Kinh Tiểu Bộ - Tập 5 (VNC PHVN, 2021)
3.1 THÁNH NHÂN KÝ SỰ (Apadāna) - C. Trưởng Lão Ký Sự - Phần Thứ Nhất
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 19

C. TRƯỞNG LÃO KÝ sự (THERĀPADĀNAM) .

Giờ xin thỉnh các vi hãy lăng nghe ký sự vê các vị Trưởng lão: 1. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SĀRIPUTTA (Sãríputtattherãpadãnam) 140. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Lambaka, có khu ẩn cư của tôi đã khéo được xây dựng, có gian nhà rộng bằng lá đã khéo được tạo lập. 141. ở không xa khu ẩn cư của tôi là con sông nhỏ có bờ nước lúp xúp, có bãi nước cạn xinh đẹp được trải lớp cát vô cùng trong sạch, làm thích ý. 142. Con sông nhỏ chảy qua tại nơi ấy, không có cát, không có hố sâu, [có nước] dịu ngọt, không có mùi khó chiu, điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 143. Tại nơi ấy có con sông nhỏ và có các con cá sấu kumbhĩla, cá lưỡi kiếm, cá sấu sumsumãra và các con rùa lởn vởn ở nơi này đang điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 144. Có các loại cá như là cá pāthīna, cá pāvusa, cá vai句a, cá muñja, cá rohita, cá maggura đang vượt dòng nước, chúng điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 145. ở hai bên bờ của con sông có những giống cây được đơm hoa, kết trái đang trĩu xuống từ cả hai phía, chúng điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 146. Có các cây xoài, cây sāla, cây tilaka, cây pātalī, cây sinduvāraka tỏa ra hương thơm của cõi trời được nở rộ hoa ở khu ẩn cư của tôi. 147. Có các cây campaka, cây salala, cây nīpa, cây nāgā, cây nguyệt quế, cây dứa hoang tỏa ra hương thơm của cối trời được nở rộ hoa ở khu ẩn cư của tôi. 148. Có các cây atimutta, cây asoka và cây bhaginimālā được nở rộ hoa, có các cây añkola và các cây imbijāla được nở rộ hoa ở khu ẩn cư của tôi. 149. Có các cây dừa dại và luôn cả cây kandalī, các cây godhuka, các bụi cây tinasūlika tỏa ra hương thơm của cõi trời đang điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 150. Có nhiều cây kanikāra, cây kannika, cây asana và cây ajjuna tỏa ra hương thơm của cõi trời đang điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 151. Có các cây nguyệt quê, cây nguỵệt quê núi, cây koviỊãra được nở rộ hoa, tỏa ra hương thơm của cõi trời đang điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 152. Có nhiều cây bã đậu, cây kutaja, cây kadamba, cây vakula tỏa ra hương thơm của cõi tròd đang diêm tô khu ân cư của tôi trở nên rực rỡ.

20 ❖ KINH TIỂU Bộ

153. Các cây 司aka, các cây isimugga, các cây chuối và các cây chanh được phát triển nhờ vào làn nước thơm, chúng trĩu những quả. 154. Một số sen hồng trổ hoa, một số khác đơm nhụy, một số khác nữa đã úa tàn; các đóa sen hồng luôn luôn được nở rộ ở trong hô nước. 155. Chen chúc với những lá cây siñghātaka, những đóa sen hồng đang tượng hình có những rễ sen đang cắm xuống luôn luôn rực rỡ ở trong hồ nước. 156. Được đem lại các cây ambagandhĩ, các cây uttâla, các cây bandhujīvaka tỏa ra hương thơm của cõi trời luôn luôn được nở rộ ở trong hồ nước. 157. Các loài cá pāthīna, cápâvusa, cá palaja, cá muñja5 cá rohita, cá añgula và cá mañgura nữa luôn luôn sông ở trong hồ nước. 158. Các con cá sấu loại kumbhĩla, loại suinsumāra, loại cá tantigâha, các hạng quy sư, các loai răn và các loai mãng xa luôn luôn song ơ trong no nước. 159. Các chim bồ câu, các loài n^ỗng trời, ngỗng đỏ, các loài sống ở sông, các chim cu cu, chim két, chim sáo sông nương tựa vào hồ nước ấy. 160. Các loài chim kukutthakā, chim kulĩraka, chim pokkharasātakā ở rừng, chim le le và chim suvapota sống nương tựa vào hồ nước ấy. 161. Các chim thiên nga, chim cò, chim công, chim cu cu, gà rừng, chim pampaka và chim jīvamjīva sống nương tựa vào hồ nước ấy. 162. Nhiều loài chim [ở đất liền] như chim cú mèo, chim gõ kiến, chim kurara, chim diều hâu và chim mahākāla sống nương tựa vào hồ nước ấy. 163. Nhiều con huơu, heo rừng, chó sói, chó rừng, nai và loài thú suggapota sống nương tựa vào hồ nước ấy. 164. Các con sư tử, cọp, báo, gấu, chó sói, linh cẩu và các con voi mātañga [đến tuổi] bị tiết dục ở ba nơi sống nương tựa vào hồ nước ấy. 165. Các hạng Kim Si điểu luôn cả các loài khi, và cũng có những người thợ rừng, các người phục vụ, luôn cả các thợ săn sống nương tựa vào hô nước ấy. 166. ở không xa khu ẩn cư của tôi, có các cây tinduka, cây piyâla, cây cam thảo và cây kāsumārī thường xuyên trĩu những trái. 167. ở không xa khu ẩn cư của tôi, có các cây kosumbha, cây salala, cây nĩpa có trái ngọt thường xuyên trĩu những trái. 168. Các cây harĩtaka, cây âmalaka, cây xoài, cây mận đỏ, cây vibhītaka, cây táo, cây bhallātaka và cây billa, chúng trĩu những trái. 169. ở khu ẩn cư của tôi, có nhiều loại [rễ củ] như là củ âluva, củ kalamba, củ bi]互lí, củ takkala, củ jīvaka và củ sutaka nữa. 170. ở không xa khu ẩn cư của tôi, có những hồ nước khéo được tạo lập, có nước trong, có nước mát, có những bến nước cạn xinh đẹp làm thích ý. 171. Có hương thơm của cõi trời tỏa ra từ [hồ nước] được che phủ bởi những sen hồng, sen xanh, kết hợp với sen trắng, được che phủ bởi những cây mạn-đà-la.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 21

172. Khi ấy, tôi sống ở khu ẩn cư đáng yêu, khéo được xây dựng ở trong khu rừng được đơm hoa, được kết trái, được hội đủ tất cả các yếu tố như thế. 173. [Tôi] là vị đạo sĩ khổ hạnh tên Surucī có giới hạnh, thành tựu về phận sự, chứng thiền, luôn luôn thỏa thích về thiền, đã đạt được năng lực về năm thắng trí. 174. Hai mươi bốn ngàn học trò đã phục vụ tôi. Tất cả những vị này đều là Bà-la-môn, có dòng dõi [cao quý], có danh vọng. 175. Họ đã đạt đến sự toàn hảo về [khoa] tướng mạo, về truyền thống gồm cả văn tự và nghi thức, về từ ngữ, về văn phạm và về giáo lý [của Bà-la-môn]. 176. Những người học trò của tôi là khéo được học tập, và rành rẽ về các hiện tượng thiên nhiên, về các điềm báo hiệu, về các tướng mạo, về địa lý, về trái đất và về không gian. 177. Là những người ít đòi hỏi, cẩn trọng, [thọ] chút ít vật thực, không tham lam, hài lòng với việc có hay không có, các vi này luôn luôn hầu cận tôi. 178. Là những bậc trí tuệ, chứng thiền, thỏa thích về thiền, có tâm thanh tịnh, được định tĩnh, không mong mỏi bất cứ điều gì9 các vị luôn luôn hầu cận tôi. 179. Là những bậc trí tuệ đã đạt được sự toàn hảo về các thắng trí, vui thích trong hành xứ của mình, có sự đi lại ở không trung, các vị luôn luôn hầu cận tôi. 180. Các vị ây là các bậc trí tuệ đã thu thúc ở sáu căn môn, không có dục vọng, có các giác quan được phòng hộ và không quyến luyến; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 181. Các vi ây trải qua đêm với việc ngôi xuông băng thê kiêt-già, với việc đứng và đi kinh hành; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 182. Các vi không ái luyến những gì cám dỗ, không nổi giận những gì khiêu khích, không mê muội những gì mê hoặc; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 183. Trong khi thử nghiệm, các vị ấy thường xuyên thể hiện phép thần thông, các vị ây làm rung chuyển trái đất; bằng sự đối nghịch khó mà tiêp cận. 184. Và trong khi giải trí, những người học trò ấy giải trí với trò chơi của thiền, các vị đem lại trái cây từ cây mận đỏ; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 185. Một số khác đi đến Tây Ngưu-hóa châu, một số khác đến Đông Thắnẹ-thần châu và một số khác đến Bắc Cu-lô châu, bằng sự tìm kiếm khó mà tiếp cận. 186. Các vị ây chuyên đi túi đô dung ở phía trước và tiên lên ngay ở phía sau, bầu trời bị che lấp bởi hai mươi bốn ngàn vị. 187. Một số vị dùng vật thực là trái cây đã rụng xuống, có vị nấu bằng lửa, có vị không dùng lửa [ăn sống], có vị dùng răng và cũng có vi dùng cối giã, có vị nghiền nát bằng đá.

22 ❖ KINH TIỂU BÔ                   _____________________________________________

188. Một số vị ưa thích sự tẩy sạch [tội] bằng cách lội xuống nước sáng tối, một số vi thực hiện việc rải rắc nước [ở cơ thể]; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 189. [Một số vi] có lông ở nách và móng tay chân được để dài, có răng dính bựa, có đau vay bụi, được tẩm hương bang hương thơm của giới hạnh; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 190. Vào sáng sớm, các vị đạo sĩ tóc bện có khô hạnh cao tột sau khi tụ hội lại đã nói về sự thành công và thất bại, rồi ra đi ở trên không trung. 191. Trong khi những vị này ra đi, có tiêng động ôn ào phát ra bởi âm thanh của các tấm da dê khiến chư thiên được hoan hỷ. 192. Có sự di chuyên ở không trung, các vị ân sĩ ra đi phương này phương khác. Được nâng đỡ bởi năng lực của mình, các vị ấy ra đi theo như ước muốn. 193. Chính tất cả các vị di chuyển ở hư không này là những vị làm rung chuyển trái đất, có oai lực nổi bật, khó mà khuất phục, tợ như biển cả không bi xao động. 194. Một số vị ẩn sĩ có hạnh đứng và đi kinh hành, một số vị có hạnh ngồi, một số vị có vật thực đã được rơi xuống; những người học trò của tôi khó mà tiếp cận. 195. Những vị này an tru tâm từ, tầm cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh. Tất cả các vi ấy không ca ngợi về bản thân và không khinh miệt bất cứ ai. 196. Không bị hãi sợ như là sư tử chúa, có sức mạnh như là voi chúa, khó mà tiếp cận như là loài hổ, các vị đi đến gặp tôi. 197. Các thầy về pháp thuật, chư thiên, các loài rồng, càn-thát-bà9 và loài quỷ SÚT, các ác thần, những người khổng lồ, các loài nhân điểu sống nương tựa vào hồ nước ấy. 198. Các vị ây mang búi tóc và túi vật dụng, có y choàng là tâm da dê, có sự di chuyển ở không trung; tất cả sống nương tựa vào hồ nước ấy. 199. Các vi này luôn luôn [có hành vi] đúng đắn, có sự kính trọng lẫn nhau. Trong số hai mươi bốn ngàn vị, tiếng động hỉ mũi không xảy ra. 200. Trong khi đặt xuống từng bước từng bước chân, các vị khéo thu thúc, ít có tiếng động. Sau khi đến gần, hết thảy tất cả đều đê đầu đảnh lễ tôi. 201. Được vây quanh bởi những người học trò thanh tinh và khổ hạnh ấy, tôi sống tại nơi ấy, ở khu ẩn cư, có thiền chứng, được thỏa thích về thiền. 202. Khu ẩn cư được tỏa hương với hương thơm trái cây của các cây cho quả và hai loại hương thơm giới hạnh của các vị ẩn sĩ và hương thơm của các bông hoa. 203. Tôi không biết đến ngày và đêm, sự thù hận ở tôi không được biết đến. Trong khi giáo huấn những người học trò của mình, tôi đạt được niềm vui dào dạt.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 23

204. Trong khi các bông hoa đang trổ hoa và những trái cây đang kết trái, các hương thơm của cõi trời tỏa ra điểm tô khu ẩn cư của tôi trở nên rực rỡ. 205. Khi ây, là người có nhiệt tâm, cân trọng, sau khi xuât khỏi định, tôi đã câm lây túi vật đụng roi đi sâu vào rừng. 206. Khi ấy, tôi đã khéo được học tập về các hiện tướng và luôn cả về giấc mơ đã được khởi lên? tôi duy trì câu chú thuật đang được hiện hành. 207. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Toàn Giác có ước muôn độc cư nên đã đi đên núi Hy-mã-lạp. 208. Sau khi đã đi sâu vào núi Hy-mã-lạp, đấng Bi Mần Cao Cả, bậc Hiền Trí, đấng Tối Thượng Nhân đã xếp chân thế kiết-già rồi ngồi xuống. 209. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác có vẻ ngời sáng làm thích ý, tợ như bông hoa súng được tỏa sáng, tợ như ngọn lửa tê thân được cháy rực. 210. Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian tợ như cây đèn đang chiếu sáng, như là tia chớp ở bầu trời, tợ như cây sâla chúa đã được trổ hoa. 211. Bậc Cao Quý này là đấng Đại Hùng, vị Đoạn Tận Khổ Bau, bậc Hiền Trí. Do việc nhìn thấy Ngài, toàn bộ khổ đau được phóng thích. 212. Sau khi nhìn thấy vi Trời Của Chư Thiên, tôi đã suy xét về tướng mạo: "Là đức Phật hay không phải là đức Phật? Vậy ta hãy quan sát bậc Hữu Nhãn?5 213. Những bánh xe có ngàn căm được nhìn thấy ở lòng bàn chân cao quý. Sau khi nhìn thấy những tướng mạo của Ngài, tôi đã đi đến quyết định [Ngài là] đức Như Lai. 214. Khi ấy, tôi đã cầm lấy chiếc chổi và quét dọn. Rồi tôi đã tự mình mang lại những đóa hoa và cúng dường đến đức Phật tối thượng. 215. Sau khi đã cúng dường đến bậc Toàn Giác, vị đã vượt qua dòng nước lũ, không còn lậu hoặc, tôi đã khoác tấm da dê một bên vai rồi lễ bái đấng Lãnh Đạo Thế Gian [và đã nói rằng]: 216. "Đấng Toàn Giác, bậc Không Còn Lậu Hoặc đã an trú với trí tuệ nào, tôi sẽ tán dương trí tuệ ấy. Xin các người hãy lắng nghe tôi nói. 217. Bạch đấng Tự Chủ có sự tấn hóa vô lượng, xin Ngài hãy tiếp độ thế gian này. Sau khi đi đên nhìn thây Ngài, những người ây vượt qua dòng nước nghi hoặc. 218. Bạch đấng Tối Thượng Của Loài Người, Ngài là bậc Thầy, là cờ hiệu, là biểu tượng, là mục đích tối cao, là nơi nương tựa, là sự nâng đỡ và là ngọn đèn của chúng sanh. 219. Bạch đấng Toàn Tri, có thể đo lường nước ở biển cả bằng vật chứa, nhưng không thể nào đo lường trí tuệ của Ngài. 220. Bạch đấng Toàn Tri, có thể nắm lấy trái đất đặt vào đĩa cân, nhưng không thể nào nắm lấy trí tuệ của Ngài.

24 ❖ KINH TIỂU Bộ

221. Bạch đấng Toàn Tri, có thể đo đạc bầu trời bằng sợi dây thừng hoặc bằng ngón tay, nhimg không thể nào đo lường trí tuệ của Ngài. 222. [Trí tuệ của đức Phật] vượt hẳn nước trong đại dương và đất liền rắn rỏi. So sánh với trí tuệ của đức Phật không gì được xem là tương đương. 223. Bạch đấng Hữu Nhãn, ở thế gian luôn cả chư thiên, những ai có tâm [được] vận hành, họ đều đi vào trong màng lưới trí tuệ của Ngài. 224. Bạch đấng Toàn Tri, bằng trí tuệ nào Ngài [đã] chứng đạt sự Giác ngộ tối thượng toàn vẹn thì bằng trí tuệ ấy Ngài [đã] chế ngự các ngoại đạo khác/9 225. Sau khi ngợi ca bằng các câu kệ này, vị đạo sĩ khổ hạnh tên Surucĩ ấy đã trải ra tâm da dê ở trên mặt đát roi ngôi xuông. 226. Được truyền tụng rằng ngọn núi chúa [Nem] đã chìm sâu vào trong đại dương tám mươi bôn ngàn [do-tuân] và đã vươn cao cũng với khoảng cách như thế. 227. Ngọn núi Neru ây đã vươn cao đên chừng ây vê chiêu dài và chiêu rộng. Nó đã bi nghiền nát thành trăm ngàn koíi mảnh vụn nhỏ. 228. "Bạch đang Toàn Tri, trong khi được xép thành từng nhóm một trăm ngàn những mảnh vụn nhỏ ây đã đi đên sự châm dứt, nhưng trí tuệ của Ngài vân không thể nào đo lường được. 229. Nêu người nào rào quanh nước băng tâm lưới có lô nhỏ, thì bát cứ các chúng sanh ở trong nước đều có thể rơi vào trong tấm lưới. 230. Bạch đấng Đại Hùng, tương tợ y như thế, những người nào là phàm phu ngoạir đạo đang lao theo việc năm bát tà kiên đêu đã bị mê muội do sự vướng măc [vào mạng lưới tà kiên]. 231. Do trí tuệ trong sạch và tầm nhìn không bị che lấp của Ngài, những người đã đi vào trong mạng lưới không vượt hơn trí tuệ của NgAi." 232. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn Anomadassĩ, đấng Chiến Thắng có danh vọng lớn lao, sau khi xuất khỏi thiền đinh, đã quan sát phương hướng. 233-34. Vi Thinh văn của bậc Hiền Trí Anomadassĩ tên là Nisabha được tháp tùng bởi một trăm ngàn vị có tâm an tịnh như thế ấy, là các bậc Vô lậu, được trong sạch, có sáu thăng trí, có thiên chứng. Sau khi biêt được tâm của đức Phật, vị ấy đã đi đến gần đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 235. Tại nơi ấy, đứng ở trên không trung, các vị ấy đã đi nhiễu quanh, tay chắp lên lễ bái, rồi đã đáp xuống gần ben đưc Phật. 236. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Chiến Thắng đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã để lộ nụ cười. 237. Vi thị giả của đấng Toàn Tri, bậc Đại Ẩn Sĩ, có tên là Varuna, sau khi đắp y một bên vai, đã hỏi đấng Lãnh Đạo Thế Gian rằng:

THÁNH NHÂN KÝ sự 帝 25

238. "Bạch đức Thế Tôn, điều gì là nguyên nhân của việc nở nụ cười của bậc Đạo sư? Bởi vì chư Phật, không có nguyên nhân các Ngài không để lộ nụ cười.95 239. Đức Thế Tôn Anomadassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã ngồi xuống ở giữa hội chúng và đã nói lên lời kệ này: 240. "Người nào đã cúng dường Ta bằng bông hoa và cũng đã ngợi ca trí tuệ [của Ta], Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói?5 241. Nhận biết lời nói của đức Phật, tất cả chư thiên đã tụ hội lại. Có ước muôn được nghe Chánh pháp, các vi ây đã đi đên gân đang Toàn Giác. 242. Chư thiên có đại thân lực ở tát cả các thê giới, các vị nào có ước muôn được nghe Chánh pháp, các vị ấy đã đi đến gần đấng Toàn Giác. 243. "Các con voi, các con ngựa, các cỗ xe, các binh lính và quân đội gồm bốn binh chủng sẽ thường xuyên hộ tống người này; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 244. Sáu mươi ngàn nhạc cụ và những chiêc trông lớn được tô diêm sẽ thường xuyên phục vụ người này; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 245. Mười sáu ngàn phụ nữ được trang điểm, được trang hoàng bằng các loại vải vóc nhiều màu sắc, có các bông tai bang ngọc trai và ngọc ma-ni. 246. Có lông mi cong, có nụ cười, có điệu bộ duyên dáng, có eo thon, các nàng sẽ thường xuyên vây quanh người này; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt.                                                           - 247. Người này sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong một trăm ngàn kiếp, và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ở quốc độ một ngàn lần. 248. Và sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc một ngàn lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 249. Khi đạt đến cuộc sống cuối cùng, người này sẽ đi đến bản thể nhân loại. Người nữ Bà-la-môn tên Sāriyā sẽ mang bào thai [vi này]. 250. Người nam này sẽ được biết đến với danh hiệu dòng họ của người mẹ, và sẽ có trí tuệ sắc bén với tên là Sāriputta. 251. Sau khi lìa bỏ tám mươi koti, người này sẽ xuất gia, không còn sở hữu gì. Trong khi tầm cầu vị thế an tịnh, người này sẽ lang thang ở trái đất. 252. Vô lượng kiếp về sau này, bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkāka sẽ xuất hiện ở thế gian. 253. Là người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy, là chánh thống,14 được tạo ra từ giáo pháp, [người này] sẽ trở thành vị Thinh văn hàng đầu với tên là Sāriputta.

14 Orasotỉ urasi jāto = oraso nghĩa là được sanh ra từ ngực (ÁpA. 278). Lúc thuyết pháp, sự phát âm ở ngực đã được đốc Phật sử dụng đến. Do việc lắng nghe giáo pháp, các vị này sẽ thành tựu các đạo, quả nen được gọi là “sanh ra từ hg&c".

26 ❖ KINH TIỂU BÕ

r           9                               9

254. Được phát xuât tư núi Hy-m角-lạp, con sông Bhāgīrathī này đô vê biên cả, làm thỏa mãn đại dương. 255. Tương tợ y như thế, vị Sāriputta này được tự tin vào ba bộ Vệ-đà? sẽ đạt đến sự toàn hảo về trí tuệ và sẽ làm thỏa ý các chúng sinh. 256. Bắt nguồn từ núi Hy-mã-lạp cho đến biển cả và đại dương, số lượng cát ở vào khoảng giữa ấy là vô số kể bằng cách tính đếm.15 257. Mặc dầu có thể tính toán toàn bộ số lượng cát ấy bằng cách tính đếm, nhưng sẽ không có mức tận cùng ở trí tuệ của Sāriputta. 258. Trong khi đang được tồn tại ở dạng hạt nhỏ, cát của dòng sông có thể bị cạn kiệt, nhtrng sẽ không có mức tận cùng ở trí tuệ của Sāriputta. 9          9            、             r 259. Các làn sóng của biên cả là không thê ước lượng băng cách tính đêm, tương tợ y như thế, sẽ không có điểm tận cùng về trí tuệ của Sāriputta. 260. Người này sẽ làm hài lòng đàng Toàn Giác Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, sẽ đi đến sự toàn hảo về trí tuệ và sẽ trở thành vị Thinh văn hàng đầu. 261. Trong khi làm đổ những cơn mưa giáo pháp, người này sẽ tiếp tục vận hành đúng đan bánh xe pháp đã được chuyên vận bởi người con trai dòng Sakyā như thế ấy. 262. Sau khi biết rõ tất cả điều này, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā sẽ ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và sẽ thiết lập [người này] vào vi thế tối thang?9 263. Ôi, việc làm đã khéo được thực hiện bởi tôi đến bậc Đạo sư Anomadassĩ! Sau khi thê hiện sự tôn kính đên vị ây, tôi đã đạt đên sự toàn hảo về mọi phương diện. 264. Việc làm đã được thực hiện ở vô lượng kiêp [trước đây] đã cho tôi nhìn thấy quả báo tại đây. Như là tốc độ của mũi tên khéo được ban ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não [của tôi]. 265. Lúc bấy giờ, trong lúc tầm cầu pháp không tạo tác Niết-bàn là vi thế không bị lay chuyển, trong lúc xem xét tất cả các ngoại đạo, tôi đã luân hồi ở cõi hưu. 266. Cũng giống như người bi bệnh nên tìm kiếm phương linh dược, nên xem xét toàn bọ khu rừng nhằm thoát khỏi cơn bệnh. 267. Trong lúc tầm cầu pháp không tạo tác Niết-bàn là vi thế bất tử, tôi đã xuất gia vào đời tu ẩn sĩ liên tục năm trăm kiếp sống. 268. Tôi đã duy trì búi tóc bện, có y choàng là tấm da dê, tôi đã đạt đến sự toàn hảo của các thắng trí và đã đi đến thế giới Phạm thiên. 269. Ngoại trừ giáo pháp của đang Chiên Thăng, không có sự thanh tịnh ở ngoại giáo. Thật vậy, bát cứ chúng sanh nào có trí giác ngộ đều được trở nên thanh tịnh trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng. 270. Pháp [thanh tịnh] này là sự tạo thành do hành động của bản thân, pháp 15 Hằng hà sa số: Nhiều như cát sông Hằng.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 27

này không là sự truyên tụng. Trong lúc tâm câu pháp không tạo tác, tôi đã lai vãng ben bãi toi te. 271. Giống như người tầm cầu lõi cây, sau khi đốn ngã cây chuối rồi chẻ hai, không thể tìm thấy lõi cây ở nơi ấy bởi vì cây chuối thì không có lõi. 272. Tương tợ y như thế, các ngoại đạo ở thế gian và số đônệ người với những tà kiến khác nhau là vắng bóng Niết-bàn, giống như cây chuôi thì không COr 1lõi. p!

273. Khi đạt đến cuộc sống cuối cùng, tôi đã là thân quyến của Phạm thiên.16 Sau khi từ bỏ của cải lớn lao, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. (Dứt tụng phẩm thứ nhất).

274. Vị Bà-la-môn tên Safijaya là vị giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt về ba tập Vệ-đà, tôi song dưới sự hướng dẫn của vị ấy.17 275. Bạch đấng Đại Hùng, vị Bà-la-môn tên Assaji là Thinh văn của Ngài, khó mà tiếp cận, có oai lực noi bật, khi ấy [đang] đi khất thực. 276. Tôi đã nhìn thấy bậc Hiền trí ấy, có trí tuệ, được định tĩnh trong sự sáng suốt, có tâm thanh tịnh, là bậc Long tượng, tợ như đóa sen khéo được nở rộ. 277. Sau khi nhìn thấy vị anh hùng ưu tú, cao quy, khéo được rèn luyện, có tâm ý thanh tịnh, tâm của tôi đã khởi lên rằng: "Phai chăng vị này là A-la-hán? 278. Phải chăng con người đáng mến, biết cách xử trí, có dáng vóc lịch sự, khéo thu thúc, đã được rèn luyện trong sự rèn luyện tối thượng, là người nhìn thấy sự bất tử? 279. Hay là ta nên hỏi về mục đích tối thượng với tâm ý hớn hở? Được ta hỏi, vị ấy sẽ trả lời. Khi ấy, ta hãy hỏi tiếp." 280. Trong khi vi ấy đang đi khất thực, tôi đã đi ở phía sau chờ đợi cơ hội để hỏi về vị the bất tư. 281. Khi vị ấy đi đến giữa đường, tôi đã đi đến gần và đã hỏi rằng: "Thua vị Anh hùng, Ngài có dòng họ thế nào? Thưa Ngài, Ngài là học trò của vị nào?" 282. Được tôi hỏi, vị ấy tợ như con sư tử không bị hãi sợ đã trả lời rằng: uNày đạo hữu, đức Phật đã xuất hiện ở thể gian, tôi là học trò của Ngài ấy." 283. "Thua vị Đại Anh hùng, người nối dõi, bậc có danh vọng lớn lao, giáo pháp lời dạy của đức Phật của Ngài là như thế nào? Thưa Ngài, xin Ngài hãy thuyêt giảng tận tường cho tôi." 284. Được tôi hỏi, vi ấy đã thuyết giảng về toàn bộ đạo lộ thâm sâu vi tế, là pháp tiêu diệt mũi tên tham ái, có sự xua đi tất cả khổ đau [như vầy]: 285. "Các pháp nào có nguồn sanh khởi do nhân, đức Như Lai đã nói về nhân của chúng và về sự diệt tắt của chúng, bậc Đại Sa-môn đà có lời dạy như thế."

16 Nghĩa là đã sanh ra ở gia tộc Bà-la-môn (ÁpA. 230). 17 Xem thêm chi tiết về sự kiện này ở Luật tạng, Đại phẩm (chương I, tụng phẩm 4).

28 ❖ KINH TIỂU Bộ

286. Khi câu hỏi vừa đưực trả lời, tôi đây đã chứng đắc quả vị thứ nhất. Sau khi lắng nghe lời dạy của đấng Chiến Thắng, tôi đã trở nên không còn vấy bụi, không còn nhơ bân. 287. Sau khi lăng nghe lời nói của bậc Hiên trí, sau khi nhìn thây giáo pháp tối thượng, với Chánh pháp đã được thâm nhập tôi đã nói lên lời kệ ngôn này: 288. "Đây chính là giáo pháp, nếu chỉ bấy nhiêu thôi đã thấu triệt được Niết-bàn không sầu muộn, [là pháp] đã không được nhìn thấy, đã bị trôi qua trong hàng vạn kiếp sống." 289. Trong lúc tầm cầu giáo pháp, tôi đây đã lai vãng bến bãi tồi tệ. [Giờ đây] mục đích ấy của tôi đã được đạt đến, tôi không còn thời gian đê xao lãng. 290. Tôi đã được vi Assaji làm cho hoan hỷ. Sau khi đạt đến vị thế bất động, trong khi tìm kiếm người bạn, tôi đã đi đến khu ân cư. 291. Sau khi nhìn thấy tôi ngay tư đàng xa, bạn của tôi, là người khéo được học tập và được thành tựu bốn oai nghi, đã nói lên lời nói này: 292. "Bạn có khuôn mặt và ánh mắt an tịnh, dường như bản thể hiền trí đã được [bạn] nhìn thây. Phải chăng bạn đã chứng đác sự bát tử, Niêt-bàn, vị thê trường cửu? r   A                       r 293. Dường như bạn [đã] đạt đên điêu xứng đáng với sự tót đẹp và đã được làm cho trở thành điềm dạm, tợ như con voi đã được chế ngự trong giai đoạn thuần hóa. Này người Bà-la-môn, phải chăng bạn được an tjnh?" 294. “B备t tử là sự xua đi mũi tên sầu muộn đã được tôi chứng đắc. Bạn cũng vậy, hãy chứng đắc điều ấy. Chúng ta hãy đi đến gặp đức Phát.' 295. Sau khi đáp lại răng: “Lành thay!", bạn của con là người khéo được học tập đã dùng tay nắm lấy tay con và đã đi đến gặp Ngài. 296. Bạch người con trai dòng Sakyā, cả hai chúng con cũng sẽ xuất gia trong sự chứng minh của Ngài. Sau khi đi đến giáo pháp của Ngài, chúng con sông không còn lậu hoặc. 297. Kolita là đứng đầu về thần thong, còn con có sự đạt đến bờ kia về trí tuệ. Chính cả hai chúng con đã hợp nhất làm rạng rỡ giáo pháp. 298. Có ước nguyện chưa được hoàn thành, con đã lai vãng bến bãi tồi tệ. Sau khi đi đến diện kiến Ngài, ước nguyện của con đã được tròn đủ. 299. Sau khi đã mọc vững vàng ở trên trái đất, các cây cối nở hoa lúc vào mùa. Chúng tỏa ra các hương thơm của cối trời và làm cho tất cả chúng sinh được vui lòng. 300. Bạch đấng Đại Hùng, bạch người con trai dòng Sakyā có danh vọng lớn lao, tương tợ như thế ấy, sau khi đã thiết lập ở trong giáo pháp của Ngài, con tầm cầu thời điểm để tro hoa. 301. Trong lúc tâm câu bông hoa giải thoát là việc ra khỏi sự luân hôi ở các cõi, với sự đạt được bông hoa giải thoát, con làm cho tất cả chúng sinh được vui lòng.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 29

302. Bạch đấng Hữu Nhãn, cho đến địa phận của chư Phật, không gì sánh băng tuệ của người con trai của Ngài, ngoại trừ bậc Hiên trí. 303. Được thuần phục trong sự thuần hóa tối thượng, những người học trò đã khéo được huấn luyện của Ngài và hội chúng đã khéo được học tập luôn luôn tháp tùng Ngài. 304. Là những bậc Trí tuệ, chứng thiền, thỏa thích về thiền, có tâm thanh tịnh, được định tĩnh, các bậc Hiền trí được thành tựu sự tốt đẹp về đạo đức luôn luôn tháp tùng Ngài. 305. Là những bậc Trí tuệ, ít đòi hỏi, cẩn trọng, [thọ] chút ít vật thực, không tham lam, hài lòng với việc có hay không có, các vị luôn luôn tháp tùng Ngài. 306. Là những bậc Trí tuệ chuyên sống ở rừng, thông thạo pháp giũ bỏ (Đầu-đà)? chứng thiền, mặc y thô, thỏa thích sự độc cư, các vị luôn luôn tháp tùng Ngài. 307. Là những vị thực hành [bốn đạo] trú vào quả vị [A-la-hán], và những vi Hữu học có thành tựu quả vị? các vị tầm cầu mục đích tối thượng luôn luôn tháp tùng Ngài. 308. Các vị là bậc Nhập lưu không còn nhơ bẩn, các vị là bậc Nhất lai, các vị Bất lai và các vị A-la-hán luôn luôn tháp tùng Ngài. 309. Các bậc Thinh văn ấy, có nhiều vị được thiện xảo về các pháp thiết lập niệm, được thỏa thích trong việc tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ, tất cả các vị luôn luôn tháp tùng Ngài. 310. Các vị được thiện xảo vê các nên tảng của thân thông, được thỏa thích trong việc tu tập định, được gắn bó vào chánh tinh tấn, luôn luôn tháp tùng Ngài. 311. Các vị có ba minh và sáu thắng trí, đã đi đến sự toàn hảo về thần thông, đã đạt được sự toàn hảo về tuệ, luôn luôn tháp tùng Ngài. 312. Bạch đấng Đại Hùng, các vị học trò như thế ấy của Ngài đã khéo được học tập, khó mà tiếp cận, có oai lực noi bật, luôn luôn tháp tùng Ngài. 313. Được tháp tùng bởi những người học trò thu thúc, nhiệt tình ấy, Ngài tợ như [con sư tử], vua của loài thú không bị hãi SỌT, tợ như [mặt trăng], vua của các vì sao chiếu sáng rực rỡ. 314. Sau khi đã mọc vững vàng ở trên trái đất, các loài thảo mộc phát triển. Chúng đạt được sự lớn mạnh và phô bày sự két trái. 315. Bạch người con trai dòng Sakyā có danh vọng lớn lao, Ngài là tương tợ trái đất. Sau khi thiết lập ở giáo pháp, các vị ấy đạt được quả vị bất tử. 316. Có các con sông Sindhu, luôn cả sông Sarassatĩ, sông Candabhāgikā, sông Gañgā, sông Yāmunā, luôn cả sông Sarabhũ và sông Mahī. 317. Khi những con sông này trôi chảy và biển cả tiếp nhận, những con sông này từ bỏ tên gọi trước đây và chỉ được biết đến là "biển c*" mà thôi. 318. Tương tợ y như thế, bốn giai cấp này sau khi xuất gia trong sự chứng

30 ❖ KINH TIỂU Bộ

minh của Ngài, các vị từ bỏ tên gọi trước đây và được biết đến là “con trai của đức Phát”. 319. Cũng giống như mặt trăng không bị vết nhơ trong lúc đang di chuyển ở bầu không gian thì vượt trội tất cả các quần thể tinh tú ở thế giới về ánh sáng. 320. Bạch đàng Đại Hùng, tương tợ y như thê, được tháp tùng bởi chư thiên và nhân loại, Ngài vượt lên trên tất cả các hạng này và chói sáng vào mọi lúc. 321. Được khởi lên từ dưới sâu, sóng không thể vượt qua được bờ biển. Tất cả các đợt sóng chạm đen bờ biển thì chúng tan tác trở thành bọt nước. 322. Tương tợ y như thế, các ngoại đạo ở trên thế gian và nhiều người với các quan diêm khác nhau có ý định nói vê giáo lý, bọn họ không vượt qua Ngài là bậ€ Hiền Trí.                                              j 323. Và bạch đấng Hữu Nhãn, nếu họ gặp Ngài, xin Ngài hãy đáp lại. Sau khi đi đến gặp Ngài, những người ấy trở thành như là bọt nước. 324. Cũng giống như giống cây kumuda, cây mandãlaka và nhiều loài cây khác được sanh ra ở trong nước, chúng bị lấm nhơ bởi nước và bùn lầy. 325. Tương tợ y như thê, nhiêu chúng sanh được sanh ra lớn lên ở trên đời bị sầu khổ bởi tham ái, sân hận giống như cây kumuda ở bãi bùn vậy. 326. Cũng giống như đóa hoa sen là loài được sanh ra ở trong nước, lớn lên ở giữa làn nước, nó không bị lấm nhơ bởi nước, có tua nhị cũng được trong sạch. 327. Bạch đàng Đại Hùng, tương tợ y như thê, bậc Đại Hiên Trí được sanh ra ở trên thế gian, Ngài không bị lấm nhơ bởi thế gian như là đóa hoa sen không bị lấm nhơ bởi nước. 328. Cũng giông như nhiêu loài hoa mọc trong nước trô hoa vào tháng Rammaka, chúng không vượt quá tháng ấy, khi ấy là thời điểm của việc trổ hoa. 329. Bạch người con trai dòng Sakyā, Ngài đã trổ hoa bằng sự giải thoát, tương tợ y như thế các vị ấy [cũng vậy]. Các học trò không vượt quá lời dạy như là đóa hoa sen, là loài được sanh ra ở trong nước [không trổ hoa trễ thời hạn]. 330. Cây sâla chúa khéo được trổ hoa tỏa ra hương thơm của cõi trời. Được vây quanh bởi những cây sâla khác, cây sâla chúa tỏa sáng. 331. Bạch đấng Đại Hùng, tương tợ y như thế, Ngài đã trổ hoa bằng trí tuệ của vị Phật. Được tháp tùng bởi hội chúng Tỳ-khưu? Ngài tỏa sáng như là cây sâla chúa. 332. Cũng giống như núi Hy-mã-lạp bằng đá là nguồn dược liệu cho tất cả chúng sinh, là chốn cư ngụ của các loài rong, các a-tu-la và chư thiên. 333. Bạch đang Đại Hùng, tương tợ y như thê, Ngài ví như nguôn dược liệu cho tát cả chúng sinh. Các vị có được ba minh, sáu thăng trí và đã đi đến sự toàn hảo về thần thông [nhờ nương tựa vào Ngài]. 334. Bạch đang Đại Hùng, được Ngài chỉ dạy với lòng bi mân, các vị ây thỏa thích với sự thỏa thích trong giáo pháp, các vị sống theo lời dạy của Ngài.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 31

335. Giông như con sư tử, vua của loài thú, sau khi rời khỏi chô ngụ, nó quan sát bốn phương và rống lên ba lần. 336. Khi chúa của loài thú gầm thét, mọi thú vật đều kinh hoàng. Bởi vì nó có dòng dõi như thế, nó luôn luôn làm các loài thú run sợ. 337. Bạch đấng Đại Hùng, khi Ngài thuyết pháp thì trái đất rúng động, những ai có khả năng giác ngộ được giác ngộ, phe đảng của Ma vương run sợ. 338. Bạch đấng Đại Hiền Trí, khi Ngài thuyết pháp tất cả các ngoại đạo run sợ, tợ như bầy chim quạ bay tán loạn, như là các con thú run sợ đối với [sư tử] chúa của loài thú. 339. Những vị co đồ chúng ở trên thế gian được gọi là "các bậc thầy". Các vị ấy thuyết giảng đến đám đông học thuyết đã được tuần tự truyền thừa. 340. Bạch đấng Đại Hùng, tuy nhiên Ngài không là như vậy. Ngài thuyết giảng giáo pháp đến các chúng sinh sau khi đã tự thân giác ngộ về các chân lý và toàn bộ các pháp thuộc về giác ngộ. 341. Sau khi biết được tánh khí bộc lộ và tiềm ẩn về sự mạnh và yếu của các quyền, sau khi hiểu rõ về tính chất có hay không có khả năng, Ngài thuyết pháp tợ như là cơn mưa lớn [gào thét]. 342-43. Đám đông có các quan điểm khác nhau, trong khi đang suy xét, có thể ngồi đến tận cùng thế giới vũ try. Nhằm cắt đứt sự nghi hoặc ấy, bậc Hiền trí, vị thiện xảo về sự so sánh đối chiếu, sau khi biết được tâm của tất cả, Ngài cắt đứt sự nghi hoặc của chúng sinh ngay trong khi đang giảng giải về một câu hỏi. 344. Trái đất là được tràn đầy bởi chính các vi như là upatissa [Sāriputta]. Chính tất cả các vị ấy, tay chắp lên, đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 345. Trong khi ngợi ca đên trọn kiêp, họ đã ngợi ca vê những đức hạnh khác nhau. Họ đã không thể nào ước lượng được, các đấng Như Lai là vô lượng. 346. Gióng như tôi đã ngợi ca đấng Chiến Thắng bằng sức mạnh của mình, trong khi ngợi ca đến một koti (mười triệu) kiếp, họ cũng đã ca ngợi y như vậy. 347. Nếu có vị thiên nhân hoặc người nào đó đã được học tập rành rẽ, có ý định đo lường [các đức hạnh ấy], vị ấy chỉ có thể gánh lấy nỗi phiền muộn mà thôi. 348. Bạch người con trai dòng Sakyā có danh vọng lớn lao, sau khi đã thiết lập ở trong giáo pháp của Ngài, sau khi đã đi đến sự toàn hảo về tuệ, con sống không có lậu hoặc. 349. Con hoàn toàn chế ngự các ngoại đạo, con vận hành giáo pháp của đấng Chiến Thắng. Hôm nay con là vị Tướng quân Chánh pháp trong giáo pháp của người con trai dòng Sakyā. 350. Việc làm đã được thực hiện ở vô lượng kiếp đã cho tôi nhìn thấy quả báo tại đây. Như là tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não [của tôi].

