Kinh Tăng Chi Bộ (VNC PHVN, 2021)
Ch10 - Mười Pháp - X. Phẩm Upāli (Upālivagga)
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP ■ 1241

X. PHẨM UPÃLI {ỤPÃLĨVAGGÁỲ^

I. KINH NGƯỜI HƯỞNG DỤC (Kãmabhogĩsutta)nì (4 V. 176) 91. Một thời, Thế Tôn trú ở Sãvatthi, tại Jetavana, khu yườn ông Anathapindika. Rồi gia chủ Anãthapindika đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh le Thế Tôn rồi ngồi xuong một bên. Thé Tôn nói với gia chủ Anãthapindika đang ngồi một bên: -Này gia chủ? có mười hạng người hưởng dục này120122 có mặt hiện hữu ở đời. 121 Thế nào là mười? Ở dây, này gia chủ, có hạng người hưởng dục? tầm cầu tài sản phi pháp với sức mạnh. Sau khi tâm cầu tài sản phi pháp với sức mạnh, vị ấy không tự mình được an lạc, không hân hoan, không có chia sẻ, không làm các công đức. Ở dây, này gia chủ? có hạng người hưởng dục, tầm cầu tài sản phi pháp với sức mạnh. Sau khi tâm cầu tài sản phi pháp với sức mạnh, vị ấy tự mình được an lạc, hân hoan, không có chia sẻ, không làm các công đức. Ở đây, này gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm cầu tài sản phi pháp với sức mạnh. Sau khi tâm câu tài sản phi pháp với sức mạnh, vị ấy tự mình được an lạc? hân hoan, chia sẻ, làm các công đức. Ở đây, này gia chủ, có hạng người hưởng dục9 tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh, vị ấy không tự mình được an lạc? không hân hoan, không có chia sẻ, không làm cảc công đức. Ở dây, này gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh, vị ây tự mình được an lạc, hân hoan, nhưng không chia sẻ, không làm các công đức. Ở đây, này gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh. Sau khi tâm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh, vị ây tự mình được an lạc, hân hoan, có chia sẻ, có làm các công đức.

120 Bản tiếng Anh của PTS: The Lay-Followers, nghĩa là Phẩm Nam cư sĩ. 121 Tham chiếu: Hành dục kinh 行欲經(TOI. 0026.126. 0615a08); Phục dâm kỉnh 伏姪經(「01・ 0065. 0863bl0). 122 Kãmãbhogĩ: Hưởng dục lạc. Ba loại này được trình bày trong KS. IV 235-41, đức Phật thuyết giảng cho trưởng thôn Rãsiya.

1242 巖 KINH TẢNG CHI Bộ

Ở đây, này gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tâm câu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy không tự mình được an lạc, không hân hoan, không chia sẻ, không làm các công đức. Ở đây5 này gia chủ, có nệười hưởng dục9 tầm cầu tải sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tầm câu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy tự mình được an lạc, hân hoan, không chia sẻ, không làm các công đức. Ở đây, này gia chủ, có nẹười hưởng dục, tầm cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tầm câu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ây tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ, làm các công đức. Và vị này hưởng thụ các tài sản ấy với tâm tham trước, đăm say, mê loạn, không thây sự nguy hại, không với trí tuệ xuất ly. Ở đây, này gia chìỉ, có nệười hưởng dục, tầm cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tầm câu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ, làm các công đức. Và vị này hưởng thụ các tài sản ấy, không với tâm tham trước, không đắm say, không mê loạn, thấy sự nguy hại, với trí tuệ xuất ly. Tại dây, này gia chủ, vị hưởng dục này, tâm câu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, vị ấy không tự mình an lạc, hân hoan, không chia sẻ, không làm các công đức. Này gia chiỉ, vị hưởng dục này do ba điều bị(JUỞ trách: "Tầm cầu tài sản phi pháp, dùng sức mạnh là điều thứ nhất bị khiên trách; không tự mình an lạc? hân hoan là điều thứ hai bị khiển trách; không chia sẻ, không làm công đức là điều thứ ba bị khiển trách. Này gia chủ5 vị hưởng dục này có ba điều bị quở trách. Tại đây, nàỵ gia chủ, vị hưởng dục này, tâm câu tài sản phi pháp, dùng sức mạnh. Sau khi tâm câu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, vị ây tự mình an lạc, hân hoan, không chia sẻ? không làm các công đức. Này gia chủ, vị hưởng dục này do hai điều bị quở trách, và do một điều được tán thán. Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh do điều thứ nhất này bị quở trách. Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do một điều này được tán thán. Vị ây không chia sẻ, không làm các công đức, do điều thứ hai này bị chỉ trích. Vị hưởng dục này? này gia chủ, do hai điều này bị chỉ trích, và một điều này được tán thán. Tại đây? này gia chủ, vị hưởng dục này? tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ và làm các công đức. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do một điều bị chí trích, do hai điều được tán thán. Vị ấy tầm cầu tài sản một cách phi pháp và dùng sức mạnh, do một điều này bị chỉ trích. Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điêu thứ nhât này được tán thán. Vị ây chia sẻ và làm các công dức, do điều thứ hai này được tán thán.

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 帝 1243

Vị hưởng dục này, này gia chủ, có một điêu này bị chỉ trích, và hai điêu này được tán thán. Tại dây, này gia chủ9 vị hưởng dục này, tâm câu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh, vị ấy không tự mình an lạc, hân hoan, không chia sẻ9 không làm các công đức. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do một điều được tán thán, do ba điều bị chỉ trích. Vị ấy tầm câu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do một điêu này được tán thán. Vị ấy tầm câu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, do điêu thứ nhât này bị chỉ trích. Vị ấy không tự mình an lạc, không hân hoan, do điều thứ hai này bị chỉ trích. Vị ấy không chia sẻ5 không làm các công đức? do điều thứ ba này bị chỉ trích. Vị hưởng dục này, này gia chủ, có một điêu này được tán thán, và ba điêu này bị chỉ trích. Tại đây? này gia chủ, vị hưởng dục này, tâm câu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc? hân hoan, không chia sẻ và không làm các công đức. Vị hưởĩìệ dục này, này gia chủ, do hai điều được tán thán, và do hai điều bị chỉ trích. Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do điều thứ nhất này được tán thán. Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, do điều thứ nhất này bị chỉ trích. Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai này được tán thán. Vị ấy không chia sẻ? không làm các công đức, do điều thứ hai này bị chỉ trích. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do hai điều này được tán thán, và do hai điều này bị chỉ trích. Tại đây5 này gia chủ9 vị hưởng dục này, tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ và làm các công đức. Vị hưởng dục này, này gia chủ9 do ba điều được tán thán, và do một điều bị chỉ trích. Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh5 do điều thứ nhất này được tán thán. Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, do điều thứ nhất này bị chỉ trích. Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điêu thứ hai này được tán thán. Vị ây chia sẻ và làm các công đức, do điều thứ ba này được tán thán. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do ba điều này được tán thán, và do một điêu này bị chỉ trích. Tại đây5 này gia chủ, vị hưởng dục này5 tâm câu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, vị ây không tự mình an lạc, hân hoan, không chia sẻ và không làm các công đức. Vị hưởng dục này, này gia chủ5 do một điều được tán thán, và do hai điều bị chỉ trích. Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do một

