

390 Không có thần lực nào để ra lệnh giải thoát liền - Kinh CẤP THIẾT – Tăng I, 435

CẤP THIẾT – Tăng I, 435

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba việc cấp thiết này, người
nông phu gia chủ cần phải làm. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, người nông phu gia chủ
mau lẹ khéo cày thửa ruộng, khéo bừa thửa ruộng,
sau khi mau lẹ khéo cày thửa ruộng, khéo bừa thửa
ruộng, liền mau lẹ gieo hạt giống, sau khi mau lẹ gieo
hạt giống, liền mau lẹ cho nước vô, cho nước ra. Này
các Tỷ-kheo, đây là ba việc cấp thiết mà người nông
phu gia chủ cần phải làm.
Người nông phu gia chủ ấy, này các Tỷ-kheo, không
có thần lực hay không có uy lực (để ra lệnh): "Hôm
nay lúa của ta được mọc lên, ngày mai chúng sẽ trổ
hạt, ngày kế tiếp chúng sẽ chín".
Nhưng chính theo thời gian của người nông phu gia
chủ, các cây lúa do sự hướng dẫn của thời tiết được
mọc lên, được trổ hạt và được chín.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có ba công việc cấp
thiết này Tỷ-kheo cần phải làm. Thế nào là ba?

TỶ KHEO                                             2507

- Chấp hành tăng thượng giới học,
- Chấp hành tăng thượng tâm học,
- Chấp hành tăng thượng tuệ học.
Ba công việc cấp thiết này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo cần phải làm.
- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, không có thần
lực hay không có uy lực (để ra lệnh): "Hôm
nay, tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc,
không có chấp thủ, ngày mai cũng vậy, ngày kế
tiếp cũng vậy".
- Nhưng này các Tỷ-kheo, chính do thời gian Tỷ-
kheo ấy sử dụng để học tập tăng thượng giới,
để học tập tăng thượng tâm, để học tập tăng
thượng tuệ, mà tâm được giải thoát khỏi các
lậu hoặc, không có chấp thủ.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:
- "Sắc bén là ước muốn của ta để chấp hành tăng
thượng giới học.
- Sắc bén là ước muốn của ta để chấp hành tăng
thượng tâm học.
- Sắc bén là ước muốn của ta để chấp hành tăng
thượng tuệ học".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học
tập.

TỶ KHEO                                           2508

TỶ KHEO   2509

391 Không được Thế Tôn chấp nhận - Kinh KẺ LỪA DỐI – Tăng I, 598

KẺ LỪA DỐI – Tăng I, 598

1.- Những vị Tỷ-kheo nào, lừa dối, cứng đầu, lắm
mồm, lắm miệng, hoang dâm, hỗn hào, không có
định tĩnh, những Tỷ-kheo ấy không phải là Tỷ-kheo
của Ta. Những Tỷ-kheo ấy đã rơi khỏi Pháp Luật
này. Và họ không đi đến tăng trưởng, tăng thịnh, tăng
rộng trong Pháp Luật này.

Và này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo nào không lừa dối,
không lắm mồm lắm miệng, có trí, không cứng đầu,
khéo định tĩnh, những Tỷ-kheo ấy phải là Tỷ-kheo
của Ta. Và những Tỷ-kheo ấy không rơi khỏi Pháp
Luật này, và họ đi đến tăng trưởng, tăng thịnh, tăng
rộng trong Pháp Luật này.

2. Kẻ lừa dối, cứng đầu,
Kẻ lắm mồm, hoang dâm,
Kẻ hỗn hào, không định,
Không tăng trưởng các pháp,
Được bậc Chánh Đẳng Giác,
Tuyên bố và thuyết giảng.

Không lừa, không lắm mồm,

TỶ KHEO                                            2510

Có trí, không cứng đầu,
Với tâm khéo định tĩnh,
Chúng tăng trưởng các pháp,
Được bậc Chánh Đẳng Giác,
Tuyên bố và thuyết giảng.

TỶ KHEO                                 2511

392 Không được Thế Tôn chấp nhận - Kinh RỜI KHỎI – Tăng I, 551

RỜI KHỎI – Tăng I, 551

1.- Người không thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bị rời khỏi pháp luật này. Thế nào là bốn?

 Không thành tựu Thánh giới, được gọi là bị rời
khỏi pháp luật này.
 Không thành tựu Thánh Thiền định, …
 Không thành tựu Thánh Trí tuệ, …
 Không thành tựu Thánh giải thoát, được gọi là
bị rời khỏi pháp luật này.

Không thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bị rời khỏi pháp luật này.

2. Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được gọi là không rời khỏi pháp luật này.

3. Thế nào là bốn?

 Thành tựu Thánh giới, được gọi là không rời khỏi pháp luật này.  Thành tựu Thánh Thiền định, …

TỶ KHEO                                          2512

 Thành tựu Thánh Trí tuệ, …  Thành tựu Thánh giải thoát, được gọi là không rời khỏi pháp luật này.

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được gọi là không rời khỏi pháp luật này.

Sau khi chết họ rơi
Bị rơi họ tham ái
Do vậy họ trở lại
Một lần nữa tái sanh
Đã làm việc phải làm
Đã thích việc đáng thích
Người ấy được an lạc
Do an lạc đưa đến

TỶ KHEO                                        2513

393 Không được các gia đình ái mộ - Kinh ĐI ĐẾN CÁC GIA ĐÌNH – Tăng II, 529

ĐI ĐẾN CÁC GIA ĐÌNH – Tăng II, 529

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, không được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

-   Vị ấy thân mật với người không thân tín,
-   Can thiệp vào việc không có thẩm quyền,
-   Ra vào với các phần tử chống đối,
-   Nói riêng một bên tai,
-   Xin quá nhiều.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, không được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                            2514

- Vị ấy không thân mật với người không thân tín,
- Không can thiệp vào việc không có thẩm
quyền,
- Không ra vào với các phần tử chống đối,
- Không nói riêng một bên tai,
- Không xin quá nhiều.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thân cận các gia đình, được các gia đình ái mộ, thích ý, kính trọng, noi gương để tu tập.

TỶ KHEO                                          2515

394 Không được nhận làm tuỳ tùng - Kinh SAMÔN TÙY TÙNG – Tăng II, 530

SAMÔN TÙY TÙNG – Tăng II, 530

1. - Này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, một Tỷ- kheo không đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

2. Thế nào là năm?

-   Đi quá xa hay quá gần,
-   Không cầm lấy bình bát đã được chứa đầy,
-   Không ngăn chặn lời nói đưa đến phạm tội,
-   Ngắt lời nói của người khác,
-   Người ác tuệ đần độn, câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo không đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

4. Thế nào là năm?

-   Không đi quá xa hay không quá gần,
-   Cầm lấy bình bát đã được chứa đầy,
-   Ngăn chặn lời nói đưa đến phạm tội,
-   Không ngắt lời nói của người khác,

TỶ KHEO                                           2516

- Người có trí tuệ, không đần độn, không câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo đáng được nhận làm Sa-môn tùy tùng.

TỶ KHEO                                       2517

395 Kinh Bhikkhaka – Tương I, 400

Bhikkhaka – Tương I, 400

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi Bà-la-môn Bhikkhaka đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, bèn ngồi một bên.

3) Ngồi một bên Bà-la-môn Bhikkhaka bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, con là người khất thực và Tôn giả cũng là người khất thực. Vậy có sự sai khác gì giữa chúng ta?

(Thế Tôn):
4) Không phải ai xin ăn,
Cũng gọi là khất sĩ.
Nếu chấp trì độc pháp,
Không còn gọi Tỷ-kheo.
Ai sống ở đời này,
Từ bỏ các phước báo,
Đoạn trừ mọi ác pháp,
Hành trì theo Phạm hạnh,

TỶ KHEO                                          2518

Sống đời sống chánh trí, Vị ấy xứng "Tỷ-kheo".

5) Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Bhikkhaka bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

TỶ KHEO                                          2519

396 Kinh BẠN HỮU 1 – Tăng III, 322

BẠN HỮU 1 –Tăng III, 322

1. - Thành tựu bảy chi phần, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo cần phải thân cận như một người bạn.

2. Thế nào là bảy?

- Cho những gì khó cho,
- Làm những gì khó làm,
- Nhẫn những gì khó nhẫn,
- Nói lên những gì bí mật của mình,
- Che giấu bí mật của người khác,
- Không từ bỏ khi gặp bất hạnh,
- Không có khinh rẽ khi tài sản khánh tận.

Thành tựu bảy chi phần này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo cần phải thân cận như một người bạn.

Bạn cho điều khó cho,
Làm những điều khó làm,
Kham nhẫn những lời nói,
Thật khó lòng kham nhẫn,
Nói lên bí mật mình,
Che giấu bí mật người,
Bất hạnh, không từ bỏ,

TỶ KHEO                                        2520

Khánh tận, không chê khinh,
Trong những trường hợp trên,
Tìm được người như vậy,
Với ai cần bạn hữu,
Hãy gần bạn như vậy.

BẠN HỮU 2 –Tăng III, 323

1. - Thành tựu bảy chi phần, này các Tỷ-kheo, là người bạn cần phải thân cận, cần phải giao thiệp, cần phải hầu cận, dầu có bị xua đuổi.

2. Thế nào là bảy?

- Khả ái, khả ý;
- Tôn trọng;
- Đáng được bắt chước;
- Nhà thuyết giả;
- Kham nhẫn lời nói;
- Nói lời sâu kín;
- Không có hối thúc những điều không hợp lý.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người bạn, cần phải thân cận, cần phải giao thiệp, cần phải hầu hạ, dầu có bị xua đuổi.

Khả ái và đáng kính, Đáng bắt chước, thuyết giả,

TỶ KHEO                                            2521

Kham nhẫn các lời nói,
Nói những lời thâm sâu,
Không hối thúc ép buộc,
Những điều không hợp lý,
Ai có những pháp này,
Ở đời, người như vậy,
Người ấy là bạn hữu,
Với ai cần bạn hữu,
Người mong muốn lợi ích,
Với lòng từ ai mẫn.
Dầu có bị đuổi xua,
Hãy thân cận bạn ấy.

TỶ KHEO                       2522

397 Kinh CHÓI SÁNG TĂNG CHÚNG – Tăng I, 562

CHÓI SÁNG TĂNG CHÚNG – Tăng I, 562

1. Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, thông
minh, được huấn luyện, không sợ hãi, nghe nhiều, trì
pháp, thực hành pháp, tùy pháp, chói sáng tăng
chúng.

2. Thế nào là bốn?

- Tỷ-kheo, thông minh, được huấn luyện, không
sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp,
tùy pháp, chói sáng tăng chúng.
- Tỷ-kheo-ni, …
- Nam cư sĩ, …
- Nữ cư sĩ, thông minh, được huấn luyện, không
sợ hãi, nghe nhiều, trì pháp, thực hành pháp,
tùy pháp, chói sáng tăng chúng.

Ai là người thông minh
Là người không sợ hãi
Lại là người nghe nhiều
Và cũng hạng trì pháp
Đối với chánh diệu pháp
Thực hành pháp tùy pháp

TỶ KHEO                                           2523

Người như vậy được gọi
Vị chói sáng tăng chúng.
Vị Tỷ-kheo đủ giới
Tỷ-kheo-ni nghe nhiều
Bậc cư sĩ tín nam
Bậc cư sĩ tín nữ
Họ chói sáng Tăng chúng
Là ánh sáng chúng Tăng .

TỶ KHEO                       2524

398 Kinh DIỆT THỌ TƯỞNG ĐỊNH – Tăng II, 622

DIỆT THỌ TƯỞNG ĐỊNH – Tăng II, 622

1. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta bảo các Tỷ-kheo:...(như trên)...

2. Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo đầy đủ giới, đầy
đủ định, đầy đủ tuệ có thể nhập vào một cách hoàn
toàn và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự kiện này
có thể xảy ra. Nếu ngay trong hiện tại, vị ấy không
đạt được chánh trí, thời vị ấy chắc chắn vượt khỏi
cộng trú với chư Thiên, ăn các món ăn đoàn thực,
được sanh với thân do ý làm ra, (với điều kiện) vị ấy
có thể nhập vào và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự
kiện này có xảy ra.

Khi được nói vậy, Tôn giả Udàyi nói với Tôn giả Sàriputta:

- Không có sự kiện này, thưa Hiền giả Sàriputta,
không có trường hợp này: "Rằng vị Tỷ-kheo chắc
chắn vượt khỏi cọng trú với chư Thiên, ăn các món
ăn đoàn thực, được sanh với thân do ý làm ra, vị ấy
có thể nhập vào xuất khỏi Diệt thọ tưởng định"; sự
kiện này không xảy ra.

TỶ KHEO                                            2525

Lần thứ hai... Lần thứ ba, Tôn giả Sàriputta bảo các Tỷ-kheo:

- Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo đầy đủ giới, đầy đủ định, đầy đủ tuệ có thể nhập vào và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự kiện này có xảy ra. Nếu ngay trong hiện tại, vị ấy không đạt được chánh trí, thời vị ấy chắc chắn vượt khỏi cọng trú với chư Thiên, ăn các món ăn đoàn thực, được sanh với thân do ý làm ra, (với điều kiện) vị ấy có thể nhập vào và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự kiện này có xảy ra.

Lần thứ ba, Tôn giả Udàyi nói với Tôn giả Sàriputta:

- Không có sự kiện này, thưa Hiền giả Sàriputta:
"Không có trường hợp này rằng vị Tỷ-kheo chắc
chắn vượt khỏi cọng trú với chư Thiên, ăn các món
ăn đoàn thực, được sanh với thân do ý làm ra, vị ấy
có thể nhập vào xuất khỏi Diệt thọ tưởng định"; sự
kiện này không xảy ra.

3. Rồi Tôn giả Sàriputta suy nghĩ như sau: "Cho đến lần thứ ba, Tôn giả Udàyi phản kháng ta và không một Tỷ-kheo nào tùy hỷ ta, vậy ta hãy đi đến Thế Tôn". Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sàriputta bảo các Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                              2526

- Ở đây, này các chư Hiền, Tỷ-kheo đầy đủ giới, đầy
đủ định, đầy đủ tuệ... (với điều kiện) vị ấy có thể
nhập vào và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự kiện
này có thể xảy ra...

Lần thứ ba, Tôn giả Udàyi nói với Tôn giả Sàriputta:

- Không có sự kiện này, thưa Hiền giả Sàriputta,
không có trường hợp này, rằng: "Tỷ-kheo chắc chắn
vượt khỏi cọng trú với chư Thiên, ăn các món ăn
đoàn thực và được sanh với thân do ý làm ra, (với
điều kiện) vị ấy có thể nhập vào xuất khỏi Diệt thọ
tưởng định"; sự kiện này không xảy ra.

4. Rồi Tôn giả Sàriputta suy nghĩ như sau: "Trước
mặt Thế Tôn, Tôn giả Udàyi cho đến ba lần phản
kháng ta và không một Tỷ-kheo nào tùy hỷ ta, vậy ta
hãy im lặng". Rồi Tôn giả Sàriputta giữ im lặng. Rồi
Thế Tôn bảo Tôn giả Udàyi:

- Này Udàyi, Thầy đi đến kết luận ai có thân do ý làm ra?

- Bạch Thế Tôn, có Chư Thiên vô sắc, do tưởng làm ra.

- Này Udàyi, Thầy nghĩ thế nào mà nói lên câu nói của kẻ ngu, không thông minh sáng suốt?

TỶ KHEO                                           2527

5. Rồi Thế Tôn bảo Tôn giả Ànanda:

- Này Ànanda, các Thầy có thể nhìn một cách thản
nhiên khi một Tỷ-kheo trưởng lão bị làm phiền não
như vậy. Này Ànanda, lòng từ bi không có thể khởi
lên một khi Tỷ-kheo trưởng lão bị làm phiền não!
(mà các Thầy không có phản ứng).

Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ giới, đầy đủ định, đầy đủ tuệ có thể nhập vào và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự kiện này có thể xảy ra. Nếu ngay trong hiện tại, không thể đạt được chánh trí, vị ấy chắc chắn vượt khỏi cộng trú với chư Thiên, ăn các món ăn đoàn thực, được sanh với thân do ý làm ra, (với điều kiện) vị ấy có thể nhập vào và xuất khỏi Diệt thọ tưởng định; sự kiện này có xảy ra.

Thế Tôn nói như vậy. Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào tinh xá.

6. Rồi Tôn giả Ànanda, sau khi Thế Tôn đi không bao lâu, đi đến Tôn giả Upavàna, sau khi đến, nói với Tôn giả Upavàna:

- Ở đây, này Hiền giả Upavàna, một số người làm phiền não Tỷ-kheo trưởng lão và chúng ta không ai

TỶ KHEO                                            2528

đặt câu hỏi. Do vậy, thật không có gì kỳ lạ, thưa Hiền
giả, rằng Thế Tôn, vào buổi chiều, sau khi từ chỗ
Thiền tịnh đứng dậy, nêu lên vấn đề này và sự việc
như thế nào, kể lại cho Tôn giả Upavàna nghe tất cả.
Nay chúng ta cảm thấy sợ hãi.

7. Rồi Thế Tôn, vào buổi chiều, từ chỗ ngồi đứng
dậy, đi đến ngôi giảng đường, sau khi đến liền ngồi
trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với
Tôn giả Upanàva:

- Này Upavàna, thành tựu bao nhiêu pháp, Tỷ-kheo trưởng lão được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, tôn trọng và noi gương tu tập?

- Bạch Thế Tôn, thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trưởng lão được các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, tôn trọng và được noi gương tu tập. Thế nào là năm?

8. Ở đây, bạch Thế Tôn, vị Tỷ-kheo trưởng lão giữ
giới, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn...
(xem trước #87 số IX Phẩm Trưởng Lão) và an trú
ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

Thành tựu năm pháp này, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo trưởng lão đối với các đồng Phạm hạnh ái mộ, thích ý, tôn trọng và được noi gương tu tập.

TỶ KHEO                                             2529

9. - Lành thay, lành thay, này Upavàna! Thành tựu
năm pháp này, Tỷ-kheo trưởng lão đối với các đồng
Phạm hạnh ái mộ, thích ý, tôn trọng và được noi
gương tu tập. Nếu Tỷ-kheo trưởng lão không có
được năm pháp này, thời có phải các đồng Phạm
hạnh cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường vị ấy
vì răng rụng, tóc bạc và da nhăn. Do vậy, này
Upavana, do năm pháp này có hiện hữu trong Tỷ-
kheo trưởng lão, cho nên các đồng Phạm hạnh cung
kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường vị ấy.

TỶ KHEO                                           2530

399 Kinh MẸ VÀ CON – Tăng II, 414

MẸ VÀ CON – Tăng II, 414

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika.

Lúc bấy giờ, tại Sàvatthi, cả hai mẹ và con đều an cư
vào mùa mưa, nhân danh Tỷ-kheo và Tỷ-kheo-ni, họ
thường xuyên muốn thấy mặt nhau. Mẹ thường xuyên
muốn thấy mặt con, và con cũng thường xuyên muốn
thấy mặt mẹ. Vì họ luôn luôn thấy nhau, nên có sự
liên hệ. Do có sự liên hệ, nên có sự thân mật. Do có
sự thân mật, nên có sự sa ngã. Với tâm sa ngã, buông
bỏ sự học tập, làm lộ liễu sự yếu đuối, họ rơi vào
thông dâm với nhau.

2. Rồi một số đông Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, tại Sàvatthi, cả hai mẹ con
cùng an cư vào mùa mưa, nhân danh Tỷ-kheo và Tỷ-
kheo-ni, họ thường xuyên muốn thấy mặt nhau, mẹ
thường xuyên muốn thấy mặt con và con cũng
thường xuyên muốn thấy mặt mẹ. Vì họ thường
xuyên thấy nhau, nên có sự liên hệ. Do có sự liên hệ,

TỶ KHEO                                            2531

nên có sự thân mật. Do có thân mật, nên có sự sa ngã. Với tâm sa ngã, buông bỏ sự học tập, làm lộ liễu sự yếu đuối, họ rơi vào thông dâm với nhau.

3.- Sao, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu si này lại nghĩ rằng: "Mẹ không tham đắm con, hay con không tham đắm mẹ"?

Này các Tỷ-kheo, Ta không thấy một sắc nào khác
lại khả ái như vậy, đẹp đẽ như vậy, mê ly như vậy,
trói buộc như vậy, say sưa như vậy, chướng ngại như
vậy cho sự đạt đến an ổn khỏi các khổ ách, tức là,
này các Tỷ-kheo, sắc đẹp của nữ nhân.

Và này các Tỷ-kheo, loài hữu tình nào ái nhiễm,
tham luyến, tham đắm, say đắm, say mê, sắc đẹp của
nữ nhân, chúng sẽ sầu ưu lâu dài, vì bị rơi vào uy
lực nữ sắc.

Này các Tỷ-kheo, Ta không thấy một tiếng nào
khác... một hương nào khác... một vị nào khác... một
xúc nào khác lại khả ái như vậy, đẹp đẽ như vậy, mê
ly như vậy, trói buộc như vậy, say sưa như vậy,
chướng ngại như vậy cho sự đạt đến an ổn khỏi các
khổ ách, tức là, này các Tỷ-kheo, cảm xúc của nữ
nhân.

TỶ KHEO                                             2532

Và này các Tỷ-kheo, loài hữu tình nào ái nhiễm,
tham luyến, tham đắm, say đắm, say mê cảm xúc nữ
nhân, chúng sẽ bị sầu ưu lâu dài, vì bị rơi vào uy lực
của nữ xúc. Nữ nhân, khi đang đi, sẽ đứng lại để
chinh phục tâm người đàn ông; khi đứng, khi ngồi,
khi nằm, khi cười, khi nói, khi hát, khi khóc, khi bất
tỉnh, khi chết, sẽ đứng lại để chinh phục tâm người
đàn ông.

Này các Tỷ-kheo, nếu có ai nói rằng: "Là bẩy mồi
toàn diện của Màra", thời người ấy đã nói một cách
chơn chánh về nữ nhân, thật là "một bẩy mồi hoàn
toàn của Màra".

Hãy nói chuyện với người,
Có kiếm ở trong tay,
Nói chuyện với ác quỷ,
Hay ngồi thật gần kề.
Con rắn có nọc độc,
Bị cắn liền mệnh chung,
Nhưng chớ có một mình,
Nói chuyện với nữ nhân.
Thất niệm, họ trói lại,
Với nhìn, với nụ cười,
Với xiêm áo hở hang,
Với lời nói ngọt lịm,
Người ấy vẫn không thỏa,

TỶ KHEO                                             2533

Bất tỉnh bị mệnh chung.
Năm dục công đức ấy,
Được thấy trong nữ sắc
Sắc, thanh, hương, vị, xúc,
Hấp dẫn và đẹp ý.
Bị thác nước dục vọng,
Tràn ngập và cuốn trôi,
Kẻ ngu si vô trí,
Không liễu tri các dục.
Loài người khi mạng chung,
Sanh thú hữu, phi hữu,
Họ phải bị dẫn đầu,
Trong nhiều kiếp luân hồi.
Ai liễu tri các dục,
Sở hành không sợ hãi,
Họ đến bờ bên kia,
Đạt được lậu hoặc tận.

TỶ KHEO                                 2534

400 Kinh SỐNG TRONG RỪNG – Tăng II, 296

SỐNG TRONG RỪNG – Tăng II, 296

1.- Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo không đủ điều kiện để sống trong rừng, các
ngôi rừng rậm rạp, các trú xứ xa vắng. Thế nào là với
bốn?

-   Với dục tầm,
-   Với sân tầm,
-   Với hại tầm,
-   Liệt tuệ, đần độn, câm ngọng.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đủ điều kiện để sống trong rừng, các ngôi rừng rậm rạp, các trú xứ xa vắng. Thế nào là với bốn?

-   Với xuất ly tầm,
-   Với vô sân tầm,
-   Với bất hại tầm,
-   Không đần độn, không câm ngọng.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đủ điều kiện để sống trong rừng, các ngôi rừng rậm rạp, các trú xứ xa vắng.

TỶ KHEO                                            2535

TỶ KHEO   2536

401 Kinh TƯ LƯỢNG – 15 Trung I, 219

KINH TƯ LƯỢNG (Anumana suttam) – Bài kinh số 15 – Trung I, 219

Như vầy tôi nghe:

Một thời, Tôn giả Mahamoggallana sống giữa
những người thuộc dòng họ Bhagga, tại núi
Sumsumaragira, rừng Bhesakala, vườn Lộc Uyển. Ở
đây, Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-kiền-liên)
gọi các Tỷ-kheo:

"– Chư Hiền Tỷ-kheo.

"– Thưa Hiền giả.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahamoggallana. Tôn giả Mahamoggallana nói như sau:

– Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo thỉnh nguyện: "Mong rằng chư Tôn giả nói với tôi, mong rằng tôi được chư Tôn giả nói!" Nhưng nếu vị ấy là một người khó nói, đầy đủ những tánh khiến người ấy trở thành khó nói,

TỶ KHEO                                           2537

khó kham nhẫn, không cung kính đón nhận khi được
giảng dạy thì các vị đồng phạm hạnh nghĩ rằng, Tỷ-
kheo ấy không đáng nói đến, nghĩ rằng Tỷ-kheo ấy
không đáng được giáo huấn, nghĩ rằng không nên đặt
lòng tin vào người ấy.

Chư Hiền, thế nào là những tánh khiến người ấy trở thành khó nói?

- Chư Hiền, ở đây, vị Tỷ-kheo có ác dục, bị ác dục
chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo có ác dục, bị ác dục
chi phối, như vậy là một tánh khiến trở thành khó
nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo khen mình chê người;
chư Hiền, Tỷ-kheo khen mình chê người, như vậy
là một tánh khiến trở thành khó nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, bị phẫn nộ
chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, bị phẫn nộ
chi phối như vậy là một tánh khiến trở thành khó
nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ
làm nhân trở thành người có hiềm hận; chư Hiền,
Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành
người có hiềm hận, như vậy là... khó nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ
làm nhân trở thành cố chấp; chư Hiền, Tỷ-kheo

TỶ KHEO                                          2538

phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành cố chấp
như vậy là... khó nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, thốt ra
những lời liên hệ đến phẫn nộ...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại
chống đối vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chỉ
trích vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chất
vấn vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội tránh né
vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn
đề, để lộ phẫn nộ, sân hận và bất mãn của mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không giải
thích thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc
tội...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo hư ngụy và não hại...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo tật đố và xan tham...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo lừa đảo và lường
gạt...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo ngoan mê và quá
mạn...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo chấp trước thế tục, cố

TỶ KHEO                                            2539

chấp tư kiến, tánh khó hành xả; chư Hiền, Tỷ- kheo chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó hành xả, như vậy là một tánh trở thành khó nói.

Chư Hiền, như vậy được gọi là những tánh khiến trở thành khó nói.

Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo không thỉnh nguyện:
"Mong rằng chư Tôn giả nói với tôi, mong rằng tôi
được chư Tôn giả nói!"; Và nếu vị ấy là một người
dễ nói, đầy đủ những đức tánh khiến người ấy trở
thành dễ nói, kham nhẫn, cung kính đón nhận khi
được nghe giảng dạy, thì các vị đồng phạm hạnh nghĩ
rằng, Tỷ-kheo ấy đáng được nói đến, nghĩ rằng Tỷ-
kheo ấy đáng được giáo huấn, nghĩ rằng nên đặt lòng
tin vào người ấy.

Chư Hiền, thế nào là những đức tánh khiến người ấy trở thành dễ nói?

- Chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo không có ác dục, không
bị ác dục chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo không có
ác dục, không bị ác dục chi phối, như vậy là một
đức tánh khiến trở thành dễ nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không khen mình chê
người; chư Hiền, Tỷ-kheo không khen mình chê
người... dễ nói.

TỶ KHEO                                           2540

- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không bị phẫn nộ chi phối...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ làm nhân trở thành người hiềm
hận...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ làm nhân trở thành cố chấp...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ thốt ra những lời liên hệ đến
phẫn nộ...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, không trở
lại chống đối vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không trở
lại chỉ trích vị đã khiển trách mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không trở
lại chất vấn vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, không
tránh né vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra
ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ, sân hận và bất mãn
của mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, giải thích
thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không hư ngụy và não

TỶ KHEO                                           2541

hại...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không tật đố và xan
tham...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không khi cuống và
lường gạt...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không ngoan mê và
quá mạn...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không chấp trước thế
tục, cố chấp tư kiến, tánh dễ hành xả, chư Hiền,
Tỷ-kheo không chấp trước thế tục, không cố chấp
tư kiến, tánh dễ hành xả, như vậy là một đức tánh
trở thành dễ nói.

Chư Hiền, như vậy được gọi là những đức tánh khiến trở thành dễ nói.

Chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo cần phải tư lượng tự ngã với tự ngã như sau:

- "Người này có ác dục, bị ác dục chi phối nên ta
không ưa người ấy, không thích người ấy. Và nếu
ta có ác dục, bị ác dục chi phối, các người khác
sẽ không ưa ta, không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-
kheo khi biết vậy cần phải phát tâm như sau: "Ta
sẽ không có ác dục, sẽ không bị ác dục chi phối".

TỶ KHEO                                          2542

- "Người này khen mình chê người, nên ta không
ưa người ấy, không thích người ấy. Và nếu ta khen
mình chê người, các người khác sẽ không ưa ta,
sẽ không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-kheo khi biết
vậy, cần phải phát tâm như sau: "Ta sẽ không
khen mình chê người".
- Người này có phẫn nộ, bị phẫn nộ chi phối, nên ta
không ưa người ấy... Ta sẽ không phẫn nộ, không
bị phẫn nộ chi phối";
- "Người này phẫn nộ, vì vị phẫn nộ làm nhân trở
thành người hiềm hận nên ta không ưa người ấy...
Ta sẽ không phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân
trở thành người hiềm hận";
- "Người này phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở
thành cố chấp nên ta không ưa người ấy... Ta sẽ
không phẫn nộ, không vì phẫn nộ làm nhân trở
thành cố chấp";
- "Người này phẫn nộ, thốt ra những lời liên hệ đến
phẫn nộ nên Ta không ưa người ấy... Ta sẽ không
phẫn nộ, không thốt ra những lời liên hệ đến phẫn
nộ";
- "Người này bị buộc tội, trở lại chống đối vị đã
buộc tội mình, nên Ta không ưa người ấy... Ta có
bị buộc tội, sẽ không trở lại chống đối vị buộc tội
mình";

TỶ KHEO                                            2543

- "Người này bị buộc tội, trở lại chất vấn vị đã buộc
tội mình, nên ta không ưa người ấy... Ta có bị
buộc tội, sẽ không trở lại chất vấn vị đã buộc tội
mình";
- "Người này bị buộc tội, tránh né vấn đề với một
vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ,
sân hận, bất mãn của mình, nên ta không ưa người
ấy... Ta bị buộc tội sẽ không tránh né vấn đề với
một vấn đề khác, không trả lời ra ngoài vấn đề, và
không để lộ phẫn nộ, sân hận bất mãn của mình";
- "Người này bị buộc tội, không giải thích thỏa mãn
hành động của mình cho vị buộc tội biết nên ta
không ưa người ấy... Ta bị buộc tội, sẽ giải thích
thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội
biết";
- "Người này hư ngụy và não hại nên Ta không ưa
người ấy... Ta sẽ không hư ngụy và não hại";
- "Người này tật đố và xan tham nên ta không ưa
người ấy... Ta sẽ không tật đố và xan tham";
- "Người này khi cuống và lường gạt nên ta không
ưa người ấy... Ta sẽ không khi cuống và lường
gạt";
- "Người này ngoan mê và quá mạn nên ta không
ưa người ấy... Ta sẽ không ngoan mê và quá mạn";

TỶ KHEO                                             2544

- "Người này chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến,
tánh khó hành xả nên ta không ưa người ấy, không
thích người ấy. Và nếu ta chấp trước thế tục, cố
chấp tư kiến, tánh khó hành xả, các người khác sẽ
không ưa ta, không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-kheo
khi biết vậy, cần phải phát tâm như sau: "Ta sẽ
không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến,
tánh dễ hành xả".

Chư Hiền, ở đây, Tỷ-kheo cần phải quán sát tự ngã với tự ngã như sau:

- "Không biết ta có ác dục, có bị ác dục chi phối
không?" Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết
rằng: "Ta có ác dục và bị ác dục chi phối", thì chư
Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn đoạn trừ các
ác, bất thiện pháp ấy. Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo
quán sát và biết rằng: "Ta không có ác dục, không
bị ác dục chi phối", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải
sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học các
thiện pháp.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phải quán sát tự ngã
với tự ngã như sau: "Không biết ta có khen mình
chê người hay không?...
- Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ, bị phẫn nộ chi
phối không?...

TỶ KHEO                                            2545

- Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ, vì phẫn nộ làm
nhân, trở thành có hiềm hận không?...
- Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ làm nhân, trở
thành người cố chấp không?...
- Lại nữa,... không biết ta có phẫn nộ, thốt ra những
lời liên hệ đến phẫn nộ không?...
- Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có trở lại
chống đối vị đã buộc tội ta không?...
- Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có trở lại
chất vấn vị đã buộc tội ta không?...
- Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có tránh né
vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn
đề, để lộ phẫn nộ, sân hận, bất mãn của ta
không?...
- Và lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có giải
thích thỏa mãn hành động của ta cho vị buộc tội
biết không?...
- Lại nữa, không biết ta có hư ngụy và não hại
không? ...
- Lại nữa, không biết ta có tật đố và xan tham
không?...
- Lại nữa, không biết ta có khi cuống và lường gạt
không?...

TỶ KHEO                                             2546

- Lại nữa... không biết ta có ngoan mê và quá mạn
không?....
- Lại nữa, chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo cần phải quán
sát tự ngã như sau: "Không biết ta có chấp trước
thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó hành xả không?"
Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết rằng: "Ta
có chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó
hành xả", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh
tấn đoạn trừ những ác, bất thiện pháp ấy. Chư
Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết rằng: "Ta
không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến,
tánh dễ hành xả", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải
sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện
pháp.

Chư Hiền, nếu trong khi quán sát, Tỷ-kheo thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp chưa được đoạn trừ trong nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn đoạn trừ các ác, bất thiện pháp ấy.

Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp đã được đoạn trừ trong nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện pháp.

Chư Hiền, ví như một phụ nữ hay một đàn ông trẻ tuổi, trong tuổi thanh xuân, tánh ưa trang điểm,

TỶ KHEO                                             2547

tự quán sát mặt mày của mình trong một tấm kính
sạch sẽ và trong suốt, hay trong một bát nước trong
sáng. Nếu người ấy thấy bụi bặm hay cấu uế trên mặt
mình, thì người ấy tinh tấn đoạn trừ bụi bặm hay cấu
uế ấy. Nếu người ấy không thấy bụi bặm hay cấu uế
trên mặt mình, thì người ấy sẽ hoan hỷ nghĩ rằng:
"Thật sự ta được điều tốt đẹp; thật sự ta được thanh
tịnh".

Cũng vậy chư Hiền, nếu trong khi quán sát, Tỷ-
kheo thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp chưa
đoạn trừ ở nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải
tinh tấn đoạn trừ các ác, bất thiện pháp ấy. Chư Hiền,
nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát thấy rõ rằng các ác,
bất thiện pháp đã đoạn trừ ở nội tâm, thì chư Hiền,
Tỷ-kheo ấy phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày
đêm tu học thiện pháp.

Tôn giả Mahamoggallana thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Tôn giả Mahamoggallana.

TỶ KHEO                                             2548

402 Lúc nào cần đi thưa hỏi pháp - Kinh CÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64

CÁC THỜI GIAN 1 –Tăng III, 64

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:
- Có bao nhiêu thời gian để đi đến yết kiến Tỷ-kheo
đã được tu tập về ý?
2. - Có sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh, vị ấy
không như thật rõ biết dục tham đang khởi lên, trong
khi ấy, sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị
ấy cần được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống
với tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh,
tôi không như thật rõ biết xuất ly khỏi dục tham.
Lành thay, nếu Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn
tận dục tham". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết
pháp để đoạn tham.

TỶ KHEO                                             2549

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ nhất để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
4. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị sân chi phối, bị sân ám ảnh, không như thật
rõ biết xuất ly khỏi sân được khởi lên, trong khi ấy,
sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần
được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm
bị dục sân chi phối, bị dục sân ám ảnh, tôi không như
thật rõ biết xuất ly khỏi sân. Lành thay, nếu Tôn giả
thuyết pháp cho tôi để đoạn tận sân". Và Tỷ-kheo đã
được tu tập về ý thuyết pháp để đoạn sân.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ hai để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
5-7. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống
với tâm bị hôn trầm thụy miên chi phối, bị hôn trầm
thụy miên ám ảnh...
…bị trạo hối chi phối, bị trạo hối ám ảnh... bị nghi
chi phối, bị nghi ám ảnh, không như thật rõ biết xuất
ly khỏi nghi được khởi lên, trong khi ấy, sau khi đến,
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như
sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm bị nghi chi
phối, với tâm bị nghi ám ảnh. Tôi không như thật rõ
biết xuất ly khỏi nghi. Lành thay, nếu Tôn giả thuyết
pháp cho tôi để đoạn tận nghi". Và Tỷ-kheo đã được
tu tập về ý thuyết pháp để đoạn tận nghi.

TỶ KHEO                                             2550

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ năm để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
8. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo y cứ nơi
tướng nào, do tác ý tướng ấy, các lậu hoặc được
đoạn diệt, không có gián đoạn, vị ấy không biết,
không thấy tướng ấy, trong khi ấy, sau khi đi đến Tỷ-
kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như sau:
"Thưa Hiền giả, y cứ nơi tướng nào, do tác ý tướng
ấy các lậu hoặc được đoạn diệt, không có gián đoạn,
tôi không biết không thấy tướng ấy. Lành thay, nếu
Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn diệt các lậu
hoặc". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết pháp
để đoạn diệt các lậu hoặc.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ sáu để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Đây là sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.

TỶ KHEO                                            2551

403 Mới xuất gia - Cần phải khích lệ tu tập gì - Kinh Sàlà – Tương V, 224

Sàlà – Tương V, 224

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Kosala, tại một làng Bà-la-môn tên là Sàlà.

2) Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo... Thế Tôn nói như sau:

3) -- Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, mới tu,
xuất gia chẳng bao lâu, mới đến trong Pháp và Luật
này, những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, cần phải
được khích lệ (samàdapetabbà), cần phải được
hướng dẫn, cần phải được an trú, tu tập bốn niệm
xứ. Thế nào là bốn?

4) "Hãy đến, này các Tỷ-kheo,

- Hãy trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định tĩnh, nhất tâm, để có chánh trí như thật đối với thân. - Hãy trú, quán thọ trên các thọ, nhiệt tâm, tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định tĩnh,

TỶ KHEO                                           2552

nhất tâm để có chánh trí như thật đối với các
thọ.
- Hãy trú, quán tâm trên tâm, nhiệt tâm, tỉnh
giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định tĩnh,
nhất tâm, để có chánh trí như thật đối với tâm.
- Hãy trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định
tĩnh, nhất tâm, để có chánh trí như thật đối với
các pháp".

5) Này các Tỷ-kheo, có những Tỷ-kheo hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách.

- Các vị ấy trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định
tĩnh, nhứt tâm để liễu tri về thân.
- Các vị ấy trú, quán thọ trên các thọ, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định
tĩnh, nhứt tâm để liễu tri về thọ.
- Các vị ấy trú, quán tâm trên tâm... để liễu tri về
tâm.
- Các vị ấy trú, quán pháp trên pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định
tĩnh, nhất tâm để liễu tri về các pháp.

TỶ KHEO                                             2553

6) Này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo nào là bậc A-
la-hán, các lậu đã tận, tu hành thành mãn, các việc
nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành
đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí, giải
thoát:

- Các vị ấy trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh, định
tĩnh, nhứt tâm, ly hệ phược đối với thân.
- Các vị ấy trú, quán thọ trên các thọ...
- Các vị ấy trú, quán tâm trên tâm...
- Các vị ấy trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chuyên chú, với tâm thanh tịnh,
định tĩnh, nhứt tâm, ly hệ phược đối với các
pháp.

7) Này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo nào mới tu, xuất
gia chẳng bao lâu, mới đến trong Pháp và Luật này;
những vị ấy, này các Tỷ-kheo, cần phải được khích
lệ, cần phải được hướng dẫn, cần phải được an trú,
tu tập bốn niệm xứ này.

TỶ KHEO                                            2554

404 Người có hy vọng và không hy vọng - Kinh BA HẠNG NGƯỜI – Tăng I, 191

BA HẠNG NGƯỜI – Tăng I, 191

 Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, xuất
hiện, có mặt ở đời. Thế nào là ba?
- Không hy vọng,
- Có hy vọng,
- Ly hy vọng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người không hy
vọng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh
trong một gia đình thấp kém, gia đình một
người đổ phân, hay gia đình một người thợ săn
hay gia đình một người đan tre, hay gia đình
người đóng xe, hay gia đình người quét rác,
hay trong gia đình một người nghèo khổ, khó
tìm được đồ ăn uống để sống, khó tìm cho được
đồ ăn đồ mặc … Và người ấy xấu xí, khó ngó,
lùn, thấp, nhiều bệnh hoạn, đui một mắt, còm,
què, hay đi khập khểnh, không có được đồ ăn,
đồ uống đồ mặc, xe cộ, vòng hoa, hương, phấn
sáp, chỗ nằm, chỗ ở hay đèn. Người ấy nghe

TỶ KHEO                                        2555

nói như sau: "Vị Sát-đế-lỵ tên như vậy đã được
các Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh theo lễ quán
đảnh của các Sát-đế-lỵ".
- Người ấy không nghĩ như sau: "Không biết khi
nào các Sát-đế-lỵ mới làm lễ quán đảnh cho ta
theo lễ quán đảnh của Sát-đế-lỵ?". Người như
vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là người không
hy vọng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người có hy vọng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, trưởng nam của vua
Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, xứng đáng để
được làm lễ quán đảnh, nhưng chưa làm lễ
quán đảnh và đạt đến địa vị bất động, (đã đến
tuổi thành niên) Người ấy nghe nói như sau:
"Vị Sát-đế-lỵ tên như vậy đã được các Sát-đế-
lỵ làm lễ quán đảnh theo lễ quán đảnh của các
Sát-đế-lỵ".
- Người ấy suy nghĩ như sau: "Không biết khi
nào các Sát-đế-lỵ mới làm lễ quán đảnh cho ta
theo lễ quán đảnh của Sát-đế-lỵ?". Người như
vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là người có hy
vọng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người ly hy vọng?
- Ở đây này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh. Vị ấy nghe nói như sau: "Vị Sát-

TỶ KHEO                                          2556

đế-lỵ tên như vậy đã được các Sát-đế-lỵ làm lễ
quán đảnh theo lễ quán đảnh của các Sát-đế-
lỵ".
- Người ấy không nghĩ như sau: "Không biết khi
nào các Sát-đế-lỵ mới làm lễ quán đảnh cho ta
theo lễ quán đảnh của Sát-đế-lỵ? "Vì cớ sao?
Sự hy vọng được làm lễ quán đảnh trước khi
chưa làm lễ quán đảnh, hy vọng ấy được hoàn
toàn chấm dứt. Người như vậy, này các Tỷ-
kheo, được gọi là người ly hy vọng.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, xuất hiện, có
mặt ở đời.
 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có ba hạng người
xuất hiện, có mặt giữa các Tỷ-kheo. Thế nào là
ba?
- Không hy vọng,
- Có hy vọng,
- Ly hy vọng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người không hy
vọng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người ác giới, tánh
tình độc ác, sở hành bất tịnh, có những hành vi
che đậy, không phải là Sa-môn, nhưng hiện
tướng là Sa-môn, không sống Phạm hạnh,
nhưng hiện tướng có Phạm hạnh, nội tâm hôi

TỶ KHEO                                          2557

hám, ứ đầy tham dục, tánh tình bất tịnh. Người
này nghe: "Tỷ-kheo có tên như vậy, do đoạn
tận các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình
với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú
vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát".
- Người ấy không suy nghĩ như sau: "Đến khi
nào, do đoạn tận các lậu hoặc ngay trong hiện
tại, tự mình với thắng trí, ta sẽ chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát". Người như vậy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là người không hy vọng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người có hy vọng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo giữ giới,
tánh tình hiền thiện. Vị ấy nghe: "Tỷ-kheo có
tên như vậy, đã đoạn tận các lậu hoặc ngay
trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát".
- Người ấy suy nghĩ như sau: "Đến khi nào, do
đoạn tận các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự
mình với thắng trí, ta sẽ chứng đạt, chứng ngộ
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát".
Người như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là
người có hy vọng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người ly hy vọng?

TỶ KHEO                                            2558

- Ở đây này các Tỷ-kheo, một vị A-la-hán, đã
đoạn tận các lậu hoặc. Vị này nghe: "Tỷ-kheo
có tên như vậy … tuệ giải thoát".
- Vị ấy không suy nghĩ như sau: "Đến khi nào,
do đoạn tận … tuệ giải thoát". Vì cớ sao? Hy
vọng được giải thoát trước khi chưa giải thoát,
này các Tỷ-kheo, hy vọng ấy đã được hoàn
toàn chấm dứt. Người như vậy, này các Tỷ-
kheo, là người ly hy vọng.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, xuất hiện, có
mặt giữa các vị Tỷ-kheo.

TỶ KHEO                                           2559

405 Pháp không thối đoạ - 7 pháp - Kinh HỮU HỌC – Tăng III, 311

HỮU HỌC –Tăng III, 311

1. - Bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến sự thối đọa cho vị Tỷ-kheo hữu học.

2. Thế nào là bảy?

- Ưa thích công việc;
- Ưa thích nói chuyện;
- Ưa thích ngủ nghỉ;
- Ưa thích hội chúng;
- Các căn không phòng hộ;
- Ăn uống không tiết độ;
- Khi chúng Tăng có sự việc, tại đấy, Tỷ-kheo
hữu học không có suy tư: "Giữa Tăng chúng có
các trưởng lão có nhiều kinh nghiệm, xuất gia
đã lâu năm, gánh vác chức vụ. Họ sẽ được biết
đến vì những chức vụ này", và không có tự
mình chuyên tâm.

Bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa vị Tỷ-kheo hữu học đến thối đọa.

TỶ KHEO                                          2560

3. Bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa Tỷ-kheo hữu học đến không thối đọa.

4. Thế nào là bảy?

- Không ưa thích công việc;
- Không ưa thích nói chuyện;
- Không ưa thích ngủ nghỉ;
- Không ưa thích hội chúng;
- Các căn được phòng hộ; ăn uống có tiết độ;
- Khi chúng Tăng có sự việc, tại đấy, Tỷ-kheo
hữu học có suy tư: "Giữa Tăng chúng, có các
trưởng lão có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã
lâu năm, gánh vác chức vụ. Họ sẽ được biết đến
vì những chực vụ này" và có tự mình chuyên
tâm".

TỶ KHEO                                         2561

406 Pháp không thối đoạ - Kinh VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 1 – Tăng II, 496

VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 1 – Tăng II, 496

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

2. Thế nào là năm?

-   Ưa sự nghiệp,
-   Ưa đàm luận,
-   Ưa ngủ,
-   Ưa có quần chúng,
-   Không quán sát tâm như đã được giải thoát.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

3. Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

4. Thế nào là năm?

-   Không ưa sự nghiệp,
-   Không ưa đàm luận,
-   Không ưa ngủ,
-   Không ưa có quần chúng,

TỶ KHEO                                            2562

- Quán sát tâm như đã được giải thoát.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, khiến Tỷ- kheo hữu học thối chuyển. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học có nhiều công việc, có nhiều việc phải làm, khéo léo trong công việc phải làm, từ bỏ độc cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ nhất khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học suốt
ngày làm những công việc nhỏ nhặt, từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không có chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ hai khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học sống liên hệ nhiều với các vị tại gia và xuất gia, hệ lụy với các sự việc tại gia không thích đáng, từ bỏ độc cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.

TỶ KHEO                                               2563

Đây là pháp thứ ba khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đi
vào làng quá sớm, từ giã làng quá muộn từ bỏ độc
cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh
chỉ. Đây là pháp thứ tư khiến vị Tỷ-kheo hữu học
thối chuyển.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đối
với các câu chuyện nghiêm trang, khai tâm như các
câu chuyện về ít dục, câu chuyện về tri túc, câu
chuyện về viễn ly, câu chuyện về không hội họp, câu
chuyện về tinh cần, tinh tấn, câu chuyện về giới, câu
chuyện về định, câu chuyện về tuệ, câu chuyện về
giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến. Các câu
chuyện ấy, vị ấy có được có khó khăn, có được có
mệt nhọc, có được có phí sức. Vị ấy từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ năm khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

7. Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối chuyển. Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học không có nhiều công việc, không có nhiều việc phải làm, không khéo léo trong công việc phải làm, không

TỶ KHEO                                             2564

từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ nhất không khiến vị Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học
không suốt ngày làm những công việc nhỏ nhặt,
không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội
tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ hai không khiến vị Tỷ-
kheo hữu học thối chuyển.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học
không sống liên hệ nhiều với các vị tại gia và xuất
gia, không hệ lụy với các việc tại gia không thích
đáng, không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào
nội tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ ba không khiến vị
Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học
không đi vào làng quá sớm, không từ giã quá muộn,
không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội
tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ tư không khiến vị Tỷ-
kheo hữu học thối chuyển.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đối với các câu chuyện nghiêm trang, khai tâm, như câu chuyện về ít dục, câu chuyện về tri túc, câu chuyện về viễn ly, câu chuyện về tinh cần tinh tấn, câu chuyện về giới, câu chuyện về định, câu chuyện

TỶ KHEO                                           2565

về giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến. Các
câu chuyện ấy có được không khó khăn, có được
không mệt nhọc, có được không phí sức, không từ
bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội tâm tịnh
chỉ. Đây là pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, không
đưa đến thối chuyển cho vị Tỷ-kheo hữu học.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến vị Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

TỶ KHEO                                            2566

407 Pháp thối đoạ - Kinh VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497

VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học có nhiều công việc, có nhiều việc phải làm, khéo léo trong công việc phải làm, từ bỏ độc cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ nhất khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học suốt
ngày làm những công việc nhỏ nhặt, từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không có chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ hai khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học sống
liên hệ nhiều với các vị tại gia và xuất gia, hệ lụy với
các sự việc tại gia không thích đáng, từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ ba khiến Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

TỶ KHEO                                               2567

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đi
vào làng quá sớm, từ giã làng quá muộn từ bỏ độc
cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh
chỉ. Đây là pháp thứ tư khiến vị Tỷ-kheo hữu học
thối chuyển.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đối
với các câu chuyện nghiêm trang, khai tâm như các
câu chuyện về ít dục, câu chuyện về tri túc, câu
chuyện về viễn ly, câu chuyện về không hội họp, câu
chuyện về tinh cần, tinh tấn, câu chuyện về giới, câu
chuyện về định, câu chuyện về tuệ, câu chuyện về
giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến. Các câu
chuyện ấy, vị ấy có được có khó khăn, có được có
mệt nhọc, có được có phí sức. Vị ấy từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ năm khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

7. Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học không có nhiều công việc, không có nhiều việc phải làm, không khéo léo trong công việc phải làm, không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội tâm

TỶ KHEO                                             2568

tịnh chỉ. Đây là pháp thứ nhất không khiến vị Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học
không suốt ngày làm những công việc nhỏ nhặt,
không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội
tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ hai không khiến vị Tỷ-
kheo hữu học thối chuyển.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học
không sống liên hệ nhiều với các vị tại gia và xuất
gia, không hệ lụy với các việc tại gia không thích
đáng, không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào
nội tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ ba không khiến vị
Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học
không đi vào làng quá sớm, không từ giã quá muộn,
không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội
tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ tư không khiến vị Tỷ-
kheo hữu học thối chuyển.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đối với các câu chuyện nghiêm trang, khai tâm, như câu chuyện về ít dục, câu chuyện về tri túc, câu chuyện về viễn ly, câu chuyện về tinh cần tinh tấn, câu chuyện về giới, câu chuyện về định, câu chuyện về giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến. Các

TỶ KHEO                                            2569

câu chuyện ấy có được không khó khăn, có được
không mệt nhọc, có được không phí sức, không từ
bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội tâm tịnh
chỉ. Đây là pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, không
đưa đến thối chuyển cho vị Tỷ-kheo hữu học.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến vị Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

TỶ KHEO                                        2570

408 Phân biệt rõ ràng các pháp - Kinh CHỨNG NHÂN – Tăng III, 235

CHỨNG NHÂN –Tăng III, 235

1- Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng
này hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo không như thật rõ biết: "Những pháp
này dự phần vào thối đọa",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào an trú",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thắng tiến hay thù thắng",
- Không như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thể nhập",
- Làm việc không chu toàn
- Và làm việc không có lợi ích.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, không có
thể đạt được địa vị một chứng nhân, quả chứng này
hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                         2571

3. Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng
này hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo như thật rõ biết: "Những pháp này dự
phần vào thối đọa",
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
an trú",
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
thắng tiến''
- Như thật rõ biết: "Những pháp này dự phần vào
thể nhập",
- Làm việc có chu toàn,
- Làm việc có lợi ích.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
có thể đạt được địa vị chứng nhân, quả chứng này
hay quả chứng khác, dầu thuộc loại xứ nào.