32 ❖ KINH TIỂU Bộ

351. Nếu người nào đó có thể mang vác vật nặng thường xuyên ở trên dầu, người ấy sẽ bị khổ sở bởi vật nặng, tương tợ y như thế, tôi phải gánh chịu các vật nặng. 352. Trong khi đang bị thiêu đốt bởi ba ngọn lửa, tôi đã luân hồi ở các cõi. Tôi đã chịu đựng gánh nặng của hữu giống như tôi đã phải nâng lên ngọn núi Neru. 353. Và gánh nặng đã được tôi đặt xuống, các hữu đã được tôi hủy diệt, mọi việc cần làm trong giáo pháp của người con trai dòng Sakyā đã được làm xong. 354. Cho đến địa phận của chư Phật, ngoại trừ bậc Cao Quý dòng Sakyā, tôi là đứng đầu về tuệ, người sánh bằng tôi không tìm thấy. 355. Được khéo thiện xảo về định, tôi đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông. Và hôm nay, trong khi mong muốn, tôi có thể biến hóa thành ngàn người. 356. Bạch đang Đại Hiên Trí, Ngài đã thuyêt giảng giáo pháp cho con. Con có được năng lực đối với sự an trú theo tuần tự, Diệt [thọ tưởng] định là nơi an nghỉ của con. 357. Thiên nhãn của con được thanh tịnh, con thiện xảo về đinh, được gắn bó vào chánh tinh tấn, được thỏa thích trong việc tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ. 358. Bởi vì pháp gì vi Thinh văn cần phải đạt đến, toan bộ tất cả đã được tôi thực hiện. Ngoại trừ đấng Bảo Hộ Thế Gian, người sánh bằng tôi không tìm thấy. 359. Được thiện xảo về việc thể nhập đinh, có sự đạt được nhanh chóng đối với các thiền giải thoát, được thỏa thích trong việc tu tập các chi phần đưa đến giác ngộ, tôi đã đạt đến sự toàn hảo về các đức hạnh của vị Thinh văn. 360. Với đức hạnh tốt lành của vi Thinh văn, với trí giác ngộ, do sự tôn kính đối với bậc Tối Thượng Nhân, với đức tin, tâm [của tôi] luôn luôn được gắn liền ở các việc thực hành Phạm hạnh. 361. Như là con rắn có nọc độc đã được lấy di, như là trâu rừng có sừng đã bị cắt lìa, có sự ngã mạn kiêu ngạo đã được quăng bỏ, tôi đến gần hội chúng với sự vô cùng tôn kính. 362. Nếu trí tuệ của tôi có hình dạng thì trái đất không thể sánh bằng, điều này là quả báo của việc ngợi ca trí tuệ của đức Thế Tôn Anomadassĩ. 363. Tôi tiếp tục vận hành đúng đắn bánh xe pháp đã được chuyển vận bởi người con trai dòng Sakyā như thế ấy; điều này là quả báo của việc ngợi ca trí tuệ. 364. Vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu, mong rằng kẻ có ước muốn xâu xa, biêng nhác, có sự tinh tân kém cỏi, ít học hỏi, có hành vi sai trái chớ đen gan toi. 365. Và mong rằng bậc nghe nhiều [học rộng], có sự sáng suốt, khéo được định tĩnh trong các giới, được gắn liền với sự tịnh lặng của tâm đứng [với tôi], dầu là [đứng] ơ trên đầu.

THÁNH NHÂN KÝ sự > 33

366. Tôi nói điều này với các vi là hết thảy chư Đại đức đã tụ hội lại nơi đây, các vị chớ có ước muốn xấu xa, hãy tự hài lòng [với vật có được], có thiền chứng, luôn luôn thỏa thích trong thiền. 367. Sau khi nhìn thấy vị Thinh văn tên Assaji ấy làn đầu tiên, tôi đã trở nên không còn vấy bụi, không còn nhơ bẩn; bậc Trí tuệ ấy là người thầy của tôi. 368. Nhờ vào tác động của điều ấy, giờ đây tôi đã trở thành vị Tướng quân Chánh pháp. Sau khi đạt đến sự toàn hảo về mọi phương diện, tôi sống không còn lậu hoặc. 369. Vị Thinh văn tên Assaji ấy đã là người thầy của tôi. Vị ấy cư ngụ ở phương nào, tôi thực hiện việc nằm quay đầu [hướng về phương ấy]. 370. Sau khi nhớ lại việc làm của tôi, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng. 371 . Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 372. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 373. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát [bốn đạo và bốn quả] và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sāriputta đã nói lên những lời kệ này như thể ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Sāriputtaṃ là phần thứ nhất

2. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO MAHÃMOGGALLÃNA (Mahãmoggallãnattherãpadãnam) 374. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngiru đã cư ngụ tại núi Hy-mã-lạp, đứng đầu hội chúng chư thiên. 375. Lúc bấy giờ, tôi là Long vương có tên là Varuna. Tôi biến hóa thành dáng vóc theo như ước muốn. Tôi đã cư ngụ ở đại dương. 376. Sau khi giải tán đám tùy tùng, tôi đã tổ chức tấu nhạc. Khi ấy, tôi đã tháp tùng đấng Toàn Giác và đã bảo các long nữ ca hát. 377. Trong khi các nhạc cụ [của long cung] đang được tấu lên? chư thiên đã trinh tấu các nhạc cụ [của cõi trời]. Đức Phật cũng đã lắng nghe âm thanh của cả hai và đã tự mình nhận biết. 378. Sau khi thỉnh mời đấng Toàn Giác, tôi đã đi đến cung điện của mình. Sau khi cho sắp đặt chỗ ngồi, tôi đã thông báo về thời gian. 379. Trong lúc chiếu sáng tất cả các phương, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã đi đến cung điện của tôi, được tháp tùng bởi một ngàn bậc Vô lậu. 380. Vào lúc đấng Đại Hùng, vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu

34 ❖ KINH TIÊU BÔ

cùng với hội chúng Tỳ-khưu đã ngồi xuống, khi ấy tôi đã làm toại ý các vị với cơm ăn và nước uống. 381. Đấng Đại Hùng, bậc Tự Chủ, nhân vật cao cả? sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khừu đã noi len những lơi kệ này: 382. "Người nào đã cung dường đến đức Phật, đấng Lãnh Đạo Thế Gian và hội chúng, với sự tinh tín ấy ở trong tâm, người ấy sẽ đi đen the giới chư thiên. 383. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc bảy mươi bảy lần và sẽ ngự trị tám trăm quốc độ thuốc đất liền ở trái đất. 384. Người ấy sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm mươi lăm lần. Trong thời gian ấy, các của cải không thể ước lượng được sẽ sanh lên cho người ấy. 385. Vào vô lượng kiếp về sau này, có bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuât hiện ở thê gian. 386. Sau khi mệnh chung tư địa ngục, người ấy sẽ đi đến bản thể nhân loại, sẽ trở thành thân quyến của Phạm thiên [dòng dõi Bà-la-môn] với tên là Kolita. 387. về sau, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, người ấy sẽ xuất gia và sẽ trở thành vi Thinh văn thứ nhì của đức Thế Ton Gotama. 388. Có sự ra sức tinh tấn, có tính khẳng quyết, đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông, sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, [người ấy] sẽ Niết-bàn không còn lậu hoāc?9 389. Lệ thuộc vào bạn ác xấu, tôi đã chiu sự khống chế của ái dục. Với tâm ý toi bại, tôi đã giết chết người mẹ và cả người cha nữa. 390. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là địa ngục hay nhân loại, do bị liên đới đến ác nghiệp, tôi chết với đầu bị vỡ. 391. Lần sau cùng này của tôi là sự hiện hữu cuối cùng trong sự luân chuyển. Thậm chí ở đây, sự việc như thế cũng sẽ xảy ra vào thời điểm tử biệt của tôi. 392. Được gắn bó với sự cô tịch, được thỏa thích trong sự tu tập về định, sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 393. Đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông, [chỉ] bằng ngón chân cái tôi có the làm lay động ngay cả trái đất vô cùng sâu thẳm, dày đặc, khó có the hủy hoại. 394. Tôi không nhìn thấy bản ngã9 sự ngã mạn của tôi không được biết đến, tôi thể hiện tâm ton trọng đen các VỊ Sa-di. 395. về việc làm mà tôi đã khẳng định trước đây vô lượng kiếp, tôi đã thành tựu nền tảng ấy, tôi đã đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc. 396-98. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. (Các câu kệ 396, 397, 398 tương tợ như các câu ke 371, 372, 373). Đại đức Trưởng lão Mahãmoggallâna đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Mahāmoggallāna" là phần thứ nhì.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 35

3. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAHÃKASSAPA (Mahãkassapattherãpadđnam) 399. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian Niết-bàn, tôi thể hiện sự cúng dường đến đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Đạo Su, đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 400. Với tâm phấn chấn, dân chúng được vui mừng hoan hỷ. Trong khi mọi người sanh khởi tâm chấn động, niềm phỉ lạc đã khởi lên ở tôi. 401. Tôi đã đưa quyến thuộc bạn bè đến và đã nói lời nói này: “Đấng Đại Hùng đã viên tịch Niêt-bàn, giờ đây chúng ta hãy thực hiện sự cúng đuờng." 402. Sau khi đáp lại rănậ： "Lành thay! Chúng ta sẽ thực hiện sự tích lũy phước báu ở nơi đức Phật, đấng Bảo Hộ Thế Gian", bọn họ đã sanh khởi noi vui mừng còn hơn tôi nữa. 403. Họ đã thiết lập lễ đài khéo được thực hiện cao một trăm canh tay,18 trải dài một trăm năm mươi cánh tay là cung điện vươn cao đen tận bau trời. 404. Tại đó, sau khi thực hiện tòa lâu đài được tô điểm với những hàng cây thót nót, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín và đã cúng dường đến ngôi bảo tháp tối thượng. 405. Ngôi bảo tháp chiêu sáng bôn phương trông như là khôi lửa được phát cháy, như là cây sãla chúa đã được trô hoa, như là cầu vông ngũ sắc ở không trung. 406. Tại nơi ấy, sau khi đã làm cho tâm được tịnh tín, sau khi đã thực hiện nhiều việc tốt lành, sau khi nhớ lại nghiệp quá khứ, tôi đã sanh lên cối trời. 407. Tôi đã chú nguyện phương tiện di chuyển ở cõi trời là cỗ xe ngựa được kéo bởi một ngàn con. Tòa lâu đài cao ngất của tôi được vươn cao bảy tầng lầu. y                      r 408. Đã có một ngàn nhà mái nhọn làm toàn băng vàng. Trong lúc chiêu sáng tất cả các phương, chúng tỏa sáng bằng hào quang của chúng. 409. Khi ấy, cũng có những tháp nhọn khác làm bằng hồng ngọc. Với nguồn ánh sáng, chúng cũng rọi sáng bốn phương ở chung quanh. 410. Các ngôi nhà mái nhọn đã được hóa hiện ra, đã được sanh lên do nghiệp phước thiện. Được làm băng ngọc ma-ni, chúng cũng rọi sáng mười phương ở chung quanh. 411. Trong lúc chúng đang rực sáng, đã có được ánh sáng vĩ đại. Tôi vượt trội tất cả chư thiên; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 412. Trong sáu mươi ngàn kiếp, tôi đã là vi Sát-đế-lỵ tên Ưbbiddha, cư tru ở trái đất, là người chinh phục bốn phương. 413. Tương tợ y như thê, được hài lòng vơi nghiệp của chính mình, trong kiếp Bhaddā,19 tôi đã ba mươi lân trở thành đang Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao, được thành tựu bảy loại báu vật, là chúa tê của bôn châu lục.

18 Hattha là đơn vị đo chiều dài bằng một cánh tay, khoảng nửa mét. (ND) 19 Kiếp Bhaddā là kiếp có 5 vị Phật Toàn Giác xuất hiện.

36 < KINH TIỂU BÔ

414. Cũng ở tại nơi ấy, cung điện dành cho tôi được vươn cao như là cầu vồng, có chiều dài là hai mươi bốn [do-tuần] và chiều rộng là mười hai [do-tuần]. 415. Thành phô tên là Rammaka có công chào và tường thành vững chãi, có chiều dài năm trăm [do-tuần] và chiều rộng là một nửa của chiều dài, được đông đúc bởi các đám dân chúng trông tợ như thành phố của các cõi trời. 416. Khi ấy thành phố là đông đúc giống như hai mươi lăm cây kim được bỏ chung vào trong hộp đựng kim, chúng va chạm lẫn nhau. 417. Cũng như thế ấy, thành phố của tôi tràn đầy những voi, ngựa, xe cộ? luôn luôn đông đúc với những con người; Rammaka là thành phố tuyệt vời. 418. Tại nơi ấy, tôi đã ăn, tôi đã uống và đã trở về lại bản thể thiên nhân. Vào kiêp sông cuôi cùng, tôi đã có được sự thành tựu vê dòng dõi. 419. Được sanh ra ở gia tộc Bà-la-môn có sự tích lũy nhiều châu ngọc, tôi cũng đã tò bỏ tám mươi koti vàng và tôi đã xuất gia. 420-22. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mahãkassapa đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. íếKý sự về Trưởng lão Mahãkassapa" là phần thứ ba.

4. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ANURUDDHA (Anuruddhattherāpadānani) 423. Tôi đã nhìn thấy đức Thế Tôn Sumedha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đang an tru vào hạnh độc cư. 424. Sau khi đi đến gặp bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha, tôi đã chắp tay lên và đã thỉnh cầu đức Phật tối thượng rằng: 425. "Bạch đấng Đại Hùng, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, con sẽ dâng lên cây đèn đến Ngài, là vị đang tham thiền ở dưới cội cây, xin Ngài thương xót." 426. Bậc Trí Tuệ ẩy, đấng Tự Chủ cao quý trong số các vị đang thuyết giảng đã chấp nhận. Khi ấy, tôi đã khoan thủng các thân cây và đã gắn thiết bi vào. 427. Tôi đã dâng lên đức Phật, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian một ngàn tim đèn. Sau khi đã cháy sáng bảy ngày, các cây đèn của tôi đã lụi tàn. 428. Do sự tinh tín ấy ở trong tâm và do các nguyện lực của tác ý, sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã được sanh ra ở thiên cung. 429. s Được đạt đến bản thể thiên nhân, có cung điện đã được hóa hiện ra ，：.(•，                         A                               e cho tôi, nó chiêu sáng ra xung quanh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng cây đèn. 430. Khi ấy, tôi đã chiếu sáng ở xung quanh một trăm do-tuần, tôi vượt trội tất cả chư thiên; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây đèn. 431. Tôi đã là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc ba mươi ba kiếp,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 37

không người nào xem thường tôi; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây đèn. 432. Và tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương hai mươi tám lần. Khi ấy, tôi nhìn thấy [xa khoảng cách] một do-tuần ở xung quanh vào ban ngày và ban đêm. 433. Tôi nhìn thấy một ngàn thế giới bằng trí tuệ trong giáo pháp của bậc Đạo sư, tôi đã đạt được thiên nhãn; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây đèn. 434. Đang Toàn Giác tên Sumedha là ba mươi ngàn kiêp vê trước. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng cây đèn đến Ngài. 435-37. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Anuruddha đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Anuruddha55 là phần thứ tư.

5. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PUNNA (Punnattherūpadānam) 438. Là vị giảng huấn, thông thạo về chu thuật, thông suốt về ba tập Vệ-đà, tôi đã dẫn đầu các học trò đi đến gặp bậc Tối Thượng Nhân. 439. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Đại Hiền Trí đã tán dương việc làm của tôi một cách ngan gọn. 440. Sau khi lắng nghe giáo pháp ấy5 tôi đã đảnh lễ bậc Đạo sư. Tôi đã chắp tay lên và đã ra đi, mặt hướng phía bên phải. 441. Sau khi lắng nghe một cách tóm tắt, tôi đã thuyết giảng một cách chi tiết. Sau khi lắng nghe lời giảng của tôi, tất cả những người học trò đều có tâm hoan hỷ. 442. Sau khi xua đi tà kiến của mình, họ đã khiến tâm được tịnh tín vào đức Phật. Tôi cũng thuyết giảng một cách tóm tắt, một cách chi tiết tương tợ y như thế. 443. Là người biết rõ đường hướng của Vi diệu pháp, thông thạo về các đề tài thuyết giảng, sau khi làm cho tất cả hiểu rõ, tôi sống không còn lậu hoặc. 444. Trước đây năm trăm kiêp, có bôn vị chúa tê ở bôn châu lục là những vị vô cùng nổi tiếng, được thành tựu bảy loại báu vật. 445. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Punna Mantãniputta đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. é6Ký sự về Trưởng lão Punna Mantāniputta^ là phần thứ năm.

38 ❖ KINH TIỂU BÔ

6. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UPẢLI (Upālittherāpadānam) 446. ở thành phố Hamsavatī, vị Bà-la-môn tên Sujātā có sự tích lũy tám mươi koti, có dồi dào tài sản và lúa gạo. 447. Là vi giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt về ba tập Vệ-đà? đã đạt đến sự toàn hảo về [khoa] tướng mạo, về truyền thống và về giáo lý [của Bà-la-môn]. 448. Khi ấy, các du sĩ ngoại đạo có một ngọn lửa, các Thinh văn của đức Phật Gotama, các vi lang thang và cả các đạo sĩ khô hạnh du hành ở trái đát. 449. Bọn họ cũng tháp tùng theo tôi [cho rằng]: "Vi Bà-la-môn nổi tiếng.^, Nhiều người tôn vinh tôi, tôi không tôn vinh bất cứ người nào. 450. Tôi không nhìn         _ - xứng ， thấy ， bậc    ，   đáng sự tôn， vinh, khi ấy tôi ngã mạn ■ và ương ngạnh. Khi đang Chiên Thăng còn chưa xuât hiện thì không có từ ngữ “dức Phậr/ 451. Bao ngày đêm trôi qua, đấng Lãnh Đạo Padumuttara, bậc Hữu Nhãn, sau khi xua đi tất cả tăm toi, đã xuất hiện ở the gian. 452. Vào lúc giáo pháp được phô biên rộng rãi, được biêt nhiêu và trở thành phổ thông, khi ấy đức Phật đã đi đến thành phố tên Hamsa. 453. Khi ấy, vì lợi ích của người cha, đức Phật, bậc Hữu Nhãn ấy đã thuyết giảng giáo pháp. Vào thời điểm ấy, đám đông ở xung quanh là một do-tuần. 454. Khi ây, được thỏa thuận trong sô mọi người, vị đạo sĩ khô hạnh tên Sunanda ấy đã che phủ hết thảy hội chúng của đức Phật bằng những bông hoa. 455. Và trong khi bậc Tối Thượng đang công bố bốn sự thật ở nơi mái che bang bông hoa, đã có sự lãnh hội giáo pháp của một trăm ngàn koti người. 456. Đức Phật đã đổ những cơn mưa giáo pháp trong bảy ngày đêm. Khi đạt đến ngày thứ tám, đấng Chiến Thắng đã tán dương vi Sunanda rằng: 457. "'Người này trong khi luân hồi ở cõi hữu, dầu ở thế giới chư thiên hay loài người, sẽ trở thành bậc ưu tú trong số tất cả và sẽ luân hồi ở các cõi. 458. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 459. [Người này] sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, là người thừa tự giáo pháp của vi [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, có tên là Pufana Mant互niputta." 460. Lúc bấy giờ, trong khi làm cho tất cả dân chúng vui mừng, trong khi thị hiện năng lực của chính minh, bậc Toàn Giác đã tán dương đạo sĩ khổ hạnh Sunanda như thế. 46L Dân chúng chắp tay lễ bái vị đạo sĩ khổ hạnh Sunanda [nghĩ rằng]: “Sau khi thể hiện sự tôn kính đến đức Phật, vị ấy đã làm trong sạch cảnh giới tái sanh của bản thân.”

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 39

462. Tại nơi ấy, sau khi lắng nghe lời nói của bậc Hiền trí, tôi đã có sự suy tư rằng: “Ta cũng sẽ thể hiện sự tôn kính giống như ta nhìn thấy vi Gotama.95 463. Sau khi suy nghĩ như thế, tôi đã suy nghĩ về hành động của tôi rằng: “Ta sẽ thực hành viẹc lam gì ở phước điền vo thượng?^ 464. Và vi Tỳ-khmi này là vị trì tụng trong sô tát cả các vi trì tụng trong giáo pháp, và đã được chọn lựa là vị đứng đâu về Luật, tôi đã ước nguyện vi thê ấy. 465. Tài sản này của tôi là vô lượng, không thể bị xao động tợ như biển cả. Với của cải ấy tôi đã cho xây dựng tu viện dành cho đức Phật. r 466. Có khu vườn tên là Sobhanā ở phía Đông của thành phô. Sau khi đã mua bằng một trăm ngàn, tôi đã cho thực hiện tu viện dành cho hội chúng. 467. Sau khi đã xây dựng các nhà mái nhọn, các lầu đài, các mái che, các tòa nhà, các hang động, các đường kinh hành khéo được tạo lập, tôi đã cho thực hiện tu viện dành cho hội chúng. 468. Sau khi đã cho xây dựng nhà tắm hơi, nhà đốt lửa, rồi giếng nước, nhà tắm, tôi đã dâng cúng đến hội chung Tỳ-khưu. 469. Tôi đã dâng cúng mọi thứ này [gồm có] các ghế dài, các ghế đẩu, các vật dụng, các xoong nồi và thuốc men dành cho tu viện. 470. Sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, tôi đã cho xây dựng tường thành vững chắc, không cho bất cứ việc gì quấy ray đen những bậc có tâm thanh tịnh như thế ấy. 471. Tôi đa cho xây dựng một trăm ngàn chỗ ngụ ở tu viện dành cho hội chúng. Sau khi bố trí đay đủ tiện nghi, tôi đã cống hiến đến bậc Toàn Giác. 472. "Bạch bậc Hiền Trí, xin Ngài hãy tiếp nhận ngôi tu viện đã được con hoàn thành. Bạch đấng Anh Hùng, con sẽ dâng cúng đến Ngài. Bạch đấng Hữu Nhãn, xin Ngai hãy chấp thuan?9 473. Bậc Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đấng Lãnh Đạo sau khi biết được tâm tư của tôi đã chấp thuận. 474. Sau khi biết được sự chấp thuận của bậc Đại Ẩn Si, đấng Toàn Tri, sau khi đã chuẩn bị thức ăn, tôi đã thông báo về thời điểm. 475. Khi thời điểm đã được thông báo, đấng Lãnh Đạo Padumuttara đã đi đến tu viện của tôi cùng với một ngàn bậc Vô lậu. 476. Biết được lúc Ngài đã ngồi xuống, tôi đã làm toại ý Ngài với cơm ăn và nước uống. Biết được lúc Ngài đã thọ thực xong, tôi đã nói lời nói này: 477. “Bạch đấng Hiền Trí, tu viện tên Sobhanā đã được mua bằng một trăm ngàn và đã được cho xây dựng với chừng cỡ ấy, xin Ngài hãy tiếp nhận. 478. Do sự dâng cúng tu viện này và do các nguyện lực của tác ý9 trong khi sanh ra ở cõi hữu, mong sao con đạt được điều con đã ước nguyện/9 479. Sau khi thọ nhận tu viện dành cho hội chúng đã được xây dựng khéo léo, đấng Toàn Giác đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã nói lời nói này:

40 帝 KINH TIỂU Bộ

480. "Người nào đã dâng lên tu viện dành cho hội chúng đã được xây dựng khéo léo đến đức Phật, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 481. Các con voi, các con ngựa, các cỗ xe, các binh lính và quân đội gồm bốn binh chủng sẽ thường xuyên hộ tống người này; điều này là quả báo về [sự dâng cúng] tu viện dành cho hội chúng. 482. Sáu mươi ngàn nhạc cụ và những chiêc trông lớn được tô diêm sẽ thường xuyên tháp tùng người này; điều này là quả báo về [sự dâng cúng] tu viện dành cho hội chúng. 9                        \

483. Tám mươi sáu ngàn phụ nữ được trang diêm, được trang hoàng băng các loại vải vóc nhiều màu sắc, có các bông tai bằng ngọc trai và ngọc ma-ni. 484. Có lông mi cong, có nụ cười, có điệu bộ duyên dáng, có eo thon, các nàng sẽ thường xuyên vây quanh người này; điêu này là quả báo về [sự dâng cúng] tu viện dành cho hội chúng. 485. Người này sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong ba mươi ngàn kiếp, và sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc một ngàn lần. 486. [Người này] sẽ thọ lãnh mọi thứ mà vị Thiên vương có thể đạt được, sẽ có của cải không bị thiếu hụt và sẽ cai quản thiên quốc. 487. [Người này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ở quốc độ một ngàn lần. Vương quyền ở trái đất là bao la, không thể đo lường bang phương diẹn tính đếm. 488. Vào một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 489. [Người này] sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, là người thừa tự giáo pháp của vi [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, có tên là Upāli. 490. Sau khi đạt được sự toàn hảo vê Luật và rành rẽ vê sự thành lập hay không thành lập [tội], trong lúc duy trì giáo pháp của đấng Chiến Thắng, [người này] sẽ sống không còn lậu hoặc. 491. Sau khi biết rõ mọi việc này, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakỵa sẽ ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và sẽ thiết lập [người này] vào vi thế tối thang.95 492. Con ao ước về giáo pháp của Ngài đã là vô lượng [kiếp], [Giờ] con đã đạt mục đích ấy và có được sự đoạn tận tất cả mọi điều trói buộc. 493. Giống như khi bị buộc vào cọc nhọn, người đàn ông khiếp sợ hình phạt của đức vua, trong khi không tìm thấy sự thoải mái ở cọc nhọn thì mong mỏi chỉ mỗi sự phóng thích. 494. Bạch đang Đại Hùng, tương tợ y như thê, con khiêp sợ hình phạt của sự hiện hữu. Trong khi bị buộc vào cọc nhọn của nghiệp báo, con bi phiên muộn vì sự cảm thọ khát khao.

THÁNH NHÂN KÝ sự * 41

495. Bi thiêu đốt bởi ba ngọn lửa, con không thấy thoải mái ở hiện hữu. Cũng tợ như người bị hành phạt bởi đức vua, con tầm cầu sự giải thoát. 496. Giông như nẹười bị răn độc căn thì bị nọc độc hành hạ, người ây có thê tìm kiếm phương thuôc là cách thức làm cho tiêu tan nọc độc. 497. Trong khi tìm kiếm có thể nhìn thấy phương thuốc là vật làm tiêu tan nọc độc. Sau khi uống thuốc ấy, người ấy có thể có được sự an lạc do việc thoát khỏi nọc độc. 498. Bạch đấng Đại Hùng, tương tợ y như thế, bị hành hạ bởi vô minh con đã tầm cầu phương thuốc Chánh pháp, giống như người đàn ông bị hãm hại bởi nọc độc [đã tìm phương thuốc giải độc]. 499. Trong khi tìm kiếm phương thuốc Giáo pháp, con đã nhìn thấy lời chỉ dạy của vi dòng Sakyā ấy là cao quý trong số tất cả các loại thuốc men, là sự nho lên tất cả các mui tên. 500. Sau khi uống vào phương thuốc Giáo pháp, con đã xóa sạch tất cả nọc độc, con đã chạm đến Niết-bàn, có trạng thái mát mẻ, không già không chết. 501. Giống như người bị ma quỷ khuấy rối, bị hành hạ bởi ma quỷ nhập vào thì có thể tìm thầy chữa bệnh ma quỷ nhằm thoát khỏi ma quỷ. 502. Trong khi tìm kiếm có thể nhìn thấy vi rành rẽ các sự hiểu biết về ma quỷ. Vi ấy có thể diệt trừ ma quỷ cho người ấy và có thể làm cho tiêu tan tận gốc rễ. 503. Bạch đấng Đại Hùng, tương tợ y như thế, con bị phiền muộn bởi sự xâm nhập của tăm tối, con tìm kiếm ánh sáng của trí tuệ nhằm sự giải thoát khỏi tăm tối. 504. Giờ con đã nhìn thấy bậc Hiền Trí dòng họ Sakyā có sự trong sạch đối với các điều tăm tối phiền não. Vị ấy đã xua đi sự tăm tối của con, tợ như người thầy chữa bệnh ma quỷ xua đi ma quỷ. 505. Con đã cắt đứt dòng chảy luân hồi, đã chặn đứng dòng nước tham ái, đã thủ tiêu tất cả hữu tận gốc rễ, tợ như vị thầy chữa bệnh ma quỷ. 506. Giốnậ như loài nhân điểu lao xuống con rắn là mồi của bản thân nó, nó khuấy động ho nước lớn ở xung quanh đến một trăm do-tuần. 507. Sau khi bát được con răn, con nhân điêu liên gây tôn thương phía dưới đầu [con rắn]. Sau khi tóm lấy [con rắn], nó ra đi đến nơi dự tính. 508. Bạch đấng Đại Hùng, tương tợ y như thế, trong khi tầm cầu [Niết-bàn] không con tạo tác, con đã tay uê sạch sẽ các điêu xâu xa, cũng giong như con nhân điêu có sức mạnh [tìm kiêm con môi roi tiêu diệt]. 509. Con đã nhìn thây giáo pháp cao quý là đạo lộ an tịnh vô thượng, con đã nắm giữ điều này và an trú giống như con nhân điểu tóm lấy con rắn rồi mang đi. 510. Có loại dây leo tên là āsāvatī được sanh ra tại khu rừng Cittalatâvana [ở cõi trời Đạo-lợi]. Đoi với loại dây leo ấy, một ngàn năm nó sanh ra một trái.

42 ♦ KINH TIỂU Bộ

511. Chư thiên gần gũi với loại dây leo ấy cho đến khi nó có trái sau thòd gian dài lâu. Loài dây leo thượng hạng āsāvatī ấy được chư thiên yêu quý như thế. 5X2. Con thân cận với bậc Hiền trí ấy đến một trăm ngàn [năm],20 con lễ bái sáng chiều như là chư thiên gần gũi với trái āsāvatī vậy. 513. Sự phục vụ không phải là không có kết quả và sự lễ bái không phải là rỗng không. Dầu con đang trải qua [luân hồi] dài lâu thăm thẳm, cơ hội [về sự xuất hiện cua đức Phật] đa không bo rơi con. 514. Trong khi xem xét các cõi, con không nhìn thấy sự tiếp nối tái sanh, không còn nền tảng tái sanh, đã hoàn toàn giải thoát, được an tịnh, con đi đó đây. 515. Bạch đấng Đại Hùng, cũng giống như đóa hoa sen nở rộ nhờ tia nắng mặt trời, tương tợ y như thế, con được thăng hoa nhờ vào hào quang của đức Phật. 516. Giống như trong việc sanh sản của loài hạc nâu, hạc nâu đực không bao giờ được biết đến, những con hạc nâu cái ấy luôn luôn được thụ thai trong khi những cơn mưa đang gào thét. 517. Những con hạc nâu cái ấy còn duy trì bào thai lâu dài đến chừng nào cơn mưa còn chưa đổ xuống. Khi cơn mưa đổ xuống, chúng được thoát khỏi gánh nặng. 518. Được gào thét bởi cơn mưa giáo pháp của đức Phật Padumuttara, con đã kết tụ bào thai giáo pháp nhờ vào âm thanh của cơn mưa giáo pháp. 519. Con mang theo bào thai phước báu đến một frăm ngàn [kiếp],21 con không được thoát khỏi gánh nặng [luân hồi] khi cơn mưa giáo pháp chưa gào thét. 520. Bạch đấng Hiền Trí của dòng họ Sakyā, khi nào Ngài gào thét với cơn mưa giáo pháp ở thành Kapilavatthu đáng yêu thì con được giải thoát khỏi gánh nặng [luân hoi]. 521. Con đã nhận thức về không tánh, về vô tướng, và cũng như thế về vô nguyện, về bốn quả vị và tất cả các pháp. (Dứt tụng phẩm thứ nhì).

522. Con ước nguyện về giáo pháp của Ngài đã là vô lượng [kiếp]. [Giờ] con đã đạt đến mục đích ấy và vị thế an tịnh vô thượng [Niết-bàn]. 523. Cũng giống như vị Ẩn sĩ [Tỳ-khưu] là bậc trì tụng, con đã đạt đến sự toàn hảo về Luật, không có vị nào sánh bằng với con, con duy trì giáo pháp. 524. về Luật [Tỳ-khưu và Tỳ-khưu-ni], luôn cả Luật Hợp phần (Đại phẩm và Tiểu phẩm), theo cách chia làm ba phần và phàn thứ năm, ở đây con không có điều gì nghi ngờ về mẫu tự hay từ ngữ. 525. Con được rành rẽ vê việc khiên trách tội, vê việc sửa chữa tội, vê sự 20 Satasahassasamvaccharam (ÁpA. 281), Samvaccharam có ý nghĩa là unām,\ 21 Kappasatasahassam (Sđđ. 282), kappa có ý nghĩa là "kiếp".

THÁNH NHÂN KÝ sự 應 43

thành lập hay không thành lập tội, về việc phục hồi [phẩm vi], về việc làm cho hết tội, con đã đạt đến sự toàn hảo về mọi lãnh vực. 526. Sau khi lấy ra một điều học ở Luật [Phân tích] thậm chí ở Luật Hợp phần, con có thể gỡ rối về cả hai bộ Luật và giải thích điều cốt lõi. 527. Con vô cùng thiện xảo về ngôn từ và rành rẽ về điều lợi ích hoặc không lợi ích. Không có điều [Luật] gì là con không biết đến, con là vi có sự chăm chú về giáo pháp của bậc Đạo sư. 528. Giờ đây trong thời điểm hiện tại, con xua đi tất cả mọi điều ngờ vực về giáo pháp của người con trai dòng Sakyā, con cắt đứt tất cả các điều nghi hoặc. 529. Con rành rẽ về cau cu? luôn cả phần phụ thuộc của câu cú, về mẫu tự, luôn cả từ ngữ, về nhập đề, về kết thúc, về tất cả các lãnh vực này. 530. Cũng giống như vi vua hùng mạnh có thể khống chế và gây khó khăn cho kẻ địch, sau khi toàn thắng cuộc chiến thì có thể kiến thiết thành phố ở tại nơi ấy. 531. [Đức vua] có thể cho xây dựng tường thành, luôn cả hào rãnh, trạm gác? cổng thành và nhiều vọng canh đủ các loại ở thành phố. 532. ở tại nơi ấy, [đức vua] có thể cho xây dựng ngã tư đường, bùng binh, khu phố chợ khéo được phân bố và phòng hội họp để quyết đinh điều hay lẽ thiệt. 533. Đức vua bổ nhiệm vị tướng lãnh quân đội với nhiệm vụ tiêu diệt những kẻ nghịch, để biết được thế yếu và thế mạnh nhằm bảo toàn binh lực. 534. Nhằm mục đích bảo quản phẩm vật, đức vua bổ nhiệm người nam thiện xảo trong việc cất giữ làm người thủ khố: uChớ làm thất thoát phẩm vật của tĩễm.” 535. Người nào tận tụy đối với đức vua và mong muốn ngài có được sự tiến triển, đức vua ban cho người ấy quyền phân xử để được trở thành cận thần của ngài. 536. Đức vua phong cho vị giảng huấn thông thạo về chú thuật, rành rẽ về các điềm báo hiệu và các hiện tượng đã được sanh khởi vào địa vị quân sư. 537. [Đức vua] hội đủ những yếu tổ này được gọi là uSát-đế-lỵ,\ [Quần thần] luôn bảo vệ đức vua tợ như con ngỗng đỏ luôn hộ trì kẻ bị khổ đau. 538. Bạch đấng Đại Hùng, tương tợ như thế ấy, Ngài được gọi là 'Tháp Vương" của thế gian luôn cả chư thiên, tợ như vị Sát-đế-lỵ có kẻ thù đã bị đánh bại. 539. Sau khi đánh bại các n^oại đạo và luôn cả Ma vương cùng với đội quân binh, sau khi hủy diệt sự tăm tôi ấy, Ngài đã xây dựng thành phố giáo pháp. 540. Bạch đấng Trí Tuệ, tại nơi ấy giới là tường thành, trí của Ngài là cổng thành, tín của Ngài là trạm gác, và sự thu thúc là người canh gác cổng. 541. Bạch đấng Hiền Trí, sự thiết lập niệm là vọng canh, tuệ của Ngài là

44 ❖ KINH TIỂU Bộ

bùng binh, và nền tảng của thần thông là ngã tư đường; con đường giáo pháp đã ỉdiéo được xây dựng. 542. Toàn bộ Kinh, Vi diệu pháp và luôn cả Luật là lời dạy của đức Phật gồm có chín thể loại; đây là phòng hội họp về giáo pháp của Ngài. 543. Sự an tru không tánh, sự an tru vô tướng và sự an trú vô nguyện, [bốn quả vị Sa-môn] không bị lay chuyên và sự tịch diệt [Niêt-bàn]; đây là căn nhà giáo pháp của Ngài. 544. Vị có tên Sāriputta đã được chọn lựa là vị đứng đầu về tuệ, được rành rẽ về biện tài, là vị Tướng quân Chánh pháp của Ngài. 545. Bạch đấng Hiền Trí, vi tên Kolita được thiện xảo về sanh tử [thông], đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông là viên quan te tự của Ngài. 546. Bạch đang Hiên Trí, vị duy trì truyên thông cô xưa [Mahākassapa] có oai lực nổi bật, khó mà tiếp cận, đứng đầu về đức hạnh trong việc giáo giới các pháp giũ bỏ, là viên quan phán xử của Ngài. 547. Bạch đấng Hiền Trí, vi tên Ānanda nghe nhiều [học rộng], nắm giữ giáo pháp, có sự trì tụng toàn bộ về lời chỉ dạy, là vị bảo vệ giáo pháp của Ngài. 548. Sau khi điểm qua tất cả các vị này, đức Thế Tôn đã cân nhắc đến tôi và đã ban cho tôi việc phân xử về Luật đã được bậc Thức Tri thuyết giảng. 549. Bất cứ vị Thinh văn nào của đức Phật hỏi câu hỏi về Luật, tôi không cần có sự suy nghĩ về câu hỏi ấy, tôi giảng giải đúng ngay ý nghĩa câu hỏi ấy. 550. Cho đến địa phận của chư Phật ngoại trừ bậc Đại Hiền Trí ấy, không ai sánh bằng tôi về Luật, làm sao sẽ có vị hơn được? 551. Sau khi ngôi xuông ở hội chúng Tỳ-khưu, đức Gotama khăng định như vầy: "Không có vi nào sánh bằng Upâli về Luật [Phân tích] và các bộ Hợpphầny 552. Cho đến giáo pháp của bậc Đạo sư có chín thể loại đã được đức Phật nói ra, đối với người nhận thức được "Luật là nền tảng" thì tất cả [giáo pháp] đều được bao gồm trong Luật. 553. Sau khi nhớ lại việc làm của tôi, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng. 554. Tôi đã ước nguyện về vi thế ấy từ trăm ngàn [kiếp], tôi đã đạt đến mục đích ấy, đã đạt đến sự toàn hảo về Luật. 555. Trước đây tôi đã là người thợ cạo râu tóc đem lại niềm vui cho các vị dòng Sakyā. Sau khi lìa bỏ sự xuất thân ấy, tôi đã trở thành người con trai của bậc Đại An Sĩ. 556. Trước đây hai kiếp, vi hộ trì trái đất là vị Sát-đế-lỵ tên Afijasa, có oai lực vô biên, có danh vọng vô lượng, có tài sản lớn lao. 557. Là người con trai của vị vua ấy, tôi là vị Sát-đế-lỵ tên Candana. Tôi đã ỷ lại vào sự kiêu hãnh về dòng dõi và sự kiêu hãnh về danh vọng và của cải.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 45

558. Một trăm ngàn con long tượng mātañga [đên tuôi] bị tiêt dục ở ba nơi, được tô điểm với tất cả các loại trang sức, luôn luôn hộ tống tôi. 559. Khi ấy, được tháp tùng bởi các binh lính của mình, là người có ý thích đi dạo khu vườn, tôi đã cỡi lên con voi Sirika và đã rời khỏi thành phố. 560. Đức Phật tên Devala22 đầy đủ tánh hạnh, có các căn được phòng hộ, khéo thu thúc đã đi đến phía trước tôi. 561. Khi ấy, tôi đã thúc con voi Sirika va đã công kích đức Phật. Do đó, con voi ấy đã nổi cơn giận dữ và không chịu nhấc bàn chân lên. 562. Sau khi nhìn thấy con voi có tâm ý bất bình, tôi đã thể hiện sự giận dữ đối với đức Phật. Sau khi gây khó khăn cho đức Phật, tôi đã đi đến khu vườn. 563. Tôi không tìm thấy sự thoải mái ở tại nơi ấy giống như cái đầu đã bị bốc cháy, tôi bi thiêu đốt vì sự bực bội tợ như con cá bị vướng vào lưỡi câu. 564. Việc xảy ra cho tôi tợ như trái đất bị rực cháy đến tận bờ biển, tôi đã đi đến gặp người cha và đã nói lời nói này: 565. "'Việc con đã công kích đấng Tự Chủ tợ như con rắn độc bi nổi giận, tợ như khối lửa đã tiến đến, tợ như con voi có sự huấn luyện bị động cỡn. 566. Đức Phật, đấng Chiến Thắng có khổ hạnh nổi bật khủng khiếp, đã bị con công kích. Trước khi tất cả chúng ta bị tiêu diệt, chúng ta hãy xin bậc Hiền Trí ấy thư lỗi. 567. Ngài là vị có bản thân đã được rèn luyện được định tĩnh, nêu chúng ta không được vị ấy tha thứ thì xứ sở của con sẽ bị tiêu hoại trong vòng bảy ngày. 568. [Các vị Vua] Sumekhala, Kosiyā, Siggava và luôn cả Sattuko, sau khi công kích các vị Ằn sĩ, họ cùng với cư dân của xứ sở đã lâm vào cảnh khổ đau. 569. Khi các vị Ẩn sĩ đã tự chế ngự, có sự thực hành Phạm hạnh, nổi cơn bực tức, các vị làm cho thế gian cùng với biển cả và núi non luôn cả chư thiên bihuyhoaiZ,・                ~       i 570. Tôi đã triệu tập các nam nhân trong phạm vi ba ngàn do-tuân5 và tôi đã đi đến gặp đấng Tự Chủ với ý định sám hối tội lỗi. 571. Hết thảy tất cả có y phục ướt dẫm, có đầu tóc ướt đẫm đã chắp tay lên. Sau khi quỳ xuống ở bàn chân của đức Phật, bọn họ đã nói lòd nói này: 572. "Bạch đang Đại Hùng, dân chúng câu xin Ngài, xin Ngài hãy tha thứ, xin Ngài hãy xua đi nỗi bực bội, xin Ngài chớ hủy hoại xứ sở của chúng t6i." 573. “Xin tất cả loài người và chư thiên cùng với hạng người khổng lồ và các quỷ dữ hãy đập bể đầu của con bằng cái chày vồ làm bằng sắt vào mọi luc?9 574. [Vị Phật đáp:] "Ngọn lửa không tồn tại ở nước, hạt giống không mọc lên ở tảng đá, sâu bọ không tồn tại ở thuốc men, sự giận dữ không nảy sanh ở đức Phật.