1244 曲 KINH TĂNG CHI BỘ

điều này được tán thán. Vị ấy không tự mình an lạc9 hân hoan, do điều thứ nhất này bị chỉ trích. Vị ây không chia sẻ, không làm các công đức, do điêu thứ hai này bị chỉ trích. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do một điều này được tán thán, và do hai điều này bị chỉ trích. Tại đây, này gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu tài sản đúng pháp và khồng dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, không chia sẻ, không làm các công đức. Vị hưởng dục này5 này gia chủ, do hai điều được tán than, và do một điều bị chỉ trích. Vị ây tâm câu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do điêu thứ nhât này được tán thán. Vị ây tự mình an lạc5 hân hoan, do điêu thứ hai này được tán thán. Vị ấy không chia sẻ9 không làm các công dức, do một điều này bị chỉ trích. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do hai điều này được tán thán, và do một điều này bị chỉ trích. Tại đây, này gia chủ9 vị hưởng dục này, tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc? hân hoan, chia sẻ và làm các công đức. Và người ấy thọ hưởng các tài sản ây tham đăm, đăm say, mê loạn, không thây sự nguy hại, không có xuất ly với trí tuệ. Người hưởng dục này, này gia chủ, do ba điều được tán thán, và do một điều bị chỉ trích. Vị ấy tầm càu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do điều thứ nhất này được tán thán. Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai này được tán thán. Vị ấy chia sẻ và làm các công đức, do điêu thứ ba này được tán thán. Vị ây thọ hưởng các tài sản ây tham đăm, đăm say, mê loạn, không thây sự nguy hại, không có xuât ly với trí tuệ? do một điêu này bị chỉ trích. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do ba điêu này được tán thán, và do một điều này bị chỉ trích. Tại đây, này gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ và làm các công đức. Người ấy hưởng thọ các tài sản ấy, không có tham đắm, không có đắm say, không có mê loạn, thấy được sự nguy hại, có xuât ly với trí tuệ. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do bôn điều được tán thán. Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do điều thứ nhất này được tán thán. Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai này được tán thán. Vị ấy chia sẻ và làm các công dức, do điều thứ ba này được tán thán. Vị ấy thọ hưởng các tài sản ấy, không tham đắm? không có đắm say, không có mê loạn, thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ5 do điều thứ tư này được tán thán. Vị hưởng dục này, này gia chủ, do bốn điều này được tán thán.

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP ❖ 1245

Này gia chủ5 mười hạng người hưởng dục này có mặt hiện hữu ở đời. Trong mười hạng người hưởng dục này, này gia chủ5 người hưởng dục này, tầm cầu tài sản đúng pháp, không dùng sức mạnh. Sau khi tàm cầu tài sản đúng pháp, không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ9 làm các công đức, hưởng thọ các tài sản ấy không tham đắm, không đắm say, không mê loạn, thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ. Trong mười hạng người hưởng dục này, hạng người này là tối thượng, là tối thắng, là thượng thủ9 là vô thượng, là tối tôn.123124 Ví nhu, này gia chủ, từ con bò có sữa, từ sữa có lạc, từ lạc có sanh tô, từ sanh tô có thục tô, từ thục tô có tinh túy của thục tô? đề-hồ? tinh túy thục tô được xem như tối thượng ở đây. Cũn^ vậy, này gia chủ, trong mười hạng người hưởng dục này, vị hưởng dục này, tâm câu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia sẻ và làm các công đức, thọ hưởng các tài sản ấy, không tham đắm5 không đắm say, không mê loạn, thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ. Trong mười hạng người hưởng dục này, hạng người này là tối thượng, tối thắng, thượng thủ, vô thượng và tối tôn. II. KINH SỢ HÃI (Bhayasutta)n4 (4 V. 182) 92. Bấy giờ, có gia chủ Anathapindika đi đến Thế Tôn... Thế Tôn nói với gia chủ Anăthapindika đang ngồi xuống một bên: 一 Này gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử làm cho lắng dịu năm sợ hãi hận thù,125 thành tựu bốn chi phần Dự lưu, khéo thấy, khéo thể nhập Thánh lý với trí tuệ; nếu vị ấy muốn, có thể tự trả lời với mình rằng: "Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận loài bàng sanh; ta đã đoạn tận cõi ngạ quỷ; ta đã đoạn tận các cõi dữ9 ác thú? đọa xứ; ta đã chứng Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc chửng đạt cứu cánh giác ngO." Thế nào là năm sợ hãi hận thù được làm cho lắng dịu? Này gia chủ, sát sanh, do duyên sát sanh tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, khiến tâm cảm thọ khổ tru. Người từ bỏ sát sanh, không tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, không tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong tương lai, không khiến tâm cảm thọ khổ ưu. Người từ bỏ sát sanh5 làm lắng dịu sợ hãi hận thù này. Này gia chủ, lấy của không cho... tà hạnh trong các dục... nói láo... đắm say rượu men rượu nấu, do duyên đắm say rượu men rượu nấu, tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, khiến cảm thọ khổ ưu về tâm. Người từ bỏ đắm say trong rượu men rượu nấu, không tạo ra sợ hãi

123 Xem 4 II. 95; 5. III. 264.
124 Bản tiếng Anh của PTS: Guilty Dread, nghĩa là Sợ hãi phạm tội. Tham chiếu: Tạp. 雜(「02.
0099.846. 0215al7).
125 XemKV. V. 333.

1246 裝 KINH TÀNG CHI Bộ

hận thù ngay trong hiện tại5 không tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, không khiến cảm thọ khổ ưu về tâm. Với người từ bỏ đắm say rượu men rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù này được lắng dịu. Năm sợ hãi hận thù này được lăng dịu. Thế nào là thành tựu bốn Dự lưu phần? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Su, Phật, Thế T6n." Vị ấy thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu." Vị ấy thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, Trực hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, ứng lý hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, Chánh hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, tức là bốn đôi tám vị. Chúng đệ tử Thế Tôn đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được đảnh lễ, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở d&i.” Vị ấy thành tựu với những giới được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hủy5 không bị bể vụn, không bị điểm chấm, không bị uế nhiêm, đưa đên giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị châp trư&c, đưa đên thiền định. Đây là thành tựu bốn chi phần Dự lưu này. Thế nào là Thánh lý được khéo thấy, khéo thể nhập với trí tuệ? Ở dây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử quán sát như sau: "Do cái này c6, cái kia có. Do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không c6, cái kia không có. Do cái này diet, cái kia diệt. Tức là do duyên vô minh, có các hành. Do duyên các hành có thức. Do duyên thức có danh sắc. Do duyên danh sắc có sáu nhập. Do duyên sáu nhập có xúc. Do duyên xúc có thọ. Do duyên thọ có ái. Do duyên ái có thủ. Do duyên thủ có hữu. Do duyên hữu có sanh. Do duyên sanh có già? chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Như vậy, là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Do vô minh diệt không có dư tàn nên các hành diệt. Do các hành diệt nên thức diệt. Do thức diệt nên danh săc diệt. Do danh săc diệt nên sáu nhập diệt. Do sáu nhập diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên thủ diet. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già, chết, sầu? bi, khổ5 ưu? não diệt. Như vậy là toàn bộ khổ uẩn này diệt. Đây là Thánh lý được khéo thấy và khéo thể nhập với trí tue." Này gia chủ, khi nào với vị Thánh đệ tử, năm sợ hãi hận thù này được lắng dịu, bốn Dự lưu phần này được thành tựu, và Thánh lý này được khéo thấy và khéo thể nhập với trí tuệ5 thời nếu muốn, vị ấy có thể tự mình trả lời về mình rằng: "Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận loài bàng sanh; ta đã đoạn tận cõi ngạ quỷ; ta đã đoạn tận cõi dữ5 ác thú, đọa xứ; ta đã chứng được Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc chứng đạt cứu cánh giác ngO.”