TỶ KHEO                                        2572

409 Ruộng phước cho cư sĩ - Kinh NGUỒN SANH PHƯỚC 1 – Tăng I, 656

NGUỒN SANH PHƯỚC 1 – Tăng I, 656 (VỚI CƯ SĨ)

1. Nhân duyên ở Sàvatthi

2. - Có bốn nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này
đem lại an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục,
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ
y của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định,
như vậy là nguồn sanh phước vô lượng cho
người ấy, là nguồn sanh thiện đem lại an lạc,
thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục, dẫn đến cõi
Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạnh
phúc, an lạc.
- Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng
thọ đồ ăn khất thực của ai...
- Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng
thọ trú xứ của ai...

TỶ KHEO                                            2573

- Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng
thọ dược phẩm trị bệnh của ai, đạt đến và an trú
vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh
phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh
thiện đem lại an lạc, thuộc Thiên giới, là quả
lạc dị thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc,
khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

2. Này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn
nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không
dễ gì để nắm lấy một số lượng phước thiện, và nói
rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh
thiện, đem lại an lạc, thuộc thiên giới, là quả lạc dị
thục đem đến cõi trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc"; vì rằng cả khối phước thiện
lớn được xem là vô số vô lượng.

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong biển lớn, thật
không dễ gì để nắm lấy một số lượng nước và nói
rằng: "Có chừng ấy thùng nước, hay có chừng ấy
trăm thùng nước, hay có chừng ấy ngàn thùng nước,
hay có chừng ấy trăm ngàn thùng nước"; vì rằng cả
khối lượng lớn nước được xem là vô số, vô lượng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện và nói rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh

TỶ KHEO                                             2574

thiện, đem lại an lạc thuộc thiên giới, là quả lạc dị
thục, đem đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc; vì rằng cả khối phước thiện lớn
được xem là vô số vô lượng.

4. Biển lớn không hạn lượng,
Hồ lớn nhiều sợ hãi,
Là kho tàng cất giữ,
Vô số lượng châu báu,
Cũng là chỗ trú ẩn,
Vô số các loại cá,
Là chỗ các sông lớn,
Quy tụ chảy ra biển.

Cũng vậy người bố thí,
Đồ ăn và đồ uống,
Vải mặc và giường nằm,
Chỗ ngồi và thảm nệm,
Bậc Hiền thí như vậy,
Phước đức ùa chảy đến,
Như sông dẫn dòng nước,
Ùa chảy vào bể cả.

NGUỒN SANH PHƯỚC 2 – 658tc1 (VỚI CƯ SĨ)

TỶ KHEO                                            2575

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện... hạnh phúc, an lạc. Thế nào là bốn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành
tựu với lòng tịnh tín bất động đối với Phật; bậc
Thế Tôn ấy là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn... Này các Tỷ-kheo, đây là
nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện thứ nhất...
hạnh phúc an lạc.
- Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành
tựu với lòng tịnh tín bất động đối với Pháp,
Pháp được Thế Tôn khéo nói, thiết thực hiện
tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả
năng hướng thượng, được người trí tự mình
giác hiểu. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn sanh
phước, nguồn sanh thiện thứ hai... hạnh phúc,
an lạc.
- Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành
tựu với lòng tịnh tín bất động đối với chúng
Tăng, Thiện hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn. Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn. chánh hạnh là chúng đệ
tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám vị. Chúng đệ
tử này của Thế Tôn đáng được cung kính, đáng

TỶ KHEO                                           2576

được tôn trọng, đáng được đảnh lễ, đáng được
chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời. Này
các Tỷ-kheo, đây là nguồn sanh phước, nguồn
sanh thiện thứ ba... hạnh phúc, an lạc.
- Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành
tựu với những giới, được bậc Thánh ái kính,
không bị phá hoại, không bị bể vụn, không bị
điểm chấm, không bị uế nhiễm, đưa đến giải
thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định. Này các Tỷ-kheo, đây
là nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện thứ tư...
hạnh phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, bốn nguồn sanh phước, nguồn
sanh thiện này, đem lại an lạc, thuộc Thiên giới, là
quả lạc dị thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc,
khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

2. Ai tin tưởng Như Lai,
Bất động, khéo an trú,
Ai tin giới, hiền thiện,
Bậc Thánh khen, mến chuộng.
Ai tịnh tín chúng Tăng,
Với cái nhìn chánh trực,
Người ấy được họ gọi,
Không phải là người nghèo.
Đời sống người như vậy,

TỶ KHEO                                           2577

Không phải đời trống rỗng.

Do vậy tín và giới,
Tịnh tín và thắng pháp,
Bậc trí chú tâm niệm,
Lời dạy của chư Phật.

TỶ KHEO                      2578

410 Rác rưởi, Sa môn giả hiệu - Kinh CÁC ĐỒ RÁC – Tăng III, 513

CÁC ĐỒ RÁC –Tăng III, 513

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Campà, trên bờ hồ
Gaggarà. Lúc bấy giờ, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-
kheo phạm tội. Vị ấy bị các Tỷ-kheo buộc tội, tránh
né vấn đề với một vấn đề khác, hướng câu chuyện ra
ngoài, và hiện tướng phẫn nộ, sân hận và bất mãn.
Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, hãy đuổi người này ra! Này các Tỷ-kheo, hãy tẩn xuất người này ra! Này các Tỷ- kheo, người này đáng bị khai trừ.

Sao để con cháu người khác làm phiền nhiễu các
ông? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi nào một người đi
ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi
tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-
kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không
thấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ-kheo thấy phạm tội,
họ biết người này là như sau: "Người này là Sa-môn
ô uế, họ là Sa-môn rơm rạ, là Sa-môn rác rưới. Khi
biết như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì sao? Chớ
để cho người ấy làm ô uế các Sa-môn hiền thiện
khác.

TỶ KHEO                                           2579

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một ruộng lúa mì đã đầy đủ cây lúa mì ô nhiễm, cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới được mọc lên với rễ như vậy, giống như các cây lúa mì hiền thiện khác. Với cành lá như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác; Với lá là như vậy, giống như những cây lúa mì hiền thiện khác, cho đến khi nào đầu ngọn lúa chưa mọc ra. Khi đầu ngọn lúa mọc ra, họ biết: "Đây là cây lúa mì hoang, đây là cây lúa mì rơm rạ, cây lúa mì rác rưới". Sau khi biết như vậy, họ nhổ cây lúa mì ấy lên, luôn cả rễ, và quăng cây lúa mì ấy ra khỏi ruộng lúa. Vì cớ sao? Họ nói: "Đừng để cho cây lúa mì làm uế nhiễm các cây lúa mì hiền thiện khác".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến khi các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, khi một đống lúa lớn đang được sàng quạt, tại đấy, các hột lúa nào chắc

TỶ KHEO                                              2580

cứng, có hạt, chúng được chất thành đống một bên; còn những hạt lúa nào yếu kém, chỉ là rơm, thời được gió thổi tạt qua một bên, và người chủ, với cây chỗi, quét chúng còn xa hơn nữa. Vì cớ sao? "Chớ để cho lúa ấy làm uế nhiễm các hạt lúa hiền thiện khác ".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn ô uế, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

5. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người cần một số ống nước, lấy một cây búa sắc bén và đi vào rừng, và với cán cây búa ấy, gõ vào thân cây này hay thân cây khác. Ở đây, những cây nào chắc cứng, có lõi, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội được tròn cứng. Còn những cây nào ở giữa bị mục nát, không có lõi (đầy ứ bất tịnh) nhơ bẩn, khi được cán búa gõ vào, tiếng vang dội lép xẹp. Người ấy chặt cây ấy, gốc ấy; sau khi chặt gốc, người ấy chặt ngọn; sau khi chặt ngọn, người ấy rửa phía trong của cây cho

TỶ KHEO                                              2581

thật sạch; khi rửa phía trong cho thật sạch rồi, người ấy nối liền các ống ấy lại.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, khi nào một người đi ra, đi vào, nhìn lên, nhìn xung quanh, co tay, duỗi tay, mang y sanghàti, bát và y, như vậy, như các Tỷ-kheo hiền thiện khác, cho đến không các Tỷ-kheo không thấy người ấy phạm tội. Nhưng khi các Tỷ- kheo thấy người ấy phạm tội, họ biết được: "Người này là Sa-môn giả hiệu, Sa-môn rơm rạ, Sa-môn rác rưới". Sau khi biết người ấy là như vậy, họ đuổi người ấy ra ngoài. Vì cớ sao? "Chớ để cho người ấy làm uế nhiễm các Sa-môn hiền thiện khác ".

Thầy có thể biết được
Người này Thầy chung sống
Ái dục và phẫn nộ
Dèm pha và ngoan cố
Não hại và tật đố
Xan tham và man trá
Nói nhu hòa giữa người
Nói như lời Sa-môn
Che giấu, làm việc ác
Ác kiến, thiếu kính trọng
Quanh co và nói láo
Biết vậy, người làm gì?
Tất cả phải đồng tình

TỶ KHEO                                              2582

Cùng tránh né người ấy
Hãy tẩn xuất rơm rác
Hãy tống cổ uế trược
Từ nay hãy đuổi xa
Kẻ nói nhiều vô ích
Không phải là Sa-môn
Nhưng hiện tướng Sa-môn
Tẩn xuất kẻ ác dục
Ác hạnh, ác uy nghi
Sống với người thanh tịnh
Sống trong sạch chánh niệm
Hòa hợp biết khôn khéo
Hãy chấm dứt khổ đau.

TỶ KHEO                                2583

411 Sống như thế nào để mệnh chung được hiền thiện, không có hối hận - Kinh HIỀN THIỆN – Tăng III, 29

HIỀN THIỆN –Tăng III, 29

1. Tại đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:
- "Này các Hiền giả Tỷ-kheo"
- "Thưa Hiền giả".
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả
Sàriputta nói như sau:
2. - Này các Hiền giả, vị Tỷ-kheo nếu sống nếp sống
như vậy, như vậy, do sống nếp sống như vậy, như
vậy, khi lâm chung không được hiền thiện, khi mệnh
chung không được hiền thiện!
Và như thế nào, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp
sống như vậy, như vậy, khi lâm chung không được
hiền thiện, khi mệnh chung không được hiền thiện?
3. Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo:
- Ưa công việc, thích thú công việc, chuyên tâm
ưa thích công việc;

TỶ KHEO                                          2584

- Ưa nói chuyện, thích thú nói chuyện, chuyên
tâm ưa thích nói chuyện;
- Ưa ngủ, thích thú ngủ, chuyên tâm ưa thích
ngủ;
- Ưa thích hội chúng, thích thú hội chúng,
chuyên tâm ưa thích hội chúng;
- Ưa liên lạc giao thiệp, thích thú liên lạc giao
thiệp, chuyên tâm ưa thích liên lạc giao thiệp;
- Ưa hý luận, thích thú hý luận, chuyên tâm ưa
thích hý luận.
Như vậy, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp sống
như vậy, như vậy, khi lâm chung không được hiền
thiện, khi mệnh chung không được hiền thiện. Này
các Hiền giả, đây được gọi là Tỷ-kheo ái lạc có thân,
không từ bỏ có thân để chân chánh chấm dứt khổ
đau.
4. Này các Hiền giả, Tỷ-kheo nếu sống nếp sống như
vậy, như vậy, do sống nếp sống như vậy, như vậy,
khi lâm chung được hiền thiện, khi mệnh chung được
hiền thiện.
Và như thế nào, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp
sống như vậy, như vậy, khi lâm chung được hiền
thiện, khi mạng chung được hiền thiện?
5. Ở đây, này các Hiền giả, Tỷ-kheo:

TỶ KHEO                                            2585

7.  Không ưa công việc, không thích thú công việc,
không chuyên tâm ưa thích công việc;
8. Không ưa nói chuyện, không thích thú nói
chuyện, không chuyên tâm ưa thích nói
chuyện;
9. Không ưa ngủ, không thích thú ngủ, không
chuyên tâm ưa thích ngủ;
10. Không ưa hội chúng, không thích thú hội
chúng, không chuyên tâm ưa thích hội chúng;
11. Không ưa liên lạc giao thiệp, không thích thú
liên lạc giao thiệp, không chuyên tâm ưa thích
liên lạc giao thiệp;
12. Không ưa hý luận, không thích thú hý luận,
không chuyên tâm ưa thích hý luận.
Như vậy, này các Hiền giả, Tỷ-kheo sống nếp sống
như vậy, như vậy, khi lâm chung được hiền thiện,
khi mệnh chung được hiền thiện. Này các Hiền giả,
đây được gọi là Tỷ-kheo ái lạc Niết-bàn, từ bỏ có
thân để chân chánh chấm dứt khổ đau.
Ai chuyên ưa hý luận,
Ai thích thú hý luận,
Đi ngược lại Niết-bàn,
Nơi an ổn vô thượng.
Ai từ bỏ hý luận,
Ưa thích không hý luận.

TỶ KHEO                                            2586

Thuận hướng đến Niết-bàn, Nơi an ổn vô thượng.

TỶ KHEO                               2587

412 Sống đúng pháp - Kinh VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497

VỊ TỶ KHEO HỮU HỌC 2 – Tăng II, 497

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học có nhiều công việc, có nhiều việc phải làm, khéo léo trong công việc phải làm, từ bỏ độc cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ. Đây là pháp thứ nhất khiến Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học suốt
ngày làm những công việc nhỏ nhặt, từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không có chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ hai khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học sống
liên hệ nhiều với các vị tại gia và xuất gia, hệ lụy với
các sự việc tại gia không thích đáng, từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ ba khiến Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

TỶ KHEO                                               2588

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đi
vào làng quá sớm, từ giã làng quá muộn từ bỏ độc
cư Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh
chỉ. Đây là pháp thứ tư khiến vị Tỷ-kheo hữu học
thối chuyển.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học đối
với các câu chuyện nghiêm trang, khai tâm như các
câu chuyện về ít dục, câu chuyện về tri túc, câu
chuyện về viễn ly, câu chuyện về không hội họp, câu
chuyện về tinh cần, tinh tấn, câu chuyện về giới, câu
chuyện về định, câu chuyện về tuệ, câu chuyện về
giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến. Các câu
chuyện ấy, vị ấy có được có khó khăn, có được có
mệt nhọc, có được có phí sức. Vị ấy từ bỏ độc cư
Thiền tịnh, không chuyên chú vào nội tâm tịnh chỉ.
Đây là pháp thứ năm khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối
chuyển.

7. Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến vị Tỷ-kheo hữu học thối chuyển.

Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học không có nhiều công việc, không có nhiều việc phải làm, không khéo léo trong công việc phải làm, không từ bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội tâm

TỶ KHEO                                             2589

tịnh chỉ. Đây là pháp thứ nhất không khiến vị Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học không suố

TỶ KHEO                                        2590

câu chuyện ấy có được không khó khăn, có được
không mệt nhọc, có được không phí sức, không từ
bỏ độc cư Thiền tịnh, chuyên chú vào nội tâm tịnh
chỉ. Đây là pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, không
đưa đến thối chuyển cho vị Tỷ-kheo hữu học.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không khiến vị Tỷ- kheo hữu học thối chuyển.

TỶ KHEO                                        2591

413 Sống đúng pháp - Kinh SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446

SỐNG THEO PHÁP 1 – Tăng II, 446

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- "Sống theo pháp, sống theo pháp", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo là vị sống theo pháp?

2. - Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thông suốt
pháp tức là Khế kinh, Ứng dụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Vị ấy
dùng trọn cả ngày để học thuộc lòng pháp, bỏ phế
sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào
nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo
thông đạt nhiều kinh điển, nhưng không sống
theo pháp.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp cho các người khác một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thông suốt. Vị ấy dùng trọn cả ngày để trình bày pháp cho các người khác, bỏ phế

TỶ KHEO                                           2592

sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đấy gọi là Tỷ-kheo thuyết trình nhiều, nhưng không sống theo pháp.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Vị ấy dùng trọn cả ngày để tụng học, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đọc tụng nhiều, nhưng không sống theo pháp.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm tùy
tiện, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như đã
được học thuộc lòng. Vị ấy dùng trọn cả ngày suy
tầm về pháp, bỏ phế sống độc cư an tịnh, không nỗ
lực chuyên chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, đây
gọi là Tỷ-kheo suy tầm nhiều, nhưng không sống
theo pháp.

6. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, tức là Khế kinh, Ứng dụng, Ký thuyết, Phúng
tụng, Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị
tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Vị ấy
không dùng trọn cả ngày để học thuộc lòng pháp,
không phế bỏ sống độc cư an tịnh, nỗ lực chuyên
chú vào nội tâm an chỉ. Này Tỷ-kheo, như vậy Tỷ-
kheo sống theo pháp.

TỶ KHEO                                           2593

7. Này Tỷ-kheo, như vậy ta đã thuyết về học thuộc
lòng nhiều, đã thuyết về thuyết trình nhiều, đã thuyết
về thuyết tụng nhiều, đã thuyết về suy tầm nhiều, đã
thuyết về sống theo pháp.

Này Tỷ-kheo, điều gì bậc Đạo Sư cần phải làm cho
các đệ tử vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng
từ khởi lên, các điều ấy, Ta đã làm cho các Thầy.
Này Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những
căn nhà trống. Này Tỷ-kheo, hãy tu Thiền, chớ có
phóng dật, chớ có để về sau sẽ phải hối tiếc. Đấy là
lời giáo giới của Ta cho các Thầy.

SỐNG THEO PHÁP 2 – Tăng II, 448

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- "Sống theo pháp, sống theo pháp", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là vị Tỷ kheo sống theo pháp?

2. - Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, tức là Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị

TỶ KHEO                                             2594

tăng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng, nhưng
không rõ biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo học thuộc lòng
nhiều, nhưng không sống theo pháp.

3. Lại nữa, đây các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thuyết pháp
cho các người khác một cách rộng rãi như đã được
nghe, như đã học thuộc lòng, nhưng không rõ biết
mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo, thuyết trình nhiều, nhưng không
sống theo pháp.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng, nhưng không rõ biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ- kheo đọc tụng nhiều, nhưng không sống theo pháp.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như được nghe, như
đã được học thuộc lòng, nhưng không rõ biết mục
đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là Tỷ-kheo suy tầm nhiều nhưng không sống theo
pháp.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, tức là Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng. Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị

TỶ KHEO                                            2595

tằng hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng, và biết mục đích tối thượng với trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo sống theo pháp.

7. Này các Tỷ-kheo, như vậy Ta đã thuyết về học
thuộc lòng nhiều, đã thuyết về thuyết trình nhiều, đã
thuyết về đọc tụng nhiều, đã thuyết về suy tầm nhiều,
đã thuyết về sống theo pháp.

Này các Tỷ-kheo, điều gì bậc Đạo Sư cần phải làm cho các đệ tử, vì hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng từ khởi lên, các điều ấy, Ta đã làm cho các Thầy. Này các Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những căn nhà trống. Này các Tỷ-kheo, hãy tu Thiền, chớ có phóng dật, chớ có để về sau phải hối tiếc. Đây là lời giáo giới của Ta cho các Thầy.

TỶ KHEO                                            2596

414 Sống đạt địa vị chư Thiên, Phạm Thiên...- Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168

NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Pubbàràma trong lâu đài của mẹ Migàrà. Lúc bấy giờ, Thế Tôn nhân ngày lễ trai giới, đang ngồi có chúng Tỷ-kheo vây quanh. Sau khi nhìn quanh chúng Tỷ-kheo đang im lặng, im lặng, rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

 Không nói lời phù phiếm, là hội chúng này;
Không nói lời vô ích, này các Tỷ-kheo, là hội
chúng này, thanh tịnh, an lập trên căn bản.
Chúng Tỷ-kheo này như vậy, này các Tỷ-kheo,
hội chúng này như vậy, này các Tỷ-kheo; hội
chúng như vậy khó tìm được ở đời!
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, hội chúng như
vậy, đáng được tôn trọng, đáng được cung
kính, đáng được cúng dường, đáng được chắp
tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, hội chúng này
như vậy dầu cho ít, được lợi nhiều, còn cho
nhiều, lại được lợi nhiều hơn nữa.

TỶ KHEO                                         2597

 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, Hội chúng này
như vậy, nếu phải đi do một tuần để được yết
kiến cũng nên đi, dầu có phải mang theo trên
vai túi đựng đồ ăn. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là chúng Tỷ-kheo này.

2. Này các Tỷ-kheo,

 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị chư Thiên.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị Phạm Thiên.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị Bất động.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được Thánh vị.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị chư Thiên?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly dục … chứng và trú Sơ Thiền … Thiền thứ hai … Thiền thứ ba … chứng và trú Thiền thứ tư và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đạt được địa vị chư Thiên.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị Phạm Thiên?

TỶ KHEO                                         2598

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm cùng khởi
với từ - biến mãn một phương và an trú … với tâm
cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với hỷ … với
tâm cùng khởi với xả, biến mãn một phương và an
trú. Cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ
ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế
giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng
khắp vô biên thế giới, vị ấy biến mãn với tâm cùng
khởi với xả, quảng đại, đại hành, vô biên, không hận,
không sân. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
sống đạt được địa vị Phạm Thiên.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị Bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sau khi vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, sau khi chấm dứt các tưởng chướng ngại, sau khi không tác ý các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hư không là vô biên" chứng đạt và an trú "Không vô biên xứ". Sau khi vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng đạt và an trú "Thức vô biên xứ". Sau khi vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Không có vật gì" chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Sau khi vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, chứng đạt và an trú Phi

TỶ KHEO                                            2599

tưởng phi phi tưởng xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo khéo chứng đạt Bất động.

6. - Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo chứng đạt địa vị bậc Thánh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri:
"Đây là khổ" … như thật quán tri: "Đây là con
đường đưa đến khổ diệt. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là Tỷ-kheo đạt được địa vị bậc Thánh.

TỶ KHEO                                         2600

415 Sống ở rừng núi cần phải… - Kinh GULISSANI – 69 Trung II, 281

KINH GULISSANI – Bài kinh số 69 – Trung II, 281

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), tại Kalandakanivapa (chỗ
nuôi dưỡng sóc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo Gulissani là
vị sống tại rừng núi, hành động thô tháo đã đến giữa
Tăng chúng do một vài công vụ. Ở đây, Tôn giả
Sariputta (Xá-lợi-phất) nhân vì Tỷ-kheo Gulissani,
bảo các Tỷ-kheo:

– Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng phải biết tôn trọng, cung kính các đồng Phạm hạnh. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng không biết tôn trọng, cung kính các đồng Phạm hạnh, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả ấy lại không tôn trọng, cung kính các đồng Phạm hạnh! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo

TỶ KHEO                                           2601

sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng, phải biết tôn trọng cung kính các đồng Phạm hạnh.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, phải biết khéo léo về chỗ ngồi, nghĩ rằng: "Ta sẽ ngồi, không có chiếm lấy (chỗ ngồi) các Thượng tọa Tỷ-kheo, không có trục xuất chỗ ngồi của các niên thiếu Tỷ-kheo. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, không biết khéo xử về chỗ ngồi, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại không biết hành động như pháp! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng phải biết khéo xử về chỗ ngồi.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo, sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, không nên vào làng quá sớm và trở về ban ngày. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chư Tăng, nếu vào làng quá sớm và trở về ban ngày, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại vào làng quá sớm và trở về ban ngày". Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng

TỶ KHEO                                            2602

Tăng không nên vào làng quá sớm, và trở về ban ngày.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo, sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, không nên đi đến các gia đình trước buổi ăn hay sau buổi ăn. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, đi đến các gia đình trước buổi ăn hay sau buổi ăn, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Có phải Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, lại đi phí thời giờ quá nhiều, và xử sự như vậy đối với chúng Tăng?" Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, không nên đi đến các gia đình trước buổi ăn hay sau buổi ăn.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng không nên trạo cử, dao động. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng mà trạo cử, dao động, thời sẽ có người nói về vị ấy như sau: "Có phải Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, lại trạo cử, dao động quá nhiều và xử sự như vậy đối với chúng Tăng?" Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, không nên trạo cử, dao động.

TỶ KHEO                                             2603

Này Chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú
giữa chúng Tăng, không nên nói nhiều lời và nói tạp
nhạp. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi
đến trú giữa chúng Tăng, nói nhiều lời và nói tạp
nhạp thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có
tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống
một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay
Tôn giả này lại nói nhiều lời và nói tạp nhạp! " Sẽ
có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống
ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng không nên nói
nhiều lời và nói tạp nhạp.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng, phải là người dễ nói và là người thiện hữu. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng là người khó nói và là người ác hữu, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại khó nói và là người ác hữu! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy Tỷ-kheo sống ở rừng núi, đến trú giữa chúng Tăng, phải là người dễ nói và là người thiện hữu.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thủ hộ các căn. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi không thủ hộ các căn, thời có người

TỶ KHEO                                            2604

sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả
này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng,
hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại không
thủ hộ các căn! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy.
Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thủ hộ các
căn.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải tiết độ trong sự ăn uống. Này chư Hiền, nếu Tỷ- kheo sống ở rừng núi không có tiết độ trong sự ăn uống, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại không có tiết độ trong sự ăn uống! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải có tiết độ trong sự ăn uống.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần
phải chú tâm cảnh giác. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo
sống ở rừng núi không chú tâm cảnh giác thời có
người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu
Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình
trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này
lại không chú tâm cảnh giác! " Sẽ có người nói về vị
ấy như vậy. Do vậy Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần
phải chú tâm cảnh giác.

TỶ KHEO                                            2605

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải tinh cần tinh tấn. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi mà biếng nhác, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại biếng nhác! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải tinh cần tinh tấn.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần
phải chánh niệm tỉnh giác. Này chư Hiền, nếu Tỷ-
kheo sống ở rừng núi mà thất niệm, thời sẽ có người
nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này
là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng,
hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại thất
niệm! ". Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy,
Tỷ-kheo sống ở rừng núi, cần phải chánh niệm tỉnh
giác.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải có Thiền định. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi không có Thiền định, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích; nay Tôn giả này lại không có Thiền định! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải có Thiền

TỶ KHEO                                            2606

định.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần
phải có trí tuệ. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở
rừng núi chỉ có liệt tuệ, thời có người sẽ nói về vị ấy
như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở
rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo
sở thích; nay Tôn giả này lại chỉ có liệt tuệ! " Sẽ có
người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở
rừng núi cần phải có trí tuệ.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần
phải thực tập thắng pháp (abhidhamma), thắng luật
(abhivinaya). Này chư Hiền, sẽ có người hỏi Tỷ-
kheo sống ở rừng núi về thắng pháp, thắng luật. Nếu
Tỷ-kheo sống ở rừng núi được hỏi về thắng pháp,
thắng luật mà không thể trả lời được, thời có người
sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả
này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng,
hành động theo sở thích; nay Tôn giả này, được hỏi
về thắng pháp thắng luật lại không có thể trả lời
được! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy,
Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải có thực tập thắng
pháp, thắng luật.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thực tập các pháp tịch tịnh giải thoát

TỶ KHEO                                              2607

(santavimokha), vượt khỏi các sắc pháp, và các vô
sắc pháp. Này chư Hiền, sẽ có người hỏi Tỷ-kheo
sống ở rừng núi về các pháp tịch tịnh giải thoát, vượt
khỏi các sắc pháp, các vô sắc pháp. Này chư Hiền,
nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi được hỏi về các pháp
tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc
pháp mà không thể trả lời được, thời có người sẽ nói
về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là
vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành
động theo sở thích; nay Tôn giả này được hỏi về các
pháp tịch tịnh giải thoát lại không có thể trả lời
được! " Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy,
Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thực tập các pháp
tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc
pháp.

Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thực tập các pháp thượng nhân. Này chư Hiền, sẽ có người hỏi Tỷ-kheo về những pháp thượng nhân. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi được hỏi về các pháp thượng nhân mà không thể trả lời được, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì, nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng; hành động theo sở thích; nay Tôn giả này được hỏi về những pháp thượng nhân lại không có thể trả lời được". Như vậy sẽ có người nói về vị ấy. Do vậy Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần

TỶ KHEO                                             2608

phải thực tập các pháp thượng nhân.

Khi được nói vậy, Tôn giả Mahamoggallana nói với Tôn giả Sariputta như sau:

– Hiền giả Sariputta, các pháp này cần phải được chấp trì và thực tập chỉ bởi Tỷ-kheo sống ở rừng núi hay bởi Tỷ-kheo sống ở gần thôn làng?

– Hiền giả Moggallana, các pháp này cần được phải chấp trì và thực tập bởi Tỷ-kheo sống ở rừng núi, huống chi Tỷ-kheo sống gần thôn làng!

TỶ KHEO                                        2609

416 Sức mạnh của người tu - Kinh TÓM LƯỢC – Tăng II, 304

TÓM LƯỢC – Tăng II, 304

1. Như vậy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi tại Jetavana, vườn ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ- kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này, các bậc
Hữu học. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực,
tấn lực, tuệ lực. Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh
này của bậc hữu học.

3. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:

- "Tôi sẽ thành tựu tín lực, được gọi là hữu học lực. - Tôi sẽ thành tựu tàm lực, được gọi là hữu học lực.

TỶ KHEO                                            2610

- Tôi sẽ thành tựu quý lực, được gọi là hữu học lực.
- Tôi sẽ thành tựu tinh tấn lực, được gọi là hữu học
lực.
- Tôi sẽ thành tựu tuệ lực, được gọi là hữu học lực".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                            2611

417 Sự khác biệt giữa vị Tỷ kheo và người xin ăn - Kinh Bhikkhaka – Tương I, 400

Bhikkhaka – Tương I, 400

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi Bà-la-môn Bhikkhaka đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, bèn ngồi một bên.

3) Ngồi một bên Bà-la-môn Bhikkhaka bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, con là người khất thực và Tôn giả cũng là người khất thực. Vậy có sự sai khác gì giữa chúng ta?

(Thế Tôn):
4) Không phải ai xin ăn,
Cũng gọi là khất sĩ.
Nếu chấp trì độc pháp,
Không còn gọi Tỷ-kheo.
Ai sống ở đời này,

TỶ KHEO                                          2612

Từ bỏ các phước báo,
Đoạn trừ mọi ác pháp,
Hành trì theo Phạm hạnh,
Sống đời sống chánh trí,
Vị ấy xứng "Tỷ-kheo".

5) Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Bhikkhaka bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

TỶ KHEO                                          2613

418 Tai hại khi sống quá lâu tại một chỗ - Kinh SỐNG QUÁ LÂU 1 – Tăng II, 725

SỐNG QUÁ LÂU 1 – Tăng II, 725

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ.

2. Thế nào là năm?

- Đồ dùng nhiều, cất chứa nhiều đồ dùng;
- Nhiều dược phẩm, cất chứa nhiều dược phẩm;
- Nhiều việc làm, nhiều công việc phải làm,
không khéo léo trong những công việc gì phải
làm;
- Sống lẫn lộn với gia chủ xuất gia, tùy thuận
trong sự liên hệ với gia chủ;
- Và khi ra đi bỏ trú xứ ấy, ra đi với sự luyến tiếc.

Này các Tỷ-kheo, đó là năm nguy hại nếu sống quá lâu tại một chỗ.

3. Có năm lợi ích này, này các Tỷ-kheo, nếu sống đồng đều tại một chỗ.

4. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                              2614

- Đồ dùng không nhiều, không cất chứa nhiều đồ
dùng;
- Dược phẩm không nhiều, không cất chứa nhiều
dược phẩm;
- Không có nhiều việc làm, không nhiều công
việc phải làm, khéo léo trong những công việc
phải làm;
- Không sống lẫn lộn với gia chủ xuất gia, không
tùy thuận trong sự liên hệ với gia chủ;
- Và khi ra đi bỏ trú xứ ấy, ra đi không với sự
luyến tiếc.

Này các Tỷ-kheo, đó là năm lợi ích nếu sống đồng đều tại một chỗ.

SỐNG QUÁ LÂU 2 – Tăng II, 725

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ.

2. Thế nào là năm?

-   Xan tham đối với trú xứ;
-   Xan tham đối với gia đình;
-   Xan tham đối với đồ vật cúng dường;
-   Xan tham đối với công đức;

TỶ KHEO                                          2615

- Xan tham đối với pháp.

Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ.

3. Có năm lợi ích này, này các Tỷ-kheo, nếu sống đồng đều tại một chỗ.

4. Thế nào là năm?

-   Không xan tham đối với trú xứ;
-   Không xan tham đối với gia đình;
-   Không xan tham đối với đồ được cúng dường;
-   Không xan tham đối với công đức;
-   Không xan tham đối với pháp.

Có năm lợi ích này, này các Tỷ-kheo, nếu sống đồng đều tại một chỗ.

TỶ KHEO                                         2616

419 Tu tâp - Vô lượng tâm định - Kinh NGUỒN SANH PHƯỚC 1 – Tăng I, 656

NGUỒN SANH PHƯỚC 1 – Tăng I, 656 (VỚI CƯ SĨ)

1. Nhân duyên ở Sàvatthi

2. - Có bốn nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này
đem lại an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục,
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ
y của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định,
như vậy là nguồn sanh phước vô lượng cho
người ấy, là nguồn sanh thiện đem lại an lạc,
thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục, dẫn đến cõi
Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạnh
phúc, an lạc.
- Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng
thọ đồ ăn khất thực của ai...
- Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng
thọ trú xứ của ai...

TỶ KHEO                                            2617

- Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng
thọ dược phẩm trị bệnh của ai, đạt đến và an trú
vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh
phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh
thiện đem lại an lạc, thuộc Thiên giới, là quả
lạc dị thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc,
khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

2. Này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn
nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không
dễ gì để nắm lấy một số lượng phước thiện, và nói
rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh
thiện, đem lại an lạc, thuộc thiên giới, là quả lạc dị
thục đem đến cõi trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc"; vì rằng cả khối phước thiện
lớn được xem là vô số vô lượng.

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, trong biển lớn, thật
không dễ gì để nắm lấy một số lượng nước và nói
rằng: "Có chừng ấy thùng nước, hay có chừng ấy
trăm thùng nước, hay có chừng ấy ngàn thùng nước,
hay có chừng ấy trăm ngàn thùng nước"; vì rằng cả
khối lượng lớn nước được xem là vô số, vô lượng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện và nói rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh

TỶ KHEO                                             2618

thiện, đem lại an lạc thuộc thiên giới, là quả lạc dị
thục, đem đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc; vì rằng cả khối phước thiện lớn
được xem là vô số vô lượng.

4. Biển lớn không hạn lượng,
Hồ lớn nhiều sợ hãi,
Là kho tàng cất giữ,
Vô số lượng châu báu,
Cũng là chỗ trú ẩn,
Vô số các loại cá,
Là chỗ các sông lớn,
Quy tụ chảy ra biển.

Cũng vậy người bố thí,
Đồ ăn và đồ uống,
Vải mặc và giường nằm,
Chỗ ngồi và thảm nệm,
Bậc Hiền thí như vậy,
Phước đức ùa chảy đến,
Như sông dẫn dòng nước,
Ùa chảy vào bể cả.

TỶ KHEO                                            2619

420 Tu tập - 10 pháp phải luôn quán sát - Kinh CÁC PHÁP – Tăng IV, 357

CÁC PHÁP – Tăng IV, 357

1. - Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, vị xuất gia phải luôn luôn quán sát.

2. Thế nào là mười?

Người xuất gia phải luôn luôn quán sát:

11. "Ta nay đi đến tình trạng là người không có
giai cấp" (mất hết giai cấp).
12. "Đời sống của ta tùy thuộc vào người khác."
13. "Nay cử chỉ uy nghi của ta cần phải thay đổi "
14. "Không biết tự ngã có chỉ trích ta về giới hạnh
không? "
15. "Không biết các đồng Phạm hạnh có trí, sau
khi tìm hiểu, có chỉ thích ta về giới hạnh
không? "
16. "Mọi sự vật khả ái, khả ý của ta bị đổi khác, bị
biến hoại".
17. "Ta là chủ của nghiệp, là thừa tự của nghiệp,
là thai tạng của nghiệp, là bà con của nghiệp,
là chỗ quy hướng của nghiệp. Phàm nghiệp gì
ta sẽ làm, thiện hay ác ta sẽ thừa tự nghiệp ấy".

TỶ KHEO                                              2620

18. "Đêm ngày trôi qua bên ta và nay ta đã thành
người như thế nào?
19. "Ta cần phải cố gắng hoan hỷ trong ngôi nhà
trống không hay không? "
20. "Ta có chứng được pháp Thượng nhân, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh không, để đến
những ngày cuối cùng, các đồng Phạm hạnh có
hỏi, ta sẽ không có xấu hổ? "

Này các Tỷ-kheo, mười pháp này, vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát.

TỶ KHEO                                         2621

421 Tu tập - 10 pháp tác thành hoà ái trong Tăng chúng - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358

ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana,
trong khu vườn của ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ,
một số đông Tỷ-kheo sau buổi ăn, sau khi đi khất
thực trở về, cùng nhau ngồi hội họp trong hội trường,
cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương
nhau với binh khí miệng, lưỡi.

Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng
dậy, đi đến hội trường, sau khi đến. Ngồi xuống trên
chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, Thế Tôn nói
với các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, nay các thầy họp, bàn đến vấn đề gì? Câu chuyện gì giữa Thầy đã bị gián đoạn?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, chúng con ngồi hội họp trong hội trường, cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương nhau với binh khí miệng lưỡi.

TỶ KHEO                                             2622

- Này các Tỷ-kheo, thật là không xứng đáng cho các
Thầy, các thiện nam tử, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình, lại sống cạnh tranh, luận
tranh đấu tranh, đả thương nhau với binh khí miệng
lưỡi.

Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, cần phải ghi
nhớ tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

Thế nào là mười?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống
được chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sự
nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học
tập trong các học pháp. Phàm vị Tỷ-kheo nào có giới,
sống chế ngự... trong các học pháp: Đây là pháp cần
phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính hòa hợp, nhất trí.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ kheo có nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất giữ điều đã nghe. Những pháp gì, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp như vậy, vị ấy nghe nhiều, thọ trì, đã đọc tụng bằng lời, đã quán sát với ý, đã

TỶ KHEO                                              2623

khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Này các Tỷ-kheo,
phàm vị Tỷ-kheo nào nghe nhiều, thọ trì điều đã
được nghe... khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Đây là
pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành
tương kính ... hòa hợp, nhất trí.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với
thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nào làm bạn với thiện...
giao thiệp với thiện. Đây là pháp cần phải ghi nhớ,
tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất trí.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ- kheo, vì rằng vị Tỷ-kheo nào dễ nói... khéo chấp nhận những lời giáo giới. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất trí.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm có
những công việc cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ
đối với các đồng Phạm hạnh. Ở đây, vị ấy khéo léo
và tinh cần, thành tựu sự suy tư đến các phương tiện,
vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo nào phàm có những công việc gì... vừa đủ
để tổ chức tương ái... hòa hợp, nhất trí.

TỶ KHEO                                            2624

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng
nói chuyện một cách dễ thương, vô cùng hân hoan
trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-
kheo, phàm Tỷ-kheo nào ưa Pháp... trong thắng Luật.
Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái..
hòa hợp, nhất trí.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần,
tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất diệt, làm cho đầy đủ
các thiện pháp, nỗ lực kiên trì, không bỏ rơi gánh
nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào sống tinh cần, tinh tấn... đối với các
thiện pháp. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành
tương ái... hòa hợp, nhất trí.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối
với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sáng tọa,
dược phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-
kheo nào biết đủ... dược phẩm trị bệnh. Đây là pháp
cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất
trí.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chánh niệm
thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức niệm tùy niệm việc
đã làm từ lâu, đã nói từ lâu... Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào chánh niệm... đã nói từ lâu. Đây là pháp
cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất
trí.

TỶ KHEO                                            2625

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.

TỶ KHEO                                             2626

422 Tu tập - 10 vị hộ pháp - Kinh VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266

VỊ HỘ TRÌ 1 – Tăng IV, 266

1. - Này các Tỷ-kheo, hãy trú với vị hộ trì, chớ trú
không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo, đau khổ là
người sống không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo,
mười pháp này tạo thành vị hộ trì. Thế nào là
mười?

2. Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo có giới, sống chế
ngự với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ
oai nghi, chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những
lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học pháp.
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo này có giới, sống chế ngự
của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi chánh
hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và tu học trong các học pháp. Đây là pháp tác
thành vị hộ trì.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nghe nhiều, thọ trì những gì đã nghe, chất chứa những gì đã nghe. Những pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã thọ trì, đã tụng đọc bằng lời, đã quán sát

TỶ KHEO                                            2627

với ý, đã thể nhập với chánh kiến. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với
thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào làm nào bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Đây là pháp
tác thành vị hộ trì.

5.Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo nào dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn, và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có những công việc gì cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ, đối với các vị đồng Phạm Hạnh; ở đây, vị ấy khéo léo và tinh cần, thành tựu sự quán sát các phương tiện, vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo nào, phàm có những công việc gì... vừa đủ để tổ chức. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng
nói chuyện một cách dễ thương, hân hoan trong
thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-kheo,
phàm Tỷ-kheo nào ưa pháp, cùng nói chuyện một

TỶ KHEO                                            2628

cách dễ thương, hân hoan trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Đây là pháp tác thành vị hộ trì.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực, kiên trì, không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào sống tinh cần tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất thiện, làm cho đầy đủ các thiện pháp, nỗ lực kiên trì không bỏ rơi gánh nặng đối với các thiện pháp; đây là pháp tác thành vị hộ trì.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối với
các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược
phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào
biết đủ đối với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; đây là pháp tác thành
vị hộ trì.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chánh niệm,
thành tựu niệm tuệ tối thắng ức niệm, tùy niệm việc
đã làm từ lâu, đã nói từ lâu. Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào chánh niệm... đã nói từ lâu; đây là pháp
tác thành vị hộ trì.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận

TỶ KHEO                                            2629

khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phẩm Tỷ-kheo nào có trí tuệ... đoạn tận khổ đau; đây là pháp tác thành vị hộ trì.

Này các Tỷ-kheo, hãy trú với vị hộ trì, chớ trú không có vị hộ trì. Này các Tỷ-kheo, đau khổ là người trú không có vị hộ trì.

Này các Tỷ-kheo, đây là mười pháp tác thành vị hộ trì.

TỶ KHEO                                            2630

423 Tu tập - 4 pháp cần liễu tri với thắng trí - Kinh THẮNG TRÍ – Tăng II, 287

THẮNG TRÍ – Tăng II, 287

 Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp này. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, có những pháp cần phải liễu
tri với thắng trí;
- Này các Tỷ-kheo, có những pháp cần phải đoạn
tận với thắng trí;
- Này các Tỷ-kheo, có những pháp cần phải tu
tập với thằng trí;
- Này các Tỷ-kheo, có những pháp cần phải
chứng ngộ với thắng trí.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải liễu tri với thắng trí?

 Năm thủ uẩn, những pháp này được gọi là những pháp cần phải liễu tri với thắng trí.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải đoạn tận với thắng trí?

 Vô minh và hữu ái, những pháp này được gọi là những pháp cần phải đoạn tận với thắng trí.

TỶ KHEO                                         2631

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải tu tập với thắng trí?

 Chỉ và quán, những pháp này được gọi là những pháp cần phải tu tập với thắng trí.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải chứng ngộ với thắng trí?

 Minh và giải thoát, những pháp này được gọi là những pháp cần phải chứng ngộ với thắng trí.

Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp này.

TỶ KHEO                                         2632

424 Tu tập - 4 sợ hãi - Kinh PHẠM TỘI 2 – Tăng II, 275

PHẠM TỘI 2 – Tăng II, 275

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn sợ hãi phạm tội này. Thế nào là bốn?

2. Ví như, này các Tỷ-kheo, người ta bắt được một người ăn trộm, một người phạm tội, dắt đến cho nhà vua và thưa: "Thưa Đại vương, đây là người ăn trộm, đây là người phạm tội. Đại vương hãy gia phạt người ấy theo hình phạt nào Đại vương muốn". Vua ấy nói như sau: "Các ông hãy đem người này, lấy dây thật chắc trói cánh tay người này thật chặt lại về phía sau. Cạo đầu người ấy đi, dắt người ấy đi xung quanh với một cái trống, có tiếng chát tai, đi từ đường này đến đường khác, từ ngã ba này đến ngã ba khác, dắt người ấy ra khỏi cửa thành phía Nam, và hãy chặt đầu người ấy tại thành phía nam". Những người của vua, lấy dây thật chắc trói cánh tay nó thật chặt lại về phía sau, cạo trọc đầu, dắt nó đi xung quanh với một cái trống, có tiếng chát tai, đi từ đường này đến đường khác, từ ngã ba này đến ngã ba khác, dắt người ấy ra khỏi cửa thành phía Nam, và hãy chặt đầu người ấy tại thành phía Nam. Tại đấy, có một người đứng một bên suy nghĩ như sau: "Thật sự

TỶ KHEO                                               2633

người này đã làm một điều ác đáng bị quở trách, đáng bị chém đầu. Vì rằng những người của vua lấy dây thật chắc trói cánh tay nó thật chặt lại về phía sau, cạo trọc đầu, dắt nó đi xung quanh với một cái trống, có tiếng chát tai, đi từ đường này đến đường khác, từ ngã ba này đến ngã ba khác, dắt người ấy ra khỏi cửa thành phía Nam, và hãy chặt đầu người ấy tại thành phía Nam. Chắc chắn ta chớ có làm nghiệp ác như vậy, đáng bị quở trách, đáng bị chém đầu".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo hay
Tỷ-kheo-ni nào, các tưởng sợ hãi sắc bén như vậy,
được an trú, thời trong những pháp, tội ba-la-di được
chờ đợi như sau về vị ấy: Nếu không phạm tội, thời
không rơi vào tội ba-la-di; nếu đã phạm tội, thời sẽ
như pháp sám hối pháp ba-la-di.

2. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người mang áo vải đen, xả bối tóc xuống, mang trên vai một cái hèo và đi đến trước đại chúng và nói như sau: "Thưa quý vị, tôi đã làm một nghiệp ác đáng bị quở trách, đáng bị đánh hèo. Do vậy tôi xin đặt mình theo sở thích của quý vị". Rồi một người đứng một bên suy nghĩ như sau: "Thật sự, người này đã làm một điều ác đáng bị quở trách, đáng bị đánh hèo. Vì rằng, người ấy đã mang áo vải đen, xả bối tóc xuống, mang trên vai một cái hèo và đi đến trước đại chúng và nói như sau:

TỶ KHEO                                            2634

"Thưa quý vị, tôi đã làm một nghiệp ác đáng bị quở
trách, đáng bị đánh hèo. Do vậy tôi xin đặt mình theo
sở thích của quý vị". Vậy chắc chắn ta chớ có làm
nghiệp ác như vậy, đáng bị quở trách, đáng bị đánh
hèo".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo hay
Tỷ-kheo-ni nào, các tưởng sợ hãi sắc bén như vậy,
được an trú, thời trong những pháp tăng tàn, được
chờ đợi như sau về vị ấy: "Nếu không phạm tội thời
sẽ không rơi vào tội tăng tàn. Nếu phạm tội thời sẽ
như pháp phát lộ tội tăng tàn".

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người mang áo vải đen, xả bối tóc xuống, mang theo trên vai một bị đồ ăn và đi đến trước đại chúng và nói như sau: "Thưa quý vị, tôi đã làm một nghiệp ác đáng bị quở trách, đáng bị hình phạt. Do vậy tôi xin đặt mình theo sở thích của quý vị". Rồi một người đứng một bên suy nghĩ như sau: "Thật sự, người này đã làm một điều ác đáng bị quở trách, đáng bị hình phạt. Vì rằng người ấy đã mang áo vải đen, xả bối tóc xuống, mang theo trên vai một bị đồ ăn và đi đến trước đại chúng và nói như sau: "Thưa quý vị, tôi đã làm một nghiệp ác đáng bị quở trách, đáng bị hình phạt. Do vậy tôi xin đặt mình theo sở thích của quý vị". Vậy chắc

TỶ KHEO                                            2635

chắn ta chớ có làm nghiệp ác như vậy, đáng bị quở trách, đáng bị hình phạt".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào, các tưởng sợ hãi sắc bén như vậy, được an trú, thời trong những pháp pàcittiyà ba-dật- đề, được chờ đợi như sau về vị ấy: "Nếu không phạm tội thời sẽ không rơi vào tội pàcittiyà. Nếu phạm tội thời sẽ như pháp phát lộ tội pàcittiyà".

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người mang áo vải đen, xả bối tóc xuống, đi đến trước đại chúng và nói như sau: "Thưa quý vị, tôi đã làm một nghiệp ác đáng bị quở trách, đáng bị phê bình. Do vậy tôi xin đặt mình theo sở thích của quý vị". Rồi một người đứng một bên suy nghĩ như sau: "Thật sự, người này đã làm một điều ác đáng bị quở trách, đáng bị phê bình. Vì rằng người này mang áo vải đen, xả bối tóc xuống, đi đến trước đại chúng và nói như sau: "Thưa quý vị, tôi đã làm một nghiệp ác đáng bị quở trách, đáng bị phê bình. Do vậy tôi xin đặt mình theo sở thích của quý vị". Vậy chắc chắn ta chớ có làm nghiệp ác như vậy, đáng bị quở trách, đáng bị phê bình".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào, các tưởng sợ hãi sắc bén như vậy, được an trú, thời trong những pháp pàtidesaniya (cần phải phát lộ) được chờ đợi như sau: Nếu không phạm

TỶ KHEO                                            2636

tội thời sẽ không rơi vào phạm tội pàtidesaniya. Nếu phạm tội thời sẽ như pháp sám hối, pháp pàtidesaniya.

Này các Tỷ-kheo, có bốn sợ hãi phạm tội này.

TỶ KHEO                                           2637

425 Tu tập - 4 sợ hãi - Kinh TỰ TRÁCH – Tăng II, 46

TỰ TRÁCH – Tăng II, 46

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn sự sợ hãi này. Thế nào là bốn?

-   Sợ hãi tự mình trách,
-   Sợ hãi người khác trách,
-   Sợ hãi hình phạt,
-   Sợ hãi ác thú.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự sợ hãi tự mình trách?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người suy xét:
"Nếu thân ta làm ác, lời nói ta ác, ý nghĩa ta ác,
thời tự ngã có thể trách ta về phương diện giới:
"Sao lại làm nghiệp ấy?".
- Người ấy do sợ hãi tự trách, đoạn tận thân làm ác,
tu tập thân làm lành, đoạn tận lời nói ác, tu tập lời
nói lành, đoạn tận ý nghĩ ác, tu tập ý nghĩ lành;
sống tự ngã trong sạch. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là sợ hãi tự trách.

