Kinh Tăng Chi Bộ (VNC PHVN, 2021)
Ch3 - Ba Pháp - I. Phẩm Người Ngu (Bālavagga)
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

CHƯƠNG III BA PHÁP (TIKANIPẴTA)

L PHẢM NGƯỜI NGU (BẴLAE4GGA)1

L KINH SỢ HÃI (Bhayasutta)2 (A. I. 101) 1. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Sãvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anãthapindika. Lúc bấy giờ5 Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: -Này các Tỷ-kheo! -Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các vị Ty-kheo ay vang đáp The Ton. The Ton nói như sau: -Phàm có sự sợ hãi nào khởi lên5 này các Tỷ-kheo5 tất cả sự sợ hãi ấy khởi lên từ người ngu, không phải từ n^ười hiền trí.3 Phàm có những nguy hiểm nào khởi lên, tất cả những nguy hiểm ây khởi lên từ người ngu, không phải từ người hiền trí. Phàm có những tai họa nào khởi lên? tất cả những tai họa ấy khởi lên từ người ngu, không phải từ người hiền trí. Ví như, này các Tỷ-kheo? ngọn lửa4 từ nhà bằng cỏ lau hay từ nhà bằng cỏ5 thiêu đôt các ngôi nhà có nóc nhọn9 các ngôi nhà có trét trong và trét ngoài, ngăn chặn được gi6, các ngôi nhà có chốt cửa đóng chặt (phusiíaggaỉãni), có các cửa đóng kín (pihitavãtapãnãní). Cũng vậy5 này các Tỷ-kheo5 phàm có sự sợ hãi nào khởi lên, này các Tỷ-kheo, tất cả sự sợ hãi ấy khởi lên từ người ngu, không phải từ người hiền trí. Phàm có những nguy hiểm nào khởi lên, tất cả những nguy hiểm ấy khởi lên từ người ngu, không phải từ người hiền trí. Phàm có những tai họa nào khởi lên, tất cả những tai họa ấy khởi lên từ người ngu, không phải từ người hiền trí. Phàm có những nguy hiểm nào khởi lên? tất cả những nguy hiểm ấy khởi lên từ người ngu, không phải từ người hiền trí. Như vậy? này các Tỷ-kheo, người ngu có sợ hai, người hiền trí không sợ

1 Tham chiếu: Tăng.增(7.02. 0125.22.6. 0607c24). 2 Trong bản tiếng Anh của PTS, 10 kinh (từ 1-10) được trình bày liên tục với tên nhóm: The Fools, nghĩa là Người ngu. 3 Bãlato uppcyjanti, no panditato. Xem M, III. 62. 4 Aggimukko. Xem M. III. 61.

94 靈 KINH TĂNG CHI Bộ

hãi; người ngu có nguy hiểm, người hiền trí không có nguy hiểm; người ngu có tai họa, người hiền trí không có tai họa. Này các Tỷ-kheo, không có sợ hãi đến với người hiền trí, không có nguy hiểm đến với người hiền trí, không có tai họa đến với người hiền trí. Do vậy5 ở đây5 cân phải học tập như sau: "Thành tựu với ba pháp nào, một người ngu được biết là như vậy9 hãy từ bỏ ba pháp ấy; thành tựu với ba pháp nào, một người hiên trí được biêt là như vậỵ5 hãy châp nhận ba pháp ây và thực hành chúng.,, Như vậy, này các Tỷ-kheo? cân phải học tập. II. KINH TƯỚNG (Lakkhanasutta) (Ả. I. 102) 2. Này các Tỷ-kheo, tướng của người ngu ở trong hành động [của mình]; tướng của người hiền trí ở trong hành động [của mình]. Trí tuệ chói sáng trong nếp sống [của mình]. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo, một người ngu được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này các Tỷ-kheo, thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thành tựu với ba pháp này? này các Tỷ-kheo, một người hiền trí được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Này các Tỷ- kheo, thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người hiền trí được biết đến. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau: "Thành tựu với ba pháp nào, một người ngu được biết đến, hãy từ bỏ ba pháp ấy; thành tựu với ba pháp nào5 một người hiền trí được biết đến, hãy chấp nhận ba pháp ấy và thực hành chúng?9 Như vậy, này các Tỷ-kheo5 cần phải học tập.