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 廢 1247

III. KINH CÓ KIẾN GÌ (Kimditthikasutta) 126 (4 V. 185) 93. Một thời5 Thế Tôn trú ở Sãvatthi, Jetavana, tại khu vườn ông Anãthapindika. Bấy giờ, có gia chủ Anãthapindika, vào buổi sáng thật sớm đi ra khỏi Sãvatthi để yết kiến Thế Tôn. Rồi gia chủ Anãthapinặika suy nghĩ: “Nay không phải thời để yết kiến Thế T6n, Thế Tôn đang thiền tịnh. Cũng kh6ng phải thời đê yên kiên các vị Tỷ-kheo đang tu tập vê ý? các Tỷ-kheo tu tập vê ý đang thiên tịnh. Vậỵ ta hãy đi đên khu vườn các du sĩ ngoại dQO." Rồi gia chủ Anãthapindika đi đên khu vườn các du sĩ ngoại đạo. Lúc bấy giờ, các du sĩ ngoại đạo đang ngồi hội họp, đang tụ họp ồn ào, cao tiếng, lớn tiếng bàn luận những vấn đề phù phiếm. Các du sĩ ngoại đạo ấy thấy gia chủ Anãthapindika từ xa đi đến5 khi thấy vậy liền dặn dò, bảo với nhau: "Hãy bớt ồn ào, các Tôn giả! Chớ có làm ồn? các Tôn giả! Gia chủ Anãthapindika này đang đên, một đệ tử trong những đệ tử của Sa-môn Gotama có gia đình, mặc áo trắng ở Sãvatthi, gia chủ Anãthapindika là một trong những vị ấy. Các vị ấy ít ưa ồn ào, được huấn luyện trong ít ồn ào, tán thán ít ồn ào. Nếu vị ấy thấy hội chúng ít ồn ào, vị ấy có thể nghĩ đến thăm ở dây." Rồi các du sĩ ngoại đạo ấy giữ im lặng. Rồi gia chủ Anãthapindika đi đến các du sĩ đạo ấy; sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Các du sĩ ngoại đạo ấy nói với gia chủ Anãthapindika đang ngồi một bên: -Này gia chủ, hãy nói lên Sa-môn Gotama có kiến gì? 一 Thưa các Tôn giả, tôi không biet tat cả kiên của The Tôn. -Này gia chủ, gia chủ có thể không biết tất cả kiến của Sa-môn Gotama. Vậy này gia chủ5 hãy nói các Tỷ-kheo có kiến gì? 一 Thưa các Tôn giả, tôi không biết tất cả kiến của các Tỷ-kheo. 一 Này gia chủ? gia chủ có thể không biết tất cả kiến của Sa-môn Gotama, gia chủ có thể không biết tất cả kiến của các Tỷ-kheo. Vậy này gia chủ5 hãy nói về kiến của gia chủ. -Thưa các Tôn giả, thật không khó gì để tôi trả lời về kiến của tôi. Nhưng các Tôn giả hãy trả lời về kiến của các Tôn giả trước; rồi sau đó9 thật không khó gì đê tôi trả lời vê kiên của tôi. Khi được nghe nói vậy5 một du sĩ ngoại đạo nói với gia chủ Anãthapindika: "Thường còn là thế giới. Kiến này là sự thật. Kiến nào khác là hư vọng. Này gia chủ, như vậy là kiến của tôi.^, Một du sĩ ngoại đạo khác nói với gia chủ Anãthapindika: "V6 thường là thế giới. Kiến này là sự thật. Kiến nào khác là hư vọng. Này gia chủ5 như vậy là kiến của t6i."

126 Bản tiếng Anh của PTS: View, nghĩa là Kiến. Tham chiếu: Tạp.雜(7.02. 0099.968. 0248c06); Biệt Tạp.別雜 停.02. 0100.201. 0448bl8).

1248 ❖ KINH TĂNG CHI Bộ

Rồi một du sĩ ngoại đạo khác nói với gia chủ Anãthapindika: "C6 biên tế là thế giới... Không có biên tế là thế giới... Mạnệ sống127 và thân thể là một... Mạng sống và thân thê là khác... Như Lai128 có tôn tại sau khi chêt... Như Lai không có tồn tại sau khi chết... Như Lai có tồn tại và không có tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật. Kiến nào khác là hư vọng. Này gia chủ, như vậy là kiến của t6i.” Khi nghe nói vậy, gia chủ Anãthapindika nói với các du sĩ ngoại đạo ấy: —Thưa các Ton giả, Tôn giả nào nói như sau: "Thường còn là thế giới. Kiến này là sự thật. Kiến nào khác là hư vọng. Này gia chủ? như vậy là kiến của t6i." Kiến này của Tôn giả ấy, hoặc nhân tự mình tác ý không hợp ly, hoặc do duyên nghe tiếng người khác nói.129 Kiến ấy như vậy được sanh, được tác thành [hữu vi] do tâm suy tư, do duyên khởi lên. Và cái gì được sanh, được tác thành do tâm suy tư, do duyên khởi lên, cái ấy là vô thường; cái gì vô thường, cái ấy là khổ; cái [khổ] ấy, Tôn giả chấp trước [dính vào]; cái [khổ] ấy, Tôn giả chấp nhận. Thưa các Ton giả5 Tôn giả nào nói như sau: “V6 thường là thế giới này... Có biên tế là thế giới này... Khônậ biên tế là thế giới này..； Sinh mạng và thân thể là một... Sinh mạng và thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không tôn tại sau khi chêt... Như Lai có tôn tại và không tôn tại sau khi chêt... Như Lai không có tôn tại và không không tôn tại sau khi chêt. Kiên này là sự thật. Kiến nào khác là hư vọng. Này gia chủ5 như vậy là kiến của tôi.^, Kiến này của Tôn giả ấy, hoặc nhân tự mình tác ý không hợp lý, hoặc do duyên nghe tiếng người khác nói. Kiến như vậy được sanh, được tác thành do tâm suy tư5 do duyên khởi lên. Và cái gì được sanh, được tác thành do tâm suy tư, do duyên khởi lên, cái ấy là vô thường; cái gì vô thường, cái ấy là khổ; cái [khổ] ấy, Tôn giả chấp trước; cái [khổ] ấy, Tôn giả chấp nhận. Khi được nghe nói vậy5 các du sĩ ngoại đạo ấy nói với gia chủ Anãthapindika: 一 Này gia chủ, tất cả kiến của chúng tôi đã được nói lên. Này gia chủ, hãy nói lên kiến của gia chủ là gì? 一 Thưa các Tôn giả, phàm cái gì được sanh, được tác thành do tâm suy tư, do duyên được khởi lên, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, cái ấy là: “Cái này không phải của tôi5 cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của t6i." Tôi có kiên như vậy5 thưa các Tôn giả. -Này gia chủ, phàm cái gì được sanh, được tác thành, do tâm suy tư, do duyên được khởi lên, cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường5 cái ấy là khổ. Cái gì là khổ5 cái ấy, này gia chủ9 gia chủ lại chấp trước; cái ấy, này gia chủ, gia chủ lại chấp nhận.

12] Jĩva: Sinh mạng, về sau, trong Upanishad, thuật ngữ này dùng để gọi cho Tinh hồn,\ Chính jĩva nối liền atman với attabhãva (ngã tánh). 128 Tathãgata. Như Lai, một danh hiệu của đức Phật. Ở đây chỉ cho bất cứ người nào. Chú giải giải thích một cách chung chung "chí là một chúng sinh". 129 Paraghosa, phân biệt với parato ghoso trong GS. I. 79, có nghĩa là tiếng từ thế giới khác.