TỶ KHEO                                              2638

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi về người khác trách?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người suy xét:
"Nếu thân ta làm ác, lời nói ta ác, ý nghĩ ta ác, thời
người khác có thể trách ta về phương diện giới:
"Sao lại làm nghiệp ấy?".
- Người ấy do sợ hãi người khác trách, đoạn tận
thân làm ác, tu tập thân làm lành, đoạn tận lời nói
ác, tu tập lời nói lành, đoạn tận ý nghĩ ác, tu tập ý
nghĩ lành; sống tự ngã trong sạch. Này các Tỷ-
kheo, đây gọi là sợ hãi người khác trách.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sợ hãi hình phạt?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thấy vua chúa
khi bắt được người ăn trộm, kẻ đi cướp đường,
liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh
bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ
chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân, họ xẻo
tai, họ cắt mũi, họ dùng hình phạt vạc dầu, họ
dùng hình phạt bối đồi hình (xẻo đỉnh đầu thành
hình con sò), họ dùng hình phạt la hầu khẩu hình
(lấy xương và thịt cho rộng ra, rồi đổ dầu sôi vào
miệng), hỏa man hình (lấy lửa đốt thành vòng
hoa), đốt tay, lấy rơm bện lại rồi siết chặt, lấy vỏ
cây làm áo, hình phạt con dê núi, lấy câu móc vào
thịt, quẳng sắt chảy trên thân đầy vết thương rồi

TỶ KHEO                                               2639

chà mạnh, chuyển hình (bắt nằm dưới đất, đâm
một gậy sắt qua hai lỗ tai rồi xoay tròn), cao đạp
đài (lột da phần trên, lấy chày giã cho nát thân).
Họ tưới bằng dầu sôi, họ cho chó ăn, họ đóng cọc
những người sống, họ lấy gương chặt đầu.
- Người ấy suy nghĩ như sau: "Do nhân làm các
nghiệp ác như vậy, các vua chúa khi bắt được
người ăn trộm, kẻ đi cướp đường, liền áp dụng
nhiều hình phạt sai khác … họ lấy gươm chặt
đầu". Người ấy vì sợ hãi sự sợ hãi hình phạt,
không có đi ăn trộm, cướp tài sản người khác.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sự sợ hãi hình phạt.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự sợ hãi ác thú?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người suy nghĩ
như sau: "Với ai thân làm ác, có ác dị thục trong
tương lai, với ai lời nói ác … với ai ý nghĩ ác, có
ác dị thục trong tương lai. Làm thế nào cho ta sau
khi thân hoại mạng chung, không có sanh tại cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục?".
- Người ấy vì sợ hãi ác thú, đoạn tận thân làm ác,
tu tập thân làm lành; đoạn tận lời nói ác, tu tập lời
nói lành; đoạn tận ý nghĩ ác, tu tập ý nghĩ lành;
sống với tự ngã trong sạch. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là sợ hãi ác thú.

TỶ KHEO                                              2640

Này các Tỷ-kheo, có bốn sợ hãi này.

TỶ KHEO                               2641

426 Tu tập - 4 truyền thống bậc Thánh - Kinh TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

TRUYỀN THỐNG – Tăng I, 600

1. - Có bốn truyền thống bậc Thánh này, này các
Tỷ-kheo, được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết
là truyền thống, kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước
không bị tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ
không bị tạp nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-
môn có trí quở trách. Thế nào là bốn?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại y nào, và nói
lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại y nào,
không vì nhân y phục rơi vào sự tầm cầu bất
chính, không thích hợp.
- Nếu không được y, không có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được y không có tham lam, mê say, tham
đắm; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ thấy được
sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ y,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại y nào, không
có khen mình chê người.
- Ai ở đây, khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                             2642

đấy gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ
loại đồ ăn khất thực nào, không vì nhân khất
thực rơi vào sự tầm cầu bất chính, không thích
hợp. Nếu không được đồ ăn khất thực, không
có lo âu tiếc nuối;
- Nếu được đồ ăn khất thực, không có tham lam,
mê say, tham đắm; thấy sự nguy hiểm và với
trí tuệ thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ đồ
ăn khất thực,
- Không vì biết đủ với bất cứ loại đồ ăn khất thực
nào, không có khen mình, chê người.
- Ai ở đây khôn khéo (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, và nói lời tán thán sự biết đủ với bất cứ loại sàng tọa nào, không vì nhân sàng tọa rời vào sự tầm cầu bất chính, không thích hợp.

TỶ KHEO                                             2643

- Nếu không được sàng tọa, không có lo âu tiếc
nuối;
- Nếu được sàng tọa, không có tham lam, mê
say, đắm đuối; thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ
thấy được sự xuất ly, vị ấy hưởng thọ sàng tọa,
- Không vì biết đủ đối với bất cứ loại sàng toạ
nào mà khen mình chê người.
- Ai ở đây khôn khéo, (thiện xảo), không có thụ
động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-kheo,
đây gọi là vị Tỷ-kheo đứng ở trên Thánh truyền
thống kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa thích tu
tập, vui thích tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích
đoạn tận, nhưng không vì ưa thích tu tập, vui thích
tu tập, ưa thích đoạn tận, vui thích đoạn tận mà
khen mình chê người. Ai ở đây khôn khéo, không
có thụ động, tỉnh giác, chánh niệm, này các Tỷ-
kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đứng trên Thánh truyền
thống, kỳ cựu, được nhận biết là tối sơ.

Bốn truyền thống bậc Thánh này, này các Tỷ-kheo,
được biết là tối sơ, có đã lâu đời, được biết là truyền
thống kỳ cựu, không có tạp nhiễm, trước không bị
tạp nhiễm, nay không bị tạp nhiễm, sẽ không bị tạp
nhiễm, không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở
trách.

TỶ KHEO                                              2644

2. Thành tựu bốn Thánh truyền thống này, này các Tỷ-kheo:

- Nếu Tỷ-kheo trú ở phương Đông, vị ấy nhiếp
phục không hoan hỷ, không hoan hỷ không
nhiếp phục vị ấy.
- Nếu trú ở phương Tây, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Nếu trú ở phương Bắc, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Nếu trú ở phương Nam, vị ấy nhiếp phục không
hoan hỷ, không hoan hỷ không nhiếp phục vị
ấy.
- Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, vì bậc trí nhiếp
phục không hoan hỷ và hoan hỷ.

3. Hoan hỷ không nhiếp phục,
Không nhiếp phục bậc trí,
Không hoan hỷ không nhiếp,
Không nhiếp phục bậc trí,
Bậc trí nhiếp phục được,
Nhiếp phục không hoan hỷ.
Vị xóa bỏ mọi nghiệp,
Trừ khử và ngăn chặn,
Như vàng ròng Diêm-phù.

TỶ KHEO                                       2645

Ai xứng đáng cất giữ? Chư Thiên khen vị ấy, Phạm thiên cũng tán thán.

TỶ KHEO                               2646

427 Tu tập - 5 biết nghe, biết sát hại, biết.. - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573

BIẾT NGHE – Tăng II, 573

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và
được xem là một biểu tượng của vua. Thế nào là
năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài sai làm một công tác hoặc đã làm từ trước,
hoặc chưa làm từ trước, nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm, lóng tai và nghe. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến chiến trận, giết voi, giết kẻ cưỡi voi, giết ngựa, giết

TỶ KHEO                                              2647

kẻ cưỡi ngựa, phá xe, giết kẻ cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết phòng hộ?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đi đến chiến trận, con voi
của vua phòng hộ phần thân trước, phòng hộ phần
thân sau, phòng hộ đầu, phòng hộ tai, phòng hộ ngà,
phòng hộ vòi, phòng hộ đuôi, phòng hộ người cưỡi
voi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
phòng hộ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi lâm
trận, kham nhẫn bị thương đâm, kham nhẫn bị kiếm
đâm, kham nhẫn bị trúng tên, kham nhẫn các thứ
tiếng, như tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và,
tiếng trống nhỏ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết kham nhẫn.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

TỶ KHEO                                               2648

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài (huấn luyện voi) sai đi về hướng nào, hoặc
trước kia đã có đi, hay trước kia chưa có đi, liền mau
mắn đi về chỗ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết đi đến.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, và được gọi là một biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp,
vị Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng
được tôn trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng
đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời.
Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, nhiệt tâm, tác
ý, hoàn toàn chú tâm lắng tai nghe pháp. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

TỶ KHEO                                             2649

10. Ở dây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các dục tầm đã khởi lên, không có gìn giữ, nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu; đối với sân tầm đã sanh...đối với các hại tầm đã sanh...đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh hay chưa sanh, không có gìn giữ nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn không được bảo vệ, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng...khi mũi ngửi hương...khi lưỡi nếm vị...khi thân cảm xúc...khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được chế ngự, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Ty-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ.

TỶ KHEO                                             2650

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh, nóng, đói khát, sự xúc phạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát, những cách nói mạ lỵ, phỉ báng, các cảm thọ về thân, những cảm thọ thống khổ, khốc liệt, nhói đau, chói đau, không sung sướng, không thích thú, chết điếng người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo biết đi đến?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, phương hướng nào
trước kia chưa từng đi, tại đây mọi hành được chỉ
tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn diệt, ly
tham, hoại diệt, Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một
cách mau chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị
Tỷ-kheo biết đi đến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                          2651

TỶ KHEO   2652

428 Tu tập - 7 pháp định tư lương - Kinh XÀ–NI–SA – 18 Trường II, 53

KINH XÀNISA (JANAVASABHA SUTTANTA) – Bài kinh số 18 – Trường II, 53

I

1. Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nàdika (bộ lạc Na-đề-ca) tại
Ginjakàvasatha (nhà làm bằng gạch). Lúc bấy giờ,
Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của
những tín đồ đã sống, đã từ trần và đã mệnh chung
trong các bộ lạc xung quanh như bộ lạc Kàsi (Ca-
thi), Kosala (Câu-tát-la), Vajjì (Bạt-kỳ), Malla (Mạt-
la), Ceti (Chi-đề), Vansa (Bạt-sa), Kuru (Câu-lâu),
Pancàla (Ban-giá-la), Maccha (Bà-sá-la) Sùrasena
(Mậu-ba-tây-na):

- Vị này sanh ra tại chỗ này! Vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn năm mươi vị tín đồ ở Nàdika đã từ trần, đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được đoạn trừ, được hóa sanh (thiên giới) từ đó nhập Niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở

TỶ KHEO                                             2653

Nàdikà, đã từ trần, đã mệnh chung, với ba kiết sử đã
được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu,
chứng quả Nhất lai, sau khi trở lại đời này một lần
nữa sẽ tận diệt khổ đau. Hơn năm trăm vị Nàdikà đã
từ trần, đã mệnh chung, với ba kiết sử đã được diệt
trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo,
đạt đến Chánh Giác.

2. Các vị tín đồ ở Nàdikà được nghe: " Thế Tôn
thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những
tín đồ đã từ trần và đã mệnh chung trong các bộ lạc
xung quanh, như bộ lạc Kàsi, Kosala, Vajjì, Malla,
Ceti, Vamsa, Kuru, Pancàla, Macchà, Sùrasena: " Vị
này sanh ra tại chỗ này. Vị kia sanh ra tại chỗ kia.
Hơn năm mươi vị tín đồ Nàdikà đã từ trần, đã mệnh
chung với năm hạ phần kiết sử đã được đoạn trừ,
được hóa sanh (Thiên giới) từ đó nhập niết-bàn
không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở
Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã
được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu,
chứng quả Nhất lai, sau khi trở lại đời này một lần
nữa sẽ diệt tận khổ đau. Hơn năm trăm vị ở Nàdikà
đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được
đoạn trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác
đạo, đạt đến Chánh Giác ". Các vị tín đồ ở Nàdikà
được nghe Thế Tôn hỏi đáp như vậy, lấy làm hoan
hỷ, tín thọ, an lạc.

TỶ KHEO                                           2654

3. Tôn giả Ananda được nghe: " Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những tín đồ đã từ trần, đã mệnh chung trong các bộ lạc xung quanh, như bộ lạc Kàsi, Kosala, Vajjì, mallà, Ceti, Vamsa, Kuru, Pancàla, Macchà, Sùrasena: " Vị này sanh ra tại chỗ này, vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn 50 vị tín đồ Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được đoạn trừ, được hóa sanh (thiên giới) từ đó nhập Niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu, chứng quả Nhất lai, sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau. Hơn năm trăm vị ở Nãdikã đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được diệt trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo, đạt đến Chánh Giác ". Các vị tín đồ ở Nãdikã được nghe Thế Tôn hỏi đáp như vậy lấy làm hoan hỷ, tín thọ, an lạc".

4. Rồi tôn giả Ananda suy nghĩ: " Nhưng ở tại Magadha (Ma-kiệt-đà), có nhiều tín đồ đã tu hành lâu ngày và đã từ trần, mệnh chung, nhiều đến nỗi người ta tưởng hai xứ Anga (Ương-già) và Magadha đều trống không vì số tín đồ từ trần mệnh chung. Những vị này tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp và tin tưởng Tăng, và giới luật đầy đủ. Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và sự mệnh chung của họ.

TỶ KHEO                                             2655

Lành thay nếu gợi được một câu trả lời về họ, nhờ vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin, và từ đó được sanh lên thiện giới. Lại có vua Seniya Bimbisàra (Tư-ni- du Tần-bà-sa) xứ Magadha sống như Pháp, dùng Chánh pháp trị nước, có lòng thương tưởng các vị Bà-la-môn, Gia chủ, dân chúng thị thành và dân chúng thôn quê. Vua này được dân chúng xưng tán như sau: " Vị vua sống như pháp, dùng chánh pháp trị nước, đã làm cho chúng ta sung sướng, vị này mệnh chung. Chúng ta đã sống thật hạnh phúc dưới thời vua sống như Pháp và dùng Chánh pháp trị nước này. Vị vua này cũng tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp, tin tưởng Tăng và giới luật đầy đủ ". Và dân chúng cũng nói: " Cho đến khi mệnh chung, vua Seniya Bimbisàra xứ Magadha luôn luôn tán dương Thế Tôn ". Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của vị vua này. Lành thay, nếu gợi được câu trả lời về vị vua này, nhờ vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin và từ đó được sanh lên thiên giới. Lại nữa Thế Tôn chứng quả Bồ-đề tại Magadha. Thế Tôn đã chứng quả Bồ-đề ở Magadha thì sao Ngài lại không nói đến về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha? Nếu Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha thời các vị này sẽ đau buồn và nếu các vị này đau buồn thời sao Thế Tôn có thể không trả lời được? "

TỶ KHEO                                           2656

5. Sau khi đã suy nghĩ một mình, yên lặng, vì các tín
đồ ở Magadha, tôn giả Ananda sáng hôm sau thức
dậy đến tại chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong đảnh lễ Ngài
và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn con có nghe: Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những tín đồ đã từ trần, đã mệnh chung trong các bộ lạc xung quanh, như bộ lạc Kàsi, Kosala, Vajjì, Malla, Ceit, Vamsa, Kuru, Pancàla, Macchà, Sùrasena: " Vị này sanh ra tại chỗ này, vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn năm mươi vị tín đồ ở Nadikà đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được nhập Niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu, chứng quả Nhất Lai, sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau. Hơn năm trăm vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo, đạt đến Chánh Giác ". Các vị tín đồ ở Nàdikà được nghe Thế Tôn hỏi đáp như vậy lấy làm hoan hỷ, tín thọ, an lạc.

6. Bạch Thế Tôn, nhưng ở tại Magadha có nhiều tín đồ này tu hành lâu ngày và đã từ trần, mệnh chung, nhiều đến nỗi người ta tưởng hai xứ Anga và

TỶ KHEO                                            2657

magadha đều trống không vì số tín đồ từ trần mệnh chung. Những vị này tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp, tin tưởng Tăng và giới luật đầy đủ. Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của họ. Lành thay nếu gợi được một câu trả lời về họ, và như vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin, và từ đó được sanh lên Thiên giới. Bạch Thế Tôn, lại có vua Seniya Bimbisàra xứ Magadha, sống như Pháp, dùng Chánh pháp trị nước, có lòng thương tưởng các vị Bà-la- môn, Gia chủ, dân chúng thị thành và dân chúng thôm quê. Vua này được dân chúng xưng tán như sau: " Vị vua sống như Pháp, và dùng Chánh pháp cai trị nước này. Vị Vua này cũng tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp, tin tưởng Tăng và giới luật đầy đủ ". Và dân chúng cũng nói: " Cho đến khi mệnh chung, vua Seniya Bimbisàra xứ Magadha luôn luôn tán dương Thế Tôn ". Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của vị vua này. Lành thay nếu gợi được câu trả lời về vị vua này, nhờ vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin, và từ đó được sanh lên thiên giới. Bạch Thế Tôn, lại nữa Thế Tôn đã chứng quả Bồ-đề ở Magadha. Thế Tôn đã chứng quả Bồ đề ở Magadha, thời sao Ngài không nói về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha. Nếu Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha, thời các vị này sẽ đau buồn, và nếu các vị này đau buồn thời sao Thế Tôn có thể không

TỶ KHEO                                            2658

thể trả lời được?

Tôn giả Ananda, vì các tín đồ ở Magadha, sau khi đã trình lên trước Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài, từ tạ ra đi.

7. Sau khi tôn giả Ananda đi ra không bao lâu, Thế Tôn liền đắp y vào buổi sáng, tay cầm y bát, đi vào Nàdikà để khất thực. Khi khất thực ở Nàdikà xong, sau buổi ăn, khi đi khất thực về và rửa chân, Ngài vào ngôi nhà bằng gạch, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, suy nghĩ, tư duy chú lực toàn tâm suy tưởng đến các tín đồ ở Magadha: " Ta sẽ tìm ra chỗ thọ sanh của họ, vận mạng của họ. Các Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận mạng như thế nào? " Thế Tôn thấy được chỗ thọ sanh và vận mạng của các Hiền nhân tín đồ ở xứ Magadha này. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, sau khi tịnh niệm, bước ra khỏi ngôi nhà bằng gạch, rồi ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, dưới bóng ngôi nhà.

8. Rồi Tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn ở, lúc
đến xong, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế
Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn ngó thật là an tịnh; diện sắc của Thế Tôn như là sáng chói nhờ các căn thật sự thanh tịnh. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hôm nay an

TỶ KHEO                                            2659

trú có được hoan hỷ không?

9. - Này Ananda, sau khi Thầy, vì các tín đồ ở Magadha đã nói trước mặt Ta như vậy và đứng dậy ra về, Ta đi khất thực ở Nãdikã xong, sau bữa ăn, khi đi khất thực về và rửa chân, Ta vào ngôi nhà bằng gạch, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, suy nghĩ tư duy, chú lực toàn tâm suy tưởng đến các tín đồ ở Magadha: " Ta sẽ tìm ra chỗ thọ sanh của họ, vận mạng của họ. Các vị Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận mạng như thế nào? " Rồi Ta thấy được chỗ thọ sanh và vận mạng của các Hiền nhân tín đồ ở xứ Magadha này. Này Ananda, lúc bấy giờ một vị Dạ-xoa (Yakkha) ẩn mình lớn tiếng nói rằng: " Bạch Thế Tôn, con tên là Janavasabha. Bạch Thiện Thệ, con là Janavasabha ". Này Ananda, Ngươi từ trước đã từng được nghe ai tên là Janavasabha (Xà-ni-sa) chưa?

- Bạch Thế Tôn, còn trừ trước chưa từng được nghe
ai tên Janavasabha. Bạch Thế Tôn, khi con nghe tên
Janavasabha, con có cảm giác râu tóc bị dựng ngược,
Bạch Thế Tôn, con tự nghĩ: " Vị Dạ-xoa này không
phải là hạng tầm thường, vì đã mang tên Janavasabha
".

10. - Này Ananda, khi những lời ấy được nói xong, vị Dạ-xoa ấy hiện ra trước mặt Ta, nhan sắc thật phi

TỶ KHEO                                            2660

thường và lần thứ hai, vị ấy nói:

“ – Bạch Thế Tôn, con là Bimbisàra! Bạch Thiện
Thệ, con là Bimbisàra! Bạch Thế Tôn, nay là lần thứ
bảy con được sanh vào dòng họ vua Vessavana ( Tỳ
sa môn Thiên Vương ). Con chết đi trong địa vị làm
vua ở nhơn gian, nay được sanh trên thiên giới, làm
bậc phi nhân.

Từ đây đến bảy lần,
Từ kia đến bảy lần,
Mười bốn lần tái sanh,
Như vậy con biết được,
Đời quá khứ của con.

Bạch Thế Tôn, từ lâu con không còn đọa lạc vào ác thú vì con đã hiểu được ác thú, và nay con muốn trở thành bậc Nhất Lai.

« - Thật hy hữu thay, Hiền giả Dạ- xoa Janavasabha! Thật kỳ diệu thay, Hiền giả Dạ - xoa Janavasabha đã nói với Ta: « Bạch Thế Tôn, đã lâu con không còn đọa lạc vào ác thú, vì con đã hiểu được ác thú, và nay con muốn trở thành bậc Nhất Lai ». Do nguyên nhân gì, Hiền giả Dạ-xoa Janavasabha tự biết mình đã đạt được địa vị cao thượng, thù thắng như vậy? »

11. « - Bạch Thế Tôn, không gì khác ngoài giáo lý

TỶ KHEO                                             2661

của Ngài! Bạch Thiện Thệ, không gì khác ngoài giáo
lý của Ngài! Từ khi con nhất hướng quy y và tín
ngưỡng Thế Tôn, từ khi ấy con không còn đọa lạc
vào ác thú, vì con đã hiểu được ác thú, và nay con
muốn trở thành bậc Nhất Lai.

Bạch Thế Tôn, con được vua Vessavana (Tỳ sa môn
Thiên vương) nhờ con đi đến vua Virùlhaka (Tăng
Trưởng thiên vương) có chút công việc, giữa đường
con thấy Thế Tôn vào ngôi nhà bằng gạch suy nghĩ
tư duy, chú lực toàn tâm suy tưởng đến các tín đồ ở
Magadha: "Ta sẽ tìm ra chỗ thọ sanh của họ,vận
mạng của họ. Các Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận
mạng thế nào?"

Bạch Thế Tôn! Không thể kỳ diệu sao được khi con
đối mặt tự thân nghe từ miệng vua Vessavana nói với
hội chúng của mình, các Hiền nhân này thọ sanh ở
đâu, vận mệnh như thế nào? Bạch Thế Tôn, con tự
nghĩ: "Ta sẽ đến yết kiến Thế Tôn! Ta sẽ đề cập vấn
đề với Thế Tôn!". Bạch Thế Tôn, đó là hai nguyên
nhân khiến con đến yết kiến Thế Tôn!

12. " Bạch Thế Tôn, trong những ngày xưa, những
ngày xa xưa, nhân đêm trăng rằm Bố-tát
(Uposatha) trong tháng nhập an cư mùa mưa, toàn
thể chư Thiên ở cõi Tàvatimsà (Tam thập tam thiên)

TỶ KHEO                                          2662

ngồi họp hội tại Thiện Pháp đường (Sudhamma). Xung quanh có Đại Thiên chúng ngồi khắp mọi phía, tại bốn phương hướng có bốn vị đại vương ngồi.

- Đại vương Dhatarattha (Trì Quốc Thiên vương) vua ở phương Đông, ngồi xây mặt hướng Tây, trước mặt Thiên chúng.

- Đại vương Virùlhaka (Tăng Trưởng Thiên vương), vua ở phương Nam ngồi xây mặt hướng Bắc, trước mặt Thiên chúng.

- Đại vương Virùpakkha (Quảng Mục Thiên vương) vua ở phương Tây, ngồi xây mặt hướng Đông, trước mặt Thiên chúng.

- Đại vương Vessavana (Tỳ-sa-môn Thiên vương), vua ở phương bắc, ngồi xây mặt hướng Nam, trước mặt Thiên chúng.

Bạch Thế Tôn, khi nào toàn thể chư Thiên ở cõi Tam
thập tam thiên ngồi hội họp tại Thiện Pháp đường
xung quanh có Đại thiên chúng ngồi khắp mọi phía,
và tại bốn phương hướng có bốn vị đại vương ngồi,
như vậy là thứ tự chỗ ngồi của những vị này, rồi đến
chỗ ngồi của chúng con.

Bạch Thế Tôn, chư Thiên nào trước sống Phạm hạnh

TỶ KHEO                                           2663

theo Thế Tôn và nay nếu sanh lên cõi Tam thập tam
thiên, những vị này thắng xa chư Thiên khác về thân
sắc và danh tiếng. Bạch Thế Tôn chư Thiên ở Tam
thập tam thiên hoan hỷ, tín thọ, hỷ lạc sanh: "Thiên
giới thật sự được tăng thịnh, còn A-tu-la giới bị hoại
diệt".

13. "Bạch Thế Tôn, lúc bấy giờ Thiên chủ Đế thích (Sakka Inda) thấy chư thiên ở Tam thập tam thiên hoan hỷ, liền tùy hỷ nói lên bài kệ như sau:

Chư Tam thập tam thiên,
Cùng Đế-thích hoan hỷ,
Đảnh lễ bậc Như Lai,
Cùng Chánh pháp vi diệu.

Thấy Thiên chúng tân sanh,
Quang sắc thật thù thắng,
Các vị sống Phạm hạnh,
Nay sanh tại cõi này.

Họ thắng về quang sắc,
Thọ mạng và danh xưng,
Đệ tử bậc Đại Tuệ,
Thù thắng sanh cõi này.

Chư Tam thập tam thiên,

TỶ KHEO                                             2664

Cùng Đế-thích hoan hỷ, Đảnh lễ bậc Như Lai, Cùng Chánh pháp vi diệu.

" Bạch Thế Tôn, chư Thiên ở Tam thập tam thiên lại
càng hoan hỷ, tín thọ, hỷ lạc sanh hơn nữa và nói: "
Thiên giới thật sự được tăng thịnh, còn A-tu-la giới
bị hoại diệt ".

14. " Bạch Thế Tôn, rồi với mục đích gì chư Thiên ở
Tam thập tam thiên ngồi hội họp tại Thiện Pháp
đường, các vị này suy tư thảo luận về mục đích ấy.
Và tùy thuộc về mục dích ấy, bốn vị đại vương được
thuyết giảng. Theo mục đích ấy, bốn vị đại vương
được khuyến giáo, bốn vị này đều đứng một bên chỗ
ngồi của mình.

Các đại vương chấp nhận
Lời giảng dạy khuyến giáo.
Thanh thoát và an tịnh,
Đứng bên chỗ mình ngồi.

15. " Bạch Thế Tôn, rồi từ phương Bắc, một ánh sáng vi diệu khởi lên, một hào quang hiện ra, thắng xa oai lực của chư Thiên. Bạch Thế Tôn rồi Thiên chủ Sakka nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên: " Này các Thiện hữu, theo các hiện tượng được thấy, ánh

TỶ KHEO                                            2665

sáng khởi lên, hào quang hiện ra như vậy báo hiệu
Phạm thiên sẽ xuất hiện. Vì hiện tượng báo hiệu
Phạm thiên xuất hiện là ánh sáng khởi lên và hào
quang hiện ra ".

Theo hiện tượng được thấy,
Phạm thiên sẽ xuất hiện.
Hiện tượng đấng Phạm thiên,
Là hào quang vi diệu.

16. " Bạch Thế Tôn, rồi chư Thiên ở Tam thập tam thiên ngồi xuống trên ghế của mình và nói: " Chúng tôi sẽ tìm hiểu hậu quả của hào quang này là thế nào sau khi được biết, chúng tôi sẽ đi gặp vị ấy ".

Cũng vậy, bốn vị đại vương ngồi xuống trên ghế ngồi của mình và nói: "Chúng ta sẽ tìm hiểu hậu quả của hào quang này là thế nào sau khi được biết, chúng tôi sẽ đi gặp vị ấy ". Sau khi nghe vậy, chư Thiên ở Tam thập tam thiên đều đồng một lòng một ý: " Chúng ta sẽ tìm hiểu hậu quả của hào quang này là thế nào, sau khi được biết, chúng ta sẽ đi gặp vị ấy ".

17. " Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumãra
(Thường Đồng hình Phạm thiên) xuất hiện trước chư
Thiên ở Tam thập tam thiên, ngài xuất hiện với một
hóa tướng thô xấu.

TỶ KHEO                                            2666

Bạch Thế Tôn, vì khi Phạm thiên tự nhiên hiện hóa, sắc tướng không đủ thù thắng để chư Thiên ở Tam thập tam thiên khâm phục.

Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện trước chư Thiên ở Tam thập tam thiên, vị này thắng xa chư Thiên khác về sắc tướng và danh xưng.

Bạch Thế Tôn, như một hình tượng bằng vàng
chói sáng hơn thân hình con người, cũng vậy bạch
Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra hiện ra trước
chư Thiên ở Tam thập tam thiên, vị này thắng xa chư
Thiên khác về sắc tướng và danh xưng.

Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện trước chư Thiên ở Tam thập tam thiên, không một vị Thiên nào trong chúng này đảnh lễ, đứng dậy hoặc mời vị Phạm thiên ngồi. Tất cả đều yên lặng, chấp tay, không ngồi trên chỗ ngồi của mình và nghĩ: "Nay, nếu Phạm thiên Sanamkumàra muốn gì với vị Thiên nào, thời hãy ngồi trên chỗ ngồi của vị Thiên ấy ". Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra ngồi trên chỗ ngồi của vị Thiên nào, vị Thiên ấy sẽ vô cùng sảng khoái, sẽ vô cùng hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, như vị vua Sát-đế-lỵ vừa mới làm lễ quản đảnh và lên vương vị, vị ấy sẽ vô cùng sảng khoái, vô cùng hoan hỷ. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, Phạm thiên

TỶ KHEO                                           2667

Sanamkumàra (Thường Đồng hình Phạm thiên) ngồi trên chỗ ngồi của vị Thiên nào, vị Thiên ấy sẽ vô cùng sảng khoái, sẽ vô cùng hoan hỷ.

18. " Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện với hình tượng thô xấu, hiện thành một đồng tử tên là Pancasikha (Ngũ Kế) trước mặt chư Thiên ở Tam thập tam thiên. Bay bổng lên trời, vị này ngồi kiết-già giữa hư không. Bạch Thế Tôn, như một vị lực sĩ ngồi kết-già trên một chỗ ngồi được trải bằng phẳng hay trên một mặt đất thăng bằng, cũng vậy bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra bay bổng trên trời, ngồi kiết-già trên hư không, thấy được sự an tịnh của chư Thiên ở Tam thập tam thiên liền nói lên sự hoan hỷ của mình bằng bài kệ sau đây:

Chư Tam thập tam thiên
Cùng Đế-thích hoan hỷ,
Đảnh lễ bậc Như Lai,
Cùng Chánh pháp vi điệu.

Thấy Thiên chúng tân sanh
Quang sắc thật thù thắng,
Các vị sống Phạm hạnh
Hay sanh tại cõi này.

Chúng thắng về quang sắc

TỶ KHEO                                           2668

Thọ mạng và danh xưng, Đệ tử bậc Đại Tuệ, Thù thắng sanh cõi này.

Chư Tam thập tam thiên
Cùng Đế-thích hoan hỷ,
Đảnh lễ bậc Như Lai
Cùng Chánh pháp vi diệu.

19. " Bạch Thế Tôn, đó là nội dung lời nói của Phạm thiên Sanamkumàra.

Bạch Thế Tôn, tiếng nói của Phạm thiên
Sanamkumàra có tám đặc điểm sau đây: lưu loát, dễ
hiểu, dịu ngọt, nghe rõ ràng, sung mãn, phân minh,
thâm sâu và vang động. Bạch Thế Tôn, khi Phạm
thiên Sanamkumàra giải thích cho hội chúng với
tiếng nói của mình, tiếng nói không vượt ra khỏi đại
chúng. Bạch Thế Tôn, một tiếng nói có tám đặc điểm
như vậy gọi là Phạm âm.

20. " Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra, tự
hiện hóa ba mươi ba hóa thân, mỗi thân ngồi kiết già
trên mỗi chỗ ngồi của chư Thiên ở Tam thập tam
thiên và nói với chư Thiên, này như sau:

 "- Này Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý

TỶ KHEO                                           2669

vị nghĩ thế nào? Thế Tôn phục vụ cho hạnh phúc
chúng sanh, an lạc cho chúng sanh, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư
Thiên và loài Người.

    Chư Thiện hữu, những ai quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng và giữ trọn giới luật, những vị này khi thân hoại mệnh chung:

- Một số được sanh lên Thiên chúng
Parinimiitta-Vasavati (Tha Hóa Tự tại thiên),
- Một số được sanh lên Thiên              chúng
Nimmànaratì (Hóa Lạc thiên);
- Một số được sanh lên Thiên chúng Tusità
(Đâu-suất thiên),
- Một số được sanh lên Thiên chúng Yàmà (Dạ-
ma-thiên),
- Một số được sanh lên Thiên chúng Tà-vatimsà
(Tam thập tam thiên),
- Một số được sanh lên Thiên chúng
Catumàràjikà (Tứ Thiên vương thiên),
- Những ai phải điền vào cho đủ số hạ phẩm nhất
được sanh vào chúng Gandhabba (Càn-thát-
bà).

TỶ KHEO                                          2670

21. " Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của
Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, giọng nói
của Phạm thiên Sanamkumàra về vấn đề này được
nói một cách khiến mỗi vị Thiên nghĩ rằng: " Vị ngồi
trên chỗ ngồi của ta, chỉ vị ấy nói mà thôi ".

Chỉ một Phạm thiên nói,
Mọi hóa thân đều nói,
Chỉ một vị im lặng,
Tất cả đều im lặng.

Chư Tam thập tam thiên,
Cùng Đế-thích nghĩ rằng:
Chỉ vị ngồi chỗ ta,
Chỉ vị ấy riêng nói.

22. " Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra thâu
nhiếp tất cả thân thành một thân, sau khi thâu nhiếp,
liền ngồi trên chỗ ngồi của Thiên chủ Sakka và nói
với Thiên chúng ở Tam thập tam thiên:

 " - Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị
nghĩ thế nào? BỐN PHÁP THẦN TÚC đã được
Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng
Cúng, Cháng Đẳng Giác, khéo léo giải thích để
thần thông được sung mãn, để thần thông được
thuần thục, để thần thông được thi thiết.

TỶ KHEO                                            2671

Thế nào là bốn? Ở đây, vị Tỷ-kheo tu tập thần túc, câu hữu dục, thiền định tinh cần hành... tinh tấn thiền định... tâm thiền định... tu tập thần túc, câu hữu với tư duy thiền định, tinh cần hành.

Bốn pháp thần túc này đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác khéo léo giải thích để thần thông được sung mãn, để thần thông được thuần thục, để thần thông được thi thiết.

Này các Thiện hữu, những Sa-môn hay Bà-la-môn
nào trong quá khứ đã thưởng thức thần túc thông
dưới một hay nhiều hình thức, tất cả đều tu tập và
phát triển thần túc này. Này các Thiện hữu, những
Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai sẽ
thưởng thức thần túc thông dưới một hay nhiều hình
thức, tất cả đều sẽ tu tập và phát triển bốn pháp thần
túc này. Này các Thiện hữu, những Sa-môn hay Bà-
la-môn nào trong hiện tại thưởng thức thần túc thông
dưới một hay nhiều hình thức, tất cả đều tu tập và
phát triển bốn pháp thần túc này.

Này chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị có thấy ở nơi tôi thần lực như vậy không?

" - Có như vậy, Phạm thiên!

" - Chư Thiện hữu, tôi nhờ tu tập và phát triển bốn

TỶ KHEO                                              2672

thần túc này mà nay thành tựu đại thần lực như vậy, đại uy đức như vậy.

23. "Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra.

Bạch Thế Tôn, sau khi nói xong, Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên:

 "- Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, quý vị
nghĩ thế nào? BA CON ĐƯỜNG TẮT hướng
đến an lạc đã được Thế Tôn bậc Trí Giả, bậc Kiến
Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác chứng ngộ.
Thế nào là ba?

 " Chư Thiện hữu, ở đây có người thân cận dục
lạc, thân cận bất thiện pháp. Sau một thời gian,
vị này được nghe Thánh pháp, như lý tác ý,
chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp.
 Và khi nghe được Thánh pháp, như lý tác ý,
chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp vị này
sống không thân cận dục lạc, không thân cận
bất thiện pháp.
 Nhờ sống không thân cận dục lạc, không thân
cận bất thiện pháp, nên an lạc khởi lên, và hơn
cả an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu,

TỶ KHEO                                           2673

như từ thoải mái, hỷ duyệt sanh, cũng vậy, Chư
thiện hữu nhờ sống không thân cận dục lạc,
không thân cận bất thiện pháp, an lạc khởi lên,
và hơn cả an lạc, hoan hỷ khởi lên.
 Chư Thiện hữu, đó là con đường tắt thứ nhất
hướng đến an lạc đã được Thế Tôn, bậc Trí
Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng
Giác chứng ngộ.

24. " Chư Thiện hữu, lại nữa:

 Ở đây có người thân hành thô lậu, chưa được
an tịnh, khẩu hành thô lậu... ý hành thô lậu chưa
được an tịnh, sau một thời gian vị này được
nghe Thánh pháp, như lý tác ý, chứng đắc
Chánh pháp và tùy pháp.
 Sau khi được nghe Thánh pháp, thân hành thô
lậu của vị này được an tịnh, khẩu hành thô lậu
của vị này... ý hành thô lậu của vị này được an
tịnh.
 Nhờ thân hành, khẩu hành, ý hành thô lậu của
vị này được an tịnh, an lạc khởi lên, và hơn cả
an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu, nhờ
từ thoải mái, hỷ duyệt sanh, cũng vậy chư
Thiện hữu, nhờ thân hành thô lậu của vị này
được an tịnh, khẩu hành... ý hành thô lậu của vị

TỶ KHEO                                            2674

này được an tịnh, an lạc khởi lên, và hơn cả an
lạc, hoan hỷ khởi lên.
 Chư Thiện hữu, đó là con đường tắt thứ hai
hướng đến an lạc đã được Thế Tôn, bậc Trí
Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng
Giác Chứng ngộ.

25. " Chư Thiện hữu, lại nữa:

 Ở đây có người không như thật biết: "Đây là
thiện", không như thật biết: "Đây là bất thiện",
không như thật biết: "Đây là có tội", "Đây là
không tội ", "Đây là hạ liệt ", "Đây là cao
thượng ", "Đây là đen trắng đồng đều ". Sau
một thời gian, vị này được nghe Thánh pháp,
như lý tác ý, chứng đắc Chánh pháp và tùy
pháp.
 Sau khi được nghe Thánh pháp, như lý tác ý,
chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp, vị này như
thật biết: "Đây là thiện", như thật biết: "Đây là
bất thiện", như thật biết: "Đây là có tội", "đây
là không tội", "đây cần phải thuận theo", "đây
cần phải né tránh", "đây là hạ liệt", "đây là cao
thượng", "đây là đen trắng đồng đều".
 Nhờ biết như vậy, nhờ thấy như vậy, vô minh
của vị này được trừ diệt, minh được sanh

TỶ KHEO                                            2675

khởi. Vị này nhờ vô minh được trừ diệt và
minh sanh khởi, nên an lạc khởi lên, và hơn cả
an lạc, hoan hỷ khởi lên.
 Chư Thiện hữu, đó là con đường tắt thứ ba
hướng đến an lạc, đã được Thế Tôn, bậc Trí
Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng
Giác chứng ngộ.

"Chư Thiện hữu, đó là ba con đường tắt
hướng đến an lạc đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc
Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác chứng
ngộ.

26. " Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện Phạm thiên Sanamkumàra.

Bạch Thế Tôn, sau khi nói xong, Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên:

 " - Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị
nghĩ thế nào? BỐN NIỆM XỨ hướng đến chơn
thiện đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả,
bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác chứng ngộ.

Thế nào là bốn? Chư Thiện hữu, ở đây vị Tỷ-kheo sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh

TỶ KHEO                                            2676

niệm để chế ngự tham ưu ở đời.

 Nhờ sống quán thân trên nội thân vị này được
chánh định và chánh an tịnh.
 Nhờ tâm chánh định và chánh an tịnh ở nơi đây,
tri kiến được sanh khởi đối với các thân
khác ngoài tự thân.

Vị Tỷ-kheo sống quán các cảm thọ từ nội thân... quán
tâm...quán pháp đối với các pháp, nhiệt tâm, tỉnh
giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời. Nhờ
sống quán pháp đối với các pháp, tâm được chánh
định và chánh an tịnh. Nhờ tâm chánh định và chánh
an tịnh ở nơi đây, tri kiến được sanh khởi, đối với các
pháp khác.

" Chư Thiện hữu, BỐN NIỆM XỨ này hướng đến
CHƠN THIỆN đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc
Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác chứng
ngộ ".

27. " Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra.

Bạch Thế Tôn, sau khi nói xong, Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên:

TỶ KHEO                                              2677

 " - Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị
nghĩ thế nào về BẢY PHÁP ĐỊNH TƯ LƯƠNG
(Sa-màdhi-parikkhàrà) để tu hành chánh định,
để kiện toàn thiền định, đã được Thế Tôn, bậc
Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh
Đẳng Giác chứng ngộ?

 Thế nào là bảy? Như chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm.

 Chư Thiện hữu, nhứt cảnh tánh của tâm do
bảy chi này sửa soạn, được gọi là Thánh
chánh định cùng với các y chỉ và cùng với các
tư lương.

- Chư Thiện hữu, chánh tư duy vừa đủ để chánh
tri kiến sanh khởi,
- Chánh ngữ vừa đủ để chánh tư duy sanh khởi,
- Chánh nghiệp vừa đủ để chánh ngữ sanh khởi,
- Chánh mạng vừa đủ để chánh nghiệp sanh
khởi,
- Chánh tinh tấn vừa đủ để chánh mạng sanh
khởi,
- Chánh niệm vừa đủ để chánh tinh tấn sanh

TỶ KHEO                                        2678

khởi,
- Chánh định vừa đủ để chánh niệm sanh khởi,
- Chánh trí vừa đủ để chánh định sanh khởi,
- Chánh giải thoát vừa đủ để chánh trí sanh khởi.

" Chư Thiện hữu, nếu có người nói lời chánh ngữ sau đây: "Chánh pháp đã được Thế Tôn khéo léo thuyết giảng, pháp ấy có kết quả ngay trong hiện tại, vượt ngoài thời gian, đến để mà thấy, hướng dẫn đến đích, được những người có trí tự mình giác hiểu, cửa bất tử được rộng mở ". Nói như vậy là chánh ngữ. Chư Thiện hữu, vì chánh pháp thật sự đã được Thế Tôn khéo léo thuyết giảng, pháp ấy có kết quả ngay trong hiện tại, vượt ngoài thời gian, đến để mà thấy, hướng dẫn đến đích, được những người có trí tự mình giác hiểu, cửa bất tử được rộng mở.

" Chư Thiện hữu, những ai tin tưởng Phật không
có thối chuyển, tin tưởng Pháp không có thối
chuyển, tin tưởng Tăng không có thối chuyển, đầy
đủ giới hạnh khiến bậc Thánh hoan hỷ, tất cả
những vị được hóa sanh được Chánh pháp hướng
dẫn. Hơn hai trăm bốn mươi vạn vị cư sĩ ở Magadha
đã từ trần mệnh chung, những vị này đều diệt trừ ba
kiết sử, chứng quả Dự lưu, không còn đọa vào ác thú,
chắc chắn đạt đến chánh giáo. Lại có những vị Nhất

TỶ KHEO                                             2679

lai:

Với hạng chúng sanh này
Ước lường phần công đức.
Không thể ước lượng được
Sợ phạm tội vọng ngữ.

28. " Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra.

Bạch Thế Tôn, được biết nội dung câu chuyện của
Phạm thiên Sanamkumàra, đại vương Vessavana
khởi lên suy tư sau đây: "Chư Thiện hữu, thật là kỳ
diệu! Chư Thiện hữu, thật là hy hữu, được có một
Đại sư thù thắng như vậy, một pháp thoại thù
thắng như vậy, được một con đường đặc biệt như
vậy ".

" Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra tự tâm mình biết được tâm trí của đại vương Vessavana như vậy, liền thưa với đại vương:

" - Đại vương Vessavana nghĩ như thế nào? Trong thời quá khứ đã có một Đại sư thù thắng như vậy, một pháp thoại thù thắng như vậy, đã được trình bày một con đường đặc biệt như vậy... Trong thời gian tương lai, sẽ có một Đại sư thù thắng như vậy, một pháp thoại thù thắng như vậy, sẽ được trình bày một

TỶ KHEO                                          2680

con đường đặc biệt như vậy ".

29. Đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên.

- Đại vương Vessavana sau khi tự thân nghe, tự
thân chấp nhận câu chuyện của Phạm thiên
Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập
tam thiên, liền nói với chúng của mình.
- Dạ-xoa Janavasabha sau khi tự thân nghe, tự
thân chấp nhận câu chuyện của đại vương
Vessavana nói với hội chúng, liền bạch lại với
Thế Tôn.
- Thế Tôn sau khi tự thân nghe, tự thân chấp
nhận câu chuyện của Dạ-xoa Janavasabha, và
sau khi tự mình chứng tri liền nói lại cho tôn
giả Ananda.
- Tôn giả Ananda sau khi tự thân nghe, tự thân
chấp nhận câu chuyện của Thế Tôn liền nói lại
cho chúng Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo-ni, nam cư
sĩ và nữ cư sĩ.
- Phạm hạnh này được hưng thịnh, được quảng
bá, được truyền rộng cho đại chúng càng ngày
càng đông, vì được khéo léo trình bày cho loài
Người.

TỶ KHEO                                         2681

TỶ KHEO   2682

429 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Cách trị con bò ăn lúa mì - Kinh Đờn Tỳ Bà – Tương IV, 317

Đờn Tỳ Bà – Tương IV, 317

1-2) ...

3) --Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào
đối với các sắc do mắt nhận thức có khởi lên dục
(chanda), tham, sân, si hay hận tâm; hãy ngăn chận
tâm đừng cho khởi lên như vậy. Con đường này là
con đường đầy sợ hãi, đầy kinh khủng, đầy gai góc,
đầy rừng rậm, con đường ác, con đường tà, con
đường đầy trộm cướp. Con đường này là con đường
do phi thiện nhân dùng, không phải con đường do
thiện nhân dùng. Như vậy, với ý nghĩ: "Đây không
phải con đường xứng đáng cho ta". Hãy ngăn chận
tâm đừng cho khởi lên như vậy đối với các sắc do
mắt nhận thức.

... Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào đối với các vị do lưỡi nhận thức...

... đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên dục, tham, sân, si hay hận tâm; hãy ngăn chận tâm đừng cho khởi lên như vậy. Con đường này là con đường

TỶ KHEO                                            2683

đầy sợ hãi, đầy kinh khủng, đầy gai góc, đầy rừng
rậm, con đường ác, con đường tà, con đường đầy
trộm cướp. Con đường này là con đường do phi thiện
nhân dùng, không phải con đường do thiện nhân
dùng. Như vậy với ý nghĩ: "Đây không phải con
đường xứng đáng cho ta", hãy ngăn chận tâm đừng
cho khởi lên như vậy đối với các pháp do ý nhận
thức.

4) Ví như, này các Tỷ-kheo, lúa mì đã chín và một
người giữ lúa mì phóng dật (lơ đãng). Có con bò ăn
lúa mì, xâm phạm lúa mì, xâm phạm lúa mì ấy và mê
say ăn một cách thỏa thích.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu không hộ trì đối với sáu xúc xứ, mê say thọ dụng một cách thỏa thích đối với năm dục công đức.

5) Ví như, này các Tỷ-kheo, lúa mì đã chín và một
người giữ lúa mì không phóng dật. Có con bò ăn lúa
mì, xâm phạm lúa mì ấy. Người giữ lúa mì nắm chắc
cái lỗ mũi của con bò; sau khi nắm chắc cái lỗ mũi,
người ấy rị chặt trên cái trán. Sau khi rị chặt trên cái
trán, với cái gậy, người ấy đánh con bò một trận nên
thân. Sau khi lấy gậy đánh cho một trận nên thân,
người ấy thả con bò đi.

Lần thứ hai, này các Tỷ-kheo...

TỶ KHEO                                               2684

Lần thứ ba, này các Tỷ-kheo, có con bò ăn lúa mì, xâm phạm lúa mì ấy. Người giữ lúa mì nắm chặt cái mũi con bò; sau khi nắm chắc cái mũi, người ấy rị chặt trên cái trán. Sau khi rị chặt trên cái trán, với cái gậy, người ấy đánh con bò một trận nên thân. Sau khi lấy gậy đánh con bò một trận nên thân, người ấy thả con bò đi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con bò ăn lúa mì ấy đi vào làng, hay đi vào rừng, hay khi đứng, hay ngồi, nó không xâm phạm lúa mì ấy, vì nó nhớ đến cảm xúc cái gậy lần trước.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo có tâm chơn trực, chánh trực đối với sáu xúc xứ, thời nội tâm được an trú, tịnh chỉ, nhứt tâm, Thiền định.

6) Ví như, này các Tỷ-kheo, một vị vua hay đại thần
của vua từ trước chưa từng được nghe tiếng đàn tỳ
bà, nay được nghe tiếng đàn tỳ bà, vị ấy nói: "Này
Bạn, tiếng ấy là tiếng gì, khả ái như vậy, khả lạc như
vậy, mê ly như vậy, say đắm như vậy, hấp dẫn như
vậy?"

Họ nói với vị ấy: "Thưa Tôn giả, đây là đàn tỳ bà, với tiếng khả ái như vậy, mê ly như vậy, khả lạc như vậy, say đắm như vậy, hấp dẫn như vậy".

Vị ấy nói như sau: "Hãy đi và đem đàn tỳ bà ấy về cho ta".

TỶ KHEO                                             2685

Họ đem đàn tỳ bà về cho vị ấy, và nói như sau: "Thưa
Tôn giả, đàn tỳ bà này với tiếng khả ái như vậy, khả
lạc như vậy, mê ly như vậy, say đắm như vậy, hấp
dẫn như vậy".

Vị ấy bèn nói: "Thôi vừa rồi đối với ta về đàn tỳ bà này. Hãy đem tiếng lại cho ta".

Họ thưa với vị ấy: "Thưa Tôn giả, cái này được gọi
là đàn tỳ bà, gồm có nhiều thành phần, gồm có số
lớn thành phần. Nhờ nhiều thành phần này nên đàn
phát âm. Như duyên cái bầu, duyên cái da, duyên cái
cán, duyên cái đầu, duyên cái dây, duyên cái cung,
duyên nỗ lực thích nghi của người. Như vậy, thưa
Tôn giả, cái này gọi là đàn tỳ bà, gồm có nhiều thành
phần, gồm có số lớn thành phần. Nhờ gồm nhiều
thành phần này nên đàn phát âm".

Rồi vua ấy đập đàn tỳ bà ấy ra thành 10 mảnh, 100 mảnh; sau khi đập bể đàn tỳ bà ấy ra thành 10 mảnh, 100 mảnh, vị ấy chẻ thành từng miếng nhỏ; sau khi chẻ thành từng miếng nhỏ, vị ấy lấy lửa đốt; sau khi lấy lửa đốt, vị ấy vun lại thành đống tro; sau khi vun lại thành đống tro, vị ấy đem quạt đống tro lớn ấy trước làn gió mạnh, hay để chúng trôi theo dòng nước sông chảy mạnh. Rồi vị ấy nói: "Thật là hạ liệt, cái gọi đàn tỳ bà này, dầu cho tỳ bà là cái gì. Ở đây, đại chúng thường phóng dật, bị hướng dẫn sai lạc".

TỶ KHEO                                             2686

7) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán sát sắc cho đến sở thú của sắc, quán sát thọ... quán sát tưởng... quán sát các hành... quán sát thức cho đến sở thú của thức. Trong tất cả quán sát này, không có cái gì là "Tôi", là "Của tôi", là "Tôi là" cả.

TỶ KHEO                                           2687

430 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Dòng chảy của hộ trì căn - Kinh CÁC CĂN – Tăng III, 133

CÁC CĂN –Tăng III, 133

1. Này các Tỷ-kheo,
 Với căn không phòng hộ, với người khiếm
khuyết phòng hộ các căn thì giới đi đến hủy
hoại;
 Với giới không có, với ai khiếm khuyết về giới,
chánh định đi đến hủy hoại.
 Với chánh định không có, với ai khiếm khuyết
chánh định, tri kiến như thật đi đến hủy hoại.
 Với tri kiến như thật không có, với ai khiếm
khuyết tri kiến như thật, nhàm chán ly tham đi
đến hủy hoại.
 Với nhàm chán, ly tham không có, với ai khiếm
khuyết nhàm chán, ly tham giải thoát tri kiến đi
đến hủy hoại.
2. Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây, với cành và lá
khiếm khuyết, thời các chồi non không đi đến viên
mãn, vỏ cây không đi đến viên mãn, giác cây không
đi đến viên mãn, lõi cây không đi đến viên mãn.

