Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 443 - Xem Lại Tự Thân
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 443

XEM LẠI
TỰ THÂN
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

443

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................3 1     Kinh CÁC PHÁP – Tăng IV, 357 ....................9 2     Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102 ..........11 3     Kinh KHẤT THỰC THANH TỊNH – 151 Trung III, 655 ..................................................15 4     Kinh KOSAMBIYA – 48 Trung I, 701 ..........24 5     Kinh THỐI ĐỌA – Tăng II, 88 ......................36 6     Kinh TÂM CỦA MÌNH 1 – Tăng IV, 363 ....38 7     Kinh TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523 ....42 8     Kinh TĂNG THƯỢNG – Tăng I, 263 ...........46 9     Kinh TƯ LƯỢNG – 15 Trung I, 219 .............52 10 Kinh TẠI KUSINÀRÀ – Tăng IV, 344 .........64 11 Kinh TỊNH CHỈ – Tăng IV, 368 ....................68 12 Kinh TỔN GIẢM – Tăng IV, 375 ..................76 13 Kinh ĐẠI KHÔNG – 122 Trung III, 301.......82

XEM LẠI TỰ THÂN                                                       1

XEM LẠI TỰ THÂN   2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

XEM LẠI TỰ THÂN                                          3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

XEM LẠI TỰ THÂN                                         4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

XEM LẠI TỰ THÂN                                          5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

XEM LẠI TỰ THÂN                                         6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

XEM LẠI TỰ THÂN                                            7

8.  "Đêm ngày trôi qua bên ta và nay ta đã thành
người như thế nào?
9. "Ta cần phải cố gắng hoan hỷ trong ngôi nhà
trống không hay không? "
10. "Ta có chứng được pháp Thượng nhân, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh không, để đến
những ngày cuối cùng, các đồng Phạm hạnh có
hỏi, ta sẽ không có xấu hổ? "

Này các Tỷ-kheo, mười pháp này, vị xuất gia cần phải luôn luôn quán sát.

XEM LẠI TỰ THÂN                                 10

2      Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102

CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102
5. Trong bất cứ tránh tụng nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo phạm tội và Tỷ-kheo buộc tội, không có tự
mình khéo quán sát lấy mình, thời tránh tụng ấy được
chờ đợi là sẽ đưa đến kéo dài, gay gắt, ác liệt, và các
Tỷ-kheo sẽ sống không được an lạc.
Và trong bất cứ cuộc tránh tụng nào, Tỷ-kheo phạm
tội và Tỷ-kheo buộc tội, có tự mình khéo quán sát lấy
mình, thời tránh tụng ấy, này các Tỷ-kheo, được chờ
đợi là không đưa đến kéo dài, gay gắt, ác liệt, và các
Tỷ-kheo sẽ sống được an lạc.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo phạm tội
và Tỷ-kheo buộc tội, khéo tự mình quán sát lấy
mình?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phạm tội quán sát
như sau:
- "Ta phạm một tội bất thiện về thân. Tỷ-kheo ấy
đã thấy ta phạm tội bất thiện về thân.
- Nếu ta không phạm tội bất thiện về thân, Tỷ-
kheo ấy sẽ không thấy ta phạm tội bất thiện về
thân.

XEM LẠI TỰ THÂN                                      11

- Do vì ta có phạm tội bất thiện về thân, do vậy
Tỷ-kheo ấy thấy ta có phạm tội bất thiện về
thân. Tỷ-kheo ấy không được hoan hỷ.
- Vì không hoan hỷ, Tỷ-kheo ấy nói với ta lời
không hoan hỷ.
- Vì ta bị Tỷ-kheo ấy nói lời không hoan hỷ, nên
ta không hoan hỷ.
- Do ta không hoan hỷ, ta nói cho các người khác
biết. Như vậy, ở đây tội phạm chinh phục ta
như trong trường hợp người phải trả thuế hàng
hóa của mình".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phạm tội khéo
tự mình quán sát lấy mình.
 Và thế nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội,
khéo tự mình quán sát lấy mình?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội quán sát
như sau:
- "Tỷ-kheo này đã phạm một tội bất thiện về
thân. Ta đã thấy Tỷ-kheo ấy phạm một tội bất
thiện về thân.
- Nếu Tỷ-kheo này không phạm tội bất thiện về
thân, thời ta đã không thấy Tỷ-kheo này phạm
tội bất thiện về thân.

XEM LẠI TỰ THÂN                                  12

- Do vì Tỷ-kheo này có phạm tội bất thiện về
thân, do vậy Ta đã thấy Tỷ-kheo này phạm tội
bất thiện về thân.
- Và sau khi thấy Tỷ-kheo này phạm tội bất thiện
về thân, ta không hoan hỷ.
- Do ta không hoan hỷ, ta nói cho Tỷ-kheo này
biết lời không hoan hỷ.
- Tỷ-kheo này bị ta nói lời không hoan hỷ, nên
không hoan hỷ.
- Vì không hoan hỷ, Vị ấy nói cho các người khác
biết: Như vậy, ở đây tội phạm chinh phục ta,
như trong trường hợp người phải trả thuế hàng
hóa của mình".
Như vậy, Tỷ-kheo buộc tội khéo tự mình quán sát
lấy mình.
 Trong bất cứ tránh tụng nào, này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo phạm tội và Tỷ-kheo buộc tội,
không tự mình khéo quán sát lấy mình, thời
tránh tụng ấy được chờ đợi là sẽ đưa đến kéo
dài, gay gắt, ác liệt, và các Tỷ-kheo sẽ sống
không được an lạc.
 Và trong bất cứ tránh tụng nào, này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo phạm tội và Tỷ-kheo buộc tội,
có tự mình khéo quán sát lấy mình, thời tránh
tụng ấy, này các Tỷ-kheo, được chờ đợi là sẽ

XEM LẠI TỰ THÂN                                  13

không đưa đến kéo dài, gay gắt, ác liệt, và các Tỷ-kheo sẽ sống được an lạc. ------------------

XEM LẠI TỰ THÂN                                     14

3     Kinh KHẤT THỰC THANH TỊNH – 151 Trung III, 655

KINH KHẤT THỰC THANH TỊNH (Pindapataparisuddhi suttam) – Bài kinh số 151 – Trung III, 65

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc
(Kalandakanivapa). Rồi Tôn giả Sariputta vào buổi
chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến Thế
Tôn, sau khi dến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sariputta đang ngồi
một bên:

– Này Sariputta, các căn của Ông rất sáng suốt, sắc da của Ông thanh tịnh trong sáng. Này Sariputta, Ông nay đang phần lớn an trú với loại an trú nào?

– Bạch Thế Tôn, con nay đang phần lớn an trú với không trú.

– Lành thay, lành thay! Này Sariputta, Ông nay đang phần lớn an trú với sự an trú của bậc Đại nhân.

XEM LẠI TỰ THÂN                                   15

Này Sariputta, sự an trú của bậc Đại nhân tức là không tánh.

 Do vậy, này Sariputta, nếu Tỷ-kheo ước mong
rằng:: "Mong rằng tôi nay phần lớn an trú với sự
an trú không tánh", thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy cần phải suy tư như sau: "Trên con đường
ta đã đi vào làng để khất thực, tại trú xứ ta đã đi
khất thực, và trên con đường từ làng ta đi khất
thực trở về, tại chỗ ấy, đối với các sắc do mắt
nhận thức, có khởi lên ở nơi ta dục, tham, sân, si,
hay hận tâm không?"

 Này Sariputta, nếu Tỷ-kheo sau khi tư duy biết
rằng: "Trên con đường ta đã đi vào làng để khất
thực, tại trú xứ ta đã đi khất thực và trên con
đường từ làng ta đi khất thực trở về, đối với các
sắc do mắt nhận thức, có khởi lên nơi ta dục,
tham, sân, si hay hận tâm", thời này Sariputta,
Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác bất
thiện pháp ấy.

 Nhưng này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Trên con đường ta
đã đi.. ta đi khất thực trở về, đối với các sắc do
mắt nhận thức, không có khởi lên nơi dục,
tham, sân, si hay hận tâm", thời này Sariputta,

XEM LẠI TỰ THÂN                                     16

Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan, ngày đêm tu học trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Trên con đường ta đã đi... , ta đi khất thực trở về đối với các tiếng do tai nhận thức, ... đối với các hương do mũi nhận thức, ... đối với các vị do lưỡi nhận thức, ... đối với các xúc do thân nhận thức, ... đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên dục, tham, sân, si hay hận tâm không?"

Này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư biết
được như sau: "Trên con đường ta đã đi... , ta đi khất
thực trở về, đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi
lên nơi ta dục, tham, sân, si, hay hận tâm", thời này
Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác
bất thiện pháp ấy.

Nhưng này Sariputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy
tư được biết như sau: "Trên con đường ta đã đi... ta
đi khất thực trở về, đối với các pháp do ý nhận thức,
không có khởi lên nơi ta dục, tham, sân, si hay hận
tâm", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với
hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã đoạn tận năm dục trưởng

XEM LẠI TỰ THÂN                                     17

dưỡng chưa?

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, trong khi suy
tư được biết như sau: "Ta chưa đoạn tận năm
dục trưởng dưỡng", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận năm dục trưởng
dưỡng.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã đoạn tận năm
dục trưởng dưỡng", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày
đêm tu học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã đoạn tận năm triền cái chưa?"

Nếu, này Sariputta, trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết như sau: "Ta chưa đoạn tận năm triền cái",
thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận
năm triền cái.

Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã đoạn tận năm triền
cái ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với
hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    18

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta có liễu tri năm thủ uẩn chưa?"

Này Sariputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết như sau: "Ta chưa có liễu tri năm thủ uẩn",
thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tán liễu
tri năm thủ uẩn.

Nhưng nếu, này Sariputta, trong khi suy tư, Tỷ-
kheo ấy được biết như sau: "Ta đã liễu tri năm thủ
uẩn", thời này Sariputta, vị Tỷ-kheo ấy phải an trú
với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện
pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập bốn niệm xứ chưa?"

 Này Sariputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo
được biết: "Ta chưa tu tập bốn niệm xứ", thời
này Sariputta, vị Tỷ-kheo cần phải tinh tấn tu
tập bốn niệm xứ.

 Nhưng nếu, này Sariputta, trong khi suy tư Tỷ-
kheo được biết như sau: "Ta đã tu tập bốn niệm
xứ ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải
an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học
trong các thiện pháp.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    19

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bốn chánh cần chưa? " Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bốn chánh cần. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bốn như ý túc chưa?" Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bốn như ý túc. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập năm căn chưa?" Nếu... cần phải tinh
tấn tu tập năm căn. Nhưng nếu... trong các thiện
pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư: "Ta đã tu tập năm lực chưa?" Nếu... phải tinh tấn tu tập năm lực . Nhưng nếu... trong các thiện pháp.

Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư:
"Ta đã tu tập bảy giác chi chưa?" Nếu... cần phải
tinh tấn tu tập bảy giác chi. Nhưng nếu... trong các
thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập Thánh đạo Tám ngành chưa?"

XEM LẠI TỰ THÂN                                    20

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa tu tập Thánh đạo
Tám ngành, " thời này Sariputta Tỷ-kheo ấy
cần phải tinh tấn tu tập Thánh đạo Tám ngành.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã tu tập Thánh
đạo Tám ngành, " thời này Sariputta, Tỷ-kheo
ấy cần phải an trú trong hỷ và hân hoan, ngày
đêm tu học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã tu tập chỉ và quán chưa? "

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa tu tập chỉ và quán
", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh
tấn tu tập chỉ và quán.

 Nhưng nếu, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong
khi suy tư được biết như sau: "Ta đã tu tập chỉ
và quán ", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy cần
phải an trú với hỷ và hân hoan, ngày đêm tu
học trong các thiện pháp.

 Lại nữa, này Sariputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: "Ta đã chứng ngộ minh và giải thoát

XEM LẠI TỰ THÂN                                  21

chưa? "

 Nếu Tỷ-kheo, này Sariputta, trong khi suy tư
được biết như sau: "Ta chưa chứng ngộ minh
và giải thoát", thời này Sariputta, Tỷ-kheo ấy
cần phải tinh tấn tu tập minh và giải thoát.

 Nhưng nếu, này Sariputta, Tỷ-kheo trong khi
suy tư được biết như sau: "Ta đã chứng ngộ
minh và giải thoát ", thời này Sariputta, Tỷ-
kheo ấy cần phải an trú với hỷ và hân hoan
ngày đêm tu học trong các thiện pháp.

 Này Sariputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
trong thời quá khứ đã làm cho khất thực được
thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực
được thanh tịnh bằng cách suy tư, suy tư như vậy.

 Này Sariputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
trong thời gian tương lai sẽ làm cho khất thực
được thanh tịnh, tất cả những vị ấy sẽ làm cho khất
thực được thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như
vậy.

 Và này Sariputta, những Sa-môn, Bà-la-môn nào
trong thời hiện tại, làm cho khất thực được thanh
tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực được
thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như vậy.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    22

Vậy này Sariputta, các Ông cần phải học tập
như sau: "Sau khi suy tư, suy tư, chúng ta sẽ làm
cho khất thực được thanh tịnh". Này Sariputta,
các Ông phải tu tập như vậy.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Sariputta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

XEM LẠI TỰ THÂN                                23

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo và bảo như sau:

– Này các Tỷ-kheo, hãy đi, và nhân danh Ta, bảo các Tỷ-kheo ấy như sau: "Bậc Đạo Sư cho gọi chư Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đến chỗ các Tỷ- kheo ấy ở sau khi đến, liền thưa với các Tỷ-kheo ấy:

– Bậc Đạo Sư cho gọi chư Tôn giả.

– Hiền giả, vâng.

Các Tỷ-kheo vâng đáp Tỷ-kheo ấy, đến chỗ Thế
Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo đang ngồi
xuống một bên:

– Này các Tỷ-kheo, có đúng sự thật chăng, các
Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, đả
thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Và
các Ông không tự thông cảm nhau, không chấp nhận
thông cảm, không tự hòa giải nhau, không chấp nhận
hòa giải?

XEM LẠI TỰ THÂN                                   25

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào? Trong
khi các Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh,
đả thương nhau bằng binh khí miệng lưỡi; trong khi
ấy các Ông có an trú từ thân hành đối với các vị đồng
phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng không, các
Ông có an trú từ khẩu hành đối với các vị đồng phạm
hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng không, các Ông có
an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả
trước mặt lẫn sau lưng không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông đã chấp
nhận rằng, trong khi các Ông sống cạnh tranh, luận
tranh, đấu tranh, đả thương nhau bằng binh khí
miệng lưỡi, trong khi ấy, không có an trú từ thân
hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn
sau lưng, không có an trú từ khẩu hành đối với các
vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sanh lưng,
không có an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm
hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng.

Như vậy, này các kẻ mê mờ kia, do biết gì, do
thấy gì, các Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu
tranh, đả thương nhau với những binh khí miệng
lưỡi; và các Ông không tự thông cảm nhau, không

XEM LẠI TỰ THÂN                                    26

chấp nhận thông cảm, không tự hòa giải nhau, không
chấp nhận hòa giải. Như vậy, này các kẻ mê mờ
kia, các Ông sẽ phải chịu bất hạnh, đau khổ trong
một thời gian dài.

Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp này cần phải
ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến vô tranh luận,
hòa hợp, nhất trí.

Thế nào là sáu?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ thân
hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả trước mặt
lẫn sau lưng. Pháp này cần phải ghi nhớ, tạo thành
tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng,
đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ khẩu
hành... (như trên)
 ... an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm hạnh
cả trước mặt lẫn sau lưng. Pháp này cần phải ghi
nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

XEM LẠI TỰ THÂN                                   27

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các tài vật nhận
được đúng pháp, hợp pháp, cho đến những tài vật
thâu nhận chỉ trong bình bát, Tỷ-kheo không phải
là người không san sẻ, các tài vật nhận được như
vậy, phải là người san sẻ dùng chung với các vị
đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này... (như
trên)... đưa đến nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các giới luật
không có vi phạm, không có tỳ vết, không có vẩn
đục, không có uế tạp, giải thoát, được người trí tán
thán, không bị chấp trước, đưa đến thiền định, Tỷ-
kheo sống thành tựu trong các giới luật ấy với các
vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng.
Pháp này... (như trên)... đưa đến nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các tri kiến
thuộc về bậc Thánh có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ
đau, Tỷ-kheo, sống thành tựu tri kiến như vậy,
cùng với các đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau
lưng. Pháp này cần phải ghi nhớ, tạo thành tương
ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa
đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp này cần phải ghi
nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

XEM LẠI TỰ THÂN                                     28

Này các Tỷ-kheo, trong sáu pháp cần phải ghi
nhớ này, có một pháp tối thượng, thâu nhiếp tất
cả, làm giềng mối cho tất cả, chính là tri kiến này,
thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau.

Này các Tỷ-kheo, ví như một căn nhà có mái
nhọn như ngọn tháp, có một pháp tối thượng, thâu
nhiếp tất cả, làm giềng mối cho tất cả, chính là mái
nhọn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong sáu pháp
cần phải ghi nhớ này, có một pháp tối thượng... khiến
người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau.

 Này các Tỷ-kheo, thế nào là tri kiến thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng, khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến ngôi
rừng, hay đi đến dưới gốc cây, hay đi đến chỗ trống
vắng và suy nghĩ như sau: "Không biết ta có nội triền
nào chưa đoạn trừ không? Do nội triền này nếu tâm
ta bị triền phược, thì ta không thể biết như thật,
không thể thấy như thật?"

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị tham dục triền phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị triền phược.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    29

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị sân triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị hôn trầm
thụy miên triền phược, cho đến như vậy tâm
(của vị này) bị triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị trạo hối triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị nghi triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo có tâm bị thế sự
đời này ràng buộc, cho đến như vậy, tâm (của
vị này) bị triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu vị Tỷ-kheo có tâm bị thế
sự đời sau ràng buộc, cho đến như vậy, tâm
(của vị này) bị triền phược.
 Tỷ-kheo sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh,
đả thương nhau với những binh khí miệng lưỡi,
cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị triền
phược.

XEM LẠI TỰ THÂN                                  30

1. Vị ấy biết rõ như sau: "Ta không có nội triền
chưa được đoạn trừ, do nội triền này nếu tâm
ta bị triền phược, ta không thể biết như thật,
không thể thấy như thật. Ý của ta được khéo
hướng đến sự giác ngộ các sự thật". Đó là trí
thứ nhất mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không thể cọng
chứng.
2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Trong khi ta thực tập, tu tập,
luyện tập nhiều lần tri kiến này; ta tự đạt được
tịch chỉ, ta tự đạt được tịnh chỉ". Vị này biết rõ
như sau: "Trong khi ta thực tập, tu tập, luyện
tập nhiều lần tri kiến này; ta tự đạt được tịch
chỉ, ta tự đạt được tịnh chỉ". Đó là trí thứ hai
mà vị này chứng được, thuộc các bậc Thánh,
siêu thế, các phàm phu không thể cọng chứng.
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Tri kiến như ta đã thành tựu có
thể có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào ngoài tổ
chức này, thành tựu tri kiến như vậy không?"
Vị ấy hiểu rõ như sau: "Tri kiến như ta đã
thành tựu không có một Sa-môn hay Bà-la-
môn nào khác, ngoài tổ chức này, thành tựu
tri kiến như vậy". Đó là trí thứ ba mà vị này
chứng được, thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các

XEM LẠI TỰ THÂN                                      31

phàm phu không thể cọng chứng.
4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Pháp tánh (Dhammata) mà
một vị chứng được tri kiến thành tựu, pháp
tánh như vậy ta có thành tựu hay không?" Và
này các Tỷ-kheo, pháp tánh ấy là gì mà một vị
chứng được tri kiến thành tựu? Đây là pháp
tánh, này các Tỷ-kheo, mà một vị chứng được
tri kiến thành tựu: Bất cứ giới tội nào vị này vi
phạm, giới tội ấy liền được xuất tội. Vị này lập
tức phát lộ, tỏ bày, trình bày trước bậc Đạo Sư
hay trước các vị đồng phạm hạnh có trí. Sau khi
phát lộ, tỏ bày, trình bày, vị ấy phòng hộ gìn
giữ trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, ví như
một đứa trẻ con, ngây thơ, nằm ngửa, lập tức
rút lui tay hay chân nếu tay hay chân của nó
chạm phải than đỏ. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, đây là pháp tánh mà một vị chứng được
tri kiến thành tựu: Bất cứ giới tội nào... (như
trên)... phòng hộ gìn giữ trong tương lai. Vị ấy
biết rõ như sau: "Pháp tánh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, pháp tánh như vậy ta
có thành tựu". Như vậy là trí thứ tư mà vị này
chứng được, thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các
phàm phu không thể cọng chứng.
5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy

XEM LẠI TỰ THÂN                                     32

nghĩ như sau: "Pháp tánh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, pháp tánh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
pháp tánh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là pháp tánh, này các Tỷ-
kheo, mà một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Bất luận sự việc cần phải làm dầu lớn nhỏ gì,
giúp cho các vị đồng phạm hạnh; vị này nỗ
lực thực hiện, nhưng tha thiết hướng đến
tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học,
tăng thượng tuệ học. Này các Tỷ-kheo, ví như
con bò có các con nghé, khi đang nhổ lùm cỏ
lên (ăn), vẫn coi chừng con nghé. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là pháp tánh mà một vị
chứng được tri kiến thành tựu: Bất luận... (như
trên)... tăng thượng tuệ học. Vị này biết rõ như
sau: "Pháp tánh mà một vị chứng được tri kiến
thành tựu, pháp tánh như vậy ta có thành tựu".
Như vậy là trí thứ năm mà vị này chứng được,
thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các phàm phu
không thể cọng chứng.
6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Sức mạnh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, sức mạnh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
sức mạnh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là sức mạnh, này các Tỷ-

XEM LẠI TỰ THÂN                                   33

kheo, một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết được giảng dạy, sau khi chú tâm chú
ý, chuyên chú toàn tâm trí, vị này lóng tai
nghe Pháp. Vị này biết rõ như sau: "Sức mạnh
mà một vị chứng được tri kiến thành tựu sức
mạnh như vậy ta có thành tựu". Như vậy là trí
thứ sáu mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không có thể
cọng chứng.
7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Sức mạnh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, sức mạnh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
sức mạnh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là sức mạnh, này các Tỷ-
kheo, mà một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết được giảng dạy, vị này chứng được
nghĩa tín thọ (atthaveda), Pháp tín thọ
(Dhammaveda), và sự hân hoan tương ứng
với pháp. Vị này biết rõ như sau: "Sức mạnh
mà một vị chứng được tri kiến thành tựu sức
mạnh như vậy ta có thành tựu". Như vậy là trí
thứ bảy mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không thể cọng
chứng.

XEM LẠI TỰ THÂN                                  34

Như vậy, này các Tỷ-kheo, pháp tánh được
khéo an trú đối với vị Thánh đệ tử thành tựu bảy
chi này để chứng được quả Dự Lưu. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bảy chi
này tức là đã thành tựu Dự Lưu quả.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

XEM LẠI TỰ THÂN                               35

5       Kinh THỐI ĐỌA – Tăng II, 88

THỐI ĐỌA – Tăng II, 88

1. Tại đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

- Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận rằng: "Tôi thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây được Thế Tôn gọi là thối đọa. Thế nào là bốn?

-   Tham ái tăng thịnh,
-   Sân tăng thịnh,
-   Si tăng thịnh,
-   Đối với các vấn đề có mặt, không có mặt,
không có tuệ nhãn soi thấu.

Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy
trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận
rằng: "Tôi thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây được
Thế Tôn gọi là thối đọa.

XEM LẠI TỰ THÂN                                     36

2. Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào
thấy trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến
kết luận rằng: "Tôi không thối đọa khỏi các thiện
pháp ". Đây được Thế Tôn gọi là không thối đọa. Thế
nào là bốn?

-   Tham ái giảm thiểu,
-   Sân giảm thiểu,
-   Si giảm thiểu.
-   Đối với các vấn đề có mặt, không có mặt, có
tuệ nhãn soi thấu.

Thưa các Hiền giả, Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni nào thấy
trên tự thân có bốn pháp này, cần phải đi đến kết luận
rằng: "Tôi không thối đọa khỏi các thiện pháp ". Đây
được Thế Tôn gọi là không thối đọa.

XEM LẠI TỰ THÂN                                     37

6     Kinh TÂM CỦA MÌNH 1 – Tăng IV, 363

TÂM CỦA MÌNH 1 – Tăng IV, 363

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sávatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, không thiện xảo
trong hành tướng tâm người khác, thời cần phải
nguyện rằng: "Ta sẽ thiện xảo trong hành tướng
tâm của ta." Như vậy, các Tỷ-kheo, các Thầy cần
phải học tập.

Và này các Tỷ kheo, như thế nào, Tỷ-kheo thiện xảo trong hành tướng tâm của mình?

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đàn bà hay một người đàn ông, còn trẻ, trong tuổi thanh niên, tánh ưa trang điểm, quán sát hình ảnh mặt mình trong

XEM LẠI TỰ THÂN                                     38

tấm gương thanh tịnh trong sáng, hay trong một bát
nước trong. Nếu thấy trên mặt có hột bụi hay dấu
nhớp gì, người ấy cố gắng đoạn trừ bụi hay dấu nhớp
ấy. Nếu không thấy hột bụi hay dấu nhớp, người ấy
hoan hỷ, thỏa mãn: "Thật lợi đắc cho ta! Ta thật là
trong sạch! "

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán sát như vậy, được nhiều lợi ích trong các thiện pháp.

1. "Có phải ta sống nhiều với tham? Có phải ta
sống nhiều với không tham?
2. Có phải ta sống nhiều với tâm có sân? Có phải
ta sống nhiều với tâm không có sân?
3. Có phải ta sống nhiều với hôn trầm thụy miên
chi phối, hay ta sống nhiều với hôn trầm thụy
miên được từ bỏ?
4. Có phải ta sống nhiều với trạo cử, hay ta sống
nhiều với không trạo cử?
5. Có phải ta sống nhiều với nghi ngờ, hay ta sống
nhiều vượt qua được nghi ngờ?
6. Có phải ta sống nhiều với phẫn nộ, hay ta sống
nhiều không bị phẫn nộ?
7. Có phải ta sống nhiều với tâm bị ô nhiễm, hay
ta sống nhiều với tâm không bị ô nhiễm?
8. Có phải ta sống nhiều với thân nhiệt nóng, hay
ta sống nhiều với thân không nhiệt nóng?

XEM LẠI TỰ THÂN                                   39

9.  Có phải ta sống nhiều với biếng nhác, hay ta
sống nhiều với tinh tấn, tinh cần?
10. Có phải ta sống nhiều với không định tĩnh, hay
ta sống nhiều với định tĩnh? "

4. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo quán sát như vậy, biết rằng:

1.  "Ta sống nhiều với tâm tham.
2. Ta sống nhiều với tâm sân.
3. Ta sống nhiều với tâm bị hôn trầm thụy miên
chi phối.
4. Ta sống nhiều với trạo cử.
5. Tta sống nhiều với nghi ngờ.
6. Ta sống nhiều với phẫn nộ.
7. Ta sống nhiều với tâm bị nhiễm ô.
8. Ta sống nhiều với thân nhiệt nóng.
9. Ta sống nhiều với biếng nhác.
10. Ta sống nhiều với không định tĩnh",

Thời Tỷ-kheo ấy cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để đoạn tận các pháp ác bất thiện ấy.

Ví như, này các Tỷ-kheo, khi khăn bị cháy, hay khi đầu bị cháy, cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để dập tắt khăn ấy cần phải quyết định, ước muốn, tinh

XEM LẠI TỰ THÂN                                    40

tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để đoạn tận các pháp bất thiện ấy.

5. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo quán sát như vậy biết rằng:

1.  "Ta sống nhiều với tâm không tham.
2. Ta sống nhiều với tâm không sân.
3. Ta sống nhiều với tâm không hôn trầm thụy
miên.
4. Ta sống nhiều với tâm không trạo cử.
5. Ta sống nhiều với tâm nghi ngờ được vượt qua.
6. Ta sống nhiều với tâm không phẫn nộ.
7. Ta sống nhiều với tâm không nhiễm ô.
8. Ta sống nhiều với thân không nhiệt nóng.
9. Ta sống nhiều với tâm tinh tấn, tinh cần.
10. Ta sống nhiều với tâm định tĩnh"

Thời Tỷ-kheo ấy, sau khi an trú trong các thiện pháp ấy, rồi hơn nữa cần chú tâm đoạn diệt các lậu hoặc.

XEM LẠI TỰ THÂN                                   41

7     Kinh TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523

TÔN GIẢ ÀNANDA – Tăng II, 523

1. Một thời, Thế Tôn ở Kosambì, tại khu vườn
Ghosita. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Này Ànanda, khi nào vị Tỷ-kheo tự mình đầy đủ
giới và không làm phiền hà người khác với tăng
thượng giới. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng
Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình không quán sát người khác. Cho đến

XEM LẠI TỰ THÂN                                 42

như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào vị Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì không được có danh tiếng. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì không được có danh tiếng, đối với bốn Thiền, thuộc

XEM LẠI TỰ THÂN                                  43

tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không
khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức. Cho đến như vậy, này Ànanda, chúng
Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú.

- Bạch Thế Tôn, có pháp môn nào khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo Tăng sống an ổn trú?

- Có thể có, này Ànanda!

Thế Tôn nói:

- Này Ànanda, khi nào Tỷ-kheo đầy đủ giới và không
làm phiền hà người khác với tăng thượng giới, tự
quán sát mình, không quán sát người khác, chưa trở
thành có danh tiếng, và không cảm thấy bực phiền vì
không được có danh tiếng, đối với bốn thiền, thuộc
tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không
khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự
mình với thắng trí ngay trong hiện tại chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Cho đến
như vậy, này Ànanda, chúng Tỷ-kheo Tăng sống an
ổn trú.

Ngoài các an ổn trú này, này Ànanda, Ta tuyên bố không có một an ổn trú nào khác cao thượng hơn, thù diệu hơn.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    44

XEM LẠI TỰ THÂN   45

8       Kinh TĂNG THƯỢNG – Tăng I, 263

TĂNG THƯỢNG – Tăng I, 263
1-4
1. - Này các Tỷ-kheo, có ba tăng thượng này. Thế
nào là ba?
- Ngã tăng thượng,
- Thế giới tăng thượng,
- Pháp tăng thượng.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ngã tăng thượng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đi đến ngôi
rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà
trống, quán sát như sau: "Không phải vì y áo,
ta xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình.
Không phải vì món ăn khất thực, không phải vì
sàng tọa, không phải vì nhân có mặt hay không
có mặt ở đây mà ta xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình, (nhưng với ý nghĩ như
sau): "Nay ta bị rơi vào sanh, già, chết, sầu, bi,
khổ, ưu, não, rơi vào khổ, bị khổ chi phối. Có
thể do làm như vậy, sự đoạn tận tất cả các khổ
uẩn này được hiện khởi lên (cho ta).
- Và ta đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình, sau khi đã đoạn tận tất cả các dục