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 曜 1249

一 Thưa các Tôn giả5 phàm cái gì được sanh, được tác thành, do tâm suy tu, do duyên được khởi lên9 cái ấy là vô thường. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì khổ, cái ấy là: “Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của t6i.” Như vậy là như thật khéo thấy với chánh trí tuệ. Và từ nơi khổ ấy, tôi như thật rõ biết sự xuất ly hơn thế nữa. Khi nghe nói như vậy, các du sĩ ngoại đạo ấy ngồi im lặng? hoang mang, thụt vai, cúi đầu5 sững sờ không nói lên lời. Rồi gia chủ Anãthapindika, sau khi biết các du sĩ ngoại đạo ấy im lặng, hoang mang, thụt vai, cúi dầu, sững sờ không nói lên lòi, từ chỗ ngồi đứng dậy5 đi đên Thê Tôn; sau khi đên, đảnh lê Thê Tôn roi xuông một bên. Ng6i xuông một bên9 gia chủ Anãthapindika, câu chuyện với các du sĩ ngoại đạo ấy như thế nào5 đều thuật lại tất cả cho Thế Tôn rõ. -Lành thay! Lành thay! Này gia chủ5 như vậy? những kẻ ngu si ấy thường cần phải được bác bỏ với sự khéo bác bỏ nhờ Chánh pháp. Rồi Thế Tôn với một bài pháp thuyết giảng, khích lệ9 làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ gia chủ Anãthapindika. Rồi gia chủ Anãthapindika, sau khi được Thế Tôn với bài pháp thuyết giảng, khích lệ, làm cho phân khởi, làm cho hoan hỷ, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Rồi Thế T6n, sau khi gia chủ Anãthapindika ra đi không bao lâu, bảo các vị Tỷ-kheo: -Tỷ-kheo nào dầu đã được đầy đủ một trăm năm an cư mùa mưa trong Pháp và Luật này, vị ấy cần phải như vậy, thường bác bỏ các du sĩ ngoại đạo với sự khéo bác bỏ nhờ Chánh pháp, như gia chủ Anãthapindika đã khéo bác bỏ. IV KINH VAJJIYAMAHITA (Vajjiyamãhitasuttă) (4 V. 189) 94. Một thòi, Thế Tôn trú ở Campã, trên bờ hồ Gaggarã. Rồi gia chủ Vajjiyamãhita5 vào buổi sáng sớm đi ra khỏi Campã, đến yét kiến Thế Tôn. Rồi gia chủ Vaijiyamahita suy nghĩ: “Nay không phải thời để yết kiến Thế Tôn, Thế Tôn dang thiền tịnh. Cũng không phải thời để yết kiến các Tỷ- kheo đang tu tập vê ý5 các Tỷ-kheo đang tu tập vê ý đang thiên tịnh. Vậy ta hãy đi đến khu vườn các du sĩ ngoại dạo." Rồi gia chủ Vajjiyamahita đi đến khu vườn các du sĩ ngoại đạo. Lúc bấy giờ, các du sĩ ngoại đạo đang ngồi hội hop, đang tụ họp, ồn ào, cao tiếng, lớn tiếng bàn luận những vấn đề phù phiếm. Các du sĩ ngoại đạo ấy thấy gia chủ Vajjiyamahita từ xa đi đến; khi thấy vậy5 liền dặn dò? bảo với nhau: "Hãy bớt ồn ào, các Tôn giả! Chớ làm ồn9 các Tôn giả! Gia chủ Vạjjiỵamãhita này đang đến, một đệ tử của Sa-môn Gotama có gia đình5 mặc áo trắng ở Campã. Gia chủ Vajjiyamahita là một trong những vị ấy. Các vị ấy ưa ít ồn ào, được huấn luyện trong ít ồn ào, tán thán ít ồn ào. Nếu vị ấy thấy hội chúng ít ồn ào, vị ấy có thể nghĩ đển thăm ở dây." Rồi các du sĩ ngoại đạo ấy giữ im lặng.

1250 磴 KINH TĂNG CHI BỘ

Rồi gia chủ Vajjiyamahita đi đến các du sĩ ngoại đạo ấy; sau khi đến5 nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Các du sĩ ngoại đạo ấy nói với gia chủ Vajjiyamahita đang ngồi một bên: -Có đúng sự thật chăng, này gia chủ, Sa-môn Gotama chỉ trích mọi khổ hạnh, nhất hướng bài bác, chống đoi mọi khổ hạnh, mọi nếp sống kham khổ? 一 Thưa các Tôn giả, Thế Tôn không chỉ trích mọi khổ hạnh, không nhất hướng bài bác, chống đối mọi khổ hạnh, mọi nếp sống kham khổ. Thưa các Tôn giả, Thế Tôn chỉ trích cái gì đáng chỉ trích, tán thán cái gì đáng tán thán. Thưa các Tôn giả? Thế Tôn chỉ trích cái gì đáng chỉ trích, tán thán cái gì đáng tán thán, như vậy Thế Ton là người phân tích luận, không phải là người nhất hướng luận (nói một chiều). Được nghe nói vậy, một du sĩ nói với gia chủ Vajjiyamahita: -Thôi chờ ở đây, này gia chủ, gia chủ tán thán Sa-môn Gotama và Sa-môn Gotama là người hư vô9 một người không bao giờ có định nghĩa rõ ràng. 一 Ở đây, thưa các Tôn giả, tôi nói với các Tôn giả đúng pháp: "Đây là thiện,\ thưa các Tôn giả, Thế Tôn đã định nghĩa. "Đây là bất thiện9\ thưa các Tôn giả, Thế Ton đã định nghĩa. "Bây là thiện, đây là bất thiện5\ Thế Tôn đã định nghĩa. Thế Tôn là người có định nghĩa rõ ràng. Thế Tôn không phải là người chủ trương hư vô, không phải là người không có định nghĩa rõ ràng. Khi được nghe nói vậy, các du sĩ ấy im lặng, hoang mang, thụt vai, cúi đầu5 sững sờ không nói nên lời. Rồi gia chủ Vạjjiyamãhita9 sau khi biết các du sĩ ngoại đạo ấy im lặng, hoang mang, thụt vai5 cúi đầu, sững sờ không nói nên lòi, từ chỗ ngồi đứng i A.       *   «4■人   rTĩĩ   八   rr^ 人       IT   •、人     1 Ạ   _ A   rri △   A s   Ạ *   Ạ   . . Ạ J   Ĩ   A dậy5 đi den The Ton; sau khi đen, đanh le The Tôn roi ngôi xuông một bên. Ngồi xuống một bên. gia chủ Vajjiyamãhita? câu chuyện với các du sĩ ngoại đạo như thế nào, tất cả đều thuật lại cho Thế Tôn rõ. -Lành thay! Lành thay! Này gia chủ? những kẻ ngu si ây thường cân phải được bác bỏ với sự khéo bác bỏ nhờ Chánh pháp. Này gia chủ, Ta không nói rằng tất cả khổ hạnh càn phải hành trì; này gia chủ. Ta cũng không nói rằng tất cả khổ hạnh không cần phải hành trì. Này gia chủ9 Ta không nói rằng tất cả sự châp trì cân phải được châp trì; này gia chủ, Ta cũng không nói răng tât cả sự r                                 ,          .VC                       \     r

châp trì không nên châp trì. Này gia chủ, Ta không nói răng tât cả sự tinh cân phải tinh cần; này gia chủ? ta cũng không nói rằng tất cả sự tinh cần không nên tinh cần. Này gia chủ9 Ta không nói rằng tất cả sự từ bỏ nên từ bỏ; này gia chủ, Ta cũng không nói rằng tất cả sự từ bỏ không nên từ bỏ. Này gia chủ, Ta không nói rằng tất cả sự giải thoát nên giải thoát; này gia chìỉ, Ta cũng không nói rằng tất cả sự giải thoát không nên giải thoát. Này gia chủ, phàm hành trì khổ hạnh nào, các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện tổn giảm, khổ hạnh ấy, Ta nói không nên hành trì; nhưng này gia

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP $ 1251

chiỉ, phàm hành trì khổ hạnh nào, các pháp bất thiện tổn giảm? các pháp thiện tăng trưởng, khổ hạnh ấy, Ta nói nên hành trì. Này gia chủ5 phàm châp hành châp trì nào, các pháp bât thiện tăng trưởng, các pháp thiện tổn giảm, thời chấp trì ấy, Ta nói không nên chấp _ Ju        1J   • _   D   7       t      J 7              D      匸 hành; phàm7   X

châp hành châp trì nào, các pháp bât thiện tôn giảm, các thiện pháp tăng trưởng, thời chấp trì ấy, Ta nói nên chấp hành. Này gia chủ, phàm tinh cần nào được tinh tấn, các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện tôn giảm, thời tinh cân ây, Ta nói không nên tinh tân; phàm tinh cân nào được tinh tân, các pháp bât thiện tôn giảm, các pháp thiện tăng trưởng, thời tinh cần ấy, Ta nói nên tinh tấn. Này gia chủ, phàm từ bỏ từ bỏ nào, các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện tổn giảm, thời từ bỏ ấy, Ta nói không nên từ bỏ; phàm từ bỏ từ bỏ nào, các pháp bất thiện tổn giảm5 các pháp thiện tăng trưởng, thời từ bỏ ấy, Ta nói nên từ bỏ. Này gia chủ, phàm giải thoát giải thoát nào, các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện tổn giảm, thời giải thoát ấy, Ta nói không nên giải thoát; phàm giải thoát giải thoát nào, các pháp bất thiện tổn giảm, các pháp thiện tăng trưởng, thời giải thoát ấy, Ta nói nên giải thoát. Rồi gia chủ Vạjjiyamãhita5 sau khi được Thế Tôn với một pháp thoại thuyết giảng, khích lệ5 làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ? từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Rồi Thế T6n, sau khi gia chủ Vajjiyamahita ra đi không bao lâu, bảo các Tỷ-kheo: -Phàm Tỷ-kheo nào, đã lâu ngày với trần cấu ít trong Pháp và Luật này, vị ấy hãy như vậy bài bác các du sĩ ngoại đạo với sự khéo bài bác nhờ Chánh pháp, như gia chủ Vajjiyamahita đã làm. V. KINH UTTIYA (Uttiyasutta)^ (A. V. 193) 95. Bấy giờ, có du sĩ ngoại đạo Uttiya đi đến Thế Tôn; sau khi đến9 nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên? du sĩ Uttiya _ r •     r*Ạ rr^ △ __ nói với The Tôn: 一 Thưa Tôn giả Gotama, có phải Tôn giả chủ trương thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng? 一 Này Uttiya, Ta không có nói như sau: "Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vẹ)ng.'' -Thưa Tôn giả Gotama, có phải Tôn giả chủ trương thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng?