TỶ KHEO                                             2688

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với căn không phòng
hộ, với người khiếm khuyết phòng hộ các căn... giải
thoát tri kiến đi đến hủy hoại.
3. Này các Tỷ-kheo,
 Với các căn được phòng hộ, với người đầy đủ
các căn được phòng hộ, giới đi đến đầy đủ.
 Với giới có mặt, với người đầy đủ giới, chánh
định đi đến đầy đủ.
 Với chánh định có mặt, với người đầy đủ chánh
định, tri kiến như thật đi đến đầy đủ.
 Với tri kiến như thật có mặt, với người đầy đủ
tri kiến như thật, nhàm chán ly tham đi đến đầy
đủ.
 Với nhàm chán, ly tham có mặt, với người đầy
đủ nhàm chán ly tham thì giải thoát tri kiến đi
đến đầy đủ.
4. Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây với cành và lá
đầy đủ, thời chồi non đi đến viên mãn, vỏ cây đi đến
viên mãn, giác cây đi đến viên mãn, lõi cây đi đến
viên mãn.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với căn được phòng hộ,
với người đầy đủ phòng hộ các căn, giới đi đến đầy
đủ... giải thoát tri kiến đi đến đầy đủ.

TỶ KHEO                                             2689

431 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Kinh Bhàradvàja – Tương IV, 190

Bhàradvàja – Tương IV, 190

1) Một thời Tôn giả Pindolabhàradvàja trú ở Kosambi, tại vườn Ghosità.

2) Rồi vua Udena đi đến Tôn giả Pindolabhàradvàja;
sau khi đến, nói lên với Tôn giả Pindolabhàradvàja
những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những
lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một
bên.

3) Ngồi xuống một bên, vua Udena thưa với Tôn giả Pindolabhàradvàja:

-- Thưa Bhàradvàja, do nhân gì, do duyên gì, những
Tỷ-kheo trẻ tuổi này, còn non trẻ, tóc đen nhánh, đầy
đủ với tuổi trẻ hiền thiện, trong lúc tuổi còn thanh
xuân lại không tham nhiễm dục vọng, thực hành
Phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh cho đến trọn đời,
và sống toàn thời gian một cách hoàn mãn
(addhànam apàdenti)?

4) -- Thưa Đại vương, Thế Tôn, bậc Tri giả, Kiến giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã nói như sau:

TỶ KHEO                                            2690

"Hãy đến, này các Tỷ-kheo, đối với những người chỉ là mẹ, hãy an trú tâm người mẹ. Đối với những người chỉ là chị, hãy an trú tâm người chị. Đối với người chỉ là con gái, hãy an trú tâm người con gái. Thưa Đại Vương, đây là nhân, đây là duyên, do vậy các Tỷ-kheo trẻ tuổi này, còn non trẻ, tóc đen nhánh, đầy đủ với tuổi trẻ hiền thiện, trong lúc tuổi còn thanh xuân lại không tham nhiễm dục vọng, thực hành Phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh cho đến trọn đời, và sống toàn thời gian một cách hoàn mãn.

5) -- Tham vọng (loba), này Bhàradvàja, là tâm. Đôi
khi đối với những người chỉ là mẹ, tham pháp khởi
lên. Đối với những người chỉ là chị, tham pháp khởi
lên. Đối với những người chỉ là con gái, tham pháp
khởi lên. Này Bhàradvàja, có một nhân khác, có một
duyên khác, do vậy các Tỷ-kheo trẻ tuổi này... một
cách hoàn mãn?

6) -- Thưa Đại vương, Thế Tôn, bậc Tri giả, Kiến giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã nói như sau: "Hãy đến, này các Tỷ-kheo, hãy quán sát thân này dưới từ bàn chân trở lên, trên từ đảnh tóc trở xuống, bao bọc bởi da và chứa đầy bất tịnh sai biệt. Trong thân này, đây là tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, bao tử, phân, mật, đàm, mủ, máu,

TỶ KHEO                                              2691

mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước miếng, nước mủ, nước ở khớp xương, nước tiểu. Thưa Đại vương, đây là nhân, đây là duyên, do vậy các Tỷ-kheo trẻ tuổi này... sống toàn thời gian một cách hoàn mãn.

7) -- Này Bhàradvàja, đối với những Tỷ-kheo nào,
thân có tu tập, giới có tu tập, tâm có tu tập, tuệ có
tu tập, thời như vậy thật là dễ dàng. Và này
Bhàradvàja, đối với những Tỷ-kheo nào, thân không
có tu tập, giới không có tu tập, tâm không có tu tập,
tuệ không có tu tập thời như vậy thật là khó khăn.
Đôi khi, này Bhàradvàja, có người nghĩ rằng:
"Chúng ta sẽ tác ý bất tịnh", nhưng lại đi đến tịnh
(tướng). Này Bhàradvàja, có nhân nào khác, duyên
nào khác, do vậy các Tỷ-kheo trẻ tuổi này... sống
toàn thời gian một cách hoàn mãn?

8) -- Thưa Đại vương, Thế Tôn, bậc Tri giả, Kiến giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã nói như sau: "Hãy đến, này các Tỷ-kheo, hãy sống hộ trì các căn. Sau khi mắt thấy sắc, chớ có nắm giữ tướng chung, chớ có nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì đó nhãn căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên; hãy thực hành chế ngự nguyên nhân ấy, hãy hộ trì nhãn căn, thực hành hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc...

TỶ KHEO                                            2692

khi ý nhận thức các pháp, chớ có nắm giữ tướng
chung, chớ có nắm giữ tướng riêng. Những nguyên
nhân gì, vì đó ý căn không được chế ngự, khiến tham
ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên; hãy thực
hành chế ngự nguyên nhân ấy, hãy hộ trì ý căn, thực
hành hộ trì ý căn. Thưa Đại vương, đây là nhân, đây
là duyên, do vậy những Tỷ-kheo trẻ tuổi này... sống
toàn thời gian một cách hoàn mãn.

9) -- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Bhàradvàja! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả Bhàradvàja, là lời khéo nói này của Thế Tôn, bậc Tri giả, Kiến giả, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Chính nhân này, thưa Tôn giả Bhàradvàja, chính duyên này, do vậy các Tỷ- kheo trẻ tuổi này, còn non trẻ, tóc đen nhánh, đầy đủ với tuổi trẻ hiền thiện, trong lúc tuổi còn thanh xuân, lại không tham nhiễm dục vọng, thực hành Phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh cho đến trọn đời, sống toàn thời gian một cách hoàn mãn.

10) Tôi cũng vậy, thưa Tôn giả Bhàradvàja, khi nào tôi vào trong nội cung với thân không phòng hộ, với lời nói không phòng hộ, với tâm không phòng hộ, với niệm không an trú, với các căn không chế ngự; thời trong khi ấy, tham pháp chinh phục tôi. Nhưng thưa Tôn giả Bhàradvàja, trong khi tôi vào nội cung, với thân được phòng hộ, với lời nói được phòng hộ, với

TỶ KHEO                                              2693

tâm được phòng hộ, với niệm được an trú, với các căn được chế ngự; thời trong khi ấy, tham pháp không chinh phục tôi.

11) Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả Bhàradvàja! Thật
hy hữu thay, thưa Tôn giả Bhàradvàja! Thưa Tôn giả
Bhàradvàja, như người dựng đứng lại những gì bị
quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín,
chỉ đường cho những kẻ lạc hướng, đem đèn sáng
vào trong bóng tối để cho những ai có mắt có thể thấy
sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Bhàradvàja dùng nhiều phương tiện trình bày, giải
thích. Vậy nay, thưa Tôn giả Bhàradvàja, con xin
quy y Thế Tôn, quy y Pháp, quy y chúng Tỷ-kheo.
Tôn giả Bhàradvàja hãy nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ
nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy
ngưỡng.

TỶ KHEO                                            2694

432 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Kinh Con Mèo – Tương II, 472

Con Mèo – Tương II, 472

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ có Tỷ-kheo thường dùng quá nhiều
thì giờ giữa các gia đình. Các Tỷ-kheo nói với vị ấy:
"Tôn giả chớ có dùng quá nhiều thì giờ giữa các gia
đình ".

3) Tỷ-kheo ấy được các Tỷ-kheo nói vậy, tâm không hoan hỷ.

4) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... và bạch Thế Tôn:

5) Ở đây, bạch Thế Tôn, có Tỷ-kheo thường dùng
quá nhiều thì giờ giữa các gia đình. Các Tỷ-kheo nói
với vị ấy: "Tôn giả chớ có dùng quá nhiều thì giờ
giữa các gia đình". Tỷ-kheo ấy được các Tỷ-kheo nói
vậy, tâm không hoan hỷ.

6) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có con mèo đứng
rình con chuột bên cạnh một đống rác tại một ống
cống và nghĩ rằng: "Nếu có một con chuột nhắt nào
đi kiếm ăn chạy ra, ta sẽ bắt lấy và ăn thịt".

TỶ KHEO                                            2695

7) Rồi này các Tỷ-kheo, có con chuột nhắt vì kiếm
ăn chạy ra. Và con mèo ấy bắt lấy nó, mau chóng
hành động (sankharirva) và nuốt nó. Và con chuột
nhắt ấy cắn ruột, cắn phủ tạng con mèo. Do nhân
duyên ấy, con mèo đi đến chết hay đi đến đau khổ
gần như chết.

8) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, một số Tỷ-
kheo vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào làng hay
thị trấn để khất thực, thân không phòng hộ, lời nói
không phòng hộ, tâm không phòng hộ, niệm không
an trú, các căn không chế ngự.

9) Ở đấy, các vị ấy thấy các phụ nữ mặc không đứng đắn, hay mặc không kín đáo. Sau khi các vị ấy thấy các phụ nữ mặc không đứng đắn, hay mặc không kín đáo, tham dục não hại tâm. Các vị ấy bị tham dục não hại tâm, đi đến chết hay đi đến đau khổ gần như chết.

10) Này các Tỷ-kheo,

- Đây là sự chết, trong giới luật của bậc Thánh,
tức là sự từ bỏ học giới và hoàn tục.
- Đây là đau khổ gần như chết, tức là sự vi
phạm một uế tội, một tội phạm còn có thể tuyên
bố xuất gỡ được.

TỶ KHEO                                            2696

11) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Phòng hộ thân, phòng hộ lời nói, phòng hộ tâm, an trú chánh niệm, chế ngự các căn, chúng tôi sẽ đi vào làng hay thị trấn để khất thực ".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

TỶ KHEO                                            2697

433 Tu tập - Chế ngự - Hộ trì căn - Kinh Con Rùa – Tương IV, 291

Con Rùa – Tương IV, 291

1-2) ...

3) -- Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có một con rùa, vào
buổi chiều, đang đi kiếm mồi dọc theo bờ sông. Một
con giả can, này các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, cũng
đi tìm mồi dọc theo bờ sông.

4) Này các Tỷ-kheo, con rùa từ đàng xa trông thấy
con giả can đang đi tìm mồi, thấy vậy liền rụt bốn
chân và thứ năm là cổ vào trong mai rùa của mình
và nằm bất động, im lặng.

5) Này các Tỷ-kheo, con giả can từ đàng xa trông
thấy con rùa, đi đến con rùa sau khi đến, đứng một
bên và nghĩ rằng: "Khi nào con rùa này thò ra thân
phần nào và cổ là thứ năm, ngay tại chỗ ấy, ta sẽ
nắm lấy, bẻ gãy và ăn".

6) Nhưng, này các Tỷ-kheo, vì rằng con rùa không
thò ra một thân phần nào và cổ là thứ năm, nên con
giả can nhàm chán con rùa và bỏ đi, không nắm
được cơ hội.

TỶ KHEO                                           2698

7) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ác ma thường xuyên
không gián đoạn, đứng trong tư thế rình mò các Ông
với ý nghĩ: "Rất có thể ta nắm được cơ hội để bắt
gặp từ con mắt... từ cái lưỡi... hay từ ý ".

8) Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy sống hộ trì các
căn. Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung,
không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì
khiến nhãn căn không được chế ngự, khiến tham ái,
ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự chế ngự
những nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành hộ
trì nhãn căn.

Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi mùi... lưỡi nếm vị...
thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, không nắm giữ
tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự,
khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên,
hãy tự chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn,
thực hành hộ trì ý căn.

Này các Tỷ-kheo, khi nào các Ông sống hộ trì các
căn, thời Ác ma nhàm chán các Ông và sẽ bỏ đi,
không nắm giữ được cơ hội, như con giả can đối với
con rùa.

Như        rùa       dấu       thân       phần, Trong        mai       rùa        của       nó.

TỶ KHEO                                            2699

Cũng          vậy,        vị        Tỷ-kheo,
Thâu       nhóm        mọi      tâm       tư,
Không       nương       tựa      một      ai,
Không       hại    một       người      nào,
Hoàn       toàn       đạt     tịch      tịnh,
Không nói xấu một ai.

TỶ KHEO                                       2700

434 Tu tập - Cẩn thận với Lợi dưỡng, cung kính, danh vọng - Kinh DEVADATTA – Tăng I, 691

DEVADATTA – Tăng I, 691

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha, tại núi
Gijjhakùta sau khi Devadatta bỏ đi không bao lâu.
Tại đấy, Thế Tôn nhơn việc Devadatta bảo các Tỷ-
kheo:

- Đem đến hại mình, này các Tỷ-kheo, khi lợi
dưỡng, cung kính, danh vọng khởi lên cho
Devadatta;
- Đem đến bất hạnh cho người, này các Tỷ-
kheo, khi lợi dưỡng, cung kính, danh vọng khởi
lên cho Devadatta!

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây chuối khi sanh ra
trái, đem đến hại mình; khi sanh ra trái, đem đến bất
hạnh cho người. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đem
đến hại mình khi lợi dưỡng, cung kính, danh vọng
khởi lên cho Devadatta, đem đến bất hạnh cho người
khi lợi dưỡng, cung kính, danh vọng khởi lên cho
Devadatta.

TỶ KHEO                                            2701

Ví như, này các Tỷ-kheo, cây tre đem đến hại mình
khi sanh ra trái, đem đến bất hạnh cho người khi
sanh ra trái. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đem đến
hại mình khi lợi dưỡng, cung kính, danh vọng khởi
lên cho Devadatta.

Ví như, này các Tỷ-kheo, cây lau đem đến hại mình
khi sanh ra trái, đem đến bất hạnh cho người khi
sanh ra trái. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đem đến
hại mình khi lợi dưỡng, cung kính, danh vọng khởi
lên cho Devadatta, đem lại bất hạnh cho người khi
lợi dưỡng, cung kính, danh vọng khởi lên cho
Devadatta.

Ví như con la đem đến hại mình khi mang thai, đem
đến bất hạnh cho người khi mang thai. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, đem đến hại mình khi lợi dưỡng,
cung kính, danh vọng khởi lên cho Devadatta, đem
đến bất hạnh cho người khi lợi dưỡng, cung kính,
danh vọng khởi lên cho Devadatta.

2. Quả giết hại cây chuối,
Giết hại tre và lau,
Cung kính hại người ngu,
Thai tạng hại con la.

TỶ KHEO                                        2702

435 Tu tập - Giới không giữ thì
không thể đi đến Định và
Tuệ - Kinh BHADDALI – 65
Trung II, 215

KINH BHADDALI (Bhaddali suttam) – Bài kinh số 65 – Trung II, 215

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi một lần
(Ekasanabhojana). Này các Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ
ngồi một lần, Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ
nhàng, có sức và lạc trú. Này các Tỷ-kheo, hãy ăn
chỉ ngồi một lần. Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi
một lần, và các Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não,

TỶ KHEO                                         2703

nhẹ nhàng, có sức và lạc trú.

Khi được nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con không có thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông được mời, hãy
ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như
vậy và sống qua ngày không?

– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi chúng Tỷ-kheo
chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong
ba tháng tròn, không diện kiến Thế Tôn vì không
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo đang làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế Tôn sẽ du

TỶ KHEO                                            2704

hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ các vị Tỷ-
kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy
những lời chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang
ngồi một bên:

– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y này đang được
làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng
này, Thế Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali,
hãy khéo tư niệm đến trường hợp đặc biệt này
(Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn
cho Hiền giả.

– Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

TỶ KHEO                                                2705

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Thế Tôn chế định, Ông đã tuyên bố sự bất
lực của Ông.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư".
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni đến an cư
vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)...

... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trên)...

TỶ KHEO                                             2706

... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta
như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành
trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này
Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như
vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn
ngoại đạo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị
ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali là đệ tử
của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được như vậy.

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của

TỶ KHEO                                                2707

Ông.

Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có Tỷ-
kheo Câu Phần Giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau:
"Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi
đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân
chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Này
Bhaddali, trong thời gian ấy Ông có phải là câu phần
giải thoát, hay huệ giải thoát hay thân chứng, hay
kiến chí, hay tín thắng giải, hay tùy pháp hành, hay
tùy tín hành?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, có phải trong thời gian ấy, Ông

TỶ KHEO                                              2708

trống không, rỗng không, phạm lỗi?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, một
lỗi lầm đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si
mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp
hành học giới đã được Thế Tôn chế định, con đã
tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi
lầm, để có thể phòng hộ trong tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, nếu Ông sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, và như pháp phát lộ, chúng ta sẽ chấp nhận cho Ông. Vì rằng này Bhaddali, như vậy là sự lớn mạnh trong giới luật của bậc Thánh, nghĩa là bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, phải như pháp phát lộ và phòng hộ trong tương lai.

 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp của bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài

TỶ KHEO                                              2709

trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở
trách, chư Thiên quở trách, tự mình quở trách
mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị các vị
đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách,
bị chư Thiên quở trách, bị tự mình quở trách mình,
nên không chứng được thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở
dĩ như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời, đống rơm. Khi vị

TỶ KHEO                                           2710

ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở
trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán
sát không quở trách, chư Thiên không quở trách,
tự mình không quở trách mình. Vị này không bị
bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm
hạnh sau khi quán sát quở trách, không bị chư
Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù
thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và
tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà
các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và

TỶ KHEO                                          2711

trú Thiền thứ ba. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm,
thanh tịnh. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn
tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ
đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vì
sao vậy? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị
ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp
bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm
hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh.
Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh là người hạ liệt

TỶ KHEO                                          2712

kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người
may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp
của họ? Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật:
"Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là
những lậu hoặc".... ...biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ
biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi
dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh
lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy
khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời
sống nào khác nữa". Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ở đây

TỶ KHEO                                            2713

(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo? Bạch
Thế Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây,
(chúng Tăng) không luôn luôn kết tội Tỷ-kheo
như vậy?

 Này Bhaddali, ở đây, có Tỷ-kheo thường hay
phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các
Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi
khác, hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện
khởi phẫn nộ, sân hận, và bất mãn, không xử
sự chơn chánh, không có lắng dịu, không có
chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi phải làm
gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư
Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới tội,
phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng
câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ,
sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội,
không có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải
tội ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau
chóng.

TỶ KHEO                                         2714

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo,
thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội,
khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi
bằng một câu hỏi khác, không hướng câu
chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn
nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có
tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây,
này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này
chư Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới
tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không
thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới
tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này
bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất

TỶ KHEO                                           2715

mãn, không xử sự chơn chánh, không có lắng
dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói
"Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở
đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau:
"Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường
phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi
bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn
không xử sự chơn chánh, không có tự lắng dịu,
không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Tốt lành
thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội một cách mau
chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không
giải tội ấy một cách mau chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn,
không xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có
chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để
chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này Bahaddali,
các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo

TỶ KHEO                                        2716

này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo còn sống
(trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một
ít lòng thương. Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-
kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít
lòng tin, với một ít lòng thương. Nếu chúng ta
thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy
đừng để cho chút ít lòng tin, chút ít lòng thương
của vị ấy đoạn diệt". Ví như, này Bhaddali, một
người chỉ có một mắt, các thân hữu bà con
huyết thống bảo vệ con mắt còn lại ấy và suy
nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt còn lại này
bị đoạn diệt". Cũng vậy, này Bhaddali, ở đây
Tỷ-kheo còn sống (trong Tăng chúng) với một

TỶ KHEO                                           2717

ít lòng tin, với một ít lòng thương. Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư
Hiền, Tỷ-kheo này còn sống (trong Tăng
chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng
thương. Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-
kheo này, chúng ta hãy đừng để cho chút ít lòng
tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên này, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân
này, do duyên này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn
luôn kết tội vị Tỷ-kheo.

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, lúc xưa
các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã
ngộ nhập chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại
do nhân gì, do duyên gì, ngày nay các học giới
nhiều hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn?

 Này Bhaddali, khi các loài hữu tình bị thối thất,
khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn.
 Này Bhaddali, khi nào một số hữu lậu pháp
(Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế

TỶ KHEO                                             2718

định một học giới cho các đệ tử. Và này
Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu
pháp hiện khởi trong Tăng chúng, chỉ khi ấy
bậc Đạo Sư mới chế định một số học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa
hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali,
chỉ khi nào Tăng chúng đã được lớn mạnh, thời
ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định
học giới cho các đệ tử để đối trị lại các pháp
hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
đạt được quyền lợi tối thượng...
 ... chưa đạt được danh xưng tối thượng...
 ... chưa đạt được đa văn...
 ... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số
hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng
chúng đã đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đây một
số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít, khi Ta giảng

TỶ KHEO                                         2719

cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này Bhaddali, Ông có nhớ không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Ở đây, này Bhaddali, do nhân gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy?

– Bạch Thế Tôn, vì con trong một thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

– Này Bhaddali, không phải chỉ có nhân như
vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời
gian khá dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm
của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết pháp, kẻ ngu
si này không có để tâm, không có tác ý, không
dùng nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe
pháp với (hai) tai sẵn sàng.

Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

TỶ KHEO                                           2720

 Này Bhaddali, ví như một người điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện:

 Trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho
quen với dây cương. Trong khi huấn luyện nó
cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy,
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, vì chưa
quen sự huấn luyện trước kia chưa làm. Con
ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được
thuần thục về phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do sự huấn luyện
tiếp tục đã được thuần thục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con
ngựa ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn
luyện nó cho quen với yên ngựa, nếu nó có
vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì
chưa quen sự huấn luyện trước đây chưa làm,
con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên,
do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa

TỶ KHEO                                          2721

ấy cho quen với sự diễn hành, đi vòng quanh,
đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi
vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối
thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành.
Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối
thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành, nếu nó có vùng vẫy nhảy
chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự
huấn luyện trước đây chưa làm. Con ngựa ấy
do sự huấn luyện thường xuyên, do sự huấn
luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện
ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện, do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần phục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại giúp thêm con ngựa
ấy về phần sắc đẹp và trang sức. Này Bhaddali,
con lương mã, hiền thiện được thành tựu mười
đặc tánh này trở thành xứng đáng cho bậc vua
chúa, trở thành báu vật của vua, được liệt vào
một ấn tướng của vua.
 Cũng vậy, này Bhaddali, một Tỷ-kheo thành
tựu được mười pháp trở thành đáng được kính
trọng, đáng được tôn kính, đáng được cúng
dường, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời.

TỶ KHEO                                         2722

Thế nào là mười? Ở đây, này Bhaddali, Tỷ- kheo:

 Thành tựu vô học chánh tri kiến,
 Thành tựu vô học chánh tư duy,
 Thành tựu vô học chánh ngữ,
 Thành tựu vô học chánh nghiệp,
 Thành tựu vô học chánh mạng,
 Thành tựu vô học chánh tinh tấn,
 Thành tựu vô học chánh niệm,
 Thành tựu vô học chánh định,
 Thành tựu vô học chánh trí,
 Thành tựu vô học chánh giải thoát.
Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp
này trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn
kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả
Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                         2723

TỶ KHEO   2724

436 Tu tập - Giới không phải là rổng không - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422

BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản tụng ấy.
Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp làm thành
ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo, đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì một phần,
 Đối với tuệ, hành trì một phần.

TỶ KHEO                                           2725

Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc tối đa phải
sanh lại bảy lần, sau khi dong ruổi, luân
chuyển tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài
người, liền đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc "Gia gia",
dong ruổi, lưu chuyển trong hai hay ba gia
đình, rồi đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc Nhất
chủng, sau khi phải sanh hiện hữu làm người
một lần, rồi đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy do đoạn tận ba kiết sử, làm cho muội lược
tham, sân, si là bậc Nhất lai, phải trở lui lại
đời này chỉ một lần, rồi đoạn tận khổ đau.
3. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì toàn phần,
 Đối với tuệ, hành trì một phần.

TỶ KHEO                                               2726

Vị ấy có vi phạm … chấp nhận và học tập trong các
học pháp.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Thượng lưu, đạt được Sắc cứu kính thiên.
- Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Hữu hành Bát Niết bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Vô hành Bát Niết bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Tổn hại Bát-niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Trung gian Bát Niết bàn.
4. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì toàn phần,
 Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm … chấp nhận và học tập trong các
học pháp. Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong
hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần; người hành trì toàn
phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố rằng,

TỶ KHEO                                            2727

này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là rỗng không.

TỶ KHEO                                       2728

437 Tu tập - Giới không phải là rổng không - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 2 – Tăng I, 425

BẢN TỤNG ĐỌC 2 – Tăng I, 425

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này … (như kinh
trước, số 1) … này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các giới
luật, hành trì toàn phần, đối với định, hành trì toàn
phần, đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc ngay trong hiện tại,
tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an
trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
3. Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Trung gian
Bát-Niết-Bàn.

TỶ KHEO                                               2729

Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Tổn hại Bát
Niết bàn … là bậc Vô hành Bát Niết bàn … là bậc
Hữu hành Bát Niết bàn … là bậc Thượng lưu, chứng
đạt Sắc cứu kính thiên.
Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau khi
đoạn tận ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược tham,
sân, si, là bậc Nhất lai, chỉ trở lui đời này một lần
nữa, rồi đoạn tận khổ đau.
Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau khi
đoạn tận ba kiết sử, là bậc Nhất chủng, sau khi phải
sanh hiện hữu làm người một lần, rồi đoạn tận khổ
đau.
Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau khi
đoạn tận ba kiết sử, là bậc "Gia gia", sau khi dong
ruổi, luân chuyển trong hai hay ba gia đình, rồi đoạn
tận khổ đau.
Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau khi
đoạn tận ba kiết sử, là bậc Tối đa phải sanh lại bảy
lần, sau khi dong ruổi, luân chuyển tối đa bảy lần
giữa chư Thiên và loài người, rồi đoạn tận khổ đau.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần, người hành trì toàn
phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố rằng,
này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là rỗng
không.

TỶ KHEO                                            2730

TỶ KHEO   2731

438 Tu tập - Giới không phải là rổng không - Kinh HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420

HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
người thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản
tụng ấy. Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp
hợp lại làm thành ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì một phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.

TỶ KHEO                                         2732

Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết
chắc đạt đến Chánh giác.
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì một phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận ba
kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si là bậc Nhất
lai, chỉ trở về thế giới này một lần, rồi đoạn tận khổ
đau.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

TỶ KHEO                                               2733

- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập
Niết-bàn, không còn phải trở lui đời này nữa.
5. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận các

TỶ KHEO                                               2734

lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần; người hành trì
toàn phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố
rằng, này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là
rỗng không.

TỶ KHEO                                            2735

439 Tu tập - Giới định tuệ - Chính do thời gian.. - Kinh CẤP THIẾT – Tăng I, 435

CẤP THIẾT – Tăng I, 435

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba việc cấp thiết này, người
nông phu gia chủ cần phải làm. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, người nông phu gia chủ
mau lẹ khéo cày thửa ruộng, khéo bừa thửa ruộng,
sau khi mau lẹ khéo cày thửa ruộng, khéo bừa thửa
ruộng, liền mau lẹ gieo hạt giống, sau khi mau lẹ gieo
hạt giống, liền mau lẹ cho nước vô, cho nước ra. Này
các Tỷ-kheo, đây là ba việc cấp thiết mà người nông
phu gia chủ cần phải làm.
Người nông phu gia chủ ấy, này các Tỷ-kheo, không
có thần lực hay không có uy lực (để ra lệnh): "Hôm
nay lúa của ta được mọc lên, ngày mai chúng sẽ trổ
hạt, ngày kế tiếp chúng sẽ chín".
Nhưng chính theo thời gian của người nông phu gia
chủ, các cây lúa do sự hướng dẫn của thời tiết được
mọc lên, được trổ hạt và được chín.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có ba công việc cấp
thiết này Tỷ-kheo cần phải làm. Thế nào là ba?

TỶ KHEO                                             2736

- Chấp hành tăng thượng giới học,
- Chấp hành tăng thượng tâm học,
- Chấp hành tăng thượng tuệ học.
Ba công việc cấp thiết này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo cần phải làm.
- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy, không có thần
lực hay không có uy lực (để ra lệnh): "Hôm
nay, tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc,
không có chấp thủ, ngày mai cũng vậy, ngày kế
tiếp cũng vậy".
- Nhưng này các Tỷ-kheo, chính do thời gian Tỷ-
kheo ấy sử dụng để học tập tăng thượng giới,
để học tập tăng thượng tâm, để học tập tăng
thượng tuệ, mà tâm được giải thoát khỏi các
lậu hoặc, không có chấp thủ.
Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:
- "Sắc bén là ước muốn của ta để chấp hành tăng
thượng giới học.
- Sắc bén là ước muốn của ta để chấp hành tăng
thượng tâm học.
- Sắc bén là ước muốn của ta để chấp hành tăng
thượng tuệ học".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học
tập.

TỶ KHEO                                           2737

TỶ KHEO   2738

440 Tu tập - Giới định tuệ - Sắc bén sẽ là - Kinh NGHỀ NÔNG – Tăng I, 416

NGHỀ NÔNG – Tăng I, 416

1. Có ba việc này, này các Tỷ-kheo, một nông phu
gia chủ cần phải làm trước. Thế nào là ba?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, người nông phu gia
chủ, trước hết khéo cày và khéo bừa.
- Khéo cày và khéo bừa xong, người ấy cho gieo
hạt giống đúng thời.
- Cho gieo hạt giống đúng thời xong, người ấy
cho nước chảy vô chảy ra đúng thời.
Ba việc này, này các Tỷ-kheo, một nông phu gia chủ
cần phải làm trước.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có ba việc này, một
Tỷ-kheo cần phải làm trước. Thế nào là ba?
- Thọ trì tăng thượng giới học,
- Thọ trì tăng thượng tâm học,
- Thọ trì tăng thượng tuệ học.
Ba công việc này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo cần
phải làm trước.

TỶ KHEO                                         2739

Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:
"Sắc bén sẽ là ước muốn của tôi, thọ trì tăng
thượng giới học. Sắc bén sẽ là ước muốn của tôi,
thọ trì tăng thượng tâm học. Sắc bén sẽ là ước
muốn của tôi, thọ trì tăng thượng tuệ học". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                         2740

441 Tu tập - Giới định tuệ - Thế nào là bậc hữu học - Kinh HỮU HỌC 1 – Tăng I, 419

HỮU HỌC 1 – Tăng I, 419

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:
- Hữu học, hữu học, bạch Thế Tôn, được nói đến như
vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là hữu học?
- Học tập, nên được gọi là hữu học. Và học tập cái
gì? Học tập tăng thượng giới, học tập tăng thượng
tâm, học tập tăng thượng tuệ. Vị ấy, này Tỷ-kheo, do
vậy được gọi là vị Hữu học.
Bậc hữu học, học tập,
Đi theo con đường thẳng,
Ở trong sự diệt tận,
Trí thứ nhất khởi lên.
Tiếp theo không gián đoạn,
Chánh trí mới sanh khởi.
Rồi chánh trí giải thoát,
Trí như vậy khởi lên.
Bất động ta giải thoát,
Hữu kiết sử đoạn tận.

TỶ KHEO                                           2741

TỶ KHEO   2742

442 Tu tập - Giới định tuệ - Định nghĩa - Kinh HỌC GIỚI – Tăng I, 426

HỌC GIỚI – Tăng I, 426

1. - Có ba học giới này. Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Thế nào là tăng thượng giới học?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo giữ giới
… chấp nhận, học tập trong các học giới. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là tăng thượng giới học.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tăng thượng tâm
học?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục, ly
pháp bất thiện … chứng và trú Thiền thứ tư.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tăng thượng tâm
học.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tăng thượng tuệ
học?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo như thật
rõ biết: "Đây là Khổ", như thật rõ biết: "Đây

TỶ KHEO                                         2743

là con Đường đưa đến Khổ diệt". Này các Tỷ- kheo, đây gọi là tăng thượng tuệ học. Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba học giới.

TỶ KHEO                                       2744

443 Tu tập - Giới định tụê - Kinh HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420

HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
người thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản
tụng ấy. Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp
hợp lại làm thành ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì một phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này

TỶ KHEO                                          2745

các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết
chắc đạt đến Chánh giác.
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì một phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận ba
kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si là bậc Nhất
lai, chỉ trở về thế giới này một lần, rồi đoạn tận khổ
đau.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,

TỶ KHEO                                               2746

- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập
Niết-bàn, không còn phải trở lui đời này nữa.
5. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận các
lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,

TỶ KHEO                                               2747

chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần; người hành trì
toàn phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố
rằng, này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là
rỗng không.

TỶ KHEO                                            2748

444 Tu tập - Gương tu tập - Kinh HY CẦU – Tăng I, 163

HY CẦU – Tăng I, 163
1.- Tỷ-kheo có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy cầu
một cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong rằng
ta sẽ như Sàriputta và Moggallàna". Đây là cán cân,
này các Tỷ-kheo, đây là đồ đo lường đối với các đệ
tử Tỷ-kheo của Ta, tức là Sàriputta và Moggallàna.
2. Tỷ-kheo-ni có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy
cầu một cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong
rằng ta sẽ như Tỷ-kheo-ni Khemà và Uppalavannà".
Đây là cán cân, này các Tỷ-kheo, đây là đồ đo lường
đối với các đệ tử Tỷ-kheo-ni của Ta, tức là Tỷ-kheo-
ni Khemà và Uppalavannà.
3. Cư sĩ có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy cầu một
cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong rằng ta
sẽ như gia chủ Citta và Hatthaka ở Àlavì". Đây là
cán cân, này các Tỷ-kheo, đây là đồ đo lường đối với
các đệ tử cư sĩ của Ta, tức là gia chủ Citta và
Hatthaka ở Àlavì.
4. Nữ cư sĩ có tín tâm, này các Tỷ-kheo, nếu hy cầu
một cách chơn chánh, sẽ hy cầu như sau: "Mong rằng
ta sẽ như nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantakiyà, mẹ
của Nanda". Đây là cán cân, này các Tỷ-kheo, đây

TỶ KHEO                                           2749

là đồ đo lường đối với các đệ tử nữ cư sĩ của Ta, tức
là nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantakiyà, mẹ của
Nanda.
---------------------
5. Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu,
vụng về, không phải bậc Chân nhân, tự mình xử sự
như một vật mất gốc, bị thương tích, phạm tội, bị kẻ
trí quở trách và tạo nên nhiều vô phước. Thế nào là
hai? Không có suy tư, không thẩm sát, tán thán người
không xứng đáng được tán thán, và chỉ trích người
xứng đáng được tán thán. Do thành tựu hai pháp này,
này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, vụng về, không phải bậc
Chân nhân, tự mình xử sự như một vật bị mất gốc, bị
thương tích, phạm tội, bị kẻ trí quở trách và tạo nên
nhiều vô phước.
Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí,
khôn khéo, bậc Chân nhân, tự mình xử sự không như
một vật mất gốc, không bị thương tích, không phạm
tội, không bị kẻ trí quở trách và tạo nên nhiều phước
đức. Thế nào là hai? Sau khi suy tư và thẩm sát, tán
thán người đáng được tán thán, và chỉ trích người
đáng bị chỉ trích. Do thành tựu hai pháp, này các Tỷ-
kheo, bậc Hiền trí, khôn khéo, bậc Chân nhân, tự
mình xử sự không như vật mất gốc, không bị thương
tích, không phạm tội, không bị kẻ trí quở trách và tạo
nên nhiều phước đức.

TỶ KHEO                                             2750

--------------------
6. Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu,
vụng về, không phải bậc Chân nhân, tự mình xử sự
như một vật mất gốc, bị thương tích, phạm tội, bị kẻ
trí quở trách và tạo nên nhiều vô phước. Thế nào là
hai? Không suy tư, không thẩm sát, tự cảm thấy tin
tưởng đối với những chỗ không đáng tin tưởng, tự
cảm thấy không tin tưởng đối với những chỗ đáng tin
tưởng. Do thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo,
kẻ ngu, vụng về, không phải bậc Chân nhân, tự mình
xử sự như một vật mất gốc, bị thương tích, phạm tội,
bị kẻ trí quở trách và tạo nên nhiều vô phước.
Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền trí,
khôn khéo, bậc Chân nhân, tự mình xử sự không như
một vật mất gốc, không bị thương tích, không phạm
tội, không bị kẻ trí quở trách và tạo nên nhiều phước
đức. Thế nào là hai? Sau khi suy tư và thẩm sát, tự
cảm thấy tin tưởng đối với những chỗ đáng tin tưởng,
và tự cảm thấy không tin tưởng đối với những chỗ
không đáng tin tưởng. Do thành tựu hai pháp, này
các Tỷ-kheo, bậc hiền trí, khôn khéo, bậc Chân nhân,
tự mình xử sự không như một vật mất gốc, không bị
thương tích, không phạm tội, không bị kẻ trí quở
trách và tạo nên nhiều phước đức.
---------------------

TỶ KHEO                                            2751

7. Do tà hạnh đối với hai (hạng người) kẻ ngu, vụng
về … nhiều vô phước. Đối với hai hạng người nào?
- Với mẹ và với cha. Do tà hạnh đối với hai (hạng
người) này, kẻ ngu, vụng về … nhiều vô phước.
 Do chánh hạnh đối với hai (hạng người), bậc hiền
trí … nhiều phước đức. Đối với hai hạng người
nào?
- Với mẹ và với cha. Do chánh hạnh đối với hai
(hạng người) này, bậc hiền trí … nhiều phước
đức.
---------------------
8. Do tà hạnh đối với hai (hạng người) kẻ ngu, vụng
về … nhiều vô phước. Đối với hai hạng người nào?
- Với Như Lai và với đệ tử của Như Lai. Do tà hạnh
đối với hai (hạng người) này, kẻ ngu, vụng về …
nhiều vô phước.
 Do chánh hạnh đối với hai (hạng người), bậc hiền
trí … tạo nên nhiều phước đức. Đối với hai hạng
người nào?
- Với Như Lai và với đệ tử của Như Lai. Do chánh
hạnh đối với hai (hạng người) này, bậc hiền trí …
tạo nên nhiều phước đức.
--------------------
9. Này các Tỷ-kheo, có hai pháp này. Thế nào là hai?

TỶ KHEO                                           2752

- Thanh tịnh tự tâm
- Và không chấp thủ một cái gì ở đời.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai pháp.
----------------------
10. Này các Tỷ-kheo, có hai pháp này. Thế nào là
hai?
- Phẫn nộ và hiềm hận. Những pháp này, là hai
pháp.
11. Này các Tỷ-kheo, có hai pháp này. Thế nào là
hai?
- Nhiếp phục phẫn nộ và nhiếp phục hiềm hận.
Những pháp này, là hai pháp.

TỶ KHEO                                       2753

445 Tu tập - Gương tu tập - Kinh MONG CẦU – Tăng II, 128

MONG CẦU – Tăng II, 128

1.- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, nếu chơn
chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau: "Mong ta
sẽ được như Sàriputta, Moggallàna". Này các Tỷ-
kheo, họ là cán cân, là đồ để đo lường các đệ tử Tỷ-
kheo của ta, tức là Sàriputta, Moggallàna.

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni có lòng tin, nếu
chơn chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau:
"Mong ta sẽ được như Khema và Tỷ-kheo-ni
Uppalavannà". Này các Tỷ-kheo, họ là cán cân, là
đồ để đo lường các đệ tử Tỷ-kheo-ni của ta, tức là
Khema và Uppalavannà.

3. Này các Tỷ-kheo, nam cư sĩ có lòng tin, nếu chơn
chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau: "Mong ta
sẽ được như gia chủ Citta, và Hatthaka người Alavì".
Này các Tỷ-kheo, họ là cán cân, là đồ để đo lường
các đệ tử nam cư sĩ của ta, tức là gia chủ Citta và
Hatthaka người Alavì.

4. Này các Tỷ-kheo, nữ cư sĩ có lòng tin, nếu chơn chánh mong cầu, hãy mong cầu như sau: "Mong ta

TỶ KHEO                                           2754

sẽ được như nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantaki, mẹ của Nandà". Này các Tỷ-kheo, họ là cán cân, là đồ để đo lường các đệ tử nữ cư sĩ của ta, tức là nữ cư sĩ Khujjuttarà và Velukantaki, mẹ của Nandà.

TỶ KHEO                                             2755

446 Tu tập - Hạnh biết ơn - Kinh Con Giả Can – Tương II, 475

Con Giả Can – Tương II, 475

1) Trú ở Sàvatthi.

2) - Các Ông có nghe chăng, này các Tỷ-kheo, trong ban đêm lúc gần sáng, có con giả-can tru lớn tiếng?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

3) - Rất có thể, này các Tỷ-kheo, trong con giả-can
già ấy, có nhiều biết ơn, có nhiều cảm tạ, hơn là ở
đây trong một người tự xưng là Thích tử về biết ơn
và về cảm tạ!

4) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học
tập như sau: "Chúng tôi sẽ biết ơn, cảm tạ. Dầu cho
có chút ít gì làm giữa chúng tôi, chúng tôi cũng
không để cho mất đi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

TỶ KHEO                                          2756

447 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh CON VOI – Tăng II, 36

CON VOI – Tăng II, 36

1. - Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của
Vua, được xem là biểu tượng của vua. Thế nào là
bốn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
nghe, biết sát hại, biết nhẫn, biết đi đến.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai làm một công tác, hoặc đã làm từ trước hay
chưa làm từ trước, sau khi nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm lóng tai và lắng nghe. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là con voi của vua biết nghe.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trận, giết voi, giết người cưỡi voi, giết ngựa, giết người cưỡi ngựa, giết hại xe, giết hại

TỶ KHEO                                            2757

người cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trường, chịu đựng cây giáo đâm, chịu đựng kiếm chém, chịu đựng tên bắn, chịu đựng búa chặt, chịu đựng tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ và các tiếng ồn ào khác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết kham nhẫn.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai đi đến hướng nào, hoặc trước kia đã có đi hay
trước kia không có đi, liền đi đến chỗ ấy một cách
mau mắn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của
vua biết đi đến.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, đi đến làm biểu tượng của vua.

6. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng

TỶ KHEO                                              2758

đáng được tôn trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Biết nghe,
- Biết sát hại,
- Biết kham nhẫn,
- Biết đi đến.

7. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, sau khi nhiệt
tâm tác ý hoàn toàn, chú tâm và lắng nghe. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có chấp
nhận dục tầm đã khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt,
làm cho không hiện hữu, không có chấp nhận sân
tầm đã khởi lên … không có chấp nhận hại tầm đã
khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt, làm cho không

TỶ KHEO                                          2759

hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

9. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh,
kham nhẫn nóng, kham nhẫn đói, khát, sự xúc chạm
của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò
sát, kham nhẫn những cách nói chửi mắng, phỉ báng,
chịu đựng các cảm thọ về thân, khổ đau, nhói đau,
mãnh liệt, không khả hỷ, không khả ý, chết điếng
người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết
kham nhẫn.

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết đi?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo theo phương
hướng nào từ trước chưa từng đi, tại đấy, mọi hành
được chỉ tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn
diệt. Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một cách mau
chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết
đi.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được
cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                          2760

TỶ KHEO   2761

448 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565

KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua không xứng đáng cho vua, không là tài
sản của vua không được xem là một biểu tượng của
vua. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua:

- Không kham nhẫn các sắc,
- Không kham nhẫn các tiếng,
- Không kham nhẫn các hương,
- Không kham nhẫn các vị,
- Không kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các sắc?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi đi đến chiến trận, thấy đoàn voi hay thấy đoàn ngựa, hay thấy đoàn xe, hay thấy đoàn bộ binh đã chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tham

TỶ KHEO                                         2762

gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không kham nhẫn đối với các sắc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các tiếng?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến chiến trận, khi nghe tiếng voi, nghe tiếng ngựa, nghe tiếng xe, nghe tiếng bộ binh, hay nghe tiếng trống lớn, thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các hương?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi đó ngửi mùi phân và nước tiểu của
các con voi của vua thuộc loại quý chủng đã quen
chiến trận, liền chùn chân, rủn chí, không còn can
đảm, không thể tham gia chiến trận. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là con voi của vua không kham nhẫn
các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các vị?

TỶ KHEO                                             2763

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi đi
đến chiến trận, chán ngấy một máng cỏ và nước, hay
chán ngấy hai, ba, bốn hay năm máng cỏ và nước,
liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không
thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua không kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các xúc?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi bị trúng một mũi tên, hay hai, hay ba,
hay bốn, hay năm mũi tên, liền chùn chân, rủn chí,
không còn can đảm, không thể tham gia chiến trận.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua không
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một con
voi của vua không xứng đáng của vua, không là tài
sản của vua, không được xem là một biểu tượng của
vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo thành
tựu năm pháp không đáng cung kính, không đáng tôn
trọng, không đáng cúng dường, không đáng chắp tay,
không còn là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào
là năm?

TỶ KHEO                                             2764

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc,
- Không kham nhẫn các tiếng,
- Không kham nhẫn các hương,
- Không kham nhẫn các vị,
- Không kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc
liền tham đắm các sắc khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
kham nhẫn các sắc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các tiếng?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe
tiếng liền tham đắm các tiếng khả ái, tâm không thể
định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các hương?

TỶ KHEO                                          2765

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mũi ngửi
hương liền tham đắm các hương khả ái, tâm không
thể định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
không kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các vị?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi lưỡi nếm
vị liền tham đắm các vị khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo không kham nhẫn các xúc?

13. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi thân cảm xúc
liền tham đắm các xúc khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không đáng được cung kính, không đáng được tôn
trọng, không đáng được cúng dường, không đáng
được chắp tay, không còn là vô thượng phước điền ở
đời.

TỶ KHEO                                          2766

14. Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua dùng, là tài sản của
vua, và được xem là một biểu tượng của vua. Thế
nào là năm?

15. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua kham nhẫn các sắc, kham nhẫn các tiếng, kham nhẫn các hương, kham nhẫn các vị, kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các sắc?

16. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến
chiến trận, khi thấy đoàn voi hay khi thấy đoàn ngựa,
hay khi thấy đoàn xe, hay khi thấy đoàn bộ binh, liền
không chùn chân, rủn chí, có đủ can đảm, có thể
tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua kham nhẫn các sắc.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, con voi của vua kham nhẫn các tiếng?

17. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến chiến trận, khi nghe tiếng voi, hay khi nghe tiếng ngựa, hay khi nghe tiếng xe, hay khi nghe tiếng bộ binh, hay khi nghe tiếng trống lớn, thanh la, tù và, trống nhỏ, không chùn chân, không rủn chí, có đủ

TỶ KHEO                                            2767

can đảm, có thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các hương?

18. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, đối với các con voi của vua thuộc loại quý
chủng, quen thuộc chiến trận, khi nó ngửi mùi phân
và nước tiểu của những con voi ấy, nó không chùn
chân, không rủn chí, có đủ can đảm, có thể tham gia
chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của
vua kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các vị?

19. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khinh miệt một máng cỏ và nước, hoặc
hai, hoặc ba, hoặc bốn hoặc năm máng cỏ và nước,
không chùn chân, không rủn chí, có đủ can đảm, có
thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các xúc?

TỶ KHEO                                             2768

20. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi bị một mũi tên bắn trúng, hoặc hai,
hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, không chùn chân,
không rủn chí, có đủ can đảm, có thể tham gia chiến
trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và được gọi là biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, vị
Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô
thượng phước điền ở đời. Thế nào là năm?

21. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc, kham nhẫn các tiếng, kham nhẫn các hương, kham nhẫn các vị, kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc?

22. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy
sắc, không tham đắm các sắc khả ái, có thể giữ
tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
kham nhẫn các sắc.

TỶ KHEO                                            2769

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các tiếng?

23. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe
tiếng, không tham đắm các tiếng khả ái, có thể giữ
tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các hương?

24. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mũi ngửi
các hương, không tham đắm các hương khả ái, có thể
giữ tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các vị?

25. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi lưỡi nếm
các vị, không tham đắm các vị khả ái, có thể giữ tâm
định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham
nhẫn các vị.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn các xúc?

26. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi thân cảm các xúc, không tham đắm các xúc khả ái, có thể giữ

TỶ KHEO                                           2770

tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước
điền ở đời.

TỶ KHEO                                         2771

449 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh KHÔNG KHAM NHẪN 1 – Tăng II, 719

KHÔNG KHAM NHẪN 1 – Tăng II, 719

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm nguy hại này cho người không kham nhẫn.

2. Thế nào là năm?

-   Quần chúng không ái mộ, không ưa thích;
-   Nhiều người hận thù;
-   Nhiều người tránh né;
-   Khi mạng chung, tâm bị mê loạn;
-   Sau khi thân hoại mạng chung; sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Này các Tỷ-kheo, có năm nguy hại này cho người không kham nhẫn.

3. Này các Tỷ-kheo, có năm lợi ích này cho người có kham nhẫn.

4. Thế nào là năm?

- Quần chúng ái mộ, ưa thích;

TỶ KHEO                                           2772

-   Không có người hận thù;
-   Không có nhiều người tránh né;
-   Khi mạng chung, tâm không bị mê loạn;
-   Sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào
thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

Này các Tỷ-kheo, có năm lợi ích này cho người có kham nhẫn.

KHÔNG KHAM NHẪN 2 – Tăng II, 720

(Như kinh trên #215 chỉ thế vào mục 2, thay câu nhiều người hận thù, nhiều người tránh né, bằng câu là người hung bạo, là người không hối quá.)

TỶ KHEO                                          2773

450 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh THIỀN ĐỊNH – Tăng II, 531

THIỀN ĐỊNH – Tăng II, 531

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có thể đạt đến và an trú chánh định. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc,
-   Không kham nhẫn các tiếng,
-   Không kham nhẫn các hương,
-   Không kham nhẫn các vị,
-   Không kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có thể đạt đến và an trú chánh định.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có thể đạt đến và an trú chánh định. Thế nào là năm?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc, - Kham nhẫn các tiếng, - Kham nhẫn các hương,

TỶ KHEO                                           2774

- Kham nhẫn các vị, - Kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có thể đạt đến và an trú chánh định.

TỶ KHEO                                      2775

451 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh ĂN CÁC ĐỒ THỰC VẬT – Tăng II, 564

ĂN CÁC ĐỒ THỰC VẬT – Tăng II, 564

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một
con voi của vua ăn đồ ăn nhiều, choán chiếm nhiều
chỗ, vung vãi đại tiện, nắm giữ thẻ đồ ăn được gọi là
con voi của vua.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không
kham nhẫn các sắc, không kham nhẫn các tiếng,
không kham nhẫn các hương, không kham nhẫn các
vị, không kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một con
voi của vua ăn đồ ăn nhiều, choán chiếm nhiều chỗ,
vung vãi đại tiện, nắm giữ thẻ đồ ăn được gọi là con
voi của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp, Tỷ-
kheo ăn đồ ăn nhiều, choán chiếm nhiều chỗ, làm đổ
giường nằm và nắm giữ thẻ đồ ăn, được xem chỉ là
một Tỷ-kheo.

3. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                            2776

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc,
-   Không kham nhẫn các tiếng,
-   Không kham nhẫn các hương,
-   Không kham nhẫn các vị,
-   Không kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo ăn đồ ăn nhiều, choán chiếm nhiều chỗ, làm đổ
giường nằm và nắm giữ phiếu đồ ăn, vị ấy được gọi
chỉ là một Tỷ-kheo.

TỶ KHEO                                         2777

452 Tu tập - Hạnh kham nhẫn - Kinh SỐNG BIỆT LẬP – Tăng II, 544

SỐNG BIỆT LẬP – Tăng II, 544

1. - Thành tựu năm pháp này, vị Tỷ-kheo không đủ điều kiện để sống biệt lập chúng Tăng.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không tự vừa đủ với y nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được
chỗ này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận
được chỗ này chỗ kia;
- Và sống với nhiều tư duy về dục.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo không đủ điều kiện để sống biệt lập chúng Tăng.