XEM LẠI TỰ THÂN                                       46

vọng như vậy, lại còn đeo đuổi các dục vọng
như kia hay còn ác tệ hơn. Như vậy, thật không
xứng đáng cho ta".
- Vị ấy lại quán sát như sau: "Thắng tấn là tinh
tấn của ta, không có thụ động; an trú là niệm
của ta, không có thất niệm; khinh an là thân
của ta, không có dao động; định tĩnh là tâm của
ta, được nhứt tâm".
- Vị ấy làm cho tăng thượng tự ngã, từ bỏ bất
thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không tội,
gìn giữ cho tự ngã được thanh tịnh. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là tự ngã tăng thượng.
3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là thế giới tăng
thượng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đi đến ngôi
rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà
trống, quán sát như sau: "Không phải vì y áo,
ta xuất gia từ bỏ gia đình...
- Và ta đã xuất gia như vậy, lại có thể suy nghĩ
về dục tầm, hay có thể suy nghĩ về sân tầm, hay
có thể suy nghĩ về hại tầm. To lớn là đại chúng
này sống ở trong đời. Trong đại chúng sống ở
đời, có các vị Sa-môn, Bà-la-môn có thần
thông, có thiên nhãn, có tha tâm thông. Các vị
này có thể thấy từ xa, tuy ở gần, nhưng không
thể thấy chúng được, và chúng có thể biết tâm

XEM LẠI TỰ THÂN                                        47

ta với tâm của chúng. Chúng biết về ta như
sau: "Hãy xem thiện nam tử này, tuy vì lòng tin
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình,
nhưng sống xen lẫn với các pháp ác, bất thiện".
- Lại có các chư Thiên có thần thông, có thiên
nhãn, có tha tâm thông. Các vị này có thể thấy
từ xa, tuy ở gần nhưng không thể thấy chúng
được, và chúng có thể biết tâm ta với tâm của
chúng. Các vị ấy có thể biết về ta như sau:
"Các Tôn giả, hãy xem thiện nam tử này, tuy vì
lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình, nhưng sống xen lẫn với các pháp ác
và bất thiện"
- Vị ấy lại quán sát như sau: "Thắng tấn là tinh
tấn của ta, không có thụ động; an trú là niệm
của ta, không có thất niệm; khinh an là thân
của ta, không có dao động; định tĩnh là tâm của
ta, được nhứt tâm".
- Vị ấy làm cho tăng thượng thế giới, từ bỏ bất
thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không có
tội, giữ gìn cho tự ngã được thanh tịnh". Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là thế giới tăng thượng.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp tăng thượng?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đi đến ngôi
rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà

XEM LẠI TỰ THÂN                                       48

trống, quán sát như sau: "Không phải vì y áo,
ta xuất gia từ bỏ gia đình...
- Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện
tại, có kết quả ngay tức thời, đến để mà thấy,
có khả năng hướng thượng, được người có trí
có thể tự mình tự giác hiểu. Nay ta có những
người đồng Phạm hạnh, chúng sống biết và
thấy. Ta đã được xuất gia trong pháp và Luật
khéo giảng như vậy, không lẽ ta lại có thể sống
biếng nhác, phóng dật. Như vậy, thật không
xứng đáng cho ta".
- Vị ấy lại quán sát như sau: "Thắng tấn là tinh
tấn của ta, không có thụ động; an trú là niệm
của ta, không có thất niệm; khinh an là thân
của ta, không có dao động; định tĩnh là tâm của
ta, được nhứt tâm".
- Vị ấy làm cho tăng thượng pháp, từ bỏ bất
thiện, tu tập thiện, từ bỏ có tội, tu tập không có
tội, giữ gìn cho tự ngã được thanh tịnh". Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là pháp tăng thượng.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp tăng thượng này.
4.Trên đời không giấu được,
Ác nghiệp tự mình làm,
Ngã của ngươi, ta biết,
Là thật hay là giả.
Ngươi thật khinh thiện ngã

XEM LẠI TỰ THÂN                                      49

Mặt giáp mặt chứng kiến.
Muốn che giấu tự ngã,
Điều ác tự ngã làm.
Chư Thiên và Như Lai,
Thấy rõ ở trong đời,
Sở hành của kẻ ngu,
Làm các hạnh tà vạy.

Vậy vị ngã tăng thượng,
Sở hành phải chánh niệm
Vị thế giới tăng thượng,
Hãy khôn khéo, Thiền tịnh.
Với vị pháp tăng thượng,
Hãy sống theo tùy pháp.

Đại sĩ không thối thất,
Tinh cần theo chân lý.
Nhiếp phục được ma quân,
Chiến thắng được tử thần,
Với tinh cần tinh tấn
Sanh đã được đoạn tận.
Bậc đạo sĩ như vậy,
Hiểu thế gian diệu trí,
Đối với tất cả pháp
Không có gì xúc chạm.

XEM LẠI TỰ THÂN                      50

XEM LẠI TỰ THÂN   51

9     Kinh TƯ LƯỢNG – 15 Trung I, 219

KINH TƯ LƯỢNG (Anumanasuttam) – Bài kinh số 15 – Trung I, 219

Như vầy tôi nghe:

Một thời, Tôn giả Mahamoggallana sống giữa
những người thuộc dòng họ Bhagga, tại núi
Sumsumaragira, rừng Bhesakala, vườn Lộc Uyển. Ở
đây, Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-kiền-liên)
gọi các Tỷ-kheo:

"– Chư Hiền Tỷ-kheo.

"– Thưa Hiền giả.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Mahamoggallana. Tôn giả Mahamoggallana nói như sau:

– Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo thỉnh nguyện: "Mong rằng chư Tôn giả nói với tôi, mong rằng tôi được chư Tôn giả nói!" Nhưng nếu vị ấy là một người khó nói, đầy đủ những tánh khiến người ấy trở thành khó nói,

XEM LẠI TỰ THÂN                                   52

khó kham nhẫn, không cung kính đón nhận khi được
giảng dạy thì các vị đồng phạm hạnh nghĩ rằng, Tỷ-
kheo ấy không đáng nói đến, nghĩ rằng Tỷ-kheo ấy
không đáng được giáo huấn, nghĩ rằng không nên đặt
lòng tin vào người ấy.

Chư Hiền, thế nào là những tánh khiến người ấy trở thành khó nói?

- Chư Hiền, ở đây, vị Tỷ-kheo có ác dục, bị ác dục
chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo có ác dục, bị ác dục
chi phối, như vậy là một tánh khiến trở thành khó
nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo khen mình chê người;
chư Hiền, Tỷ-kheo khen mình chê người, như vậy
là một tánh khiến trở thành khó nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, bị phẫn nộ
chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, bị phẫn nộ
chi phối như vậy là một tánh khiến trở thành khó
nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ
làm nhân trở thành người có hiềm hận; chư Hiền,
Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành
người có hiềm hận, như vậy là... khó nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, vì phẫn nộ
làm nhân trở thành cố chấp; chư Hiền, Tỷ-kheo

XEM LẠI TỰ THÂN                                  53

phẫn nộ, vì phẫn nộ làm nhân trở thành cố chấp
như vậy là... khó nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phẫn nộ, thốt ra
những lời liên hệ đến phẫn nộ...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại
chống đối vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chỉ
trích vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội trở lại chất
vấn vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội tránh né
vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn
đề, để lộ phẫn nộ, sân hận và bất mãn của mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không giải
thích thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc
tội...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo hư ngụy và não hại...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo tật đố và xan tham...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo lừa đảo và lường
gạt...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo ngoan mê và quá
mạn...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo chấp trước thế tục, cố

XEM LẠI TỰ THÂN                                    54

chấp tư kiến, tánh khó hành xả; chư Hiền, Tỷ- kheo chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó hành xả, như vậy là một tánh trở thành khó nói.

Chư Hiền, như vậy được gọi là những tánh khiến trở thành khó nói.

Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo không thỉnh nguyện:
"Mong rằng chư Tôn giả nói với tôi, mong rằng tôi
được chư Tôn giả nói!"; Và nếu vị ấy là một người
dễ nói, đầy đủ những đức tánh khiến người ấy trở
thành dễ nói, kham nhẫn, cung kính đón nhận khi
được nghe giảng dạy, thì các vị đồng phạm hạnh nghĩ
rằng, Tỷ-kheo ấy đáng được nói đến, nghĩ rằng Tỷ-
kheo ấy đáng được giáo huấn, nghĩ rằng nên đặt lòng
tin vào người ấy.

Chư Hiền, thế nào là những đức tánh khiến người ấy trở thành dễ nói?

- Chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo không có ác dục, không
bị ác dục chi phối; chư Hiền, Tỷ-kheo không có
ác dục, không bị ác dục chi phối, như vậy là một
đức tánh khiến trở thành dễ nói.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không khen mình chê
người; chư Hiền, Tỷ-kheo không khen mình chê
người... dễ nói.

XEM LẠI TỰ THÂN                                   55

- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không bị phẫn nộ chi phối...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ làm nhân trở thành người hiềm
hận...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ làm nhân trở thành cố chấp...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không phẫn nộ,
không vì phẫn nộ thốt ra những lời liên hệ đến
phẫn nộ...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, không trở
lại chống đối vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không trở
lại chỉ trích vị đã khiển trách mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội không trở
lại chất vấn vị đã buộc tội mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, không
tránh né vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra
ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ, sân hận và bất mãn
của mình...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo bị buộc tội, giải thích
thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không hư ngụy và não

XEM LẠI TỰ THÂN                                   56

hại...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không tật đố và xan
tham...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không khi cuống và
lường gạt...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không ngoan mê và
quá mạn...
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo không chấp trước thế
tục, cố chấp tư kiến, tánh dễ hành xả, chư Hiền,
Tỷ-kheo không chấp trước thế tục, không cố chấp
tư kiến, tánh dễ hành xả, như vậy là một đức tánh
trở thành dễ nói.

Chư Hiền, như vậy được gọi là những đức tánh khiến trở thành dễ nói.

Chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo cần phải tư lượng tự ngã với tự ngã như sau:

- "Ng

XEM LẠI TỰ THÂN                                  57

- "Người này bị buộc tội, trở lại chất vấn vị đã buộc
tội mình, nên ta không ưa người ấy... Ta có bị
buộc tội, sẽ không trở lại chất vấn vị đã buộc tội
mình";
- "Người này bị buộc tội, tránh né vấn đề với một
vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn đề, để lộ phẫn nộ,
sân hận, bất mãn của mình, nên ta không ưa người
ấy... Ta bị buộc tội sẽ không tránh né vấn đề với
một vấn đề khác, không trả lời ra ngoài vấn đề, và
không để lộ phẫn nộ, sân hận bất mãn của mình";
- "Người này bị buộc tội, không giải thích thỏa mãn
hành động của mình cho vị buộc tội biết nên ta
không ưa người ấy... Ta bị buộc tội, sẽ giải thích
thỏa mãn hành động của mình cho vị buộc tội
biết";
- "Người này hư ngụy và não hại nên Ta không ưa
người ấy... Ta sẽ không hư ngụy và não hại";
- "Người này tật đố và xan tham nên ta không ưa
người ấy... Ta sẽ không tật đố và xan tham";
- "Người này khi cuống và lường gạt nên ta không
ưa người ấy... Ta sẽ không khi cuống và lường
gạt";
- "Người này ngoan mê và quá mạn nên ta không
ưa người ấy... Ta sẽ không ngoan mê và quá mạn";

XEM LẠI TỰ THÂN                                     59

- "Người này chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến,
tánh khó hành xả nên ta không ưa người ấy, không
thích người ấy. Và nếu ta chấp trước thế tục, cố
chấp tư kiến, tánh khó hành xả, các người khác sẽ
không ưa ta, không thích ta". Chư Hiền, Tỷ-kheo
khi biết vậy, cần phải phát tâm như sau: "Ta sẽ
không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến,
tánh dễ hành xả".