130 Tham chiếu: Tạp.雜(7.02. 0099.965. 0247cl4); Biệt Tạp.別雜(7.02. 0100.199. 0447Ồ19).

1252 ❖ KINH TẢNG CHI Bộ

一 Này ưttiya, Ta không có nói như sau: "Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vQĩig." 一 Thưa Tôn giả Gotama, có phải thế giới là có biên tế... thế giới là không biên tế... sinh mạng và thân thể là một... sinh mạng và thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại sau khi chết... Như Lai có tôn tại và không tôn tại sau khi chêt... Như Lai không tôn tại và không không tồn. tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng? - Này Uttiya, Ta không có nói như sau: "Nhu Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chêt. Kiên này là sự thật, kiên nào khác là hư vọng.,, 一 Thưa Tôn giả Gotama, có phải thê giới là thường còn, kiên này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng? Được hỏi vậỵ9 Thế Tôn trả lời: "Này Uttiya, Ta không có nói: 6Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.9,9 Thưa Tôn giả Gotama, có phải thế giới là vô thường, kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng? Được hỏi vậy9 Thế Tôn trả lời: "Này Uttiya, Ta không có nói: 'Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vQíig.'" Thưa Tôn giả Gotama, có phải thế giới là có biên tế... có phải thế giới không có biên tế... có phải sinh mạng và thân thể là một... có phải sinh mạng và thân thể là khác... có phải Như Lai có tồn tại sau khi chết... có phải Như Lai không có tồn tại sau khi chết... có phải Như Lai có tồn tại và không có tồn tại sau chêt... có phải Như Lai không tôn tại và không không tôn tại sau khi chêt5 kiên này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng? Được hỏi vậy, Thế Tôn trả lời: “Này Uttiya, Ta không có nói: 'Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.995 Vậy cái gì được Tôn giả Gotama nói lên? -Với thăng trí, này Uttiya. Ta thuyêt pháp cho các đệ tử đê họ được thanh tịnh? để sầu bi được vượt qua, để khổ ưu được chấm dứt, để Thánh lý được chứng dạt, để Niết-bàn được chứng ngộ. 一 Nếu Tôn giả Gotama "thuyết pháp cho các đệ tử để họ được thanh tịnh... để Niết-bàn được chứng ngO”, thời do vậy? cả thế giới này sẽ đi ra khỏi, hay chỉ có một nửa, hay chỉ có một phần ba? Được nghe nói vậy, Thế Tôn im lặng. Rồi Tôn giả Ãnanda suy nghĩ như sau: "Chớ có để cho du sĩ Uttiya có ác tà kiến rằng: 6Sa-môn Gotama khi được nghe ta hỏi câu hỏi tối ưu, quan trọng lại tránh né, không có trả lời, không dám trả lòi, và như vậy là bất hạnh, là đau khổ lâu dài cho du sĩ Uttiya."' Rồi Tôn giả Ảnanda nói với du sĩ Uttiya: -Vậy này Hiên giả Uttiya, ta sẽ dùng một ví dụ, chính nhờ ví dụ, ở đây một số người có trí có thể hiểu được ý nghĩa của lời nói. Ví nhu, này Hiền giả Uttiya, ngôi thành trì biên địa của vua với những nền móng vững chắc, với các thành lũy tháp canh vững chắc và chỉ có một cổng vào. Tại đây? người giữ

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 題 1253

công là người sáng su6t, thông minh, có trí, ngăn chặn những người không quen biết, cho vào những người quen biết. Khi đi tuần trên con đường chạy vòng quanh thành trì ấy5 người ấy có thể không thấy một kẽ hở trong thành hay lỗ trống lớn cho đến một con mèo có thể chui qua. Người ấy có thể không biet được: "Từng ấy loài hữu tình đã đi vào hay đi ra thành này”; 131 nhưng điều này người ấy biết: "Những loài hữu tình thô lớn nào đi vào hay đi ra thành này, tất cả chúng phải đi vào hay đi ra ngang qua cổng thành này.” Cũng vậy? này Hiền giả Uttiya, đối với Như Lai, không phải là một vấn đề quan trọng [câu hỏi nàỵ của ông] là có phải toàn thế giới do vậy được thoát ra khỏi hay nửa phần thê giới, hay là một phân ba. Nhưng điêu Như Lai nói là như sau: "Những ai đã được thoát ra khỏi thế giới, hay đang được thoát ra, hay sẽ thoát ra, tất cả những vị ấy, sau khi đoạn tận năm triền cái, những pháp làm ô nhiêm tâm5 làm yêu ớt trí tuệ, với tâm khéo an trú trên bôn niệm xứ; sau khi như thật tu tập bảy giác chi, như vậy các vị ấy đã thoát khỏi5 đang thoát khỏi5 sẽ thoát khỏi thế gi&i." Này Hiền giả Uttiya, về câu hỏi mà ông đã hỏi Thế Tôn dứng trên một lập trường khác, đó là lý do tại sao Thế Tôn không trả lời câu hỏi ấy cho ông.

VI. KINH KOKANUDA (Kokanudasutta)131           132 (A. V. 196) 96. Một thời, Tôn giả Ãnanda trú ở Rậjagaha5 tại suối nước nóng Tapodãrãma. Rồi Tôn ơgiả Ãnanda khi đêm vừa mới sáng,  • J thức dậy điA đến_ Tanodã •/để rửa tay chân. Rửa tay chân xong ở Tapodã, sau khi ra khỏi, Tôn giả đứng đăp một y đê phơi tay chân cho khô. Bấy giờ, có tu sĩ Kokanuda, khi đêm vừa mới sáng, thức dậy đi đến Tapodã để rửa tay chân. Du sĩ Kokanuda thấy Tôn giả Ãnanda từ xa đi đến5 sau khi thấy, nói với Tôn giả Ãnanda: 一 Hiền giả là ai? 一 Thưa Hiền giả5 tôi là Tỷ-kheo. 一 Hiền giả, thuộc về các Tỷ-kheo nào? 一 Là Sa-môn Thích tử. 一 Này Hiền giả5 tôi muốn hỏi Hiền giả một vài vấn đề. 一 Nếu Hiền giả cho tôi cơ hội để trả lời câu hỏi thì nay Hiền giả hãy hỏi đi. Sau khi nghe, tôi sẽ được biết. 一 Thưa Hiền giả? có phải: "Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vong^, kiến là như vậy có phải không Hiền giả? 一 Thưa Hiền ệiầ. tôi không có kiến như vậy: "Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiên nào khác là hư vọng.,, -Vậy có phải: "Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng,55 kiến là như vậy có phải không Hiền giả?

131 Câu này không có trong D. II. 83; KS. V. 139. 132 Tham chiếu: Tạp.雜(T.02. 0099.967. 0248bll); Biệt Tạp.別雜(T.02. 0100.210. 0448a22).