TỶ KHEO                                        2778

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo đủ điều kiện để sống biệt lập với chúng Tăng.

4. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo tự vừa đủ với y nhận được chỗ này
chỗ kia;
- Tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được chỗ
này chỗ này;
- Tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ này chỗ
kia;
- Tự vừa đủ với dược phẩm nhận được chỗ này
chỗ kia;
- Sống nhiều tư duy về viễn ly.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đủ điều kiện để sống biệt lập với chúng Tăng.

CÁC ĐIỀU KHỔ CHO SA MÔN – Tăng II, 545

1. - Có năm điều khổ này cho Sa-môn.

2. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                       2779

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không tự vừa đủ với y nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được
chỗ này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Không tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận
được chỗ này chỗ kia;
- Không vui thích trong Phạm hạnh.

Này các Tỷ-kheo, có năm điều khổ này cho Sa-môn.

3. Có năm an lạc này cho Sa-môn.

4. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo tự vừa đủ với y nhận được chỗ này
chỗ kia;
- Tự vừa đủ với đồ ăn khất thực nhận được chỗ
này chỗ kia;
- Tự vừa đủ với sàng tọa nhận được chỗ này chỗ
kia;
- Tự vừa đủ với dược phẩm trị bệnh nhận được
chỗ này chỗ kia;

TỶ KHEO                                        2780

- Sống vui thích trong Phạm hạnh.

Này các Tỷ-kheo, có năm an lạc này cho vị Sa-môn.

TỶ KHEO                                        2781

453 Tu tập - Hạnh đức và Trí Đức của Tỷ kheo - Kinh HỮU HỌC – 53 Trung II, 39

KINH HỮU HỌC (Sekha suttam) – Bài kinh số 53 – Trung II, 39

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn sống giữa các Sakka, (Thích-
ca), thành Kapilavatthu, tại tinh xá Nigrodha. Lúc
bấy giờ, một ngôi giảng đường mới được dựng lên
không bao lâu cho các Sakya ở Kapilavatthu, và chưa
được một Sa-môn, Bà-la-môn, hay một người nào
đến ở. Rồi các Sakya ở Kapilavatthu đi đến chỗ Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Các Sakya ở Kapilavatthu đang ngồi một
bên, bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, có một ngôi giảng
đường mới, được dựng lên không bao lâu cho các
Sakya ở Kapilavatthu, và chưa được một Sa-môn,
Bà-la-môn, hay một người nào đến ở. Bạch Thế Tôn,
Thế Tôn hãy dùng nhà giảng đường ấy trước tiên, rồi

TỶ KHEO                                          2782

các Sakya ở Kapilavatthu sẽ dùng sau, và như vậy các vị Sakya ở Kapilavatthu sẽ hưởng hạnh phúc, an lạc lâu dài.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Các vị Sakya ở
Kapilavatthu, sau khi được biết Thế Tôn đã nhận lời,
từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía
hữu hướng về Ngài, rồi đi đến ngôi giảng đường, sau
khi đến, cho lấy nệm trải khắp giảng đường, sắp đặt
chỗ ngồi, đặt ghè nước, treo đèn dầu, rồi đi đến chỗ
Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng
một bên. Các Sakya ở Kapilavatthu đứng một bên,
bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ngôi giảng đường đã được trải
nệm tất cả, các chỗ ngồi đã được sắp đặt, ghè nước
đã được đặt sẵn, đèn dầu đã được treo lên. Bạch Thế
Tôn, Thế Tôn hãy làm những gì Thế Tôn nghĩ là hợp
thời.

Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát, cùng với chúng
Tỷ-kheo Tăng đi đến giảng đường, sau khi đến Ngài
rửa chân, bước vào ngôi giảng đường và ngồi xuống,
dựa vào cột ở giữa, mặt hướng phía Đông. Chúng
Tỷ-kheo Tăng, sau khi rửa chân, bước vào giảng
đường, ngồi dựa vào bức tường phía Tây, mặt hướng
về phía Đông, với Thế Tôn ngồi trước họ. Các Sakya

TỶ KHEO                                           2783

ở thành Kapilavatthu cũng rửa chân, bước vào ngôi
giảng đường, rồi ngồi xuống dựa vào bức tường phía
Đông, mặt hướng phía Tây, với Thế Tôn ngồi trước
mặt. Rồi Thế Tôn cho đến quá nửa đêm, thuyết pháp,
khai thị, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan
hỷ các Sakya ở Kapilavatthu, rồi nói với Tôn giả
Ananda:

– Này Ananda, hãy giảng hữu học đạo cho các Sakya ở Kapilavatthu, Ta bị đau lưng. Ta sẽ nằm nghỉ.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế
Tôn trải đại y gấp bốn lại, nằm xuống phía bên hông
bên hữu như dáng nằm con sư tử chân gác trên chân
với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng niệm đến lúc
ngồi dậy lại.

Rồi Tôn giả Ananda nói với Sakya Mahanama:

– Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử:

 Thành tựu giới hạnh,  Hộ trì các căn,  Biết tiết độ trong ăn uống,

TỶ KHEO                                          2784

 Chú tâm cảnh giác,
 Thành tựu bảy diệu pháp,
 Hiện tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, chứng đắc không khó khăn,
chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc
không phí sức.
 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử
thành tựu giới hạnh?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử có giới
hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy
hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ lãnh và tu học các
học pháp. Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ
tử thành tựu giới hạnh.

 Này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử hộ trì các căn?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử, khi mắt
thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm
giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn
không được chế ngự, khiến tham ưu, các ác, bất thiện
pháp khởi lên, vị ấy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ
trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn.

TỶ KHEO                                            2785

Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm
vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy
không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng
riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được
chế ngự, khiến tham ưu, các ác, bất thiện pháp khởi
lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thiệt
hành sự hộ trì ý căn. Này Mahanama, như vậy là vị
Thánh đệ tử hộ trì các căn.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử biết tiết độ trong ăn uống?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử chơn
chánh giác sát, thọ dụng món ăn, không phải để vui
đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức,
không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được
duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì
Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm
thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới; và ta
sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn". Này
Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử biết tiết độ
trong sự ăn uống.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử chú tâm cảnh giác?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử ban ngày trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột

TỶ KHEO                                             2786

sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp, ban đêm
trong canh một, trong khi đi kinh hành và trong khi
đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp, ban đêm trong canh giữa, vị này nằm xuống
phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân
gác trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng
niệm đến lúc ngồi dậy lại. Ban đêm trong canh cuối,
khi đã thức dậy, trong khi đi kinh hành và trong khi
đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp. Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử chú
tâm cảnh giác.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử thành tựu Bảy diệu pháp?

8. Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử có lòng
tin, có lòng tin ở sự giác ngộ của Như Lai: Ngài
là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn.
9. Vị này có lòng tàm, tự xấu hổ vì thân ác hạnh,
khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, tự xấu hổ vì thành tựu
ác, bất thiện pháp.
10. Vị này có lòng quý, tự sợ hãi vì thân ác hạnh,
khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, tự sợ hãi vì thành tựu
ác, bất thiện pháp.

TỶ KHEO                                            2787

11. Vị này là vị đa văn, nhớ nghĩ những điều đã
nghe, tích tụ những điều đã nghe. Những pháp
nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, nói lên phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh, những pháp như vậy, vị ấy nghe
nhiều, thọ trì, đọc tụng bằng lời, được ý suy tư,
được chánh kiến thể nhập.
12. Vị ấy sống tinh cần tinh tấn, trừ bỏ các pháp
bất thiện, thành tựu các thiện pháp, nỗ lực, kiên
trì, không từ bỏ gánh nặng đối với các thiện
pháp.
13. Vị ấy có niệm, thành tựu niệm tuệ tối thắng,
nhớ lại, nhớ lại nhiều lần những gì đã làm từ
lâu, đã nói từ lâu.
14. Vị ấy có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt,
thành tựu Thánh thể nhập đưa đến chơn chánh
đoạn tận khổ đau.
Này Mahanama, như vậy vị Thánh đệ tử thành
tựu bảy diệu pháp.

 Và này, Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử
hiện tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng
tâm, chứng đắc không khó khăn, chứng đắc
không mệt nhọc, chứng đắc không phí sức?

 Ở đây, này Mahanama, (vị ấy) ly dục, ly bất

TỶ KHEO                                              2788

thiện pháp, chứng và trú Sơ thiền, một trạng
thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Diệt tầm và tứ, vị ấy chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
 Ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự
lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú,
vị ấy chứng và trú Thiền thứ ba.
 Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị
ấy chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc, xả niệm thanh tịnh.
Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử hiện
tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng
đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc,
chứng đắc không phí sức.

Này Mahanama, khi một vị Thánh đệ tử thành
tựu giới hạnh như vậy, hộ trì các căn như vậy, biết
tiết độ trong ăn uống như vậy, chú tâm cảnh giác như
vậy, đầy đủ bảy diệu pháp như vậy, hiện tại lạc trú
bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng đắc không
khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc
không phí sức như vậy, này Mahanama, vị Thánh
đệ tử ấy được gọi là đang đi trên con đường hữu
học, có trứng không bị hư hoại, có khả năng phá vỡ,
có khả năng giác ngộ, có khả năng chứng đạt vô

TỶ KHEO                                           2789

thượng an ổn khỏi các ách phược.

Này Mahanama, ví như có tám, có mười hay có
mười hai trứng gà, được gà mái khéo ấp ngồi, khéo
ấp nóng, khéo ấp dưỡng; dầu cho con gà mái ấy
không khởi lên ý muốn: "Mong rằng, các con gà con
của ta, sau khi phá vỡ vỏ trứng với móng chân, hay
với mỏ của chúng, thoát ra ngoài một cách an toàn".
Những con gà con ấy, sau khi phá vỡ vỏ trứng với
móng chân hay mỏ của chúng, có thể thoát ra ngoài
một cách an toàn.

Cũng vậy, này Mahanama khi một vị Thánh đệ
tử, thành tựu giới hạnh như vậy, hộ trì các căn như
vậy, biết tiết độ trong ăn uống như vậy, chú tâm cảnh
giác như vậy, đầy đủ bảy diệu pháp như vậy, hiện tại
lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng đắc
không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng
đắc không phí sức như vậy, này Mahanama, vị
Thánh đệ tử ấy được gọi là đang đi trên con đường
hữu học, có trứng không bị hư hoại, có khả năng phá
vỡ, có khả năng giác ngộ, có khả năng chứng đạt vô
thượng an ổn khỏi các ách phược.

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, nhớ đến các đời sống quá khứ sai biệt, như một đời,

TỶ KHEO                                            2790

hai đời... (như trên)... nhớ đến nhiều đời sống quá
khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết.
Đây là sự phá vỡ thứ nhất của con gà con ra khỏi
vỏ trứng.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, với thiên
nhãn thuần tịnh siêu nhân thấy sự sống chết của
chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người
hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người
may mắn kẻ bất hạnh.. (như trên)... đều do hạnh
nghiệp của chúng. Đây là sự phá vỡ thứ hai của
con gà con ra khỏi vỏ trứng.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, với sự
đoạn tận các lậu hoặc, tự mình ngay trong hiện tại
với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại, vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Đây là sự phá vỡ thứ ba của con gà con ra khỏi vỏ
trứng.
 Hạnh Đức:

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào thành tựu
giới hạnh, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào hộ trì các
căn, như vậy thuộc về hạnh đức của vị ấy.

TỶ KHEO                                               2791

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào có tiết độ
trong ăn uống, như vậy thuộc về hạnh đức của
vị ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào chú tâm
cảnh giác, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào đầy đủ bảy
diệu pháp, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào hiện tại lạc
trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng
đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt
nhọc, chứng đắc không phí sức, như vậy thuộc
về hạnh đức của vị ấy.
 Trí Đức:

 Mahanama, vị Thánh đệ tử nào, nhớ đến các
đời sống quá khứ sai biệt, như một đời, hai
đời... (như trên)... cùng với các nét đại cương
và các chi tiết như vậy thuộc về trí đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết
của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh
người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô
xấu, người may mắn kẻ bất hạnh... (như trên)...

TỶ KHEO                                          2792

đều do hạnh nghiệp của chúng, như vậy thuộc
về trí đức của vị ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào với sự
đoạn tận các lậu hoặc, tự mình ngay trong hiện
tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát, như vậy thuộc về trí đức của vị ấy.
Như vậy, này Mahanama, vị Thánh đệ tử được
gọi là Minh cụ túc, Hạnh cụ túc, Minh Hạnh cụ
túc.

Này Mahanama, Phạm thiên Sanankumara (Thường Đồng Hình Phạm thiên) có nói bài kệ như sau:

Chúng sanh tin giai cấp
Vương tộc là tối thượng.
Vị minh hạnh cụ túc,
Tối thắng ở Nhơn Thiên.
Này Mahanama, bài kệ ấy được Phạm thiên
Sanankumara khéo hát, không phải vụng hát, khéo
nói, không phải vụng nói, có ý nghĩa, không phải vô
nghĩa, và được Thế Tôn ấn khả.
Rồi Thế Tôn ngồi dậy, nói với Tôn giả Ananda:

TỶ KHEO                                           2793

– Lành thay, lành thay Ananda! Thật lành thay, này Ananda, người đã giảng hữu học đạo cho các Sakka (Thích tử) ở Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).

Tôn giả Ananda thuyết giảng như vậy, bậc Đạo Sư ấn khả. Các vị Sakka ở Kapilavatthu hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Ananda dạy.

TỶ KHEO                                         2794

454 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh KOSAMBIYA – 48 Trung I, 701

KINH KOSAMBIYA (Kosambiya suttam) – Bài kinh số 48 – Trung I, 701

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Kosambi, tại tịnh xá
Ghosita. Lúc bấy giờ, các Tỷ-kheo ở Kosambi sống
cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh nhau, đả thương
nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Họ không tự
thông cảm nhau, không chấp nhận thông cảm; họ
không tự hòa giải, không chấp nhận hòa giải. Rồi
một Tỷ-kheo đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi
xuống một bên. Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, các Tỷ-kheo ở Kosambi
sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh nhau, đả
thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Họ
không tự thông cảm nhau, không chấp nhận thông
cảm; họ không tự hòa giải nhau, không chấp nhận
hòa giải.

TỶ KHEO                                        2795

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo và bảo như sau:

– Này các Tỷ-kheo, hãy đi, và nhân danh Ta, bảo các Tỷ-kheo ấy như sau: "Bậc Đạo Sư cho gọi chư Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đến chỗ các Tỷ- kheo ấy ở sau khi đến, liền thưa với các Tỷ-kheo ấy:

– Bậc Đạo Sư cho gọi chư Tôn giả.

– Hiền giả, vâng.

Các Tỷ-kheo vâng đáp Tỷ-kheo ấy, đến chỗ Thế
Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo đang ngồi
xuống một bên:

– Này các Tỷ-kheo, có đúng sự thật chăng, các
Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, đả
thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Và
các Ông không tự thông cảm nhau, không chấp nhận
thông cảm, không tự hòa giải nhau, không chấp nhận
hòa giải?

TỶ KHEO                                           2796

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào? Trong
khi các Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh,
đả thương nhau bằng binh khí miệng lưỡi; trong khi
ấy các Ông có an trú từ thân hành đối với các vị đồng
phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng không, các
Ông có an trú từ khẩu hành đối với các vị đồng phạm
hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng không, các Ông có
an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả
trước mặt lẫn sau lưng không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông đã chấp
nhận rằng, trong khi các Ông sống cạnh tranh, luận
tranh, đấu tranh, đả thương nhau bằng binh khí
miệng lưỡi, trong khi ấy, không có an trú từ thân
hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn
sau lưng, không có an trú từ khẩu hành đối với các
vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sanh lưng,
không có an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm
hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng.

Như vậy, này các kẻ mê mờ kia, do biết gì, do
thấy gì, các Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu
tranh, đả thương nhau với những binh khí miệng
lưỡi; và các Ông không tự thông cảm nhau, không

TỶ KHEO                                            2797

chấp nhận thông cảm, không tự hòa giải nhau, không
chấp nhận hòa giải. Như vậy, này các kẻ mê mờ
kia, các Ông sẽ phải chịu bất hạnh, đau khổ trong
một thời gian dài.

Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp này cần phải
ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến vô tranh luận,
hòa hợp, nhất trí.

Thế nào là sáu?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ thân
hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả trước mặt
lẫn sau lưng. Pháp này cần phải ghi nhớ, tạo thành
tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng,
đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ khẩu
hành... (như trên)
 ... an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm hạnh
cả trước mặt lẫn sau lưng. Pháp này cần phải ghi
nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

TỶ KHEO                                           2798

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các tài vật nhận
được đúng pháp, hợp pháp, cho đến những tài vật
thâu nhận chỉ trong bình bát, Tỷ-kheo không phải
là người không san sẻ, các tài vật nhận được như
vậy, phải là người san sẻ dùng chung với các vị
đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này... (như
trên)... đưa đến nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các giới luật
không có vi phạm, không có tỳ vết, không có vẩn
đục, không có uế tạp, giải thoát, được người trí tán
thán, không bị chấp trước, đưa đến thiền định, Tỷ-
kheo sống thành tựu trong các giới luật ấy với các
vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng.
Pháp này... (như trên)... đưa đến nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các tri kiến
thuộc về bậc Thánh có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ
đau, Tỷ-kheo, sống thành tựu tri kiến như vậy,
cùng với các đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau
lưng. Pháp này cần phải ghi nhớ, tạo thành tương
ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa
đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp này cần phải ghi
nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

TỶ KHEO                                             2799

Này các Tỷ-kheo, trong sáu pháp cần phải ghi
nhớ này, có một pháp tối thượng, thâu nhiếp tất
cả, làm giềng mối cho tất cả, chính là tri kiến này,
thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau.

Này các Tỷ-kheo, ví như một căn nhà có mái
nhọn như ngọn tháp, có một pháp tối thượng, thâu
nhiếp tất cả, làm giềng mối cho tất cả, chính là mái
nhọn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong sáu pháp
cần phải ghi nhớ này, có một pháp tối thượng... khiến
người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau.

 Này các Tỷ-kheo, thế nào là tri kiến thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng, khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến ngôi
rừng, hay đi đến dưới gốc cây, hay đi đến chỗ trống
vắng và suy nghĩ như sau: "Không biết ta có nội triền
nào chưa đoạn trừ không? Do nội triền này nếu tâm
ta bị triền phược, thì ta không thể biết như thật,
không thể thấy như thật?"

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị tham dục triền phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị triền phược.

TỶ KHEO                                            2800

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị sân triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị hôn trầm
thụy miên triền phược, cho đến như vậy tâm
(của vị này) bị triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị trạo hối triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị nghi triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo có tâm bị thế sự
đời này ràng buộc, cho đến như vậy, tâm (của
vị này) bị triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu vị Tỷ-kheo có tâm bị thế
sự đời sau ràng buộc, cho đến như vậy, tâm
(của vị này) bị triền phược.
 Tỷ-kheo sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh,
đả thương nhau với những binh khí miệng lưỡi,
cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị triền
phược.

TỶ KHEO                                         2801

1. Vị ấy biết rõ như sau: "Ta không có nội triền
chưa được đoạn trừ, do nội triền này nếu tâm
ta bị triền phược, ta không thể biết như thật,
không thể thấy như thật. Ý của ta được khéo
hướng đến sự giác ngộ các sự thật". Đó là trí
thứ nhất mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không thể cọng
chứng.
2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Trong khi ta thực tập, tu tập,
luyện tập nhiều lần tri kiến này; ta tự đạt được
tịch chỉ, ta tự đạt được tịnh chỉ". Vị này biết rõ
như sau: "Trong khi ta thực tập, tu tập, luyện
tập nhiều lần tri kiến này; ta tự đạt được tịch
chỉ, ta tự đạt được tịnh chỉ". Đó là trí thứ hai
mà vị này chứng được, thuộc các bậc Thánh,
siêu thế, các phàm phu không thể cọng chứng.
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Tri kiến như ta đã thành tựu có
thể có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào ngoài tổ
chức này, thành tựu tri kiến như vậy không?"
Vị ấy hiểu rõ như sau: "Tri kiến như ta đã
thành tựu không có một Sa-môn hay Bà-la-
môn nào khác, ngoài tổ chức này, thành tựu
tri kiến như vậy". Đó là trí thứ ba mà vị này
chứng được, thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các

TỶ KHEO                                             2802

phàm phu không thể cọng chứng.
4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Pháp tánh (Dhammata) mà
một vị chứng được tri kiến thành tựu, pháp
tánh như vậy ta có thành tựu hay không?" Và
này các Tỷ-kheo, pháp tánh ấy là gì mà một vị
chứng được tri kiến thành tựu? Đây là pháp
tánh, này các Tỷ-kheo, mà một vị chứng được
tri kiến thành tựu: Bất cứ giới tội nào vị này vi
phạm, giới tội ấy liền được xuất tội. Vị này lập
tức phát lộ, tỏ bày, trình bày trước bậc Đạo Sư
hay trước các vị đồng phạm hạnh có trí. Sau khi
phát lộ, tỏ bày, trình bày, vị ấy phòng hộ gìn
giữ trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, ví như
một đứa trẻ con, ngây thơ, nằm ngửa, lập tức
rút lui tay hay chân nếu tay hay chân của nó
chạm phải than đỏ. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, đây là pháp tánh mà một vị chứng được
tri kiến thành tựu: Bất cứ giới tội nào... (như
trên)... phòng hộ gìn giữ trong tương lai. Vị ấy
biết rõ như sau: "Pháp tánh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, pháp tánh như vậy ta
có thành tựu". Như vậy là trí thứ tư mà vị này
chứng được, thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các
phàm phu không thể cọng chứng.
5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy

TỶ KHEO                                            2803

nghĩ như sau: "Pháp tánh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, pháp tánh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
pháp tánh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là pháp tánh, này các Tỷ-
kheo, mà một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Bất luận sự việc cần phải làm dầu lớn nhỏ gì,
giúp cho các vị đồng phạm hạnh; vị này nỗ
lực thực hiện, nhưng tha thiết hướng đến
tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học,
tăng thượng tuệ học. Này các Tỷ-kheo, ví như
con bò có các con nghé, khi đang nhổ lùm cỏ
lên (ăn), vẫn coi chừng con nghé. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là pháp tánh mà một vị
chứng được tri kiến thành tựu: Bất luận... (như
trên)... tăng thượng tuệ học. Vị này biết rõ như
sau: "Pháp tánh mà một vị chứng được tri kiến
thành tựu, pháp tánh như vậy ta có thành tựu".
Như vậy là trí thứ năm mà vị này chứng được,
thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các phàm phu
không thể cọng chứng.
6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Sức mạnh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, sức mạnh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
sức mạnh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là sức mạnh, này các Tỷ-

TỶ KHEO                                          2804

kheo, một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết được giảng dạy, sau khi chú tâm chú
ý, chuyên chú toàn tâm trí, vị này lóng tai
nghe Pháp. Vị này biết rõ như sau: "Sức mạnh
mà một vị chứng được tri kiến thành tựu sức
mạnh như vậy ta có thành tựu". Như vậy là trí
thứ sáu mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không có thể
cọng chứng.
7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Sức mạnh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, sức mạnh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
sức mạnh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là sức mạnh, này các Tỷ-
kheo, mà một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết được giảng dạy, vị này chứng được
nghĩa tín thọ (atthaveda), Pháp tín thọ
(Dhammaveda), và sự hân hoan tương ứng
với pháp. Vị này biết rõ như sau: "Sức mạnh
mà một vị chứng được tri kiến thành tựu sức
mạnh như vậy ta có thành tựu". Như vậy là trí
thứ bảy mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không thể cọng
chứng.

TỶ KHEO                                         2805

Như vậy, này các Tỷ-kheo, pháp tánh được
khéo an trú đối với vị Thánh đệ tử thành tựu bảy
chi này để chứng được quả Dự Lưu. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bảy chi
này tức là đã thành tựu Dự Lưu quả.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                       2806

455 Tu tập - Nhìn lại mình - Kinh THỐI ĐỌA – Tăng II, 88

THỐI ĐỌA – Tăng II, 88

1. Tại đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

- Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận rằng: "Tôi thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây được Thế Tôn gọi là thối đọa. Thế nào là bốn?

-   Tham ái tăng thịnh,
-   Sân tăng thịnh,
-   Si tăng thịnh,
-   Đối với các vấn đề có mặt, không có mặt,
không có tuệ nhãn soi thấu.

Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận

TỶ KHEO                                             2807

rằng: "Tôi thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây được Thế Tôn gọi là thối đọa.

2. Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào
thấy trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến
kết luận rằng: "Tôi không thối đọa khỏi các thiện
pháp ". Đây được Thế Tôn gọi là không thối đọa. Thế
nào là bốn?

-   Tham ái giảm thiểu,
-   Sân giảm thiểu,
-   Si giảm thiểu.
-   Đối với các vấn đề có mặt, không có mặt, có
tuệ nhãn soi thấu.

Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy
trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận
rằng: "Tôi không thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây
được Thế Tôn gọi là không thối đọa.

TỶ KHEO                                             2808

456 Tu tập - Quán sát 5 sự kiện - Kinh SỰ KIỆN CẦN PHẢI QUAN SÁT – Tăng II, 421

SỰ KIỆN CẦN PHẢI QUAN SÁT – Tăng II, 421

1.- Có năm sự kiện này, này các Tỷ-kheo, cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

2. Thế nào là năm?

- "Ta phải bị già, không thoát khỏi già" là sự
kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Ta phải bị bệnh, không thoát khỏi bệnh" là sự
kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Ta phải bị chết, không thoát khỏi chết" là sự
kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Tất cả pháp khả ái, khả ý đối với ta sẽ phải
đổi khác sẽ phải biến diệt", là sự kiện cần phải
thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của
nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến

TỶ KHEO                                           2809

thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta
sẽ làm thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy" là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Và do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị già, không thoát khỏi già", là sự kiện
cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay
nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

3. Có những loài hữu tình, đang còn trẻ, kiêu mạn
trong tuổi trẻ, say đắm trong kiêu mạn ấy, thân làm
ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường xuyên
quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn tuổi trẻ trong tuổi
trẻ được hoàn toàn đoạn tận hay được giảm thiểu. Do
duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo, "Ta phải bị già,
không thoát khỏi già", cần phải thường xuyên quán
sát như vậy bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia
hay xuất gia.

 Do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị bệnh, ta không thoát khỏi bệnh" là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

4. Có những loài hữu tình khỏe mạnh, kiêu mạn trong khỏe mạnh. Do say đắm trong kiêu mạn ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường

TỶ KHEO                                            2810

xuyên quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn khỏe mạnh
trong khỏe mạnh được hoàn toàn đoạn tận hay được
giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị bệnh, không thoát khỏi bệnh" cần phải
thường xuyên quán sát như vậy bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị chết, ta không thoát khỏi chết", là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

5. Có những loài hữu tình đang sống, kiêu mạn
trong sự sống. Do say đắm trong kiêu mạn ấy, thân
làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường
xuyên quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn sự sống
trong sự sống được hoàn toàn đoạn tận hay được
giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị chết, không thoát khỏi chết", cần phải
thường xuyên quán sát như vậy bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Tất cả pháp khả ái, khả hỷ đối với ta sẽ phải
đổi khác, sẽ phải biến diệt" là sự kiện cần phải
thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

TỶ KHEO                                         2811

6. Có những loài hữu tình, có lòng tham dục đối với các vật khả ái. Do say đắm với lòng tham dục ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, nên tham dục đối với các vật khả ái được đoạn tận hoàn toàn hay được giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo, "Tất cả pháp khả ái, khả hỷ đối với ta sẽ phải biến diệt" là sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Và do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của
nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến
thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta
sẽ làm, thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy" là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

7. Có những loài hữu tình, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường xuyên quán sát như vậy, ác hạnh được hoàn toàn đoạn tận hay được giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo, "Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta sẽ làm, thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy" là sự kiện cần phải thường xuyên

TỶ KHEO                                              2812

quán sát bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

8. Nếu vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, suy tư như sau:

- "Không phải chỉ một mình ta già, không thoát
khỏi già, nhưng phàm có những loài hữu tình
nào có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài
hữu tình ấy phải bị già, không thoát khỏi già".
Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, con
đường được sanh khởi. Vị ấy sử dụng con
đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy
sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung
mãn nên các kiết sử được đoạn tận, các tùy
miên được chấm dứt.
- "Không phải chỉ một mình ta bị bệnh, không
thoát khỏi bệnh, nhưng phàm có những loài
hữu tình nào có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất
cả loài hữu tình ấy phải bị bệnh, không thoát
khỏi bệnh". Do vị ấy thường xuyên quán sát sự
kiện ấy, con đường được sanh khởi. Vị ấy sử
dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn.
Do vị ấy sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho
sung mãn, nên các kiết sử được đoạn tận, các
tùy miên được chấm dứt.

TỶ KHEO                                            2813

- "Không phải chỉ một mình ta bị chết, không
thoát khỏi chết, nhưng phàm có những loài hữu
tình nào, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả
các loài hữu tình ấy phải bị chết, không thoát
khỏi chết..." ...
- "Không phải chỉ có các pháp khả ái, khả ý của
riêng một mình ta sẽ phải đổi khác, sẽ phải biến
diệt. Phàm có các loài hữu tình nào có đến, có
đi, có diệt, có sanh, các pháp khả ái, khả ý của
tất cả loài hữu tình ấy sẽ phải đổi khác, sẽ phải
biến diệt...".
- "Không phải chỉ có một mình ta là chủ nhân
của nghiệp, là thừa tự của nghiệp, nghiệp là
thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là
điểm tựa. Phàm có các loài hữu tình nào có
đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu
tình ấy là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của
nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến
thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào họ
sẽ làm thiện hay ác, họ sẽ thừa tự nghiệp ấy."
Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, nên
con đường được sanh khởi. Vị ấy sử dụng con
đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy
sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung
mãn, nên các kiết sử được đoạn tận, các tùy
miên được chấm dứt.

TỶ KHEO                                           2814

Bị bệnh và bị già,
Lại thêm phải bị chết,
Pháp yếu là như vậy,
Hữu tình là như vậy.
Phàm phu sanh nhàm chán,
Thật không hợp cho Ta,
Nếu Ta cũng nhàm chán,
Đối với các chúng sanh,
Cùng chung một số phận.
Trong khi đời sống Ta,
Không khác gì đời họ,
Ta được sống như vậy,
Kiêu mạn trong không bệnh,
Trong tuổi trẻ sinh mạng,
Tất cả Ta nhiếp phục
Phát xuất từ an ổn,
Ta thấy hạnh viễn ly,
Ta phát tâm dõng mãnh,
Thấy được cảnh Niết-bàn.
Nay Ta không có thể,
Hưởng thọ các dục vọng,
Ta sẽ không thối đọa,
Chứng cứu cánh Phạm hạnh.

TỶ KHEO                                2815

TỶ KHEO   2816

457 Tu tập - Tu tập nhanh chậm khác nhau
ở     chỗ      nào         -    Kinh
KANNAKATTHALA – 90 Trung II,
627

KINH KANNAKATTHALA – Bài kinh số 90 – Trung II, 627

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú tại Ujunna, gần vườn Lộc
Uyển ở Kannakatthala. Lúc bấy giờ vua Pasenadi
nước Kosala đi đến Ujunna có công việc. Rồi vua
Pasenadi nước Kosala bảo một người:

– Đến đây, này Người kia. Hãy đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Thế
Tôn và hỏi thăm có ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh
khỏe, lạc trú và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, vua
Pasenadi nước Kosala cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn,
hỏi thăm có ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe,
lạc trú không và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, hôm
nay vua Pasenadi nước Kosala, sau buổi ăn sáng, sẽ
đến yết kiến Thế Tôn".

TỶ KHEO                                            2817

– Thưa vâng, tâu Đại vương.

Người ấy vâng đáp vua Pasenadi nước Kosala,
đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy
bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, vua Pasenadi nước Kosala cúi
đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có ít bệnh, ít
não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không và thưa
như sau: "Bạch Thế Tôn, hôm nay vua Pasenadi
nước Kosala, sau buổi ăn sáng, sẽ đến yết kiến Thế
Tôn".

Hai chị em Soma và Sakula được nghe: "Hôm
nay vua Pasenadi nước Kosala sau buổi ăn sáng, sẽ
đến yết kiến Thế Tôn". Rồi hai chị em Soma và
Sakula đi đến vua Pasenadi nước Kosala tại phòng
ăn, và thưa như sau:

– Tâu Đại vương, hãy nhân danh chúng thiếp cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có được ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không và thưa giúp: "Bạch Thế Tôn, chị em Soma và Sakula cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có được ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không".

Rồi vua Pasenadi nước Kosala sau buổi ăn sáng

TỶ KHEO                                            2818

đi đến Thế Tôn, sau khi đảnh lễ Thế Tôn rồi, ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, hai chị em Soma và Sakula cúi
đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm Thế Tôn có được
ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú
không.

– Thưa Đại vương, vì sao hai chị em Soma và Sakula lại không có thể nhờ một vị đưa tin khác?

– Bạch Thế Tôn, hai chị em Soma và Sakula có nghe: "Hôm nay vua Pasenadi nước Kosala sau buổi ăn sáng, sẽ yết kiến Thế Tôn". Rồi hai chị em Soma và Sakula đi đến con tại phòng ăn và thưa như sau: "Tâu Đại vương, hãy nhân danh chúng thiếp cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có được ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không và thưa: "Bạch Thế Tôn, hai chị Soma và Sakula cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm (Thế Tôn), có được ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không".

– Thưa Đại vương, mong rằng hai chị em Soma và Sakula được hạnh phúc!

Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                            2819

– Bạch Thế Tôn, con có nghe như sau: "Sa-môn
Gotama có nói: "Không có một Sa-môn hay một Bà-
la-môn nào toàn tri, toàn kiến, có thể tự cho là chứng
được tri kiến viên mãn; sự tình như vậy không thể
xảy ra". Bạch Thế Tôn, những ai nói như sau: "Sa-
môn Gotama có nói: "Không có một Sa-môn hay Bà-
la-môn nào toàn tri, toàn kiến có thể cho là chứng
được tri kiến viên mãn; sự tình như vậy không thể
xảy ra", bạch Thế Tôn, có phải những vị ấy nói lời
Thế Tôn nói, họ không xuyên tạc Thế Tôn, không
đúng như thật; họ giải thích pháp đúng pháp và
những ai nói hợp pháp, đúng pháp sẽ không có cơ
hội để chỉ trích hay không?

– Thưa Đại vương, những ai nói như sau: "Sa-
môn Gotama có nói: "Không có một Sa-môn hay Bà-
la-môn nào toàn tri, toàn kiến, có thể cho là chứng
được tri kiến viên mãn; sự tình như vậy không thể
xảy ra", những vị nói như vậy không nói đúng lời Ta
nói, và họ xuyên tạc Ta một cách hư ngụy, không
đúng sự thật.

Rồi vua Pasenadi nước Kosala nói với tướng quân Vidudabha:

– Này Tướng quân, ai đã đem vấn đề này vào trong nội cung?

TỶ KHEO                                             2820

– Tâu Đại vương, Bà-la-môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa.

Rồi vua Pasenadi nước Kosala cho gọi một người:

– Đến đây, này Người kia, hãy nhân danh ta, bảo với Bà-la-môn Sanjaya thuộc dòng họ Akasa: "Thưa Tôn giả, vua Pasenadi nước Kosala cho gọi Tôn giả".

– Thưa vâng, tâu Đại vương.

Người ấy vâng đáp vua Pasenadi nước Kosala,
đi đến Bà-la-môn Sanjaya thuộc dòng họ Akasa, sau
khi đến, liền thưa với Bà-la-môn Sanjaya, thuộc
dòng họ Akasa: "Thưa Tôn giả, vua Pasenadi nước
Kosala cho gọi Tôn giả".

Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, rất có thể những điều Thế Tôn
nói về một vấn đề khác, được người ta gán vào một
vấn đề khác. Bạch Thế Tôn, liên hệ vấn đề gì Thế
Tôn tự xem là nói những lời nói ấy?

– Thưa Đại vương, Ta tự xem là đã nói những lời như sau: "Không có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào có thể trong một lúc, biết hoàn toàn và thấy hoàn

TỶ KHEO                                            2821

toàn, không thể có sự tình như vậy".

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết có nhân duyên
(heturupam). Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết liên hệ
đến nhân duyên (saheturupam) và nói như sau:
"Không có một Sa-môn nào hay Bà-la-môn nào có
thể trong một lúc, biết hoàn toàn và thấy hoàn toàn,
không thể có sự tình như vậy". Bạch Thế Tôn, có bốn
giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá và Thủ-
đà. Bạch Thế Tôn, giữa bốn giai cấp này có những
khác biệt nào, sai biệt nào?

– Thưa Đại vương, có bốn giai cấp này: Sát-đế-
lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá và Thủ-đà. Thưa Đại vương,
giữa bốn giai cấp này, hai giai cấp Sát-đế-lỵ và Bà-
la-môn được xem là tối thượng về xưng hô; hai giai
cấp kia từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay và giúp đỡ họ
các công việc.

– Bạch Thế Tôn, con không hỏi về hiện tại. Bạch
Thế Tôn, con hỏi về tương lai. Bạch Thế Tôn, có bốn
giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá và Thủ-
đà. Bạch Thế Tôn, trong bốn giai cấp này, có những
khác biệt nào, sai biệt nào?

– Thưa Đại vương, có năm tinh cần chi này. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                           2822

 Ở đây, thưa Đại vương, Tỷ-kheo có lòng tin,
tin tưởng sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn.
 Vị ấy ít bệnh, ít não, sự tiêu hóa được điều hòa,
không lạnh quá, không nóng quá, trung bình,
hợp với tinh tấn.
 Vị ấy không gian trá, không xảo trá, nêu rõ tự
mình như chơn đối với bậc Đạo sư, đối với các
vị sáng suốt hay đối với các đồng Phạm hạnh.
 Vị ấy sống siêng năng, tinh tấn, từ bỏ các ác
pháp, thành tựu các thiện pháp, kiên cố, kiên
trì, không từ bỏ gánh nặng đối với thiện pháp.
 Vị ấy có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sự sanh diệt
các pháp, với sự thể nhập của các bậc Thánh,
đưa đến chơn chánh đoạn diệt các khổ đau".

Thưa Đại vương có bốn giai cấp này: Sát-đế-lỵ,
Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà. Và nếu các giai cấp này
thành tựu năm tinh cần chi này, như vậy sẽ đưa đến
hạnh phúc, an lạc lâu dài cho họ.

– Bạch Thế Tôn, có bốn giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà. Nếu những vị này thành

TỶ KHEO                                              2823

tựu năm tinh cần chi này, bạch Thế Tôn, ở đây có sự khác biệt gì, có sự sai biệt gì?

– Thưa Đại vương, ở đây, Ta nói đến sự sai biệt trong tinh cần.

Ví như, thưa Đại vương, giữa những con voi
đáng được điều phục, hay những con ngựa đáng
được điều phục, hay những con bò đáng được điều
phục, có hai con voi, hai con ngựa, hay hai con bò
được khéo điều phục, được khéo huấn luyện, và có
hai con voi, hai con ngựa, hay hai con bò không được
khéo điều phục, không được khéo huấn luyện. Thưa
Đại Vương, Đại vương nghĩ thế nào? Hai con voi,
hai con ngựa, hay hai con bò được khéo điều phục,
được khéo huấn luyện, có phải chúng được điều
phục, đạt được khả năng điều phục (dantakaranam),
chúng được điều phục, đạt được vị trí điều phục
(dantabhumi)?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Còn hai con voi, hai con ngựa, hay hai con bò không được khéo điều phục kia, không được khéo huấn luyện kia, không được điều phục mà chúng đạt được khả năng điều phục, không được điều phục mà chúng đạt được vị trí điều phục như hai con voi, hai con ngựa, hay hai con bò được khéo điều phục kia,

TỶ KHEO                                           2824

được khéo huấn luyện kia?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Cũng vậy, thưa Đại vương, những gì đạt được do lòng tin, do ít bệnh tật, do không gian trá, không dối trá, do tinh cần tinh tấn, do trí tuệ, cũng sẽ do bất tín, do nhiều bệnh tật, do xảo trá, do dối trá đạt được, sự tình như vậy không thể xảy ra.

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết có nhân duyên (heturupam), Thế Tôn thuyết liên hệ đến nhân duyên. Bạch Thế Tôn, có bốn giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la- môn, Phệ-xá, Thủ-đà. Và nếu các vị này thành tựu năm tinh cần chi này, nếu họ chân chánh tinh cần, thì bạch Thế Tôn, có thể có sự khác biệt nào, có thể có sự sai biệt nào giữa các vị này không?

– Thưa Đại vương, Ta nói không có sự khác biệt gì về phương diện giải thoát đối với giải thoát.

Ví như, thưa Đại vương, một người đem củi khô từ cây sala lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Và một người khác đem củi khô từ cây sala lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Rồi có một người khác đem củi khô từ cây xoài lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Rồi có một người khác đem củi khô từ cây udumbara (cây sung?) lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Thưa Đại

TỶ KHEO                                                2825

vương, Đại vương nghĩ thế nào? Vì rằng các loại củi
dùng để nhen lửa sai khác, vậy có những sai khác gì,
giữa ngọn lửa với ngọn lửa, giữa màu sắc với màu
sắc, giữa ánh sáng với ánh sáng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Cũng vậy, thưa Đại vương, với sức nóng do
tinh tấn tạo nên, do tinh cần nhen nhúm lên, ở đây,
Ta nói không có một sự sai biệt gì về giải thoát đối
với giải thoát.

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết có nhân duyên, Thế Tôn thuyết liên hệ đến nhân duyên. Bạch Thế Tôn, nhưng có chư Thiên không?

– Thưa Đại vương, sao Đại vương có thể nói: "Bạch Thế Tôn, nhưng có chư Thiên không?"

– Bạch Thế Tôn, không biết chư Thiên ấy có sanh lại tại đây không hay không sanh lại tại đây?

– Thưa Đại vương, chư Thiên nào có não hại tâm, sanh lại tại đây; chư Thiên nào không có não hại tâm, không sanh lại tại đây.

Khi được nghe nói vậy, tướng quân Vidudabha bạch Thế Tôn:

TỶ KHEO                                            2826

– Bạch Thế Tôn, chư Thiên có não hại tâm, sanh lại tại đây có thể đánh đuổi hay trục xuất chư Thiên không có não hại tâm, không sanh lại tại đây không?

Tôn giả Ananda khởi lên ý nghĩ như sau:
"Tướng quân Vidudabha này là con vua Pasenadi
nước Kosala, ta là con Thế Tôn. Nay đã đến thời
người con nói chuyện với người con". Rồi Tôn giả
Ananda nói với tướng quân Vidudabha:

– Này Tướng quân, nay ở đây, tôi sẽ hỏi lại
Tướng quân vấn đề này. Nếu có thể được, Tướng
quân hãy trả lời. Này Tướng quân, Tướng quân nghĩ
thế nào? Xa rộng cho đến lãnh thổ của vua Pasenadi
nước Kosala, và tại chỗ của vua Pasenadi nước
Kosala ngự trị, trị vì; tại chỗ ấy, vua Pasenadi nước
Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất vị Sa-môn hay
Bà-la-môn có công đức tu hành hay không có công
đức tu hành, có sống Phạm hạnh hay không sống
Phạm hạnh ra khỏi chỗ ấy không?

– Thưa Tôn giả, xa rộng cho đến lãnh thổ của vua Pasenadi nước Kosala và chỗ nào vua Pasenadi nước Kosala ngự trị, trị vì; tại chỗ ấy, vua Pasenadi nước Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất vị Sa- môn hay Bà-la-môn có công đức tu hành, hay không có công đức tu hành, có sống Phạm hạnh hay không

TỶ KHEO                                            2827

sống Phạm hạnh ra khỏi chỗ ấy.

– Thưa Tướng quân, Tướng quân nghĩ thế nào?
Xa rộng ra ngoài lãnh thổ của vua Pasenadi nước
Kosala, và tại chỗ của vua Pasenadi nước Kosala
không ngự trị, không trị vì; tại chỗ ấy, vua Pasenadi
nước Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất vị Sa-
môn hay Bà-la-môn có công đức tu hành hay không
có công đức tu hành, có sống Phạm hạnh hay không
sống Phạm hạnh ra khỏi chỗ ấy không?

– Thưa Tôn giả, xa rộng ra ngoài lãnh thổ của
vua Pasenadi nước Kosala, và tại chỗ của vua
Pasenadi nước Kosala không ngự trị, không trị vì; tại
chỗ ấy, vua Pasenadi nước Kosala không có thể đánh
đuổi... (như trên)... ra khỏi chỗ ấy.

– Thưa Tướng quân, Tướng quân có nghe nói đến chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba không?

– Thưa vâng, Tôn giả. Chúng tôi có nghe nói
đến chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Và ở đây, vua
Pasenadi nước Kosala cũng nghe có nói đến chư
Thiên ở cõi trời Ba mươi ba.

– Này Tướng quân, Ông nghĩ thế nào? Vua Pasenadi nước Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba ra khỏi chỗ ấy được

TỶ KHEO                                            2828

không?

– Thưa Tôn giả, vua Pasenadi nước Kosala
không thể thấy chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba, làm
sao vua lại có thể đánh đuổi hay trục xuất chư Thiên
ở cõi trời Ba mươi ba ra khỏi chỗ ấy?

– Cũng vậy, này Tướng quân, chư Thiên có não
hại tâm, sanh lại tại đây, không có thể thấy được chư
Thiên không có não hại tâm, không sanh lại tại đây,
làm sao lại có thể đánh đuổi hay tẩn xuất chư Thiên
không có não hại tâm, không sanh lại tại đây ra khỏi
chỗ ấy được?

Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo ấy tên gọi là gì?

– Thưa Đại vương, tên là Ananda!

– Thật hân hoan thay! Thật hoan hỷ thay! Tôn
giả Ananda thuyết có nhân duyên, Ananda thuyết
liên hệ đến nhân duyên. Bạch Thế Tôn, có Phạm
thiên không?

– Thưa Đại vương, sao Đại vương có thể nói như vậy: "Bạch Thế Tôn, có Phạm thiên không?".

TỶ KHEO                                            2829

– Bạch Thế Tôn, Phạm thiên có sanh lại tại đây hay không sanh lại tại đây?

– Thưa Đại vương, nếu Phạm thiên có não hại
tâm thì Phạm thiên ấy có sanh lại tại đây. Nếu không
có não hại tâm, thời Phạm thiên ấy không sanh lại tại
đây.

Rồi một người khác tâu với vua Pasenadi nước Kosala:

– Tâu Đại vương, Bà-la-môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa đã đến.

Rồi vua Pasenadi nước Kosala nói với Bà-la- môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa:

– Này Bà-la-môn, ai phổ biến câu chuyện này trong nội cung?

– Tâu Đại vương, tướng quân Vidudabha.

Tướng quân Vidudabha lại nói:

– Tâu Đại vương, chính Bà-la-môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa.

Rồi có một người tâu với vua Pasenadi nước

TỶ KHEO                                            2830

Kosala:

– Tâu Đại vương, nay đã đến thời dùng xe.

Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, chúng con đã hỏi Thế Tôn về
nhất thiết trí. Thế Tôn đã trả lời về nhất thiết trí. Câu
trả lời ấy làm cho chúng con thoải mái, được chúng
con chấp nhận, nên chúng con hoan hỷ.

Bạch Thế Tôn, chúng con đã hỏi Thế Tôn về sự
thanh tịnh của bốn giai cấp. Thế Tôn đã trả lời cho
chúng con về sự thanh tịnh của bốn giai cấp. Câu trả
lời ấy làm cho chúng con thoải mái, được chúng con
chấp nhận, nên chúng con hoan hỷ.

Bạch Thế Tôn, chúng con hỏi Thế Tôn về chư
Thiên (Adhideve) và Thế Tôn đã trả lời về chư
Thiên. Câu trả lời ấy làm cho chúng con thoải mái,
được chúng con chấp nhận nên chúng con hoan hỷ.

Bạch Thế Tôn, chúng con hỏi Thế Tôn về Phạm
thiên và Thế Tôn đã trả lời về Phạm thiên. Câu trả
lời ấy làm cho chúng con thoải mái, được chúng con
chấp nhận nên làm chúng con hoan hỷ.

Bạch Thế Tôn, và những điều gì chúng con hỏi

TỶ KHEO                                                2831

Thế Tôn, vấn đề ấy Thế Tôn đã trả lời, và câu trả lời ấy làm cho chúng con thoải mái, được chúng con chấp nhận nên chúng con hoan hỷ.

Bạch Thế Tôn, nay chúng con phải đi. Chúng con có nhiều công việc, có nhiều phận sự phải làm.

– Đại vương hãy làm những gì Đại vương nghĩ là hợp thời.

Rồi vua Pasenadi nước Kosala hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi.

TỶ KHEO                                            2832

458 Tu tập - Tín, giới, văn, tấn, tuệ - Kinh ĐÁNG SỢ HÃI – Tăng II, 514

ĐÁNG SỢ HÃI – Tăng II, 514

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm pháp này làm cho bậc Hữu học không có sợ hãi.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có lòng tin, có giới, có nghe nhiều, có tinh cần tinh tấn, có trí tuệ.

- Cái gì làm cho kẻ không có lòng tin sợ hãi, cái
ấy không làm cho người có lòng tin sợ hãi. Do
vậy, pháp này là pháp làm cho bậc Hữu học
không sợ hãi.
- Cái gì làm cho kẻ ác giới sợ hãi, cái ấy không
làm cho người có giới không sợ hải. Do vậy,
pháp này là pháp làm cho bậc Hữu học không
sợ hãi.
- Cái gì làm cho kẻ ít nghe sợ hãi, cái ấy không
làm cho người nghe nhiều sợ hãi. Do vậy, pháp
này là pháp làm cho bậc Hữu học không sợ hãi.
- Cái gì làm cho kẻ biếng nhác sợ hãi, cái ấy
không làm cho kẻ tinh cần tinh tấn sợ hãi. Do

TỶ KHEO                                             2833

vậy, pháp này là pháp làm cho bậc Hữu học
không sợ hãi.
- Cái gì làm cho kẻ ác tuệ sợ hãi, cái ấy không
làm cho người có trí tuệ sợ hãi. Do vậy, pháp
này là pháp làm cho bậc Hữu học không sợ hãi.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, là các pháp làm cho bậc Hữu học không sợ hãi.

TỶ KHEO                                         2834

459 Tu tập - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Kinh NÓC NHỌN – Tăng II, 318

NÓC NHỌN – Tăng II, 318

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này của bậc hữu học. Thế nào là năm?

2. Tín lực, tàm lực, quý lực, tinh tấn lực, tuệ lực. Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này của bậc Hữu học.

Trong năm sức mạnh của bậc Hữu học này, này các Tỷ-kheo, cái này là tối thượng, cái này là tổng nhiếp, cái này là tổng thâu tóm, tức là tuệ lực.

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, với ngôi nhà có nóc nhọn, cái này là tối thượng, cái này là tổng nhiếp, cái này là tổng thâu tóm, tức là cái nóc.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong năm sức mạnh này của bậc hữu học, cái này là tối thượng, cái này là tổng nhiếp, cái này là tổng thâu tóm, tức là tuệ lực. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:

4. "Tôi sẽ thành tựu tín lực, được gọi là hữu học lực. Tôi sẽ thành tàm lực, được gọi là hữu học lực. Tôi sẽ thành tựu quý lực... tinh tấn lực... tuệ lực,

TỶ KHEO                                              2835

được gọi là hữu học lực." Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                     2836

460 Tu tập - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Kinh RỘNG RÃI – Tăng II, 305

RỘNG RÃI – Tăng II, 305

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này của bậc Hữu học. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực, tinh tấn, tuệ lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín lực?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng
tin, tin tưởng sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là tín lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tàm lực?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng hổ thẹn đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, hổ thẹn đối với các pháp ác, bất thiện được thực hiện. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là tàm lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là quý lực?

TỶ KHEO                                             2837

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng sợ hãi, sợ hãi đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, sợ hãi đối với các pháp ác, bất thiện được thực hiện. Như vậy, này các Tỷ-kheo, được gọi là quý lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tinh tấn lực?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống tinh
cần tinh tấn, từ bỏ các pháp bất thiện, thành tựu các
thiện pháp, nỗ lực, kiên trì tinh tấn, không từ bỏ gánh
nặng đối với thiện pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là tinh tấn lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ lực?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với sự thể nhập bậc
Thánh vào con đường đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-
kheo, đây gọi là tuệ lực.