Chư Hiền, ở đây, Tỷ-kheo cần phải quán sát tự ngã với tự ngã như sau:

- "Không biết ta có ác dục, có bị ác dục chi phối
không?" Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết
rằng: "Ta có ác dục và bị ác dục chi phối", thì chư
Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn đoạn trừ các
ác, bất thiện pháp ấy. Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo
quán sát và biết rằng: "Ta không có ác dục, không
bị ác dục chi phối", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải
sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học các
thiện pháp.
- Lại nữa, chư Hiền, Tỷ-kheo phải quán sát tự ngã
với tự ngã như sau: "Không biết ta có khen mình
chê người hay không?...
- Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ, bị phẫn nộ chi
phối không?...

XEM LẠI TỰ THÂN                                    60

- Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ, vì phẫn nộ làm
nhân, trở thành có hiềm hận không?...
- Lại nữa... không biết ta có phẫn nộ làm nhân, trở
thành người cố chấp không?...
- Lại nữa,... không biết ta có phẫn nộ, thốt ra những
lời liên hệ đến phẫn nộ không?...
- Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có trở lại
chống đối vị đã buộc tội ta không?...
- Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có trở lại
chất vấn vị đã buộc tội ta không?...
- Lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có tránh né
vấn đề với một vấn đề khác, trả lời ra ngoài vấn
đề, để lộ phẫn nộ, sân hận, bất mãn của ta
không?...
- Và lại nữa... Ta bị buộc tội, không biết ta có giải
thích thỏa mãn hành động của ta cho vị buộc tội
biết không?...
- Lại nữa, không biết ta có hư ngụy và não hại
không? ...
- Lại nữa, không biết ta có tật đố và xan tham
không?...
- Lại nữa, không biết ta có khi cuống và lường gạt
không?...

XEM LẠI TỰ THÂN                                     61

- Lại nữa... không biết ta có ngoan mê và quá mạn
không?....
- Lại nữa, chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo cần phải quán
sát tự ngã như sau: "Không biết ta có chấp trước
thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó hành xả không?"
Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết rằng: "Ta
có chấp trước thế tục, cố chấp tư kiến, tánh khó
hành xả", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh
tấn đoạn trừ những ác, bất thiện pháp ấy. Chư
Hiền, nếu Tỷ-kheo quán sát và biết rằng: "Ta
không chấp trước thế tục, không cố chấp tư kiến,
tánh dễ hành xả", thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải
sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện
pháp.

Chư Hiền, nếu trong khi quán sát, Tỷ-kheo thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp chưa được đoạn trừ trong nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn đoạn trừ các ác, bất thiện pháp ấy.

Chư Hiền, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp đã được đoạn trừ trong nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày đêm tu học thiện pháp.

Chư Hiền, ví như một phụ nữ hay một đàn ông trẻ tuổi, trong tuổi thanh xuân, tánh ưa trang điểm,

XEM LẠI TỰ THÂN                                     62

tự quán sát mặt mày của mình trong một tấm kính
sạch sẽ và trong suốt, hay trong một bát nước trong
sáng. Nếu người ấy thấy bụi bặm hay cấu uế trên mặt
mình, thì người ấy tinh tấn đoạn trừ bụi bặm hay cấu
uế ấy. Nếu người ấy không thấy bụi bặm hay cấu uế
trên mặt mình, thì người ấy sẽ hoan hỷ nghĩ rằng:
"Thật sự ta được điều tốt đẹp; thật sự ta được thanh
tịnh".

Cũng vậy chư Hiền, nếu trong khi quán sát, Tỷ-
kheo thấy rõ rằng tất cả các ác, bất thiện pháp chưa
đoạn trừ ở nội tâm, thì chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải
tinh tấn đoạn trừ các ác, bất thiện pháp ấy. Chư Hiền,
nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát thấy rõ rằng các ác,
bất thiện pháp đã đoạn trừ ở nội tâm, thì chư Hiền,
Tỷ-kheo ấy phải sống với tâm niệm hoan hỷ, ngày
đêm tu học thiện pháp.

Tôn giả Mahamoggallana thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Tôn giả Mahamoggallana.

XEM LẠI TỰ THÂN                                     63

10    Kinh TẠI KUSINÀRÀ – Tăng IV, 344

TẠI KUSINÀRÀ – Tăng IV, 344

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusanàrà, trong khóm rừng Baliharana. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc
tội người khác, sau khi quan sát nội thân năm
pháp, sau khi khiến năm pháp an trú nội thân, rồi
hãy buộc tội người khác.

Thế nào là năm pháp cần phải quán sát nội thân?

3. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tôi, trong khi buộc tội người khác, cần quán sát như sau: "Ta có thân hành thanh tịnh hay không? Ta có thành tựu thân hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế nhiễm hay không? Ta có pháp này hay không có?" Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo thân hành không có thanh tịnh, không thành tựu thân hành thân tịnh, có

XEM LẠI TỰ THÂN                                  64

sứt mẻ, có uế nhiễm, có người sẽ nói với vị ấy như sau: "Tôn giả hãy học tập về thân đi". Như vậy các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội, muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: "Ta có khẩu hành thanh tịnh hay không? Ta có thành tựu khẩu hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế nhiễm hay không? Ta có pháp này hay không có? " Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, khẩu hành không có thanh tịnh, không có thành tựu khẩu hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế nhiễm, có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Tôn giả hãy học tập về lời". Như vậy, các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội, muốn
buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: "Ta
có an lập từ tâm, không sân hận đối với các đồng
Phạm hạnh hay không? Trong ta có pháp ấy hay
không có? " Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không
có an lập từ tâm, sân hận đối với các đồng Phạm
hạnh, có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Tôn giả hãy
an lập từ tâm đối với các vị đồng Phạm hạnh". Như
vậy, các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: "Ta có phải là người nghe nhiều, thọ trì điều đã được

XEM LẠI TỰ THÂN                                     65

nghe, cất giữ điều đã được nghe hay không? Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, ta có nghe nhiều, có thọ trì, có tụng đọc bằng lời, có suy tư với ý, được khéo thể nhập với chánh kiến không? Pháp ấy có nơi ta hay không? " Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không phải là vị nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất giữ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh; các pháp ấy, vị ấy không có nghe nhiều, không có thọ trì, không có tụng đọc bằng lời, không có suy tư với ý, không khéo thể nhập với chánh kiến thì có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Tôn giả hãy học tập về Àgama (a-hàm) đi". Như vậy, có người sẽ nói về vị ấy.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, hãy quán sát như sau: "Cả hai bộ giới bổn Pàtimokkha, ta có khéo truyền đạt một cách rộng rãi, khéo phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh, theo chi tiết hay không?" Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không khéo truyền đạt một cách rộng rãi về hai bộ giới bổn Pàtimokkha, không khéo phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh, theo chi tiết thì: "Thưa Tôn giả, vấn đề này được thế Tôn nói tại chỗ nào? ", được hỏi như

XEM LẠI TỰ THÂN                                    66

vậy, vị ấy không có thể trả lời. Người ta sẽ nói về vị ấy như sau: "Mong rằng Tôn giả hãy học tập về luật". Như vậy, có người sẽ nói về vị ấy.

Năm pháp này, cần phải tự quán sát về nội thân

8. Năm pháp nào cần phải an trú nội tâm?

1. "Ta nói đúng thời, không phải phi thời.
2. Ta nói đúng sự thật, không phải không đúng sự
thật.
3. Ta nói lời nhu hòa, không phải nói lời thô bạo.
4. Ta nói lời liên hệ đến mục đích, không phải lời
không liên hệ đến mục đích.
5. Ta nói với tâm từ bi, không nói với tâm sân
hận".

Năm pháp này cần phải an trú nội tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo muốn buộc tội người
khác, sau khi quán sát nội tâm về năm pháp này, sau
khi an trú nội tâm về năm pháp này, hãy buộc tội
người khác.

XEM LẠI TỰ THÂN                                     67

11      Kinh TỊNH CHỈ – Tăng IV, 368

TỊNH CHỈ – Tăng IV, 368

1. - Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không thiện xảo
trong hành tướng tâm của người khác, thời cũng phải
nguyện rằng: "Ta sẽ thiện xảo trong hành tướng
tâm của ta". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy
cần phải học tập.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thiện xảo trong hành tướng tâm của mình?

2. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đàn bà hay
một người đàn ông, còn trẻ, trong tuổi thanh niên, ưa
muốn trang điểm, quán sát hình ảnh mặt mình trong
tấm gương thanh tịnh trong sáng, hay trong một bát
nước trong. Nếu thấy trên mặt có một hột bụi hay
dấu nhớp gì, người ấy cố gắng đoạn trừ hột bụi ấy
hay dấu nhớp ấy. Nếu không thấy hột bụi hay dấu
nhớp, người ấy hoan hỷ thỏa mãn: "Thật lợi đắc cho
ta! Ta thật là trong sạch! ".

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán sát như vậy được nhiều lợi ích trong các thiện pháp:

 "Có phải ta được lợi đắc nội tâm tịnh chỉ, hay ta không được lợi đắc nội tâm tịnh chỉ?

XEM LẠI TỰ THÂN                                    68

 Có phải ta được tăng thượng tuệ pháp quán, hay không được tăng thượng tuệ pháp quán?

3. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát, biết như sau: "Ta có được nội tâm tịnh chỉ, nhưng ta không được tăng thượng tuệ pháp quán", thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi an trú nội tâm tịnh chỉ, cần phải nỗ lực để đạt cho được tăng thượng tuệ pháp quán ấy; sau một thời gian, đạt được nội tâm tịnh chỉ và được tăng thượng tuệ pháp quán.

4. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát,
biết như sau: "Ta có được tăng thượng tuệ pháp
quán, nhưng không có được nội tâm tịnh chỉ", thời
này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi an trú tăng thượng
tuệ pháp quán, cần phải nổ lực để đạt cho được nội
tâm tịnh chỉ. Vị ấy sau một thời gian, đạt được tăng
thượng tuệ pháp quán và chứng được nội tâm tịnh
chỉ.

5. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát, biết như sau: "Ta không có được nội tâm tịnh chỉ. Ta không có được tăng thượng tuệ pháp quán", thời này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để đạt cho được các thiện pháp.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    69

Ví như, này các Tỷ-kheo, khi khăn bị cháy hay khi
đầu bị cháy, cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn,
nỗ lực, dõng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác để
dập tắt khăn ấy hay đầu ấy.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo cần phải quyết
định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất
thối, chánh niệm, tỉnh giác để đạt cho được các thiện
pháp ấy. Vị ấy trong một thời gian khác, đạt được
nội tâm tịnh chỉ và đạt được tăng thượng tuệ pháp
quán.

6. Nhưng này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo trong khi
quán sát biết như sau: "Ta có được nội tâm tịnh chỉ,
ta có được tăng thượng tuệ pháp quán", thời này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy sau khi an trú trong các thiện
pháp ấy, cần phải nỗ lực, chú tâm để đoạn diệt các
lậu hoặc nữa.

7. Này các Tỷ kheo, Ta nói, y có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng.

Này các Tỳ kheo, Ta cũng nói, đồ ăn khất thực có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng.

Này các Tỷ Kheo, Ta cũng nói, làng, thị trấn có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng.

XEM LẠI TỰ THÂN                                    70

Này các Tỷ kheo, Ta cũng nói, quốc độ có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng.

Này các Tỷ kheo, Ta cũng nói, người có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng.

8. Này các Tỷ kheo, Ta nói, y có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như vậy?

- Ở đây, nếu biết được y áo nào: "Y áo này, được
ta sử dụng, các pháp bất thiện tăng trưởng, các
pháp thiện tổn giảm", thời y áo như vậy không
nên sử dụng.
- Ở đây, nếu biết được y áo nào: "Y áo này, được
ta sử dụng, các pháp bất thiện tổn giảm, các
thiện pháp tăng trưởng", thời y áo như vậy nên
sử dụng.

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, y có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên này được nói đến như vậy.

9. Này các Tỷ Kheo, Ta nói rằng, đồ ăn khất thực có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như vậy?

XEM LẠI TỰ THÂN                                   71

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, sàng tọa có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên này được nói đến như vậy.

11. Này các Tỷ kheo, Ta nói rằng, làng, thị trấn có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như vậy?

- Ở đây, nếu biết được làng, thị trấn nào: "Làng,
thị trấn này được ta sử dụng, các pháp bất thiện
tăng trưởng, các pháp thiện bị tổn giảm", thời
làng, thị trấn như vậy không nên sử dụng.
- Ở đây, nếu biết được làng, thị trấn nào: "Làng,
thị trấn được ta sử dụng, các pháp thiện tổn
giảm, các pháp thiện tăng trưởng", thời làng,
thị trấn như vậy nên sử dụng.

Này, các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, làng, thị trấn có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên này được nói đến như vậy.

12. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, quốc độ có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như vậy?

- Ở đây, nếu biết được quốc độ nào: "Quốc độ này được ta sử dụng, các pháp bất thiện tăng

XEM LẠI TỰ THÂN                                   73

trưởng, các thiện pháp tổn giảm", thời quốc độ
như vậy không nên sử dụng.
- Ở đây, nếu biết được quốc độ nào: "Quốc độ
này được ta sử dụng, các pháp bất thiện tổn
giảm, các thiện pháp tăng trưởng", thời quốc
độ như vậy nên sử dụng".

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, quốc độ có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên này được nói đến như vậy.

13. Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như vậy?

- Ở đây, nếu biết được người nào: "Người này
được ta sử dụng, các pháp bất thiện tăng
trưởng, các pháp thiện tổn giảm", thời người
như vậy không nên sử dụng.
- Ở đây, nếu biết được người nào: "Người này
được ta sử dụng, các pháp bất thiện tổn giảm,
các thiện pháp tăng trưởng", thời người như
vậy nên sử dụng

Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng, người có hai loại: nên sử dụng và không nên sử dụng, như vậy được nói đến. Do duyên này được nói đến như vậy.

XEM LẠI TỰ THÂN                                   74

XEM LẠI TỰ THÂN   75

12    Kinh TỔN GIẢM – Tăng IV, 375

TỔN GIẢM – Tăng IV, 375

1. Ở đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này chư Hiền Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

2. - Có người bản tánh tổn giảm, có người bản tánh
là không tổn giảm, này chư Hiền, được nói đến như
vậy. Cho đến như thế nào này chư Hiền, người bản
tánh là tổn giảm được Thế Tôn nói đến? Cho đến như
thế nào, này chư Hiền, người bản tánh là không tổn
giảm được Thế Tôn nói đến?

- Thưa Hiền giả, chúng tôi đi từ xa đến để được hiểu
rõ ý nghĩa lời nói này từ Tôn giả Sàriputta. Lành
thay, nếu ý nghĩa lời nói này được Tôn giả Sàriputta
nói lên. Sau khi nghe Tôn giả Sàriputta, các Tỷ-kheo
sẽ thọ trì.

- Vậy này chư Hiền, hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ nói:

XEM LẠI TỰ THÂN                                   76

- Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tông giả Sàriputta. Tông giả Sàriputta nói như sau:

- Cho đến như thế nào, này chư Hiền, người bản tánh là tổn giảm được Thế Tôn nói đến?

3. Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo:

- Không nghe pháp chưa được nghe.
- Và pháp đã được nghe đi đến bị quên.
- Các pháp trước kia tâm đã có cảm xúc, những
pháp ấy không được hiện hành.
- Và không thức tri những pháp không được thức
tri.

Cho đến như vậy, này chư Hiền, người bản tánh là tổn giảm được Thế Tôn nói đến.

Nhưng này chư Hiền, cho đến như thế nào, này chư Hiền, người bản tánh là không tổn giảm được Thế Tôn nói đến?

4. Ở đây, này chư Hiền, Tỷ-kheo:

- Nghe pháp chưa được nghe. - Và các thiện pháp được nghe không có quên đi.

XEM LẠI TỰ THÂN                                  77

- Và những pháp nào trước kia tâm đã có cảm xúc, những pháp ấy được hiện hành. - Và thức tri những pháp chưa được thức tri.

Cho đến như vậy, này chư Hiền, là người bản tánh không bị tổn giảm được Thế Tôn nói đến.

5. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo không thiện xảo,
trong hành tướng tâm của người khác, thời cũng phải
nguyện rằng: "Ta sẽ thiện xảo trong hành tướng
tâm của ta". Như vậy, này chư Hiền, chư Hiền cần
phải học tập.

Và này chư Hiền, thế nào là Tỷ-kheo thiện xảo trong hành tướng tâm của mình?

6. Ví như, này chư Hiền, một người đàn bà hay một
người đàn ông, còn trẻ, trong tuổi thanh niên, tánh
ưa trang điểm, quán sát hình ảnh mặt của mình trong
tấm gương thanh tịnh trong sáng, hay trong một bát
nước trong, nếu thấy trên mặt có hột bụi hay dấu
nhớp gì, người ấy cố gắng đoạn trừ hột bụi hay dấy
nhớp ấy. Nếu không thấy hột bụi hay dấu nhớp người
ấy hoan hỷ thỏa mãn: "Thật lợi đắc cho ta! Trong ta
thật là trong sạch! ".

Cũng vậy, này chư Hiền, Tỷ-kheo có quán sát như vậy, được nhiều lợi ích trong các thiện pháp:

XEM LẠI TỰ THÂN                                  78

1.  Có phải ta sống nhiều với không tham? Không
biết trong ta có pháp này hay không có?
2. Có phải ta sống nhiều với tâm không sân?
Không biết trong ta có pháp này hay không có?
3. Có phải ta sống nhiều với hôn trầm thụy miên
đã từ bỏ? Không biết trong ta có pháp này hay
không có?
4. Có phải ta sống nhiều với không trạo cử?
Không biết trong ta có pháp này hay không có?
5. Có phải ta sống nhiều với nghi ngờ đã được
vượt qua? Không biết trong ta có pháp này hay
không có?
6. Có phải ta sống nhiều với không phẫn nộ?
Không biết trong ta có pháp này hay không có?
7. Có phải ta sống nhiều với tâm không nhiễm ô?
Không biết trong ta có pháp này hay không có?
8. Có phải ta có được nội tâm pháp hỷ? Không
biết trong ta có pháp này hay không có?
9. Có phải ta đã được nội tâm an chỉ? Không biết
trong ta có pháp này hay không có?
10. Có phải ta đã có được tối thắng tuệ pháp quán?
Không biết trong ta có pháp này hay không có?
"

7. Này chư Hiền, nếu vị Tỷ-kheo trong khi quán sát, không thấy có trong tự ngã tất cả thiện pháp này, thời Tỷ-kheo ấy cần phải quyết định ước muốn, tinh

XEM LẠI TỰ THÂN                                     79

tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối và chánh niệm, tỉnh giác, để có được tất cả thiện pháp này.

Ví như, này chư Hiền, khi khăn bị cháy hay khi đầu bị cháy, cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối và chánh niệm, tỉnh giác, để dập tắt khăn ấy hay đầu ấy. Cũng vậy, này chư Hiền, Tỷ-kheo ấy cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dũng mãnh, bất thối, chánh niệm, tỉnh giác, để có được tất cả thiện pháp này.

8. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát,
thấy trong tự ngã có một số thiện pháp và không thấy
có một số thiện pháp, thời này chư Hiền, đối với các
thiện pháp nào vị ấy thấy có trong tự ngã, vị ấy an
trú trong các thiện pháp ấy. Đối với các thiện pháp
nào, vị ấy không thấy có trong tự ngã, vị ấy cần phải
quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh,
bất thối và chánh niệm, tỉnh giác để có được tất cả
thiện pháp này.

Ví như, này chư Hiền, khi khăn bị cháy hay khi đầu bị cháy, cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối và chánh niệm, tỉnh giác để dập tắt khăn ấy hay đầu ấy. Cũng vậy, này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo, trong khi quán sát, thấy trong tự ngã có một số thiện pháp, thời an trú trong các thiện pháp ấy. Còn đối với các thiện pháp vị ấy không thấy trong

XEM LẠI TỰ THÂN                                    80

tự ngã, vị ấy cần phải quyết định, ước muốn, tinh tấn, nỗ lực, dõng mãnh, bất thối và chánh niệm, tỉnh giác để có được các thiện pháp ấy.

9. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát,
thấy tất cả pháp này đều có trong tự ngã, thời này
chư Hiền, Tỷ-kheo ấy sau khi an trú trong tất cả thiện
pháp này, cần phải nỗ lực chú tâm để đoạn diệt các
lậu hoặc.