1254 題 KINH TĂNG CHI Bộ

—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vậy: "Thế giới là vô thường, kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.,, 一 Thưa Hiền giả, có phải: "Thế giới là có biên tế... Thế giới là không biên tế... Sinh mạng và thân thể là một... Sinh mạng và thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không tồn tại sau khi chết... Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vQng”, kiến là như vậy có phải không Hiền giả? 一 Thưa Hiền giả9 tôi khônậ có kiến như vậy: “Nhu Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự that, kiến nào khác là hư vQng." -Vậy thưa Hiền giả, Hiền giả không biết, Hiền giả không thấy. —Thưa Hiền giả5 không phải toi không biết, không phải tôi không thấy. Thưa Hiền giả? tôi có biết, tôi có thấy. -Thưa Hiền giả, có phải: "Thế giới là thường còn. Kiến nay là sự thật, kiến nào khác là hư vQíig”？ Được hỏi vậy? Hiền giả nói: "Thua Hiền gi角,tôi không có kiên như vậy: 'Thê giới là thường còn. Kiên này là sự thật, kiên nào là khác là hư vong.5,5 Có phải, thưa Hiền giả: “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vpng... Thế giới là có biên tế... Thế giới là không biên tế... Sinh mạng và thân thể là một... Sinh mạng và thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại sau khi chết... Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vQng"? Được hỏi vậy? Hiền giả nói: “Thua Hiền giả9 tôi không có kiến như vậy: 'Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.5,5 Vậỵ thưa Hiền giả: "Hiền giả không biết, Hiền giả khôĩiệ thấy"? Được hỏi vậy9 Hiền giả nói: 'Thưa Hiền giả, không phải tôi không biet? không phải tôi không thấy. Thưa Hiền giả, tôi có biết, tôi có thấy.,, Vậy thưa Hiền giả, cần phải hiêu như thê nào ý nghĩa lời nói này? 一 "Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vQng「, thưa Hiền giả, đây là tà kiến. "Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vQjig", thưa Hiền giả5 đây là tà kiến. "Thế giới có biên tế... Thế giới không biên tế... Sinh mạng và thân thể là một... Sinh mạng và thân thể là khác... Như Lai có tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại sau khi chết... Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết... Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự that, kiến nào khác là hư vQng", thưa Hiên giả, đây là tà kiến. Thưa Hiền giả, xa cho đến như vậy là các tà kiên. Xa cho đên như vậy là kiên xứ, kiên trú, kiên triên phược, kiên khởi, kiên diet/33 tôi co Diet điêu ây, tôi có thây điêu ây. Do tôi co Diet điêu ây, tôi có thấy điều ấy? làm sao tôi lại trả lời: “T6i không biết, tôi không thấy!” Thưa Hiền giả: "T6i có biết, tôi có thấy."133

133 Chủ giải: Đây chỉ là bậc Dự Lưu.

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 嵌 1255

一 Hiền giả tên là gì? Và như thế nào các vị đồng Phạm hạnh biết Hiền giả? 一 Thưa Hiền giả, Ãnanda là tên của tôi. Và các vị đồng Phạm hạnh biết tôi là Ãnanda. 一 Ôi? toi đang nói chuyện với Tôn giả Đại sư mà tôi không biết là Tôn giả Ãnanda. Nếu tôi biết là Tôn giả Ananda, tôi đã không nói nhiều như vậy, mong Tôn giả Ãnanda tha lỗi cho. VIL KINH ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH CÚNG DƯỜNG (Ẵhuneyyasutta) (A. V. 198) 97. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời. Thế nào là mười? Ở đây? này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới, sống chế ngự với sự chế ngự của Giới bổn (Pãtimokkha), đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt9 chấp nhận và học tập trong học pháp. Là vị nghe nhiêu, thọ trì điêu đã nghe, cât chứa điêu đã nghe. Các pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có văn5 có nghia, tán thán đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh; các pháp như vậy được vị ấy nghe hiểu5 được thọ trì, được tụng đọc bằng lời, được quán sát với ý, được khéo thể nhập với chánh kiến. Là người làm bạn với thiện hữu, là thân với thiện hữu, thân thiết với thiện hữu. Có chánh kiến, thành tựu chánh kiến. Chứng được nhiều loại thần thong:134 Một thân hiện ra nhiều thân5 nhiều thân hiện ra một thân; hiện hinh, biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi ngang qua hư không; độn thô9 trôi lên đât liên như ở trong nước; đi trong nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết-già du hành trên hư không như con chim; với bàn tay chạm rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên. Có Thiên nhĩ thuần tịnh siêu nhân, có thể nghe hai loại tiếng chư thiên và loài người, xa và gần. Sau khi đi sâu vào tâm của chúng sanh, của loài người, với tâm của mình, vị ấy được biết như sau: "Tâm có tham biết là tâm có tham, tâm không tham biết là tâm không tham.^, "Tâm có sân biết là tâm có sân, tâm không sân biết là tâm không sân.” "Tâm có si biết là tâm có si, tâm không si biết là tâm không si." "Tâm chuyên chú biết là tâm chuyên chú, tâm tán loạn biết là tâm tán loạn.,, “Dại hành tâm biết là đại hành tâm, không phải đại hành tâm biết là không phải đại hành tâm.,^ "Tâm vô thượng biêt là tâm vô thượng, tâm chưa vô thượng biết là tâm chưa vô thượng.^ "Tâm thiền định biết là tâm thiền định, tâm không

134 Xem GS. I. 153,233.

1256 禳 KINH TẢNG CHI Bộ

thiền định biết là tâm không thiền djnh." "Tâm giải thoát biết là tâm giải thoát, tâm không giải thoát biết là tâm không giải thoat." Vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm dời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời? hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời? nhiều hoại kiếp, nhiêu thành kiêp. nhiêu hoại kiêp và thành kiêp. Vị ây nhớ răng: "Tại chô kia ta CÓ tên như thê này5 dòng họ như the này, giai câp như the này, đô ăn uông như thế này, thọ khổ lạc như thế này? tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh tại chỗ nọ; tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thê này, giai cap như thê này, đô ăn như thê này, thọ khô lạc như thê này, tuôi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ở day?9 Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vị ây với Thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, biêt trí tuệ vê sanh tử của chúng sanh, thẩy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt5 kẻ cao sang; người đẹp đẽ9 kẻ thô xấu; người may mắn, kẻ bất hạnh đêu do hạnh nghiệp của họ: "Này các Hiên giả, những vị này làm những ác hạnh về thân, ngữ và ý? phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến; những người này, sau khi thân hoại mệnh chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú5 đọa xứ, địa ngục. Này các Hiên gia, còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh vê thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến; những người này, sau khi thân hoại mệnh chung, được sanh lên các thiện thú, thiên giới, cõi đời này." Như vậy9 vị ấy với Thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ răng chúng sanh, người hạ liệt5 kẻ cao sang; người đẹp đẽ, kẻ thô xấu; người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú Vô lậu tâm giải thoát, Tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, thành tựu mười pháp này, vị Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng? đáng được cúng dường, đáng được chăp tay, là vô thượng phước điên ở đời. VIII. KINH VỊ TRƯỞNG LÃO (Therasutta) (4 V. 201) 98. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, vị trưởng lão trú tại địa phương nào, vị ấy trú được an ổn. Thế nào là mười? Vị trưởng lão đã lâu ngày được biêt đên, xuât gia đã lâu ngày; Có giới... châp nhận và học hỏi trong các học pháp; Là vị nghe nhiêu... khéo thê nhập với chánh kiên; Cả hai Giới bôn (Pãtimokkha) được khéo truyền đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích, khéo thông hiếu, khéo quyết định, theo kinh, theo chi tiêt; Vị ây thiện xảo trong sự sanh khởi và châm dứt các tránh sự; Ưa thích pháp, dùng lời ái ngữ, hết sức hân hoan trong Thắng pháp, Thắng luật; Biết đủ với bất cứ vật dụng nào nhận được như y, đô ăn khât thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; Dễ mến, khéo chế ngự trong khi đi tới đi lui? khi ngồi trong nhà;