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm sức mạnh của bậc Hữu học. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau:

7. "Ta sẽ thành tựu tín lực, được gọi là hữu học lực... tàm lực... quý lực... tinh tấn lực... ta sẽ thành tựu tuệ lực, được gọi là hữu học lực". Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Thầy cần phải học tập.

TỶ KHEO                                                2838

TỶ KHEO   2839

461 Tu tập - Tín, tấn, niệm, định, tuệ - Định nghĩa - Kinh CẦN PHẢI THẤY – Tăng II, 321

CẦN PHẢI THẤY – Tăng II, 321

 Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này. Thế nào là năm? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

Và này các Tỷ-kheo, tín lực cần phải thấy ở đâu?

- Trong bốn Dự lưu chi phần; ở đấy, tín lực cần phải thấy.

Và này các Tỷ-kheo, tấn lực cần phải thấy ở đâu?

- Trong bốn Chánh cần; ở đấy, tấn lực cần phải thấy.

Và này các Tỷ-kheo, niệm lực cần phải thấy ở đâu?

- Trong Bốn niệm xứ; ở đấy, niệm lực cần phải thấy.

Và này các Tỷ-kheo, định lực cần phải thấy ở đâu?

TỶ KHEO                                            2840

- Ở trong bốn Thiền; ở đấy, định lực cần phải thấy.

Và này các Tỷ-kheo, tuệ lực cần phải thấy ở đâu?

- Ở trong bốn Thánh đế; ở đấy, tuệ lực cần phải thấy.

Này các Tỷ-kheo, có năm sức mạnh này.

TỶ KHEO                                            2841

462 Tu tập - Vô lượng tâm định - Kinh PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387

PHƯỚC ĐIỀN – Tăng II, 387

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm nguồn sanh phước,
nguồn sanh thiện này, là món ăn an lạc, thuộc Thiên
giới, là quả lạc dị thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến
khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạng phúc, an lạc. Thế nào là
năm?

2. Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ y của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh thiện, là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc di thục, dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý, hạng phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ đồ ăn khất thực của ai...

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi hưởng thọ tinh xá của ai...

... hưởng thọ giường ghế của ai...

...hưởng thọ dược phẩm trị bệnh của ai, đạt đến và an trú vô lượng tâm định, như vậy là nguồn sanh

TỶ KHEO                                             2842

phước vô lượng cho người ấy, là nguồn sanh thiện,
là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, năm nguồn sanh phước, nguồn
sanh thiện này là món ăn an lạc, thuộc Thiên giới,
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc.

3. Và này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu năm
nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời không
dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện, và nói rằng:
"Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện,
món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị thục
dẫn đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả ý,
hạnh phúc, an lạc". Vì rằng cả khối phước thiện lớn
được xem là vô số, vô lượng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, trong biển lớn, thật không
dễ gì nắm lấy một số lượng nước và nói rằng: "Có
chừng ấy thùng nước, hay có chừng ấy trăm thùng
nước, hay có chừng ấy ngàn thùng nước, hay có
chừng ấy trăm ngàn thùng nước." Vì rằng cả khối
lượng lớn nước được xem là vô số, vô lượng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu năm nguồn sanh phước, nguồn sanh thiện này, thời

TỶ KHEO                                             2843

không dễ gì nắm lấy một số lượng phước thiện và nói
rằng: "Có chừng ấy nguồn sanh phước, nguồn sanh
thiện, món ăn an lạc, thuộc Thiên giới, là quả lạc dị
thục đem đến cõi Trời, đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, hạnh phúc, an lạc". Vì rằng cả khối thiện lớn được
xem là vô số, vô lượng.

Biển lớn không hạn lượng,
Hồ lớn nhiều sợ hãi,
Là kho tàng cất giữ,
Vô số lượng châu báu,
Cũng là chỗ trú ẩn;
Vô số các loại cá,
Là chỗ các sông lớn.
Quy tựu chảy ra biển.
Cũng vậy người bố thí,
Đồ ăn và đồ uống,
Vải mặc và giường nằm,
Chỗ ngồi và thảm nệm,
Bậc Hiền thí như vậy,
Phước đức ùa chạy đến,
Như sông dẫn dòng nước,
Ùa chảy vào biển cả.

TỶ KHEO                                            2844

463 Tu tập - Ít dục biết đủ - Kinh RỪNG – Tăng II, 664

RỪNG – Tăng II, 664

1. - Có năm hạng người này sống ở rừng.

2. Thế nào là năm?

- Hạng đần độn ngu si sống ở rừng;
- Hạng ác dục ác tánh sống ở rừng;
- Hạng kiêu mạn loạn tâm sống ở rừng;
- Hạng ở rừng vì được nghe Thế Tôn và các đệ
tử Phật tán thán;
- Hạng vì ít dục, vì biết đủ, vì đoạn giảm, vì viễn
ly, vì cầu thiện hành này sống ở rừng;

Này các Tỷ-kheo, có năm hạng người này sống ở rừng.

3. Trong năm hạng người này sống ở rừng, này các
Tỷ-kheo, hạng sống ở rừng vì ít dục, vì biết đủ, vì
đoạn giảm, vì viễn ly, vì cầu thiện hành này sống ở
rừng. Hạng người này trong năm hạng người ấy là đệ
nhất, là tối thắng, là thượng thủ, là tối thượng, là tối
diệu.

TỶ KHEO                                               2845

Ví như này các Tỷ-kheo, từ con bò có sữa, từ sữa có lạc, từ lạc có sanh tô, từ sanh tô có thục tô, từ thục tô có đề hồ. Đây được gọi là đệ nhất.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong năm hạng người này sống ở rừng, này các Tỷ-kheo, hạng sống ở rừng vì ít dục, vì biết đủ, vì đoạn giảm, vì viễn ly, vì cầu thiện hành này ăn từ bình bát. Hạng người này trong năm hạng người ấy là đệ nhất, là tối thắng, là thượng thủ, là tối thượng, là tối diệu.

CÁC HẠNG NGƯỜI KHÁC – Tăng II, 665

1. - Này các Tỷ-kheo, năm hạng người mặc y nhặt từ đống rác này...

2. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người sống dưới gốc cây này...

3. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người sống ở nghĩa địa này...

4. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người sống ở ngoài trời này...

5. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người ngồi không chịu nằm này...

TỶ KHEO                                                2846

6. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người nằm bất cứ chỗ nào được mời này...

7. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người chỉ ngồi ăn một lần này...

8. Này các Tỷ-kheo, năm hạng người theo hạnh ăn xong, sau không ăn nữa...

ĂN TỪ BÌNH BÁT – Tăng II, 666

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm hạng người ăn từ bình bát này.

2. Thế nào là năm?

- Hạng ngu si ăn từ bình bát;
- Hạng ác dục ác tánh ăn từ bình bát;
- Hạng kiêu mạn loạn tâm ăn từ bình bát;
- Hạng ăn từ bình bát vì được nghe Thế Tôn và
các đệ tử Phật tán thán;
- Hạng vì ít dục, vì biết đủ, vì đoạn giảm, vì viễn
ly, vì cầu thiện hành này ăn từ bình bát.

Này các Tỷ-kheo, có năm hạng người ăn từ bình bát này.

TỶ KHEO                                            2847

3. Trong năm hạng người này ăn từ bình bát này, này
các Tỷ-kheo, hạng ăn từ bình bát vì ít dục, vì biết đủ,
vì đoạn giảm, vì viễn ly, vì cầu thiện hành này ăn từ
bình bát. Hạng người này trong năm hạng người ấy
là đệ nhất, là tối thắng, là thượng thủ, là tối thượng,
là tối diệu.

Ví như này các Tỷ-kheo, từ con bò có sữa, từ sữa có lạc, từ lạc có sanh tô, từ sanh tô có thục tô, từ thục tô có đề hồ. Đây được gọi là đệ nhất.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong năm hạng người này ăn từ bình bát, này các Tỷ-kheo, hạng ăn từ bình bát vì ít dục, vì biết đủ, vì đoạn giảm, vì viễn ly, vì cầu thiện hành này ăn từ bình bát. Hạng người này trong năm hạng người ấy là đệ nhất, là tối thắng, là thượng thủ, là tối thượng, là tối diệu.

TỶ KHEO                                                2848

464 Tu tập - Đoạn tận - Có pháp cần đoạn tận với thân... - Kinh VỚI THÂN – Tăng IV, 289

VỚI THÂN – Tăng IV, 289

1. - Này các Tỷ-kheo,

- Có những pháp cần phải đoạn tận với thân,
không phải với lời.
- Có những pháp cần phải đoạn tận với lời,
không phải với thân.
- Có những pháp cần phải đoạn tận không phải
với thân, không phải với lời mà sau khi thấy,
sau khi thấy cần phải đoạn tận với trí tuệ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải đoạn tận với thân, không phải với lời?

2. Ờ đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có vi phạm điều bất thiện về thân, về một vấn đề gì. Sau khi suy xét về vấn đề ấy, các đồng Phạm hạnh có trí đã nói với vị ấy: "Tôn giả có phạm điều bất thiện về thân, về một vấn đề này. Thật tốt lành thay, nếu Tôn giả từ bỏ thân làm ác và tu tập thân làm thiện". Vị ấy được các đồng Phạm hạnh có trí sau khi suy xét nói như vậy, đoạn tận thân làm ác, tu tập thân làm thiện.

TỶ KHEO                                            2849

Này các Tỷ-kheo, những pháp này được gọi là những pháp cần phải đoạn tận với thân, không phải với lời.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải đoạn tận với lời, không phải với thân?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phạm điều bất thiện với lời, về một vấn đề gì. Sau khi suy xét về vấn đề ấy, các đồng Phạm hạnh có trí đã nói vị ấy: "Tôn giả có phạm điều bất thiện về lời, về một vấn đề này. Thật tốt lành thay, nếu Tôn giả từ bỏ lời nói ác, tu tập lời nói thiện". Vị ấy được các đồng Phạm hạnh có trí sau khi suy xét nói như vậy, đoạn tận lời nói ác, tu tập lời nói thiện.

Này các Tỷ-kheo, những pháp này được gọi là những pháp cần phải đoạn tận về lời, không phải về thân.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải
đoạn tận, không phải với thân, cũng không phải
với lời, mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần
phải đoạn tận?

4. Tham, này các Tỷ-kheo, cần phải đoạn tập không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Sân, này các Tỷ-kheo...

TỶ KHEO                                              2850

Si, này các Tỷ-kheo...

Phẫn nộ, này các Tỷ-kheo...

Hiềm hận, này các Tỷ kheo ….

Gièm pha, này các Tỷ kheo.....

Não hại, này các Tỷ-kheo...

Xan tham, này các Tỷ-kheo cần phải đoạn tận, không phải với thân, không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Ác tật đố, này các Tỷ-kheo cần phải đoạn tận, không phải với thân, không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác tật đố?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người gia chủ, hay con
người gia chủ, dồi dào phong phú về tài sản, về lúa
gạo, về bạc hay vàng. Ở đây, một người nô tỳ hay
người phục vụ khởi lên ý nghĩ như sau: "Ôi, sự dồi
dào phong phú về tài sản, về lúa gạo, về bạc hay vàng
thật sự không thuộc về người gia chủ hay con người
gia chủ này."

TỶ KHEO                                            2851

Hay một Sa-môn, Bà-la-môn có được các vật dụng
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Ở đây, một Sa-môn, hay Bà-la-môn khác khởi
lên ý nghĩ như sau: "Ôi, mong rằng vị Tôn giả này
không nhận được các vật dụng như y áo, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh".

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ác tật đố.

Ác tật đố, này các Tỷ-kheo, cần phải đoạn tận không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

6. Này các Tỷ-kheo, ác dục cần phải đoạn tận, không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác dục?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo,:

- Có người không có lòng tin, lại muốn rằng:
"Mong rằng họ biết ta có lòng tin";
- Có ác giới lại muốn rằng: "Mong rằng họ biết
ta là người nghe nhiều";
- Là người ưa thích hội chúng, lại muốn rằng:
"Mong rằng họ biết ta là người sống viễn ly";

TỶ KHEO                                          2852

- Là người biếng nhác lại muốn rằng: "Mong
rằng họ biết ta là người tinh tấn";
- Là người thất niệm lại muốn rằng: "Mong rằng
họ biết ta là người niệm được an trú";
- Là người không có định, lại muốn rằng: "Mong
rằng họ biết ta là người có định";
- Là người ác tuệ, lại muốn rằng: "Mong rằng họ
biết ta là người có trí tuệ";
- Là người chưa đoạn tận các lậu hoặc lại muốn:
"Mong rằng họ biết ta là người đã đoạn tận các
lậu hoặc".

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là ác dục.

Ác dục này, này các Tỷ-kheo, cần phải đoạn tận, không phải với thân, cũng không phải với lời mà sau khi thấy, sau khi thấy với trí tuệ, cần phải đoạn tận.

8. Này các Tỷ-kheo, nếu tham chinh phục Tỷ-kheo và phát triển, nếu sân... nếu si... nếu phẫn nộ... nếu hiềm hận... nếu gièm pha... nếu não hại... nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục chinh phục Tỷ- kheo và phát triển, vị ấy cần phải được hiểu như sau: "Tôn giả này không rõ biết như thế nào để tham không có mặt. Như vậy tham chinh phục vị ấy và phát triển, Tôn giả này không rõ biết như thế nào để sân không có mặt... Tôn giả này không rõ biết như

TỶ KHEO                                             2853

thế nào để si không có mặt... phẫn nộ không có mặt...
hiềm hận không có mặt... gièm pha không có mặt...
não hại không có mặt... xan tham không có mặt... ác
tật đố không có mặt... Tôn giả không rõ biết như thế
nào, để ác dục không có mặt. Như vậy, ác dục chinh
phục Tôn giả này và phát triển."

9. Nhưng, này các Tỷ-kheo, nếu tham không chinh
phục và không phát triển, nếu sân... nếu si... nếu phẫn
nộ... nếu thiềm hận... nếu gièm pha... nếu não hại...
nếu xan tham... nếu ác tật đố... nếu ác dục không
chinh phục vị Tỷ-kheo và không phát triển, vị ấy cần
phải được biết như sau: "Tôn giả này rõ biết như
thế nào để tham không có mặt. Như vậy, tham
không chinh phục Tôn giả này và không phát triển.
Tôn giả này rõ biết như thế nào để sân không có
mặt... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não
hại... xan tham... ác tật đố... Tôn giả này rõ biết như
thế nào để ác dục không có mặt. Như vậy, ác dục
không có chinh phục vị Tôn giả này và không phát
triển."

TỶ KHEO                                              2854

465 Tu tập - Đoạn tận - Tham - Kinh THAM – Tăng II, 301

THAM – Tăng II, 301

1. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán thân
trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp
phục tham ưu ở đời; tùy quán thọ trên các cảm thọ
… tùy quán tâm trên tâm … tùy quán pháp trên các
pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục
tham ưu ở đời.

Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập.

2. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các pháp ác bất thiện chưa sanh, khởi lên ý muốn cố gắng tinh tấn, sách tâm, trì tâm không cho sanh khởi; đối với các pháp ác bất thiện đã sanh, khởi lên ý muốn cố gắng; tinh tấn, sách tâm, trì tâm khiến chúng đoạn tận; đối với các pháp thiện chưa sanh, khởi lên ý

TỶ KHEO                                           2855

muốn cố gắng; tinh tấn, sách tâm, trì tâm khiến cho
sanh khởi; đối với các pháp thiện đã sanh, khởi lên ý
muốn cố gắng; tinh tấn, sách tâm, trì tâm khiến
chúng được duy trì, không có lu mờ, được tăng
trưởng, được quảng đại, được tu tập, được thỏa mãn.
Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bốn pháp này
cần phải tu tập.

3. Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc,
thành tựu với dục Thiền định tinh cần hành; tu tập
như ý túc, thành tựu với tinh tấn Thiền định tinh cần
hành; tu tập như ý túc, thành tựu với tâm Thiền định
tinh cần hành; tu tập như ý túc, thành tựu với tư duy
Thiền định tinh cần hành.

Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập.

4. Để liễu tri, này các Tỷ-kheo, để đoạn diệt, đoạn tận, trừ diệt, tiêu diệt, ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, xả bỏ tham, bốn pháp này cần phải tu tập.

Để liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận, trừ diệt, tiêu diệt, ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, xả bỏ sân... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... nhiệt não... tật đố... xan

TỶ KHEO                                                2856

tham... man trá... xảo trá... ngoan cố... bồng bột... mạn... say mê... phóng dật, bốn pháp này cần phải tu tập.

TỶ KHEO                                            2857

466 Tu tập - Đoạn tận - Tham sân si - Đặc thù của chúng - Kinh DU SĨ NGOẠI ĐẠO – Tăng I, 359

DU SĨ NGOẠI ĐẠO – Tăng I, 359
1. - Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi
như sau: "Có ba pháp này, này các Hiền giả. Thế nào
là ba? Tham, sân, si. Những pháp này, này các Hiền
giả, là ba pháp. Trong ba pháp này, này các Hiền giả,
thế nào là đặc thù, thế nào là thù thắng, thế nào là
khác biệt? "Được hỏi như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Ông trả lời như thế nào với các du sĩ ngoại đạo ấy?
- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế
Tôn làn căn bản, lấy Thế Tôn làm lãnh đạo, lấy Thế
Tôn làm nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu
Thế Tôn thuyết ý nghĩa lời nói này cho chúng con.
Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.
- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ
nói!
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các vị Tỷ-kheo ấy vâng
đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:
- Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi như
sau: "Có ba pháp này, này các Hiền giả. Thế nào là
ba? Tham, sân, si. Những pháp này, này các Hiền
giả, là ba pháp. Trong ba pháp này, này các Hiền giả,

TỶ KHEO                                            2858

thế nào là đặc thù, thế nào là thù thắng, thế nào là
khác biệt?". Được hỏi như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Thầy cần phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như
sau:
- "Tham, là tội nhỏ, nhưng ly tham là chậm chạp.
- Sân là tội lớn, nhưng ly sân là mau chóng.
- Si là tội lớn, và ly si là chậm chạp."
2-"Do nhân gì, này chư Hiền, do duyên gì tham chưa
sanh được sanh khởi, và tham sanh rồi đưa đến tăng
trưởng, quảng đại?"
- Cần phải trả lời là "Tịnh tướng".
- "Với ai không như lý tác ý tịnh tướng, thời
tham chưa sanh được sanh khởi, và tham đã
sanh được tăng trưởng quảng đại. Đây là nhân,
này các Hiền giả, đây là duyên, tham chưa sanh
được sanh khởi, và tham đã sanh được tăng
trưởng quảng đại".
3. "Do nhân gì, này các chư Hiền, do duyên gì sân
chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh được tăng
trưởng, quảng đại?"
- Cần phải trả lời là "Chướng ngại tướng".
- "Với ai không như lý tác ý chướng ngại tướng,
thời sân chưa sanh được sanh khởi, và sân đã
sanh được tăng trưởng quảng đại. Đây là nhân,

TỶ KHEO                                           2859

này các Hiền giả, đây là duyên, khiến sân chưa
sanh được sanh khởi, và sân đã sanh được tăng
trưởng quảng đại".
4. "Do nhân gì, này các chư Hiền, do duyên gì si
chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng
trưởng, quảng đại?"
- Cần phải trả lời là "Không như lý tác ý".
- "Với ai không như lý tác ý, thời si chưa sanh
được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng
quảng đại. Đây là nhân, này các Hiền giả, đây
là duyên, khiến si chưa sanh được sanh khởi,
và si đã sanh được tăng trưởng quảng đại".
5. "Do nhân gì, này các chư Hiền, do duyên gì tham
chưa sanh không sanh khởi, hay tham đã sanh được
đoạn tận?"
- Cần phải trả lời là "tướng bất tịnh". "
- Với ai như lý tác ý tướng bất tịnh, thời tham
chưa sanh không sanh khởi, hay tham đã sanh
được đoạn tận. Đây là nhân, này các Hiền giả,
đây là duyên khiến tham chưa sanh không sanh
khởi, hay tham đã sanh được đoạn tận."
6. "Do nhân gì, này các chư Hiền, do duyên gì sân
chưa sanh không sanh khởi, hay sân đã sanh được
đoạn tận?"
- Cần phải trả lời là "từ tâm giải thoát" ."

TỶ KHEO                                          2860

- Với ai như lý tác ý từ tâm giải thoát, thời sân
chưa sanh không sanh khởi, hay sân đã sanh
được đoạn tận. Đây là nhân, này các Hiền giả,
đây là duyên khiến sân chưa sanh không sanh
khởi, hay sân đã sanh được đoạn tận."
7. "Do nhân gì, này các chư Hiền, do duyên gì si chưa
sanh không sanh khởi, hay si đã sanh được đoạn
tận?"
- Cần phải trả lời là "như lý tác ý".
- "Với ai như lý tác ý thời si chưa sanh không
sanh khởi, và si đã sanh được đoạn tận. Đây là
nhân, này các Hiền giả, đây là duyên khiến si
chưa sanh không sanh khởi, hay si đã sanh
được đoạn tận."

TỶ KHEO                                            2861

467 Tu tập - Đoạn tận - Việc không xứng đáng đv người tu - Kinh ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358

ĐẤU TRANH – Tăng IV, 358

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana,
trong khu vườn của ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ,
một số đông Tỷ-kheo sau buổi ăn, sau khi đi khất
thực trở về, cùng nhau ngồi hội họp trong hội trường,
cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương
nhau với binh khí miệng, lưỡi.

Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng
dậy, đi đến hội trường, sau khi đến. Ngồi xuống trên
chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, Thế Tôn nói
với các Tỷ-kheo:

2. - Này các Tỷ-kheo, nay các thầy họp, bàn đến vấn đề gì? Câu chuyện gì giữa Thầy đã bị gián đoạn?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, chúng con ngồi hội họp trong hội trường, cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, sống đã thương nhau với binh khí miệng lưỡi.

TỶ KHEO                                             2862

- Này các Tỷ-kheo, thật là không xứng đáng cho các
Thầy, các thiện nam tử, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình, lại sống cạnh tranh, luận
tranh đấu tranh, đả thương nhau với binh khí miệng
lưỡi.

Này các Tỷ-kheo, có mười pháp này, cần phải ghi
nhớ tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

Thế nào là mười?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống
được chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sự
nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học
tập trong các học pháp. Phàm vị Tỷ-kheo nào có giới,
sống chế ngự... trong các học pháp: Đây là pháp cần
phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính hòa hợp, nhất trí.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ kheo có nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất giữ điều đã nghe. Những pháp gì, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp như vậy, vị ấy nghe nhiều, thọ trì, đã đọc tụng bằng lời, đã quán sát với ý, đã

TỶ KHEO                                              2863

khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Này các Tỷ-kheo,
phàm vị Tỷ-kheo nào nghe nhiều, thọ trì điều đã
được nghe... khéo thông đạt nhờ chánh kiến. Đây là
pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành
tương kính ... hòa hợp, nhất trí.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo làm bạn với
thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này
các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nào làm bạn với thiện...
giao thiệp với thiện. Đây là pháp cần phải ghi nhớ,
tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất trí.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo dễ nói, thành tựu những pháp tác thành người dễ nói, kham nhẫn và khéo chấp nhận những lời giáo giới. Này các Tỷ- kheo, vì rằng vị Tỷ-kheo nào dễ nói... khéo chấp nhận những lời giáo giới. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất trí.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm có
những công việc cần phải làm, hoặc lớn, hoặc nhỏ
đối với các đồng Phạm hạnh. Ở đây, vị ấy khéo léo
và tinh cần, thành tựu sự suy tư đến các phương tiện,
vừa đủ để làm, vừa đủ để tổ chức. Này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo nào phàm có những công việc gì... vừa đủ
để tổ chức tương ái... hòa hợp, nhất trí.

TỶ KHEO                                            2864

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ưa pháp, cùng
nói chuyện một cách dễ thương, vô cùng hân hoan
trong thắng Pháp, trong thắng Luật. Này các Tỷ-
kheo, phàm Tỷ-kheo nào ưa Pháp... trong thắng Luật.
Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái..
hòa hợp, nhất trí.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần,
tinh tấn, đoạn trừ các pháp bất diệt, làm cho đầy đủ
các thiện pháp, nỗ lực kiên trì, không bỏ rơi gánh
nặng đối với các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào sống tinh cần, tinh tấn... đối với các
thiện pháp. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành
tương ái... hòa hợp, nhất trí.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ đối
với các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sáng tọa,
dược phẩm trị bệnh. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-
kheo nào biết đủ... dược phẩm trị bệnh. Đây là pháp
cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất
trí.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chánh niệm
thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức niệm tùy niệm việc
đã làm từ lâu, đã nói từ lâu... Này các Tỷ-kheo, phàm
Tỷ-kheo nào chánh niệm... đã nói từ lâu. Đây là pháp
cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái... hòa hợp, nhất
trí.

TỶ KHEO                                            2865

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-kheo, phàm Tỷ-kheo nào có trí tuệ, thành tựu với trí tuệ về sanh diệt, trí tuệ thuộc bậc Thánh, thể nhập và hướng đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Đây là pháp cần phải ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.

TỶ KHEO                                             2866

468 Tu tập - Đoạn tận - Vì sao cần phải đoạn tận tham sân si - Kinh CHANNA – Tăng I, 390

CHANNA – Tăng I, 390
1. Nhân duyên ở Sàvatthi
Rồi du sĩ Channa đi đến Tôn giả Ànanda, sau khi
đến, nói lên với Tôn giả những lời chào đón thăm
hỏi; sau khi nói lên với Tôn giả những lời chào đón
thăm hỏi thân hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, du sĩ Channa nói với Tôn giả
Ànanda:
- Thưa Hiền giả Ànanda, có phải các Người tuyên
thuyết về đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si?
- Vâng, thưa Hiền giả, chúng tôi tuyên thuyết về
đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si.
 Thưa Hiền giả, do thấy nguy hại của tham như thế
nào, các Người tuyên thuyết về đoạn tận tham?
 Do thấy nguy hại của sân như thế nào, các Người
tuyên thuyết về đoạn tận sân?
 Do thấy nguy hại của si như thế nào, các Người
tuyên thuyết về đoạn tận si?
2- Người có tham, bị tham chinh phục, tâm mất
tự chủ, nghĩ đến hại mình, nghĩ đến hại người, nghĩ

TỶ KHEO                                          2867

đến hại cả hai, cảm giác khổ ưu thuộc về tâm. Khi
tham được đoạn tận, không nghĩ đến hại mình, không
nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại cả hai, không
cảm giác khổ ưu thuộc về tâm.
- Người có tham, bị tham chinh phục, tâm mất tự
chủ, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Khi
tham được đoạn tận, thân không làm ác, miệng
không nói ác, ý không nghĩ ác.
- Người có tham, bị tham chinh phục, tâm mất tự
chủ, không như thật rõ biết lợi mình, không như
thật rõ biết lợi người, không như thật rõ biết lợi cả
hai. Khi tham được đoạn tận, như thật rõ biết lợi
mình, như thật rõ biết lợi người, như thật rõ biết
lợi cả hai.
 Tham, làm thành mù, làm thành không mắt, làm
thành không trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào
tổn não, không đưa đến Niết-bàn.
- Người có sân, bị sân chinh phục, tâm mất tự
chủ, nghĩ đến hại mình …
- Người có sân, bị sân chinh phục, tâm mất tự
chủ, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Khi
sân được đoạn tận, thân không làm ác, miệng
không nói ác, ý không nghĩ ác.
- Người có sân, bị sân chinh phục, tâm mất tự
chủ, không như thật rõ biết lợi mình, không

TỶ KHEO                                              2868

như thật rõ biết lợi người, không như thật rõ
biết lợi cả hai. Khi sân được đoạn tận, như thật
rõ biết lợi mình, như thật rõ biết lợi người, như
thật rõ biết lợi cả hai.
 Sân, làm thành mù, làm thành không mắt, làm
thành không trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào
tổn não, không đưa đến Niết-bàn.
- Người có si, bị si chinh phục, tâm mất tự chủ,
nghĩ đến hại mình … Khi si được đoạn tận,
không nghĩ đến hại mình … không cảm giác
khổ ưu thuộc về tâm.
- Người có si, bị si chinh phục, tâm mất tự chủ,
làm ác hạnh với thân … làm ác hạnh với ý. Khi
si được đoạn tận, không làm ác hạnh với thân
… với ý.
- Người có si, bị si chinh phục, tâm mất tự chủ,
không như thật rõ biết lợi mình, … không như
thật rõ biết lợi cả hai. Khi si được đoạn tận, như
thật rõ biết lợi mình … như thật rõ biết lợi cả
hai.
 Si, làm thành mù, làm thành không mắt, làm
thành không trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào
tổn não, không đưa đến Niết-bàn.
- Thấy sự nguy hại này của tham, thưa Hiền giả,
chúng tôi tuyên thuyết đoạn tận tham.

TỶ KHEO                                              2869

- Thấy sự nguy hại này của sân, thưa Hiền giả,
chúng tôi tuyên thuyết đoạn tận sân.
- Thấy sự nguy hại này của si, thưa Hiền giả,
chúng tôi tuyên thuyết đoạn tận si.
3- Có con đường nào, thưa Hiền giả, có đạo lộ nào
đưa đến đoạn tận tham, sân, si?
- Có con đường, thưa Hiền giả, có đạo lộ đưa đến
đoạn tận tham, sân, si.
- Con đường ấy là gì, thưa Hiền giả, đạo lộ ấy là gì
đưa đến đoạn tận tham, sân, si?
- Chính là Thánh đạo tám ngành, tức là chánh tri
kiến, chánh tư duy, … chánh định. Đây là con đường,
thưa Hiền giả, đây là đạo lộ đưa đến đoạn tận tham,
sân, si.
- Hiền thiện là con đường, thưa Hiền giả! Hiền thiện
là đạo lộ đưa đến đoạn tận tham, sân, si! Thật là vừa
đủ, thưa Hiền giả Ànanda, để áp dụng không phóng
dật.

TỶ KHEO                                            2870

469 Tu tập - Đoạn tận - Vì sao vẫn còn bị dục tham sân si chi phối - TIỂU Kinh KHỔ UẨN – 14 Trung I, 209

TIỂU KINH KHỔ UẨN (Culadukkhakkhandhasuttam) – Bài kinh số 14 – Trung I, 209

Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn sống giữa giòng họ Sakka
(Thích-ca), trong thành Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ)
tại vườn Nigrodha (Ni-câu-luật Viên). Lúc ấy, có
người Sakka tên Mahànàma đến chỗ Thế Tôn ở, sau
khi đến xong, đảnh lễ Ngài rồi ngồi xuống một bên.
Sau khi ngồi xuống một bên, Mahànàma, dòng họ
Sakka bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, đã lâu rồi, con đã hiểu như thế này lời dạy Thế Tôn: "Tham là cấu uế của tâm, sân là cấu uế của tâm, si là cấu uế của tâm". Bạch Thế Tôn, con đã hiểu như thế này lời dạy Thế Tôn: "Tham là cấu uế của tâm... si là cấu uế của tâm". Tuy vậy, đôi lúc các tham pháp chiếm cứ tâm con và an trú, các sân pháp chiếm cứ tâm con và an trú, các si

TỶ KHEO                                            2871

pháp chiếm cứ tâm con và an trú. Bạch Thế Tôn, con
tự suy nghĩ: "Pháp nào tự trong ta không đoạn trừ
được, do vậy các tham pháp xâm nhập tâm ta và an
trú, các sân pháp xâm nhập tâm ta và an trú, các si
pháp xâm nhập tâm ta và an trú?"

– Này Mahànàma, có một pháp trong Ông chưa
được đoạn trừ, do vậy các tham pháp xâm nhập tâm
Ông và an trú... các si pháp xâm nhập tâm Ông và an
trú. Và này Mahànàma, pháp ấy trong Ông có thể
đoạn trừ được, nếu Ông không sống trong gia đình,
nếu Ông không thụ hưởng các dục vọng. Và này
Mahànàma, vì pháp ấy trong Ông chưa được đoạn
trừ, nên Ông sống trong gia đình và thụ hưởng các
dục vọng.

Các dục vọng, vui ít, khổ nhiều, não nhiều, sự
nguy hiểm ở đây lại nhiều hơn. Này Mahànàma, nếu
một vị Thánh đệ tử khéo thấy như vậy với như thật
chánh trí tuệ, nhưng nếu vị này chưa chứng được hỷ
lạc do ly dục, ly ác bất thiện pháp sanh, hay một pháp
nào khác cao thượng hơn, như vậy vị ấy chưa khỏi
bị các dục chi phối.

Này Mahànàma, khi nào vị Thánh đệ tử khéo thấy như vậy với như thật chánh trí tuệ: "Các dục, vui ít, khổ nhiều, não nhiều. Sự nguy hiểm ở đây lại

TỶ KHEO                                             2872

nhiều hơn", và vị này chứng được hỷ lạc do ly dục, ly ác bất thiện pháp sanh hay một pháp nào cao thượng hơn, như vậy vị ấy không bị các dục chi phối.

 Này Mahànàma, thuở xưa, khi Ta còn là Bồ-
tát, chưa chứng được Bồ-đề, chưa thành Chánh
Đẳng Chánh Giác, Ta khéo thấy với như thật
chánh trí tuệ: "Các dục vui ít, khổ nhiều, não
nhiều, sự nguy hiểm ở đây lại nhiều hơn", dầu
Ta có thấy với như thật chánh trí tuệ như vậy,
nhưng Ta chưa chứng được hỷ lạc do ly dục, ly
ác bất thiện pháp sanh hay một pháp nào khác
cao thượng hơn. Và như vậy Ta biết rằng, Ta
chưa khỏi bị các dục chi phối.

 Và này Mahànàma, khi nào Ta khéo thấy với
như thật chánh trí tuệ: "Các dục, vui ít, khổ
nhiều, não nhiều, sự nguy hiểm ở đây lại nhiều
hơn", và Ta chứng được hỷ lạc do ly dục, ly ác
bất thiện pháp sanh hay một pháp nào khác cao
thượng hơn, như vậy Ta khỏi bị các dục chi
phối.

Và này Mahànàma, thế nào là vị ngọt các dục?

Này Mahànàma, có năm pháp tăng trưởng các dục này: Các sắc pháp do mắt nhận thức, khả ái, khả

TỶ KHEO                                           2873

lạc, khả ý, khả hỷ, tương ưng với dục, hấp dẫn; các
tiếng do tai nhận thức...; các hương do mũi nhận
thức...; các vị do lưỡi nhận thức...; các xúc do thân
nhận thức, khả ái, khả lạc, khả hỷ, tương ưng với dục,
hấp dẫn. Này Mahànàma, có năm pháp tăng trưởng
các dục như vậy.

Này Mahànàma, y cứ vào năm pháp tăng trưởng các dục này, có lạc và hỷ khởi lên, như vậy là vị ngọt các dục.

Và này Mahànàma, thế nào là sự nguy hiểm các
dục?... (như trang... cho đến trang..., với "Này
Mahànàma" thế cho "Này các Tỷ-kheo."...) Này
Mahànàma, như vậy là sự nguy hiểm các dục đưa
đến đau khổ tương lai, là khổ uẩn, do dục làm nhân,
do dục làm duyên, do dục làm nhân duyên, do chính
dục làm nhân.

Này Mahànàma, một thời Ta ở tại Rajagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakuta (Linh Thứu). Lúc bấy giờ, rất nhiều Ni kiền Tử (Nigantha) tại sườn núi Isigili, trên Kalasila (Hắc Nham), đứng thẳng người, không chịu ngồi và cảm giác những cảm thọ thống thiết, khổ đau, khốc liệt, bén nhạy. Này Mahànàma, rồi Ta vào buổi chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến sườn núi Isigili, tại Kalasila chỗ các Nigantha

TỶ KHEO                                             2874

ấy ở, khi đến nơi Ta nói với các Nigantha ấy:

"– Chư Hiền, tại sao các Người lại đứng thẳng
người, không chịu ngồi xuống và cảm giác những
cảm thọ thống thiết, khổ đau, khốc liệt, bén nhạy như
vậy?

"– Này Mahànàma, được nói vậy các Nigantha ấy trả lời Ta như sau:

"– Này Hiền giả, Nigantha Nataputta-là bậc toàn tri, toàn kiến, tự xưng là có tri kiến toàn diện như sau: "Dầu ta có đi, có đứng, có ngủ và có thức, tri kiến luôn luôn được tồn tại liên tục ở nơi ta". Vị ấy nói như sau: "Này các Nigantha, nếu xưa kia Người có làm ác nghiệp, hãy làm cho nghiệp ấy tiêu mòn bằng khổ hạnh khốc liệt này. Sự không làm ác nghiệp trong tương lai chính do sự hộ trì về thân, sự hộ trì về lời nói, sự hộ trì về ý ngay trong hiện tại, ở tại nơi đây. Như vậy chính nhờ sự thiêu đốt, sự chấm dứt các nghiệp quá khứ, sự không làm các nghiệp mới, mà không có sự tiếp tục trong tương lai. Do sự không tiếp tục trong tương lai, các nghiệp được diệt trừ; do nghiệp được diệt trừ, khổ được diệt trừ; do khổ được diệt trừ, cảm thọ được diệt trừ; do cảm thọ được diệt trừ, tất cả khổ đau sẽ được tiêu mòn". Và vì chúng tôi chấp nhận điều ấy, và chúng tôi kham nhẫn điều

TỶ KHEO                                                2875

ấy, nên chúng tôi được hoan hỷ.

Này Mahànàma, khi được nói vậy Ta nói với các Nigantha ấy như sau:

"– Chư Hiền Nigantha, các Người có biết chăng, trong quá khứ, các Người có mặt hay các Người không có mặt?

"– Thưa Hiền giả, chúng tôi không biết.

"– Chư Hiền Nigantha, các Người có biết chăng, trong quá khứ, các Người không làm ác nghiệp hay có làm ác nghiệp?

"– Thưa Hiền giả, chúng tôi không biết.

"– Chư Hiền Nigantha, các Người có biết chăng, các Người không làm các nghiệp như thế này hay như thế kia?

"– Thưa Hiền giả, chúng tôi không biết.

"– Chư Hiền Nigantha, các Người có biết
chăng: Mức độ đau khổ như thế này đã trừ diệt, mức
độ đau khổ như thế này cần phải trừ diệt? Hay, khi
mức độ đau khổ như thế này đã được trừ diệt, thời
tất cả đau khổ sẽ được trừ diệt?

TỶ KHEO                                         2876

"– Thưa Hiền giả, chúng tôi không biết.

"– Chư Hiền Nigantha, các Người có biết chăng, sự đoạn trừ ngay trong hiện tại các bất thiện pháp và sự thành tựu các thiện pháp?"

"– Thưa Hiền giả, chúng tôi không biết.

"– Chư Hiền, theo các Người nói, Nigantha các
Người không biết: Trong quá khứ các Người có mặt
hay các Người không có mặt; các Người không biết,
trong quá khứ các Người không làm các ác nghiệp
hay có làm các ác nghiệp; các Người không biết các
Người không làm ác nghiệp như thế này hay như thế
kia; các Người không biết, mức độ đau khổ như thế
này đã được trừ diệt, mức độ đau khổ như thế này
cần phải trừ diệt; mức độ đau khổ như thế này đã
được trừ diệt thời tất cả đau khổ sẽ được trừ diệt; các
Người không biết, sự đoạn trừ ngay trong hiện tại các
bất thiện pháp và sự thành tựu các thiện pháp. Chư
Hiền Nigantha, sự kiện là như vậy thì những kẻ săn
bắn ở đời, với bàn tay đẫm máu, làm các nghiệp hung
dữ, được tái sanh trong loài người, những hạng ấy có
xuất gia trong hàng ngũ Nigantha các Người
không?"

"– Hiền giả Gotama, hạnh phúc không có thể thành tựu nhờ hạnh phúc. Hạnh phúc phải thành tựu

TỶ KHEO                                              2877

nhờ đau khổ. Hiền giả Gotama, nếu hạnh phúc có thể
thành tựu nhờ hạnh phúc thì vua Magadha Seniya
Bimbisara (Tần-bà-ta-la) có thể đạt được hạnh phúc,
và vua Magadha Seniya Bimbisara sống hạnh phúc
hơn Tôn giả Gotama".

- Lời nói này thật sự đã được các Tôn giả
Nigantha nói lên một cách hấp tấp, không có suy tư:
"Hiền giả Gotama, hạnh phúc không có thể thành tựu
nhờ hạnh phúc. Hạnh phúc phải thành tựu nhờ đau
khổ. Hiền giả Gotama, nếu hạnh phúc có thể thành
tựu nhờ hạnh phúc, thời vua Magadha Seniya
Bimbisara có thể đạt được hạnh phúc; và vua
Magadha Seniya Bimbisara sống hạnh phúc hơn Tôn
giả Gotama". Và chính ta ở đây cần phải được hỏi
như sau: "Giữa các bậc Tôn Giả, ai sống hạnh phúc
hơn, vua Magadha Seniya Bimbisara hay Tôn giả
Gotama?"

- Hiền giả Gotama, lời nói này thật sự đã được
chúng tôi nói lên một cách hấp tấp, không có suy tư:
Hiền giả Gotama, hạnh phúc không có thể thành tựu
nhờ hạnh phúc... (như trên)... sống hạnh phúc hơn
Tôn giả Gotama. Hãy để yên sự việc như vậy. Nay
chúng tôi hỏi Tôn giả Gotama: "Giữa quý vị Tôn giả,
ai sống hạnh phúc hơn, vua Magadha Seniya
Bimbisara hay Tôn giả Gotama?"

TỶ KHEO                                           2878

"– Chư Hiền Nigantha, nay Ta sẽ hỏi các Người
một câu, cũng vấn đề này. Nếu các Người vui lòng,
hãy trả lời câu hỏi ấy. Chư Hiền Nigantha, các Người
nghĩ thế nào? Vua Magadha Seniya Bimbisara có thể
không di động thân thể, không nói lên một tiếng,
sống cảm giác thuần túy lạc thọ luôn bảy ngày bảy
đêm có được không?

"– Này Hiền giả, không thể được.

"– Chư Hiền Nigantha, các Người nghĩ thế nào?
Vua Magadha Seniya Bimbisara có thể không di
động thân thể, không nói lên một tiếng, sống cảm
giác thuần túy lạc thọ luôn sáu ngày sáu đêm, luôn
năm ngày năm đêm, luôn bốn ngày bốn đêm, luôn ba
ngày ba đêm, luôn hai ngày hai đêm, luôn một ngày
một đêm không?

"– Này Hiền giả, không thể được.

"– Chư Hiền Nigantha, Ta có thể không di động thân thể, không nói lên một lời, sống cảm giác thuần túy lạc thọ luôn trong một ngày một đêm. Chư Hiền Nigantha, Ta có thể không di động thân thể , không nói lên một lời, sống cảm giác thuần túy lạc thọ luôn trong hai ngày hai đêm, luôn trong ba ngày ba đêm, luôn trong bốn ngày bốn đêm, luôn trong năm ngày năm đêm, luôn trong sáu ngày sáu đêm, luôn trong

TỶ KHEO                                            2879

bảy ngày bảy đêm. Chư Hiền Nigantha, các Người nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy, ai sống hạnh phúc hơn, vua Magadha Seniya Bimbisara hay Ta?

"– Sự kiện là như vậy, Tôn giả Gotama sống hạnh phúc hơn vua Magadha Seniya Bimbisara."

Thế Tôn thuyết giảng như vậy, Mahànàma thuộc giòng họ Sakka hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

TỶ KHEO                                          2880

470 Tu tập - Đoạn tận - Đi, đứng, ngồi, nằm tẩy sạch 5 triền cái - Kinh CHẾ NGỰ – Tăng I, 574

CHẾ NGỰ – Tăng I, 574

 Này các Tỷ-kheo, hãy sống đầy đủ giới, đầy đủ
giới bổn Pàtimokkha, được chế ngự với sự chế
ngự của Pàtimokkha. Hãy sống đầy đủ uy nghi
chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt,
chấp nhận và học tập trong các học pháp.

- Đã sống đầy đủ giới, đầy đủ giới bổn Pàtimokkha,
đã được chế ngự với sự chế ngự của Pàtimokkha,
sống đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong
các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học
pháp, còn có gì cần phải làm thêm nữa?

Nếu Tỷ-kheo trong khi đi, tham, sân, si được từ bỏ,
hôn trầm thụy miên, trạo hối, nghi được từ bỏ, tinh
cần, tinh tấn, không có thụ động, niệm được an trú
không có thất niệm, thân được khinh an, không có
cuồng nhiệt, tâm được định tĩnh nhất tâm. Này các
Tỷ-kheo, nếu các Tỷ-kheo khi đang đi có sở hành
như vậy; vị ấy được gọi là người có nhiệt tâm, có xấu
hổ, liên tục thường hằng, tinh cần tinh tấn, siêng
năng.

TỶ KHEO                                            2881

Nếu Tỷ-kheo trong khi đứng, … nếu Tỷ-kheo trong
khi ngồi … nếu Tỷ-kheo trong khi nằm thức, tham,
sân, si được từ bỏ … hôn trầm thụy miên, trạo hối,
nghi được từ bỏ, tinh cần, tinh tấn, không có thụ
động, niệm được an trú không có thất niệm, thân
được khinh an, không có cuồng nhiệt, tâm được định
tĩnh nhất tâm. Này các Tỷ-kheo, nếu các Tỷ-kheo khi
đang thức có sở hành như vậy; vị ấy được gọi là
người có nhiệt tâm, có xấu hổ, liên tục thường hằng,
tinh cần tinh tấn, siêng năng.

Đi đứng biết tự chế
Ngồi nằm biết tự chế
Tỷ-kheo biết tự chế
Khi co tay, duỗi tay
Phía trên, ngang cùng khắp
Xa cho đến cùng tột
Bất cứ sanh thú nào
Ở tại thế giới này
Khéo quán sát sanh diệt
Của tất cả pháp uẩn
Tâm chỉ tịnh chánh hạnh
Thường xuyên chuyên học tập
Liên tục, hằng siêng năng
Tỷ-kheo được gọi vậy.

TỶ KHEO                                           2882

471 Tu tập - Đoạn tận - Đi, đứng, ngồi, nằm tẩy sạch tâm tham sân si - Kinh HÀNH – Tăng I, 572

HÀNH – Tăng I, 572

1.- Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi đang đi khởi lên
dục tầm, hay sân tầm, hay hại tầm mà nếu Tỷ-kheo
chấp nhận, không có từ bỏ, không có tẩy sạch, không
có chấm dứt, không có đi đến không hiện hữu; này
các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo đang đi có sở hành như
vậy, vị ấy được gọi là người không có nhiệt tình,
không có xấu hổ, liên tục thường hằng biếng nhác,
tinh tấn hạ liệt.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo khi đang đứng …

…khi đang ngồi …

…khi đang nằm, thức khởi lên dục tầm, hay sân tầm, hai hại tầm mà nếu Tỷ-kheo chấp nhận, không có từ bỏ, không có tẩy sạch, không có chấm dứt, không có đi đến không hiện hữu; này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ- kheo đang nằm, thức có sở hành như vậy, vị ấy được gọi là người không có nhiệt tình, không có xấu hổ, liên tục thường hằng biếng nhác, tinh tấn hạ liệt.

TỶ KHEO                                          2883

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi đang đi khởi lên
dục tầm, hay sân tầm, hai hại tầm mà nếu Tỷ-kheo
không chấp nhận, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến
không hiện hữu; này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo đang
đi có sở hành như vậy, vị ấy được gọi là người có
nhiệt tình, có xấu hổ, liên tục thường hằng, tinh cần
tinh tấn, siêng năng.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo khi đang đứng … khi
đang ngồi … khi đang nằm, thức khởi lên dục tầm,
hay sân tầm, hai hại tầm mà nếu Tỷ-kheo không chấp
nhận, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không hiện
hữu; này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo đang nằm, thức
có sở hành như vậy, vị ấy được gọi là người có nhiệt
tình, có xấu hổ, liên tục thường hằng, tinh cần tinh
tấn, siêng năng.

- Nếu khi đi khi đứng
Khi ngồi hay khi nằm
Khởi lên các ác tầm
Liên hệ đến gia đình
Thực hành theo ác đạo
Mờ ám bởi si mê
Vị Tỷ-kheo như vậy
Không chứng Vô thượng giác
- Ai khi đi khi đứng
Khi ngồi hay khi nằm

TỶ KHEO                                            2884

Điều phục được tâm tư
Ưa thích tầm chỉ tịnh
Vị Tỷ-kheo như vậy
Chứng được Vô thượng giác

TỶ KHEO                        2885

472 Tu tập - Đoạn tận - Đoạ
473     tầm pháp môn - Kinh AN TRÚ TẦM
– 20 Trung I, 269
KINH AN TRÚ TẦM
(Vitakkasanthanasuttam)
– Bài kinh số 20 – Trung I, 269

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Tại đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- "Chư Tỷ-kheo".

- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo muốn thực tu tăng thượng tâm cần phải thường thường tác ý năm tướng. Thế nào là năm?

Ở đây, Tỷ-kheo y cứ tướng nào, tác ý tướng nào, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si sanh khởi, thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-

TỶ KHEO                                             2886

kheo ấy cần phải tác ý một tướng khác liên hệ đến thiện không phải tướng kia. Nhờ tác ý một tướng khác liên hệ đến thiện, không phải tướng kia, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến diệt vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh. Chư Tỷ-kheo, ví như một người thợ mộc thiện xảo hay đệ tử một người thợ mộc, dùng một cái nêm nhỏ đánh bật ra, đánh tung ra, đánh văng ra một cái nêm khác. Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, khi một Tỷ-kheo y cứ một tướng nào, tác ý một tướng nào, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si sanh khởi, thời này chư Tỷ-kheo, Tỷ- kheo ấy cần phải tác ý một tướng khác liên hệ đến thiện, không phải tướng kia. Nhờ tác ý một tướng khác liên hệ đến thiện, khác với tướng kia, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến diệt vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy khi tác ý một tướng khác với tướng kia, liên hệ đến thiện, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên, thời này chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải quán sát các nguy hiểm của những tầm ấy: "Đây là những tầm bất thiện, đây là những tầm

TỶ KHEO                                              2887

có tội, đây là những tầm có khổ báo". Nhờ quán sát các nguy hiểm của những tầm ấy, các bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến diệt vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh. Chư Tỷ-kheo, ví như một người đàn bà hay người đàn ông trẻ tuổi, trong tuổi thanh xuân, tánh ưa trang sức nếu một xác rắn, hay xác chó, hay xác người được quàng vào cổ, người ấy phải lo âu, xấu hổ, ghê tởm. Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, nếu Tỷ-kheo ấy nhờ quán sát... nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy trong khi quán
sát các nguy hiểm của những tầm ấy, các ác bất thiện
tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si
vẫn khởi lên, thời này chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần
phải không ức niệm, không tác ý những tầm ấy. Nhờ
không ức niệm, không tác ý các tầm ấy, các ác bất
thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến
si được trừ diệt, đi đến diệt vong. Chính nhờ diệt trừ
chúng, nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm, định
tĩnh. Chư Tỷ-kheo, ví như một người có mắt, không
muốn thấy các sắc pháp nằm trong tầm mắt của
mình, người ấy nhắm mắt lại hay ngó qua một bên.
Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, nếu Tỷ-kheo ấy, trong khi
không ức niệm, không tác ý... được an trú, an tịnh,
nhất tâm, định tĩnh.

TỶ KHEO                                              2888

Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy trong khi không ức niệm, không tác ý các tầm ấy, các ác, bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên. Chư Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ấy cần phải tác ý đến hành tướng các tầm và sự an trú các tầm ấy. Nhờ tác ý đến hành tướng các tầm và sự an trú các tầm ấy, các ác, bất thiện tầm liên hệ đến dục... được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh. Ví như một người đang đi mau, suy nghĩ: "Tại sao ta lại đi mau? Ta hãy đi chậm lại". Trong khi đi chậm, người ấy suy nghĩ: "Tại sao ta lại đi chậm? Ta hãy dừng lại". Trong khi dừng lại, người ấy suy nghĩ: "Tại sao Ta lại dừng lại? Ta hãy ngồi xuống". Trong khi ngồi, người ấy suy nghĩ: "Tại sao ta-lại ngồi? Ta hãy nằm xuống". Chư Tỷ-kheo, như vậy người ấy bỏ dần các cử chỉ thô cứng nhất và làm theo các cử chỉ tế nhị nhất. Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, nếu Tỷ-kheo ấy tác ý đến... (như trên)... được an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy trong khi tác ý đến hành tướng các tầm và sự an trú các tầm, các ác, bất thiện tầm liên hệ... đến si vẫn khởi lên, thời chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy phải nghiến răng, dán chặt lưỡi lên nóc họng, lấy tâm chế ngự tâm, nhiếp phục tâm, đánh bại tâm. Nhờ nghiến răng, dán chặt lưỡi lên nóc họng, lấy tâm chế ngự tâm, nhiếp phục tâm, đánh bại tâm, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục...