XEM LẠI TỰ THÂN                                     81

13    Kinh ĐẠI KHÔNG – 122 Trung III, 301

KINH ĐẠI KHÔNG (Mahasunnata suttam) – Bài kinh số 122 – Trung III, 301

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú giữa các dòng họ Sakka (Thích-ca), tại Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ), ở tu viện Nigrodha (Ni-câu-luật Thọ Viên). Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Kapilavatthu để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Kapilavatthu, ăn xong, trên đường đi khất thực trở về, Thế Tôn đi đến trú xứ của Thích-ca Kalakhemaka để ở ban ngày. Lúc bấy giờ, tại tu viện của Thích-ca Kalakhemaka, có sắp đặt rất nhiều sàng tọa. Thế Tôn thấy rất nhiều sàng tọa tại trú xứ của Thích-ca Kalakhemaka, thấy vậy Thế Tôn suy nghĩ: "Rất nhiều sàng tọa được sắp đặt tại tu viện của Thích-ca Kalakhemaka. Không biết ở đấy có rất nhiều Tỷ-kheo ở không?"

Lúc bấy giờ Tôn giả Ananda cùng với rất nhiều vị Tỷ-kheo đang làm y (civarakamma) ở trú xứ của

XEM LẠI TỰ THÂN                                    82

Thích-ca Ghataya.

Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, từ Thiền tịnh độc
cư đứng dậy, đi đến trú xứ của Thích-ca Ghataya, sau
khi đến liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi,
Thế Tôn bảo Tôn giả Ananda:

– Này Ananda, có rất nhiều sàng tọa được sắp đặt tại trú xứ của Thích-ca Kalakhemaka. Không biết có nhiều Tỷ-kheo trú ở đấy không.

– Bạch Thế Tôn, có rất nhiều sàng tọa được sắp
đặt ở trú xứ của Thích-ca Kalakhemaka; có rất nhiều
Tỷ-kheo trú tại chỗ ấy. Bạch Thế Tôn, nay là thời
chúng con làm y.

 Này Ananda, một Tỷ-kheo không chói sáng
nếu thích thú trong hội chúng của mình, nếu
hân hoan trong hội chúng của mình, nếu hoan
hỷ trong hội chúng của mình, nếu thích thú
trong hội chúng của người, nếu hân hoan trong
hội chúng của người, nếu hoan hỷ trong hội
chúng của người.

 Này Ananda, nếu Tỷ-kheo nào thích thú trong
hội chúng của mình, hân hoan trong hội chúng
của mình, hoan hỷ trong hội chúng của mình,
thích thú trong hội chúng của người, hân hoan

XEM LẠI TỰ THÂN                                    83

trong hội chúng của người, hoan hỷ trong hội
chúng của người, có thể là một vị chứng đắc
tùy theo ý muốn, chứng đắc không khó khăn,
chứng đắc không mệt nhọc, viễn ly lạc, độc cư
lạc, an tịnh lạc, chánh giác lạc; sự kiện như vậy
không xảy ra.

 Nhưng này Ananda, Tỷ-kheo nào sống một
mình, xa lánh tụ hội, thời vị ấy có hy vọng
chứng đắc tùy theo ý muốn, chứng đắc không
khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, viễn ly
lạc, độc cư lạc, an tịnh lạc, chánh giác lạc; sự
kiện như vậy có thể xảy ra.

 Này Ananda, nếu Tỷ-kheo nào thích thú trong
hội chúng của mình, hân hoan trong hội chúng
của mình, hoan hỷ trong hội chúng của mình,
thích thú trong hội chúng của người, hân hoan
trong hội chúng của người, hoan hỷ trong hội
chúng của người sẽ chứng đắc và an trú với tâm
giải thoát có hạn kỳ và thoải mái hay không có
hạn kỳ và bất động; sự kiện như vậy không xảy
ra.

 Nhưng này Ananda, Tỷ-kheo nào sống một mình, xa lánh tụ hội, thời vị ấy có hy vọng sẽ chứng đắc và an trú với tâm giải thoát có hạn

XEM LẠI TỰ THÂN                                    84

kỳ và thoái mái, hay không có hạn kỳ và bất động; sự kiện như vậy có xảy ra.

 Này Ananda, Ta không quán thấy một sắc
pháp nào trong ấy có hoan hỷ, trong ấy có
hoan lạc, chịu sự biến dịch, chịu sự đổi khác
mà không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não.

 Nhưng sự (an) trú này, này Ananda, đã được
Như Lai hoàn toàn giác ngộ, tức là sau khi
không tác ý với tất cả tướng, chứng đắc và (an)
trú nội không. Và nếu, này Ananda, trong khi
Như Lai an trú trong an trú này, nếu có những
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, quốc
vương, đại thần, ngoại đạo, ngoại đạo đệ tử đến
yết kiến, trong khi ấy, này Ananda, Như Lai
với tâm hướng đến viễn ly, thiên về viễn ly,
nặng về viễn ly, sống độc cư, hoan hỷ trong ly
dục, làm cho đoạn tận tất cả các pháp dựa trên
các lậu hoặc an trú, nói lên tại chỗ ấy những lời
thuần túy liên hệ đến khích lệ.

 Do vậy, này Ananda, nếu Tỷ-kheo ước vọng:
"Sau khi chứng đạt nội không, ta sẽ an trú",
vị Tỷ-kheo ấy, này Ananda, cần phải an chỉ,
an tọa, chuyên nhất và an định nội tâm.

 Và này Ananda, như thế nào Tỷ-kheo an chỉ, an

XEM LẠI TỰ THÂN                                    85

tọa, chuyên nhất và an định nội tâm?

Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng đạt và an trú Sơ thiền, một trạng thái hỷ
lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Diệt tầm và tứ,
chứng và trú Nhị thiền, một trạng thái hỷ lạc do định
sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhứt tâm... Tam
thiền... chứng và trú Tứ thiền. Như vậy, này Ananda,
Tỷ-kheo an chỉ, an tọa, chuyên nhất và an định nội
tâm.

Vị ấy tác ý nội không. Trong khi vị ấy tác ý nội
không, tâm không thích thú, không tịnh tín, không an
trú, không hướng đến nội không. Sự kiện là như vậy,
này Ananda, Tỷ-kheo biết như sau: "Trong khi ta tác
ý nội không, tâm không thích thú, không tịnh tín,
không an trú, không hướng đến nội không". Ở đây,
vị ấy ý thức rõ ràng như vậy.

Vị ấy tác ý ngoại không. Vị ấy tác ý nội ngoại không. Vị ấy tác ý bất động. Trong khi vị ấy tác ý bất động thời tâm không thích thú, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến bất động". Sự kiện là như vậy, này Ananda, Tỷ-kheo biết như sau: "Trong khi ta tác ý bất động, tâm không thích thú, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến bất động". Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như vậy. Này Ananda, Tỷ-kheo

XEM LẠI TỰ THÂN                                     86

ấy cần phải an trú, an tọa, chuyên nhất, và an định nội tâm trên định tướng (samadhinimitte) đã đề cập về trước ấy.

Vị ấy tác ý nội không. Trong khi vị ấy tác ý nội
không, tâm thích thú, tịnh tín, an trú, hướng đến nội
không. Sự kiện là như vậy, này Ananda, Tỷ-kheo biết
như sau: "Trong khi ta tác ý nội không, tâm thích thú,
tịnh tín, an trú, hướng đến nội không". Ở đây, vị ấy
ý thức rõ ràng như vậy.

Vị ấy tác ý ngoại không. Vị ấy tác ý nội ngoại
không. Vị ấy tác ý bất động. Trong khi vị ấy tác ý bất
động, tâm thích thú, tịnh tín, an trú hướng đến bất
động. Sự kiện là như vậy, này Ananda, vị Tỷ-kheo
biết như sau: "Trong khi ta tác ý bất động, tâm thích
thú, tịnh tín, an trú, hướng đến bất động". Ở đây, vị
ấy ý thức rõ ràng như vậy.

Này Ananda, nếu Tỷ-kheo ấy đang an trú trong
an trú này, tâm vị ấy hướng đến đi kinh hành, vị ấy
đi kinh hành (cankamati), và nghĩ rằng: "Trong khi
ta đang đi kinh hành, thời tham và ưu, các ác bất
thiện pháp không có chảy vào". Ở đây, vị ấy ý thức
rõ ràng như vậy.

Này Ananda, nếu Tỷ-kheo đang an trú trong an trú này, tâm vị ấy hướng đến đứng lại, vị ấy đứng lại

XEM LẠI TỰ THÂN                                     87

và nghĩ rằng: "Trong khi ta đang đứng lại, thời tham và ưu, các ác bất thiện pháp không có chảy vào". Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như vậy.

Này Ananda, nếu trong khi Tỷ-kheo ấy an trú
trong sự an trú này, tâm vị ấy hướng đến ngồi, vị ấy
ngồi và nghĩ rằng: "Trong khi ta đang ngồi, tham và
ưu, các ác bất thiện pháp không có chảy vào". Ở đây,
vị ấy ý thức rõ ràng như vậy.

Này Ananda, nếu trong khi Tỷ-kheo ấy an trú
trong sự an trú này, tâm vị ấy hướng đến nằm, vị ấy
nằm và nghĩ rằng: "Trong khi ta đang nằm, thời
tham và ưu, các ác bất thiện pháp không chả

XEM LẠI TỰ THÂN                                   88

luận, quốc độ luận, nữ luận, anh hùng luận, hạng
trung luận, thủy bình xứ luận, tiên linh luận, sai biệt
luận, thế giới luận, hải thuyết luận, hữu vô hữu luận.
Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như vậy. Nhưng này
Ananda, đối với những lời nói nào khắc khổ, khai
tâm, đưa đến nhứt hướng yếm ly, ly tham, đoạn diệt,
an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn, như thiểu dục
luận, tri túc luận, độc cư luận, bất chúng hội luận,
tinh cần luận, giới luận, định luận, tuệ luận, giải thoát
luận, giải thoát tri kiến luận, vị ấy nghĩ: "Ta sẽ nói
các luận như vậy". Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như
vậy.

Này Ananda, nếu Tỷ-kheo ấy trong khi an trú
với sự an trú này, tâm hướng đến suy tầm (vitakka),
vị ấy suy nghĩ: "Đối với những suy tầm hạ liệt, đê
tiện, phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên
hệ đến mục đích, không đưa đến yếm ly, ly tham,
đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn, như
là dục tầm, sân tầm, hại tầm, ta sẽ không suy nghĩ
các loại suy tầm ấy". Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như
vậy.

Nhưng này Ananda, đối với những suy tầm này, thuộc bậc Thánh, có khả năng cầu tiến, hướng dẫn (người suy nghĩ các suy tầm ấy) đến sự đoạn trừ hoàn toàn đau khổ, như là ly dục tầm, vô sân tầm, bất hại

XEM LẠI TỰ THÂN                                        89

tầm, vị ấy nghĩ: "Ta sẽ suy tư các loại suy tầm này". Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như vậy.

 Này Ananda, có năm dục trưởng dưỡng này. Thế nào là năm?