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 審 1257

Chứng được không khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được không phí sức bôn thiên thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú; Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú Vô lậu tâm giải thoát, Tuệ giải thoát. Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo vị trưởng lão trú tại địa phương nào5 vị ấy trú được an ổn. IX. KINH UPÃLI (Upãỉisutta) (4 V. 201) 99. Bấy giờ, có Tôn giả upãli đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên5 Tôn giả upãli bạch Thế Tôn: 一 Bạch Thê Tôn, con muôn sông trong rừng núi, cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng. - Này Ưpăli, không dễ dàng135 là sống tại các rừng núi, cao nguyên, tại các trú xứ xa văng; khó khăn là đời sông viên ly, khó ưa thích là đời sông độc cư. Ta nghĩ rằng: "Các khu rừng làm loạn ý136137Tỷ-kheo chưa được tìiiền djnh." Này upãli, ai nói như sau: "Dầu tôi chưa được thiền định? tôi sẽ sống tại các rừng núi cao nguyên, tại các trú xứ xa vang"; thời người ây được chờ đợi như sau: ấy sẽ chìm xuống [đáy] hay nổi lên [mặt nước]?，í37 Ví nhu, này Upãli, một hồ nước lớn, có con voi lớn đi đến, bảy thước hay tám thước cao. Con voi ấy suy nghĩ: "Ta hãy lặn vào hồ nước này, rồi chơi trò chơi rửa tai, rồi chơi trò chơi rửa lưng; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi chơi trò chơi rửa lưng, sau khi tăm? sau khi uông nước, sau khi từ hô bước lên9 ta đi đên chô nào ta muôn/5 Rôi con voi ây lặn vào hô nước ây, có thê chơi trò chơi rửa tai, có thê chơi trò chơi rửa limg; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi chơi trò chơi rửa lưng, sau khi tăm? sau khi uông nước, sau khi từ hô bước lên, nó đi đến chỗ nào nó muốn. Vì sao? Vì tự ngã to lớn tìm được chân đứng trong chỗ nước. Rồi có con thỏ haỵ con mèo đến5 nó suy nghĩ: "Ta là ai, con voi lớn là ai? Vậy ta sau khi lặn xuống hồ nước này, có thể chơi trò chơi rửa tai, có thể chơi trò chơi rửa lưng; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi chơi trò chơi rửa lưng, sau khi tắm, sau khi uống nước, sau khi từ hồ bước lên, ta sẽ đi đến chỗ nào ta mu6n." Rồi nó nhảy vào hồ nước ấy lập tức, không có tính toán; với nó, được chờ đợi rằng: "N6 sẽ chìm hay nổi trên mặt nước.59 Vì sao? Này upăli, vì tự ngã nhỏ bé không tìm được chân đứng trong nước sâu. Cũng vậy, này up互li, ai nói rằng: "Dầu tôi không được định, tôi sẽ sống trong các rừng núi5 cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng”; với vị ấy, được chờ đợi rằng:         ấy sẽ chìm xuống hay nổi trên mặt nước.^,

135 Durabhỉsambhava. Xem s. V. 454; Sn. 75, 135. Trong AA. V. 67: Durabhỉsambhaỵãnĩtỉ sambhavitum dukkhãnỉ dussahãni, na sakkã appesakkhehi qjjhogahitunti yuttam hoti (4tKhông dê dàng" nghĩa là có nhiều khó khăn, khó chịu đựng đe thực hiện, ý nói không thể tiến hành do năng lực kém). 136 Harantỉ marine mano. Mano rất ít thấy được sử dụng trong đối cách, tuy nhiên cũng được thấy trong Sn. 137 Những tư tưởng tham ái làm cho vị ấy chìm xuống và những tư tưởng sân hận làm cho vị ấy nổi lên.

1258 曲 KINH TĂNG CHI Bộ

Ví như, này upãli, một đứa trẻ còn nhỏ, còn yêu, năm ngửa, chơi với phân và nước tiểu của mình. Ông nghĩ thế nào5 này upãli, trò chơi con nít này có thiệt là toàn diện, đây đủ không? FT^I_         _   ỉ   … A一      _ í_   FT-11 _ Ặ nn A 一 Thưa có vậy, bạch The Ton. 一 Này upãli, đứa con nít ây, sau một thời gian, sau khi lớn lên, sau khi các căn được thuần thục, có được các đồ chơi của những con nít như trẻ con chơi khăng,138 chơi nhảy lộn nhào, chơi chong chóng, chơi với đồ đong bằnệ lá, chơi xe con, chơi cung nhỏ5 và nó chơi với những đô chơi ây. Ong nghĩ thê nào5 này upãli5 trò chơi này so sánh với trò chơi trước, có đi đến thù diệu hơn, thù thắng hơn? rT-11   _ _       r    A    1    -f         Ấ rr\ A.

一 Thưa co vậy5 bạch The Ton. -Rồi này upãli, đứa trẻ ấy, sau một thời gian, sau khi lớn lên, sau khi các căn được thuần thục, thọ hưởng đầy đủ năm món dục lạc với các sắc do mắt nhận thức, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khả ái5 kích thúc lòng dục5 hấp dẫn; với các tiếng do tai nhận thức... với các hương do mũi nhận thức... với các vị do lưỡi nhận thức... với các xúc do thân cảm giác, khả lạc, khả hỷ, khả ý? khả ái, kích thích lòng dục, hấp dẫn. Ông nghĩ thế nào? này up瓦li, trò chơi này, so sánh với các trò chơi trước có thù diệu hơn5 thù thắng hơn không? r

一 Thưa có vậy, bạch Thê Tôn. -Ở đây5 này Upãli, Như Lai xuất hiện ở dời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện The, Thế Gian Giải, Vô Thượng Si, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư5 Phật, Thế Tôn. Như Lai sau khi tự chứng ngộ với thắng trí, tuyên bố cho biết về thế giới này, các chư Thiên, các Ma, các Phạm thiên, với chúng Sa-môn5 Bà-la-môn9 chư thiên và loài người. Như Lai thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có văn, có nghĩa, nêu rõ Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Người gia chủ, hay con người gia chủ hay một người tái sanh trong một gia đình khác nghe pháp ấy, sau khi nghe pháp, vị ấy sanh lòng tin vào Như Lai. Vị ấy thành tựu với lòng tin ấy, suy xét như sau: "Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời5 đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống theo Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ râu tóc, đăp áo cà-sa, xuât gia, từ bỏ gia dinh, sông không gia dinh." Một thời gian sau, vị ấy bỏ tài sản nhỏ hay tài sản lớn, bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia dinh, sống không gia đình. Vị ấy xuất gia như vậy9 thọ lãnh đầy đủ sự học tập và nếp sống của các Tỷ-kheo. Sau khi đoạn tận sát sanh, vị ấy sống từ bỏ sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tât cả chúng sanh và loài hữu tình. Sau khi đoạn tận lây của không cho, vị