TỶ KHEO                                              2889

liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến diệt vong... được an trú, an tịnh nhất tâm, định tĩnh. Ví như một người lực sĩ nắm lấy đầu một người ốm yếu, hay nắm lấy vai, có thể chế ngự, nhiếp phục, và đánh bại. Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, nếu Tỷ-kheo ấy trong khi tác ý hành tướng các tầm và sự an trú các tầm ấy, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên, thời chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy phải nghiến răng, dán chặt lưỡi lên nóc họng, lấy tâm chế ngự tâm, nhiếp phục tâm, đánh bại tâm. Nhờ nghiến răng, dán chặt lưỡi lên nóc họng, lấy tâm chế ngự tâm, nhiếp phục tâm, đánh bại tâm, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến diệt vong. Chính nhờ trừ diệt chúng, nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, trong khi y cứ tướng nào, tác ý tướng nào, các ác bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si sanh khởi:

 Tỷ-kheo ấy tác ý một tướng khác, liên hệ đến
thiện, khác với tướng kia, các ác, bất thiện tầm
liên hệ đến dục, liên hệ đến sân, liên hệ đến si
được diệt trừ, đi đến diệt vong. Chính nhờ diệt
trừ chúng, nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm,
định tĩnh.

TỶ KHEO                                              2890

 Tỷ-kheo ấy, nhờ quán sát sự nguy hiểm các tầm
ấy, các ác, bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên hệ
đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến diệt
vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm được an
trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

 Tỷ-kheo ấy, nhờ không ức niệm, không tác ý các
tầm ấy, các ác, bất thiện tầm liên hệ đến dục, liên
hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi đến
diệt vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm
được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

 Tỷ-kheo ấy tác ý hành tướng các tầm và an trú
các tầm, các ác, bất thiện tầm liên hệ đến dục,
liên hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi
đến diệt vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm
được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

 Tỷ-kheo ấy nghiến răng, dán chặt lưỡi lên nóc
họng, lấy tâm chế ngự tâm, nhiếp phục tâm, đánh
bại tâm, các ác, bất thiện tầm liên hệ đến dục,
liên hệ đến sân, liên hệ đến si được trừ diệt, đi
đến diệt vong. Chính nhờ diệt trừ chúng, nội tâm
được an trú, an tịnh, nhất tâm, định tĩnh.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là đã an trú trong đọa tầm pháp môn. Vị ấy có thể tác ý đến tầm

TỶ KHEO                                             2891

nào vị ấy muốn, có thể không tác ý đến tầm nào vị ấy
không muốn. Vị ấy đã đoạn trừ khát ái, đã giải thoát
các kiết sử, khéo chinh phục kiêu mạn, đã chấm dứt
khổ đau.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                           2892

474 Tu tập - Đoạn tận - Đạo hành an tịnh - Kinh KHAM NHẪN 1 – Tăng II, 104

KHAM NHẪN 1 – Tăng II, 104

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn đạo hành này. Thế nào là bốn?

-   Đạo hành không kham nhẫn,
-   Đạo hành kham nhẫn,
-   Đạo hành nhiếp phục,
-   Đạo hành an tịnh.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành không kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưởi mắng
lại kẻ đã chưởi mắng, sân hận lại với kẻ đã sân hận,
gây lộn lại với kẻ đã gây lộn. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là đạo hành không kham nhẫn.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không nhiếc
mắng lại kẻ đã nhiếc mắng, không sân hận lại kẻ đã
sân hận, không gây lộn lại với kẻ đã gây lộn. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành kham nhẫn.

TỶ KHEO                                            2893

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành nhiếp phục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc,
không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng
riêng. Phàm do nhân duyên gì với nhãn căn này
không được chế ngự, khiến cho tham ái, ưu bi, các
ác bất thiện khởi lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy,
hộ trì nhãn căn, sống với sự chế ngự nhãn căn. Khi
tai nghe tiếng … khi mũi ngửi hương … khi lưỡi nếm
vị … khi thân cảm xúc … khi ý biết pháp, không nắm
giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Phàm
do nhân duyên gì ý căn này không được chế ngự,
khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện khởi lên, vị
ấy chế ngự nguyên nhân ấy, thọ trì ý căn, sống với
sự chế ngự ý căn. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo
hành nhiếp phục.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào gọi là đạo hành an tịnh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có chấp nhận dục tầm khởi lên, từ bỏ, tẩy sạch, làm cho an tịnh, chấm dứt, khiến đi đến không sanh hữu; không có chấp nhận sân tầm khởi lên … không có chấp nhận hại tầm khởi lên … không có chấp nhận các pháp ác bất thiện tầm khởi lên, từ bỏ, tẩy sạch, làm

TỶ KHEO                                              2894

cho an tịnh, chấm dứt, khiến đi đến không sanh hữu. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành an tịnh.

Này các Tỷ-kheo, có bốn đạo hành này.

KHAM NHẪN 2 – Tăng II, 106

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn đạo hành này. Thế nào là bốn?

-   Đạo hành không kham nhẫn,
-   Đạo hành kham nhẫn,
-   Đạo hành nhiếp phục,
-   Đạo hành an tịnh.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành không kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không kham
nhẫn lạnh, nóng, đói, khát, sự xúc chạm của ruồi
muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát; không
kham nhẫn những hình thức chưởi mắng, phỉ báng,
không thể chịu đựng được cảm thọ về thân khởi lên,
khổ đau, nhói đau, mãnh liệt, kịch liệt, không khả hỷ,
không khả ý, chết điếng người. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là đạo hành không kham nhẫn.

TỶ KHEO                                             2895

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người kham nhẫn lạnh, nóng … chết điếng người. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành kham nhẫn.

4.Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành nhiếp phục?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người khi mắt thấy sắc không nắm giữ tướng chung … (khi kinh 164, 4). Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đạo hành nhiếp phục.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đạo hành an tịnh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chấp nhận dục tầm khởi lên … (như kinh 164,6) … Này các Tỷ- kheo, đây gọi là đạo hành an tịnh.

Này các Tỷ-kheo, có bốn đạo hành này.

TỶ KHEO                                          2896

475 Tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh Cán Búa – Tương III, 272

Cán Búa – Hay Chiếc Thuyền – Tương III, 272

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) - Do biết, do thấy, này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc, không phải do không biết, do không thấy.

4) Do biết cái gì, thấy cái gì, này các Tỷ-kheo, các lậu hoặc được đoạn tận?

- Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc đoạn
diệt.
- Đây là thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ đoạn
diệt.
- Đây là tưởng, đây là tưởng tập khởi, đây là
tưởng đoạn diệt.
- Đây là các hành, đây là các hành tập khởi, đây
là các hành đoạn diệt.
- Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức
đoạn diệt.

Do biết như vậy, do thấy như vậy, này các Tỷ-kheo, các lậu hoặc được đoạn tận.

TỶ KHEO                                           2897

5) Này các Tỷ-kheo, như có Tỷ-kheo sống không chí
tâm trong sự tu tập, khởi lên ước muốn như sau:
"Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu,
hoặc không có chấp thủ!". Tuy vậy, tâm của vị ấy
cũng không giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ.

6) Vì sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập. Không có tu tập cái gì?

- Không có tu tập Bốn niệm xứ.
- Không có tu tập Bốn chánh cần.
- Không có tu tập Bốn như ý túc.
- Không có tu tập Năm căn.
- Không có tu tập Năm lực.
- Không có tu tập Bảy bồ đề phần.
- Không có tu tập Thánh đạo Tám ngành.

7) Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười
hai trứng gà, không được con gà mái ấp nằm đúng
cách, không được ấp nóng đúng cách, không được
ấp dưỡng đúng cách.

8) Dầu cho con gà mái ấy khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà con của ta, với chân, móng và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được xuất sanh một cách an toàn"; tuy vậy các con gà con ấy không có thể, với chân, móng, đỉnh

TỶ KHEO                                           2898

đầu hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được xuất sanh một cách an toàn.

9) Vì sao? Này các Tỷ-kheo, tám, mười hay mười hai
trứng gà ấy không được con gà mái ấp nằm một cách
đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp dưỡng một
cách đúng đắn.

10) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chí
tâm trong sự tu tập. Dầu cho vị ấy có khởi lên ý
muốn: "Mong rằng tâm ta được giải thoát khỏi các
lậu hoặc, không có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng
không giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ.

11) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy không có tu tập.
Không có tu tập cái gì? Không có tu tập Bốn niệm
xứ... Không có tu tập con đường Thánh đạo Tám
ngành.

12) Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chí tâm trong sự tu tập. Dầu cho vị ấy không khởi lên ước muốn: "Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ". Tuy vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

13) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy có tu tập. Có tu tập cái gì?

TỶ KHEO                                            2899

- Có tu tập Bốn niệm xứ.
- Có tu tập Bốn chánh cần.
- Có tu tập Bốn như ý túc.
- Có tu tập Năm căn.
- Có tu tập Năm lực.
- Có tu tập Bảy giác chi.
- Có tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành.

14) Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười
hai trứng gà. Các trứng ấy được con gà mái ấp nằm
một cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

Dầu cho con gà mái ấy không khởi lên ước muốn:
"Mong rằng các con gà con của ta, với chân, móng
và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ
trứng, được xuất sanh một cách an toàn"; tuy vậy,
các con gà con ấy có thể với chân, móng và đỉnh đầu,
hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được
xuất sanh một cách an toàn.

15) Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, có tám, mười
hay mười hai trứng gà được con gà mái ấy ấp nằm
một cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

16) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy sống chí tâm tu tập. Dầu cho vị ấy không khởi lên ước muốn:

TỶ KHEO                                           2900

"Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu
hoặc, không có chấp thủ". Tuy vậy, tâm của vị ấy
vẫn được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ.

17) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy có tu tập. Tu tập cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ... có tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành.

18) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ đá hay
đệ tử người thợ đá, khi nhìn vào cán búa thấy dấu
các ngón tay và dấu các ngón tay cái. Vị ấy không
có thể biết được như sau: "Hôm nay, từng ấy cán búa
của ta bị hao mòn; hôm nay từng ấy, các ngày khác
từng ấy". Nhưng vị ấy biết được cán búa bị hao mòn
trên sự hao mòn của cán búa.

19) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo chí tâm
trong sự tu tập không có biết như sau: "Hôm nay,
từng ấy lậu hoặc của ta được hao mòn, hôm qua từng
ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng vị ấy biết được
(các lậu hoặc) được hao mòn trên sự hao mòn (các
lậu hoặc).

20) Ví như, này các Tỷ-kheo, một chiếc thuyền đi
biển có đầy đủ cột buồm và dây buồm, bị mắc cạn
sáu tháng do thiếu nước trong mùa khô; các cột
buồm và dây buồm bị gió và mặt trời làm hư hỏng,

TỶ KHEO                                            2901

rồi bị nước mưa đổ xuống trong mùa mưa, chúng trở thành yếu và hư nát (?).

21) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chí tâm trong sự tu tập, các kiết sử rất dễ bị yếu dần và hư nát.

TỶ KHEO                                            2902

476 Tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh PHÙ–DI – 126 Trung III, 353

KINH PHÙ–DI (Bhùmija suttam) – Bài kinh số 126 – Trung III, 35

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc. Rồi
Tôn giả Bhumija vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi
đến trú xứ của vương tử Jayasena, sau khi đến ngồi
trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi vương tử Jayasena đi đến
Tôn giả Bhumija, sau khi đến nói lên với Tôn giả
Bhumija những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói
lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vương tử
Jayasena thưa với Tôn giả Bhumija:

– Thưa Tôn giả Bhumija, có một số Sa-môn, Bà-
la-môn có lý thuyết như sau, có quan điểm như sau:
"Nếu có ước nguyện hành Phạm hạnh, thời không
đạt được quả vị; nếu không có ước nguyện hành
Phạm hạnh, thời không đạt được quả vị; nếu có và

TỶ KHEO                                         2903

không có ước nguyện hành Phạm hạnh, thời không
đạt được quả vị; nếu không có và không không có
ước nguyện hành Phạm hạnh, thời không đạt được
quả vị". Ở đây, bậc Đạo sư của Tôn giả Bhumija có
nói gì, và có lập luận gì?

– Thưa Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn được nghe như vậy, được ghi nhớ như vậy. Và sự việc này xảy ra, Thế Tôn có giải thích như sau:

 "Nếu có ước nguyện, hành Phạm hạnh không
chánh đáng (ayoniso), thời không đạt được
quả vị;
 Nếu không có ước nguyện, hành Phạm hạnh
không chánh đáng, thời không đạt được quả
vị;
 Nếu có và không có ước nguyện hành Phạm
hạnh không chánh đáng, thời không đạt được
quả vị;
 Nếu không có và không không có ước
nguyện, hành Phạm hạnh không chánh đáng
thời không đạt được quả vị.
 Còn nếu có ước nguyện hành Phạm hạnh một
cách chánh đáng, thời đạt được quả vị;
 Nếu không có ước nguyện hành Phạm hạnh

TỶ KHEO                                        2904

một cách chánh đáng, thời đạt được quả vị;
 Nếu có và không có ước nguyện hành Phạm
hạnh một cách chánh đáng, thời đạt được quả
vị;
 Nếu không có và không không có ước
nguyện hành Phạm hạnh một cách chánh
đáng, thời đạt được quả vị".

Thưa Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn được nghe như vậy, được ghi nhớ như vậy. Sự việc xảy ra, Thế Tôn có giải thích như vậy.

– Nếu Đạo sư của Tôn giả Bhumija thuyết lý
như vậy, lập luận như vậy, thời tôi nghĩ rằng chắc
chắn vị Đạo sư của Tôn giả Bhumija, đứng cao hơn
trên đầu tất cả Sa-môn, Bà-la-môn tầm thường.

Rồi vương tử Jayasena mời Tôn giả Bhumija, dùng với bát ăn (thalipaka) của mình.

Rồi Tôn giả Bhumija, sau bữa ăn khất thực trở
về đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn
giả Bhumija bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây, vào buổi sáng con đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của vương tử Jayasena,

TỶ KHEO                                         2905

sau khi đến con ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, bạch Thế Tôn, vương tử Jayasena đến chỗ con, sau khi đến nói lên với con những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn vương tử Jayasena nói với con như sau: "Thưa Tôn giả Bhumija, một số Sa-môn, Bà-la-môn, .... bậc Đạo sư của Tôn giả có nói gì, có lập luận gì?" Khi được nghe nói vậy, bạch Thế Tôn, con có nói với vương tử Jayasena, như sau: "Này Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn, được nghe như sau, được ghi nhớ như sau... ". , .... Tôi nghĩ rằng chắc chắn Đạo sư của Tôn giả Bhumija, đứng cao hơn trên đầu tất cả Sa-môn, Bà-la-môn tầm thường". Bạch Thế Tôn, không hiểu hỏi như vậy, trả lời như vậy, con có nói đúng lời Thế Tôn nói, con không xuyên tạc lời Thế Tôn với điều không đúng sự thực, nhưng con đã giải thích đúng pháp, tùy pháp, và một vị đồng Phạm hạnh nói đúng pháp, tùy pháp sẽ không có lý do để chỉ trích?

– Thật vậy, này Bhumija, được hỏi vậy, được trả
lời vậy, Ông nói đúng lời Thế Tôn nói, Ông không
xuyên tạc Thế Tôn với điều không đúng sự thực, Ông
đã giải thích đúng pháp, tùy pháp, và một vị đồng
Phạm hạnh nói đúng pháp, tùy pháp không có lý do
gì để chỉ trích.

TỶ KHEO                                              2906

 Này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
có tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng,
tà tinh tấn, tà niệm, tà định, nếu họ có ước
nguyện hành Phạm hạnh, thời không đạt được quả
vị; nếu họ không có ước nguyện hành Phạm hạnh,
thời không đạt được quả vị; nếu họ có và không
có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời không đạt
được quả vị; nếu họ không có và không không có
ước nguyện, hành Phạm hạnh thời không đạt được
quả vị. Vì sao vậy? Đây không phải là phương
pháp này Bhumija, để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần dầu, tìm cầu dầu, đi chỗ này chỗ kia để tìm dầu. Sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu). Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy có và không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Vì sao vậy? Đây không phải là phương pháp, này

TỶ KHEO                                             2907

Bhumija, để lấy được dầu. Cũng vậy, này Bhumija,
những vị Sa-môn hay Bà-la-môn có tà kiến, tà tư
duy... tà định, nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không ước
nguyện... có và không có ước nguyện... không có và
không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh thời
họ không đạt được quả vị. Vì sao vậy? Đây không
phải là phương pháp này Bhumija, để đạt được quả
vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sữa, tìm
cầu sữa, đi chỗ này chỗ kia để tìm sữa, nắm sừng
con bò cái trẻ để vắt sữa. Nếu người ấy có ước
nguyện, nắm sừng con bò cái trẻ để vắt sữa, người
ấy không lấy được sữa. Nếu người ấy không có ước
nguyện... Nếu người ấy có và không có ước nguyện...
Nếu người ấy không có và không không có ước
nguyện, nắm sừng con bò cái trẻ để vắt sữa, nó
không lấy được sữa. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây
không phải là phương pháp để lấy sữa. Cũng vậy,
này Bhumija, các vị Sa-môn hay Bà-la-môn, có tà
kiến... có tà định, nếu họ có ước nguyện hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không có
ước nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, hành
Phạm hạnh, họ không đạt được quả vị. Vì sao vậy?
Đây không phải là phương pháp, này Bhumija, để đạt

TỶ KHEO                                          2908

được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sanh tô,
tìm cầu sanh tô, đi chỗ này chỗ kia để tìm cầu sanh
tô, sau khi đổ nước vào một cái ghè, rồi lấy que
khuấy đánh. Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi
đổ nước vào một cái ghè, lấy que khuấy đánh, người
ấy không lấy được sanh tô. Nếu người ấy không có
ước nguyện... nếu người ấy có và không có ước
nguyện... nếu người ấy không có và không không có
ước nguyện, đổ nước vào một cái ghè, lấy que khuấy
đánh, người ấy không lấy được sanh tô. Vì sao vậy?
Này Bhumija, đây không phải là phương pháp để
lấy sanh tô. Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn
hay Bà-la-môn có tà kiến... (như trên)... có tà định,
nếu họ có ước nguyện hành Phạm hạnh, họ không
đạt được quả vị; nếu họ không có ước nguyện; nếu
họ có và không có ước nguyện; nếu họ không có và
không không có ước nguyện, thời họ không đạt được
quả vị. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây không phải là
phương pháp để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần lửa, tìm cầu lửa, đi chỗ này chỗ kia để tìm lửa. Người ấy đem phần phía trên đồ quay lửa, rồi cọ xát với một khúc que ướt và có nhựa, nếu người ấy có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một

TỶ KHEO                                            2909

khúc que ướt và có nhựa, thời người ấy không lấy
được lửa; nếu người ấy không có ước nguyện; nếu
người ấy có và không có ước nguyện, nếu người ấy
không có và không không có ước nguyện đem phần
trên đồ quay lửa, rồi cọ xát với một khúc que ướt và
có nhựa, thời người ấy không lấy được lửa. Vì sao
vậy? Đây không phải là phương pháp, này
Bhumija, để lấy được lửa. Cũng vậy, này Bhumija,
có những Sa-môn, hay Bà-la-môn có tà kiến... (như
trên)... có tà định; nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không có
ước nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, thời họ
không thể đạt được quả vị. Vì cớ sao? Đây không
phải là phương pháp, này Bhumija, để đạt được quả
vị.

 Này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh
nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định; nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ đạt được quả vị; nếu họ không có ước
nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, hành
Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị. Vì cớ sao?
Đây là phương pháp, này Bhumija, để đạt
được quả vị.

TỶ KHEO                                           2910

Ví như, này Bhumija, một người cần dầu, cầu
tìm dầu, đi chỗ này chỗ kia để tìm dầu, sau khi đổ
những hột giống dầu vào cái thùng, tiếp tục rưới
nước rồi ép (cho ra dầu). Nếu người ấy có ước
nguyện, sau khi đổ những giống dầu vào trong cái
thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cho ra dầu), thời
người ấy lấy được dầu. Nếu người ấy không có ước
nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện;
nếu người ấy không có và không không có ước
nguyện, sau khi đổ những hột giống dầu vào trong
cái thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cho ra dầu), thời
người ấy lấy được dầu. Vì cớ sao? Này Bhumija,
đây là phương pháp để lấy được dầu. Cũng vậy, này
Bhumija những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào có
chánh kiến... có chánh định. Nếu họ có ước nguyện,
hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị; nếu họ
không có ước nguyện; nếu họ có và không có ước
nguyện, nếu họ không có và không không có ước
nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị.
Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp có thể
đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sữa, tìm cầu sữa, đi chỗ này chỗ kia để tìm sữa. Và người ấy vắt sữa từ nơi vú con bò cái còn trẻ. Nếu người ấy có ước nguyện, vắt sữa từ nơi vú con bò cái còn trẻ, thời người ấy lấy được sữa. Nếu người ấy không có

TỶ KHEO                                              2911

ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước
nguyện; nếu người ấy không có và không không có
ước nguyện, người ấy vắt sữa từ nơi vú con bò cái
còn trẻ, thời người ấy lấy được sữa. Vì cớ sao? Này
Bhumija, đây là phương pháp để lấy được sữa.
Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-
môn nào có chánh kiến... (như trên)... có chánh định,
nếu họ có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt
được quả vị. Nếu họ không có ước nguyện; nếu họ
có và không có ước nguyện; nếu họ không có và
không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời
họ đạt được quả vị. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là
phương pháp để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sanh tô, tìm cầu sanh tô, đi chỗ này chỗ kia tìm cầu sanh tô; sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy cây que khuấy, đánh. Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy cây que khuấy, đánh, thời người ấy lấy được sanh tô. Nếu người ấy không có ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện; nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, thời sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy que khuấy, đánh, người ấy lấy được sanh tô. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để lấy được sanh tô. Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-

TỶ KHEO                                            2912

môn nào có chánh kiến... có chánh định; nếu họ có
ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả
vị. Nếu họ không có ước nguyện; nếu họ có và không
có ước nguyện; nếu họ không có và không không có
ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả
vị. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để
đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, có một người cần lửa, tìm cầu lửa, đi chỗ này chỗ kia để tìm lửa, sau khi mang phần trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa. Nếu người ấy có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa, thời người ấy lấy được lửa. Nếu người ấy không có ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện; nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa, thời người ấy lấy được lửa. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để lấy được lửa. Cũng vậy, này Bhumija, những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào có chánh kiến... chánh định. Nếu họ có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị; nếu họ không có ước nguyện; có và không có ước nguyện, nếu họ không có và không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt kết quả vị. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây là phương pháp đưa đến

TỶ KHEO                                           2913

quả vị.

Nếu bốn ví dụ này, này Bhumija, khởi đến từ
nơi Ông cho vương tử Jayasena, thời vương tử
Jayasena tự nhiên tin tưởng Ông, và khi đã tin tưởng,
sẽ hành động đúng theo cung cách một người đã tin
tưởng Ông.

– Nhưng làm sao, bạch Thế Tôn, bốn ví dụ này
khởi đến từ nơi con cho vương tử Jayasena, khởi lên
một cách tự nhiên, từ trước chưa từng được nghe,
như Thế Tôn được?

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Bhumja hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TỶ KHEO                                            2914

477 Tu tập -- Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh SỰ TU TẬP – Tăng III, 454

SỰ TU TẬP –Tăng III, 454

1. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chí tâm trong
sự tu tập khởi lên ước muốn như sau: "Mong rằng
tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ!". Tuy vậy, tâm vị ấy cũng không giải thoát
khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập.
Không có tu tập cái gì? - Không có tu tập Bốn niệm
xứ, không có tu tập Bốn chánh cần, không có tu tập
Bốn như ý túc, không có tu tập Năm căn, không có
tu tập Năm lực, không có tu tập Bảy Bồ-đề phần,
không có tu tập Thánh đạo tám ngành.

Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười hai
trứng gà, không được con gà mái ấp nằm đúng cách,
không được ấp nóng đúng cách, không được ấp
dưỡng đúng cách.

Dầu cho con gà mái ấy khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà con của ta, với chân móng và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra một cách an toàn", tuy vậy, các con gà con

TỶ KHEO                                           2915

ấy không có thể, với chân, móng, đỉnh đầu hay với
miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh
ra một cách an toàn! Vì cớ sao? - Này các Tỷ-kheo,
tám, mười hay mười hai trứng gà mái ấy không được
con gà mái nằm ấp một cách đúng đắn, ấp nóng một
cách đúng đắn, ấp dưỡng một cách đúng đắn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chú tâm
trong sự tu tập, dầu cho có khởi lên ý muốn: "Mong
rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc không
có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng không giải
thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Vì cớ
sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập. Không
có tu tập cái gì? Không có tu tập Bốn niệm xứ...
không có tu tập Thánh đạo tám ngành.

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm trong sự
tu tập, dầu cho không khởi lên ước muốn: "Mong
rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không
có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi
các lậu hoặc không có chấp thủ.

Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy có tu tập. Có tu tập
cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ, có tu tập Bốn chánh
cần, có tu tập Bốn như ý túc, có tu tập Năm căn, có
tu tập Năm lực, có tu tập Bảy Bồ-đề phần, có tu tập
Thánh đạo tám ngành.

TỶ KHEO                                             2916

Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười hai
trứng gà. Các trứng ấy được con gà mái ấp nằm một
cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn. Dầu cho con gà mái ấy
không khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà
con của ta, với chân móng và đỉnh đầu, hay với
miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra
một cách an toàn!", tuy vậy, các con gà con ấy có
thể với chân, móng, đỉnh đầu hay với miệng và mỏ,
sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra một cách an
toàn. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, tám, mười hay
mười hai trứng gà được con gà mái ấy ấp nằm một
cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm tu tập, dầu cho vị ấy không khởi lên ý muốn: "Mong rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy có tu tập. Tu tập cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ... có tu tập Thánh đạo tám ngành.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ nề hay đệ tử người thợ nề, khi nhìn vào cán búa, thấy dấu các ngón tay và dấu ngón tay cái. Người ấy không có thể biết được như sau: "Hôm nay từng ấy cán búa của

TỶ KHEO                                             2917

ta bị hao mòn, hôm qua từng ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng người ấy biết được cán búa bị hao mòn trên sự hao mòn của cán búa.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chú tâm trong sự tu tập không có biết như sau: "Hôm nay từng ấy lậu hoặc của ta được đoạn tận, hôm qua từng ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng vị ấy biết được các lậu hoặc được đoạn tận trên sự đoạn tận các lậu hoặc.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một chiếc thuyền đi biển,
có đầy đủ cột buồm và dây buồm bị mắc cạn sáu
tháng do thiếu nước trong mùa đông, các cột buồm
và dây buồm bị gió và mặt trời làm hư hỏng. Rồi bị
nước mưa đổ xuống trong mùa mưa, chúng bị hư dần
và mục nát một cách dễ dàng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm trong sự tu tập, các kiết sử rất dễ bị yếu dần và mục nát.

TỶ KHEO                                          2918

478 Tỷ kheo thời Đức Phật - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168

NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Pubbàràma trong lâu đài của mẹ Migàrà. Lúc bấy giờ, Thế Tôn nhân ngày lễ trai giới, đang ngồi có chúng Tỷ-kheo vây quanh. Sau khi nhìn quanh chúng Tỷ-kheo đang im lặng, im lặng, rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

 Không nói lời phù phiếm, là hội chúng này;
Không nói lời vô ích, này các Tỷ-kheo, là hội
chúng này, thanh tịnh, an lập trên căn bản.
Chúng Tỷ-kheo này như vậy, này các Tỷ-kheo,
hội chúng này như vậy, này các Tỷ-kheo; hội
chúng như vậy khó tìm được ở đời!
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, hội chúng như
vậy, đáng được tôn trọng, đáng được cung
kính, đáng được cúng dường, đáng được chắp
tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, hội chúng này
như vậy dầu cho ít, được lợi nhiều, còn cho
nhiều, lại được lợi nhiều hơn nữa.
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, Hội chúng này
như vậy, nếu phải đi do một tuần để được yết

TỶ KHEO                                         2919

kiến cũng nên đi, dầu có phải mang theo trên vai túi đựng đồ ăn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là chúng Tỷ-kheo này.

2. Này các Tỷ-kheo,

 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị chư Thiên.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị Phạm Thiên.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị Bất động.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được Thánh vị.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị chư Thiên?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly dục … chứng và trú Sơ Thiền … Thiền thứ hai … Thiền thứ ba … chứng và trú Thiền thứ tư và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đạt được địa vị chư Thiên.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị Phạm Thiên?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm cùng khởi với từ - biến mãn một phương và an trú … với tâm

TỶ KHEO                                         2920

cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với hỷ … với
tâm cùng khởi với xả, biến mãn một phương và an
trú. Cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ
ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế
giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng
khắp vô biên thế giới, vị ấy biến mãn với tâm cùng
khởi với xả, quảng đại, đại hành, vô biên, không hận,
không sân. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
sống đạt được địa vị Phạm Thiên.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị Bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sau khi vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, sau khi chấm dứt các tưởng chướng ngại, sau khi không tác ý các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hư không là vô biên" chứng đạt và an trú "Không vô biên xứ". Sau khi vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng đạt và an trú "Thức vô biên xứ". Sau khi vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Không có vật gì" chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Sau khi vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo khéo chứng đạt Bất động.

TỶ KHEO                                            2921

6. - Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo chứng đạt địa vị bậc Thánh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri:
"Đây là khổ" … như thật quán tri: "Đây là con
đường đưa đến khổ diệt. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là Tỷ-kheo đạt được địa vị bậc Thánh.

TỶ KHEO                                         2922

479 Vị giúp đở nhiều cho trú xứ - Kinh GIÚP ĐỠ NHIỀU – Tăng II, 735

GIÚP ĐỠ NHIỀU – Tăng II, 735

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ giúp đỡ rất nhiều cho trú xứ ấy.

2. Thế nào là năm?

- Có giới... và học tập trong các pháp;
- Nghe nhiều... khéo thành tựu nhờ chánh kiến;
- Vị ấy sữa chữa những gì bị gãy, bị hủy hoại.
- Khi đại chúng Tỷ-kheo đi đến từ nhiều địa
phương khác nhau, vị ấy nói với các gia chủ đi
đến như sau: "Nay đại chúng Tỷ-kheo đã đến
từ nhiều địa phương khác nhau. Các vị hãy làm
các phước đức. Nay là thời làm các phước
đức";
- Chứng được không khó khăn, chứng được
không mệt nhọc, chứng được không phí sức
bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ giúp đỡ rất nhiều cho trú xứ ấy.

TỶ KHEO                                           2923

TỶ KHEO   2924

480 Xuất gia khi lớn tuổi - Kinh KHÓ TÌM ĐƯỢC 1 – Tăng II, 433

KHÓ TÌM ĐƯỢC 1 – Tăng II, 432

1. - Này các Tỷ-kheo, thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi lại thành tựu năm pháp này. Thế nào là năm?

- Thật khó tìm được, một người xuất gia lớn tuổi
lại tế nhị;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại có uy nghi tốt đẹp;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại nghe nhiều;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại thuyết pháp;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại trì luật.

Này các Tỷ-kheo, thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi lại thành tựu năm pháp này.

KHÓ TÌM ĐƯỢC 2 – Tăng II, 433

TỶ KHEO                                            2925

1. Này các Tỷ-kheo, thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi lại thành tựu năm pháp này. Thế nào là năm?

- Thật khó tìm được, một người xuất gia lớn tuổi
lại khéo nói;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại có khả năng nắm giữ cái gì khéo nắm giữ;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại có cử chỉ tốt đẹp;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại thuyết pháp;
- Thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi
lại trì luật.

Này các Tỷ-kheo, thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi lại thành tựu năm pháp này.

TỶ KHEO                                            2926

481 Xứng đáng dựng tháp cho 4 hạng người - Kinh XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC DỰNG THÁP – Tăng II, 283

XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC DỰNG THÁP – Tăng II, 283

 Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này xứng được để được dựng tháp. Thế nào là bốn?

- Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
xứng đáng được dựng tháp;
- Vị Độc Giác Phật xứng đáng được dựng tháp;
- Đệ tử của Như Lai xứng đáng được dựng tháp;
- Chuyển Luân Vương xứng đáng được dựng
tháp.

Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, xứng đáng được dựng tháp.

TỶ KHEO                                        2927

482 Ác Tỷ kheo - 4 nguyên nhân phá hoà hợp Tăng - Kinh PHẠM TỘI 1 – Tăng II, 273

PHẠM TỘI 1 – Tăng II, 273

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn
Ghosita. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Tôn giả Ànanda đang ngồi xuống
một bên:

- Này Ànanda, sự tranh chấp ấy đã được chấm dứt chưa?

- Từ đâu, bạch Thế Tôn, sự tranh chấp ấy sẽ chấm
dứt được? Bàhiya, vị đồng trú với Tôn giả
Anuruddha hoàn toàn đứng về phía hòa hợp tăng. Do
vậy, Tôn giả Anuruddha nghĩ rằng không nên nói
một lời nào.

- Này Ànanda, có khi nào Anuruddha lại can thiệp
vào những vấn đề tranh chấp giữa chúng Tăng? Phải
chăng, này Ànanda, khi nào có vấn đề tranh chấp gì
khởi lên, chính hai Thầy Sàriputta và Moggallàna
làm chấm dứt tất cả tranh chấp ấy?

TỶ KHEO                                         2928

2. Này Ànanda, do thấy bốn lợi ích này, kẻ ác Tỷ- kheo thích thú với phá hòa hợp Tăng. Thế nào là bốn?

Ở đây, này Ànanda, kẻ ác Tỷ-kheo, do theo ác giới,
theo ác pháp không trong sạch, sở hành đáng nghi
ngờ, có hành động che giấu, không phải Sa-môn
nhưng tự xưng là Sa-môn, không hành Phạm hạnh
nhưng tự xưng là hành Phạm hạnh, nội tâm mục nát,
đầy ứ dục vọng, một đống rác dơ bẩn. Vị ấy nghĩ như
sau: "Nếu các Tỷ-kheo sẽ biết ta là ác giới, theo ác
pháp, không thanh tịnh … một đống rác dơ bẩn; nếu
họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu họ chia rẽ, họ sẽ
không làm hại được ta". Này Ànanda, do thấy lợi ích
thứ nhất này, ác Tỷ-kheo thích thú với pháp hòa hợp
Tăng.

3. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo có tà kiến, thành
tựu với chấp thủ biên kiến, vị ấy nghĩ như sau: "Nếu
các Tỷ-kheo sẽ biết ta là có ác tri kiến, chấp thủ tri
kiến; nếu họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu họ chia
rẽ, họ sẽ không làm hại được ta". Này Ànanda, do
thấy lợi ích thứ hai này, ác Tỷ-kheo thích thú với
pháp hòa hợp Tăng.

4. Lại nữa, này Ànanda, ác Tỷ-kheo có tà mạng, nuôi sống mình với tà mạng. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Nếu các Tỷ-kheo sẽ biết ta có tà mạng, nuôi sống mình

TỶ KHEO                                             2929

với tà mạng; nếu họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu
họ chia rẽ, họ sẽ không làm hại được ta". Này
Ànanda, do thấy lợi ích thứ ba này, ác Tỷ-kheo thích
thú với pháp hòa hợp Tăng.

5. Lại nữa, này Ànanda, ác Tỷ-kheo tham muốn lợi dưỡng, tham muốn cung kính, tham muốn không bị kinh miệt; Vị ấy suy nghĩ như sau: "Nếu các Tỷ-kheo sẽ biết ta là tham muốn lợi dưỡng, tham muốn cung kính, tham muốn không bị kinh miệt; nếu họ hòa hợp, họ sẽ làm hại ta; nếu họ chia rẽ, họ sẽ không làm hại được ta". Này Ànanda, do thấy lợi ích thứ tư này, ác Tỷ-kheo thích thú với pháp hòa hợp Tăng.

Do thấy bốn lợi ích này, này Ànanda, kẻ ác Tỷ-kheo thích thú với phá hòa hợp Tăng.

TỶ KHEO                                           2930

483 Ác Tỷ kheo - Dựa vào 3 pháp - Kinh GIẶC CƯỚP – Tăng I, 274

GIẶC CƯỚP – Tăng I, 274

 Do đầy đủ ba điều kiện, này các Tỷ-kheo, một tên
cướp lớn có thể chặt được khóa cửa, mang đi được
đồ ăn trộm, làm kẻ cướp trộm một nhà, làm kẻ
đứng đường chận cướp.
Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn
dựa vào quanh co hiểm trở, dựa vào rừng rậm, dựa
vào kẻ có quyền lực.
Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa vào
quanh co hiểm trở?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào con
sông khó lội qua, hay sự quanh co hiểm trở của núi
non. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa
vào sự quanh co hiểm trở.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào
rừng rậm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào rừng
rậm cỏ, hay rừng rậm cây, hay khóm rừng, hay đám
rừng lớn rậm. Như vậy, này các Tỷ-kheo, tên cướp
lớn dựa vào rừng rậm.

TỶ KHEO                                           2931

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào
kẻ có quyền lực?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào vua
hay các vị đại thần của vua và nghĩ như sau: "Nếu có
ai kết tội ta, các vua ấy hay các vị đại thần của vua
ấy sẽ giải thích, cứu thoát ta". Và thực sự là như vậy.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào kẻ
có quyền lực.
Do đầy đủ ba điều kiện này, này các Tỷ-kheo, một
tên cướp lớn có thể chặt được khóa cửa, mang đi
được đồ ăn trộm, làm kẻ cướp trộm một nhà, làm kẻ
đứng đường chận cướp.
 Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ác Tỷ-kheo đầy đủ
ba pháp, tự mình xử sự như một vật mất gốc, bị
thương tích, phạm tội, bị kẻ trí quở trách, và tạo
nên nhiều điều vô phước.
Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo
dựa vào quanh co hiểm trở, dựa vào rừng rậm và dựa
vào kẻ có quyền lực.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào
sự hiểm trở?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo đầy đủ với thân
hành quanh co hiểm trở, với ngữ hành quanh co hiểm
trở, với ý hành quanh co hiểm trở. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào quanh co hiểm trở.

TỶ KHEO                                              2932

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào
rừng rậm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo có tà kiến, đầy
đủ những tri kiến đi đến cực đoan. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào rừng rậm.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào
kẻ có quyền lực?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, dựa vào các vua hay các đại
thần của vua, ác Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Nếu có ai kết
tội ta, các vua ấy, hay các đại thần của vua ấy sẽ giải
thích, cứu thoát ta". Và thực sự là như vậy. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào kẻ có quyền
lực.
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo tự
mình xử sự như một vật mất gốc, bị thương tích,
phạm tội, bị kẻ trí quở trách, và tạo nên nhiều điều
vô phước.

TỶ KHEO                                              2933

484 Ác Tỷ kheo - Kinh CON QUẠ – Tăng IV, Tăng IV, 439

CON QUẠ – Tăng IV, 439

1.- Này các Tỷ-kheo, con quạ thành tựu với mười tà pháp. Thế nào là mười?

1.  Ngạo nghể.
2. Hung hãn.
3. Cường dục.
4. Ăn lớn.
5. Độc ác.
6. Không từ bi.
7. Khiếp nhược.
8. Giọng chói tai.
9. Vọng niệm.
10. Cất chứa tài sản.

Này các Tỷ-kheo, con quạ thành tựu với mười tà pháp này.

3. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ác Tỷ-kheo thành tựu với mười tà pháp. Thế nào là mười?

1. Ngạo nghể. 2. Hung hãn.

TỶ KHEO                                         2934

3.  Cường dục.
4. Ăn lớn.
5. Độc ác.
6. Không từ bi.
7. Khiếp nhược.
8. Giọng chói tai.
9. Vọng niệm.
10. Cất chứa tài sản.

Này các Tỷ-kheo, vị ác Tỷ-kheo thành tựu với mười tà pháp này.

TỶ KHEO                                        2935

485 Ác Tỷ kheo - Kinh KẺ ĂN TRỘM – Tăng II, 515

KẺ ĂN TRỘM – Tăng II, 515

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một
kẻ ăn trộm lớn xâm nhập vào nhà cửa, mang đồ ăn
trộm ra đi, thành người ăn trộm riêng rẽ, thành người
cướp chận đường. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
sự hiểm trở (của con đường), dựa vào sự rậm rạp (của
núi rừng), dựa vào quyền thế, là kẻ hối lộ, là kẻ trộm
một mình. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ ăn trộm
lớn dựa vào sự hiểm trở?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
các con sông khó lội qua hay núi non hiểm trở. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là kẻ ăn trộm lớn dựa vào sự
hiểm trở. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ ăn trộm
lớn dựa vào sự rậm rạp?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
sự rậm rạp của cỏ, cây, bụi cây và của rừng rậm
hoang vu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là kẻ ăn trộm
lớn dựa vào sự rậm rạp. Và này các Tỷ-kheo, thế nào
là kẻ ăn trộm lớn dựa vào uy lực?

TỶ KHEO                                             2936

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào
vua hay các vị đại thần của vua. Ta suy nghĩ như sau:
"Nếu có ai nói điều gì về ta, các vị vua này hay các
vị đại thần của vua sẽ nói những lời che chở cho ta".
Nếu có ai nói điều gì về anh ta, các vua và các vị đại
thần ấy nói che chở cho anh ta. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, kẻ ăn trộm lớn dựa vào uy lực. Và này các Tỷ-
kheo, thế nào là kẻ ăn trộm lớn dựa vào hối lộ tài
sản?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn giàu có, có tiền của nhiều, có tài sản lớn. Anh ta nghĩ như sau: "Nếu có ai nói gì đến ta, từ nay ta sẽ hối lộ người ấy với tài sản". Nếu có người nói gì đến anh ta, anh ta liền hối lộ với tài sản. Như vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm lớn hối lộ với tài sản. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ ăn trộm lớn là kẻ ăn trộm riêng rẽ?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có kẻ ăn trộm lớn đoạt
các tài vật một mình. Vì cớ sao? Anh ta suy nghĩ:
"Mong rằng không ai bàn bạc chỗ trốn với ta rồi làm
ta rối loạn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ ăn trộm
lớn thành kẻ ăn trộm riêng rẽ.

Thành tựu năm chi phần này, kẻ ăn trộm lớn xâm
nhập vào nhà cửa, mang đồ ăn trộm ra đi, thành
người ăn trộm riêng rẽ, thành người cướp chận
đường.

TỶ KHEO                                              2937

8. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm phần,
kẻ ác Tỷ-kheo tự mình xử sự như kẻ mất gốc, bị tổn
thương, có tội lỗi, bị những bậc trí quở trách, và làm
nhiều điều vô phước. Thế nào là năm?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo dựa vào hiểm trở, dựa vào rậm rạp, dựa vào uy lực, hối lộ tài sản và hành động một mình.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào hiểm trở?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo thành tựu
thân nghiệp hiểm nạn, thành tựu ngữ nghiệp hiểm
nạn, thành tựu ý nghiệp hiểm nạn. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào hiểm nạn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo dựa vào rừng rậm?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo có tà kiến và thành tựu tri kiến cực đoan. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là ác Tỷ-kheo dựa vào rừng rậm.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo dựa vào uy lực?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo dựa vào vua và các vị đại thần của vua. Vị ấy suy nghĩ: "Nếu có

TỶ KHEO                                             2938

ai nói gì về ta, các vua ấy và các đại thần ấy nói lời
với mục đích che chở cho ta". Nếu có ai nói gì về vị
ấy, các vua chúa hay các vị đại thần của vua nói lời
với mục đích che chở. Như vậy, này các Tỷ-kheo, ác
Tỷ-kheo dựa vào uy lực.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo hối lộ tài sản?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo nhận được các vật dụng nhu yếu như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Nếu có ai nói gì về ta, ta sẽ hối lộ người ấy với vật dụng thâu được!" Và nếu có người nói gì về vị ấy, vị ấy hối lộ với vật dụng thâu được. Như vậy, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo hối lộ với tài sản.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ác Tỷ-kheo hành động một mình?

14. Ở đây, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo sống một
mình tức là ở các địa phương biên địa. Tại đấy, vị ấy
đến các gia đình và nhận được các lợi dưỡng. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là ác Tỷ-kheo hành động một
mình.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, ác Tỷ-kheo tự mình xử sự như người bị mất gốc, bị tổn thương,

TỶ KHEO                                             2939

có phạm tội, bị các người trí quở trách, làm nhiều điều vô phước.

TỶ KHEO                                         2940

486 Ác Tỷ kheo - Và Thiện Tỷ kheo - Kinh KHÔNG UẾ NHIỄM – 5 Trung I, 59

KINH KHÔNG UẾ NHIỄM (Anangana suttam) – Bài kinh số 5 – Trung I, 59

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Ở tại đây, Tôn giả Sariputta (Xá lợi
Phất) gọi các Tỷ-kheo. "Chư Hiền Tỷ-kheo". - "Thưa
Hiền giả", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả
Sariputta. Tôn giả Sariputta nói như sau:

Này chư Hiền, ở đời có bốn hạng người. Thế nào là bốn?

 Chư Hiền, ở đây, có hạng người có cấu uế,
nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta có
cấu uế".
 Có hạng người có cấu uế, và như thật tuệ tri:
"Nội thân ta có cấu uế".
 Có hạng người không có cấu uế, nhưng không

TỶ KHEO                                         2941

như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế".  Có hạng người không có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế".

Chư Hiền, ở đây, hạng người có cấu uế nhưng không
như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Trong hai
hạng người có cấu uế, hạng người này vì vậy được
gọi là hạng người hạ liệt.

Chư Hiền, ở đây, hạng người có cấu uế và như thật
tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Trong hai hạng người
có cấu uế, hạng người này vì vậy được gọi là hạng
người ưu thắng.

Chư Hiền, ở đây, có hạng người không có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Trong hai hạng người không có cấu uế, hạng người này vì vậy được gọi là hạng người hạ liệt.

Chư Hiền, ở đây, hạng người không có cấu uế và như
thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Trong hai
hạng người không có cấu uế, hạng người này vì vậy
được gọi là hạng người ưu thắng.

Được nói như vậy, Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-kiền-liên) nói với Tôn giả Sariputta như sau:

TỶ KHEO                                             2942

– Tôn giả Sariputta, do nhân gì, do duyên gì,
trong hai hạng người có cấu uế này, một hạng người
được gọi là hạ liệt, một hạng người được gọi là ưu
thắng? Tôn giả Sariputta, do nhân gì, do duyên gì
trong hai hạng người không có cấu uế này, một hạng
người được gọi là hạ liệt, một hạng người được gọi
là ưu thắng?

– Ở đây, Hiền giả, hạng người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ không khởi lên ước muốn, sẽ không cố gắng, sẽ không tinh tấn để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một cái bát bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ rèn về, phủ đầy bụi bặm, và người chủ cái bát ấy không dùng đến, không lau chùi và quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát ấy, sau một thời gian càng ô nhiễm hơn, càng đầy bụi bặm hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau: "Người này

TỶ KHEO                                             2943

sẽ không khởi lên ước muốn, sẽ không cố gắng, sẽ không tinh tấn để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn nhiễm".

Ở đây, này Hiền giả, hạng người có cấu uế, và
như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với người
này, có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ khởi lên
ước muốn, sẽ cố gắng, sẽ tinh tấn để diệt trừ cấu uế
ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi không còn tham,
không còn sân, không còn si, trong khi không còn
cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm". Này Hiền
giả, giống như cái bát bằng đồng, mang từ chợ về
hay mang từ nhà thợ rèn về, phủ đầy bụi bặm, và
người chủ cái bát ấy dùng đến, lau chùi và không
quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả,
như vậy cái bát ấy, sau một thời gian được thanh tịnh
hơn, được sạch sẽ hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với hạng người này, có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ khởi lên ước muốn, sẽ cố gắng, sẽ tinh tấn, để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi không còn tham, không còn sân, không còn si, trong khi

TỶ KHEO                                             2944

không còn cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm".

Ở đây, này Hiền giả, hạng người không có cấu
uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta không
có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau:
"Người này sẽ tư niệm tịnh tướng. Do tư niệm tịnh
tướng, tham sẽ làm ô nhiễm tâm của người này.
Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có
sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm
còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một cái bát
bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ rèn
về, thanh tịnh và sạch sẽ. Và người chủ cái bát ấy
không dùng đến, không lau chùi và quăng cái bát ấy
vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát
ấy, sau một thời gian, càng ô nhiễm hơn, càng bụi
bặm hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người không có
cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta
không có cấu uế". Với người này có thể chờ đợi sau:
"Người này sẽ tư niệm tịnh tướng. Do tư niệm tịnh
tướng, tham sẽ làm ô nhiễm tâm của người này.
Người này sẽ từ trần trong khi còn có tham, còn có
sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm
còn ô nhiễm".

TỶ KHEO                                          2945

Ở đây, này Hiền giả, hạng người không có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Với người này có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ không tư niệm tịnh tướng. Do không tư niệm tịnh tướng, tham sẽ không làm ô nhiễm tâm của người này. Người này sẽ từ trần, trong khi không có tham, không có sân, không có si, trong khi không còn cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một cái bát bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ rèn về, thanh tịnh và sạch sẽ và người chủ cái bát ấy dùng đến, lau chùi và không quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát ấy, sau một thời gian, càng được thanh tịnh hơn, càng được sạch sẽ hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người không có
cấu uế, và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu
uế". Với người này có thể chờ đợi như sau: "Người
này sẽ không tư niệm tịnh tướng. Do không tư niệm
tịnh tướng, tham sẽ không làm ô nhiễm tâm người
này. Người này sẽ từ trần, không có tham, không có
sân, không có si, không còn cấu uế, tâm không còn ô
nhiễm".

Này Hiền giả Moggallana, do nhân này, do

TỶ KHEO                                             2946

duyên này, trong hai người có cấu uế này, một người được gọi là hạ liệt, một người được gọi là ưu thắng. Này Hiền giả Moggallana, do nhân này, do duyên này, trong hai người này không có cấu uế, một người được gọi là hạ liệt, một người được gọi là ưu thắng.

Này Hiền giả, cấu uế gọi là cấu uế, danh từ gì là đồng nghĩa cái gọi là cấu uế?