22 Mặc dầu văn bản ghi sambuddho nghĩa là Phật Toàn Giác, nhưng Chủ giải giải thích đây là paccekasambuddho nghĩa là Phật Độc Giác {ÁpA. 288).

46 ❖ KINH TIỂU Bộ

575. Cũng giống như trái đất thì không lay chuyển, biển cả thì không thể đo lường và không gian thì vô tận, tương tợ như vậy, chư Phật là không dao động. 576. Các đấng Đại Hùng luôn nhẫn nại, các đạo sĩ khổ hạnh luôn thứ tha. Đối với các vi đã nhẫn nại đã thứ tha, việc đi đến sự bực bội là không c6.” 577. Nói xong điều này, trong khi xua đi sự bực bội, đức Phật khi ấy đã bay lên không trung ở phía trước đám đông dân chúng. 578. Bạch đấng Trí Tuệ, do nghiệp ấy con đã đi đến bản thể thấp kém. Sau khi tự vượt lên trên số phận ấy, con đã đi vào thành phố không hãi sợ [Niết-bàn]. 579. Bạch đấng Đại Hùng, cũng vào khi ấy con đã cầu xin đấng Tự Chủ thứ lỗi và vị ấy đã xua đi sự bực bội đang thiêu đốt con, đang tồn tại vững chắc ở con. 580. Bạch đấng Đại Hùng, hôm nay cũng vậy, trong khi con đang bị thiêu đốt bởi ba ngọn lửa, Ngài đã dập tắt ba ngọn lửa và giúp con đạt đến trạng thái mát mẻ. 581. Nếu các người có sự chú ý vào việc nghe thì hãy lắng nghe khi tôi đang nói. Tôi sẽ giảng giải ý nghĩa cho các người về việc tôi đã thấy được vi thế [Niết-bàn] như the nao. 582. Sau khi đã khinh miệt đấng Tự Chủ là vị có tâm an tinh, đinh tĩnh ấy, do nghiệp ấy ngày hôm nay tôi đã bị sanh ra vào dòng dõi thấp kém. 583. Các người chớ để cơ hội trôi qua bởi vì khi cơ hội đã trôi qua các người sẽ sầu muộn. Các người hãy nên tinh tấn cho lợi ích của chính minh, cơ hội sẽ xảy đến cho các người. 584. Và [giáo pháp] đối với một số người là sự ói mửa, đôi với một số người là sự tháo dạ, đối với số người là chất độc chết người và đối với một số người là phương thuốc. 585. Là sự ói mửa đối với những người dang thực hành, là sự xổ ruột đối với những người tiến đến quả vi, là phương thuốc đối với những người có sự thành tựu quả vi, là phước điền đối với những người tàm cầu. 586. Chất độc chết người [tác hại] đối với những kẻ thù nghịch giáo pháp như thế nào thì con rắn độc có nọc độc tà kiến thiêu đốt người đàn ông ấy như vậy. 587. Được uống một lần, chất độc chết người chấm dứt mạng sống. Còn người khi đã thù nghịch với giáo pháp thì bi thiêu đốt một koti (mười triêu) kiếp. 588. Do sự nhẫn nại, do sự không hãm hại và do sự hành trì tâm từ ái, đức Phật giúp thế gian luôn cả chư thiên vượt qua, vì thế các người không nên thù nghịch. 589. Chư Phật tương đương với trái đất, các Ngài không bị vướng bận vào các sự được lợi hay mất lợi, vào sự kính trọng hay không kính trọng, vì thế các người không nên thù nghịch.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 47

590. Trong trường hợp kẻ phá hoại Devadatta, kẻ cướp Añgulimāla, con voi Dhanapāla và [người con trai] Rãhula, bậc Hiền Trí là bình đẳng đối với tất cả. 591. Các vi này không có sự bất bình, các vi này không biết đến sự luyến ái. Đức Phật là bình đẳng đối với tất cả, đối với kẻ phá hoại cũng như đối với người con ruột. 592. Sau khi nhìn thấy ở trên đường tấm y ca-sa bị quăn^ bỏ lấm lem bởi phân bò, nên chắp tay ở trên đầu đảnh lễ biểu tượng của bậc An Sĩ. 593. Chư Phật quá khứ, hiện tại và vị lai được thanh tịnh nhờ vào biểu tượng này, vì thế những vị này đáng được lễ bái. 594. Luật tốt đẹp được xem như là bậc Đạo sư, tôi duy trì Luật bằng trái tim. Trong khi tôn kính đối với Luật, tôi sẽ luôn luôn an trú. 595. Luật là khuynh hướng của tôi, Luật là chỗ đứng và là đường kinh hành [của tôi], tôi sắp xếp sự cư ngụ ở trong Luật, Luật là hành xứ của tôi. 596. Tôi đã đạt đến sự toàn hảo về Luật và cũng rành rẽ các pháp dàn xếp [về tranh tụng]. Bạch đấng Đại Hùng, Upãli đảnh lễ ở bàn chân của Ngài là bậc Đạo sư. 597. Trong khi lễ bái bậc Toàn Giác và bản chất tốt đẹp của giáo pháp, tôi đây sẽ du hành từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. 598. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 599. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy của đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 600. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão upãli đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng ião Upālf7 *9 là phần thứ sáu.

7. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AÑÑĀKONDAÑÑA (Aññākondaññattherāpadānam) 601. [Đây là] lần đầu tiên tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Hướng Đạo, vị đã đạt đến nền tảng của bậc Giác Ngọ. 602. Cho đến tất cả dạ-xoa đã tụ hội lại ở cội cây Bồ-đề, họ vây quanh và chắp tay lên đảnh lễ bậc Toàn Giác. 603. Với tâm ý hớn hở, tất cả chư thiên ấy di chuyển đó đây ở trên không trung [nói rằng]: "Đức Phật này đã ngự đến, xua tan bóng đêm tăm t6i." 604. Được tràn ngập niềm vui, các vi ấy đã phát lên tiếng vang lớn rằng: "Chúng ta sẽ thiêu đốt các phiền não ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng GiWc."

48 > KINH TIỂU Bộ

605. Nhận biết giọng nói được thốt thành lời của chư thiên, tôi đã trở nên mừng rỡ. Với tâm mừng rỡ tôi đã dâng cúng bữa ăn đầu tiên [đến đức Phật]. 606. Sau khi biết được ý định của tôi, bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở Thế Gian đã ngồi xuống ở hội chúng chư thiên và đã nói lên những lời kệ này: 607. :Sau khi ra đi bảy ngày, Ta đã chứng đắc phẩm vị Giác ngộ. Đây là bữa ăn đầu tiên của Ta, là vật nuôi dưỡng cơ thể đối với việc hành Phạm hạnh. 608. Bởi vì người nào từ cõi trời Đẩu-suất đi đến nơi đây và đã dâng lên thức ăn cho Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 609. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc ba mươi ngàn kiếp. Sau khi vượt trội tất cả chư thiên, người ấy sẽ cư ngụ ở cõi trời. 610. Sau khi mệnh chung từ thế giới chư thiên, người ấy sẽ đi đến bản thể nhân loại, là đấng Chuyển Luân Vương, cai quản quốc độ ở tại nơi ấy một ngàn lần. 611. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 612. Sau khi mệnh chung từ cõi trời, nẹười ấy sẽ đi đến bản thể nhân loại. Sau khi lìa gia đình xuất gia, người ấy sẽ song sáu năm [khổ hạnh]. 613. Sau đó, vào năm thứ bảy đức Phật sẽ thuyết giảng chân lý. Vị tên là Kondañña sẽ chứng ngộ đầu tiên.” 614. Tôi đa xuất gia theo [đức Bồ-tát] vi đã lìa khỏi [gia đình]. Sự tinh tấn đã được tôi thể hiện tót đẹp. Nhằm mục đích thiêu đốt các phiền não, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. 615. Đấng Toàn Tri, đức Phật ở thế gian luôn cả chư thiên, đã ngự đến Isinâma tại Vườn Nai và đã vỗ len tiếng trống bát tử. 616. Bây giơ, toi đây đã đạt đến vi thế bất tử, thanh tịnh, vô thượng. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 617-19. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Aññākondaflña đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Aññākondañña99 là phần thứ bảy.

8. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PINDOLABHĀRADVĀJA (Pindolabhāradvājattherāpadānam) 620. Lúc bấy giờ, đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Tự Chủ, nhân vật cao cả đã cư ngụ tại Cittakũta [đỉnh núi Citta] ở phía trước núi Hy-mã-lạp. 621. ở tại nơi ấy, tôi đã là [con sư tử] vua của loài thú có dáng vóc dũng mãnh đi khắp bốn phương. Nhiều người hoảng hốt sau khi nghe tiếng rống của nó.

THÁNH NHÂN KÝ sự 嵌 49

622. Sau khi cầm lấy đóa sen khéo được nở rộ, tôi đã đi đến gần đấng Nhân Ngưu và đã dâng đến đức Phật [khi Ngài] đã xuất khỏi đinh. 623. Sau khi lễ bái đức Phật tối thượng, bậc Tối Thượng Nhân tư bốn hướng, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín roi đã rống lên tiếng rống của loài sư tử. 624. Bậc Thông Suốt Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng đã ngôi xuống ở chô ngôi của mình và đã nói lên những lời kệ này: 625. Nhận biết giọng nói của đức Phật, tất cả chư thiên đã tụ hội lại [nói rằng]: uVi đứng đầu trong số các bậc thuyết giảng đã đi đến, chúng ta sẽ lắng nghe giáo pháp của Ngai." 626. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Đại Hiền Trí có sự nhìn thấy tương lai xa vời, đã tán dương đức tin của tôi ở phía trước chư thiên đang được tràn ngập niềm vui ấy rằng: 627. "Người nào đã dâng cúng đóa hoa sen này và đã rống lên tiếng rống của loài sư tử, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 628. Vào kiếp thứ tám về sau này, người này sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, là chúa tể của bốn châu lục. 629. [Người này] sẽ là đấng Chuyển Luân Vương có sức mạnh vĩ đại tên Paduma, cai quản lãnh địa ở trên trái đất sáu mươi bốn lần. 630. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 631. Khi Phật ngôn được công bố, [người này] sẽ là thân quyến của Phạm thiên [dòng dõi Bà-la-môn]. [Người này] sẽ lìa khỏi phẩm vị Bà-la-môn và sẽ xuất gia ngay khi ấy. 632. Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh, [người này] sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc. 633. Tại chỗ ngụ hẻo lánh ở trong rừng đầy dẫy ác thú, [vi ấy] sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc." 634-36. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pindolabhāradvāja đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6<Ký sự về Trưởng lão Pindolabhāradvāj         là phần thứ tám.

9. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KHADIRAVANIYA REVATA (Khadiravaniyarevatattherāpadānam) 637. Sông Gañgā có tên la Bhāgīrathī, được phát xuất từ núi Hy-mã-lạp. Tôi đã là người chèo thuyền ở bên tàu hiêm trở, và ở bờ này tôi chèo qua [bờ kia].

50 * KINH TIỂU Bộ

638. Tôi đã được nghe trước rằng đấng Lãnh Đạo Padumuttara sẽ vượt qua dòng sông cùng với một trăm ngàn vi có năng lực. 639. Sau khi gom lại nhiều chiếc thuyền, tôi đã thực hiện mái che được chuẩn bị khéo léo bởi những người thợ mộc ở trên [một] chiếc thuyền, rồi đã chờ đợi đấng Nhân Ngưu. 640. Và đấng Toàn Giác đã ngự đến và đã bước lên chiếc thuyền ấy. Đứng ở giữa [dòng] nước, bậc Đạo sư đã nói lên những lời kệ này: 641. "Người nào đã đưa bậc Toàn Giác và hội chúng Vô lậu sang bờ kia, do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, [người này] sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên. 642. Sẽ có cung điện hình dạng chiếc thuyền được kiến tạo khéo léo sanh lên cho ngươi, sẽ có mái che bằng bông hoa được duy trì ở trên không vào mọi lúc. 643. Năm mươi tám kiếp về sau? [người này] sẽ là vị Sát-đế-lỵ tên Târaka, là đấng Chuyển Luân Vương, có sự chinh phục bốn phương. 644. Năm mươi bảy kiếp về sau, [người này] sẽ là vi Sát-đế-lỵ tên Campaka, có sức mạnh lớn lao và sẽ rực sáng như mặt trời đang mọc. 645. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện ở thế gian. 646. Sau khi mệnh chung từ cõi trời, người ây sẽ đi đên bản thê nhân loại và sẽ trở thành thân quyến của Phạm thiên [dòng dõi Bà-la-môn] với tên là Revata. 647. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, [người này] sau khi lìa khỏi gia đình sẽ xuất gia trong giáo pháp của đức Thế Tôn Gotama. 648. Sau khi xuất gia, vị ấy sau này sẽ là vị hành minh sát có sự gắn bó mật thiết, sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc.9 649. Tôi có sự tinh tấn5 có khả năng tiến hành các phận sự là điều kiện đưa đến sự an ổn khỏi các điều ràng buộc. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác* 650. Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp đã cho tôi nhìn thấy quả báo tại đây. Như là tốc độ của mũi tên khéo được ban ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi. 651. Sau đó, khi nhìn thấy tôi được vui thích ở rừng, bậc Hiền Trí, người đã đi đến tận cùng thế gian, đấng Đại Trí đã tuyên bố tôi là vị đứng đầu trong số các vi Tỳ-khmi cư ngụ ở rừng. 652. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Khadiravaniya Revata đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： 6íKý sự về Trưởng lão Khadiravanỉỵa Revata” là phần thứ chín.

THÁNHNHÂNKÝSỰ^ 51

10. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ĀNANDA (Ānandattherāpadānam) 653. Sau khi đi ra khỏi cổng tu viện, bậc Đại Hiền Trí Padumuttara, trong lúc đổ cơn mưa bất tử đã giúp cho đám đông dân chúng đạt đến Niết-bàn. 654. Một trăm ngàn vị Anh hùng ấy có sáu thắng trí, có đại thần lực, tháp tùng bậc Toàn Giác tợ như bóng không có sự xa lìa [hình], 655. Tôi đã ngồi trên mình voi [nắm giữ] chiếc lọng trắĩiệ cao quý tối thượng. Sau khi nhìn thấy hình dáng vô cùng lịch sự, tôi đã có niêm hạnh phúc sanh khởi. 656. Leo xuống từ mình voi, tôi đã đi đến gần bậc Nhân Ngưu. Tôi đã cầm lấy chiếc lọng làm bằng châu báu của tôi che cho đức Phật tối thượng. 657. Sau khi biết được ý định của tôi, bậc Đại Ẩn Sĩ Padumuttara đã ngimg lại cuộc thuyết giảng ấy và đã nói lên những lời kệ này: 658. "Người nào đã nắm giữ chiếc lọng được tô điểm các vật trang sức bằng vàng, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 659. Từ nơi này ra di, người nam này sẽ cư ngụ ở cõi trời Đẩu-suất và sẽ thọ hưởng sự thành đạt, được các tiên nữ trọng vọng. 660. [Người này] sẽ cai ạuản thiên quốc ba mươi bốn lần, sẽ là vị thống lãnh quân đội cư ngụ ở trái đát trong một trăm lẻ tám kiếp sống. 661. [Người này] sẽ trở thành đang Chuyên Luân Vương năm mươi tám lân và sẽ cai quản lãnh thổ vương quốc rộng bao la ở trên trái đất. 662. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện ở thế gian. 663. Có tên là Ānanda [người này] sẽ là thân bằng quyến thuộc, sẽ trở thành người thi giả của bậc Đại Ẩn sĩ, là biểu tượng của gia tộc dòng Sakyā. 664. [Người này] sẽ có sự nhiệt tâm và cẩn trọng nữa, được rành rẽ về nhiều chân lý, có hành vi khiêm nhường, không nhẫn tâm, có sự trì tụng toàn bộ. 665. Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh, [người này] sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, sẽ Niết-bàn không còn lậu hoāc." 666. Các con voi sống ở rừng là loài voi mātañga [đến tuổi] bị tiết dục ở ba nơi, được sáu mươi tuổi, có các ngà như cán cày, là phương tiện di chuyển của đữc vua. 667. Hàng trăm ngàn vi ây cũng là các bậc trí tuệ và có đại thân lực, tát cả các vị ấy là không sánh bằng đối với đức Phật, đấng Tượng Vương. 668. Tôi lễ bái vào canh đầu, vào canh giữa và vào canh cuối. Với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã phục vụ đức Phật tối thượng. 669. Tôi có sự nhiệt tâm và cân trọng nữa, có sự nhận biêt mình, có niệm [đây đủ]5 đã đạt đên quả vị Nhập lưu và rành rẽ vê các nên tảng của bậc Hữu học.

52 ❖ KINH TIỂU Bộ

670. Việc tôi đã khẳng định về hành động ở một trăm ngàn kiếp trước đây, tôi đã thành tựu nền tảng ấy, tôi đã được tồn tại, được bất động ở Chánh pháp. 671. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 672. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy của đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 673. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ānanda đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trường lão Ānanda" là phần thứ mưòi. Phần tóm lược Phật [Toàn Giác], Phật Độc Giác, vị Sāriputta, vị KoỊita, vị Kassapa, vị Anuruddha, vị Trưởng lão Purina, vi upāli, vị Aññāsikondañña, vị Pindola, vị Revata và bậc Trí tuệ Ānanda; toàn bộ sáu trăm năm mươi câu kệ đã được gộp chung lại. Phẩm Đức Phật là phẩm thứ nhất

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 53

n. PHẨM SĪHĀSANADĀYAKA (SĪHĀSANADĀ^AKAVAGGO)

11. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SĨHẢSANADẢYAKA (Sīhāsanadāyakattherāpadānam) 674. [Vào lúc ấy] đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhân Siddhartha đã Niết-bàn, Phật ngôn đã được lan rộng, giáo pháp đã được nhiều người hiểu biết. 675. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã thực hiện bảo tọa sư tử. Sau khi làm xong bảo tọa sư tử, tôi đã thực hiện ghe kê chân. 676. Và khi trời mưa ở bảo tọa sư tử, tôi đã xây dựng ngôi nhà ở tại nơi ấy. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã được sanh lên cõi trời Đẩu-suất. 677. Ngay lập tức đã có cung điện được kiến tạo khéo léo dành cho tôi dài hai mươi bốn do-tuần, rộng mười bốn do-tuần. 678. Có một trăm ngàn thiếu nữ luôn luôn vây quanh tôi. Và có chiếc ghế bành làm bằng vàng đã khéo được hóa hiện ra ở tòa lâu đài. 679. Phương tiện di chuyên băng voi, phương tiện di chuyên băng ngựa, phương tiện di chuyển của cõi trời được sẵn sàng. Các tòa lâu đài và luôn cả các kiệu khiêng đều được sanh lên theo như ước muốn. 680. Có các chiếc ghế bành làm bằng ngọc ma-ni và nhiều chiếc khác làm bằng lõi gỗ, tất cả đều được sanh lên cho tôi; điều này là quả báo của bảo tọa sư tư. 681. Tôi bước lên những đôi giày làm băng vàng, làm băng bạc, làm băng pha lê và ngọc bích; điều này là quả báo của chiếc ghế kê chân. 682. Ke từ khi toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 683. Trước đây bảy mươi ba kiếp, [tôi] đã có ba lần làm đấng Chuyển Luân Vuông l tên Inda. Trước đây bảy mươi hai kiếp, [tôi] đã có ba lần làm đấng Chuyên Luân Vương tên Sumanā. 684. Trước đây đúng bảy mươi kiếp, [tôi] đã có ba lần làm đấng Chuyển Luân Vương tên Varuna, được thành tựu bảy loại báu vật, ỉa chúa tể ở bốn châu lục. 685. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... đã thực hành lời dạy của đức Phật. 1 Câu kệ này và câu kế được ghi theo Chủ giải (ÁpA. 312).

54 嫌 KINH TIỂU Bộ

Đại đức Trưởng lão Sīhāsanadāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão SThāsanadāyaka" là phần thứ nhất

12. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKATTHAMBHIKA (Ekatthambhikattherāpadānam) 686. Đức Thế Tôn Siddhartha đã có hội chúng cư sĩ đông đảo. Những người ấy đã đi đến nương nhờ vào đức Phật, họ đặt niềm tin vào đức Như Lai. 687. Tất cả đã tụ hội lại, bàn bạc, rồi xây dựng hội trường dành cho bậc Đạo sư. Không có được một cây cột trụ, họ tìm kiếm ở khu rừng bạt ngàn. 688. Khi ấy, tôi đã nhìn thấy bọn họ ở trong rừng và đã đi đến gần đám đông. Sau khi chắp tay lên, tôi đã hỏi đám đông. 689. Được tôi hỏi, những người cư sĩ có giới hạnh ấy đã trả lời rằng: "Chúng tôi có ý định xây dựng hội trường nhưng không có được một cây cột trụ.” 690. “Xin các vị hãy giao cho tôi, tôi sẽ dâng đến bậc Đạo sư một cây cột trụ. Tôi sẽ mang cây cột trụ đến, các vị không phải bận tâm." 691. Họ đã xem xét cây cột trụ của tôi, và đã được tin tưởng với tâm ý hớn hở. Sau đó, họ đã quay trở lại và đã đi về nhà của mình. 692. Khi ấy, lúc đám đông cư sĩ ra đi không lâu, tôi đã dâng cúng cây cột trụ. Tôi đã ứở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã dựng đứng cây cột trụ trước tiên. 693. Do sự tinh tín ây ở trong tâm, tôi đã được sanh lên cõi trời. Có cung điện cao ráo dành cho tôi, được vươn cao một trăm tầng lầu. 694. Khi ấy, tôi luôn luôn được người hầu hạ trong lúc những chiếc trống lớn được vỗ vang. [Trước đây] năm mươi lăm kiếp, tôi đã là đức Vua Yasodhara. 695. ở tại nơi ấy, dành cho tôi cũng có cung điện được vươn cao một trăm tầng lầu, được kề cận nhà mái nhọn cao quý, và có một cây cột trụ thích ý. 696. [Trước đây] hai mươi mốt kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Udena, ở tại nơi ấy, cũng có cung điện được vươn cao một trăm tầng lầu dành cho tôi. 697. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, tôi đều thọ hưởng mọi sự an lạc; điều này là quả báo của một cây cột trụ. 698. Ke từ khi tôi đã dâng cúng cây cột trụ trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của một cây cột trụ. 699. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekatthambhika3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Ekatthambhika" là phần thứ nhì.

2 Sīhāsanadāyaka nghĩa là       dâng cúng bảo tọa (āsanā) sư tử (sīha), pháp tpa.” 3 Ekatthambhỉka nghĩa là Ế4vị liên quan đến một (ekā) cây cột trụ (thambhà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 55

13. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO NANDĀ (Nandattherāpadānam) 700. Tấm vải sợi lanh đã được tôi dâng cúng đến đức Thế Tôn Padumuttara, đấng Tự Chủ, bậc Đại Ẩn Sĩ, đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 701. Đức Phật tên Padumuttara đã chú nguyện đến tôi đây rằng: "Với sự dâng cúng tấm vải này, ngươi sẽ có được màu da vàng chói. 702. Được thúc đây bởi các nhân tô trong sạch, sau khi thọ hưởng hai sự thành tựu [trời và người], ngươi sẽ trở thành người em trai của đức Thế Tôn Gotama. 703. Là người say mê ái dục, thiên về khoái lạc, bám víu vào sự tham đắm trong các dục, khi ấy bị thúc đẩy bởi đức Phật, ngươi sẽ xuất gia. 704. Được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, sau khi xuât gia ở tại nơi ây, ngươi sẽ biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc và sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc." 705. [Trước đây] một trăm ngàn kiếp đã có bốn vị [Chuyển Luân Vương] tên là Cela. [Trước đây] sáu mươi ngàn kiếp đã có bốn vị [Chuyển Luân Vương] tên là upacela. 706. [Trước đây] năm mươi ngàn kiếp đã có bổn vị [Chuyển Luân Vương] tên cũng là Cela, được thành tựu bảy loại báu vật, là chúa tể ở bốn châu lục. 707. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nandā4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Nandaw là phần thứ ba.

14. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CULLAPANTHAKA (Cuỉỉapanthakattherãpadãnam) 708. Lúc bấy giờ, đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đã tách lìa khỏi đám đông, và Ngài đã cư ngụ ở núi Hy-mã-lạp. 709. Khi ấy, tôi cũng sống ở khu ẩn cư tại núi Hy-mã-lạp. Khi đấng Anh Hùng ngự đến không bao lâu, tôi đã đi đến gặp đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 710. Tôi đã cầm lấy chiếc lọng che bằng bông hoa và đã đi đến gần đấng Nhân Ngưu. Trong lúc Ngài đang nhập định, tôi đã tạo ra sự khuấy rối. 711. Tôi đã nâng lên băng hai bàn tay và đã dâng lên chiêc lọng che băng bông hoa. Đức Thế Tôn, bậc Đại Hiền Tn Padumuttara đã thọ nhạn. 712. Tất cả chư thiên có tâm hoan hỷ, các vị ấy đi đến núi Hy-mã-lạp. Các vị đã thể hiện hành động tán thưởng [nói rằng]: uBậc Hữu Nhãn sẽ nói lời tùy hy.” 713. Nói xong điều này, chư thiên ấy đã đi đến gần bậc Tối Thượng Nhân trong lúc Ngài đang ở trên không trung cầm lấy chiêc lọng bằng hoa sen hồng thượng hạng của tôi. [Đức Phật đã nói rằng:]

4 Nandā là người em trai cùng cha (đức Vua Suddhodana) khác mẹ (con bà Mahāpajāpati Gotamĩ) của Thái tử Siddhartha (Sĩ-đạt-ta/ (ND)

56 ❖ KINH TIỂU BÔ

714. “Vj đạo sĩ khô hạnh đã nâng lên chiêc lọng có một trăm cánh sen và đã dâng cúng đên Ta, Ta sẽ tán dương người ây. Các người hãy lăng nghe Ta nói. 715. [Người áy] sẽ cai quản thiên quôc hai mươi lăm kiêp và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ba mươi bốn lần. 716. [Người ấy] luân hồi đến chốn nào, là bản thể thiên nhân hay nhân loại, khi đang đứng ở bên ngoài trời thì sẽ có đóa hoa sen hồng che chở [cho vị ấy]. 717. Vào một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuât thân gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện ở thế gian. 718. Khi Phật ngôn được công bố? [người ấy] sẽ đạt được bản thể nhân loại và sẽ trở thành vị giỏi nhất về [biến hóa] thân được tạo ra bởi ý. 719. Sẽ có hai người anh em trai. Cả hai đều có tên là Panthaka. Sau khi thọ hưởng mục đích tối thượng, cả hai sẽ làm sáng chói giáo pháp." 720. Được mười tám tuồi, tôi đây đã xuât gia vào đời sông không gia đình. Tôi không đạt được điều gì xuất sắc ở trong giáo pháp của người con trai dòng Sakyā. 721. Bản chất của tôi đã là đần độn, trước đây tôi đã bị khi dễ. Và người anh trai đã xua đuôi tôi răng: "Bây giờ ngươi hãy đi vê nhà của mình đi?5 722. Trong khi bị xua đuổi ở tại cổng ra vào của tu viện dành cho hội chúng, với tâm ý rầu rĩ tôi đây đã đứng tại nơi ấy với niềm ao ước về bản thể Sa-môn. 723. Đức Thế Tôn đã đi đến nơi ấy. Ngài đã xoa đầu tôi. Sau khi nắm lấy cánh tay của tôi, Ngài đã dẫn tôi đi vào tu viện dành cho hội chúng. 724. Với lòng thương tưởng, bậc Đạo sư đã đưa cho tôi miếng giẻ chùi chân [và nói rằng]: "Ngươi hãy chú nguyện cho được trong sạch như vầy theo một hướng đã được xác đinh đúng đắn.” 725. Sau khi câm lây vật ây băng hai tay, tôi đã nhớ lại đóa sen hông. Tại nơi ấy tâm của tôi đã được giải thoát, tôi đã đạt được phẩm vị A-la-hán. 726. Tôi đã đạt đên sự toàn hảo vê mọi phương diện trong việc [biên hóa] các thân được tạo ra bởi ý. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 727. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Cullapanthaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Cullapanthaka" là phần thứ tư.

15. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PILINDIVACCHA (Pilindivacchattherāpadānam) 728. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, nhân vật cao cả Sumedha đã Niết・bàĩì, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã thê hiện sự cúng dường đên ngôi bảo tháp.

THÁNH NHÂN KÝ sự 婚 57

729. Và ở tại nơi áy, các vị nào là bậc lậu tận, có sáu thăng trí, có đại thân lực, tôi đã triệu tập các vị ấy lại ở tại nơi ấy và đã thực hiện bữa trai phạn đến hội chúng. 730. Lúc bấy giờ, vị thị giả của đức Thế Tôn Sumedha tên là Sumodha đã có mặt. Khi ấy, vi ấy đã nói lời tùy hỷ. 731. Do sự tịnh tín ây ở trong tâm, tôi đã sanh vê thiên cung. Tám mươi sáu ngàn tiên nữ đã cùng tôi vui sướng. 732. Các nàng ấy luôn luôn phục tòng chỉ mình tôi bằng mọi thứ dục lạc, tôi vượt trội các vị thiên nhân khác; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 733. Vào kiếp thứ hai mươi lăm, tôi đã là vị Sát-đế-lỵ tên Varuna. Khi ấy, tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương có vật thực vô cùng tinh khiết. 734. Dân chúng không gieo hạt giống, cũng không theo sau lưỡi cày, họ thọ dụng gạo sāli này không phải cày, không phải nấu. 735. Sau khi trị vì vương quôc tại nơi ây, tôi đã đi đên bản thê thiên nhân lân nữa. Khi ấy, cũng giống như tôi, họ đã được tái sanh, có sự đầy đủ về của cải. 736. Tất cả sanh linh, là bạn hay không phải là bạn, đều không hãm hại tôi. Thậm chí tôi được tất cả yêu quý; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 737. Ke từ khi tôi đã cúng dường vật thí trước đây ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc thoa vật thơm [ở ngôi bảo tháp]. 738. ở vào kiếp Bhaddā này, tôi đã là vị thống lãnh dân chúng độc nhất, là đang Chuyên Luân Vương, có đại oai lực, có sức mạnh lớn lao. 739. Tôi đây đã an tru nhiêu người vào năm giới câm và còn giúp cho họ đạt đến nhàn cảnh nữa, tôi đã được chư thiên yêu quý. 740. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão PiỊindivaccha đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Ế6Ký sự về Trưởng lão PiỊindivaccha95 là phần thứ năm.

16. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO RẢHULA (Rāhulattherāpadānam) 741. Tôi đã lắp đặt gương soi ở tòa lâu đài bảy tần^ của đức Thế Tôn Padumuttara, là bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như the ấy. 742. Được tùy tùng bởi một ngàn bậc vô lậu, bậc Đại Hiền Trí, đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Nhân Ngưu đã đi đến hương thất. 743. Trong lúc làm cho hương thất chiếu sáng, vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu, bậc Đạo Sư đứng ở hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên những lời kệ này: 744. uNhờ người nào chỗ ngụ này được chiếu sáng và gương soi đã khéo được lắp đặt, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói.

58 審 KINH TIỂU Bộ

745. Có các tấm gương làm bằng vàng, làm bằng bạc và làm bằng ngọc bích. Từ tấm gương sẽ hiện ra bất cứ những gì được yêu thích ở trong tâm. 746. Người ấy sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc sáu mươi bốn lần, và kế tiếp đó sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. 747. Vao kiếp thứ hai mươi mốt, [người ấy] sẽ là vị Sát-đế-lỵ tên Vimala, sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương, là người chinh phục bốn phương. 748. Có thành phô tên Renuvatī được xây dựng băng các viên gạch, được kiến trúc dạng hình vuông trải dài ba trăm do-tuần. 749. Có tòa lâu đài tên Sudassana được hóa hiện ra bởi vi Trời Vissakamma, có các nhà mái nhọn cao quý được điểm tô bằng bảy loại châu báu. 750. Được nhộn nhịp với mười loại âm thanh, được đông đảo các nhà pháp thuật, [thành phô này] sẽ là tương tợ như thành phô Sudassana của chư thiên. 751. Ánh sáng của thành phố ấy phát ra ngay trong khi mặt trời đang mọc, và luôn luôn chiếu sáng thành phô ây tám do-tuân ở xung quanh. 752. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkāka sẽ xuất hiện ở thế gian. 753. Được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, sau khi mệnh chung từ cõi trời Đẩu-suất, người ấy sẽ trở thành con trai của đức Thế Tôn Gotama. 754. Nêu sông tại gia, người ây có thê trở thành đang Chuyên Luân Vương. Việc con người như thế ấy đi đến sự vui sướng trong đời sống tại gia là không có cơ sở. 755. Sau khi lìa khỏi gia đình, người ây sẽ xuât gia, có sự hành trì tót dẹp, và sẽ trở thành VỊ A-la-hán với tên là Rahuía.” 756. Bạch đấng Đại Hiền Triết, giống như loài chim kikī bảo vệ trứng, giống như loài bò mộng bảo vệ cái đuôi, con là người cẩn trọng, được tròn đủ về giới, con đã hộ trì như vậy. 757. Sau khi hiểu được giáo pháp của Ngài, tôi đã sống vui sướng trong giáo pháp. Sau khi biết toàn diện ve tất cả các lậu hoặc, tôi song không còn lậu hoặc. 758. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Rãhula đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão R2hula” là phần thứ sáu.

17. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UPASENA (Upasenattherāpadānam) 759. Khi đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã ngồi xuống ở sườn núi, tôi đã đi đến gần bậc Tối Thượng Nhan ấy. 760. Sau khi nhìn thấy bông hoa kanikāra đã được nở rộ, khi ấy tôi đã ngắt lìa ở cuống hoa. Sau khi tô diêm ở chiếc lọng che, tôi đã che ở phía bên trên của đức Phạt.

THÁNH NHÂN KÝ sự 學 59

761. Và tôi đã dâng lên vật thực gồm có cơm thượng hạng và thức ăn ngon. Tại nơi ấy, tôi đã chăm lo bữa ăn cho tám vị Sa-môn với đức Phật là vị thứ chín. 762-63. Đấng Đại Hùng; bậc Tự Chủ, nhân vật cao cả đã nói lời tùy hỷ rằng: "Do sự dâng cúng chiếc lọng che này và sự hiến tặng món cơm thượng hạng, do sự tinh tín ấy ở trong tâm, [người này] sẽ thọ hưởng sự thành công. [Người này] sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc ba mươi sáu lần. 764. Và [người này] sẽ trở thành đang Chuyên Luân Vương hai mươi mốt lần. Lãnh thổ vương quốc bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 765. Vào một trăm ngàn kiêp vê sau này, bậc Đạo Sư tên là Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 766. Trong khi giáo pháp đang chiếu sáng, [người này] sẽ đi đến bản thể nhân loại, sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, là người thừa tự giáo pháp của vi [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, có tên là Upasena.” 767. [Đây] là lần cuối cùng của tôi trong sự luân chuyển, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tôi duy trì thân mạng cuối cùng sau khi đã tiêu diệt Ma vương cùng với đạo quân binh. 768. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Upasena Vañgantaputta đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ký sự về Trưởng lão Upasena Vahgantaputta” ỉa phần thứ bảy. (Dứt tụng phẩm thứ ba).

18. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO RATTHAPĀLA (Ratthapālattherāpadānam) 769. Con voi cao quý, có ngà như cán cày, là phương tiện di chuyển của đức vua đã được tôi dâng cúng đến đức Phật Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 770. [Con voi] được rạng rỡ với chiếc lọng trắng, có các vật trang sức dành

60 ❖ KINH TIỂU BÔ

775. Mười tám ngàn ngôi nhà mái nhọn sẽ được hiện ra ở cung trời tối thượng [dành cho người này] và chúng được làm toàn bộ bằng vàng. 776. [Người này] sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc năm mươi lần và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm mươi tám lần. 777. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 778. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi mạng chung từ thế giới chư thiên, vị ấy sẽ lập tức được sanh lên ở gia tộc sang trọng, có của cải lớn lao. 779. về sau, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, vị ấy sẽ xuất gia và sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, có tên là Ratthapāla. 780. Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh, [người ấy] sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, sẽ Niết-bàn không con lạu 781. Tôi đã vươn dậy, đã ra đi, đã từ bỏ sự thành đạt về của cải; Của cải ví như bãi nước bọt, sự yêu thương đối với của cải không được tìm thấy ở nơi tôi. 782. Tôi có sự tinh tấn, có khả năng tiến hành các phận sự là điều kiện đưa đến sự an ổn khỏi các điều ràng buộc. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 783. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ratthapāla đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trường lão Ratthapãla" là phần thứ tám.

19. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SOPÃKA (Sopākattherāpadānam) 784. Trong khi tôi đang dọn dẹp cái hang ở khu rừng tại ngọn núi cao nhất, đức Thế Tôn tên Siddhartha đa đi đến gặp toi. 785. Sau khi nhìn thấỵ đức Phật đã đi lại gần, tôi đã trải ra tấm thảm và đã dâng cúng chỗ ngồi làm bằng bông hoa đến bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 786. Sau khi ngôi xuông ở chô ngôi làm băng bông hoa, và sau khi biêt được cảnh giới tái sanh của tôi, bậc Lãnh Đạo Thế Gian Siddhartha đã thốt lên về tính chất vô thường rằng: 787. “Quả vậy, các pháp hữu vi là vô thường, có pháp sanh và diệt, sau khi sanh lên chúng hoại diệt, sự tịnh lặng của chúng là an lạc." 788. Sau khi nói điều ấy, đấng Toàn Tri, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Trí Tuệ đã bay lên không trung như là chim thiên nga chúa ở trên bầu trời. 789. Sau khi từ bỏ tà kiến của minh, tôi đã tu tập tưởng về vô thường. Sau khi tu tập một ngày, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 61

790. Được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, tôi đã thọ hưởng hai sự thành tựu [trời và người]. Khi đạt đên cuộc sông cuôi cùng, tôi đã sanh vào dòng dõi hạ liệt. 791. Sau khi lìa khỏi gia đình, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 792. Có sự ra sức tinh tấn, có tính khẳng quyết, khéo được định tĩnh trong các giới, sau khi làm vui lòng bậc Long Tượng vĩ đại, tôi đã đạt được sự tu lên bậc trên. 793. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bông hoa. 794. Ke từ khi tôi đã tu tập tưởng [về vô thường] trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc trong khi đang tu tập tưởng [về vô thường] ấy. 795. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sopâka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 44Ký sự về Trưởng lão Sopâka55 là phần thứ chín.

20. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO SUMAÑGALA (Sumañgalattherāpadānam) 796. Có ý định dâng tặng phẩm vật hiến cúng, tôi đã cho chuẩn bị vật thực. Trong khi chờ đợi các vị Bà-la-môn, tôi đã đứng ở khu vực bùng binh rộng lớn. 797. Và tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác Piyadassĩ có danh vọng lớn lao, bậc Hướng Đạo của toàn bộ thế gian, đấng Tự Chủ, nhân vật cao cả. 798. Được tháp tùng bởi các vi Thinh văn, đức Thế Tôn có hào quang, tợ như mặt trời đang chói sáng, đang tiến bước ở trên đường lộ. 799. Sau khi chắp tay lên, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Tôi đã thỉnh mời dầu chỉ bằng tâm ý: "Mong sao bậc Đại Hiền Triết đi đến g备n.” 800. Biết được ý định của tôi, đấng Đạo Sư, bậc Vô Thượng ở Thế Gian, cùng với một ngàn bậc lậu tận đã đi đen cửa nhà của tôi. 801. "Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Tối Thượng Nhân, con kính lễ Ngài! Xin thỉnh Ngài bước lên tòa lâu đài và ngồi xuống ở bảo tọa sư tử." 802. Bậc Đã [Tự] Rèn Luyện co đoàn tùy tùng đã được rèn luyện, bậc Đã [Tự] Vượt Qua, bậc cao quý trong số các vị đang tiếp độ [chúng sanh] vượt qua sau khi bước lên tòa lâu đài đã ngồi xuống ở chỗ ngồi cao quý. 803. Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình dâng cúng lên đức Phật vật thực mà tôi có được [và] đã được chuẩn bị ở trong căn nhà của chính mình. 804. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, sanh niềm phấn khởi, tôi đã chắp tay lễ bái đức Phật tối thượng, ôi, tính chất cao thượng của đức Phật!

62 ❖ KINH TIỂU Bộ

805. Trong sô tám hạng Thánh nhân tùy tùng đang thọ thực, có nhiêu bậc Vô lậu. Oai lực ấy là của chính Ngài, con đi đến nương tựa vào Ngài. 806. Và đức Thế Ton Piyadassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khtru và đã nói lên những lời kệ này: 807. "Người nào đã chăm lo vật thực đến hội chúng có bản thể chính trực, định tĩnh, và [đến] đức Như Lai, bậc Toàn Giác. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 808. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc hai mươi bảy lần. Được hài lòng với việc làm của chính mình, người ấy sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên. 809. Và người ấy sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương mười tám lần, và sẽ ngự tri năm trăm quốc độ thuộc đất liền ở trái dất." 810. Sau khi đã đi sâu vào trong khu vườn cây, khu rừng thưa, khu rừng rậm được lai vãng bởi loài cọp, và sau khi đã ra sức nô lực, các phiên não đã được thiêu đốt bởi tôi. 811. Kể từ khi toi đã dâng cúng vật thí trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bữa ăn. 812. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sumañgala đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6'Ký sự về Trưởng lão Sumahgala” là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị có bảo tọa sư tử, vị có một cây cột trụ, vị Nandā, vi Cullapanthaka, vị PiỊinda, luôn cả vị Rāhula, vi Vañganta, vị Ratthapāla, vị Sopāka và luôn cả vị Mañgala là mười [ký sự] thuộc phẩm thứ nhì. Và ở đây, có một trăm ba mươi tám câu kệ đã được giảng giải. Phẩm Sīhāsanadāyaka là phẩm thứ nhì.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 63

m. PHẦM SUBHỦTI (SUBHŪTIVAGGO)

21. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SUBHỦTI (Subhūtittherāpadānam) 813. ở không xa núi Hy-m角・lạp, có ngọn núi tên là Nisabha, có khu ẩn cư của tôi đã khéo được xây dựng, có gian nhà rộng bằng lá đã khéo được tạo lập. 814. Khi ấy, là vị đạo sĩ tóc bện có sự khổ hạnh cao tột tên là Kosiyā, tôi sống ở [ngọn núi] Nisabha mỗi một mình, không có người thứ hai. 815. Khi ấy, tôi không thọ dụng trái cây, rễ cây và lá cây [còn ở trên cây]. Trong khi ấy, tôi sống nhờ các lá cây úa vàng đã rụng. 816. Ngay cả trong khi đang buông bỏ mạng sống, tôi cũng không làm cho sự nuôi mạng bị hư hỏng. Tôi làm cho tâm của mình được hài lòng, tôi tránh xa sự tầm cầu sai trái [trong việc nuôi mạng]. 817. Mỗi khi tâm liên quan đến tham ái sanh khởi ở tôi, tôi tự mình quán sát. Khi được chăm chú, tôi đã thuần hóa tâm tham ái ấy rằng: 818. "Ngươi bị ái luyến ở điều quyến rũ, bị sân hận ở điều gây khó chịu và bị mê muội bởi điều làm cho mê mẩn; ngươi hãy tự mình thoát ra khỏi khu rừng. 819. Trú xứ này dành cho các đạo sĩ khổ hạnh đã được thanh tịnh, không còn nhơ nhuốc. Ngươi chớ làm hư hoại sự thanh tịnh, ngươi hãy tự mình thoát ra khỏi khu rừng. 820. [Nếu] trở thành người tại gia, ngươi sẽ luôn gánh chịu sự bị ràng buộc. Ngươi cũng chớ lầm lẫn về hai việc [xuất gia và tại gia], ngươi hãy tự mình thoát ra khỏi khu rừng. 821. Giống như loại củi gỗ thiêu xác chết không phải là vật để dùng cho công việc ở bất cứ nơi nào khác, dầu ở làng mạc hay rừng thẳm, bởi vì nó không r còn được xem là củi đót nữa. 822. Tợ như loại củi gỗ thiêu xác chết, ngươi không còn là người tại gia và cũng không phải là xuất gia. Hôm nay, ngươi là người không còn thuộc về cả hai hạng, ngươi hãy tự mình thoát ra khỏi khu rừng. 823. Nêu điêu này xảy ra cho ngươi thì ai nhận biêt điêu này ở ngươi? Nêu ngươi từ bỏ phận sự về đức tin thì sẽ có nhiều sự biếng nhác ở ngươi. 824. Các bậc tri thức sẽ ghét bỏ ngươi, giống như người dân thành phố chán ghét sự ô nhiễm. Các bậc ẩn sĩ sẽ xua đuổi và luôn quở trách ngươi.

64 ❖ KINH TIỂU Bộ

825. Các bậc tri thức sẽ phê phán ngươi đã vi phạm lời giáo huấn. Ngay trong khi không đạt được sự cộng tru, làm sao ngươi có thể sinh sống? 826. Con voi có sức mạnh đên gân và xua đuôi con voi là loài mātañga [đên tuổi] bị tiết dục ở ba nơi, được sáu mươi tuổi ra khỏi bầy. 827. Trong khi bị tách rời khỏi bầy, con voi không có được sự an ổn, thoải mái. Nó bị khổ sở, tâm rối loạn. Trong khi buồn bực, nó bị dao động. 828. Tương tợ như thê ây, các vị đạo sĩ tóc bện cũng sẽ xua đuôi ngươi là kẻ có tâm ý xấu xa. Trong khi bị tách rời khỏi các vi ấy, ngươi sẽ không đạt được sự an ổn, thoải mái. 829. Bị xâm nhập bởi mũi tên sầu muộn, ngươi bị thiêu đốt vì sự bực bội dầu là ban ngày hoặc ban đêm, tợ như con voi bi tách rời khỏi bầy. 830. Giống như vàng kim loại không bao giờ làm cho cái búa bị thiêu đốt ở bất cứ đâu; tương tợ như thế, với sự lìa bỏ giới, ngươi sẽ không làm cho [phiền não] được thiêu đốt ở bất cứ nơi nào. 831. Dâu cho đang sông ở tại gia, ngươi sẽ sinh sông cách nào? Tài sản thuộc về người mẹ cũng như thuộc về người cha để dành lại cho ngươi là không có. 832. Trong khi tự mình làm công việc khiến mồ hôi tuôn ra ở cơ thể, ngươi sẽ sinh sông ở tại gia như vậy. Tót đẹp thay là điêu ây không được ngươi ưa thích.” 833. Tại nơi ây, tôi ngăn chặn tâm có khuynh hướng bị ô nhiêm theo cách như thế. Sau khi thực hiện lời giảng giải với nhiều pháp khác nhau, tôi đã ngăn chặn được các suy nghĩ xấu xa. 834. Như thế, trong khi tôi đang an trú với sự an tru vào sự không xao lãng, ba mươi ngàn năm đã trôi qua khi tôi ở trong khu rừng. 835. Sau khi nhìn thấy [tôi là] người tầm cầu mục đích tối thượng được thỏa thích với sự không xao lãng, bậc Toàn Giác Padumuttara đã đi đến gặp tôi. 836. Là bậc vô lượng, không người tương đương, có hào quang màu [vàng chói] của trái cây timbarũsaka, không ai sánh băng vê dáng vóc, khi ây đức Phật đã đi kinh hành ở không trung. 837. Tợ như cây sâla chúa đã được trổ hoa, tợ như tia chớp ở khoảng giữa đám mây trên bầu trời, đức Phật không ai sánh bằng về trí tuệ khi ấy đã đi kinh hành ở không trung. 838. Tợ như con sư tử chúa không bị hãi sợ, tợ như con voi chúa kiêu hãnh, tợ như con cọp chúa chói sáng, [đức Phật] khi ấy đã đi kinh hành ở không trung. 839. Có hào quang màu vàng chói của đồng tiền vàng, giống như than hồng của gỗ khadira, như là viên ngọc ma-ni như ý, [đức Phật] khi ấy đã đi kinh hành ở không trung.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 65

840. Với ánh sáng tinh khiết của ngọn núi Kelãsa, tợ như mặt trăng vào ngày rằm, tợ như mặt trời ở chính ngọ, [đức Phật] khi ấy đã đi kinh hành ở không trung. 841. Sau khi nhìn thấy Ngài đang đi kinh hành ở không trung, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: "Phải chăng chúng sanh này là thiên nhân, hay đây là loài ngươi? 842. Con người như thế này ở trên trái đất thì ta chưa từng được nghe hoặc được thấy. Cũng có lời chú thuật [về tướng mạo], người này sẽ là bậc Đạo SU." 843. Sau khi suy nghĩ như thế, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Khi ấy tôi đã gom lại nhiều loại bông hoa và vật thơm. 844. Sau khi chuẩn bị chỗ ngồi bằng bông hoa, tôi đã nói với bậc có tâm ý tốt đẹp, làm thích ý, vị đứng đầu trong số các bậc Điều Phục Nhân lời nói này: 845. "Bạch đấng Đại Hùng, chỗ ngồi này đã được con chuẩn bị là thích hợp đối với Ngài. Trong khi làm cho tâm của con được vui vẻ? xin Ngài hãy ngồi xuống ở chỗ ngồi bằng bông hoa." 846. Đức Thế Tôn đã ngồi xuống ở nơi ấy, tợ như con sư tử không bị hãi sợ. Đức Phật đã ngồi ở chỗ ngồi bằng bông hoa quý cao trong bảy ngày đêm. 847. Trong khi lễ bái [Ngài], tôi đã đứng bảy ngày đêm. Bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở Thế Gian đã xuất khỏi thiền định. 848. Trong khi tán dương việc làm của tôi, Ngài đã nói lời nói này: "Nguôi hãy tu tập sự niệm tưởng về đức Phật là [pháp] vô thượng trong các pháp tu tập. 849. Sau khi tu tập về sự niệm tưởng này, ngươi sẽ được tròn đủ tâm ý và sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên ba mươi ngàn kiếp. 850. Ngươi sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc tám mươi lần. Ngươi sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ở trong quốc độ một ngàn lần. 851. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. Ngươi sẽ thọ hưởng mọi thứ ấy; điều này là quả báo của việc tưởng niệm về đức Phật. 852. Trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, ngươi sẽ đạt được tài sản lớn lao, sẽ không có sự thiếu hụt về của cải; điều này là quả báo của việc tưởng niệm về đức Phật. 853. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc

66 ❖ KINH TIÊU Bộ

ngươi vào vị thế tối thắng về hai phương diện là có đức hạnh đáng được cúng dường và tương tợ như thế về việc an trú vào sự không say đắm.,, 857. Sau khi nói điều này, bậc Toàn Giác tên Padumuttara, bậc Trí Tuệ đã bay lên không trung như là chim thiên nga chúa ở trên bầu trời. 858. Được chỉ dạy bởi đấng Bảo Hộ Thế Gian, tôi đã lễ bái đức Như Lai. Được hoan hỷ, tôi luôn luôn tu tập sự niệm tưởng vê đức Phật, là pháp tôi thượng. 859. Do nghiệp ây đã được thực hiện tót đẹp và do các nguyện lực của tác ý5 sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã đi đến cõi trời Đạo-lợi. 860. Tôi đã là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc tám mươi lần. Và tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. 86L Lãnh thổ vương quốc bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. Tôi thọ hưởng sự thành tựu tốt đẹp; điều này là quả báo của việc tưởng niệm về đưc Phật. 862. Trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi đạt được tài sản lớn lao, tôi không có sự thiếu hụt về của cải; điều này là quả báo của việc tưởng niệm về đức Phật. 863. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tưởng niệm về đức Phật 864. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Subhũti đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Subhũti” là phần thứ nhất

22. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UPAVĀNA (Upavanattherāpadānam) 865. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara là bậc thông suốt về tất cả các pháp. Sau khi phát cháy như là khối lửa, bậc Toàn Giác đã viên tịch Niết-bàn. 866. Đám đông dân chúng đã cùng nhau đi đến và cúng dường đức Như Lai. Sau khi hoàn tất giàn hỏa thiêu khéo được thực hiện, họ đã nâng thi thể lên. 867. Sau khi thực hiện phận sự đối với thi thể, họ đã tập trung Xá-lợi ở tại nơi ấy. Tất cả bọn họ gồm chư thiên và loài người đã xây dựng ngôi bảo tháp dành cho đức Phật. 868. Tầng thứ nhất làm bằng vàng, tầng thứ nhì làm bằng ngọc ma-ni, tầng thứ ba làm bằng bạc, tầng thứ tư làm bằng ngọc pha lê. 869. Tương tợ, viên mép của tâng thứ năm đã được làm băng hông ngọc, tầng thứ sáu làm bằng đá quý, phần bên trên làm bằng tất cả các loại châu báu. 870. Phân bên dưới làm băng ngọc ma-ni, bục nên làm băng châu báu. Được làm toàn bộ băng vàng, ngôi bảo tháp vươn lên chiêu cao một do-tuân. 871. Khi ấy, chư thiên đã tụ hội lại ở nơi ấy và đã cùng nhau bàn bạc rằng:

THÁNH NHÂN KÝ sự 峯 67

"Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. 872. Xá-lợi không có các mảnh rời rạc, [Xá-lợi] thân thể được kết thành một khối. Chúng ta sẽ thực hiện lớp vỏ bọc ở ngôi bảo tháp dành cho đức Phật này." 873. Vód bảy loại châu báu, chư thiên đã làm tăng thêm một do-tuần nữa. Có chiều cao hai do-tuần, ngôi bảo tháp ấy xua đi bóng tối. 874. Khi ây9 loài rông đã tụ hội lại ở nơi ây và đã cùng nhau bàn bạc răng: "Loài người và luôn cả chư thiên, bọn họ đã kiên tạo ngôi bảo tháp dành cho đức Phạt. 875. Thế gian cùng với chư thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng. Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy." 876. Sau khi đã tụ tập chung lại, loài rong đã phủ lớp ngọc bích, ngọc sa-phia và ngọc ma-ni như ý lên ngôi bảo tháp dành cho đức Phật. 877. Giờ dây, ngôi bảo điện dành cho đức Phật đã được làm bằng ngọc ma- ni toàn bộ, khi ây có chiêu cao ba do-tuân, là nguồn tạo ra ánh sáng. 878. Khi ấy, các nhân điểu đã tụ hội lại và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Loài người, chư thiên và loài rồng, bọn họ đã kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đức Phật. 879. Thế gian cùng với chư thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng. Chung ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy.” 880. Loài nhân điểu đã thực hiện ở ngôi bảo tháp lớp vỏ bọc phụ trội toàn bộ làm bằng ngọc ma-ni. Họ cũng đã làm phát triển ngôi bảo điện của đức Phật được cao thêm một do-tuần. 881. Với chiều cao bốn do-tuần, ngôi bảo tháp của đức Phật chiếu sáng và khiến cho tất cả các phương được rực rỡ tợ như mặt trời đã mọc lên. 882. Khi ấy, các ác thần đã tụ hội lại và đã cùng nhau bàn bạc rằng: Loài người, luôn cả chư thiên, loài rồng và loài nhân điểu cũng tương tợ như thế. 883. Bọn họ đã xây dựng ngôi bảo tháp hạng nhất dành cho đức Phật tối thượng một cách cá biệt. Thế gian cùng với chư thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng. 884. Chung ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. Bằng các loại châu báu, chúng ta sẽ phủ lên ngôi bảo điện dành cho đức Phật cho được cao them?9 885. Các ác thần cũng đã làm phát triển ngôi bảo điện của đức Phật được cao thêm một do-tuần. Khi ấy, với chiều cao năm do-tuần9 ngôi bảo tháp được rực rỡ. 886-87. Khi ấy, loài dạ-xoa đã tụ hội lại ở nơi ấy và đã cùng nhau bàn bạc

68 藤 KINH TIỂU BÔ

răng: "Loài người, chư thiên, loài rông, loài nhân điêu và các ác thân đã xây dựng ngôi bảo tháp hạng nhất dành cho đức Phật tối thượng một cách cá biệt Thế gian cung với chư thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng. 888. Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. Bằng các loại ngọc pha lê, chúng ta sẽ phủ lên ngôi bảo điện dành cho đức Phật cho được cao them/9 889. Loài da-xoa cũng đã làm phát triển ngôi bảo điện của đức Phật được cao thêm một do-tuần. Khi ấy, với chiều cao sáu do-tuàn, ngôi bảo tháp được rực rỡ. 890. Lúc bấy giờ, cáe càn-thát-bà đã tụ hội lại và đã cùng nhau bàn bạc rằng: "Loài người, chư thiên, loài rồng, các ác thần và loài nhân điểu cũng tương tợ như thế. 891. Tất cả đã kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đức Phật. Trong việc này chúng ta là những người chưa làm gì. Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bao Hộ Thế Gian như thế ấ必’ 892. Sau khi đã làm thành bảy tầng, các càn-thát-bà đã đặt lên chiếc lọng. Khi ấy, các càn-thát-bà đã kiến tạo ngôi bảo tháp toàn bộ làm bằng vàng. 893. Khi ấy, với chiều cao bảy do-tuần, ngôi bảo tháp được rực rỡ. Đêm và ngày không phân biệt được, [vì] ánh sáng luôn luôn hiện hữu. 894. Mặt trăng, mặt trời, luôn cả các vì sao không hơn được ánh sáng của ngôi bảo tháp. Thậm chí ánh đèn cũng đã không được đốt lên ở xung quanh một trăm do-tuần. 895. Vào thời điểm ấy, những người nào cúng dường ngôi bảo tháp, những người ấy không bước lên ngôi bảo tháp mà họ thảy lên ở không trung. 896. Được chư thiên chỉ đinh, con dạ-xoa tên Abhisammata [có nhiệm vụ] máng lên cờ hiệu hoặc vòng hoa ở phía bên trên. 897. Những người ấy không nhìn thấy con dạ-xoa ấy mà nhìn thấy vòng hoa được nó mang đi. Sau khi nhìn thấy như thế rồi ra di, tất cả những người ấy đi đến cõi tái sanh tốt đẹp. 898. Những người không có niềm tin ở lời Phật dạy và những người được tinh tín vào giáo pháp có ước muốn trông thay phép kỳ diệu thì họ cúng dường đến ngôi bảo tháp. 899. Khi ấy, tôi đã là người làm công ở thành phố Hamsavatĩ. Sau khi nhìn thấy dân chúng được vui mừng, khi ấy, tôi đã suy nghĩ như vầy: 900. "Đối với vị có được gian nhà Xá-lợi như vầy, vi ấy ắt hẳn là đức Thế Tôn cao thượng. Và đám dân chúng này đang thể hiện trạng thái hớn hở một cách nhiệt thành. 901. Ta cũng sẽ thể hiện sự tôn kính đến đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy, ta sẽ trở thành người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy trong tương lai.”

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 69

902. Có tấm thượng y đã được khéo giặt sạch bởi người thợ giặt, tôi đã máng vào ngọn tre rồi đã nâng lá cờ hiệu lên ở không trung. 903. Con dạ-xoa Abhisammata đã cầm lấy lá cờ hiệu của tôi và đưa lên không trung. Sau khi nhìn thấy lá cờ hiệu phất phơ trong gió, tôi đã khởi lên niềm vui dào dạt. 904. Tại nơi ấy, sau khi làm cho tâm được tịnh tín tôi đã đi đến gần vị Sa- môn. Sau khi đảnh lễ vị Tỳ-khưu ấy, tôi đã hỏi về quả thành tựu của lá cờ hiệu. 905. Vị ây đã giảng cho tôi vê sự sanh khởi nôi vui mừng và phỉ lạc của tôi: "Ngươi sẽ luôn luôn thọ hưởng quả thành tựu của lá cờ hiệu ấy. 906. Các con voi, các con ngựa, các cỗ xe, các binh lính và quân đội gồm bốn binh chủng sẽ thường xuyên hộ tống ngươi; điều này là quả báo của việc cúng dường lá cờ hiệu. 907. Sáu mươi ngàn nhạc cụ và những chiêc trông lớn được tô diêm sẽ thường xuyên hộ tống ngươi; điều này là quả báo của việc cúng dường lá cờ hiệu. 908. Có tám mươi sáu ngàn nữ nhân đã được trang điểm, được điểm tô với các loại vải nhiều màu sắc, có các bông tai bằng ngọc trai và ngọc ma-ni. 909. Có lông mi cong, có nụ cười, vô cùng yểu điệu, có eo thon, các nàng sẽ thường xuyên vây quanh ngươi; điều này là quả báo của việc cúng dường lá cờ hiệu. 910. Ngươi sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong ba mươi ngàn kiếp. Ngươi sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc tám mươi lần. 911. Và ngươi sẽ là đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng cách tính đếm. 912. Vào một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 913. Sau khi mệnh chung ở thê giới chư thiên, được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, được gắn liền với nghiệp phước thiện, ngươi sẽ là thân quyến của Phạm thiên [dong dõi Bà-la-môn]. 914. Sau khi từ bỏ tám mươi koti (tám trăm triệu), nhiều nô ty và nhân công, ngươi sẽ xuất gia trong giáo pháp của đức The Tôn Gotama. 915. Sau khi làm hài lòng đấng Toàn Giác Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, ngươi sẽ là Thinh văn của bậc Đạo sư, có tên là upavāna.,, 916. Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp đã cho tôi nhìn thấy quả báo tại đây. Như là tốc độ của mũi tên khéo được ban ra, tôi đã thiêu đót các phiền não của tôi. 917. Trong khi tôi là đấng Chuyển Luân Vương, chúa tể của bốn châu lục, các ngọn cờ luôn được kéo lên ở xung quanh [tôi] đến ba do-tuần. 918. Từ khi toi đã thực hiện việc làm trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường lá cờ hiệu.

70 巖 KINH TIỂU Bỏ

919. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão upavāna đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Upayānaṃ là phần thứ nhì.

23. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SARANAGAMANIYA (SaranagamaniyattherSpadānam) 920. Lúc bấy giờ, tôi đã là người hầu hạ mẹ ở thành phố Candavatĩ. Mẹ và cha của tôi bị mù, tôi phụng dưỡng họ. 921. Khi ấy, tôi đã đi đến nơi thanh vắng và ngồi xuống, tôi đã suy nghĩ như vầy: “Trong khi phụng dưỡng mẹ và cha, ta không đạt được sự xuất gia." 922. Bị che lấp bởi sự tăm tối ấy, [chúng sanh] bị thiêu đốt bởi ba loại lửa [tham, sân, si]. Khi nỗi hãi sợ như thế ấy đã sanh khỏi, không có người nào là bậc hướng đạo. 923. Đức Phật đã hiện khởi ở thế gian, giáo pháp của đấng Chiến Thắng chiếu sáng. Với người có nghiệp phước thiện thì bản thân có the tiếp độ được. 924. Tôi đã học tập về ba sự nương nhờ và đã gìn giữ chúng được toàn vẹn. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi thoát khỏi khổ cảnh. 925. Vị Sa-môn tên Nisabha là vị Thinh văn hàng đầu của đức Phật. Tôi đã đi đến gặp vi ấy và đã nhận lãnh sự đi đến nương nhờ [thọ trì tam quy]. 926. Cho đến khi ấy, tuổi thọ được biết là một trăm ngàn năm. Tôi đã gìn giữ sự đi đến nương nhờ được toàn vẹn chừng ấy thời gian. 927. Khi đang ở vào thời diêm cuôi cùng, tôi đã tưởng nhớ lại sự nương nhờ ấy. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đi đến cõi trời Đạo-lợi. 928. Khi đã đạt đến thế giới chư thiên, được thành tựu về nghiệp phước thiện, bất cứ khu vực nào tôi đi đến, tôi đều đạt được tám chủng tử. 929. Tôi được tôn vinh ở mọi phương, tôi có tuệ sắc bén, tất cả chư thiên đều phục tùng, tôi đạt được của cải vô lượng. 930. Có màu da vàng chói, tôi đều được yêu mến ở mọi nơi, tôi trung thành đoi với các bạn hữu tôi, danh vọng của tôi là cao tột. 931. Tôi đã là VỊ Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc tám mươi lần. Tôi đã thọ hưởng sự an lạc của cõi trời, đã được các tiên nữ trọng vọng. 932. Và toi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi lăm lần. Lãnh thổ vương quốc bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 933. Khi đạt đên cuộc sông cuôi cùng, được thành tựu vê nghiệp phước thiện, tôi đã được sanh ra trong nhà đại bá hộ vô cùng sang trọng ở thành phố Sāvatthi. 934. Được những đứa trẻ tháp tùng, tôi đã rời khỏi thành phố. Có được sự cười giỡn vui đùa, tôi đã đi đen tu viện dành cho hội chúng.

THÁNH NHÂN KÝ sự« 71

935. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy vị Sa-môn đã được giải thoát, không còn mầm mống tái sanh. Vị ấy đã thuyết giảng giáo pháp cho tôi và đã ban sự nương nhờ đến tôi. 936. Sau khi lắng nghe về sự nương nhờ, tôi đây đã tưởng nhớ lại sự nương nhơ cua toi. Toi đã ngoi ơ ngay cho ngoi áy va đã thanh tựu phàm vi A-la-hán. 937. Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vi A-la-hán. Nhận biết đức hạnh [của tôi], đấng Toàn Giác, bậc Hữu Nhãn, đã cho [tôi] tu lên bậc trên. 938. Tôi đã đi đến các sự nương nhờ trước đây vô lượng kiếp. Do đó, nghiệp khéo được tôi thực hiện đã cho tôi nhìn thấy quả báo tại đây. 939. Sự nương nhờ của tôi đã được gìn giữ cân thận, tâm ý đã khéo được củng cố. Sau khi thọ hưởng mọi thứ danh vọng, tôi đã đạt đến vi thế bất động. 940. Những vi nào có sự lắng nghe, xin các vị hãy lắng nghe tôi nói. Tôi sẽ giảng cho các vi ve đạo lộ đã được tự thân nhìn thay của mình. 941. “Bức Phật đã hiện khởi ở thế gian, giáo pháp của đấng Chiến Thắng được hiện hữu. Tiếng trống bất tử đã được vỗ lên là sự xua đi các mũi tên sầu muộn. 942. Băng sức lực của mình, các vị có thê thực hiện hành động hướng thượng ở phước điền vô thượng, tương tợ như the, [với năng lực của mình] các vi sẽ chạm đến Niết-bàn. 943. Sau khi đã thọ nhận ba sự nương nhờ, sau khi đã gìn giữ năm giới cấm, sau khi đã làm cho tâm được tịnh tín ở nơi đức Phật, các vị sẽ tiến hành việc chấm dứt khổ đau. 944. Sau khi thực hành tương tợ như tôi, sau khi gìn giữ toàn vẹn các giới cấm, không bao lâu sau tát cả, các vị cũng sẽ đạt được phàm vị A-la-han?5 945. Có được ba minh, tôi đã đạt đến thần thông và được rành rẽ về tâm của người khác. Bạch đấng Đại Hùng, vị Thinh văn của Ngài xin đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư. 946. [Ke từ khi] tôi đã đi đến nương nhờ đức Phật trước đây vô lượng kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đi đến nương nhờ. 947. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tisaranagamaniya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. aKý sự về Trưởng lão Tisaranagamaniya^ là phần thứ ba.

24. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PAÑCASĪLASAMĀDĀNIYA (Pañcasīlasamādāniyattherāpadānam) 948. Khi ấy, tôi đã là người làm công ở thành phố Candavatĩ. Bi vướng bận trong việc quán xuyên công việc của người khác, tôi không đạt được sự xuât gia.

72 饌 KINH TIỂU Bộ

949. [Tôi đã suy nghĩ rằng:] "Bj che lấp bởi sự tăm tối ấy, [chúng sanh] bi thiêu đốt bởi ba loại lửa [tham, sân, si], vậy thì bằng phương pháp nào, ta có thể được thoát khỏi? 950. Và ta là người làm công khốn khổ, vật xứng đáng để dâng cúng thì ta không có. Hay là ta nên thọ trì và làm toàn vẹn năm giới cấm?” 951. Vi Thinh văn của bậc Hiền Trí Anomadassī có tên là Nisabha. Tôi đã đi đến gặp vị ấy và đã nhận lãnh năm điều học [về giới]. 952. Cho đến khi ấy, tuổi thọ được biết là một trăm ngàn năm. Tôi đã gìn giữ năm giới cấm được toàn vẹn chừng ấy thời gian. 953. Khi thời điểm của tử thần đã đến, chư thiên an ủi tôi rằnậ： “Thua ngài, có cỗ xe được thắng một ngàn [ngựa] dành cho ngài, nó đã đên r6i." 954. Khi tâm cuối cùng đang diễn tiến, tôi đã tưởng nhớ lại giới hạnh của tôi. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đi đen cõi trời Đạo-lợi. 955. Và tôi đã là vi Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc ba mươi lần. Tôi đã thọ hưởng sự an lạc của cõi trời, đã được các tiên nữ trọng vọng. 956. Tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi lăm lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 957. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi mạng chung từ thế giới chư thiên, tôi đã được sanh ra trong nhà đại bá hộ vô cùng sang trọng ở thành phố Vesālī. 958. Vào thời điểm cận kề mùa mưa, trong lúc giáo pháp của đấng Chiến Thắng đang chói sáng, mẹ và luôn cả cha của tôi đã nhận lãnh năm điều học [về giới]. 959. Do việc đã lắng nghe, tôi đã mau chóng tưởng nhớ lại giới hạnh của mình. Tôi đã ngồi ở ngay chỗ ngồi ấy và đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 960. Vào lúc năm tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Sau khi nhận biết đức hạnh [của tôi], đức Phật, bậc Hữu Nhãn, đã cho [tôi] tu lên bậc trên. 961 . Sau khi gìn giữ năm điều học [về giới] được toàn vẹn, trong vô lượng kiếp trước đây tôi đã không đi đến đọa xứ. 962. Do nhờ tác động của các giới cấm ấy, tôi đây đã thọ hưởng danh vọng. Trong khi ngợi ca [vê quả báo của giới] cho dâu đên một kotỉ (mười triệu) kiêp, tôi cũng chỉ có thể ngợi ca được một phần nhỏ. 963. Sau khi gìn giữ năm giới cấm, tôi đạt được ba chủng tử: Tôi là người có tuổi thọ, có của cải lớn lao, có tuệ sắc bén. 964. Tôi chỉ đang ngợi ca phân phụ trội trong sô toàn thê [ạuả báo] có liên hệ đến loài người. Sau khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi đều đạt được các điều này. 965. Vi Thinh văn của đấng Chiến Thắng là người đang thực hành giới

THÁNH NHÂN KÝ sự 峯 73

M     /\   Ấ   l   Ẳ   Ắ   ỉ\ câm vô sô kê5 nêu vi ây vui thích trong các cõi tái sanh thì quả thành tựu sẽ như thế nào? 966. Năm giới cấm đã được thực hành tốt đẹp bởi tôi là người làm công có sự quán sát. Nhờ vào giới hạnh ấy, ngày hôm nay tôi đã cởi bỏ mọi điều trói buộc. 967. [Ke từ Idii] tôi đã gìn giữ năm giới cấm trước đây vô lượng kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của năm giới cấm. 968. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paflcasīlasamādāniya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* 66Ký sự về Trưởng lão PañcasTlasamādāniya" là phần thứ tư.

25. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ANNASAMSÃVAKA (Annasamsāvakattherāpadānam) 969. Bậc Toàn Giác [Siddhartha] có màu da vàng chói, tợ như cây cột trụ bằng vàng, có ba mươi hai hảo tướng, đang đi ở khu phố chợ. 970. Sau khi nhìn thấy đấng Quang Đăng Của Thế Gian Siddhattha, bậc Vô Lượng Vô Song, đấng Quang Minh, bậc Đã Được Rèn Luyện, tôi đã đạt được niềm phỉ lạc tộtbậc. 97L Sau khi thỉnh mời bậc Toàn Giác, tôi đã chăm lo bữa ăn đến bậc Đại Hiền Trí ấy. Khi ấy, bậc Đại Bi, đấng Bảo Hộ đã nói lời tùy hỷ đến tôi. 972. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín ở đức Phật, ở đấng Đại Bi ấy là bậc tạo ra niềm an ủi cao tột, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 973. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng vật thực. 974. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Annasamsāvaka12 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Annasamsāvaka55 ỉa phần thứ năm.

26. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DHŨPADÃYAKA (Dhūpadāyakattherāpadānam) 975. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng khói hương ở liêu cốc của đức Thế Tôn Siddhattha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 976. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh, dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, 1 Pañcasīlasamādāniya nghĩa là    có sự thọ trì (samâdãnă) năm (pañca) giới cấm (sĩỉa)y 2 Annasarnsãvaka nghĩa là   ngợi ca (samsāvaka) về việc (dâng cúng) vật thực (anna)y

74 ❖ KINH TIỂU Bộ

tôi đêu là đôi tượng yêu quý của tát cả; điêu này là quả báo của việc dâng cúng khói hương. 977. Ke từ khi tôi đã dâng cung khói hương trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng khói hương. 978. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dhūpadāyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão DhQpadâyaka” là phần thứ sáu.

27. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PULINAPŪJAKA (Pulinapūjakattherāpadānam) 979. Sau khi bỏ đi lớp cát cũ ở cội cây Bồ-đề tối thượng của đức Thế Tôn Vipassī, tôi đã rải lên lớp cát sạch. 980. [Ke từ khi] toi đã dâng cúng cát trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng cát. 981. Trước đây năm mươi ba kiếp, tôi đã trở thành đức vua cai quản dân chúng, là vị Chuyên Luân Vương tên Mahâpulina, có oai lực lớn lao. 982. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pulinapūjaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKỷ sự về Trưởng lão Pulinapūjaka" là phần thứ bảy.

28. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UTTARIYA (Uttariyattherāpadānam) 983. Lúc bấy giờ, tôi là con cá sấu ở bờ sông Candabhāgā. Gắn bó với khu vực kiêm ăn của mình, tôi đã đi đên bên đò của con sông. 984. Vào thời điểm ấy, bậc Tự Chủ Siddhartha, nhân vật cao cả ấy, có ý đinh vượt qua dòng sông nên đã đi về phía bến đò của con sông. 985. Và khi đấng Toàn Giác tiến đến !gần, tôi cũng đã tiến đến gần nơi ấy. Toi đã đi đen gan bạc Toan Giác va đã thót len lơi noi nay: 986. “Bạch đấng Đại Anh Hùng, xin hãy ngự lên [ở lưng], tôi sẽ đưa Ngài sang [sông], là địa phận thuộc về tôi do tổ tiên truyền lại. Bạch đấng Đại Hiền Trí, xin hay thương xốt [đến t6i]." 987. Nghe được tiếng kêu gào của tôi, bậc Đại Hiền Trí đã ngự lên [ở lưng]. Được mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã đưa đấng Lãnh Đạo Thế Gian sang [sông]. 988. ở bờ bên kia của dòng sông, tại nơi ấy, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Siddhattha đã an ủi tôi rằng: "Ngươi sẽ đạt được bất tử."

3 Dhūpadāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) khói hương (dhũpà), tức là xông khói có mùi thơm."

4 Puỉỉnapụịaka nghĩa là     cúng dường (pūjaka) cát (pulinà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự 應 75

989. Sau khi chết đi, lìa bỏ thân ấy, tôi đã đi đến thế giới chư thiên. Tôi đã thọ hưởng sự an lạc của cõi trời, đã được các tiên nữ trọng vọng. 990. Và tôi đã là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc bảy lần. Tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương, chúa tể của trái đất ba lần. 991. Gắn bó với sự độc cu, cẩn trọng và khéo thu thúc, tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 992. [Ke từ khi] tôi đã đưa đấng Nhân Ngưu sang [sông] trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đưa sang [sông]. 993. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sau thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Uttariya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão uttariya" là phần thứ tám.

29. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKAÑJ ALIKA (Ekaiyalikattherāpadānam) 994. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Toàn Giác Vipassī có màu da vàng chói, đấng Xa Phu Cao Quý, vị Anh Hùng Của Nhân Loại, đấng Hướng Đạo, đang đi ở khu phố chợ. 995. Sau khi nhìn thây vi Huân Luyện Viên cho người chưa được huân luyện, bậc Đại Hùng Biện, đấng Đại Trí như thế ấy, được tinh tín, tôi đã chắp tay lại với tâm ý vui mừng. . Z 996.e Ke từ khi tôi.kđã thực ĩ hiện việc chắp tay ấy trước đây chín mươi bốn -g 2  n    <                        .    r kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc chăp tay. 997. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekañjalika5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKỷ sự về Trưởng lão Ekañj alikaṃ là phần thứ chín.

30. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KHOMADÃYAKA (Khomadãyakattherữpadữnam) 998. Lúc bấy giờ, tôi đã là người thương buôn ở thành phố Bandhumatī. Chính nhờ thế, tôi cấp dưỡng người vợ và gieo trồng sự thành tựu về nhân lành. 999. Trong khi bậc Đại Ấn Sĩ Vipassī đang đi ở trên đường, tôi đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư một tấm vải sợi lanh nhằm mục đích hành thiện. 1000. Ke từ khi tôi đã dâng cúng tấm vải sợi lanh trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng tấm vải sợi lanh.

5 Ekañjalika nghĩa là "vi có một lần (ekā) chắp tay (añjali)y

76 婚 KINH TIỂU Bộ

1001. Trước đây hai mươi bảy kiêp, tôi đã là Sindhavasandana, vị chúa tê độc nhất ở bon châu lục, được thành tựu bảy loại báu vật. 1002. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Khomađâyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Khomadãyaka?, là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị Subhũti, vị upavãna, vị có sự nương nhờ, vị gìn giữ giới, vị ngợi ca về vật thực, VỊ [cúng dường] khói hương, vi [dâng cúng] cát, cùng với vị Uttariya, VỊ có sự chắp tay và vị dâng cúng tấm vải sợi lanh, chính là mười [ký sự] thuộc phần thứ ba. Một trăm tám mươi lăm câu kệ đã được nói lên và tát cả đã được gộp chung lại. Phẩm Subhati là phẩm thứ ba. (Dứt tụng phẩm thứ tư).