138 Ghatika. Một loại trò chơi giống như chơi khăng.

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP 曲 1259

ây sông từ bỏ lây của không cho, chỉ lây những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự mình sống thanh tịnh không có trộm cướp. Sau khi đoạn tận không Phạm hạnh, vị ấy sống Phạm hạnh, sống đời sống viễn ly, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Sau khi đoạn tận nói láo, vị ấy sống từ bỏ nói láo, nói lời chơn that, nói lời liên hệ đến chân thật, vững chắc, đáng tin cậy, không lường gạt đời. Sau khi đoạn tận nói hai lưỡi9 vị ấy sống từ bỏ nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này? không đi đến nói ở chỗ kia để sanh chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở chỗ kia, không đi đến nói ở chỗ này để sanh chia rẽ ở những người kia; như vậy, vị ấy sống hòa hợp những kẻ bị chia rẽ, tăng trưởng những kẻ đã hòa hợp, ưa thích hòa hợp, thích thú hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, nói những lời tác thành hòa hợp. Sau khi đoạn tận lời nói độc ác5 vị ấy sống từ bỏ lời nói độc ác; những lời nói không lỗi lầm,      tai, dễ thương, thông cảm đến tâm5 tao nhã, đẹp lòng nhiều người, thích ý nhiêu người, vị ây nói những lời như vậy. Sau khi đoạn tận nói lời phù phiếm, vị ấy sống từ bỏ nói lời phù phiếm, nói lời đúng thời? nói lời chân thật, nói lời có ý nghĩa, nói lời về Chánh pháp, nói lời về Luật? noi những lời đáng được gìn giữ, những lời hợp thời thuận lý5 có mạch lạc, hệ thống, có ích lợi. Vị ấy sống từ bỏ làm hại các hạt giống và các loại cây cỏ; dùng mỗi ngày một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, từ bỏ ăn phi thời; từ bỏ đi xem múa, hát, nhạc, diễn kịch; từ bỏ trang sức băng vòng hoa, hương liệu5 dâu thoa và các thời trang; từ bỏ dùng giường cao và giường lớn; từ bỏ nhận vàng và bạc; từ bỏ nhận các hạt sống; từ bỏ nhận thịt sống; từ bỏ nhận đàn bà5 con gái; từ bỏ nhận nô tỳ gái và trai; từ bỏ nhận cừu và dê; từ bỏ nhận gia cầm và heo; từ bỏ nhận voi, bò5 ngựa và ngựa cái; từ bỏ nhận ruộng nương đất đai; từ bỏ việc phái người làm môi giới hoặc tự mình làm môi giới; từ bỏ buôn bán; từ bỏ các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo lường; từ bỏ các tà hạnh như hối lộ5 gian trá, lừa đảo; từ bỏ làm thương tổn5 sát hại, câu thúc, bức đoạt, trộm cắp, cướp phá. Vị ấy, biết dủ, bằng lòng với tấm y để che thân, với đồ ăn khất thực để nuôi thân, đi đến chỗ nào cũng mang theo. Cũng như con chim bay đến chỗ nào cũng mang theo hai cánh; cũng vậỵ, vị ấy bằng lòng với tấm y để che thân, với đồ ăn khất thực để nuôi thân, đi đén chỗ nào cũng mang theo. Vị ấy thành tựu với thành tựu Thánh giới uẩn này, nội tâm cảm thọ sự an lạc không có phạm lỗi. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nệuyên nhân gi, vì nhãn căn không được chế ngự khiến tham ái, ưu bi, các ác, bât thiện pháp khởi lên9 vị ây tự chê ngự nguyên nhân ây, hộ trì nhãn căn? thực hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, kh6ng năm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì ý căn không được chê ngự khiên tham ái, ưu bi, các ác, bât thiện pháp khởi lên? vị ây chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Vị ấy thành tựu Thánh hộ trì các căn này, nên hưởng lạc thọ nội tâm, không có xen lẫn. Vị ấy khi đi tói, khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép5 bình bát5

1260 緡 KINH TĂNG CHI BỘ

thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống? nhai, nuốt đều tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi di, đứng, ngồi, nằm, thức, nói5 yên lặng đều tỉnh giác. Vị ấy thành tựu với Thánh giới uẩn này, thành tựu với Thánh hộ trì các căn này, thành tựu với Thánh chánh niệm tỉnh giác này, chọn một trú xứ thanh vắng như rừng, gốc cây, khe núi? chỗ hoang vu, hang dá, bãi tha ma, khu rừng xa văng5 ngoài trời, đông rơm. Vị ây đi đên rừng hay đi đên gôc cây, hay đi đên ngôi nhà trống, ngồi kiết-già, limg thẳng và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy, sau khi đoạn tận tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm khỏi tham ái. Sau khi đoạn tận sân, vị ấy sống với tâm không sân hận? lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Sau khi đoạn tận hôn trầm thụy miên, sống với tâm thoát ly hôn trầm thụy miên5 với tâm tưởng hướng về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, vị ấy gột rửa tâm hết hôn trầm thụy miên. Sau khi đoạn tận trạo cử hối tiếc, sống không trạo cử hối tiếc, với nội tâm trâm lặng, vị ây gột rửa hêt tâm trạo cử hôi tiêc. Sau khi đoạn tận nghi ngờ? vị ấỵ sống thoát ly nghi ngờ? không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi ngờ đối với thiện pháp. Vị ấy sau khi đoạn tận năm triền cái này, những pháp làm uế nhiễm tâm, làm hèn yếu trí tuệ5 ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vì sao, này upãli, có phải sự an trú này sánh với các an trú trước, được thù diệu hơn, thù thắng hơn? 一 Thưa có vậy, bạch Thê Tôn. 一 Này upãli, các đệ tử của Ta, thấy được pháp này trong tự ngã5 sống tại các rừng núi, cao nguyên, các trú xứ xa vắng, cho đến khi mục đích của mình chưa đạt5 thời họ vẫn trú [tại các chỗ ấy], [hay như mục đích của mình chưa đạt, tức là định chưa đạt; thời không sống trong rừng núi, cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng]. Lại nữa, này upãli, Tỷ-kheo làm cho tịnh chỉ tầm và tứ... chứng đạt và an trú Thiền thứ hai. Ông nghĩ thế nào, này Ưpãli, có phải sự an trú này sánh với những an trú trước, được thù diệu hơn, được thù thắng hơn? 一 Thưa co vậy5 bạch The Ton. 一 Này Uf)ãli, các đệ tử của Ta, khi quán thấy pháp này trên tự ngã, họ mới đến ạcậc rừng núi, cao nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ không trú nếu mục đích của mình chưa đạt được. Lại nữa, này upãli, Tỷ-kheo ly hỷ... chứng và trú Thiền thứ ba. Ông nghĩ thế nào, này upãli, có phải sự an trú này sánh với những an trú trước, được thù diệu hơn, được thù thắng hơn? __            _   _      .   f __ 一   ，人   〒   1   FT'i   /V FT^ A -Thưa co vậy5 bạch The Ton. 一 Này Ưpãli, các đệ tử của Ta, khi quán thây pháp này trên tự ngã, họ mới đến ở các rừng núi, cao nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ không trú nếu mục đích của mình chưa đạt được.

CHƯƠNG X. MƯỜI PHÁP ❖ 1261

Lại nữa, này upãli, Tỷ-kheo đoạn lạc... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Ong nghĩ thê nào? này upãli... mục đích của mình chưa đạt được. Lại nữa, này Upãli, Tỷ-kheo vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt các tưởng đối ngại, không tác ý đến các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hu không là vô biên,\ chứng đạt và an trú Không vô biên xứ. Ông nghĩ thế nào, này Upãli... mục đích của mình chưa đạt được. Lại nữa, này Ưpãli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn toàn Không vô biên xứ9 nghĩ rằng: "Thức là vô biên,\ chứng đạt và an trú Thức vô biên xứ. Ông nghĩ thế nào, này upãli... mục đích của mình chưa đạt được. Lại nữa, này upãli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn toàn Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: "Không có sở hữu", chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Ông nghĩ thế nào, này Upãli... mục đích của mình chưa đạt được. Lại nữa, này upãli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn toàn Vô sở hữu xứ, nghĩ rằng: "Dây là tịch tịnh, đây là thù dieu”, chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Ong nghĩ thê nào, này upãli, có phải sự an trú này, sánh với các an trú trước, được thù diệu hơn, được thù thắng hơn? 一 Thưa có vậy5 bạch Thế Tôn... mục đích của mình chưa đạt được. -Lại nữa, này Ưpãli, Tỷ-kheo sau khi vượt qua một cách hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởnệ định, vị ây sau khi thây với trí tuệ5 các lậu hoặc được đoạn tận. Ong nghĩ thê nào, này Ưpãli, có phải sự an trú này sánh với các an trú trước, được thù diệu hơn, được thù thắng hơn? -Thưa có vậy5 bach The Ton. 一 Này upãli, các đệ tử của Ta, sau khi quán thấy pháp này trên tự ngã đã đến ở trong các rừng núi, cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng, họ không trú nếu mục đích của mình chưa đạt được. Vậy này upãli, ông hãy sông giữa chúng Tăng. Sông giữa chúng Tăng, ông sẽ được  an ổn. X. KINH KHÔNG THẺ (Abhabbasutta) i39 (4 V. 209) 100. Này các Tỷ-kheo, không đoạn tận mười pháp này, khônậ có thể chứng ngộ quả A-la-hán. Thế nào là mười? Tham, sân, si, phẫn nộ, hiềm hận9 gièm pha, não hại, tật đố5 xan tham, mạn. Không đoạn tận mười pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể chứng ngộ quả A-la-hán. Đoạn tận mười pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể chứng ngộ quả A-la-hán. Thế nào là mười? Tham, sân, si, phẫn nộ, hiềm hận? gièm pha, não hại9 tật đố, xan tham, mạn. Đoạn tận mười pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể chứng ngộ quả A-la-hán.

139 Bản tiếng Anh của PTS: Unfit to Grow, nghĩa là Không thể tăng trưởng.