III. KINH SUY NGHĨ (Cintĩsutta)5 (A. I. 102) 3. Có ba pháp, này các Tỷ-kheo5 là đặc tánh của người ngu, là tướng trạng của người ngu, là ấn tích của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỷ-kheo? kẻ ngu suy nghĩ ác, nói ác và làm ác. Neu người ngu này, này các Tỷ-kheo, không suy nghĩ ác, không nói ác và không làm ác, thời lấy gì người hiền trí biết được: ccNgười này là kẻ ngu, không phải là bậc chân nhân?" Vì rằn^, này các Tỷ-kheo, người ngu suy nghĩ ác5 nói ác và làm ác, nên các người hiên trí biêt được: "Người này là kẻ ngu? không phải là bậc chân nhân." Có ba pháp này, này các Tỷ-kheo, là đặc tánh của người ngu, là tướng trạng của người ngu, là ấn tích của người ngu. Có ba pháp này, này các Tỷ-kheo, là đặc tánh của n^ười hiền trí, là tướng trạng của người hiền trí, là ấn tích của người hiền trí. The nào là ba? Ở dây, này các Tỷ-kheo? người hiền trí suy nghĩ thiện, nói thiện và làm thiện. Neu người hiền trí này? này các Tỷ-kheo5 không suy nghĩ thiện? không nói thiện và không làm thiện, thời lấy gì người hiền trí biết được: uNgười này là người hiền trí5 là bậc chân nhân"? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, người hiền trí suy nghĩ thiện, nói

5 Xem M. 129, Bãlapandita Sutta (Kinh Hiền nguỴ M. III. 163.

CHƯƠNG IIL BA PHÁP 皺 95

thiện và làm thiện, nên các người hiền trí biết được: "Người này là người hiền trí, là bậc chân nhân.” Có ba pháp này, này các Tỷ-kheo, là đặc tánh của người hiền trí, là tướng trạng của người hiền trí, là ấn tích của người hiền trí. Do vậy, này các Tỷ-kheo5 cần phải học tập như sau: "Sở hữu với ba pháp nào, người ngu được biêt đên9 hãy từ bỏ ba pháp ây; sở hữu với ba pháp nào, người hiên trí được biêt đên, hãy châp nhận ba pháp ấy và thực hành chiing." Như vậy? này các Tỷ-kheo, cân phải học tập. IV. KINH PHẠM TỘI (Accayasuttà) (A. I. 103) 4. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thế nào là ba? Phạm tội, không thấy là có phạm tội; phạm tội5 sau khi thấy là có phạm tội, không như pháp sám hối; được người khác phát lộ có tội, không như pháp châp nhận. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo. người hiền trí được biết đến. Thê nào là ba? Phạm tội, thây là có phạm tội; phạm tội? sau khi thây là có phạm tội, như pháp sám hôi; được người khác phát lộ có tội, như pháp chấp nhận. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo5 người hiền trí được biết đến. Do vậy5 này các Tỷ-kheo? cần phải học tập như sau: "S& hữu với ba pháp nào5 người ngu được biết đến, hãy từ bỏ ba pháp ấy; sở hữu với ba pháp nào9 người hiên trí được biết đên, hãy châp nhận ba pháp ấy và thực hành chiing." Như vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập. V. KINH KHÔNG NHƯ LÝ (Àyonisosuttả) (A. L 103) 5. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo5 người ngu được biết đến. Thế nào là ba? Không như lý suy tư, đặt câu hỏi; không như lý suy tư, trả lời câu hỏi; khi người khác như lý trả lời câu hỏi với những câu, những chữ vuông tròn, với những hành văn trơn tru chải chuốt, không có chấp nhận. Thành tựu với ba pháp này5 này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người hiền trí được biết đến. Thế nào là ba? Như lý suy tư, đặt câu hỏi; như lý suy tư, trả lời câu hỏi; khi người khác như lý trả lời câu hỏi với những câu, những chữ vuông tròn, với những hành văn trơn tru chải chuốt, liền châp nhận. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo? người hiền trí được biết đển. Do vậy? này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau: "S& hữu với ba pháp nào, người ngu được biết đến, hãy từ bỏ ba pháp ây; sở hữu với ba pháp nào, người hiên trí được biêt đên? hãy châp nhận ba pháp ây và thực hành chúng.” Như vậy, này các Tỷ-kheo, cân phải học tập. VL KINH BẤT THIỆN (Akusaỉasutta) (A. I. 103) 6. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm bất thiện, miệng nói bất thiện, ý nghĩ bất thiện. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo9 người ngu được biết đến.