- Này Hiền giả, các ác bất thiện pháp, cảnh giới của dục là đồng nghĩa cái gọi là cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng các Tỷ-kheo chớ có biết về ta rằng là đã phạm giới tội". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo có thể biết được các Tỷ-kheo ấy đã phạm giới tội. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo đã biết được ta đã phạm giới tội". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng các Tỷ-kheo hãy quở trách ta ở chỗ kín đáo, không phải ở giữa Tăng chúng". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo quở trách Tỷ-kheo ấy ở giữa Tăng chúng, không phải

TỶ KHEO                                            2947

ở chỗ kín đáo. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo
quở trách ta ở giữa Tăng chúng, không phải ở chỗ
kín đáo". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn.
Này Hiền giả, phẫn nộ, và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Nếu ta có
phạm giới tội, mong rằng một Tỷ-kheo đồng đẳng
hãy quở trách ta, chớ không phải một vị không đồng
đẳng". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một
Tỷ-kheo không đồng đẳng quở trách Tỷ-kheo ấy,
không phải một Tỷ-kheo đồng đẳng. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo không đồng đẳng quở trách
ta, không phải một Tỷ-kheo đồng đẳng". Do đó vị
này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả,
phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng
bậc Đạo Sư hãy hỏi ta nhiều lần trong khi giảng
pháp cho chúng Tỷ-kheo! Mong rằng bậc Đạo Sư
không hỏi Tỷ-kheo khác nhiều lần trong khi giảng
pháp cho chúng Tỷ-kheo!". Này Hiền giả, sự tình này
có thể xảy ra: bậc Đạo Sư hỏi một Tỷ-kheo khác
nhiều lần trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo,
bậc Đạo Sư không hỏi Tỷ-kheo ấy nhiều lần trong

TỶ KHEO                                            2948

khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Bậc Đạo Sư hỏi một Tỷ-kheo khác nhiều
lần trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo. Bậc
Đạo Sư không hỏi ta nhiều lần trong khi giảng pháp
cho chúng Tỷ-kheo". Do đó, vị này trở thành phẫn
nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả
hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng
các Tỷ-kheo hãy để ta đi trước trong khi vào làng để
dùng cơm! Mong rằng các Tỷ-kheo không để một Tỷ-
kheo khác đi trước trong khi vào làng để dùng cơm!"
Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo
để một Tỷ-kheo khác đi trước trong khi vào làng để
dùng cơm, các Tỷ-kheo không để Tỷ-kheo ấy đi
trước trong khi vào làng để dùng cơm. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo để một Tỷ-kheo khác đi
trước trong khi vào làng để dùng cơm, các Tỷ-kheo
không để ta đi trước trong khi vào làng để dùng
cơm". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn.
Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng tại chỗ ăn, ta được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ

TỶ KHEO                                            2949

ăn khất thực tốt nhất! Mong rằng Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất; còn Tỷ-kheo ấy tại chỗ ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất. Tại chỗ ăn, ta không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng tại chỗ ăn sau khi ăn xong, ta sẽ thuyết tùy hỷ pháp, không phải Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, sẽ thuyết pháp tùy hỷ pháp!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, thuyết tùy hỷ pháp; Tỷ-kheo ấy tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, không thuyết tùy hỷ pháp. Tỷ- kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, thuyết tùy hỷ pháp. Ta tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, không thuyết tùy hỷ pháp". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả,

TỶ KHEO                                             2950

phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng, ta sẽ thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá, chớ không phải một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn Tỷ-kheo ấy không thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá ,Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá, còn ta không thuyết pháp cho các Tỷ- kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng, ta sẽ thuyết pháp cho các Tỷ-kheo-ni tụ tập tại ngôi tịnh xá,... (như trên)... ta sẽ thuyết pháp cho các Nam cư sĩ... ta sẽ thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá, chớ không phải một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn Tỷ-kheo ấy không thuyết pháp cho các Nữ

TỶ KHEO                                              2951

cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn ta không thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng
các Tỷ-kheo cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
ta; các vị Tỷ-kheo chớ có cung kính, tôn trọng, lễ bái
cúng dường một Tỷ-kheo khác!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo cung kính, tôn
trọng lễ bái, cúng dường một Tỷ-kheo khác, các Tỷ-
kheo không cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
Tỷ-kheo ấy. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường một Tỷ-
kheo khác chớ không cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường ta". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và
bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai
thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng các Tỷ- kheo-ni... (như trên)... các Nam cư sĩ... (như trên)... các Nữ cư sĩ cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường ta. Các Nữ cư sĩ không cung kính, tôn trọng, lễ bái,

TỶ KHEO                                              2952

cúng dường một Tỷ-kheo khác!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: các Nữ cư sĩ cung kính, tôn
trọng, lễ bái, cúng dường một Tỷ-kheo khác, các Nữ
cư sĩ không cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
Tỷ-kheo ấy. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Nữ cư sĩ
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường một Tỷ-
kheo khác; các Nữ cư sĩ không cung kính, tôn trọng,
lễ bái, cúng dường ta". Do đó vị này trở thành phẫn
nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả
hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng ta nhận được các y phục tối thắng, Tỷ-kheo khác không nhận được các y phục tối thắng!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác nhận được các y phục tối thắng, Tỷ-kheo ấy không nhận được các y phục tối thắng. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác nhận được các y phục tối thắng; ta không nhận được các y phục tối thắng". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng ta nhận được các đồ ăn khất thực tối thắng... (như trên)... các sàng tọa tối thắng, các dược phẩm trị

TỶ KHEO                                            2953

bịnh tối thắng. Tỷ-kheo khác không nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng, còn Tỷ-kheo ấy không nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng". Tỷ- kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng; còn ta không nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, các ác bất thiện pháp, cảnh giới của dục này là đồng nghĩa cái gọi là cấu uế.

Này Hiền giả, đối với Tỷ-kheo nào, các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục này còn được thấy và nghe là chưa được diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy là vị sống trong rừng núi, tại các trú xứ xa vắng, sống hạnh khất thực, thứ lớp khất thực từng nhà một, theo hạnh mang phấn tảo y, mặc y phục thô xấu, thời các đồng phạm hạnh không cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn giả này còn được thấy và còn được nghe các ác, bất thiện pháp, cảnh giới dục của Tỷ-kheo chưa được diệt trừ.

Này Hiền giả, ví như một bát bằng đồng, mang từ chợ về hay từ nhà người thợ rèn về, bát ấy thanh

TỶ KHEO                                             2954

tịnh, sạch sẽ. Nhưng người chủ của bát ấy đựng đầy
bát với xác rắn, xác chó hay xác người, đậy lại với
một cái bát đồng khác rồi mang về hàng chợ lại. Có
người thấy vậy bèn hỏi: "Bạn mang cái gì có vẻ đẹp
đẽ ngon lành vậy?" Khi cầm cái bát lên, mở ra và
nhìn vào, thì với người ấy, không ưa thích khởi lên,
sự ghê tởm khởi lên, và sự yếm ố khởi lên. Những
người đói còn chưa muốn ăn các thứ ấy, huống nữa
là những người đã no.

Này Hiền giả, đối với Tỷ-kheo nào, các ác, bất
thiện pháp, cảnh giới của dục này còn được thấy và
được nghe là chưa được diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy là
vị sống trong rừng núi, tại các trú xứ xa vắng, sống
hạnh khất thực, thứ lớp khất thực từng nhà một, theo
hạnh mang phấn tảo y, mặc y phục thô xấu, thời các
đồng phạm hạnh không cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn
giả này còn được thấy và còn được nghe các ác, bất
thiện pháp, cảnh giới của dục này là chưa được diệt
trừ.

Này Hiền giả, đối với Tỷ-kheo nào mà các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục này được thấy và được nghe là đã diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy sống gần làng mạc, chấp nhận biệt thỉnh thực, mang y người gia chủ cúng, thời các đồng phạm hạnh cung kính,

TỶ KHEO                                           2955

tôn trọng, lễ bái, cúng dường vị Tỷ-kheo ấy. Vì sao
vậy? Vì các bậc Tôn giả này được thấy và được nghe
các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục của vị Tỷ-
kheo ấy đã được diệt trừ.

Này Hiền giả, ví như một bát đồng, mang từ
hàng chợ về hay từ nhà người thợ rèn về, bát ấy
thanh tịnh, sạch sẽ. Người chủ cái bát ấy dựng đầy
với gạo ngon, cơm lành, các hột đen đã lấy ra, các
loại đồ ăn, đậy lại với một bát đồng khác rồi mang
về hàng chợ lại. Các người thấy vậy bèn hỏi: "Bạn
mang cái gì có vẻ đẹp đẽ ngon lành vậy?" Khi cầm
cái bát lên, mở ra và nhìn vào, thì đối với người ấy,
ưa thích khởi lên, sự không ghê tởm khởi lên, sự
không yếm ố khởi lên. Người no còn muốn ăn các thứ
ấy huống nữa là người đói.

Này Hiền giả, cũng vậy, đối với vị Tỷ-kheo nào,
mà các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục này
được thấy và được nghe là đã diệt trừ, nếu Tỷ-kheo
ấy sống ở biên giới gần làng mạc, chấp nhận biệt
thỉnh thực, mang y người gia chủ cúng, thời các đồng
phạm hạnh cung kính, tôn trọng lễ bái cúng dường
Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn giả này được
thấy và được nghe các ác, bất thiện pháp cảnh giới
của dục này đã được diệt trừ.

TỶ KHEO                                            2956

Được nghe nói vậy, Tôn giả Mahamoggallana thưa với Tôn giả Sariputta:

– Hiền giả Sariputta, một ví dụ khởi lên cho tôi!

– Hiền giả Moggallana, hãy nói lên ví dụ ấy.

– Hiền giả, một thời tôi ở thành Vương Xá, tại Giribbaja. Này Hiền giả, rồi tôi đắp y vào buổi sáng, mang theo y bát, vào thành Vương Xá để khất thực. Lúc bấy giờ, Samiti, con một người làm xe, đang đẽo một vành xe, và tà mạng ngoại đạo Panduputta, trước là con của một người làm xe, đang đứng một bên. Rồi tà mạng ngoại đạo Panduputta trước là con một người làm xe, khởi lên ý nghĩ như sau: "Mong rằng Samiti, con người thợ xe, hãy đẽo đường cong này, đường méo này và các mắt gỗ này, để vành xe này không có cong, không có đường méo, không có mắt gỗ, được trơn tru và được đặt vào trong trục chính". Này Hiền giả, tà mạng ngoại đạo Panduputta, trước là con một người làm xe suy nghĩ như thế nào, thời đúng như vậy, Samiti, con người làm xe, đẽo đường cong này, đường méo này và các mắt gỗ này của vành xe ấy. Này Hiền giả, tà mạng ngoại đạo Panduputta trước là con người làm xe, hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ như sau: "Hình như người này đang đẽo (vành xe ấy) như là với tâm của anh ta, anh ta

TỶ KHEO                                            2957

biết tâm ta vậy".

Này Hiền giả, những ai không có lòng tin, vì mục đích sinh sống, không phải vì lòng tin mà xuất gia, sống đời sống vô gia đình, những vị gian ngụy, xảo trá, khi cuống, trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, tạp thoại, không hộ trì các căn, không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh giác, không tha thiết với hạnh Sa-môn, không nhiệt thành tôn trọng Phật pháp, ưa sống sung túc, biếng nhác, dẫn đầu về đọa lạc, chối bỏ trọng trách sống viễn ly, giải đãi không tinh tấn, lãng quên không chú niệm, không định tâm, tâm tán loạn, liệt tuệ, đần độn. Tôn giả Sariputta với pháp môn này, như là với tâm của Tôn giả, Tôn giả biết tâm của những hạng người ấy.

Những kẻ Thiện nam tử, do lòng tin, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình; những vị nào không gian ngụy, không xảo trá, không khi cuống, không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, không tạp thoại, hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, chú tâm cảnh giác, tha thiết với hạnh Sa-môn, nhiệt thành tôn trọng Phật pháp, không sống trong sung túc, không biếng nhác, bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc, dẫn đầu về viễn ly, tinh cần, tinh tấn, nỗ lực, chú tâm cảnh giác, định tâm, nhất tâm, có trí tuệ, không đần độn. Những vị này sau khi nghe pháp môn

TỶ KHEO                                              2958

này của Tôn giả Sariputta, hình như đang uống, hình
như đang nếm với lời nói và tâm ý. Thật lành thay,
một vị Tôn giả đồng phạm hạnh đã khiến cho vượt
khỏi bất thiện và an trú vào chánh thiện!

Này Hiền giả, ví như một người đàn bà hay người đàn ông, còn đang tuổi trẻ, tánh ưa trang sức, sau khi gội đầu xong, sau khi được một vòng hoa sen xanh hay một vòng vũ sanh hoa, hay một vòng thiện tư hoa, dùng hai tay cầm lấy vòng hoa ấy và đặt trên đỉnh đầu. Này Hiền giả, cũng vậy những Thiện nam tử vì lòng tin đã xuất gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình, không gian ngụy... (như trên)... Thật lành thay một Tôn giả đồng phạm hạnh đã khiến cho vượt khỏi bất thiện và an trú vào chánh thiện!

Như vậy hai vị cao đức ấy cùng nhau thiện thuyết, cùng nhau tùy hỷ.

TỶ KHEO                                            2959

487 Đem lại an lạc cho đa số - Kinh ĐEM LẠI AN LẠC – Tăng II, 519

ĐEM LẠI AN LẠC – Tăng II, 519

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người đem lại an lạc, của Sa-môn cho các Sa-môn.

2. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được yêu cầu
hưởng thụ nhiều y áo, không phải ít yêu cầu,
được yêu cầu hưởng thụ nhiều đồ ăn khất thực,
không phải ít yêu cầu; được yêu cầu hưởng thụ
nhiều sàng tọa không phải ít yêu cầu; được yêu
cầu hưởng thụ nhiều dược phẩm trị bệnh,
không phải ít yêu cầu.
- Vị này sống với các vị đồng Phạm hạnh, và các
vị này xử sự đối với vị ấy với thân hành nhiều
khả ý, không phải ít khả ý; xử sự với khẩu hành
nhiều khả ý, không phải ý khả ý; xử sự với ý
hành nhiều khả ý, không phải ít khả ý. Những
vị này giúp đỡ vị ấy với sự giúp đỡ khả ý,
không phải ít khả ý.
- Và những cảm thọ nào do mật khởi lên, do đàm
khởi lên, do gió khởi lên, hay do sự phối hợp
(của ba sự kiện trên), hay do sự thay đổi thời

TỶ KHEO                                          2960

tiết, hay do sự săn sóc bất cẩn, hay do sự xâm
nhập của một vài sự kiện (như một vài chứng
bệnh), hay do kết quả của nghiệp, những sự
kiện ấy khởi lên không có nhiều. Vị ấy ít bệnh
hoạn.
- Và đối với bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú (vị ấy) chứng được không khó
khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng
được không phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong
hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người đem lại sự an lạc của Sa-môn, cho các hàng Sa-môn.

3. Này các Tỷ-kheo, nếu có ai nói một cách chân
chánh về vị đem lại an lạc của Sa-môn cho các Sa-
môn, thời này các Tỷ-kheo, vị ấy sẽ nói một cách
chân chánh về Ta là người đã đem lại an lạc của Sa-
môn cho các Sa-môn.

- Này các Tỷ-kheo, Ta là người được yêu cầu
hưởng thọ nhiều y áo, không phải ít yêu cầu;
được yêu cầu hưởng thọ nhiều đồ ăn khất thực,
không phải ít yêu cầu; được yêu cầu, hưởng thọ

TỶ KHEO                                          2961

nhiều sàng tọa, không phải ít yêu cầu; được yêu
cần hưởng thọ nhiều dược phẩm trị bệnh,
không phải ít yêu cầu.
-   Ta sống với các vị đồng Phạm hạnh và các vị
này xử sự đối với Ta với thân hành nhiều khả
ý, không phải ít khả ý; xử sự với khẩu hành
nhiều khả ý, không phải ít khả ý; xử sự với ý
hành nhiều khả ý, không phải ít khả ý. Những
vị này giúp đỡ Ta với sự giúp đỡ nhiều khả ý,
không phải ít khả ý.
-   Và những cảm thọ do mật khởi lên, do đàm
khởi lên, do gió khởi lên hay do sự phối hợp
của ba sự kiện trên, hay do sự thay đổi thời tiết,
hay do sự săn sóc bất cẩn, hay do sự xâm nhập
của một vài sự kiện, hay do kết quả của nghiệp,
những sự kiện ấy khởi lên nơi Ta không có
nhiều. Ta có ít bệnh hoạn.
-   Và đối với bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, Ta chứng được không khó
khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng
được không phí sức.
-   Do đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại,
Ta tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, nếu có ai nói một cách chân chánh về vị đem lại an lạc của Sa-môn cho các Sa-môn, thời

TỶ KHEO                                               2962

này các Tỷ-kheo, vị ấy sẽ nói một cách chân chánh về Ta là người đã đem lại an lạc của vị Sa-môn cho các vị Sa-môn.

TỶ KHEO                                         2963

488 Đem lại bất hạnh cho nhiều người - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo Trưởng lão đem lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư Thiên và loài Người.

2. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
được nhiều người biết đến, có danh vọng, được
một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,
nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có tà kiến, có tri kiến điên đảo. Vị ấy
làm cho nhiều người từ bỏ diệu pháp, chấp nhận
phi diệu pháp.

TỶ KHEO                                            2964

- Vì Tỷ-kheo là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì vị Trưởng lão được nhiều người biết đến, có
danh vọng, được một số đông người tại gia và xuất
gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì rằng, Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
- Vì rằng Tỷ-kheo là bậc nghe nhiều, thọ trì điều
được nghe, tích tập điều được nghe, nhiều người
làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo Trưởng lão đem
lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa
số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư
Thiên và loài Người.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem
lại an lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an
lạc cho chư Thiên và loài Người.

4. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày, được nhiều người biết đến, có danh vọng, được một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,

TỶ KHEO                                            2965

nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh, hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có chánh kiến, không có tri kiến điên
đảo. Vị ấy làm cho nhiều người từ bỏ phi diệu
pháp, chấp nhận diệu pháp.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc kỳ cựu xuất gia đã
lâu ngày, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão đã được nhiều người biết
đến, có danh vọng, được số đông người tại gia
xuất gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc nghe nhiều,
thọ trì điều được nghe, tích tập điều được nghe,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem lại an

TỶ KHEO                                              2966

lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài Người.

TỶ KHEO                                            2967

489 Đem lại hạnh phúc cho ai - Kinh HẠNH PHÚC CHO AI 1 – Tăng II, 321

HẠNH PHÚC CHO AI 1 – Tăng II, 321

 -Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đem lại hạnh phúc cho mình, không đem lại hạnh phúc cho người khác. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự mình đầy
đủ giới hạnh, không có khuyến khích người
khác đầy đủ giới hạnh;
- Tỷ kheo tự mình đầy đủ Thiền định, không có
khuyến khích người khác đầy đủ Thiền định;
- Tỷ kheo tự mình đầy đủ trí tuệ, không có
khuyến khích người khác đầy đủ trí tuệ;
- Tỷ kheo tự mình đầy đủ giải thoát, không có
khuyến khích người khác đầy đủ giải thoát;
- Tỷ kheo tự mình đầy đủ giải thoát tri kiến,
không có khuyến khích người khác đầy đủ giải
thoát tri kiến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đem lại hạnh phúc cho mình, không đem lại hạnh phúc cho người khác.

TỶ KHEO                                       2968

HẠNH PHÚC CHO AI 2 – Tăng II, 321

 Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đem lại hạnh phúc cho người khác, không đem lại hạnh phúc cho mình. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không tự mình đầy đủ giới hạnh,
khuyến khích người khác đầy đủ giới hạnh;
- Không tự mình đầy đủ Thiền định...
- Không tự mình đầy đủ trí tuệ...
- Không tự mình đầy đủ giải thoát...
- Không tự mình đầy đủ giải thoát tri kiến,
khuyến khích người khác đầy đủ giải thoát tri
kiến.

Đầy đủ năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đem lại hạnh phúc cho người khác, không đem lại hạnh phúc cho mình.

HẠNH PHÚC CHO AI 3 – Tăng II, 323

TỶ KHEO                                        2969

 Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không đem lại hạnh phúc cho mình, không đem lại hạnh phúc cho người. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không tự mình đầy đủ giới hạnh,
không khuyến khích người khác đầy đủ giới
hạnh;
- Không tự mình đầy đủ Thiền định...
- Không tự mình đầy đủ trí tuệ...
- Không tự mình đầy đủ giải thoát...
- Không tự mình đầy đủ giải thoát tri kiến, không
khuyến khích người khác đầy đủ giải thoát tri
kiến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo không đem lại hạnh phúc cho mình, không đem lại hạnh phúc cho người.

HẠNH PHÚC CHO AI 4 – Tăng II, 323

 Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đem lại hạnh phúc cho mình và đem lại hạnh phúc cho người. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                          2970

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo tự mình đầy đủ giới hạnh và khuyến
khích người khác đầy đủ giới hạnh;
- Tự mình đầy đủ Thiền định...
- Tự mình đầy đủ trí tuệ...
- Tự mình đầy đủ giải thoát...
- Tự mình đầy đủ giải thoát tri kiến, và khuyến
khích người khác đầy đủ giải thoát tri kiến.

Đầy đủ năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đem lại hạnh phúc cho mình và đem lại hạnh phúc cho người.

TỶ KHEO                                        2971

490 Đáng bị chỉ trích - Kinh NGƯỜI BÁN CỦI – Tăng III, 181

NGƯỜI BÁN CỦI –Tăng III, 181

1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn ở Nàdika, tại giảng đường bằng
gạch. Bấy giờ có gia chủ bán củi đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với người bán củi đang ngồi xuống một
bên:
2. - Này Gia chủ, trong gia đình Ông có bố thí
không?
- Bạch Thế Tôn, trong gia đình con có bố thí. Những
Tỷ-kheo là vị sống ở rừng, theo hạnh khất thực, mặc
áo lấy vải lượm từ đống rác, bậc A-la-hán, hay thực
hành A-la-hán đạo, những Tỷ-kheo như vậy, bạch
Thế Tôn, đều được bố thí.
3. - Nhưng chắc chắn, này Gia chủ, đây thực là một
sự khó khăn cho Ông, một người tại gia thọ dụng các
dục, bị con cháu trói buộc, được dùng hương chiên
đàn từ Kàsi, được đeo và thoa với vòng hoa, hương,
hương liệu, được tiêu dùng vàng và bạc để có thể nói
ai là bậc A-la-hán, ai là bậc thực hành A-la-hán đạo.

TỶ KHEO                                            2972

- Tỷ-kheo trú tại rừng núi, này Gia chủ, nếu tháo
động, kiêu căng dao động, lắm mồm, lắm miệng,
lắm lời, thất niệm, không tỉnh giác, không định
tĩnh, tâm tán loạn, các căn thả lỏng, thời vị ấy về
phương diện này đáng bị chỉ trích.
- Này Gia chủ, nếu Tỷ-kheo trú ở rừng núi, không
tháo động, không kiêu căng, không dao động,
không lắm mồm, lắm miệng, không lắm lời, chánh
niệm, tỉnh giác, định tĩnh, nhất tâm, với các căn
được phòng hộ, thời vị ấy về phương diện này
đáng được tán thán.
- Nếu Tỷ-kheo sống ở cuối làng, này Gia chủ, tháo
động, kiêu căng... các căn thả lỏng; vị ấy về
phương diện này đáng bị chỉ trích.
- Nếu Tỷ-kheo sống ở cuối làng, này Gia chủ,
không tháo động, không kiêu căng... các căn được
phòng hộ, thời vị ấy về phương diện này đáng
được tán thán.
- Nếu vị Tỷ-kheo theo hạnh khất thực, này Gia chủ,
nhưng còn tháo động, kiêu căng... đáng bị chỉ
trích.
- Nếu Tỷ-kheo theo hạnh khất thực, này Gia chủ,
nhưng không tháo động, không kiêu căng... đáng
được tán thán.

TỶ KHEO                                            2973

- Nếu Tỷ-kheo nào nhận lời mời, này Gia chủ,
nhưng còn tháo động... đáng bị chỉ trích.
- Nếu Tỷ-kheo nào nhận lời mời, này Gia chủ,
nhưng không tháo động... đáng được tán thán.
- Nếu Tỷ-kheo nào mặc áo lấy vải lượm từ đống
rác, này Gia chủ, nhưng còn tháo động... đáng bị
chỉ trích.
- Nếu Tỷ-kheo nào mặc áo lấy vải lượm từ đống
rác, này Gia chủ, nhưng không tháo động... đáng
được tán thán.
- Nếu Tỷ-kheo nào mang y từ người Gia chủ cúng,
nhưng còn tháo động....đáng bị chỉ trích.
- Nếu Tỷ-kheo nào mang y từ người Gia chủ cúng,
nhưng không tháo động....đáng được tán thán.
 Tuy vậy, này Gia chủ, hãy cúng dường chúng
Tăng. Nếu Ông cúng dường chúng tăng, tâm sẽ
được tịnh tín. Nếu Ông có tâm tịnh tín, lúc thân
hoại mạng chung, sẽ được sanh lên thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này.
- Bạch Thế Tôn, bắt đầu từ hôm nay, con sẽ bố thí
cúng dường chúng Tăng.

TỶ KHEO                                          2974

491 Đáng được làm gương - 7 pháp - Kinh ĐƯỢC ÁI MỘ 1 – Tăng III, 273

ĐƯỢC ÁI MỘ 1 –Tăng III, 273

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvathì, Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ- kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không được các đồng Phạm hạnh ái mộ, không được
khả ý, không được kính trọng, không được bắt chước
tu tập theo.

Thế nào là bảy?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

- Ưa muốn lợi dưỡng,

TỶ KHEO                                          2975

- Ưa muốn tôn kính,
- Ưa muốn được tán thán,
- Không xấu hổ,
- Không sợ hãi,
- Ác dục
- Và tà kiến.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không được các đồng Phạm hạnh ái mộ, không được
khả ý, không được kính trọng, không được bắt chước
tu tập theo.

4. Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được các đồng Phạm hạnh ái mộ, được khả ý, được kính trọng, được bắt chước tu tập theo.

Thế nào là bảy?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

– Không ưa muốn lợi dưỡng,
– Không ưa muốn tôn kính,
– Không ưa muốn được tán thán,
– Có xấu hổ,
– Có sợ hãi,
– Ít dục
– Và chánh kiến.

TỶ KHEO                                         2976

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo được các đồng Phạm hạnh ái mộ, được khả ý, được kính trọng, được bắt chước tu tập theo.

ĐƯỢC ÁI MỘ 2 –Tăng III, 276

... (như kinh 1, thay hai pháp cuối với tật đố và xan tham và với không tật đố, không xan tham).

TỶ KHEO                                            2977

492 Đáng được làm gương - Kinh KHẢ ÁI – Tăng II, 487

KHẢ ÁI – Tăng II, 487

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

-   Bị tham ái bởi những gì khả ái,
-   Bị hiềm hận bởi những gì đáng hiềm hận,
-   Bị si mê bởi những gì đáng si mê,
-   Bị phẫn nộ bởi những gì đáng phẫn nộ,
-   Bị say đắm bởi những gì đáng say đắm.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
Trưởng Lão đối với các vị đồng Phạm hạnh không
được ái mộ, không được ưa thích, không được tôn
trọng, không được làm gương để tu tập.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

TỶ KHEO                                          2978

4. Thế nào là năm?

- Không bị tham bởi những gì khả ái,
- Không bị hiềm hận bởi những gì đáng hiềm
hận,
- Không bị si mê bởi những gì đáng si mê,
- Không bị phẫn nộ bởi những gì đáng phẫn nộ,
- Không bị say đắm bởi những gì đáng say đắm.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
Trưởng Lão đối với các vị đồng Phạm hạnh được ái
mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm gương
để tu tập.

TỶ KHEO                                        2979

493 Đáng được làm gương - Kinh LY THAM – Tăng II, 488

LY THAM – Tăng II, 488

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

-   Không ly tham,
-   Không ly sân,
-   Không ly si,
-   Hư ngụy
-   Và não hại.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

TỶ KHEO                                          2980

4. Thế nào là năm?

-   Ly tham,
-   Ly sân,
-   Ly si,
-   Không hư ngụy
-   Và không não hại.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

TỶ KHEO                                          2981

494 Đáng được làm gương - Kinh TRÚ TẠI CHỖ – Tăng II, 732

TRÚ TẠI CHỖ – Tăng II, 732

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ trở thành không đáng được làm gương để tụ tập.

2. Thế nào là năm?

- Không đầy đủ về uy nghi, không đầy đủ về
trách nhiệm;
- Không nghe nhiều, không thọ trì điều được
nghe;
- Không biết sống đoạn giảm, không ưa thích
sống Thiền tịnh;
- Lời nói không hiền thiện, không là người nói
lời hiền thiện;
- Ác tuệ, đần độn, câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ trở thành không đáng được làm gương để tụ tập.

TỶ KHEO                                        2982

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ trở thành đáng được làm gương để tụ tập.

4. Thế nào là năm?

-   Đầy đủ về uy nghi, đầy đủ về trách nhiệm;
-   Nghe nhiều, thọ trì điều được nghe;
-   Biết sống đoạn giảm, ưa thích Thiền tịnh;
-   Lời nói hiền thiện, là người nói lời hiền thiện;
-   Có trí tuệ, không đần độn, không câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ trở thành đáng được làm gương để tụ tập.

TỶ KHEO                                             2983

495 Đáng được làm gương - Kinh ĐƯỢC ÁI MỘ – Tăng II, 733

ĐƯỢC ÁI MỘ – Tăng II, 733

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị
Tỷ-kheo trú tại chỗ được các vị đồng Phạm hạnh ái
mộ, ưa thích, kính trọng, và đáng được làm gương để
bắt chước.

2. Thế nào là năm?

- Có giới, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của
giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sợ
hãi trong các tội nhỏ nhiệm, chấp nhận và học
tập các học pháp;
- Nghe nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập
điều được nghe; các pháp nào sơ thiện, trung
thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời
sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh,
những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã nắm
giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều lần, chuyên ý
quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh kiến;
- Thiện ngôn, dùng lời thiện ngôn, nói lời tao
nhã, ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập
bẹ phều phào, giải thích nghĩa lý minh xác;

TỶ KHEO                                          2984

- Chứng được không có khó khăn, chứng được
không có mệt nhọc, chứng được không có phí
sức bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, đem
đến hiện tại lạc trú;
- Do đoạn tận các lậu hoặc vị ấy tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo trú tại chỗ được các vị đồng Phạm hạnh ái mộ,
ưa thích, kính trọng, và đáng được làm gương để tu
tập.

TỶ KHEO                                         2985

496 Đáng được làm gương - Kinh LỪA ĐẢO – Tăng II, 489

LỪA ĐẢO – Tăng II, 489

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

-   Lừa đảo,
-   Siễm nịnh (hư đàm),
-   Hiện tướng (gợi ý),
-   Gièm pha,
-   Lấy lợi cầu lợi.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

TỶ KHEO                                          2986

4. Thế nào là năm?

-   Không lừa đảo,
-   Không siễm nịnh,
-   Không hiện tướng,
-   Gièm pha,
-   Không lấy lợi cầu lợi.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

LÒNG TIN – Tăng II, 490

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

-   Không tín,
-   Không hổ thẹn,
-   Không biết sợ,
-   Biếng nhác
-   Và ác tuệ.

TỶ KHEO                                          2987

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
không được ái mộ, không được ưa thích, không được
tôn trọng, không được làm gương để tu tập.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

4. Thế nào là năm?

-   Có lòng tin,
-   Có hổ thẹn,
-   Có biết sợ,
-   Tinh cần, tinh tấn
-   Và có tuệ.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

KHÔNG KHAM NHẪN – Tăng II, 491

(1-4)... (Như kinh trên, chỉ khác về năm pháp, đó là:

TỶ KHEO                                            2988

-   Không kham nhẫn đối với các sắc,
-   Không kham nhẫn đối với các tiếng,
-   Không kham nhẫn đối với các hương,
-   Không kham nhẫn đối với các vị,
-   Không kham nhẫn đối với các xúc.

Còn về năm thiện pháp là: kham nhẫn đối với các sắc... các tiếng... các hương... các vị và các xúc).

VÔ NGẠI GIẢI – Tăng II, 491

 Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được
làm gương để tu tập. Thế nào là năm?

-   Đạt được nghĩa vô ngại giải,
-   Đạt được pháp vô ngại giải,
-   Đạt được từ vô ngại giải,
-   Đạt được biện tài vô ngại giải,
-   Đối với các sự việc, các vị đồng Phạm hạnh cần
phải làm, hoặc lớn hay nhỏ, vị ấy thiện xảo, không
có biếng nhác, thành tựu trí phương tiện. Ở đây
vừa đủ để làm, vừa đủ đến khiến người làm.

TỶ KHEO                                             2989

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh được ái
mộ được ưa thích, được tôn trọng, được làm gương
để tu tập.

GIỚI – Tăng II, 492

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh
được ái mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm
gương để tu tập.

2. Thế nào là năm?

- Có giới, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới
bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự sợ hãi
trong các tội nhỏ nhiệm, chấp nhận và học tập các
học pháp,
- Nghe nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều
được nghe. Các pháp nào sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, có nghĩ, có văn, đề cao đời sống Phạm
hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy,
vị ấy đã nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ
đọc nhiều lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu
nhờ chánh kiến;

TỶ KHEO                                          2990

- Thiện ngôn dùng lời thiện ngôn, lời nói tao nhã,
ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập bẹ, phều
phào, giải thích nghĩa lý minh xác,
- Chứng được không khó khăn, chứng được không
mệt nhọc, chứng được không phí sức bốn Thiền,
thuộc tăng thượng tâm, đem đến hiện tại lạc trú.
- Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
Trưởng lão đối với các vị đồng Phạm hạnh được ái
mộ, được ưa thích, được tôn trọng, được làm gương
để tu tập.

TỶ KHEO                                              2991

497 Đáng được tán thán - 7 thù diệu - Kinh SỰ THÙ DIỆU – Tăng III, 295

SỰ THÙ DIỆU –Tăng III, 295

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy sự thù diệu này.

2. Thế nào là bảy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

- Tha thiết hành trì học pháp và khát vọng hành
trì học pháp trong tương lai.
- Tha thiết quán Pháp và khát vọng quán Pháp
trong tương lai.
- Tha thiết nhiếp phục lòng dục và khát vọng
nhiếp phục lòng dục trong tương lai.
- Tha thiết Thiền tịnh và khát vọng Thiền tịnh
trong tương lai.
- Tha thiết tinh cần tinh tấn và khát vọng tinh
cần tinh tấn trong tương lai.
- Tha thiết niệm tuệ và khát vọng niệm tuệ trong
tương lai.
- Tha thiết thể nhập tri kiến và khát vọng thể
nhập tri kiến trong tương lai.

TỶ KHEO                                         2992

Này các Tỷ-kheo, đây là bảy căn bản để được tán thán.

TỶ KHEO                                      2993

498 Đáng đảnh lễ - Kinh CON VOI – Tăng II, 36

CON VOI – Tăng II, 36

1. - Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của
Vua, được xem là biểu tượng của vua. Thế nào là
bốn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
nghe, biết sát hại, biết nhẫn, biết đi đến.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai làm một công tác, hoặc đã làm từ trước hay
chưa làm từ trước, sau khi nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm lóng tai và lắng nghe. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là con voi của vua biết nghe.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trận, giết voi, giết người cưỡi voi, giết ngựa, giết người cưỡi ngựa, giết hại xe, giết hại

TỶ KHEO                                            2994

người cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trường, chịu đựng cây giáo đâm, chịu đựng kiếm chém, chịu đựng tên bắn, chịu đựng búa chặt, chịu đựng tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ và các tiếng ồn ào khác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết kham nhẫn.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai đi đến hướng nào, hoặc trước kia đã có đi hay
trước kia không có đi, liền đi đến chỗ ấy một cách
mau mắn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của
vua biết đi đến.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, đi đến làm biểu tượng của vua.

6. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng

TỶ KHEO                                              2995

đáng được tôn trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Biết nghe,
- Biết sát hại,
- Biết kham nhẫn,
- Biết đi đến.

7. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, sau khi nhiệt
tâm tác ý hoàn toàn, chú tâm và lắng nghe. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có chấp
nhận dục tầm đã khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt,
làm cho không hiện hữu, không có chấp nhận sân
tầm đã khởi lên … không có chấp nhận hại tầm đã
khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt, làm cho không

TỶ KHEO                                          2996

hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

9. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh,
kham nhẫn nóng, kham nhẫn đói, khát, sự xúc chạm
của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò
sát, kham nhẫn những cách nói chửi mắng, phỉ báng,
chịu đựng các cảm thọ về thân, khổ đau, nhói đau,
mãnh liệt, không khả hỷ, không khả ý, chết điếng
người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết
kham nhẫn.

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết đi?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo theo phương
hướng nào từ trước chưa từng đi, tại đấy, mọi hành
được chỉ tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn
diệt. Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một cách mau
chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết
đi.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được
cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                          2997

TỶ KHEO   2998

499 Đáng đảnh lễ - Kinh KHÔNG THƯỜNG XUYÊN – Tăng III, 292

KHÔNG THƯỜNG XUYÊN –Tăng III, 292

1. - Có bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là bảy?

Ở đây, có hạng người sống: Tùy quán vô thường
trong tất cả hành, Tưởng vô thường, Cảm thọ vô
thường; trong tất cả thời, liên tục, không có gián
đoạn, với tâm thắng giải với tuệ thể nhập. Vị ấy, với
sự đoạn diệt các lậu hoặc... sau khi chứng ngộ,
chứng đạt và an trú. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng
người thứ nhất đáng được cung kính, đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
sống tùy quán vô thường... với tuệ thể nhập. Với vị
ấy, sự chấm dứt các lậu hoặc và sự chấm dứt sinh
mạng xảy đến một lần, không trước không sau. Đây
là hạng người thứ hai, này các Tỷ-kheo... vô thượng
ở đời.

TỶ KHEO                                            2999

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
sống tùy quán vô thường... với tuệ thể nhập. Vị ấy,
sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được
Trung gian Niết-bàn...

…chứng được Tổn hại Niết-bàn...

…chứng được Vô hành Niết-bàn...

…chứng được Hữu hành Niết-bàn...

…chứng được Thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh.
Đây là hạng người thứ bảy, này các Tỷ-kheo, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

Bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính... vô thượng ở đời.

KHỔ – VÔ NGÃ – TỊCH TỊNH –Tăng III, 293

1. - Có bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính... ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống: tùy quán khổ trong tất cả các hành... sống tùy quán vô

TỶ KHEO                                          3000

ngã trong tất cả các pháp... sống tùy quán lạc trong
Niết-bàn, tưởng lạc, cảm thọ lạc trong tất cả thời,
liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với
tuệ thể nhập. Vị ấy với sự đoạn diệt các lậu hoặc...
sau khi chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Đây là hạng
người thứ nhất đáng được cung kính... là ruộng
phước vô thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người sống tùy quán khổ trong tất cả hành... sống tuỳ quán vô ngã trong tất cả pháp... quán lạc trong Niết-bàn, tưởng lạc cảm thọ lạc, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Với vị ấy, sự chấm dứt các lậu hoặc và sự chấm dứt sinh mạng xảy đến một lần, không trước không sau. Đây là hạng người thứ hai đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời.

4. Lại nữa , này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
sống tùy quán... quán lạc trong Niết-bàn, tưởng lạc,
cảm thọ lạc trong tất cả thời, liên tục, không có gián
đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy với
sự đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung
gian Niết-bàn...,

...chứng được Tổn hại Niết-bàn...

...chứng được Vô hành Niết-bàn...

TỶ KHEO                                             3001

...chứng được Hữu hành Niết-bàn...

....chứng được Thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh. Đây là hạng người thứ bảy, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời.

Này các Tỷ-kheo, đây là bảy hạng người ở đời đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                        3002

500 Đáng đảnh lễ - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672

TÁM HẠNG NGƯỜI 1 –Tăng III, 672

1. - Có tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là tám?

- Bậc Dự lưu.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Dự lưu.
- Bậc Nhất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Nhất lai.
- Bậc Bất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả bất lai.
- Bậc A-la-hán.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả A-la-hán.

Tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này chánh trực
Trí tuệ, giới, Thiền định

TỶ KHEO                                        3003

Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TÁM HẠNG NGƯỜI 2 –Tăng III, 673

1-2. … giống như 1, 2 của kinh trên, chỉ có bài kệ hơi khác …

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này tối thắng
Tám người giữa chúng sanh
Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TỶ KHEO                                         3004

501 Đáng đảnh lễ - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV,514

1. Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, vị trưởng lão tại địa phương nào vị ấy trú, vị ấy trú an ổn.

2. Thế nào là mười?

11. Vị trưởng lão đã lâu ngày được biết đến, xuất
gia đã lâu ngày có giới... chấp nhận và học hỏi
trong các học pháp.
12. Là vị nghe nhiều.... khéo thể nhập với chánh
kiến.
13. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
14. Vị ấy thiện xảo trong sự sanh khởi và chấm dứt
các tránh sự.
15. Ưa thích pháp.
16. Dùng lời ái ngữ, hết sức hân hoan trong thắng
pháp, thắng luật.

TỶ KHEO                                            3005

17. Biết đủ với bất cứ vật dụng nào nhận được như
y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh.
18. Dễ mến, khéo chế ngự trong khi đi tới đi lui,
khi ngồi trong nhà.
19. Chứng được không khó khăn, chứng được
không mệt nhọc, chứng được không phí sức
bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú.
20. Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong
hiện tại, với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu mười pháp này, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trưởng lão trú tại địa phương nào, tại địa phương nào, sống được an ổn.

TỶ KHEO                                             3006

502 Đáng đảnh lễ - Kinh ĐÁNG ĐẢNH LỄ – Tăng IV, 510

ĐÁNG ĐẢNH LỄ – Tăng IV,510

1. - Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được đảnh lễ, đáng được chắp tay, là phước điền vô
thượng ở đời. Thế nào là muời?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp.

3. Là vị nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất chứa điều đã nghe. Các pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp như vậy nghe hiểu, được thọ trì, được tụng đọc bằng lời, được quán sát với ý, được khéo thể nhập với chánh kiến.

4. Là người bạn với thiện, là thân hữu với thiện, thân thiết với thiện.

5. Có chánh kiến, thành tựu chánh tri kiến.

TỶ KHEO                                             3007

6. Chứng được nhiều loại thần thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi, như đi ngang qua hư không; độn thổ, trồi lên qua đất liền như ở trong nước; đi trong nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già du hành trên hư không như con chim; với bàn tay chạm rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại oai lực, đại oai thần như vậy, có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên.

7. Có thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân, có thể nghe hai loại tiếng chư thiên và Loài Người, xa và gần.

8. Sau khi đi sâu vào tâm của chúng sanh, của loài Người với tâm của mình, vị ấy được biết như sau: "Tâm có tham biết là tâm có tham; tâm không tham biết là tâm không tham." "Tâm có sân biết là tâm có sân; tâm không sân biết là tâm không sân." "Tâm có si biết là tâm có si; tâm không si biết biết là tâm không si". "Tâm chuyên chú biết là tâm chuyên chú; tâm tán loạn biết là tâm tán loạn; "Đại hành tâm biết là đại hành tâm, không phải đại hành tâm, biết là không phải đại hành tâm." "Tâm chưa vô thượng biết là tâm chưa vô thượng; tâm vô thượng biết là tâm vô thượng." "Tâm Thiền định biết là tâm Thiền định; tâm không Thiền định, biết là tâm không Thiền

TỶ KHEO                                             3008

định." "Tâm giải thoát biết là tâm giải thoát; tâm không giải thoát biết là tâm không giải thoát."

9. Vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều loại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn uống như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ở đây". Như vậy, ta nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết.

10. Vị ấy với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, biết trí tuệ về sanh tử của chúng sanh, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Hiền giả, những vị này, làm những ác hạnh về thân, ngữ và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo

TỶ KHEO                                              3009

tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những vị này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Hiền giả, còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sang, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.

11. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ chứng đạt, và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, thành tựu mười pháp này vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được đảnh lễ, đáng được cúng dường, đáng
được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.

TỶ KHEO                                            3010

503 Đạt địa vị chư Thiên… - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168

NGÀY TRAI GIỚI – Tăng II, 168

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Pubbàràma trong lâu đài của mẹ Migàrà. Lúc bấy giờ, Thế Tôn nhân ngày lễ trai giới, đang ngồi có chúng Tỷ-kheo vây quanh. Sau khi nhìn quanh chúng Tỷ-kheo đang im lặng, im lặng, rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

 Không nói lời phù phiếm, là hội chúng này;
Không nói lời vô ích, này các Tỷ-kheo, là hội
chúng này, thanh tịnh, an lập trên căn bản.
Chúng Tỷ-kheo này như vậy, này các Tỷ-kheo,
hội chúng này như vậy, này các Tỷ-kheo; hội
chúng như vậy khó tìm được ở đời!
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, hội chúng như
vậy, đáng được tôn trọng, đáng được cung
kính, đáng được cúng dường, đáng được chắp
tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, hội chúng này
như vậy dầu cho ít, được lợi nhiều, còn cho
nhiều, lại được lợi nhiều hơn nữa.
 Chúng Tỷ-kheo này như vậy, Hội chúng này
như vậy, nếu phải đi do một tuần để được yết

TỶ KHEO                                         3011

kiến cũng nên đi, dầu có phải mang theo trên vai túi đựng đồ ăn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là chúng Tỷ-kheo này.

2. Này các Tỷ-kheo,

 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị chư Thiên.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị Phạm Thiên.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được địa vị Bất động.
 Có những Tỷ-kheo, trong chúng Tỷ-kheo này,
sống đạt được Thánh vị.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị chư Thiên?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly dục … chứng và trú Sơ Thiền … Thiền thứ hai … Thiền thứ ba … chứng và trú Thiền thứ tư và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đạt được địa vị chư Thiên.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị Phạm Thiên?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo với tâm cùng khởi với từ - biến mãn một phương và an trú … với tâm

TỶ KHEO                                         3012

cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với hỷ … với
tâm cùng khởi với xả, biến mãn một phương và an
trú. Cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ
ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế
giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng
khắp vô biên thế giới, vị ấy biến mãn với tâm cùng
khởi với xả, quảng đại, đại hành, vô biên, không hận,
không sân. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
sống đạt được địa vị Phạm Thiên.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống đạt được địa vị Bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sau khi vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, sau khi chấm dứt các tưởng chướng ngại, sau khi không tác ý các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hư không là vô biên" chứng đạt và an trú "Không vô biên xứ". Sau khi vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng đạt và an trú "Thức vô biên xứ". Sau khi vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Không có vật gì" chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Sau khi vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo khéo chứng đạt Bất động.

TỶ KHEO                                            3013

6. - Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo chứng đạt địa vị bậc Thánh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri:
"Đây là khổ" … như thật quán tri: "Đây là con
đường đưa đến khổ diệt. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là Tỷ-kheo đạt được địa vị bậc Thánh.

TỶ KHEO                                         3014

504 Địa ngục và thiên giới - Kinh KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736

KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736

1. - Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không có suy xét, không thẩm sát, tán thán
người không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, đặt lòng tin
(làm rõ ràng) vào những chỗ không đáng được
tịnh tín;
- Không suy xét, không thẩm sát, không đặt lòng
tin vào những chỗ đáng được tịnh tín;
- Làm rơi rớt các vật tín thí.

Do thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

TỶ KHEO                                         3015

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, không đặt lòng tin vào
những chỗ không đáng được tịnh tín;
- Có suy xét, có thẩm sát, đặt lòng tin vào những
chỗ đáng được tịnh tín;
- Không làm rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

XAN THAM 1 – Tăng II, 738

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người không đáng được tán thán;

TỶ KHEO                                           3016

- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Xan tham trú xứ, tham đắm trú xứ;
- Xan tham gia đình, tham đắm gia đình;
- Làm cho rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Không xan tham trú xứ, không tham đắm trú
xứ;
- Không xan tham gia đình, không tham đắm gia
đình;
- Không làm cho rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

TỶ KHEO                                         3017

XAN THAM 2 – Tăng II, 739

(Như kinh trước #237, bỏ "tham đắm trú xứ", bỏ
"tham đắm gia đình", thay thế "làm cho rơi rớt vật
thí" bằng "xan tham lợi dưỡng". Phần sau có những
thay đổi cần thiết.)

XAN THAM 3 – Tăng II, 739

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

-   Xan tham chỗ ở,
-   Xan tham gia đình,
-   Xan tham lợi dưỡng,
-   Xan tham tán thán,
-   Làm cho các vật tín thí rơi rớt.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

TỶ KHEO                                           3018

-   Không xan tham chỗ ở,
-   Không xan tham gia đình,
-   Không xan tham lợi dưỡng,
-   Không xan tham tán thán,
-   Không làm cho vật tín thí rơi rớt.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

XAN THAM 4 – Tăng II, 739

(Hoàn toàn giống như kinh #239, chỉ khác pháp thứ năm là "xan tham pháp", thế cho "làm cho vật tín thí rơi rớt".)

TỶ KHEO                                           3019

505 Đời sống của bậc Thánh - Kinh THÁNH CƯ 2 – Tăng IV, 275

THÁNH CƯ 2 – Tăng IV, 275

1. Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Kuru tại một
thị trấn của dân tộc Kuru gọi là Kammàsadhama. Ở
đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo... Thế Tôn nói như
sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, có mười Thánh cư này, với những Thánh cư này, các vị Thánh đã sống, đang sống, và sẽ sống. Thế nào là mười?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

1.  Đoạn tận năm chi phần.
2. Thành tựu sáu chi phần.
3. Hộ trì một sự.
4. Đầy đủ bốn y cứ.
5. Trừ khử sự thật cá nhân.
6. Đã đoạn tận hoàn toàn các tầm cầu.
7. Các tư duy không có uế trược.
8. Thân hành được khinh an.
9. Tâm được khéo giải thoát.
10. Tuệ được giải thoát.

TỶ KHEO                                           3020

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã đoạn tận năm chi phần?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đoạn tận dục
tham, đoạn tận sân, đoạn tận hôn trầm thụy miên,
đoạn tận trạo hối, đoạn tận nghi. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đoạn tận năm chi phần.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thành tựu sáu chi phần?

5. Ở đây, này các Tỷ kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc không có hân hoan, không có thất vọng, trú xả chánh niệm tỉnh giác; khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc, khi ý biết pháp, không có hân hoan, không có thất vọng, trú xa, chánh niệm tỉnh giác. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Tỷ-kheo thành tựu sáu chi phần.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì một sự?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo thành tựu với tâm được niệm hộ trì. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hộ trì một sự.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ bốn y cứ?

TỶ KHEO                                          3021

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có đắn đo thân
cận một sự, có đắn đo kham nhẫn một sự, có đắn
đo tránh né một sự, có đắn đo trừ khử một sự. Như
vậy này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ bốn y cứ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo trừ khử sự thật cá nhân?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với những sự sai biệt
phổ thông được các Sa-môn, Bà-la-môn phổ thông
chấp nhận, như: "Thế giới là thường còn, thế giới là
không thường còn; thế giới có giới hạn, thế giới
không giới hạn, sinh mạng với thân thể là một, sinh
mạng với thân thể là khác; Như Lai có tồn tại sau khi
chết; Như Lai không tồn tại sau khi chết; Như Lai có
tồn tại và không có tồn tại sau khi chết; Như Lai
không tồn tại và không và không không tồn tại sau
khi chết". Tất cả những tin tưởng ấy được trừ diệt,
trừ bỏ, xả bỏ, quăng bỏ giải tỏa, đoạn tận, từ bỏ. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo trừ khử những sự
thật cá nhân.

Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đã đoạn tận hoàn toàn các tầm cầu?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn tận dục tầm cầu, đã đoạn tận hữu tầm cầu, Phạm hạnh tầm

TỶ KHEO                                             3022

cầu được khinh an. Như vậy, này Tỷ-kheo, Là Tỷ- kheo đã đoạn tận hoàn toàn các tầm cầu.

Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Ty-kheo các tư duy không có uế trược?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Ty-kheo đã đoạn tận
dục tư duy, đã đoạn tận sân tư duy, đã đoạn tận hại
tư duy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là các tư duy
không có uế trược.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo tâm hành được khinh an?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đoạn khổ, đoạn
lạc chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng đạt và
an trú Thiền Thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm
thanh tịnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
tâm hành được khinh an.

Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo tâm được giải thoát?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tâm được giải
thoát khỏi tham, tâm được giải thoát khỏi sân, tâm
được giải thoát khỏi si. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là Tỷ-kheo được tâm khéo giải thoát.

TỶ KHEO                                          3023

Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo với tuệ khéo giải thoát?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết rằng: "Tham ái đã được đoạn tận nơi ta, được chặt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tàla, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai" rõ biết rằng: "Sân đã được đoạn tận nơi ta... trong tương lai", rõ biết rằng: "Si đã được đoạn tận nơi ta, được chặt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tàla, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai." Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo với tuệ khéo giải thoát.

14. Này các Tỷ-kheo, tất cả những vị Thánh nào trong quá khứ đã sống theo Thánh cư, tất cả những vị ấy đã sống theo mười Thánh cư này.

Này các Tỷ-kheo, tất cả những vị Thánh nào trong tương lai sẽ sống theo Thánh cư, tất cả những vị ấy sẽ sống theo mười Thánh cư này.

Này các Tỷ-kheo, tất cả những vị Thánh nào trong hiện tại sống theo Thánh cư, tất cả những vị ấy đang sống theo mười Thánh cư này.

Này các Tỷ-kheo, đây là mười Thánh cư mà các vị Thánh đã sống đang sống, và sẽ sống.

TỶ KHEO                                               3024

TỶ KHEO   3025