XEM LẠI TỰ THÂN                                    90

 Này Ananda, nếu Tỷ-kheo trong khi quán sát
như vậy, tuệ tri rằng: "Trong tâm ta, không có
khởi lên tâm hành với xứ này hay xứ khác của
năm dục trưởng dưỡng". Sự kiện là như vậy,
Tỷ-kheo tuệ tri như sau: "Dục tham này đối với
năm dục trưởng dưỡng đối với ta, đã được
đoạn diệt". Ở đây, vị ấy ý thức rõ ràng như vậy.

 Này Ananda, có năm thủ uẩn.

 Ở đây, Tỷ-kheo cần phải đoạn tận chúng, khi
vị ấy tùy quán sự sanh diệt. Đây là sắc, đây là
sự tập khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc.
Đây là thọ, đây là sự tập khởi của thọ, đây là sự
đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng... Đây là
hành... Đây là thức, đây là sự tập khởi của thức,
đây là sự đoạn diệt của thức.

 Trong khi vị ấy an trú, tùy quán sự sanh diệt
của năm thủ uẩn này, nếu có ngã mạn nào
(asmimmano) (khởi lên) đối với năm thủ uẩn,
ngã mạn ấy được đoạn tận. Sự kiện là như vậy,
này Ananda, Tỷ-kheo tuệ tri như sau: "Phàm
có ngã mạn nào đối với năm thủ uẩn (khởi lên)
nơi ta, ta đã đoạn tận ngã mạn ấy". Ở đây, vị
ấy ý thức rõ ràng như vậy. Những pháp này,
này Ananda, thuần nhất liên hệ đến thiện, đều

XEM LẠI TỰ THÂN                                    91

thuộc hiền, Thánh, siêu thế, vượt ngoài tầm của ác ma.

– Này Ananda, Ông nghĩ thế nào? Vì thấy lý do gì, một Thanh văn Đệ tử tự nghĩ là xứng đáng (hợp lý) để đi theo một Đạo sư dầu cho bị hất hủi?

– Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp dựa Thế Tôn làm căn bản, hướng Thế Tôn làm lãnh đạo, nương tựa Thế Tôn làm y cứ. Bạch Thế Tôn, tốt lành thay nếu Thế Tôn thuyết giảng cho ý nghĩa này. Sau khi được nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ hành trì.

– Này Ananda, thật không xứng đáng cho một đệ tử bám sát theo vị đạo sư, nếu vì lý do được nghe giải thích khế kinh và phúng tụng. Vì cớ sao? Trong một thời gian lâu dài, các pháp đã được các Ông nghe, thọ trì, đọc lớn tiếng, suy tư với ý, khéo thấu hiểu với chánh trí. Nhưng này Ananda, đối với những lời nói nào, khắc khổ, khai tâm đưa đến nhất hướng viễn ly, ly tham, đoạn diệt an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn như là thiểu dục luận, tri túc luận, độc cư luận, bất chúng hội luận, tinh cần luận, giới luận, định luận, tuệ luận, giải thoát luận, giải thoát tri kiến luận. Này Ananda, do nhân duyên những loại thuyết luận như vậy, thật xứng đáng cho một Thanh văn đệ tử bám sát vị Đạo sư dầu cho bị hất hủi. Sự

XEM LẠI TỰ THÂN                                         92

kiện là như vậy, này Ananda, thời có sự phiền lụy
(upaddava) cho vị Đạo sư; sự kiện là như vậy, thời
có sự phiền lụy do đệ tử; sự kiện là như vậy, thời có
sự phiền lụy cho các vị tu Phạm hạnh.

Và này Ananda, như thế nào là sự phiền lụy cho vị Đạo sư? Ở đây, này Ananda, có Đạo sư lựa một trú xứ (senasanam) xa vắng trong rừng, dưới gốc cây, trên sườn núi, chỗ hoang vu, trong hang núi, tại bãi tha ma, tại khu rừng, ngoài trời hay trên một đống rơm. Trong khi vị ấy sống viễn ly như vậy, các Bà- la-môn, gia chủ, cả thị dân và quốc dân bao vây xung quanh. Được các Bà-la-môn, gia chủ, cả thị dân và quốc dân bao vây xung quanh, vị ấy khởi lên nhiễm tâm, rơi vào dục vọng, khởi lên tham ái, trở lui lại đời sống sung túc. Như vậy, này Ananda, được gọi là sự phiền lụy của Đạo sư. Vì sự phiền lụy của Đạo sư, các ác bất thiện pháp, tạp nhiễm, dẫn đến tái sanh, đáng sợ hãi, đưa đến khổ quả dẫn đến sanh, già, chết trong tương lai, các pháp ấy tấn công vị ấy. Như vậy, này Ananda, là sự phiền lụy của Đạo sư.

Này Ananda, thế nào là sự phiền lụy của đệ tử? Này Ananda, đệ tử của một Đạo sư, bắt chước đời sống viễn ly của Đạo sư mình, lựa một trú xứ xa vắng, trong rừng, dưới gốc cây, trên sườn núi, chỗ hoang vu, trong hang núi, tại bãi tha ma, tại khu rừng,

XEM LẠI TỰ THÂN                                      93

ngoài trời hay trên một đống rơm. Trong khi vị ấy sống viễn ly như vậy, các Bà-la-môn, gia chủ, cả thị dân với quốc dân bao vây xung quanh. Được các Bà- la-môn, gia chủ, cả thị dân và quốc dân bao vây cung quanh, vị ấy khởi lên nhiễm tâm, rơi vào dục vọng, khởi lên tham ái, trở lui lại đời sống sung túc. Như vậy, này Ananda, được gọi là sự phiền lụy của đệ tử. Vì sự phiền lụy của đệ tử, các ác bất thiện pháp, tạp nhiễm, dẫn đến tái sanh, đáng sợ hãi, đưa đến khổ quả, dẫn đến sanh, già, chết trong tương lai; các pháp ấy tấn công vị ấy. Như vậy, này Ananda, là sự phiền lụy của đệ tử.

Và này Ananda, như thế nào là sự phiền lụy của
các vị tu Phạm hạnh? Ở đây, này Ananda, Như Lai
xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư,
Phật, Thế Tôn. Ngài lựa một trú xứ xa vắng, trong
rừng, dưới gốc cây, trên sườn núi, chỗ hoang vu,
trong hang núi, tại bãi tha ma, tại khu rừng, ngoài
trời hay trên một đống rơm. Trong khi Ngài sống
viễn ly như vậy, các Bà-la-môn, gia chủ, cả thị dân
và quốc dân bao vây xung quanh. Được các Bà-la-
môn, gia chủ, cả thị dân và quốc dân bao vây xung
quanh, Ngài không khởi lên nhiễm tâm, không rơi
vào dục vọng, không khởi lên tham ái, không trở lui

XEM LẠI TỰ THÂN                                     94

lại đời sống sung túc.

Nhưng này Ananda, vị đệ tử của bậc Đạo sư chủ tâm theo (hạnh) viễn ly của bậc Đạo sư, bắt chước (theo hạnh ấy) lựa một trú xứ xa vắng, trong rừng, dưới gốc cây, trên sườn núi, chỗ hoang vu, trong hang núi, tại bãi tha ma, tại khu rừng, ngoài trời, trên một đống rơm. Trong khi vị ấy sống viễn ly như vậy, các Bà-la-môn, gia chủ, cả thị dân và quốc dân bao vây xung quanh. Được các Bà-la-môn, gia chủ, cả thị dân và quốc dân bao vây xung quanh, vị ấy khởi lên nhiễm tâm, rơi vào dục vọng, khởi lên tham ái, trở lại đời sống sung túc. Như vậy, này Ananda, được gọi là sự phiền lụy của các vị tu Phạm hạnh. Vì sự phiền lụy của Phạm hạnh, các ác bất thiện pháp, tạp nhiễm, dẫn đến tái sanh đáng sợ hãi, đưa đến khổ quả, dẫn đến sanh, già, chết trong tương lai, các pháp ấy tấn công vị ấy. Như vậy, này Ananda, là sự phiền lụy của các vị tu Phạm hạnh.

Nhưng này Ananda, sự phiền lụy của các vị tu
Phạm hạnh là nhiều quả khổ hơn, nhiều quả não hơn
đối với phiền lụy của Đạo sư này và phiền lụy của đệ
tử này, hơn nữa nó dẫn đến đọa lạc.

 Do vậy, này Ananda, hãy đối xử với Ta, với tâm thân hữu, không với tâm thù nghịch, và như

XEM LẠI TỰ THÂN                                       95

vậy các Ông sẽ được hạnh phúc an lạc lâu dài.

Và như thế nào là các đệ tử đối xử vị Đạo sư với
tâm thù nghịch, không với tâm thân hữu? Ở đây, này
Ananda, vị Đạo sư ấy với lòng từ mẫn thuyết pháp
cho các đệ tử, mong cầu hạnh phúc cho họ, vì lòng
từ mẫn nói rằng: "Đây là hạnh phúc cho các Ông, đây
là an lạc cho các Ông". Nhưng các đệ tử của vị ấy
không chịu nghe theo, không chịu lóng tai, chú tâm
vào hướng khác (annan), ngược lại, họ đi xa lời giảng
dạy của vị Đạo sư. Như vậy, này Ananda, là các đệ
tử đối xử với bậc Đạo sư, với tâm thù nghịch, không
với tâm thân hữu.

Và như thế nào, này Ananda, là các đệ tử đối xử
với bậc Đạo sư, với tâm thân hữu, không với tâm thù
nghịch? Ở đây, này Ananda, vị Đạo sư với lòng từ
mẫn thuyết pháp cho các đệ tử, tìm cầu hạnh phúc
cho họ, vì lòng từ mẫn nói rằng: "Đây là hạnh phúc
cho các Ông, đây là an lạc cho các Ông". Các đệ tử
của vị ấy chịu nghe theo, chịu lóng tai, không chú
tâm vào hướng khác, và không ngược lại đi xa lời
dạy của bậc Đạo sư. Như vậy, này Ananda, là các đệ
tử đối xử với bậc Đạo sư, với tâm thân hữu, không
phải với tâm thù nghịch.

Do vậy, này Ananda, hãy đối xử với Ta, với tâm

XEM LẠI TỰ THÂN                                    96

thân hữu, chớ với tâm thù nghịch và như vậy sẽ là
hạnh phúc, là an lạc lâu dài cho các Ông. Ta không
sách tấn các Ông như người thợ gốm đối với các đồ
gốm chưa nung, chưa được nung chín. Ta sẽ nói hết
lời chỉ trích này đến lời chỉ trích khác, hết lời tán thán
này đến lời tán thán khác. Cái gì là lõi cây, cái ấy sẽ
đứng vững tồn tại.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

XEM LẠI TỰ THÂN                                         97