96 ❖ KINH TĂNG CHI BỘ

Thành tựu với ba pháp này9 này các Tỷ-kheo? người hiền trí được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Thành tựu ba pháp này9 này các Tỷ-kheo, người hiền trí được biết đến. Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau: “S6 hữu với ba pháp nào, người ngu được biết dến, hãy từ bỏ ba pháp ấy; sở hữu với ba pháp nào, người hiên trí được biêt đên, hãy châp nhận ba pháp ây và thực hành chúng.,, Như vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập. VII. KINH CÓ TỘI (Sữvạịjasutta) (A. I. 104) 7. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm có tội, miệng nói có tội? ỵ nghi có tội. Thành tựu với ba pháp này? này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người hiền trí được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm không có tội, miệng nói không có tội? ý nghĩ không có tội. Thành tựu với ba pháp này? này các Tỷ-kheo9 người hiền trí được biết đến. Do vậy? này các Tỷ-kheo5 cân phải học tập như sau: "S& hữu với ba pháp nào5 người ngu được biêt đên5 hãy từ bỏ ba pháp ây; sở hữu với ba pháp nào? người hiền trí được biết đến, hãy chấp nhận ba pháp ấy và thực hành chúng.,^ Như vậy, này các Tỷ-kheo5 cần phải học tập. VIII. KINH CÓ NÃO HẠI (Sabyãbạịjhasutta) (A. I. 104) 8. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm có não hại, miệng nói có não hại, ý nghĩ có não hại. Thành tựu với ba pháp này5 này các Tỷ-kheo, người ngu được biết đến. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo, người hiền trí được biết đến. Thế nào là ba? Thân làm không có não hại, miệng nói không có não hại, ý nghĩ không có não hại. Thành tựu với ba pháp này5 này các Tỷ-kheo5 người hiên trí được biết đến. Do vậy5 này các Tỷ-kheo5 cần phải học tập như sau: "S6 hữu với ba pháp nào, người ngu được biết đến, hãy từ bỏ ba pháp ấy; sở hữu với ba pháp nào, người hiền trí được biết đến, hãy chấp nhận ba pháp ấy và thực hành chúng.,, Như vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập.

IX. KINH MẤT GỐC (Khatasutta) (A. I. 105) 9. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo5 người ngu vụng về, không phải bậc chân nhân, tự mình xử sự như một kẻ mất gốc, bị thuơng tích, phạm tội? bị người trí quở trách và tạo nên nhiều điều vô phước. The nào là ba? Thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Thành tựu với ba pháp này? này các Tỷ- kheo, người ngu vụng về, không phải bậc chân nhân, tự mình xử sự như một kẻ mât gôc? bị thương tích, phạm tội, bị người trí quở trách và tạo nên nhiều điều vô phước. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, người hiền trí không vụng về,

CHƯƠNG III. BA PHÁP ❖ 97

là bậc chân nhân? tự mình xử sự không như một kẻ mất gốc/ không bị thương tích, không phạm tội, không bị người trí quở trách và tạo nên nhiều phước đức. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệnẹ nói thiện, ý nghĩ thiện. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo? người hiền trí không vụng về? là bậc chân nhân, tự mình xử sự không như một kẻ mât gôc5 không bị thương tích, không phạm tội, không bị người trí quở trách và tạo nên nhiều phước đức.

X. KINH CẤU UẾ (Malasutta) (A. I. 105) 10. Do thành tựu ba pháp, này các Tỷ-kheo5 do không đoạn tận ba cấu uế, tương xứng như vậy bị quăng vào địa ngục. Thế nào là ba? Ác giới và cấu uế của ác giới không được đoạn tận; tật đố và cấu uế của tật đố không được đoạn tận; xan tham và câu uê của xan tham không được đoạn tận. Thành tựu với ba pháp này, này các Tỷ-kheo? do không đoạn tận ba câu uê này, như vậy tương xứng bị quăng vào địa ngục. Thành tựu với ba pháp, này các Tỷ-kheo? tương xứng như vậy được sinh lên cõi trời. Thế nào là ba? Có giữ giới và cấu uế của các giới được đoạn tận; không có tật đô và câu uê của tật đô được đoạn tận; không có xan tham và câu uê của xan tham được đoạn tận. Thành tựu với ba pháp này, đoạn tận ba câu uê này, tương xứng như vậy được sanh lên cõi trời.

6 Xem A. I. 88 (kinh 135 ở trước); A. I. 294 (kinh 154 ở sau).