6 Khomadâyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) tấm vải sợi lanh (khoma)y

THÁNH NHÂN KÝ sự > 77

IV PHẨM KUNDADHĀNA (KUNDADHANAVAGGO}

31. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KUNDADHĀNA (Kundadhānattherāpadānam) 1003. Vào lúc đấng Tự Chủ, nhân vật cao cả thiền tịnh bảy ngày, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng tôi đã hâu cận đức Phật tôi thượng. 1004. Sau khi biết được thời điểm bậc Đại Hiền Trí Padumuttara đã xuất khỏi [thiền], tôi đã cầm lấy nải chuối lớn và đã đi đến gần [Ngài], 1005. Đức Thế Tôn, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã thọ nhận trái cây ấy. Trong lúc làm cho tâm tôi được tịnh tín, bậc Đại Hiền Trí đã thọ dụng [trái cây áy], 1006. Sau khi thọ dụng, đấng Toàn Giác, bậc Xa Phu Vô Thượng đã ngồi xuống ở chỗ ngồi của mình và đã nói lên những lời kệ này: 1007. ẾÍCác cộng đồng dạ-xoa nào sống ở ngọn núi này, các hạng chúng sanh nào sống ở rừng hãy lắng nghe lời nói của Ta. 1008. Người nào đã hầu cận đức Phật, tợ như con sư tử vua của loài thú, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lang nghe Ta nói. 1009. Người này đây sẽ trở thành vi Thiên vương mười một lần. Và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ba mươi bốn lần. 1010. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện ở thế gian. 1011. Người này sẽ mắng nhiếc các vị Sa-môn có giới hạnh không còn lậu hoặc, và sẽ nhận lấy biệt danh do quả thành tựu của ác nghiệp. 1012. [Người này] sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo Sư, là người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, có tên là Kundadhāna.,, 1013. Được gắn bó với sự cô tịch, chứng thiền, thỏa thích về thiền, tôi đã làm vui lòng bậc Đạo Sư và tôi song không còn lậu hoặc. 1014. Được các vi Thinh văn hàng đầu vây quanh, được hội chúng Tỳ-khưu tháp tùng, đấng Chiến Thắng đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khiru và đã bảo người rút thẻ bốc thăm. 1015. Sau khi đắp y một bên vai, tôi đã đảnh lễ đấng Lãnh Đạo Thế Gian,

78 ❖ KINH TIẾU BÔ

và ở trước bậc cao quý trong sô các vị đang thuyêt giảng, tôi đã rút được [thẻ bốc thăm] đầu tiên. 1016. Do việc làm ấy, đức Thế Tôn, bậc Làm Rung Động Mười Ngàn [Thế Giới] đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã thiết lập tôi vào vị thế hàng đầu. 1017. Tôi có sự tinh tấn, có khả năng tiến hành các phận sự là điều kiện đưa đến sự an ổn khỏi các điều ràng buộc. Tôi duy trì thân mạng cuối cung ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 1018. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kundadhāna đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Kundadhāna" là phần thứ nhất

32. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SÃGATA (Sāgatattherāpadānam) 1019. Lúc bấy giờ, tôi đã là vị Bà-la-môn tên Sobhita. Được tháp tùng bởi những người học trò của mình, tôi đã đi đến tu viện. 1020. Vào thời điểm ấy, được tháp tùng bởi hội chúng Tỳ-khưu, đức Thế Tôn, bậc Tối Thượng Nhân sau khi bước ra khỏi cổng tu viện đã đứng lại. 1021. Tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc Đã Được Rèn Luyện ấy được tháp tùng bởi các vị đã được rèn luyện. Sau khi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian rằng: 1022. "Những loại nào là thảo mộc, tất cả các loại ấy đều tăng trưởng ở trên đất. Tương tợ như thế, các chúng sanh có sự giác ngộ được phát triển ở trong giáo pháp của đấng Chiến Thắng. 1023. Ngài là bậc Xa Phu có trí tuệ và là bậc Đại Ẩn Sĩ đối với đam đông dân chúng. Ngài nâng đỡ họ ra khỏi con đường sai trái và nói cho họ về đạo lộ. 1024. Ngài là bậc Đã Được Rèn Luyện, được vây quanh bởi các vị đã được rèn luyện, là bậc Chứng Thiền cùng với các vị được thỏa thích về thiền, là bậc Có Sự Nhiệt Tâm cùng với những vị có tính khẳng quyết và an tịnh như thế ấy. 1025. Được tô điểm bởi đoàn tùy tùng có phước đức và trí tuệ, Ngài chói sáng. Hào quang của Ngài tỏa ra giống như [ánh sáng] trong lúc mặt trời mọc.,^ 1026. Sau khi nhìn thấy tâm đã được tinh tín [của tôi], bậc Đại Ẩn Sĩ Padumuttara đứng ở hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên những lời kệ này: 1027. "Người Bà-la-mon nào đã khởi lên niềm vui và tán dương về Ta, người ấy sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong một trăm ngàn kiếp. 1028. Bởi vì sau khi mệnh chung từ cõi trời Bẩu-suất, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, [người ấy] sẽ xuất gia trong giáo pháp của đức The Tôn Gotama. 1029. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, [người ấy] sẽ đạt được phẩm vị A-la-hán, sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo Sư và sẽ có tên là sugata."

THÁNH NHÂN KÝ sự 裝 79

1030. Sau khi xuất gia, tôi đã lìa bỏ ác nghiệp bằng thân. Sau khi dứt bỏ nết xấu về lời nói, tôi đã làm thanh tịnh về sự nuôi mạng sống. 1031. Trong khi sống như vậy, tôi được rành rẽ về các bản thể của [đề mục] lửa. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 1032. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sâgata đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Sāgataṃ là phần thứ nhì.

33. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO MAHÃKACCẢNA ụyiahâkaccãnattherữpadãnam) 1033. Ngôi bảo tháp của đấng Bảo Hộ Padumuttara tên là Paduma. Tôi đã cho xây dựng bảo tọa bằng đá và đã cho thếp vàng. 1034. Sau khi nâng cao chiếc lọng che làm bằng châu báu và chiếc quạt lông đuôi bò, tôi đã dâng đến đức Phật là đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian như thế áy. 1035. Khi ấy, cho đến chư thiên ở địa cầu, tất cả đã tụ hội lại [nói rằng]: “Ngài sẽ thuyết giảng về quả thành tựu của những chiếc lọng che làm bằng châu báu. 1036. Và khi bậc Đạo sư đang thuyết giảng, chúng ta sẽ lắng nghe tất cả điều ấy. Chúng ta có thể làm sanh khởi niềm vui thích hơn nữa đối với giáo pháp cua đấng Chánh Đẳng GÌM" 1037. Được vây quanh bởi hội chúng Tỳ-khưu, đấng Tự Chủ, nhân vật cao cả, sau khi ngồi xuống ở bảo tọa bằng vàng đã nói lên những lời kệ này: y

1038. uBảo tọa làm băng vàng và châu báu này được dâng cúng bởi người nào, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1039. Người ây sẽ là vi Chúa của chư thiên cai quản thiên quôc ba mươi kiếp và sẽ ngự trị khu vực xung quanh một trăm do-tuần bằng hào quang. 1040. Sau khi đi đến thế giới nhân loại, [người ấy] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương tên Pabhassara và sẽ có oai lực nổi bật. 1041. Dâu là ban ngày hoặc ban đêm, vi Sát-đê-lỵ sẽ rực sáng ở xung quanh tám ratana (hai mét), tợ như mặt trời đã mọc lên. 1042. Vào một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkâka sê xuất hiện ở thế gian. 1043. Sau khi mệnh chung từ chính cõi trời Dẩu-suất, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, [người ấy] sẽ trở thành thân quyến của đấng Phạm thiên [dòng dõi Bà-la-môn] với tên là Kaccâna. 1044. về sau, người ấy sẽ xuất gia và sẽ trở thành vi A-la-hán, không còn

80 ❖ KINH TIỂU Bộ

lậu hoặc. Đức Gotama, đấng Quang Đăng Của Thế Gian, sẽ thiết lập vào vị thế hàng đầu. 1045. [Người ấy] sẽ giảng giải một cách chi tiết về câu hỏi đã được hỏi một cách tóm tắt. Và trong khi giảng giải về câu hỏi ấy, [người ấy] sẽ làm thỏa mãn tâm tư [của người hoi\y 1046. Được sanh ra cao quý trong gia tộc giàu có, tôi đã là vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật. Sau khi từ bỏ các tài sản và lúa gạo, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. 1047. Tôi giảng giải một cách chi tiết cho những người đang hỏi, cho dầu [hỏi] một cách tóm tắt. Tôi làm thỏa mãn tâm tư của những người ấy, tôi làm cho bậc Tối Thượng Nhân hoan hỷ. 1048. Được hoan hỷ về tôi, đấng Đại Hùng, bậc Tự Chủ, nhân vật cao cả9 sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khiru, đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng. 1049. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mahākaccāna đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Mahãkaccãna^ là phần thứ ba.

34. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KẢLUDÃYĨ (KãỊudâyittherãpadãnam) 1050. Lúc bấy giờ, đức Phật Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy đang đi du hành đường xa. 1051. Sau khi cầm lấy đóa sen hồng khéo được nở rộ, cùng với đóa sen xanh và bông hoa nhài, tôi đã cam lay món cơm thượng hạng và đã dâng cúng đến bậc Đạo sư. 1052. Đấng Đại Hùng đã thọ dụng món cơm thượng hạng có thức ăn tuyệt hảo. Và Ngài đã cầm lấy bông hoa ấy rồi đã đưa ra cho dân chúng xem. [Ngài nói:] 1053. "Hoa sen là loài hoa tôi thượng, đáng quý, đáng mên, đáng yêu ở thê gian. Người nào đã dâng cúng bông hoa này đên Ta, người ấy đã làm được việc làm vô cùng khó khăn. 1054. Người nào đã dâng lên bông hoa và đã dâng cúng món cơm thượng hạng đến Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1055. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc mười tám lần. Sẽ có hoa sen xanh, luôn cả sen hồng và hoa nhài ở phía bên trên người ấy. 1056. Do quả thành tựu về phước báu của người này, tức thời sẽ có chiếc lọng che đượm mùi hương cõi trời được tạo ra và sẽ được duy trì ở trên không trung. 1057. [Người ấy] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương hai mươi lăm lần, và sẽ ngự trị năm trăm quốc độ thuộc đất liền ở trái đất.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 81

人         5   1   • Ắ   r   Ă   A   T   1   A         A 1058. Vào một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện ở thế gian. 1059. Được hài lòng với nghiệp của chính mình, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, [người ấy] sẽ trở thành bà con quyến thuộc, là nguồn đem lại niềm hoan hỷ cho dong họ Sakyā. 1060. về sau, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, người ấy sẽ xuất gia. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, [người ấy] sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc. 1061. Đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian Gotama ấy sẽ thiết lập vị đã đạt được các Jtuệ] phân tích, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc [ấy] vào vị the toi thắng. 1062. Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, được an tinh, không còn mầm mống tái sanh, người ấy sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo Sư, [và sẽ] có tên là Udayi.^ 1063. Tham, sân, si mê, ngã mạn và gièm pha đều bị tiêu hoại. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 1064. Là người có sự tinh cần, cẩn trọng, tôi cũng đã làm vui lòn^ đấng Toàn Giác. Và đấng Toàn Giác được hoan hỷ, đã thiết lập tôi vào vị thế toi thắng. 1065. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kāludāyī đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 64Ký sự về Trưởng lão KāludāyF5 là phần thứ tư.

35. KÝ SựVỀ TRƯỞNG LÃO MOGHARĀJA(Mogharāfattherāpadānam) 1066. Lúc bấy giờ, bậc Toàn Giác Atthadassĩ, đấng Tự Chủ, bậc Không Bi Đánh Bại, đã bước đi ở trên đường lộ, được hội chúng Tỳ-khưu tháp tùng. 1067. Được tùy tùng bởi những người học trò, tôi đã lìa khỏi căn nhà. Sau khi đi ra khỏi nơi áy, tôi đã nhìn thay đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 1068. Sau khi đảnh lễ bậc Toàn Giác, tôi đã chắp tay lên ở đầu. Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã ngợi ca đang Lãnh Đạo Thế Gian: 1069. “Cho đến các chúng sanh thuộc sắc giới, vô sắc giới, hoặc vô tưởng, tất cả các chúng sanh ấy đều được bao gồm ở trong trí tuệ của Ngài. 1070. Người nào dùng tấm lưới lỗ nhỏ vây quanh nước, bất cứ loài sinh vật nào ở trong nước, chúng đều ở trong tấm lưới. 1071. Chún^ sanh thuộc sác giới và vô săc giới là có tâm tư, tát cả các chúng sanh ấy đêu được bao gồm ở trong trí tuệ của Ngài. 1072. Ngài tiếp độ thế gian dẫy đầỵ tăm tối này. Sau khi lắng nghe giáo pháp của Ngài, bọn họ vượt qua được luồng [suy nghĩ về] hoài nghi. 1073. Thế gian bị bao trùm bởi vô minh, bị tràn ngập bởi bóng tối. Trong khi trí tuệ của Ngài đang chiếu sáng, các bóng tôi đều bi tiêu diệt.

82 ❖ KINH TIẾU Bộ

1074. Ánh mắt của Ngài là sự xua đi bóng tối lớn lao của tất cả [chúng sanh]. Sau khi lắng nghe giáo pháp của Ngài, nhiều người được Niết-bàn. 1075. Sau khi đã đổ đầy mật Oĩ^g tinh khiết vào cái hũ, tôi đã nâng lên bằng cả hai tay và đã dâng đến bậc Đại An Sĩ. 1076. Đấng Đại Hùng, bậc Đại Ẩn Sĩ đã tự tay thọ nhận. Và sau khi thọ dụng [mật ong] ấy, đấng Toàn Tri đã bay lên khoảng không ở bầu trời. 1077. Đứng ở trên không trung, bậc Đạo Sư Atthadassí, đấng Nhân Ngưu, trong khi làm tâm của tôi được tịnh tín, đã nói lên những lời kệ này: 1078. "Người nào đã tán dương trí tuệ này, đã ngợi ca đức Phật tối thượng, do sự tịnh tín ấy ở trong tâm người ấy không đi đến chốn khổ đau. 1079. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc mười bốn lần và sẽ ngự trị tám trăm quốc độ thuọc đất liền ở trai đất. 1080. Rồi [n^ười ấy] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm trăm lần, sẽ cai quản vô sô xứ sở và quôc độ ở trái đát. 1081. Là vị giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt về ba tập Vệ-đà, [người ấy] sẽ xuất gia trong giáo pháp của đức Thế Tôn Gotama. 1082. [Người ấy] sẽ dùng trí tuệ suy xét về ý nghĩa thâm sâu vi tế và sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo Su, có tên là Mogharāja. 1083. [Người ấy] sẽ được thành tựu ba minh, sẽ là vị có phận sự đã được làm xong ya sẽ trở thành bậc Khônệ Còn Lậu Hoặc. Đấng Xa Phu Cao Cả Gotama sẽ thiết lập [người ấy] vào vị the tối thắng?5 1084. Sau khi từ bỏ sự gắn bó liên quan đến loài ngiròi, sau khi cắt đứt mối ràng buộc đối với sự tái sanh, sau khi biết toàn diện ve tất cả các lậu hoặc, tôi song không còn lậu hoặc. 1085. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mogharāja đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Mogharāja^ là phần thứ năm.

36. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ADHIMUTTA (Adhimuttattherāpadānam) 1086. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhân Atthadassĩ đã Niết-bàn5 tôi đã hộ độ hội chúng Tỳ-khưu với tâm ý trong sạch. 1087. Sau khi thỉnh mời hội chúng quý báu có bản the chính trực đã được định tĩnh, tôi đã thực hiện mái che băng cây mía và đã phục vụ bữa ăn đên hội chúng tối thượng. 1088. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, tôi đều vượt trội tất cả chúng sanh; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1089. Ke từ khi toi đã dâng cúng vát thí trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây mía.

THÁNH NHÂN KÝ sự « 83

1090. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Adhimutta đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Adhimutta” là phần thứ sáu.

37. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO LASUNADÃYAKA (Lasunadāyakattherāpadānam) 1091. Lúc bấy giờ, tôi đã là vị đạo sĩ khổ hạnh ở không xa núi Hy-mã-lạp. Tôi sống bằng củ toi, củ tỏi là thực phẩm của toi. 1092. Tôi đã chất [tỏi] đầy các túi xách rồi đã đi đến tu viện dành cho hội chúng. Được mừng rỡ? tôi đã dâng cúng củ tỏi đến hội chúng với tâm mừng rỡ. 1093. Sau khi dâng cúng củ tỏi đến hội chúng đã được thỏa thích trong giáo pháp của bậc Tôi Thượng Nhân Vipassī, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiêp. 1094. Kể từ khi tôi đã dâng cúng củ tỏi trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của các củ tỏi. 1095. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Lasunadāyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Lasunadāyaka" là phần thứ bảy.

38. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ÃYẢGADẢYAKA (Āyāgadāyakattherūpadānam) 1096. Khi đấnệ Bảo Hộ Thế Gian Sikhī, bậc cao quý trong số các vi đang thuyết giảng đã Niết-bàn, tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã đảnh lễ ngôi bảo tháp tối thượng. 1097. Khi ấy, sau khi thảo luận với những người thợ mộc, tôi đã dâng cúng phần tài chánh. Tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã cho xây dựng ngôi sảnh đường dài. 1098. Tôi đã sống ở giữa chư thiên tám kiếp không bị gián đoạn. Trong các kiếp còn lại, tôi đã luân hồi xen kẽ [giữa cõi trời và cõi người]. 1099. Chất độc không ngấm vào cơ thể, các loại vũ khí không hãm hại được tôi, tôi không bị chết đuối ở trong nước; điều này là quả báo của ngôi sảnh đường dài. 1100. Nếu tôi ao ước cơn mưa thì có đám mây lớn đổ mưa xuống, ngay cả chư thiên cũng chịu sự điều khiên của tôi; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1101. Tôi đã là [đấng Chuyển Luân Vương] được thành tựu bảy loại châu báu ba mươi lần, không người nào chê bai tôi; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện.

1 Lasunadãyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) tỏi (ỉasuna)y

84 ❖ KINH TIỂU Bộ

1102. [Ke từ khi] tôi đã cho thực hiện ngôi sảnh đường dài trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của ngôi sảnh đường dài. 1103. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Āyāgadāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 4ẾKý sự về Trưởng lão Ãyãgadãyaka^ là phần thứ tám.

39. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DHAMMACAKKIKA (Dhammacakkikattherāpadānam) 1104. Phía trước bảo tọa sư tử của đức Thế Tôn Siddhartha, tôi đã thiết lập bánh xe pháp đã được làm khéo léo, đã được ngợi khen bởi các bậc trí thức. 1105. Với dáng vóc lịch sự, có binh lực và phương tiện di chuyển xứng đáng, tôi được rực rỡ. Nhiều người thường xuyên gắn bó, vây quanh tôi. 1106. Có sáu mươi ngàn nhạc công luôn luôn phục vụ tôi, với đoàn tùy tùng tôi được rực rỡ; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1107. [Ke từ khi] tôi đã thiết lập bánh xe [pháp] trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của bánh xe pháp. 1108. Trước đây mười một kiếp, đã có tám vị thống lãnh dân chúng cùng tên Sahassarāja, là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1109. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dhammacakkika3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Dhammacakkika" là phần thứ chín.

40. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KAPPARUKKHIYA (Kapparukkhiyattherāpadūnam) 1110. ở phía trước ngôi bảo tháp tối thượng của đức Thế Tôn Siddhattha, tôi đã treo giăng những tấm vải nhiều màu sắc và đã thiết lập cây như ý. 1111. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh, dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, có cây như ý rực rỡ hiện diện ở cánh cửa lớn của tôi. 1112. Tôi và luôn cả nhóm tùy tùng là những người sống nương tựa vào tôi, chúng tôi luôn luôn lấy vải từ cây như ý ấy rồi mặc vào. 1113. Ke từ khi tôi đã thiết lập cây [như ý] trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của cây như ý.

2 Āyāgadāyaka nghĩa là   dâng cúng {dāyako) sảnh đường dài (ãyãga)y 3 Dhammacakkika nghĩa là    có bánh xe (cakkă) giáo pháp (dhammā)^

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 85

1114. Và trước đây vào kiếp thứ bảy, đã có tám vi Sát-đế-lỵ tên SuceỊa, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1115. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kapparukkhiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Kapparukkhiya” là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị Kunda, vị Sāgata, vị Kaccāna, vị Udāyi, vi Mogharāja, vị Adhimutta, vị dâng cúng củ tỏi, vị có sảnh đường dài, vi liên quan bánh xe pháp và vị có cây như ý là thứ mười, [tổng cộng] là một ngàn hai trăm câu kệ. Phẩm Kundadhāna là phẩm thứ tư.

4 Kapparukkhiya nghĩa là 4tvị liên quan đến cây (rukkhā) như ý (kappàyy

86 ❖ KINH TIÊU BÔ

VPHẢMUPÃLI (UPÃLIVĂGGƠ)

41. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BHẢGINEYYA-UPÃLI (Bhāgineyya- Upãlittherãpadãnam) 1116. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian ấy được tháp tùng bởi một ngàn bậc Vô lậu. Gắn bó với sự độc cư, Ngài ra đi [một mình] để thiền tịnh. 1117. Là vi trang phục băng da dê mang theo ba gậy chông [đê máng vật dụng], tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian được vây quanh bởi hội chúng Tỳ-khưu. 1118. Tôi đã đắp tấm da dê ở một ben vai rồi đã chắp tay lên ở đầu. Sau khi đảnh lễ bậc Toàn Giác, tôi đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian rằng: 1119. "Giống như các loài sanh ra trong quả trứng, các loài [sanh ra] ở nơi ẩm thấp, các loài có sự hóa sanh, các loài sanh ra từ nước, tất cả các loài có cánh như các con quạ, v.v... luôn luôn có sự di chuyển ở không trung. 1120. Bất cứ hạng nào có mạng sống và sự hiện hữu dầu là hữu tưởng hoặc VÔ tưởng, tát cả các hạng ây đêu được bao gôm ở trong trí tuệ của Ngài. 1121. Và các hương thơm nào thuộc núi non ở ngọn núi Hy-mã-lạp tối thượng, tất cả các hương thơm ấy cũng không sánh bằng một phần giới [hương] của Ngài. 1122. Thế giới này luôn cả chư thiên bị lao vào sự tăm tối của si mê. Và trí tuệ của Ngài trong lúc chiếu sáng đã hủy diệt các sự tăm tối. 1123. Giống như khi mặt trời đã lặn, các chúng sanh đi đến sự tối tăm; tương tợ như vậy, khi đức Phật không xuất hiện, thế gian đi đến sự si mê. 1124. Bạch đức Phật tối thượng, giống như mặt trời đang mọc lên luôn luôn làm tiêu tan bóng tối, tương tợ y như thế, Ngài luôn luôn tiêu diệt sự si mê. 1125. Có tính khẳng quyết về sự nỗ lực, Ngài là đức Phật ở thế gian luôn cả chư thiên. Do đã được hài lòng với việc làm của Ngài, Ngài đã làm cho nhiều chúng sanh được hoan hỷ." 1126. Sau khi tùy hỷ với toàn bộ sự việc ấy, bậc Đại Hiền Trí Padumuttara, đấng Trí Tuệ đã bay lên không trung, tợ như loài thiên nga chúa ở trên bầu trời. 1127. Sau khi đã bay lên, bậc Toàn Giác, vị Đại Ẩn Sĩ Padumuttara, đấng Đạo Su, đứng trên không trung đã nói lên những lời kệ này:

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 87

1128. "Người nào ca ngợi trí tuệ này bằng cách liên hệ với các ví dụ so sánh, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1129. Người ấy sẽ trở thành vị Thiên vương mười tám lần, và sẽ ngự trị quốc độ thuộc đất liền ở trái đất ba trăm lần. 1130. Và [người áy] sẽ trở thành đang Chuyên Luân Vương hai mươi lăm lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 1131. Vào một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuât thân gia tộc Okkâka, sẽ xuất hiện ở thế gian. 1132. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi mệnh chung từ chính cõi trời Đẩu-suất, [người ấy] sẽ có tên là upâli dầu là hạ tiện về dòng dõi. 1133. Và về sau, người ấy sẽ xuất gia và sẽ từ bỏ điều ác. Sau khi biết toàn diện vê tát cả các lậu hoặc, [người áy] sẽ Niêt-bàn không còn lậu hoặc. 1134. Được hoan hỷ, đức Phật Gotama, người con trai dòng Sakyā có danh vọng lớn lao ấy, sẽ thiết lập vi đã được hiểu biết về Luật ấy vào vị thế tối thắng?9 1135. Do đức tin, tôi đã xuất gia, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 1136. Và đức Thế Tôn đã thương tưởng đến tôi. Tôi có sự tự tin về Luật. Được hài lòng với nghiệp của chính mình, tôi sống không còn lậu hoặc. 1137. Được thu thúc trong Giới bổn (Pãtimokkha) và ở năm giác quan, tôi nắm giữ toàn bộ tất cả về Luật là nguồn phát sanh lên châu báu. 1138. Và bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở Thế Gian đã biết được đức hạnh của toi. Sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khiru, Ngài đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng. 1139. Bổn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Upãli đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Bhāgineyya-Upāli^ là phần thứ nhất

42. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SONAKOTIKANNA (Sonakotikannattherāpadānam) 1140. Tôi đã thực hiện sự tô trét bằng vôi bột và đã cho xây dựng đường kinh hành của bậc Hiền Trí Anomadassĩ, đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy.                                  ' 1141. Tôi đã trải lót đường kinh hành với những bông hoa có màu sắc khác nhau. Sau khi thực hiện mái che ở không trung, tôi đã chăm lo bữa ăn đến đức Phật tối thượng.

88 顯 KINH TIỂU BÔ

1142. Tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ bậc có sự hành trì tốt đẹp. Khi ấy, tôi đã dâng tặng ngôi giảng đường dài đến đức Thế Tôn. 1143. Biết được ý định của tôi, bậc Đạo Su, đấng Vô Thượng ở Thế Gian, đức Thế Tôn, bậc Hưu Nhãn đã thọ ĩủiận, vì lòng bi mẫn. 1144. Sau khi thọ nhận, đấng Toàn Giác, bậc Xứng Đáng Cúng Dường [ở thế gian] luôn cả chư thiên đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã nói lên những lời kệ này: 1145. "Người nào với tâm mừng rỡ đã thực hiện ngôi giảng đường dài cho Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lăng nghe Ta nói. 1146. Vào thời điểm tử biệt của người có được nghiệp phước thiện này, ngay lập tức sẽ hiện diện cỗ xe ngựa được thắng một ngàn con. 1147. Người nam này sê đi đên thê giới chư thiên băng cô xe ây. Khi sự việc tốt lành được thành tựu, chư thiên sẽ tùy hỷ. 1148. [Người này] sẽ cư ngụ ở cung điện có các nhà mái nhọn cao quý, vô cùng giá trị, đứng đầu trong các cung điện, có vữa tô là châu báu và đất sét. 1149. [Người này] sẽ sướng vui ở thê giới chư thiên trong ba mươi ngàn kiếp, và sẽ trở thành vị Thiên vương trong hai mươi lăm kiếp. 1150. Và [người này] sẽ trở thành đang Chuyên Luân Vương bảy mươi bảy lần. Tất cả các vị ấy đều có chung một tên là Yasodhara với cùng ý nghĩa. 1151. Sau khi thọ hưởng hai sự thành tựu va gom góp sự tích lũy về phước thiện, [người này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ở kiếp thứ hai mươi tám. 1152. Cũng ở tại nơi ấy, có cung điện cao quý đã được hóa hiện ra bởi vi Trời Vissakamma. [Người này] sê cư ngụ tại thành phố được náo nhiệt với mười loại tiếng động ấy. 1153. Vô lượng kiếp về sau, [người này] với tên là Okkâka sẽ là vị vua ở trong xứ sở, là đấng bảo hộ trái đất có đại thần lực. 1154. Và người nữ cao quý ấy trong số tất cả mười sáu ngàn nữ nhân, là vị nữ Sát-đế-lỵ đã được sanh ra cao quý, sẽ hạ sanh chín người con. 1155. Sau khi sanh chín người con, người nữ Sát-đế-lỵ sẽ chết đi. Một người nữ khác trẻ trung và yêu dấu sẽ làm hoàng hậu chánh cung. 1156. Sau khi làm đức vua Okkâka vui thích, người con gái sẽ đạt được sự ưu đãi. Sau khi đạt được sự ưu đãi, người con gái ấy sẽ lưu đày các người con. 1157. Và những người con bị lưu đày ấy sẽ đi đến ngọn núi [Hy-mã-lạp] tối thượng. Do nỗi lo sợ vì sự chia lìa dòng dõi, tất cả bọn họ đã sống chung với các người chi. 1158. Và một người con gái sẽ bị thương tổn bởi nhiều căn bệnh. Các vị Sát-đế-lỵ sẽ vùi lấp [nàng ở trong hố đất, nói rằng]: uChớ tách rời dòng dõi của chúng ta."

THÁNH NHÂN KÝ sự 争 89

1159. Có vi Sát-đế-lỵ sẽ đưa nàng ấy đi rồi sống cùng với nàng ấy. Lúc bấy giờ, sự chia lìa có nguồn gốc gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện. 1160. Hậu duệ của hai vi ấy sẽ thuộc về dòng dõi tên là Koliya. Họ thọ hưởng của cải thuộc về nhân loại ở tại nơi ấy không phải là ít. 1161. Sau khi mệnh chung từ xác thân ấy, [người này] sẽ đi đến thế giới chư thiên. Cũng ở tại nơi ấy, [người này] sẽ có được cung điện cao quý, thích ý. 1162. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi mệnh chung từ thế giới chư thiên, [người này] sẽ đi đến bản thể loài người và sẽ có tên là Sona. 1163. Có sự ra sức tinh tấn, có tính khẳng quyết, trong khi đang nỗ lực ở trong giáo pháp của bậc Đạo sư, [người này] sẽ biêt toàn diện vê tát cả các lậu hoặc và sẽ Niết-bàn? không còn lậu hoặc. 1164. Đức Thế Tôn Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, vi có sự thấy không giới hạn, bậc có sự biết toàn diện, đang Đại Hùng sẽ thiết lập [người này] vào vị thế tối thang?9 1165. Tôi đã được rèn luyện trong sự rèn luyện tối thượng, tâm của tôi đã khéo được củng cố, tất cả nhiệm vụ đã được đặt xuống, tôi đã Niết-bàn, không còn lậu hoặc. 1166. Đấng Long Tượng dòng dõi Añgīrasa, tợ như con sư tử đã được sanh ra tốt đẹp, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng. 1167. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sonakotikanna đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Sonakotikanna" là phần thứ nhì.

43. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KĀLIGODHĀPUTTA BHADDIYA (KāUgodhāputtabhaddiyattherāpadūnam) 1168. Tất cả mọi người đi đến đức Toàn Giác Padumuttara, bậc Đại Hiền mr   ，人     、   ,.A 人.               on        Ạ  Ẳ Ẩ 1   1       0   • Trí có tâm từ ái, đang Lãnh Đạo cao cả của toàn thê thê gian. 1169. Tất cả [mọi người] dâng cúng vải vóc, luôn cả chỗ nằm ngồi, thực phẩm, thức ăn và nước uống đến bậc Đạo sư [và] ở phước điền vô thượng. 1170. [Nghĩ rằng]: “Ta cũng sẽ dâng cúng vật thí đến vị Trời Của Chư Thiên như thế ấy", tôi đã thỉnh mời đức Phật tối thượng và luôn cả hội chúng vô thượng. 1171. Và được tôi kh紀h le, những người này đã thỉnh mời đức Như Lai và toàn thê hội chúng Tỳ-khưu là phước điên vô thượng. 1172. Tôi đã sửa soạn chiếc ghế bành bằng vàng [trị giá] một trâm ngàn, được phủ thảm lông cừu, [được làm] bằng sợi len, bông gòn, chỉ lanh và bông vải, là chỗ ngồi vô cùng giá tri xứng đáng với đức Phật.

90 雄 KINH TIỂU BÔ

1173. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu, được vây quanh bởi hội chúng Tỳ-khưu đã đi đến cửa nhà của tôi. 1174. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đi ra tiếp đón bậc Toàn Giác, đấng Bảo Hộ Thế Gian có danh tiếng, và đã rước Ngài vào căn nhà của mình. 1175. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã làm toại ý đức Phật, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, và một trăm ngàn vị Tỳ-khưu với món cơm thượng hạng. 1176. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên những lời kệ này: 1177. "Người nào đã dâng cúng chô ngôi băng vàng được phủ thảm len lông cừu này, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1178. Người ây sẽ cai quản thiên quôc bảy mươi bôn lân và sẽ thọ hưởng sự thành đạt, được các tiên nữ trọng vọng. 1179. [Người ấy] sẽ ngự tri một ngàn xứ sở? vương quốc ở trái đất và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm mươi mốt lần. 1180. [Người ấy] sẽ là người có gia tộc cao sang trong số tất cả các dòng dõi xuất thân. Và về sau, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, người ấy sẽ xuất gia và sẽ trở thành vi Thinh văn của bậc Đạo Su, có tên là Bhaddiya." 1181. Gắn bó với sự độc cư, tôi đã cư ngụ ở nơi thanh vắng. Và tất cả các quả vi đã được tôi chứng dạt, giờ đây tôi có điều ô nhiễm đã được dứt bỏ. 1182. Biết rõ mọi việc của tôi, đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng. 1183. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bhaddiya Kāligodhāyaputta đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. aKý sự về Trưởng lão Bhaddiya KâỊigodhãputta" là phần thứ ba.

44. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SANNITTHĀPAKA (Sannitthāpakattherāpadānam) 1184. Sau khi tạo nên một liêu cốc nhỏ ở trong rưng, tôi sống ở trong vùng đồi núi, tự hài lòng với việc có hay không có, với việc có được danh tiếng hay không có danh tiếng. 1185. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, cùng với một trăm ngàn vị có năng lực đã đi đến khu vực của tôi. 1186. Khi bậc Đại Hùng tên Padumuttara đi đến gần? tôi đã chuẩn bị tấm thảm cỏ và đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư. 1187. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng trái āmanda và nước uông đên bậc có bản thê chính trực.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 91

1188. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của trái āmanda. 1189. Trước đây bốn mươi mốt kiếp, tôi đã là vi Arindama độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1190. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sannitthāpaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trưởng lão Sannitthāpaka" là phần thứ tư.

45. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PAÑCAHATTHIYA (PañcahatthiyattherāpadSnam) 1191. Bậc Toàn Giác tên Sumedha đi ở khu phô chợ, có mát nhìn xuông, có lời nói cân nhắc, có niệm, có giác quan thu thúc. 1192. [Dân chúng] đã mang đên tôi năm bó hoa sen xanh đê làm vòng hoa đội đầu. Được tinh tín, tôi đã tự tay mình cúng dường vật ấy đến đức Phật. 1193. Và những bông hoa được dâng lên ấy đã trở thành mái che cho bậc Đạo Sư, và đã di chuyên theo đang Long Tượng giông như những người học trò di chuyển theo người thầy. 1194. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa cho đến ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1195. Trước đây hai ngàn kiếp, đã có năm vị Sát-đế-lỵ cùng tên Hatthiya, là các đang Chuyên Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1196. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pañcahatthiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trường lão Pañcahatthiya^ là phần thứ năm.

46. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADUMACCHADANIYA (Padumacchadaniyattherāpadānam) 1197. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian Vipassī, nhân vật cao cả đã Niết-bàn, tôi đã cầm lấy đóa sen hồng khéo được nở rộ dâng lên giàn hỏa thiêu. 1198. Và khi bông hoa được dâng lên giàn hỏa thiêu, nó đã bay lên hư không bầu trời. Tôi đã tạo nên và đã duy trì mái che ở không trung, nơi giàn hỏa thiêu. 1199. [Ke từ Idii] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật.*

Pañcahatthiya nghĩa là   liên quan đến năm (pañca) bó (hatthà) hoa sen xanh.,,

92 ❖ KINH TIẾU Bộ

1200. Trước đây bốn mươi bảy kiếp, [tôi đã là] đấng Chuyển Luân Vương tên Padumissara, là người chinh phục bốn phương, có oai lực lớn lao. 1201. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padumacchadaniya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Padumacchadaniya^ là phần thứ sáu.

47. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAYANADẢYAKA (Sayanadāyakattherāpadānam) 1202. Chiếc giường cao quý được trải lên bằng các lớp vải đã được tôi dâng cúng đến đức Thế Tôn Siddhartha, vị có tâm từ ái như the ấy. 1203. Đức Thế Tôn đã thọ nhận chỗ nằm ngồi thích hợp. Đấng Chiến Thắng đã từ chỗ ngồi đứng dậy rồi bay lên không trung. 1204. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng chiếc giường trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng chiec giường. 1205. Trước đây năm mươi mốt kiếp, [tôi đã là] vị tên Varuna Deva, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1206. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)..・ tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sayanadãyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sayanadãyaka^ là phần thứ bảy.

48. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CAÑKAMADĀYAKA (CañkamadāyakattherSpadānam) 1207. Sau khi gom góp các viên gạch, tôi đã cho xây dựng đường kinh hành của đấng Hiền Trí Atthadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 1208. Đường kinh hành đã được kiến tạo tốt đẹp, cao năm ratana (một mét hai lăm), dài một trăm cánh tay (năm mươi mét), đáng được trân trọng, thích ý. 1209. Đức Thế Tôn, đấng Tối Thượng Nhân Atthadassĩ đã thọ nhận. Ngài đã cam lay cát bang bàn tay và đã nói lên những lời kệ này: 1210. "Do sự dâng cúng cát và đường kinh hành đã khéo được xây dựng này, [người ấy] sẽ thọ hưởng cát có chứa đựng bảy loại châu báu. 1211. [Người áy] sẽ cai quản thiên quôc ở giữa chư thiên ba kiêp và sẽ thọ hưởng sự thành dạt, được các tiên nữ trọng vọng. 1212. Sau khi đi đến thế giới nhân loại, [người ấy] sẽ là đức vua ở quốc độ. Và người ấy sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ở trái đất ba lần."

2 Padumacchadaníya nghĩa là 44vị liên quan đến mái che (chadana) bằng hoa sen hồng (padumà)y 3 Sayanadãyaka nghĩa là    dâng cúng (dāyako) chiếc giường (sayanà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 93

1213. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của đường kinh hành. 1214. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Cañkamadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Cañkamadāyaka95 là phần thứ tám.

49. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUBHADDA (Subhaddattherāpadānam) 1215. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, có danh vọng lớn lao, đã tiếp độ đám đông dân chúng rồi Niết-bàn. 1216. Và trong khi bậc Toàn Giác đang Niết-bàn, mười ngàn [thế giới] đã rung động. Khi ấy, đã có tập thể dân chúng đông đảo và chư thiên đã tụ hội lại. 1217. Sau khi cúng dường trâm hương cùng với các loại bột thơm và hoa nhài, tôi đã trở nên mừng rỡ. Với tâm mừng rỡ? tôi đã thoa lên đấng Tối Thượng Nhân. 1218. Biết được ý định của tôi, bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở Thế Gian, bậc Toàn Giác ngay khi đang nằm đã nói lên những lời kệ này: 1219. "Ngu&i nào đã phủ lên [cơ thể Ta] bằng vật thơm và tràng hoa vào thời điểm cuối cùng của Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta noi. 1220. Mệnh chung ở đây, người nam này sẽ đi đến cõi trời Đẩu-suất. Sau khi cai quản vương quốc ở tại nơi ấy, người ẩy sẽ đi đến cõi Hóa Lạc thiên. 1221. Sau khi cúng dường tràng hoa cao quý tối thượng theo phương thức này đây, được hài lòng với nghiệp của chính mình, người ây sẽ thọ hưởng sự thành đạt. 1222. Người nam này cũng sẽ tái sanh ở cõi trời Đẩu-suất lần nữa. Sau khi mệnh chung từ cõi trời ây [người này] sẽ đi đên bản thê nhân loại. 1223. Người con trai dòng Sakyā, đang Long Tượng cao cả ở thê gian luôn cả chư thiên, bậc Hữu Nhãn sẽ giúp cho nhiêu chúng sanh giác ngộ rồi sẽ Niết-bàn. 1224. Trong khi đã thành đạt sự xuât gia [làm đạo sĩ], được thúc đây bởi nhân tố trong sạch [người này] sẽ đi đến gặp bậc Toàn Giác, và khi ấy sẽ hỏi câu hỏi. 1225. Bậc Toàn Giác, đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian sẽ làm cho [người này] vui vẻ. Sau khi biết toàn diện về hành động phước thiện, Ngài sẽ phô bày các chân lý [cao thượng]. 1226. Và được hài lòng về câu hỏi, người này sẽ hớn hở, có tâm chăm chú. Sau khi đảnh lễ bậc Đạo Sư, [người này] sẽ cầu xin sự xuất gia.

4 Cañkamadāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) đường đi kinh hành (cañkama)y

94 發 KINH TIỂU Bộ                  _____________________________________________

1227. Đức Phật ấy, bậc rành rẽ về giáo pháp cao cả, sau khi nhìn thấy [người này] có tâm tinh tín, hoan hỷ với nghiệp của mình, sẽ cho [người này] xuất gia. 1228. Sau khi nỗ lực trong giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác, sau khi biết A    r      \ toàn diện vê tát cả các lậu hoặc, người nam này sẽ Niet-ban, không còn lậu hoặc?5 (Dứt tụng phẩm thứ năm). 1229. Được gắn liền với nghiệp quá khứ, có sự chăm chú, khéo được định tinh, tôi là người con trai chánh thống của đức Phật, đã được sanh ra từ giáo pháp, đã được tạo ra tốt đẹp. 1230. Sau khi đi đến gặp đấng Pháp Vương, tôi đã hỏi câu hỏi tối thượng. Và trong khi giảng giải về câu hỏi của tôi, Ngài đã đưa tôi vào dòng chảy giáo pháp. 1231. Sau khi hiểu được giáo pháp của Ngài, tôi đã sống, được thỏa thích trong giáo pháp. Sau khi biêt toàn diện vê tát cả các lậu hoặc, tôi sông không còn lậu hoặc. 1232. Trước đây một trăm ngàn kiếp, đấng Lãnh Đạo Padumuttara đã Niết- bàn, không còn chấp thủ, tợ như cây đèn đã tắt vì sự cạn kiệt về dầu thắp. 1233. Đã có ngôi bảo tháp làm băng châu báu cao bảy do-tuân. Tại nơi ây, tôi đã cúng dường ngọn cờ tót đẹp vê mọi mặt, làm thích ý. 1234. . Và vị: Thinh r văn. hàng r đầu r tên Tissa của đức Phật Kassapa, người thừa tự giáo pháp của đang Chiên Thăng, đã là con trai ruột của tôi. 1235. Do tâm ý kém cỏi, tôi đã nói lơi nói không tốt đẹp với vi ấy. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Chiến Thắng vào thời điểm cuối cùng. 1236. Tại rừng cây sâla Ưpavattana, ở chỗ nằm cuối cùng, đấng Hiền Trí, bậc Đại Hùng, đấng Chiến Thắng, bậc có sự lợi ích và lòng bi mẫn? đã cho [tôi] xuất gia. 1237. Giờ dây, đúng ngày hôm nay là sự xuất gia, đúng ngày hôm nay là sự tu lên bậc trên, đúng ngày hôm nay là sự viên tịch Niết-bàn trong sự hiện diện của bậc Tối Thượng Nhân. 1238. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Subhadda đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Subhadda" là phần thứ chín.

50. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CUNDA (Cundattherāpadānam) 1239. Sau khi cho thực hiện cây cột trụ danh cho đức Thế Tôn Siddhattha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy, tôi đã phủ lên bằng các bông hoa nhài.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 95

1240. Sau khi làm hoàn tất, tôi đã đem bông hoa ấy lại gần đức Phật. Tôi đã cầm lấy phần còn lại của bông hoa và đã dâng lên đức Phật. 1241. Đức Phật, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian trông tợ như cây cột trụ bằng vàng. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng tặng cây cột trụ bông hoa đến Ngài. 1242. Đấng Toàn Giác, bậc có sự nghi hoặc đã được loại trừ? được tháp tùng bởi những vị đã vượt qua các bộc lưu, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khiru đã nói lên những lời kệ này: 1243. "Người nào đã dâng cúng cột trụ bông hoa đang tỏa ra mùi hương của cõi trời đến Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1244. Mệnh chung ở đây, người nam này sẽ đi đến thế giới chư thiên, [và sẽ] được hội chúng chư thiên tôn trọng, được các bông hoa nhài phủ quanh. 1245. Được phát khởi từ nghiệp phước thiện, có chỗ tru ngụ cao vút làm bang vàng và ngọc ma-ni, có cung điện sẽ được hiện ra cho vị ấy. 1246. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc bảy mươi bốn kiếp và sẽ thọ hưởng sự thành dạt, được các tiên nữ trọng vọng. 1247. [Người ấy] sẽ ngự trị quốc độ thuộc đất liền ở trái đất ba trăm lần, và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi lăm lần. 1248. [Người ấy] sẽ trở thành vị thống lãnh nhân loại tên là Dujjaya. Được nương tựa vào nghiệp của chính mình, [người ấy] sẽ thọ hưởng phước báu ấy. 1249. [Người ấy] sẽ không đi đến đọa xứ và sẽ đi đến bản thể nhân loại. Và số vàng không ít hơn một trăm koti (một tỷ) sẽ được tích lũy [cho người ấy]. 1250. Người ấy sẽ sanh vào dòng dõi Bà-la-môn và sẽ là người con trai ruột thông minh yêu dấu của [Bà-la-môn] Vañganta và bà Sārī. 1251. Và về sau, người ấy sẽ xuất gia trong giáo pháp của đức Añgīrasa [Phật Gotama] và sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo Su, có tên là Cũlacunda. 1252. Người ấy sẽ trở thành bậc có lậu hoặc được đoạn tận ngay khi còn là vị Sa-di. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, người ấy sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc.” 1253. Tôi đã phục vụ đấng Đại Hùng và nhiều vị hiền đức khác, và tôi đã hầu cận người anh trai của tôi nhằm đạt đến mục đích tối thượng. 1254. Tôi đã phục vụ người anh trai của tôi/ tôi đã đặt Xá-lợi [của anh tôi] ở trong bình bát và đã trình lên đấng Toàn Giác, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu. 1255. Đức Phật ở thế gian luôn cả chư thiên đã cầm lấy bằng hai tay, và trong khi phô bày Xá-lợi ấy, Ngài đã tán dương vị Thinh văn hàng đàu.

5 Anh trai của vị Cunda này là Ngài Sāriputta, tức là vị Thinh văn hàng đầu.

96 ❖ KINH TIỂU Bộ

1256. Tâm của tôi đã khéo được giải thoát, đức tin của tôi đã được thiết lập. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 1257. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt).・.tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Cunda đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Cunda" là phần thứ mưòĩ.

Phần tóm lược
Vị Up互li, vị Sona, vị Bhaddiya, vị Sannitthāpaka, vị Hatthiya, mái che,
giường năm, đường kinh hành, vị Subhadda, vi tên Cunda; [tông cộng] có một
trăm bốn mươi câu kệ và bốn câu thêm vào đó.
Phẩm Ưpãlỉ là phẩm thứ năm.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 97

VI. PHAMVĪJANĪ ạĨJANĨVAGGƠ)

51. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO VIDHŪPANADĀYAKA (Vidhūpanadāyakattherāpadānam) 1258. Chiếc quạt đã được toi dâng cúng đến đức Phật Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy, đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 1259. Sau khi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã chắp tay lên. Tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác rồi ra di, mặt hướng phía Bắc. 1260. Sau khi cầm lấy chiếc quạt, bậc Đạo Su, đấng Vô Thượng ở Thế Gian trong khi đang đứng ở nơi hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên lời kệ này: 1261. "Do sự dâng cúng chiêc quạt này và do các nguyện lực của tâm, [người ấy] không sa vào đọa xứ trong một trăm ngàn kiếp.” 1262. Có sự ra sức tinh tấn, có tính khẳng quyết, được định tĩnh là đức tính của tâm, vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 1263. [Trước đây] sáu mươi ngàn kiếp, đã có mười sáu vị vua tên Vījamāna là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1264. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vidhũpanadãyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6ốKý sự về Trưởng lão Vidhūpanadāyaka^ là phần thứ nhất

52. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SATARAMSIKA (Sataramsikattherāpadānam) 1265. Sau khi trèo lên tảng đá cao, đấng Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống. Tôi là vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật, [cư ngụ] ở không xa ngọn núi. 1266. Khi đấng Đại Hùng, vị Trời Của Chư Thiên, bậc Nhân Ngưu đã ngồi xuống, tôi đã chắp tay lên và đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian rằng: 1267. "Vị này là đức Phật, đấng Đại Hùng, bậc giảng giải về giáo pháp cao quý, đứng đầu hội chúng Tỳ-khưu9 chói sáng như là đống lửa. 1268. Tợ như đại dương không bị suy suyển, tợ như biển cả khó mà vượt

1 Vỉdhũpanadãyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) cái quạt (yidhũpana)y

98 ❖ KINH TIỄU Bộ

qua, bậc Hữu Nhãn thuyết giảng giáo pháp tợ như [con sư tử], vua của loài thú lẦông bị hãi SỌƯ' 1269. Biết được ý định của tôi, đấng Lãnh Đạo Padumuttara đứng ở nơi hội chúng Tỳ-khưu, đã nói lên những lời kệ này: 1270. "Su chắp tay này đã được dâng cúng và đức Phật tối thượng đã được ngợi ca bởi người nào, [người ấy] sẽ cai quản thiên quốc ba mươi ngàn kiếp. 1271. Cho đên một trăm ngàn kiêp [vê sau này], bậc Toàn Giác tenAñgīrasa, vị đã dứt bỏ tội lỗi, sẻ hiện khni. 1272. [Người ấy] sẽ là người thừa tự giáo pháp của vi [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, là vị A-la-hán với tên Satararnsī.^ 1273. Vào lúc bảy tuổi tính tư khi sanh, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Tôi có ánh sáng tỏa ra, [cho nên] tôi có tên là Sataramsī [frăm tia sáng]. 1274. ở mái che hoặc ở gốc cây, tôi là người có thiền chứng, được thỏa thích về thiền. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 1275. [Trước đây] sáu mươi ngàn kiếp, [đã có] bốn vị có tên Râma là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1276. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sataramsika đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. *55 là phần thứ nhì. 6ẾKý sự về Trưởng lão Sataramsika53

53. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAYANADÃYAKA (Sayanadāyakattherāpadānam) 1277. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng chiếc giường đến đức Phật Padumuttara ấy, bậc Có Lòng Thương Tưởng đến tất cả thế gian. 1278. Do sự dâng Cling chiếc giường ấy, có sự thành tựu của hạt giống [đã được gieo] ở thửa ruộng tót, các của cải được sanh lên cho tôi đây; điều này là quả báo của chiếc giường. 1279. Tôi thực hiện việc nằm ngủ ở trên không trung, tôi nâng đỡ trái đất này, tôi có quyền lãnh đạo đối với các sanh mạng; điều này là quả báo của chiêc giường. 1280. [Trước đây] năm ngàn kiếp, đã có tám vị [tên là] Mahâvara. Và [trước đây] ba ngàn bốn trăm kiếp, [đã có] bốn vị có oai lực lớn lao. 1281. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sayanadâyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Sayanadâyaka^ là phần thứ ba.

2 Sayanadãyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) chiếc giường (sayană)y

THÁNH NHÂN KÝ sự 饌 99

54. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GANDHODAKIYA (Gandhodakiyattherāpadānam) 1282. Đã có lễ hội ở cội đại Bồ-đề của đức Phật Padumuttara. Tôi đã mang theo cái bầu nước đã được trang hoàng và tôi đã dâng cúng nước có hương thơm. 1283. Vào thời điểm rưới nước cho cội Bồ-đề, có đám mây lớn đã đổ mưa. Và đã có tiêng động lớn trong lúc sâm sét đang nô ra. 1284. Tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy [và đã tái sanh] tợ như tốc độ của tia sét ấy. Trong khi đứng ở thế giới chư thiên, tôi đã nói lên lời kệ này: 1285. "Ôi đức Phật! Ôi giáo pháp! ôi sự thành tựu của bậc Đạo Sư của chúng ta! [Khi] thân thể của tôi bị ngã xuống thì tôi sướng vui ở thế giới chư thiên.^, 1286. Chỗ trú ngụ của tôi cao vút, có một trăm tầng lầu được vươn lên, có một trăm ngàn thiếu nữ luôn luôn vây quanh tôi. 1287. Các bệnh tật của tôi không được biết đến, sự sầu muộn của tôi không có, tôi không nhìn thay sự bực bội; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1288. [Trước đây] hai ngàn tám trăm kiếp, tôi đã là đức Vua Samvasita, là đang Chuyên Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1289. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gandhodakiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Gandhodakiya” là phần thứ tư.

55. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO OPAVAYHA (Opavayhattherāpadānam) 1290. Tôi đã dâng cúng con ngựa thuần chủng đến đức Phật Padumuttara. Sau khi dâng tặng cho bậc Toàn Giác, tôi đã đi vê căn nhà của mình. 1291. Vị có tên Devala là Thinh văn hàng đầu của bậc Đạo sư, là người thừa tự của giáo pháp cao quý, đã đi đến gặp tôi [nói rang]: 1292. "Đức Thế Tôn chỉ sử dụng bình bát và vật dụng thiết yếu của mình, con ngựa thuần chủng là không thích hợp. Biết được ý định của ngươi nên bậc Hữu Nhãn đã chấp thuan." 1293. Sau khi cho người định giá con ngựa Sindhu có tốc độ như gió là phương tiện di chuyển mau chóng, tôi đã dâng cúng vật dụng thích hợp đến đức Phật Padumuttara. 1294. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, có những con ngựa với tốc độ như gió, đáng được thuần phục, được tô điểm, [đã] sanh lên cho tôi. 1295. Những ai đạt được sự tu lên bậc trên [với Ngài], lợi ích của những vị

3 Gandhodakiya nghĩa là t4vị liên quan đến nước (udakā) có hương thơm (gandhā)：'

100 盛 KINH TIỂU Bộ

ấy là đã được thành tựu tốt đẹp. Nếu đức Phật sẽ hiện hữu ở thế gian, tôi có thể gập lại Ngai lần nữa. 1296. Tôi đã là vi vua có oai lực lớn lao, là người chinh phục bốn phương, là chúa tê của xứ Jambudīpa hai mươi tám lân. 1297. Lần sau cùng này của tôi là sự hiện hữu cuối cùng trong sự luân chuyển. Sau khi từ bỏ sự hơn thua, tôi đã đạt được vi thế bất động. 1298. [Trước đây] ba mươi bốn ngàn kiếp, tôi đã là vi Sát-đế-lỵ có quyền uy vĩ dại, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1299. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão opavayha đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Opavayha” là phần thứ năm.

56. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAPARIVẢRẢSANA (Saparivārāsanattherāpadānaīn) 1300. Tôi đã dâng cúng vật thực đến đức Phật Padumuttara. Tôi đã đi đến địa diêm thọ trai ây và đã rải răc các bông hoa nhài. 1301. Đức Phật, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian, bậc có bản thể chính trực, định tinh, ngồi ở chỗ ngồi ấy đã tán dương về phần vật thực rằng: 1302. "Cũng giống như chỉ một ít hạt giống được gieo xuống cánh đồng màu mỡ, khi có mưa rào thích hợp đô xuồng, két quả làm vui lòng người nông phu. 1303. Tương tợ y như thê, phân vật thực này đã được ngươi gieo xuống thửa ruộng màu mỡ, trong khi sanh ra ở cõi hữu, quả báo sẽ làm ngươi vui lòng/5 1304. Sau khi nói xong điều này, sau khi đã ngợi ca về phần vật thực, bậc Toàn Giác tên Padumuttara đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 1305. Tôi đã thu thúc trong Giới bổn (Pātimokkha) và ở năm giác quan, được gắn bó với sự cô tịch, tôi sống không còn lậu hoặc. 1306. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saparivārāsana4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Saparivārāsana59 là phần thứ sáu.

57. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PAÑCADĪPAKA (Pañcadīpakattherāpadānam) 1307. Sau khi đã khéo an trú trong Chánh pháp của đức Phật Padumuttara, bậc Có Lòng Thương Tưởng đến tất cả sanh linh, tôi đã có được quan điểm chín chắn.

4 Saparỉvãrãsana nghĩa là   có vật thực (asana) và các vật phụ thuộc (parivārā)^

THÁNH NHÂN KÝ sự 懶 101

1308. Tôi đã dâng cúng vật thí là các cây đèn sau khi đã đặt vòng quanh cội Bô-đê. Trong khi đang có niêm tin, tôi đã tức thời tháp sáng các cây đèn. 1309. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, có những người câm đuôc ở không trung; điêu này là quả báo của việc dâng cúng đèn. 1310. Tôi thể nghiệm được sự nhìn thấy ở xung quanh một trăm do-tuần, sau khi đã vượt xuyên qua bức tường, xuyên qua tảng đá và ngọn núi. 1311. [Trước đây] ba ngàn bốn trăm kiếp, các vị vua có tên Satacakkhu đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có quyền uy vĩ đại, có oai lực lớn lao. 1312. Nhờ vào phân dư sót của nghiệp ây, tôi đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 1313. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pañcadīpaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão PañcadTpaka" là phần thứ bảy.

58. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DHAJADĀYAKA (Dhajadāyakattherāpadānam) 1314. ở tại cội cây Bồ-đề của đức Phật Padumuttara, tôi đã trở nên mừng rỡ. Với tâm mừng rỡ tôi đã treo ngọn cờ ở chóp đỉnh của cội cây. 1315. Tôi đã nhặt các lá cây bị rụng xuống rồi đã đổ bỏ ở bên ngoài. Tôi đã đảnh lễ cội Bồ-đề tối thượng tợ như [đảnh lễ] bậc Toàn Giác là vi trong sạch bên trong, trong sạch bên ngoài, đã được giải thoát, không còn lậu hoặc, đang ở trước mặt. 1316. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đứng ở nơi hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên những lời kệ này: 1317. “Do cả hai việc là dâng cúng ngọn cờ và sự phục vụ này, người ấy không đi đên khô cảnh trong một trăm ngàn kiêp. 1318. [Người ấy] sẽ thọ hưởng sự huy hoàng ở cõi trời không phải la ít ở giữa chư thiên, sẽ là vị vua ở quốc độ hàng trăm lần, và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương có tên Uggata. 1319. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi thọ hưởng sự thành đạt [người ấy] sẽ thỏa thích trong giáo pháp của đức Thế Tôn Gotama.55 1320. Có tính khăng quyêt vê sự nô lực, được an tinh, không còn mâm mống tái sanh, tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác.

5   Pañcadīpaka nghĩa là uvị có năm (pañca) cây đèn (đĩpakà)y

102 哉 KINH TIỂU BÔ

1321. [Trước đây] năm mươi mốt ngàn kiếp, [tôi đã] có tên Uggata. [Trước đây] năm mươi ngàn kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Meghā. 1322. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dhajadāyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trường lão Dhajadāyaka" là phần thứ tám.

59. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADUMA (Padumattherāpadānam) 1323. Trong khi công bố về bốn sự thật, trong khi giúp cho đám đông dân chúng chứng ngộ Niết-bàn, bậc chuyển vận giáo pháp cao quý [đã] đổ cơn mưa bất tử. 1324. Tôi đã cầm lấy đóa sen hồng còn cả cuống đứng ở tầng thượng. Được mừng rỡ, tôi đã ném lên không trung [cúng dường] bậc Hiền Trí Padumuttara. 1325. Và trong khi đóa sen hồng đang đi đến, ngay khi ấy đã có điều kỳ diệu. Biết được ý định của tôi, bậc cao quý trong số các vi đang thuyết giảng đã nắm lấy. 1326. Sau khi cầm lấy đóa sen tối thượng trong các loài hoa bằng bàn tay hạng nhất, [đức Phật] đứng ở nơi hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên những lời kệ này: 1327. "Nguôi nào đã thảy đóa sen hồng này đến đấng Toàn Tri, bậc Hướng Đạo, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1328. [Người áy] sẽ là vi Chúa của chư thiên, cai quản thiên quôc ba mươi kiếp, và sẽ ngự trị quốc độ thuộc đất liền ở trái đất bảy trăm lần. 1329. Sau khi tính đếm số lượng cánh hoa ở tại nơi ấy, [người ấy] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương [bấy nhiêu lần], khi ấy sẽ có trận mưa bông hoa đô xuồng từ không trung. 1330. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkãka sẽ xuất hiện ở thế gian. 1331. Là người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, sau khi biêt toàn diện vê tát cả các lậu hoặc, [người áy] sẽ Niết-bàn không con lậu hoặc." 1332. Tôi đã ra khỏi lòng [mẹ] có sự nhận biết mình, có niệm [đầy đủ]. Vào lúc năm tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 1333. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paduma đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Padumaṃ là phần thứ chín.

6 Dhạịadãyaka nghĩa là "vị dâng cúng (dāyako) cây cờ (dhạjà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 103

60. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ASANABODHIYA (Asanabodhiyattherāpadānam) 1334. Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đi đến gần bậc Tối Thượng Nhân. 1335. Đối với đức Thế Tôn Tissa, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy, tôi đã trở nên mừng rỡ. Với tâm mừng rỡ, tôi đã gieo trồng cội Bồ-đề tối thượng. 1336. [Cội Bồ-đề] là giống cây mọc ở trên mặt đất có tên là Asana. Tôi đã chăm sóc cội Bồ-đề toi thượng Asana năm năm. 1337. Sau khi nhìn thấy cội cây đã được trổ hoa là điều kỳ diệu khiến lông rởn ốc. Trong khi tán dương việc làm của mình, tôi đã đi đến gặp đức Phật tối thượng. 1338. Khi ấy, bậc Toàn Giác Tissa, đấng Tự Chủ, nhân vật cao cả ấy, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu, đã nói lên những lời kệ này: 1339. "Người nào đã gieo trồng cội cây Bồ-đề này và đã tôn trọng sự cúng dường đức Phật, Ta sẽ tán dương người ây. Các người hãy lăng nghe Ta nói. 1340. Người ây sẽ cai quản thiên quôc ở giữa chư thiên ba mươi kiêp, và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương sáu mươi bốn lần. 1341. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi mệnh chung từ chính cõi trời Đẩu-suất, sau khi thọ hưởng hai sự thành dạt, người ấy sẽ sướng vui ở bản thể nhân loại. 1342. Có tính khăng quyêt vê sự nô lực, được an tịnh, không còn mâm mông tái sanh, sau khi biêt toàn diện vê tát cả các lậu hoặc, người ây sẽ Niêt- bàn không còn lậu ho/c." 1343. Tôi đã găn bó với sự độc cư, được an tịnh, không còn mâm mông tái sanh. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi song không còn lậu hoặc. 1344. Ke từ khi tôi đã gieo trồng cội Bồ-đề trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc gieo trồng cội Bồ-đề. 1345. Trước đây bảy mươi bốn kiếp, [tôi đã] được nổi tiếng với tên Dandasena. Khi ấy, tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật. 1346. Trước đây bảy mươi ba kiếp, đã có bảy vị lãnh chúa là các đấng Chuyển Luân Vương tên Samantanemi. 1347. Trước đây hai mươi lăm kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Punnaka, là đang Chuyên Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1348. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

104 ❖ KINH TIẾU Bộ

Đại đức Trưởng lão Asanabodhiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Asanabodhiya” ỉa phần thứ mưòi.

Phần tóm lược Vị có cây quạt, vị Sataramsī, chiêc giường, vị có nước hương thơm, vi có phương tiện di chuyển, vị có vật phụ thuộc, cây đèn, ngọn cờ, vị cúng dường hoa sen hồng, và cội Bồ-đề là thứ mười. Như thế, [tổng cộng] có chín mươi hai câu kệ đã được nói đến. Phẩm Vījanī là phẩm thứ sáu.

7 Asanabodhiya nghĩa là tfcvi liên quan đến cội Bồ-đề (Bodhi) là giống cây asana.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 105

vn. PHẨM SAKACINTANIYA (SAKACINTANnAVAGGƠ)

61. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SAKACINTANIYA (Sakacintaniyattherãpadãnam) 1349. Tôi đã nhìn thấy khu rừng bao la rậm rạp ít có tiếng động, không bị chộn rộn, chính là nơi tru ngụ của các vị ẩn si, là địa điểm tiếp nhận các vật hiến cúng. 1350. Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp bằng cát, tôi đã rải rắc nhiều bông hoa khác loại. Tôi đã đảnh lễ [ngôi bảo tháp] đã được tạo nên, như là [đảnh lễ] bậc Toàn Giác đang ở trước mặt. 1351. Trở thành vị vua được thành tựu bảy loại báu vật, là chúa tể của quốc độ, tôi hài lòng với nghiệp của chính mình; điều này là quả báo của việc cúng dường ngôi bảo tháp. 1352. [Ke từ khij tôi đã dâng len bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường ngôi bảo tháp. 1353. [Trước đây] tám mươi kiếp, tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương Anantayasa, được thành tựu bảy loại báu vật, là chúa tê ở bốn châu lục. 1354. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sakacintaniya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6ốKý sự về Trưởng lão Sakacintaniya" là phần thứ nhất

62. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AVOPUPPHIYA (Avopupphiyattherāpadānam) 1355. Sau khi đi ra khỏi trú xá và bước lên ở con đường kinh hành, trong khi công bố về bốn sự thật, Ngài thuyết giảng về đạo lộ bất tò. 1356. Nhận biết được giọng nói của đấng Sikhī là đức Phật tối thượng như thế ấy, tôi đã cầm lấy nhiều loại bông hoa và đã tung lên ở không trung. 1357. Do việc làm ấy ở nơi đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, sau khi từ bỏ sự hơn thua tôi đã đạt được VỊ thế bất động. 1358. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, 1 Sakacintaniya nghĩa là   có sự suy nghĩ (cintanà) của chính mình (saka)：'

106 ❖ KINH TIÊU Bộ

.                       r   t   2           >                    ■ tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 1359. Trước đây hai mươi kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Sumedha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1360. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Avopupphiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Avopupphiya" là phần thứ nhì.

63. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PACCĀGAMANIYA (Paccāgamaniyattherāpadānam) 1361. Lúc bấỵ giờ, tôi đã là loài n^ỗng đỏ ở bờ sông Sindhu. Và tôi đã khéo ngăn ngừa các điều ác, có thức ăn thuần là loài thảo mộc ở trong nước. 1362. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm đang di chuyển ở trên không trung. Tôi đã dùng mỏ ngắt lấy bông hoa sãla và đã dâng lên [đức Phật] Vipassī. 1363. "Người nào có niêm tin ở đức Như Lai không bị lay chuyên khéo được thiết lập, do sự tinh tín ấy ở trong tâm người ấy không đi đến khổ cảnh/9 1364. Quả v刼? tôi đã thành công mỹ mãn trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng. Hạt giống tốt đã được tôi gieo trồng trong khi tôi là loài chim. 1365. [Ke từ khi] toi đã dânệ lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 1366. [Trước đây] mười bảy kiếp, tám vị này có cùng một tên là Sucârudassana. Họ đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1367. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paccãgamaniya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Paccâgamaniya" là phần thứ ba.

64. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PARAPPASÃDAKA (Parappasadakattherāpadānam) 1368. “Ai là người nhìn thấy bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, đấng Anh Hùng cao thượng quý phái, bậc Đại Ẩn Sĩ, đấng Chinh Phục mà không tinh tín? 1369. Tợ như núi Hy-mã-lạp là không thể đo lường được, tợ như biển cả là khó mà vượt qua, tương tợ y như thế về thiền của đức Phật, ai là người nhìn thấy mà không tính tín? 1370. Giông như trái đát với vòng đai rừng đa dạng là không thê ước lượng được, tương tợ y như thế về giới của đức Phật, ai là người nhìn thấy mà không tịnh tin?

2 Paccãgamaniya nghĩa ỉa "vj có sự quay trở lại (pati-ã-gamanà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 107

1371. Tợ như không gian là không bị khuấy động, giống như bàu trời là không thể tính đếm. tương tợ y như thế về trí của đức Phật. ai là người nhìn thấy ma khòng tịnh tmr       8 ự

1372. Vị Bà-la-môn tên Senā đã ngợi ca đức Phật tối thượng, bậc Không Bị Đánh Bại síddhattha, bằng bốn câu kẹ này. 1373. [Vị ấy] đã không đi đến khổ cảnh trong chín mươi bốn kiếp, đã thọ hưởng sự thành đạt tốt đẹp ở các cõi trời không phải là ít. 1374. Sau khi ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tán dương. 1375. [Trước đây] mười bốn kiếp, đã có bốn vị tên Uggata, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1376. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Parappasâdaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trưởng lão Parappasãdaka" là phần thứ tư.

65. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BHISADÃYAKA (Bhisadāyakattherāpadānam) 1377. Bậc có tên Vessabhū đã là vị thứ ba trong số các bậc Ẩn Sĩ.4 Bậc Tối Thượng Nhân đã đi sâu vào rừng và đã cư ngụ ở khu rùng rậm. 1378. Tôi đã cầm lấy củ và rễ sen rồi đã đi đến gần bên đức Phật. Được tinh tín, tôi đã tự tay mình dâng lên vật ấy đến đức Phật. 1379. Và bằng cái vòi tôi đã được va chạm với bậc Có Sự Giác Ngộ Cao Quý Vessabhū. Tôi chưa biết đến sự sung sướng nào bằng hoặc hơn điều ấy. 1380. [Đây là] lần sau cùng của tôi trong sự luân chuyển, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Điều lành đã được tôi gieo trồng trong khi tôi là loài long tượng. 1381. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng củ sen. 1382. Và [trước đây] mười ba kiếp, đã có mười sáu vi vua tên Samodhâna, là các bậc thống lãnh nhân loại, là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1383. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bhisadâyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Bhisadãyaka" là phần thứ năm.

3 Parappasãdaka nghĩa là       tạo cho người khác (paro) có được đức tin (pasãdakă)y 4 Là vị thứ ba trong số ba vị Phật Toàn Giác: Vipassī, Sikhī, Vessabhū (ÁpA. 389). 5 Bhisadãyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) củ sen (bhisă)y

108 ❖ KINH TIÊU Bộ                            _____________________________________________

66. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUCINTITA (Sucintitattherāpadānam) 1384. Tôi đã là người [thợ săn] lai vãng ở các khu vực hiểm trở của những n^ọn núi. Tợ như con sư tử đã được sanh ra tốt đẹp, tôi giết các bầy thú rừng và song ở trong vùng đồi núi. 1385. về phần đức Thế TônAtthadassĩ, đấng Toàn Tri, bậc cao quý trong số các vi đang thuyết giảng, có ý định tiếp độ tôi, Ngài đã đi đến ngọn núi cao nhất. 1386. Sau khi giết chết con nai đốm, tôi đã tiến đến để ăn thịt. Vào lúc ấy, đức Thế Tôn trong lúc khất thực đã đi đến gần. 1387. Toi đã cầm lấy những miếng thịt ngon và đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư ấy. Khi ấy, trong lúc giúp cho tôi chứng đạt Niẹt-bàn, đấng Đại Hùng đã nói lời tùy hỷ. 1388. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã đi vào khu vực hiểm trở của ngọn núi. Sau khi làm cho niềm phỉ lạc sanh khởi, tôi đã qua đời ở tại nơi ấy. 1389. Do sự dâng cúng thịt ây và do các nguyện lực của tâm, tôi đã sướng vui ở thế giới chư thiên trong một ngàn năm trăm kiếp. 1390. Do chính sự dâng cúng thịt ây và sự tưởng niệm vê đức Phật, trong những kiếp còn lại điều lành đã được tôi tích lũy. 1391. [Trước đây] ba mươi tám kiếp, đã có tám vị tên là Dĩghãyu. Trước đây sáu ngàn kiếp, đã có hai vị tên là Varuna. 1392. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sucintita6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Sucintita” là phần thứ sáu.

67. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO VATTHADĀYAKA (Vatthadãyakattherãpadữnam) 1393. Lúc bấy giờ, tôi đã là loài chim có màu sắc đẹp đẽ, là vi thống lãnh loài nhân điêu. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm đang đi ở núi Gandhamâdana. 1394. Sau khi bỏ đi dáng vóc của loài nhân điểu, tôi đã mang lốt người thanh niên. Tôi đã dâng cúng một tấm vải đến đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 1395. Và sau khi tiếp nhận mảnh vải ấy, đức Phật, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian, bậc Đạo Sư đứng ở không trung, đã nói lên lời kệ này: 1396. "Do sự dâng cúng tấm vải này và do các nguyện lực của tâm, sau khi từ bỏ nguồn gốc nhân điểu [người ấy] sẽ sướng vui ở thế giới chư thien?9 1397. Và sau khi ca ngợi sự dang cúng tấm vải, đức Thế TônAtthadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã ra đi, mặt hướng phía Bắc.

6 Sucintita nghĩa ỉa uvị đã suy nghĩ (cỉntìtà) khôn khéo(S").''

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 109

1398. Trong khi sanh ra ở cõi hữu, tôi có được sự thành tựu về vải vóc, có được mái che ở trên không trung; điêu này là quả báo của việc dâng cúng tâm vải. 1399. [Trước đây] ba mươi sáu kiếp, đã có bảy người tên Arunaka là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao, là các vị thống lãnh nhân loại. 1400. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vatthadāyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Vatthadâyaka" là phần thứ bảy.

68. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AMBADẢYAKA (Ambadữyakattherãpadãnam) 1401. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc không còn mầm mống tái sanh, ngồi ở vùng đồi núi đã lan tỏa với tâm từ ái ở thế gian vô hạn lượng. 1402. Khi ấy, tôi đã là con khỉ ở ngọn núi Hy-mã-lạp tối thượng. Sau khi nhìn thấy đấng Anoma Vô Lượng, tôi đã làm cho tâm tịnh tín ở đức Phật. 1403. Lúc bấy giờ, ở không xa núi Hy-mã-lạp có những cây xoài đã được kết trái. Tôi đã hái trái chín từ nơi ấy và đã dâng cúng trái xoài cùng với mật ong. 1404-05. Đức Phật, bậc Đại Hiền Trí Anomadassĩ đã chú nguyện điều ấy cho tôi rằng: "Do cả hai việc là sự dâng cúng mật ong và sự dâng cúng trái xoài này, [người ấy] sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong năm mươi bảy kiếp, và trong những kiếp còn lại sẽ luân hồi xen kẽ [giữa cõi trời và cõi người]. 1406. [Người ấy] sẽ làm cho nghiệp ác được loại trừ nhờ vào trí giác ngộ đã được hoàn toàn chín muồi, sẽ không đi đên đọa xứ, và sẽ thiêu đốt các phiền nao?9 1407. Tôi đã được huấn luyện với sự huấn luyện tối thượng bỏd bậc Đại Ẩn Sĩ. Sau khi từ bỏ sự hơn thua, tôi đã đạt được vị thế bất động. 1408. [Trước đây] bảy ngàn bảy trăm kiếp, mười bốn vị vua ấy có tên Ambatthaja đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1409. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ambadãyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Ambadãyaka^ là phần thứ tám.

69. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUMANĀ (Sumanattherapadānam) 1410. Lúc bấy giờ, tôi đã là người làm tràng hoa tên là Sumanā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng của thế gian. 1411. Tôi đã cầm lấy bônệ hoa nhài tối thượng bằng cả hai tay và đã dâng lên đức Phật Sikhī, đấng Quyên Thuộc Của Thế Gian.

7 Vatthadãyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) tấm vải {yatthă)y 8 Ambadãyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) trái xoài (amba)：'

110 ❖ KINH TIỂU Bộ                            _____________________________________________

1412. Do sự cúng dường bông hoa này và do các nguyện lực của tác ý? tôi không còn biết đen khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 1413. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa； 1414. [Trước đây] hai mươi sáu kiếp, đã có bốn vị vua có danh vọng lớn lao là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật. 1415. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sumanā đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Sumanā" là phần thứ chín.

70. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PUPPHACAÑGOTIYA (Pupphacañgotiyattherāpadānam) 1416. [Đức Phật Sikhī] tợ như loài sư tử có dáng vóc không bị hãi sợ, tợ như con sư tử đã được sanh ra cao quý, tợ như con hổ hùng tráng quý cao, tợ như con chim thuộc loài nhân điểu cao cả. 1417. Đức Phật Sikhī, nơi nương nhờ của tam giới, vị không còn dục vọng, bậc không bi đánh bại, đấng cao cả trong số các vị Sa-môn đã ngồi xuống, được vây quanh bởi hội chúng Tỳ-khưu. 1418. Tôi đã đặt để bông hoa anojā thượng hạng ở trong cái rương. Với chính cái rương ấy, tôi đã đang đến đức Phật tối thượng. 1419. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm đối với bậc Chúa Te Của Loài Người, đấng Nhân Ngưu, sau khi từ bỏ sự hơn thua tôi đã đạt được vị thế bất động. 1420. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1421. [Trước đây] tròn đủ ba mươi kiếp, đã có năm vị tên Devabhũti, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật. 1422. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pupphacañgotiya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pupphacañgotiya55 là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị có sự suy nghĩ của mình, vị Avopupphĩ, cùng với vị có sự quay trở lại, vi có sự tạo niềm tin cho người khác, vị dâng cúng củ sen, vị có sự suy nghĩ khôn khéo, vị cúng dường tấm vải5 vị dâng cúng xoài, vị Sumanā và luôn cả vị có cái rương bông hoa. [Tổng cộn^] có bảy mươi mốt câu kệ đã được nói lên, đã được tính đêm bởi các vị nhìn thây sự lợi ích. Phẩm Sakacintaiìỉya là phẩm thứ bảy. 9 Pupphacañgotiya nghĩa là 4tvị liên quan đến cái rương (cañgotaka) có chứa đựng bông hoa (puppha)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 111

vm. PHẨM NÃGASAMÃLA (NĀGASAMĀLAVAGGO)

71. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NÃGASAMÃLA (Nāgasamālattherāpadānam) 1423. Tôi đã dâng lên bông hoa āpātali ở ngôi bảo tháp của đấng Quyến Thuộc Thế Gian Sikhī [được tạo lập] ở khu vực cao ráo tại con đường lớn. 1424. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường ngôi bảo thápT 1425. Trước đây mười lăm kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Bhũmiya, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1426. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nāgasamāla đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. íếKý sự về Trưởng lão Nāgasamāla^ là phần thứ nhất

72. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADASAÑÑAKA (Padasaññakattherāpadānam) 1427. Sau khi nhìn thấy vết chân đã bước qua của đấng Quyến Thuộc Mặt Trời Tissa, tôi đã trở nên mừng rỡ. Với tâm mừng rỡ tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở bàn chân của Ngài. 1428. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về vét chân [cua đức Phật]. 1429. Trước đây vào kiếp thứ bảy, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Sumedha, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1430. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padasañfiaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKỷ sự về Trưởng lão Padasaññaka" là phần thứ nhì.

73. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BUDDHASAÑÑAKA (Buddhasaññakattherāpadānam) 1431. Tôi đã nhìn thấy tấm y may từ vải bi quăng bỏ của bậc Đạo sư được 1 Padasaññaka nghĩa là    có sự suy tưởng (saññaka) về vết chân (padả) của đức Phật.^,

112 ❖ KINH TIỂU Bộ

treo ở ngon cây, do đó tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ tấm y may từ vải bị quăng bo ấy. 1432. Ke từ Idii toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật 1433. Trước đây vào kiếp thứ tư, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ [tên] Dumasãra, là người chinh phục bốn phương, là đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1434. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Buddhasañflaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6ốKý sư về Trưởng lão Buddhasaññaka" ỉa phần thứ ba.

74. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BHISÃLUVADÃYAKA (Bhisãluvadữyakattherãpadãnam) 1435. Tôi đi sâu vào khu rừng rậm và cư ngụ ở trong khu rừng lớn. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, VỊ Thọ Nhận Các Vạt Hiến Cúng. 1436. Tôi đã dâng cúng củ sen và nước rửa tay. Sau khi đê đầu đảnh lễ ở bàn chân, tôi đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 1437. Ke từ khi tôi đã dâng cúng củ sen trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc phước thiện. 1438. Trước đây vào kiếp thứ ba, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ mệnh danh Bhisa, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1439. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bhisāluvadāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Bhisāluvadāyaka59 là phần thứ tư.

75. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKASAÑÑAKA (Ekasaññakattherāpadānam) 1440. Vi có tên Khanda đã là bậc Thinh văn hàng đầu của [đức Phật] Vipassī. Một phần vật thực đã được tôi dâng cúng đến VỊ Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng của thế gian. 1441. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm đối với đấng Nhân Ngưu, bậc Chúa Te Của Loài Người, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của một phần vật thực. 1442. Trước đây bốn mươi kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Varuna, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1443. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

2 Bhisãluvadâyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) củ sen (bhisãluvà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 113

Đại đức Trưởng lão Ekasañfiaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Ekasaññaka" là phần thứ năm.

76. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TINASANTHARADĀYAKA (Tinasantharadayakattherāpadānam) 1444. ở không xa núi Hy-mã-lạp đã có hồ nước thiên nhiên rộng lớn được bao phủ bởi trăm loại lá cây và là chỗ cư ngụ của nhiều loại chim khác nhau. 1445. Tôi đã tắm và đã uống nước tại nơi ấy, và tôi cư ngụ ở không xa. Tôi đã nhìn thấy bậc đứng đầu các vi Sa-môn đang di chuyên bằng đường không trung. 1446. Biết được ý định của tôi, bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở Thế Gian, ngay khi ấy đã từ cung trời ngự xuống đứng ở trên mặt đất. 1447. Bằng cái sừng, tôi đã đem cỏ lại và đã dâng cúng chỗ ngồi. Đức Thế Tôn, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Ba Cõi đã ngồi xuống ở tại chỗ ấy. 1448. Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã đảnh lễ đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Tôi đã khom mình xuống di chuyển sang một bên trong lúc đang chiêm ngưỡng bậc Đại Hiền Trí. 1449. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã sanh lên cõi Hóa Lạc thiên, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc trải lót [chỗ ngồi]. 1450. Trước đây vào kiếp thứ nhì, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ mệnh danh Miga, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1451. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tinasantharadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Tinasantharadãyaka" ỉa phần thứ sáu.

77. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO SĨỈCĩĐÃYAKA(Sữcidâyakattherâpadânam) 1452. [Trước đây] ba mươi ngàn kiếp, [đã hiện khởi] bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo Thế Gian tên Sumedha có ba mươi hai hảo tướng. 1453. Có màu da vàng chói, Ngài là đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. Năm cây kim khâu đã được tôi dâng cúng đến Ngài nhằm mục đích may y. 1454. Chính nhờ vào việc dâng cúng kim khâu ây mà trí tuệ săc bén, nhẹ nhàng, thoải mái, có sự nhận thấy rõ ý nghĩa vi tế, đã sanh khởi đến tôi. 1455. Bốn vị Vua tên Dipadâdhipati đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.

3 Ekasaññaka nghĩa là   có một lần (ekā) suy tưởng (sañña)y 4 Tinasantharadāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) tấm thảm (santhara) bằng cỏ (tỉnà)y

114 ❖ KINH TIỂU BÔ

1456. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 1457. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)..・ tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sūcidāyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sflcidayaka^ là phần thứ bảy.

78. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PÃTALIPUPPHIYA (Pātalipupphiyattherāpadānam) 1458. Lúc bấy giờ, tôi đã là con trai nhà triệu phú, mảnh mai, khéo được nuôi dưỡng. Tôi đã đặt bông hoa pātali vào lòng và đã mang theo bông hoa ấy. 1459. Bậc Toàn Giác có màu da vàng chói đang đi ở khu phố chợ. Ngài có ba mươi hai hảo tướng, tợ như cây cột trụ băng vàng. 1460. Tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã cúng dường bông hoa. Tôi đã lễ bái Đấng Hiểu Biết Thế Gian Tissa, đấng Bảo Hộ, vị Trời của nhân loại. 1461. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 1462. Trước đây sáu mươi ba kiếp, [tôi đã là] vị có tên Abhisammata, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1463. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pātalipupphiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Pãtalipupphiya^ là phần thứ tám.

79. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO THITAÑJALIYA (Thitañjaliyattherāpadūnam) 1464. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác Có Tướng Mạo Cao Quý Tissa. 1465. Ngài đang ngồi ở nơi không xa, trên chiếc thảm lá của mình. Tôi đã chắp tay lại đối với Ngài rồi đã ra đi, mặt hướng phía Đông. 1466. Sau đó, tia sét đánh xuống vào lúc ấy đã giáng vào đầu của tôi. Vào thời điểm mệnh chung, tôi đây đã thực hiện việc chắp tay lần nữa. 1467. Ke tư khi tôi đã thực hiện việc chắp tay trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc chắp tay. 1468. [Trước đây] năm mươi bốn kiếp, [tôi đã là] vị có tên Migaketu, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1469. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

5 Sūcidāyaka nghĩa là     dâng cúng (dāyako) kim khâu (sũcí)y 6 Pãtalipupphiya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa ịpuppha) pātali.,,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 115

Đại đức Trưởng lão Thitañjaliya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Thitañjaliya^ là phần thứ chín.

80. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO TIPADUMIYA (Tipadumiyattherāpadānam) 1470. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, là bậc thông suốt về tất cả các pháp. Là bậc đã [tự mình] rèn luyện được tháp tùng bởi các vị đã được rèn luyện, đấng Chiến Thắng đã rời khỏi thành phố. 1471. Lúc bây giờ, ở thành phô Hamsavatī tôi đã là người làm tràng hoa. Tại nơi ấy bông hoa nào là tuyệt hảo, tôi đã cầm lấy ba bông hoa [ấy]. 1472. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, ở lối đi ngược lại tại khu phố chợ. Sau khi nhìn thấy bậc Toàn Giác, vào lúc ấy tôi đây đã suy nghĩ như vầy: 1473. "Ta được gì với những bông hoa này khi ta đem chúng dâng đến đức vua? Ta có thê đạt được ngôi làng, hoặc cánh đông làng, hoặc ngàn đông tiền? 1474. Đấng Bảo Hộ Thế Gian là vị điều phục những ai chưa được điều phục, là bậc Trí Tuệ, là nguồn đem lại sự an lạc cho tất cả chúng sanh, sau khi cúng dường Ngài ta sẽ đạt được tài sản bất tử." 1475. Sau khi suy nghĩ như thế, tôi đã làm cho tâm của mình được tinh tín. Khi ấy, tôi đã cầm ba đóa [hoa sen] màu đỏ và đã ném lên không trung. 1476. Ngay khi vừa được tôi ném lên không trung, các bông hoa ấy đã xòe ra. Chúng duy trì tại nơi ây ở trên đâu, có cuông hoa ở phía trên, miệng hoa ở phía dưới. 1477. Sau khi nhìn thấy, bất cứ những ai thuộc loài người thì đã thốt lên tiếng hoan hô5 chư thiên ở trên không trung thì đã thể hiện hành động tán thán: 1478. "Điều kỳ diệu đã xuất hiện ở thế gian nhờ vào tác động của đức Phật tối thượng. Tất cả chúng ta sẽ lắng nghe giáo pháp nhờ vào tác động của những bông hoa?9 1479. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng đứng ở ngay tại đường lộ, đã nói lên những lời kệ này: 1480. "Người thanh niên nào đã cúng dường đức Phật bằng ba đóa sen hồng, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 1481. [Người này] sẽ sướng vui ở thê giới chư thiên trong một trăm ngàn kiếp, và sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc ba mươi kiếp. 1482. Ngay lập tức sẽ hiện ra cung điện tên Mahāvitthārika, có chiều dài ba trăm do-tuần, chiều rộng một trăm năm mươi do-tuần. 1483. Và có bốn trăm ngàn tháp nhọn sẽ được hóa hiện ra, có các nhà mái nhọn cao quý, được đầy đủ các giường nằm rộng lớn. 1484. Hàng trăm ngàn koti nàng tiên thiện xảo về điệu vũ và lời ca, lại còn được thuần thục về trình tấu nhạc cụ nữa, sẽ quây quần xung quanh.

7 Thitañjaliya nghĩa là   đã đứng ịthita) chắp tay (añjali)y

116 ❖ KINH TIÊU BÔ

1485. [Người này] sẽ sống ở tại cung điện cao quý như thế ấy trong sự chộn rộn của đám nữ nhân, thường xuyên có cơn mưa bông hoa thuộc về cõi trời có màu đỏ. 1486. Đồng thời sẽ có những bông hoa màu đỏ có kích thước bằng bánh xe treo lơ lửng ở chốt gắn tường bằng ngà voi ở bên ngoài cánh cửa, ở cong chào. 1487. Tại nơi ây, bên trong cung điện cao quý được lót toàn băng cánh hoa, [và các cánh hoa] sau khi được trải ra và phủ lên thì sẽ nhập chung với nhau ngay lập tức. 1488. Các bông hoa màu đỏ tinh khiết ấy bao bọc xung quanh nơi cư ngụ một trăm do-tuần và tỏa ngát hương thơm cõi trời. 1489. Và [nguồi này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi lăm lần. Lãnh thô vương quốc là bao la, không thê đo lường bằng phương diện tính đếm. 1490. Sau khi thọ hưởng hai sự thành tựu, không có tai họa, không có sự nguy khốn, khi kiếp sống cuối cùng được đạt đến [người này] sẽ chạm đến Nlết-bàn.^, 1491. Quả nhiên đức Phật đã được tôi nhìn thấy rõ ràng, thương vụ đã được kinh doanh khéo léo; sau khi cúng dường ba đóa hoa sen hông, tôi đã thọ hưởng ba sự thành tựu. 1492. Hôm nay, tôi là người đã đạt được giáo pháp, đã được giải thoát một cách trọn vẹn. Có bông sen đỏ khéo nở rộ sẽ được duy trì ở trên đầu của tôi. 1493. Trong lúc bậc Đạo Sư Padumuttara đang thuyết giảng về việc làm của tôi, đã có sự chứng ngộ giáo pháp của hàng ngàn chúng sanh và sinh mạng. 1494. [Ke từ khiỊ tôi đã cúng dường đức Phật trước đây một trăm nậàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của ba đóa sen hồng. 1495. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 1496. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tipadumiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ííKý sự về Trưởng lão Tipadumiya” là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị trưởng lão có tràng hoa, vi có sự suy tưởng về dấu chân, vị có sự suy tưởng [về đức Phật], vi dâng cúng củ sen, vị suy tưởng về một phần [vật thực], vị dâng cúng cỏ, [vị dâng cúng] kim khâu, vị có các bông hoa pātali, vi đứng chắp tay, vị có ba đóa sen hồng; [tổng cộng] có bảy mươi lăm câu kệ. Phẩm Nāgasamāla là phẩm thứ tám. 8 Tipadumiya nghĩa là   liên quan đến ba (tĩ) đóa sen hồng (paduĩnà)y

THÁNH NHÂN KÝSự^ 117

IX. PHẨM TIMIRAPUPPHIYA (TIMIRAPUPPHIY4K4GGO)

81. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TIMIRAPUPPHIYA (Timirapupphiyattherãpadãnam) 1497. Tôi đi xuôi theo dòng nước ở bờ sông Candabhāgā và tôi đã nhìn thấy vi Sa-môn đang ngồi, thanh tinh, không bị chộn rộn. 1498. Tại nơi ây, sau khi làm cho tâm được tịnh tín, vào lúc ây tôi đã suy nghĩ như vầy: 6íĐã vượt qua, vị này sẽ giúp cho vượt qua. Đã rèn luyện, vị này sẽ giúp cho rèn luyện. 1499. Đã được tự tại, [vi này] sẽ giúp cho tự tại. Đã được an tịnh, [vi này] sẽ giúp cho an tịnh. Đã giải thoát, [vị này] sẽ giúp cho giải thoát. Và đã Niêt-bàn, [vi này] sẽ giúp cho Niết-bàn/9 1500. Sau khi đã tự mình suy nghĩ như thê, tôi đã câm lây bông hoa timira và đã rải rắc lên đỉnh đầu của bậc Đại Ân Sĩ Siddhartha. 1501. Tôi đã chắp tay lên và đã đi nhiễu vòng quanh. Sau khi đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo su, tôi đã ra đi về hướng khác. 1502. Vừa mới ra đi không bao lâu, [con sư tử] vua của loài thú đã tấn công tôi. Trong lúc đi lần theo triền núi, tôi đã ngã xuống ngay tại chỗ ấy. 1503. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1504. [Trước đây] năm mươi sáu kiêp đã có đúng bảy vị có danh vọng lớn lao, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1505. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Timirapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ốíKý sự về Trưởng lão Timirapupphiya” là phần thứ nhất

82. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO GATASAÑÑAKA (Gatasaññakattherāpadānam) 1506. Bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo sư với tâm ý trong sạch.*

Timirapupphiya nghĩa là t4vi liên quan đến bông hoa (puppha) timira."

118 ❖ KINH TIỂU Bộ

1507. Tôi đã ném bảy bông hoa nañgalikī lên không trung, [tâm] hướng về đức Phật Tissa có biển ca đức hạnh vô biên. 1508. Sau khi cúng dường con đường đã được đấng Thiện Thệ đi qua với tâm ý vui mừng, khi ấy được tịnh tín tôi đã thực hiện việc chắp tay bằng các bàn tay của mình. 1509. Ke từ khi toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1510. Trước đây vào kiếp thứ tám đã có ba vi [cùng tên] Aggisikha, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1511. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gatasaññaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Gatasaññaka" là phần thứ nhì.

83. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO NIPANNAÑJALIYA (Nipannañjaliyattherāpadānam) 1512. ở trong khu rừng hoang rậm tôi đã đạt được tâm bi mẫn tối cao. Tôi đã ngồi xuống ở gốc cây, và tôi đã bị bệnh trầm trọng. 1513. Vì lòng thương tưởng, bậc Đạo Sư Tissa đã đi đến bên tôi. Đang ở trạng thái nằm, tôi đây đã chắp tay lại ở đầu. 1514. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác tối thượng của tất cả chúng sanh, và tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1515. [Ke từ khi] tôi đã đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đảnh lễ. 1516. Trước đây vào kiếp thứ năm đã có đúng năm vị [cùng tên] Mahâsikha, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1517. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nipannafiliya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Nipannañliya” ỉa phần thứ ba.

84. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ADHOPUPPHIYA (A dhopupphiyattherãpadãnam) 1518. Vị Tỳ-khưu tên Abhibhū ấy có đại thần lực, có tam minh, là vi Thinh văn hàng đầu của [đức Thế Tôn] Sikhī. Vị ấy đã đi đến núi Hy-mã-lạp.

2 Gatasaññaka nghĩa là "vi suy tưởng (saññaka) đến con đường đức Phật đi qua (gata)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 119

1519. Tôi cũng là vị Ẩn sĩ sống ở khu ẩn cư xinh xắn tại núi Hy-mã-lạp, khi ây tôi có năng lực trong các pháp vô lượng [tâm] và các thần thông. 1520. Tợ như loài có cánh ở trên bầu trời, tôi đã định cư ở ngọn núi. Sau khi cầm lấy bông hoa adha, tôi đã đi đến ngọn núi. 1521. Sau khi cầm lấy bảy bông hoa, tôi đã rải rắc ở trên đỉnh đầu. Và khi được vị Anh Hùng nhìn thây, tôi đã ra đi mặt hướng phía Đông. 1522. Sau khi trở về khu ẩn cu, tôi đã đi đến chỗ tru ngụ. Tôi đã cầm lấy túi vật dụng và đã đi vào trong vùng đoi núi. 1523. Con trăn có bộ dạng ghê rợn, có sức mạnh khủng khiếp đã hành hạ tôi. Tôi đã nhớ lại việc làm trước đây và đã mệnh chung tại nơi ấy. 1524. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa tìirớc đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 1525. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Adhopupphiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Adhopupphiya” là phần thứ tư.

85. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO RAMSISAÑÑAKA (Ramsisaññakattherāpadānam) 1526. Trước đây, tôi đã tạo lập chỗ cư ngụ ở núi Hy-mẵ-lạp. Có y choàng là tấm da dê, tôi sống ở trong vùng đồi núi. 1527. Tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, tợ như mặt trời có trăm tia ánh sáng, tợ như cây sâla chúa đã được trổ hoa, đi vào bên trong khu rừng. 1528. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín đối với hào quang của bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī, tôi đã chắp tay lên, ngồi chồm hổm, rồi đê đầu đảnh lễ. 1529. Ke từ khi toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng ve hào quang. 1530. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ramsisañfiaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ramsisaññaka" là phần thứ năm.

86. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DUTIYARAMSISAÑÑAKA (Dutiyaramsisaññakattherāpadānam) 2531. Tôi là vi mặc y phục bằng vỏ cây ở núi Hy-mã-lạp. Và sau khi bước lên đường kinh hành tôi đã ngồi xuổng, mặt hướng phía Đông.

3 Adhopupphiya nghĩa là "'vị liên quan đến bông hoa (puppha) adha." 4 Ramsisaññaka nghĩa là      suy tưởng (saññakā) đến hào quang (ramsi) đức Phát."

120 審 KINH TIỂU BÔ                  _____________________________________________

1532. Tôi đã nhìn thấy đấng Thiện Thệ Phussa ở ngọn núi, khi ấy Ngài đang thỏa thích ở trong thiền. Tôi đã chắp tay lên và đã làm cho tâm được tịnh tín ở ánh hào quang. 1533. Kê từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ây trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về hào quang. 1534. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ramsisaññaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ramsisaññaka" là phần thứ sáu.

87. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PHALADÃYAKA (Phaladāyakattherāpadānam) 1535. Tôi là vị mặc tấm da dê sần sùi ở núi Hy-mã-lạp. Sau khi nhìn thấy đấng Chiến Thắng Cao Quý Phussa, có trái cây ở bàn tay, tôi đã dâng cúng trái cây. 1536. [Do] việc tôi đã dâng cúng trái cây với tâm ý trong sạch, khi tôi được sanh lên ở cõi hữu thì có trái cay hiẹn đến chơ tôi. 1537. [Ke từ khi] toi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 1538. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Phaladâyaka đã nói lên những lời kệ này như thê ây. wKý sự về Trưởng lão Phaladâyaka55 ỉa phần thứ bảy.

88. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SADDASAÑÑAKA (Saddasaññakattherāpadānam) 1539. Tôi sốn^ ở tấm thảm bằng lá cây tại núi Hy-mã-lạp. Khi [đức Phật] Phussa đang nói vê giáo pháp, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở âm thanh. 1540. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1541. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saddasaññaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Saddasaññaka" là phần thứ tám.

89. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BODHISIÑCAKA (Bodhisiñcakattherāpadānam) 1542. Đã có lễ hội ở cội đại Bồ-đề của đức Thế Tôn Vipassī. Trong khi đang đi đến về việc xuất gia, tôi đã đi đến gần lễ hội. 1543. Tôi đã cầm lấy nước bông hoa và đã rưới xuống cội Bồ-đề [nói rằng]:

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 121

"Đã được giải thoát, Ngài sẽ giúp cho chúng con giải thoát. Đã Niết-bàn, Ngài sẽ giúp cho chúng con Niết・bàn.” 1544. [Ke từ khi] tôi đã rưới nước [bong hoa] ở cội Bồ-đề trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc rưới nước [bông hoa] ở cội Bồ-đề. 1545. ở kiếp thứ ba mươi ba trong thời hiện tại đã có tám vị thống lãnh dân chúng cùng tên Udak互secana, các vị này là các đấng Chuyển Luân Vương. 1546. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bodhisiñcaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Bodhisiñcaka" là phần thứ chín.

90. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADUMAPUPPHIYA (Padumapupphiyattherāpadānam) 1547. Tôi đã lội vào nước ở hồ sen, trong khi đang ngắt các đóa sen hồng tôi đã nhìn thay đang Toàn Giác Phussa có ba mươi hai hảo tướng. 1548. Tôi đã cầm lấy đóa sen hồng và đã ném lên không trung. Sau khi thực hiện việc làm tịnh tín, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. 1549. Sau khi xuất gia, với thân và ý đã được thu thúc, tôi đã từ bỏ sở hành xâu xa ve lơi noi va đã lam trong sạch sự nuôi mạng song. 1550. [Ke từ khi] toi đã dânệ lên bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1551. Đã có mười tám vị lãnh chúa tên Padumābhāsa và bốn mươi tám [vị lãnh chúa] trong mười tám kiếp. 1552. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padumapupphiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Padumapupphiya" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị có bông hoa timira, vị có bông hoa nañgalī, vị năm chăp tay, bông hoa adha, hai vị có sự suy tưởng về hào quang, vị dâng cúng trái cây, vị có sự suy tưởng về âm thanh, vị rưới nước [bông hoa] và vị có đóa sen hồng; [tổng cộng] có năm mươi sáu câu kệ đã được thuật lại. Phẩm Timirapupphiya là phẩm thứ chín.

5 Bodhismcaka nghĩa là "vi rưới nước (siñcaka) cội cây Bồ-đề (bodhi)：' 6 Padumapupphiya nghĩa là t4vi liên quan đến hoa (puppha) sen hồng (padumà)y

122 帝 KINH TIÊU Bộ

X. PHẨM SUDHAPINDIYA (SUDHAPINDHAVAGGO)

91. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SUDHĀPINDIYA (Sudhāpindiyattherāpadānam) 1553-54. Đối với người đang Cling dường đến đối tượng xứng đáng sự Cling dường như là đức Phật hoặc là vị Thinh văn đang vượt qua chướng ngại, hoặc đã vượt qua sầu muộn và than vãn, đối với người đang Cling dường đến các vị đã đạt Niết-bàn không còn hãi sợ như thế ấy thì không thể nào ước định được phước báu [của người ấy] là thế này hay thế kia, bằng bất cứ cách thức gì. 1555. ở dây, người nào có thể được làm chúa tể thậm chí của cả bốn châu lục, điều ấy không giá trị bằng một phần mười sáu của một phần nhỏ của sự cúng dường. 1556. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng vữa vôi ở chỗ khe nứt tại ngôi bảo tháp của bậc Toi Thượng Nhân Siddhartha. 1557. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc tu bô. 1558. Trước đây ba mươi kiếp, [đã có] mười ba vị tên Patisañkhāra là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật. 1559. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sudhāpindiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ky sự về Trưởng lão Sudhāpindiya" là phần thứ nhất

92. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SUCINTITA (Sucintitattherāpadānam) 1560. Được mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã dâng cúng chiếc ghế sạch bong đến đức Phật, bậc Quyến Thuộc Của Mặt Trời, đấng Bảo Hộ Thế Gian Tissa. 1561. Trước đây ba mươi tám kiếp, tôi đã là đức Vua Mahāruci. Của cải đã là thừa thãi và giường nằm không phải là ít. 1562. Sau khi dâng cúng đến đức Phật chiếc ghế với tâm ý trong sạch, tôi đã thọ hưởng nghiệp của mình đã được bản thân khéo thực hiện trong thời quá khứ. 1563. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng chiếc ghế trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng Cling chiếc ghế.*

Sudhāpindiya nghĩa là "vj liên quan đến cục (pinda) vôi bột (sudha)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 123

1564. Trước đây ba mươi tám kiếp, [đã có] Ruci, uparuci và luôn cả Mahâruci là vị thứ ba, ba vị ấy là các đấng Chuyển Luân Vương. 1565. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sucintita2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Sucintita^ là phần thứ nhì.

93. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ADDHACELAKA (Addhacelakattherāpadānam) 1566. Tôi bị lâm vào cảnh vô cùng khốn khổ và bị xâm nhập bởi mùi hôi thối. Tôi đã dâng cúng một nửa mảnh vải đến đức Thế Tôn Tissa. 1567. Sau khi dâng cúng một nửa mảnh vải, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiêp. Trong những kiếp còn lại, việc tốt lành đã được tôi cho thực hiện. 1568. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng mảnh vải trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng mảnh vải. 1569. [Trước đây] bốn mươi chín kiếp, ba mươi hai vi thống lãnh dân chúng tên Samantacchadana đã là các đấng Chuyển Luân Vương. 1570. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Addhacelaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Addhacelaka" là phần thứ ba.

94. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO SĨỈCĨĐÃYAKA(Sũcidâyakattherâpadãnam) 1571. Trong thời quá khứ, tôi đã là nệười thợ rèn ở kinh thành Bandhumā. Tôi đã dâng cúng kim khâu đến bậc Đại An Sĩ Vipassī. 1572. Do nhờ nghiệp như thế ấy, trí tuệ [của tôi] tương đương sự tuyệt hảo của kim cương. Tôi có được sự xa lìa tham ái, tôi được giải thoát, tôi đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc. 1573. Trong tất cả các kiếp quá khứ, hiện tại và vị lai, tôi đã thành đạt mọi thứ nhờ vào trí tuệ; điều này là quả báo của việc dâng cúng kim khâu. 1574. Trước đây chín mươi môt kiêp đã có bảy vị tên Vajira, là các đang Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1575. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sūcidāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Sūcidāyaka^ là phần thứ tư. 2 Sucintita nghĩa là   đã suy nghĩ (cintita) khéo léo 3 Addhacelaka nghĩa ỉầ 4ívị liên quan đen một nửa (addhā) mảnh vải (celă)y

4 Sũcidãyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) kim khâu (sHcí)：'

124 學 KINH TIỂU Bộ

95. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GANDHAMÃLIYA (Gandhamãliyattherãpadãnam) 1576. Tôi đã thực hiện bảo tháp có hương thơm được bao phủ với các bông hoa nhài, được làm xứng đáng với đức Phật, được dành cho đức Thế Tôn Siddhartha. 1577. Đức Phật, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian tợ như cây cột trụ bằng vàng, được chói sáng như là bông hoa súng, được cháy rực như là ngọn lửa tế thần. 1578. Tợ như con hổ hùng tráng cao quý, tợ như con sư tử đã được sanh ra cao quý, là vi đứng đầu trong số các bậc Sa-môn? Ngài đã ngồi ở phía trước hội chúng Tỳ-khưu. Sau khi đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo su, tôi đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 1579. Ke từ khi tôi đã dâng cúng tràng hoa có hương thơm trước đây chín mươi bốn kiếp, nhờ vào quả báo của hành động đã được thực hiện đến đức Phật một cách đặc biệt, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1580. [Trước đây] ba mươi chín kiêp đã có mười sáu vi có tên là Devagandha, các vi ấy đã là đấng Chuyển Luân Vương. 1581. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gandhamãliya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6'Ky sự về Trưởng lão Gandhamãliya^ là phần thứ năm.

96. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TIPUPPHIYA (Tipupphiyattherãpadãnam) 1582. Trước đây, tôi đã là thợ săn thú rừng ở khu rừng hoang rậm. Sau khi nhìn thấy cội cây pātali có màu lục, tôi đã đặt xuống ba bông hoa. 1583-84. Khi ấy, tôi đã ngắt các lá cây héo úa rồi ném ra ben ngoài. Sau khi đảnh lễ cội cây pātali tợ như [đang đảnh lễ] bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī là bậc trong sạch bên trong, trong sạch bên ngoài, đã khéo được giải thoát, không còn lậu hoặc đang ở trước mặt,6 tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1585. [Ke từ khi] tôi đã cúng đuờng cội Bồ-đề trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường côi cay Bô-đê. 1586. Trước đây ba mươi ba kiêp, mười ba vi vua tên Samantapāsādika đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 5 Gandhamâliya nghĩa là Ếévị liên quan đến tràng hoa (jnãỉà) có hương thơm. 6 Ngài Vipassī đã chứng quả Phật tại cội cây pātali {TTPV, tập 42, trang 189, câu kệ 34). (ND)

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 125

1587. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)..・ t6i đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tipupphiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Tipupphiya” là phần thứ sáu.

97. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MADHUPINDIKA (Madhupindikattherāpadānam) 1588. Tôi đã nhìn thấy bậc Ẩn Sĩ Siddhartha tối thượng, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng ở trong khu rừng rậm mênh mông, ít tiếng động, không bị náo loạn. 1589. Ngài là loài Long Tượng có trạng thái Niết-bàn5 như là loài bò mộng thuần chủng, tợ như vì sao osadhĩ đang chiếu sáng, được hội chúng chư thiên tôn kính. Niềm hạnh phúc của tôi đã được dâng trào, ngay lập tức trí tuệ đã được sanh lên cho tôi. 1590. Sau khi dâng cúng mật ong đến bậc Đạo sư vừa xuất khỏi thiền dinh, tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo sư rồi ra di, mặt hướng phía Đông. 1591. [Trước đây] ba mươi bốn kiếp, tôi đã là đức vua Sudassanaṃ và ở bữa ăn ngay lập tức có mật ong cùng với các củ sen chảy ra, có cơn mưa mật ong đã đổ xuống; điều này là quả báo của nghiệp quá khứ. 1592. Ke từ khi tôi đã cúng dường mật ong trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường mật ong. 1593. Trước đây ba mươi bôn kiêp, bôn vi Sudassana ây đã là các đang Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1594. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Madhupindika8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Madhupỉọdika" là phần thứ bảy.

98. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SENẢSANADÃYAKA (^enāsanadāyakattherāpadānam) 1595. Tôi đã dâng cúng tấm thảm lá cây đến đức Thế Tôn Siddhattha. Tôi đã xếp đặt vật dụng và bông hoa ở xung quanh. 1596. Tôi đã thọ hưởng tòa lâu đài có đức tính đáng yêu vô cùng quý giá như thế. Và các bông hoa có trị giá lớn lao tuôn trào ra ở chiếc giường của tôi. 1597. Tôi nằm ở chiếc giường đã được trang hoàng, được trải lót bông hoa, và ngay lập tức có cơn mưa bông hoa đổ mưa ở giường của tôi. 1598. [Ke từ khi] tôi đã dang cung tấm thảm lá cây trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của tấm thảm.

7 Tipupphiya nghĩa là liên quan đến ba (tĩ) bông hoa (puppha)y 8 Madhupindika nghĩa là 4ívị liên quan đến khối (pindà) mật ong (jnadhu)y

126 蜂 KINH TIỀU Bộ

1599. Trước đây vào kiếp thứ năm, bảy vị thống lãnh dân chúng tên Tinasantharaka áy đã được sanh lên, các vi này là các đang Chuyên Luân Vương. 1600. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Senāsanadāyaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Senāsanadāyaka" là phần thứ tám.

99. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO VEYYẢVACCAKA (Veyyāvaccakattherāpadānam) 1601. Đã có đoàn người vô cùng đông đúc đến với đức Thế Tôn Vipassī. Tôi là đã người làm việc phục dịch năng động trong mọi công chuyện. 1602. Và vật xứng đáng để dâng cúng đến đấng Thiện Thệ, bậc Đại Ần Sĩ thì tôi không có. Tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư với tâm ý trong sạch. 1603. Ke từ khi toi đã thực hiện việc phục dịch trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc phục dịch. 1604. Và trước đây vào kiếp thứ tám, tôi đã là đức Vua Sucintita, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1605. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Đại đức Trưởng lão Veyyâvaccaka1011 í6Ký sự về Trưởng lão Veyyãvaccaka" là phần thứ chín.

100. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO BUDDHUPATTHĀKA (Buddhupatthākattherāpadānam) 1606. Tôi đã là người thổi tù và vỏ ốc [thong báo] của đức Thế Tôn Vipassī. Tôi thường xuyên gắn bó với việc phục vụ đến đấng Thiện Thệ, bậc Đại Ẩn Sĩ. 1607. Quý vị hãy nhìn xem quả báo của việc phục vụ đến đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy, có sáu mươi ngàn nhạc công luôn luôn vây quanh tôi. 1608. [Ke từ khi] tôi đã phục vụ bậc Đại Ẩn Sĩ trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc phục vụ. 1609. Trước đây hai mươi bốn kiếp, mười sáu vị vua có tên Mahânigghosa đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1610. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Buddhupatthāka11 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Buddhupatthãka" là phần thứ mười.

9 Senãsanadãyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) chỗ nằm ngồi (senãsană)y 10 Veyyãvaccaka nghĩa là    làm công việc phục dịch (yeyyãvaccaka) đến đức Phật.,, 11 Buddhupatthāka nghĩa là "vi là người phục vụ (ụpatthãkà) của đức Phật (Buddhā)：'

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 127

Phần tóm lược [Vị dâng] vữa vôi, vị đã khéo suy nghĩ, [một nửa] mảnh vải, cây kim khâu, vi có tràng hoa có hương thơm, vị dâng ba bông hoa, mật ong, chỗ nằm ngồi, việc phục dịch, và người phục vụ; [tổng cộng] có đúng sáu mươi câu kệ đã được thuật lại trong phẩm này. Phẩm Sudhāpindiya là phẩm thứ mười.

Giờ là phần tóm lược của các phẩm Phẩm Buddha là phẩm thứ nhất, phẩm bảo tọa sư tử, phẩm Subhũti, phẩm Kundadhāna, phẩm Upâli, phẩm vị có cây quạt, phẩm vị đã tự mình suy nghĩ, phẩm Nāgasamāla, phẩm [bông hoa] timira, với phẩm [vị dâng] vữa vôi; mười phẩm ấy có một ngàn bốn trăm câu kệ và thêm năm mươi lăm câu nữa. Nhóm “Miròĩ" tù* phẩm Buddha. Nhóm 6íMột trăm55 thứ nhất được đầy đủ.

128 ❖ KINH TIẾU Bộ

XL PHẨM BHIKKHÃDẢYĨ (BHIKKHĀDĀYĪVAGGO)

101. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO BHIKKHẢDÃYAKA (Bhikkhãdãyakattherãpadãnam) 1611. Bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, VỊ Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, trong khi đi ra khỏi khu rừng bao la, Ngài đã đạt đến Niết-bàn, lìa khỏi tham ái. 1612. Tôi đã dâng lên một muỗng thức ăn đến bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha, đấng Đại Hùng, bậc Trí Tuệ đã được an tịnh như thế ấy. 1613. Trong lúc đức Phật, đấng Quyến Thuộc Của Mặt Trời đang giúp cho đám đông dân chúng đang tiếp bước theo sau được thành tựu Niết-bàn, có niềm hạnh phúc cao thượng đã sanh khởi đen tôi. 1614. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng thức ăn. 1615. Trước đây tám mươi bảy kiêp? chính bảy vị có tên Mahārenu là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật. 1616. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bhikkhādāyaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKỷ sự về Trưởng lão Bhỉkkhãdâyaka" là phần thứ nhất

102. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ÑĀNASAÑÑAKA (Ñānasaññakattherāpadānam) 1617. Đức Phật, bậc Đại Ẩn Sĩ có màu da vàng chói như là loài bò mộng thuần chủng, tợ như giống voi mātañga [đến tuổi] bị tiết dục ở ba nơi. 1618. Tôi đã nhìn thấy bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian đang bước đi ở trên đường, đang chiếu sáng tất cả các phương tợ như mặt trăng đã được tròn đầy. 1619. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín ở trí tuệ [của Ngài], tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ đấng Siddhartha với tâm tịnh tín, với ý vui mừng. 1620. Ke từ khi toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về trí tuệ [của đức Phật].                                                   J 1621. Trước đây bảy mươi ba kiếp, mười sáu vị đứng đầu nhân loại đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 129

1622. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ñānasaññaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Ñānasaflñaka^ là phần thứ nhì.

103. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UPPALAHATTHI (Uppaỉahatthittherãpadãnam) 1623. Lúc bấy giờ, tôi đã là người làm tràng hoa cư ngụ ở [thành phố] Tivarâ. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Siddhattha. 1624-25. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng bó bông hoa. Do nhờ tác động của nghiệp ấy, ở bất cứ nơi nào tôi sanh ra, tôi đều được thọ hưởng quả báo tăng trưởng của việc đã được thực hiện tốt đẹp của mình trước dây, tôi được vây quanh bởi những người tốt của xứ Mallā; điều này là quả báo của việc dâng cúng đức Phật. 1626. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 1627. Xét đến chín mươi bốn [kiếp] trừ ra thời hiện tại, ở tại nơi ấy đã có năm trăm vị vua tên là Najjūpama. 1628. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão uppalahatthiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Uppalahatthiya" là phần thứ ba.

104. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PADAPŪJAKA (Padapūjakattherāpadānani) 1629. Tôi đã dâng cúng bông hoa nhài đến đức Thế Tôn Siddhartha. Tôi đã đặt xuống bảy bông hoa ở hai bàn chân [của Ngài] với sự mừng rỡ. 1630. Do việc làm ấy, giờ đây tôi vượt trội nhân loại và chư thiên. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 1631. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 1632. Trước đây vào kiếp thứ năm đã có mười ba đấng Chuyển Luân Vương tên Samantagandha là các vị thống lãnh dân chúng [chinh phục] bốn phương. 1633. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.*

Ñānasaññaka nghĩa là uvị suy tưởng (saññakā) về trí tuệ (nānā) của đức Phát."

130 蜂 KINH TIỂU Bộ

Đại đức Trưởng lão Padapūjaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Padapūjaka" là phần thứ tư.

105. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MUTTHIPUPPHIYA (Mutthipupphiyattherāpadānam) 1634. Lúc bấy giơ, tôi đã là người làm tràng hoa tên Sudassana. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, đấng Vô Nhiễm, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu. 1635. Tôi đã cầm lấy bông hoa nhài và đã cúng dường đến [đức Phật] Padumuttara. Có nhãn quan trong sạch, có thiện ý, tôi đã chứng đắc thiên nhãn. 1636. Do sự cúng dường bông hoa này và do các nguyện lực của tâm, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 1637. Trước đây ba mươi sáu kiếp đã có mười sáu vị vua tên Devuttara là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1638. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mutthipupphiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Mutthipupphiya55 là phần thứ năm.

106. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UDAKAPŪJAKA (Udakapũịakattherãpadãnam) 1639. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, chói sáng I±ư là ngọn lửa từ bơ lỏng, cháy rực như là ngọn lửa tế thần, đang di chuyển bằng đường không trung. 1640. Tôi đã dùng bàn tay múc nước và đã hắt lên không trung. Đấng Đại Hùng, đức Phật, đấng Bi Man, bậc Ẩn Sĩ đã tiếp nhận. 1641. Sau khi biết được ý định của tôi, bậc Đạo Sư tên Padumuttara đứng ở trên không trung đã nói lên lời kệ này: 1642. “Do sự dâng cúng nước này và do sự sanh khởi niềm phỉ lạc, [người ấy] không bi sanh vào khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp." 1643. Do việc làm ấy ở nơi đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đang Nhân Ngưu, sau khi từ bỏ sự hơn thua, tôi đã đạt được VỊ thế bất động. 1644. [Trước đây] sáu ngàn năm trăm kiếp, ba đấng Chuyển Luân Vương tên Sahassarāja ấy đã là các vị thống lãnh dân chúng [chinh phục] bốn phương. 1645. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

2 Padapūjaka nghĩa là uvị cúng dường (pūjaka) ở bàn chân (pada)y 3 Mutthipupphiya nghĩa là t4vị liên quan đến số bông hoa (puppha) ở nắm tay (mutthī)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 131

Đại đức Trưởng lão Udakapūjaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Udakapūjaka" là phần thứ sáu.

107. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NALAMÃLIYA (Nalamāliyattherāpadānam) 1646. Đức Phật Padumuttara, đấn^ Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy, bậc An Tinh như thế ấy đã ngồi xuống ở tấm thảm cỏ. 1647. Sau khi cầm lấy tràng hoa sậy và buộc lại thành chiếc quạt, tôi đã dâng đến đức Phật, đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 1648. Đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã thọ nhận chiếc quạt. Sau khi biết được ý định của tôi, Ngài đã nói lên lời kệ này: 1649. "Giống như thân thể của Ta được mát mẻ, sự bực bội không được biết đến, tương tợ y như thế, mong rằng tâm ngươi được giải thoát khỏi ba loại lửa?9 1650. Tất cả chư thiên là những vị sống nương tựa vào khu rừng đã hội tụ lại. Chúng tôi lắng nghe lời dạy của đức Phật là điều làm cho người thí chủ được hoan hỷ. 1651. Ngồi xuống tại nơi ấy ở phía trước hội chúng Tỳ-khiru, đức Thế Tôn, trong lúc làm cho thí chủ được hoan hỷ5 đã nói lên những lời kệ này: 1652. "Do sự dâng cúng chiếc quạt này và do các nguyện lực của tâm, [người này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương có tên là Subbata. 1653. Nhờ vào phân dư sót của nghiệp ây, được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, [người này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương có tên là Mâluta. 1654. Do sự dâng cúng chiêc quạt này và do tính chát đây đủ của việc tôn kính, [người này] không đi đến khô cảnh trong một trăm ngàn kiếp." 1655. [Trước đây] ba mươi ngàn kiếp, ba mươi tám vị ấy tên là Subbata. [Trước đây] hai mươi chín ngàn kiếp, [đã có] tám vị tên là Măluta. 1656. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão NaỊamâliya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trường lão Nalamāliya^ là phần thứ bảy. (Tụng phẩm thứ bảy được chấm dứt).

108. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ĀSANŪPATTHĀPAKA (Āsanūpatthāpakattherāpadānam) 1657. Sau khi đã đi sâu vào khu rừng rậm ít tiêng động, không bị náo loạn, tôi đã dâng cúng bảo tọa sư tử đến [đức Phật] Atthadassī như thế áy.

4 ưdakapĩịịaka nghĩa là uvị cúng dường (pữịakă) nước (udakā). 5 NaỊamãliya nghĩa là "vi liên quan đến tràng hoa (mala) sậy (ncựa)：'

132 ❖ KINH TIỄU Bỏ                        _____________________________________________

1658. Tôi đa câm lây một năm tràng hoa và đã đi nhiêu quanh Ngài. Sau khi phục vụ bậc Đạo sư, tôi đã ra di, mặt hướng phía Bắc. 1659. Do việc làm ấy ở nơi đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, tôi đã tự thân đạt được Niết-bàn, tất cả các hữu đã được xóa sạch. 1660. Ke từ khi toi đã dâng cúng vật thí trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bảo tọa sư tử. 1661. Trước đây bảy trăm kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ Sannibbâpaka, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1662. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Āsanūpatthāpaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Āsanūpatthāpaka" là phần thứ tám.

109. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BILẢLIDÃYAKA (Bilālidāyakattherāpadānam) 1663. Tôi sống trên tấm thảm bằng lá ở không xa núi Hy-mã-lạp. Khi ấy, tôi đạt được sự ham thích các loại cỏ và có thói quen nằm ngủ [ở thảm lá]. 1664. Sau khi mang lại và sửa soạn [các] trái táo, trái bhallâtaka và trái billa, tôi đào xới các loại rễ củ kalamba, bilālī và takkala. 1665. Sau khi biết được ý định của toi, đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng đã đi đến khu vực của tôi. 1666. Khi bậc Long Tượng, vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu đi đến, tôi đã dâng lên củ bilālī va đã đặt vào trong bình bát. 1667. Khi ấy, trong lúc làm cho tôi được hoan hỷ5 bậc Đại Hùng đã thọ dụng. Sau khi thọ dụng, đấng Toàn Tri đã nói lên lời kệ này: 1668. "Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, ngươi đã dâng cúng củ bilālī đến Ta, ngươi không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp." 1669. Trước đây năm mươi bốn kiếp, [tôi đã là] vi tên Sumekhaliya, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1670. [Đây] là lân cuôi cùng của tôi trong sự luân chuyên, tát cả các hữu đã được xóa sạch. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 1671. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

6 Āsanūpatthāpaka nghĩa là   thiết lập (upatthāpaka) bảo tọa (āsanā) sư tử."

THÁNH NHÂN KÝSự^ 133

Đại đức Trưởng lão Bilālidāyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão BiỊãlidãyaka" là phần thứ chín.

110. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO RENUPŪJAKA (Renupūfakattherāpadānam) 1672. Bậc Toàn Giác có màu da vàng chói tợ như mặt trời có trăm tia ánh sáng, đang làm cho tất cả các phương rực sáng tợ như mặt trâng đã được tròn đầy. 1673. Ngài được vây quanh bởi các vị Thinh văn tợ như quả đất được bao quanh bởi các biển cả. Tôi đã cầm lấy bông hoa nāgā và đã dâng các bột phấn hoa đến [đức Phật] Vipassī. 1674. [Ke từ khi] tôi đã dang lên bột phấn hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1675. Trước đây bốn mươi lăm kiếp, tôi đã là vi Sát-đế-lỵ tên Renu? là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1676. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt).・.tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Renupūjaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Renupūjaka" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vi dâng cúng thức ăn, vi suy tưởng về trí tuệ, vi liên quan đến bó [bông hoa], vị cúng dường bàn chân, vị liên quan đến nắm bông hoa, vị dâng cúng nước, vị có tràng hoa sậy, vi phục vụ, vị dâng cúng củ bilālī và vị dâng cúng phấn hoa; [tổng cộng] có sáu mươi sáu câu kệ. Phẩm BhikkhãdâyT là phẩm thứ mười một

7 BỈỊâlidâyaka nghĩa là    dâng cúng (dāyako) trái cây bi]瓦li." 8 Renupūjaka nghĩa là     cúng dường (pũjakà) bột phấn hoa (renu)y

134 帝 KINH TIỂU Bộ

xn. PHẨM MAHÃPARIVÃRA (MAHĀPARIVĀRAVAGGO)

111. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAHẢPARIVẢRA (Mahāparivārattherāpadānam) 1677. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn Vipassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngiru đã đi vào thành Bandhumā cùng với sáu mươi tám ngàn vị. 1678. Sau khi rời khỏi thành phố, tôi đã đi đến ngôi bảo tháp ở trên đảo. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng. 1679. Có tám mươi bốn ngàn dạ-xoa ở lân cận [đã] phục vụ tôi một cách cung kính, tợ như các tập thể chư thiên [phục vụ] vị thần Inda. 1680. Khi ấy, tôi đã đi ra khỏi cung điện và đã cầm lấy tấm vải. Tôi đã đê đầu đảnh lễ và đã dâng cúng đến bậc Đại Ân Sĩ. 168L "Ôi đức Phật! Ôi giáo pháp! ôi sự thành tựu của bậc Đạo sư của chúng ta! Do nhờ năng lực của đức Phật, quả đất này đã rung dOng." 1682. Và sau khi nhìn thấy điều phi thường kỳ diệu khiến lông rởn ốc ấy, tôi đã làm cho tâm được tinh tín vào đức Phật, đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 1683. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín vả đã dâng cúng tấm vải đến bậc Đạo su, tôi đây cùng với các quan lại và đám tùy tùng đã đi đên nương nhờ [đưc Phật].   •    〜                                一 1684. Ke từ Idii tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1685. Trước đây mười lăm kiếp đã có mười sáu vi tên Suvâhana, là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1686. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mahāparivāra1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Mahāparivāraw là phần thứ nhất

112. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO SUMAÑGALA(Sumañgalattherāpadānam) 1687. Đấng Chiến Thắng Cao Quý Atthadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu sau khi rời khỏi trú xá đã đi đến hồ nước.

1 Mahãparivãra nghĩa là   có đoàn tùy tùng {parivārā) đông đảo (mahã)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 135

1688. Sau khi tắm và uống nước, bậc Toàn Giác, đức Thế Tôn đã khoác lên một tấm y rồi đã đứng ở tại nơi ấy, quan sát khắp các phương. 1689. Tôi đã đi vào cung điện và đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ khi ấy tôi đã vỗ tay. 1690. Đức Phật đang chói sáng tợ như mặt trời, đang tỏa sáng tợ như khối vàng. Tôi đã ra sức trong điệu vũ lời ca và năm loại nhạc khí [cúng dường Ngài]. 1691. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh, dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, tôi vượt trội tất cả chúng sanh, danh tiếng của tôi là rộng khắp. 1692. “Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Tối Thượng Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch bậc Hiền Trí, sau khi làm cho bản thân được hoan hỷ, Ngài đã làm cho những người khác được hoan hỷy 1693. Sau khi xem xét rồi ngồi xuống, sau khi đã tạo niềm vui ở bậc có sự hành trì tốt đẹp, sau khi phục vụ đấng Toàn Giác, tôi đã sanh lên cõi trời Đẩu-suất. 1694. Trước đây một ngàn sáu trăm kiếp đã có hai rồi chín vị cùng tên Ekacintita, là các đang Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật? có oai lực lớn lao. 1695. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sumañgala đã nói lên những lời kệ này như the ấy. 46Ký sự về Trưởng lão Sumañgala" là phần thứ nhì.

113. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SARANAGAMANIYA (Saranagamaniyattherāpadānafn) 1696. Cuộc giao chiến giữa hai vị Thiên vương đang diễn tiến đã trở nên hỗn độn, tiếng kêu la ầm ĩ đã vang lên. 1697. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Đạo Sư đứng ở không trung đã làm cho đám đông người bi dao động. 1698. Tất cả chư thiên mừng rỡ, buông bỏ áo giáp và vũ khí, liền khi ấy đã đảnh lễ đấng Toàn Giác rồi ngồi xuống, có sự chăm chú. 1699. Biêt được ý định của chúnệ tôi, Ngài đã cát cao giọng nói. Là bậc có lòng thương xót, đấng Hiểu Biết Thế Gian đã giúp cho đám đông dân chúng thành tựu Niet-ban: 1700. "Người có tâm sân hận hãm hại một mạng sông, do sự sân hận ây của tâm [người này] sanh vào địa ngục. 1701. Ví như con voi đối đầu trong chiến trận hãm hại nhiều mạng người, các ngươi hãy làm tâm của mình được tinh lặng, chớ có giết hại lần này lần khac?9 1702. Ngay cả các binh đội của hai vị vua dạ-xoa cũng đã bị kinh ngạc. Và họ đã đi đến nương nhờ đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian hoàn thiện như thế ấy.

136 ❖ KINH TIỂU BÔ

1703. Bậc Hữu Nhãn đã khiến cho dân chúng suy tưởng, hơn nữa còn tiếp độ họ. Ngay trong khi đang cùng với chư thiên xem xét, Ngài đã ra đi mặt hướng phía Bắc. 1704. [Đây là] lần đầu tiên tôi đã đi đến nương nhờ đấng Chúa Te Của Loài Người như thê ây, tôi đã không đi đên khô cảnh trong một trăm ngàn kiêp. 1705. [Trước đây] ba mươi ngàn kiếp, mười sáu vị vua lãnh đạo chiến xa tên Mahãdundubhi đã là các đấng Chuyển Luân Vương. 1706. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saranagamanīya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão SaraọagamaiìTya" là phần thứ ba.

114. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKĀSANIYA (Ekāsaniyattherāpadānam) 1707. Lúc bấy giờ, tôi đã là vi Thiên vương ten Varuna. Có binh lực và phương tiện di chuyển xứng đáng, tôi đã phục vụ đấng Toàn Giác. 1708. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhan Atthadassī đã Niết-bàn5 tôi đã cầm lấy tất cả các nhạc cụ và đã đi đến cội Bồ-đề tối thượng. 1709. Tôi đã phối hợp [âm thanh của] chũm chọe vào lời ca và điệu vũ, tôi đã phục vụ cội Bồ-đề tối thượng tợ như [phục vụ] bậc Toàn Giác đang ở trước mặt. 1710. Sau khi phục vụ cội Bồ-đề ấy là loài thảo mộc mọc ở trên trái đất, tôi đã xếp chân vào thế kiết-già và đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1711. Được hài lòng với nghiệp của minh, tôi đã được tịnh tín đối với cội Bồ-đề tối thượng. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã sanh lên cõi Hóa Lạc thiên. 1712. Trong khi luân chuyển ở cõi này cõi khác ở giữa loài người và ở giữa chư thiên, có sáu mươi ngàn nhạc cụ luôn luôn vây quanh tôi. 1713. Trước đây năm trăm kiếp đã có ba mươi bốn vị Sát-đế-lỵ tên là Subâhu, [các vi ấy] đã được thành tựu bảy loại báu vật. 1714. Đối với tôi, ba loại lửa đã được dập tắt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Tôi duy trì thân mạng cuôi cùng ở giáo pháp của đang Chánh Đăng Giác. 1715. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekâsaniya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Ekãsaniya^ là phần thứ tư.

2 Saranagamarūya nghĩa là t4vị liên quan việc đi đến (gamanà) nương nhờ (saranà), tức là đã quy y." 3 Ekãsanỉya nghĩa là €Ếvị liên quan đến một (ekā) chỗ ngồi (ãsanà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 137

115. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SUVANNAPUPPHIYA (Suvannapupphiyattherāpadānam) 1716. Đức Thế Ton tên Vipassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, đang ngồi thuyết giảng đạo lộ bất tử cho tập thể dân chúng. 1717. Sau khi lắng nghe giáo pháp của Ngài, là đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy, tôi đã dâng lên đức Phật bốn bông hoa bằng vàng. 1718. Khi ấy, đã có mái che bằng vàng [che] khắp cả hội chúng. Hào quang của đức Phật và vẻ sáng của vàng đã là nguồn ánh sáng bao la. 1719. Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng, tràn đầy niềm phấn khởi, tôi đã chắp tay lên. Tôi đã là nguồn sanh lên niềm hạnh phúc, là sự đưa đến an lạc trong thời hiện tại cho những người ấy. 1720. Sau khi thỉnh cầu bậc Toàn Giác và đảnh lễ bậc có sự hành trì tốt đẹp, sau khi làm cho sanh khởi niềm hưng phấn, tôi đã đi về chỗ trú ngụ của mình. 1721. Bước vào chỗ ngụ, tôi đã tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã sanh lên cõi trời Đẩu-suất. 1722. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1723. Trước đây bốn mươi ba kiếp đã có mười sáu vị vua tên Nemisammata, là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1724. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Suvannapupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Suvannapupphiya55 là phần thứ năm.

116. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CITAKAPUJAKA (Citakapūjakattherāpadānam) 1725. Tôi cư ngụ ở cội cây rājāyatana cùng với các quan lại và đám tùy tùng. Khi ấy, đức Thế Tôn Sikhī, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian, viên tịch Niết-bàn. 1726. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đi đến nơi hỏa táng. Tại nơi ấy, sau khi trình tấu nhạc cụ, tôi đã đặt xuống vật thơm và tràng hoa. 1727. Sau khi cúng dường ở giàn hỏa thiêu, tôi đã đảnh lễ nơi hỏa táng. Tôi đã đi về chỗ trú ngụ của mình, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng. 1728-29. Bước vào chỗ ngụ, tôi đã tưởng nhớ đến sự cúng dường lễ hỏa táng. Do việc làm ấy ở nơi đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng

4 Suvannapupphiya nghĩa là uvị liên quan đến đóa hoa (puppha) bằng vàng (suvanna)y

138 ❖ KINH TIỂU Bộ

Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, tôi đã thọ hưởng sự thành đạt ở giữa chư thiên và loài người. Sau khi từ bỏ sự hơn thua, tôi đã đạt được vi thế bất động. 1730. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường lễ hỏa táng. 1731. Trước đây hai mươi chín kiếp, mười sáu vị vua [có cùng] tên Uggata đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1732. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Citakapūjaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Citakapūjaka" là phần thứ sáu.

117. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BUDDHASAÑÑAKA (Buddhasaññakattherāpadānam) 1733. Lúc bấy giơ, đấng Cao Cả Của Thế Gian Vipassī đã buông bỏ sự duy trì tuổi thọ. Quả địa cầu là trái đất có nước bao quanh đã rúng động. 1734. Vào lúc chấm dứt tuổi thọ của đức Phật, chỗ ngụ được lợp mái, được trải rộng, có tràng hoa khéo được trang hoàng của tôi cũng đã rúng động. 1735. Khi chỗ ngụ bị rung động, nỗi sợ hãi đã sanh khởi ở tôi. Việc đã xảy ra là do nguyên nhân gì? Nguồn ánh sáng bao la đã xuất hiện là do nguyên nhân gì? 1736. [Thiên vương] Vessavana đã đi đến nơi ấy và đã trấn an đám đông dân chúng rằng: "Không có điều lo ngại cho sanh mạng, các người hãy có sự chăm chu, bình tinh." 1737. "Oi đức Phật! Oi giáo pháp! ôi sự thành tựu của bậc Đạo sư của chúng ta! Trong khi điều ấy sanh khởi, quả địa cầu đã tự rúng d0ng?9 1738. Sau khi đã tán dương năng lực của đức Phật, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. Trong những kiếp còn lại, việc tốt lành đã được tôi thực hiện. 1739. Kê từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ây trước đây chín mươi môt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật. 1740. Trước đây mười bon kiếp, tôi đã là vi vua có sự huy hoàng tên Samita, là đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1741. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Buddhasañfiaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Buddhasaññaka" là phần thứ bảy. 5 Citakapūjaka nghĩa là uvị cúng dường (pữịakà) lễ hỏa táng (citakà)：' 6 Buddhasaññaka nghĩa là uvị suy tưởng (saññaka) về đức Phật (buddhā)；'

THÁNH NHÂN KÝ sự^ 139

118. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAGGASAÑÑAKA (Maggasaññakattherāpadānam) 1742. Bị lạc lối ở trong khu rừng bạt ngàn, các vị Thinh văn có hạnh sống ở rừng của đức Phật Padumuttara đi quanh quẩn tợ như những người mù. 1743. Sau khi suy tưởng về bậc Toàn Giác danh hiệu Padumuttara, những người con trai ấy của bậc Hiền Trí ấy đã bị lạc lối ở trong khu rừng lớn. 1744. Từ chỗ ngụ, tôi đã bước xuốnệ và đã đi đến bên các vị Tỳ-khưu. Tôi đã chỉ đường và đã dâng cúng thức ăn đến các vị ấy. 1745. Do việc làm ấỵ ở nơi đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 1746. Trước đây năm trăm kiếp, mười hai vị tên Sacakkhu đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật. 1747. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Maggasañflaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Maggasañflaka" là phần thứ tám.

119. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PACCUPATTHĀNASAÑÑAKA (Paccupatthānasaññakattherapadānam) 1748. Lúc bấỵ giờ, ngay sau khi đấng Thiện Thệ Atthadassī tịch diệt, tôi đã sanh vào dòng giống dạ-xoa, và tôi đã đạt được danh tiếng. 1749. Đối với tôi, quả thật là khó được thành tựu, khó được chói sáng, khó được vươn lên, là việc đấng Hữu Nhãn đã Niết-bàn trong khi tôi đang tìm kiếm của cải. 1750. Vi Thinh văn tên Sâgara đã biết được ý định của tôi, có ý định tiếp độ tôi, vị ấy đã đi đến gần bên tôi [nói rằng]: 1751. "Điều gì khiến ngươi sầu muộn? Này người khôn ngoan, chớ lo ngại, ngươi hãy thực hành giáo pháp. Sự thành tựu về hạt giống [giác ngộ] đã được đưc Phật ban phát cho tất cả. 1752-53. Người cúng dường bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo Thế Gian [khi Ngài] đang còn tại tiền, và người cúng dường Xá-lợi của Ngài khi Ngài đã tịch diệt dầu chỉ nhỏ bằng hạt mù-tạt, khi niềm tịnh tín ở trong tâm là tương đương thì phước báu đạt được lớn lao là tương đương; vì thế, ngươi hãy cho xây dựng ngôi bảo tháp rồi hãy cúng dường các Xá-lợi của đấng Chiến Th旨ng." 1754. Sau khi lăng nghe lời nói của vị Sâgara, tôi đã cho thực hiện ngôi bảo tháp của đức Phật. Tôi đã phục vụ ngôi bảo tháp tối thượng của bậc Hiền Trí năm năm.

7 Maggasaññaka nghĩa là   suy tưởng (saññaka) về con đường (jnaggà)y

140 ♦ KINH TIỂU BÔ

1755. Do việc làm ấy ở nơi đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, sau khi thọ hưởng sự thành đạt tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 1756. Và trước đây bảy trăm kiếp, bốn vi [cùng] tên Bhūripañfia đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1757. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paccupatthānasaññaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Paccupatthānasafiñaka" là phần thứ chín.

120. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO JĀTIPŪJAKA (Jātipūjakattherāpadānam) 1758. Khi đấng Vipassī đang đản sanh, có nguồn ánh sáng bao la đã xuất hiện. Và quả địa cầu cùng với biển cả và núi non đã rúng động. 1759. Và các nha tiên tri đã dự báo rằng: :Bức Phật, bậc cao cả đối với tất cả chúng sanh, sẽ xuất hiện ở thế gian và sẽ tiếp độ dân chúng?9 1760. Sau khi nghe lời nói của các nhà tiên tri, tôi đã thực hiện việc cúng dường đản sanh. Không có sự cúng dường nào như là sự cúng dường đản sanh. 1761. Sau khi thực hành việc tốt lành, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Sau khi thực hiện việc cúng dường đản sanh, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1762. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, tôi vượt trội tất cả chúng sanh; điều này là quả báo của việc cúng dường đản sanh. 1763. Những người vú nuôi chăm sóc tôi thuận theo năng lực tâm của tôi, những người ấy không thể nào làm tôi nổi giận; điều này là quả báo của việc cúng dường đản sanh. 1764. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc cúng dường trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đản sanh. 1765. Trước đây vào kiếp thứ ba, ba mươi bốn vi thống lãnh dân chúng [cùng] tên Supāricāriya đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1766. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Jātipūjaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Jātipūjaka" là phần thứ mười.

8 Paccupatthānasaññaka nghĩa là uvị suy tưởng {saññaka) về sự chăm sóc, phục vụ, hầu hạ (paccupatthāna)y 9 Jātipūjaka nghĩa là cúng dường (pữịakă) bông hoa nhài (jãtỉ)y

___________________________________________           THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 141

Phần tóm lược Vị có tùy tùng, vị Sumañgala, vị nương nhờ, vi có chỗ ngồi, vị dâng bông hoa, vị cúng dường lễ hỏa táng, vị suy tưởng về đức Phật, vị chỉ đường, vi có sự phục vụ, vị với sự đản sanh; [tổng cộng] có chín mươi câu kệ đã được nói lên và đã được tính đếm bởi các bậc trí. Phẩm Mahâparivãra là phẩm thứ mười hai.

142 ❖ KINH TIỂU Bộ

xm. PHẨM SEREYYAKA (SEREYĨAKAVAGGO)

121. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SEREYYAKA (Sereyyakattherãpadãnam) 1767. Là vị giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt về ba tập Vệ- đà, trong khi đang đứng ở ngoài trời, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 1768. Bậc Đại Ẩn Sĩ giống như là con sư tử đang đi lang thang ở trong rừng, tợ như con cọp chúa không có sự sợ hãi, tợ như giống voi mātañga [đến tuổi] bị tiết dục ở ba nơi. 1769. Tôi đã cầm lấy bông hoa sereyya và đã ném lên không trung. Do nhờ năng lực của đức Phật, [các bông hoa áy] quây quân ở khăp nơi. 1770. Bậc Đại Hùng, đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã chú nguyện. Các mái che băng bông hoa ở xung quanh đã rải rác ở đang Nhân Ngưu. 1771. Kế đó, tấm màn bằng bông hoa ấy, có các cuống hoa ở phía trong và các vành hoa bên ngoài, đã trở thành mái che trong bảy ngày và sau đó đã biến mất. 1772. Và sau khi nhìn thấy điều phi thường kỳ diệu khiến lông rởn ốc ấy, tôi đã làm cho tâm tịnh tín ở đức Phật, bậc Thiện Thệ, đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 1773. Do sự tinh tín ấy ở trong tâm, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 1774. [Trước đây] mười lăm ngàn kiếp, hai mươi lăm vị [cùng] tên Cittamālā ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1775. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sereyyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thê ây. wKý sự về Trưởng lão Sereyyaka55 là phần thứ nhất

122. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PUPPHATHŪPIYA (Pupphathūpiyattherāpadānam) 1776. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Kukkuta. ở trung tâm của ngọn núi ây có vị Bà-la-môn thông thạo vê chú thuật sinh sông.

Sereyyaka nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa sereyya.,,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 143

1777. CÓ năm ngàn người học trò luôn luôn vây quanh tôi. Các vi ấy đã là những người [ngủ] thức dậy trước [tôi] và được tự tin vào các chú thuật. 1778. uHỡi người thầy của chúng con, đức Phật đã hiện khởi ở trên thế gian, xin thầy biết rõ về điều ấy. Đấng Chiến Thắng Cao Quý có ba mươi hai hảo tướng và tám mươi tướng phụ, có vầng hào quang tợ như mặt trời chiếu sang.59 1779. Sau khi lắng nghe lời nói của những người học trò, vị Bà-la-môn thông thạo vê chú thuật đã rời khu ân cư và hỏi những người học trò phương hướng vê khu vực mà đang Đại Hùng, bậc Lãnh Đạo Thê Gian cư ngụ. 1780. Tôi đã lễ bái phương hương ấy [hướng đến] đấng Chiến Thắng, bậc Không Người Đối Thủ. Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng, tôi đã tôn vinh đức Như Lai ấy. 1781. "Này các đệ tử, hãy đến. Chúng ta sẽ đi và sẽ diện kiến đức Như Lai. Sau khi đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư, chúng ta sẽ lắng nghe giáo pháp của đấng Chiến Thắng.” 1782. Tôi đã ra đi một mình và tôi đã lâm bệnh. Trong khi bị hành hạ bởi căn bệnh, tôi đã đi đến nhà nghỉ chân để nằm nghỉ. 1783. Sau khi triệu tập tất cả những người học trò lại, tôi đã hỏi họ về đức Như Lai: ；6Đức độ cua đấng Bảo Hộ The Gian, bạc Có Sự Giác Ngộ Tuyệt Đối là như thế nào?” 1784. Được tôi hỏi, các vị ấy đã trả lời theo như đã nhìn thấy. Các vi đã mô tả đức Phật tối thượng ấy một cách kính trọng như Ngài đang ở trước mặt của tôi. 1785. Sau khi lắng nghe lời nói của họ, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp bằng các bông hoa, tôi đã mệnh chung ơ tại nơi ây. 1786. Sau khi hỏa táng thi thể của tôi, các vị ấy đã đi đến gặp đức Phật. Họ đã chắp tay lên và đã đảnh lễ bậc Đạo Sư. 1787. Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp bang các bông hoa dành cho đức Thiện Thệ, bậc Đại Ản Si, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 1788. [Trước đây] bốn mươi bốn ngàn kiếp, mười sáu vi Sát-đế-lỵ [cùng] tên Aggisama đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1789. [Trước đây] hai mươi ngàn kiêp, ba mươi tám vị lãnh chúa [cùng] tên Ghatâsana đã là các đấng Chuyển Luân Vương. 1790. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pupphathũpiya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Pupphathũpiya^ là phần thứ nhì. 2 Pupphathũpiya nghĩa là 46vị liên quan đến ngôi bảo tháp (thūpo) bằng bông hoa (pupphă)y

144 ❖ KINH TIỂU BÔ

123. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PÃYÃSADẢYAKA (Pāyāsadāyakattherāpadūnam) 1791. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, có ba mươi hai hảo tướng dẫn đầu hội chúng Tỳ-khưu đang đi ra khỏi khu rừng bao la. 1792. Có ý muôn dâng tặng vật hiên cúng, tôi đây đã chuân bị món cơm sữa ở trong cái đĩa kim loại vô cùng quý giá rồi đã đem dâng tặng bậc có năng lực. 1793. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã khéo léo bước lên con đường kinh hành ở bầu trời trên không trung. 1794. Và sau khi nhìn thấy điều phi thường kỳ diệu khiến lông rởn ốc ấy, sau khi đặt chiếc đĩa kim loại xuống tôi đã đảnh lễ [đức Phật] Vipassī. 1795. “Bạch đấng Toàn Tri, Ngài là vị Trời ở [thế gian có cả] chư thiên cùng nhân loại. Bạch đấng Đại Hiền Trí, vì lòng thương tưởng xin Ngài hãy thọ nhān/5 1796. Biết được ý định của tôi, đức Thế Tôn, đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Đạo Sư, bậc Đại Hiền Trí ở trên đời đã thọ nhận. 1797. Ke từ khi tôi đã cúng dường vật thí trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của món cơm sữa. 1798. Trước đây bốn mươi mốt kiếp, tôi đã là vi Sát-đế-lỵ tên Buddhā, là đấng Chuyển Luân Vuông, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1799. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pāyāsadāyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Pãyãsadãyaka" là phần thứ ba.

124. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GANDHODAKIYA (Gandhodakỉyattherãpadânam) 1800. Sau khi ngồi xuống ở nơi cao quý của tòa lâu đài, tôi đã nhìn thấy đấng Chiến Thắng Vipassī, bậc Toàn Tri, người tiêu diệt sự tăm tối, tợ như cây kakudhā đang chói sáng. 1801. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian [đang] đi ở không xa tòa lâu đài. Hào quang của Ngài tỏa ra tợ như ánh sáng của mặt trời. 1802. Và tôi đã cầm lấy nước thơm rồi đã rải rắc vào đức Phật tối thượng. Với sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1803. [Ke từ khi] tôi đã rải rắc nước thơm trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật

3 Pāyāsadāyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako} món cơm sữa (pāyāsa)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 145

1804. Irước đây ba mươi mốt kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Sugandha, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1805. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gandhodakiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Gandhodakỉya” ỉa phần thú* tư.

125. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAMMUKHÃTHAVIKA (Sammukhāthavikattherāpadānam) 1806. Trong khi trấn an dân chúng, tôi đã giải thích về điềm báo hiệu khi vị Vipassī đang đản sanh rằng: "Bức Phật sẽ hiện khởi ở thế gian. 1807. Và vị nào trong khi đản sanh mười ngàn thế giới đã rúng động, vị ấy giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Su, đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1808. Và vị nào trong khi đản sanh đã có nguôn ánh sáng bao la, vị ây giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Su, đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1809. Và vị nào trong khi đản sanh các dòng sông đã ngimg chảy, vị ây giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư? đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1810. Và vị nào trong khi đản sanh ngọn lửa ở địa ngục Avīci đã không bốc cháy, vi ấy giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư, đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1811. Và vị nào trong khi đản sanh bầy chim đã không bay lượn, vị ấy giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư5 đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1812. Và vi nào trong khi đản sanh làn gió ngưng thôi, vị ây giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư, đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1813. Và vị nào trong khi đản sanh tát cả châu báu đã rực sáng, vi ây giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư, đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1814. Và vị nào trong khi đản sanh đã có việc bước đi bảy bước chân, vị ấy giờ đây là đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư, đấng Hữu Nhãn [đang] thuyết giảng giáo pháp. 1815. Và ngay khi được sanh ra, bậc Toàn Giác đã chiếu sáng tất cả các phương, Ngài đã thốt lên lời nói hùng tráng; điều này là thông lệ của chư Phát." 1816. Sau khi làm cho dân chúng động tâm, tôi đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Sau khi đảnh lễ bậc Toàn Giác, tôi đã ra di, mặt hướng phía Đông. 1817. [Ke từ khi] toi đã ca ngợi đức Phật trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc ca ngợi. 1818. Trước đây chín mươi kiếp, [tôi đã là] vị tên Sammukhâthavika, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.

146 ❖ KINH TIỂU Bộ

1819. Trước đây tám mươi chín kiếp, [tôi đã là] vị tên Pathavidundubhī, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1820. Irước đây tám mươi tám kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Obhãsa, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1821. Trước đây tám mươi bảy kiếp, [tôi đã là] vị tên Saritacchedana, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1822. Trước đây tám mươi sáu kiếp, [tôi đã là] vi tên Agginibb互pana, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1823. Trước đây tám mươi lăm kiếp, [tôi đã là] vị tên Gatipacchedana, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1824. Trước đây tám mươi bốn kiếp, [tôi đã là] vị vua tên Vâtasama, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1825. Trước đây tám mươi ba kiếp, [tôi đã là] vị tên Ratanapajjala, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1826. Trước đây tám mươi hai kiếp, [tôi đã là] vị tên Pađavikkamana, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1827. Trước đây tám mươi mốt kiếp, [tôi đã là] vi vua tên Vilokana, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1828. Trước đây tám mươi kiếp, [tôi đã là] VỊ Sát-đế-lỵ tên Girisãra, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1829. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sammukhãthavika4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy “Ky sự về Trưởng lão Sammukhãthavika" là phần thứ năm.

126. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KUSUMẢSANIYA (Kusumāsaniyattherāpadānam) 1830. Toi đã là vị Bà-la-môn ở thành phố Dhaññavatī về [khoa] tướng mạo, về truyền thống gồm cả văn tự và nghi thức. 1831. Là người thông suốt ba tập Vệ-đà9 tôi được rành rẽ về điềm báo hiệu, biết về từ ngữ, về văn phạm, và tôi đã chỉ dạy các học trò về chú thuật. 1832. Có ý muốn dâng tặng vật hiến cúng trong khi đoàn tụ với cha mẹ5 tôi đã đặt năm bó sen xanh ở trên chiếc ghế nhỏ. 1833. Khi ấy, đức Thế Tôn Vipassī, đấng Nhân Ngiru dẫn đầu hội chúng Tỳ-khưu đi đến, trong lúc làm cho tất cả các phương rực sáng. 1834. Sau khi sắp xếp chỗ ngồi, tôi đã thỉnh mời bậc Đại Hiền Trí. Sau khi trải ra [các] bông hoa ấy, tôi đã rước [đức Phật] đến ngôi nhà của mình.

4 Sammukhãthavỉka nghĩa là "vi đã ngợi ca (thavikà) trực tiếp ở trước mặt (sammukhā)^

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 147

1835. Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình dâng đến đức Phật phần vật thực đã có sẵn ở trong nhà của tôi. 1836. Biết được thời điểm Ngài đã thọ thực xong, tôi đã dâng cúng bó bông hoa. Đấng Toàn Tri, sau khi nói lời tùy hỷ9 đã ra di, mặt hướng phía Bắc. 1837. Ke từ khi tôi đã dang cúng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bông hoa. 1838. Vào kiếp kế liền trước đây, tôi đã là đức Vua Vàradassana, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1839. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kusumâsaniya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Kusumâsaniya" là phần thứ sáu.

127. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PHALADÃYAKA (Phaladãyakattherãpadãnam) 1840. Là vị giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt về ba tập Vệ-đà, tôi sống tại khu ẩn cư ở không xa núi Hy-mã-lạp. 1841. Tôi có vật cúng dường đến ngọn lửa, có các bông sen trắng và trái cây. Sau khi đặt vào trong chiếc giỏ, tôi đã treo lên ở ngọn cây. 1842. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, có ý định tiếp độ tôi, trong khi khất thực Ngài đã đi đến gần tôi. 1843. Với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng trái cây đến đức Phật. Tôi đã là nguôn sanh lên niêm hạnh phúc, là sự đưa đên an lạc trong thời hiện tại cho chính tôi. 1844. Bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đứng ở trên không trung đã nói lên lời kệ này: 1845. "Do sự dâng cúng trái cây này và do các nguyện lực của tác ý, [người này] không đi đên khô cảnh trong một trăm ngàn kiep." 1846. Do nhờ nhân tố trong sạch ấy, tôi đã thọ hưởng sự thành đạt. Sau khi từ bỏ sự hơn thua, tôi đã đạt được vị thế bất động. 1847. Trước đây bảy trăm kiếp, tôi đã là đức Vua Sumaủgala, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1848. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Phaladâyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 4íKý sự về Trưởng lão Phaladãyaka95 là phần thứ bảy.

5 Kusumãsaniỵa nghĩa là t4vị liên quan đến chỗ ngồi (āsanā) bằng bông hoa (kusuma)y 6 Phaladãyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) trái cây (phalà)y

148 ❖ KINH TIÊU BÔ

128. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ÑĀNASAÑÑAKA (Ñānasaññakattherāpadānam) 1849. Tôi sống trong vùng đồi núi tại núi Hy-mã-lạp. Sau khi nhìn thấy bãi cát đang chói sáng, tôi đã tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng rằng: 1850. Ế'về trí tuệ, không có gì so sánh, không có gì đối địch với bậc Đạo sư. Sau khi biết rõ tất cả các pháp, Ngài đã giải thoát nhờ vào trí tuệ. 1851. Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Tối Thượng Nhân, con kinh lễ Ngài! Không có gì sánh bằng trí tuệ của Ngài, cho dầu là trí tuệ hạng nhất." 1852. Sau khi làm cho tam của mình được tịnh tín ở trí tuệ [đức Phật], tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. Trong những kiếp còn lại, điều tốt lành đã được tôi thực hiện. 1853. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về trí tuệ. 1854. Trước đây bảy mươi ba kiếp, [tôi đã là] vị độc nhất tên Pulinapupphiya, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1855. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ñānasaññaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ỐẾKý sự về Trưởng lão Ñānasaflflaka" là phần thứ tám.

129. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GANDHAPUPPHIYA (GandhapupphiyattherāpadSnam) 1856. Bậc Toàn Giác Vipassī có màu da vàng chói, bậc Xứng Đáng Sự Cúng Dường dẫn đầu các vị Thinh văn, đã rời khỏi tu viện. 1857. Sau khi nhìn thấy đức Phật tối thượng, đấng Toàn Tri, bậc Tiêu Diệt Sự Tăm Tối, với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã cúng dường bông hoa có hương thơm. 1858. Do sự tinh tín ấy ở trong tâm đối với đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy, tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã đảnh lễ đức Như Lai lần nữa. 1859. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1860. Trước đây bốn mươi mốt kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Carana, là đàng Chuyên Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1861. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

7 Ñānasaññaka nghĩa là "vj suy tưởng (saññaka) về trí tuệ (nānā) của đức Phát."

THÁNH NHÂN KÝ su 争 149

Đại đức Trưởng lão Gandhapupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ố6Ký sự về Trưởng lão Gandhapupphiya” là phần thứ chín.

130. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADUMAPŪJAKA (Padumapūjakattherāpadānam) 1862. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên Gotama được che phủ bởi nhiều loại cây cối khác nhau, là nơi trú ngụ của các nhóm chúng sanh vĩ đại. 1863. Và có khu ẩn cư đã được tạo nên ở trung tâm của ngọn núi ấy. Được vây quanh bởi những học trò của mình, tôi sống tại khu ẩn cư. 1864. "Này các nhóm học trò của ta, hãy mang lại cho ta hoa sen hồng. Chúng ta sẽ thực hiện việc cúng dường đức Phật, đấng Chúa Te Của Loài Ngươi như thế 4y." 1865. Các vị ấy đã đáp lại rằng: "Xin vâng”，rồi đã mang lại hoa sen hồng cho tôi. Tại nơi ấy, sau khi xác định đối tượng, tôi đã dâng lên đức Phật. 1866. Khi ấy, tôi đã triệu tập các người học trò lại và đã giáo huấn điều tốt đẹp: "Các ngươi chớ xao lãng, không xao lãng là nguồn đem lại sự an lạc.” 1867. Sau khi đã giáo huấn như vậy cho những người học trò có sự chấp nhận lời dạy bảo ấy, được gắn bó với đức tính không xao lãng, tôi đã mệnh chung vào khi ấy. 1868. [Ke từ khi] toi đã dân^ lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1869. [Trước đây] năm mươi mốt kiếp, tôi đã là đức Vua Jaluttama, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padumapūjaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Padumapūjaka" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị Sereyyaka, vị có ngôi bảo tháp bằng bông hoa, vị [dâng cúng] cơm sữa, vi [rắc] nước thơm, vị ca ngợi, vị có chỗ ngồi, vi [dâng cúng] trái cây, vi suy tưởng, bông hoa có hương thơm, vị có hoa sen hồng; [tổng cộng] có một trăm lẻ năm câu kệ đã được thuật lại bởi các vị nhìn thấy sự lợi ích. Phẩm Sereyyaka là phẩm thứ mười ba.

8 Gandhapupphiya nghĩa là t4vị liên quan đến bông hoa (pupphà) có mùi thơm (gandha)y 9 Padumapūjaka nghĩa là uvị cúng dường (pụịakà) hoa sen hồng ịpadumă)y

150 ❖ KINH TIỂU BÔ

XIV PHẨM SOBHIĨA (SOBHITÂVAGGO)

131. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SOBHITA (Sobhitattherāpadānam) 1870. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu thuyết giảng về vị thế bất tử đến tập thể dân chúng đông đảo. 1871. Sau khi lắng nghe lời nói của Ngài, tôi đã bật thốt lên lời. Khi ấy, tôi đã chắp tay lên và có sự chăm chú. 1872. "Giống như biển cả là đứng đầu trong số các nguồn nước, núi đá Neru là cao quý trong số các ngọn núi, tương tợ y như thế, những ĩiệười nào vận hành năng lực của tâm, những người ây không đạt được một phân trí tuệ của đức Phát.' 1873. Sau khi quy định đường lối trong giáo pháp, đức Phật, đấng Bi Man, bậc Ẩn Sĩ đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã nói lên những lời kệ này: 1874. "Người nào đã ca ngợi trí tuệ về đức Phật, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, người ấy sẽ không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 1875. [Người áy] sẽ thiêu đót các phiên não, có sự chăm chú, khéo được định tĩnh, sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, với tên là Sobhita." 1876. [Trước đây] năm mươi ngàn kiêp, bảy vị [cùng] tên Yasuggata đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật5 có oai lực lớn lao. 1877. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tam minh đã được thành tựu, tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 1878. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sobhita đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Ế6Ký sự về Trưởng lão Sobhita” là phần thứ nhất

132. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUDASSANA (Sudassanattherãpadãnam) 1879. ở bờ sông Vitatthā, cây pilakkha đã được kết trái. Trong khi tìm kiếm giống cây ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 1880. Sau khi nhìn thấy cây ketaka đã được trổ hoa, khi ấy tôi đã cắt ở cuống hoa và đã dâng lên đức Phật Sikhī, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian. 1881. “Bạch đức Phật tối thixợnệ, bạch bậc Đại Hiền Trí, với trí tuệ nào Ngài đã đạt được vị thế trường tồn bất tử, con xin cúng dường trí tuệ ấy.”

THÁNH NHÂN KÝSự« 151

1882. Sau khi cúng dường trí tuệ, tôi đã nhìn thấy cây pilakkha, tôi đã được chứng đạt tuệ ấy; điều này là quả báo của việc cúng dường trí tuệ. 1883. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường trí tuệ. 1884. Trước đây mười ba kiêp, mười hai vi [cùng] tên Phaluggata đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1885. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sudassana đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Sudassanaṃ là phần thứ nhi.

133. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CANDANAPŪJAKA (Candanapūfakattherāpadānam) 1886. Lúc bấy giờ, tôi đã là loài Kim Si điểu ở bờ sông Candabhāgā. Và tôi đã có thức ăn là bông hoa, tương tợ y như vậy, có y phục là bông hoa. 1887. Và đức Thế Tôn Atthadassí, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã đi ra ở phía trên chóp đỉnh của khu rừng, tợ như chim thiên nga chúa ở trên bàu trời. 1888. "Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Tâm của Ngài khéo được thanh tịnh. Ngài có khuôn mặt và ánh mắt an tịnh, có khuôn mặt và các giác quan trong sáng." 1889. Bậc Trí Tuệ có tuệ bao la đã từ bầu trời bước xuống. Ngài đã trải ra tấm y hai lớp rồi đã ngồi vào tư thế kiết-già. 1890. Tôi đã cầm lấy trầm hương hòa tan rồi đã đi đến gần đấng Chiến Thắng. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng lên đức Phật. 1891. Sau khi đảnh lễ đấng Toàn Giác, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, sau khi làm cho sanh khởi niềm hưng phấn, tôi đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 1892. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường trầm hương [trước đây] một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đưc Phật. 1893. Trước đây một ngàn bốn trăm kiếp, ba vi [cùng] tên Rohita ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 1894. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Candanapūjaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Candanapūjaka" là phần thứ ba. (Dứt tụng phẩm thứ tám). l   Candanapūjaka nghĩa là uvị cúng dường (pīifaka) trầm hương (candană)y

152 ❖ KINH TIỂU Bộ                        _____________________________________________

134. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PUPPHACHADANIYA (Pupphachadaniyattherãpadãnam) 1895. Là vị giảng huân, găn bó với sự hiên cúng, vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật tên Sunanda đã cúng hiến cho lễ hiến cúng. 1896. Kh[ ấy, đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, bậc Cao Cả, đấng Bi Man, bậc Ẩn Si, trong lúc thương tưởng dân chúng đã đi kinh hành ở trên không trung. 1897. Sau khi đã đi kinh hành, bậc Toàn Giác, đấng Toan Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, vị Không Còn Mầm Mống Tái Sanh đã lan tỏa bằng tâm từ ái đến các chúng sanh một cách không giới hạn. 1898. Sau khi đã cắt các bông hoa ở cuống, vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật đã triệu tập lại tất cả các học trò rồi đã thảy [các bông hoa] lên không trung. 1899. Khi ấy, do nhờ năng lực của đức Phật, mái che của các bông hoa đã trải khắp cả thành phố và đã không biến mất trong bảy ngày. 1900. Do nhờ nhân tố trong sạch ấy, tôi đã thọ hưởng sự thành đạt. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi đã vượt qua sự ràng buộc ở thế gian. 1901. [Trước đây] một ngàn một trăm kiếp, ba mươi lăm vị Sát-đế-lỵ có [cùng] tên Ambaramsa đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pupphachadaniya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pupphachadanỉya" là phần thứ tư.

135. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO RAHOSAÑÑAKA (Rahosaññakattherāpadānam) 1902. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Vàsabha. ở chân ngọn núi ấy có khu ẩn cư đã được tạo lập. 1903. Khi ấy, là vi Ba-la-môn9 tôi đã chỉ dạy ba ngàn học trò. Sau khi triệu tập những người học trò ấy lại, tôi đã ngồi xuống ở một bên. 1904. Sau khi ngồi xuống ở một bên, là vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật, trong lúc tầm cầu về sự hiểu biết của đức Phật, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín ở trí tuệ [của Ngài]. 1905. Tại nơi ấy, sau khi làm cho tâm được tịnh tín, tôi đã ngồi xuống ở tấm thảm băng lá. Sau khi xép vào tư thê kiêt-già, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ây. 1906. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây ba mươi mốt kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc suy tưởng về tri tuệ.

2 Pupphachadanỉya nghĩa là 4tvị liên quan đến mái che (chadană) bằng bông hoa (pupphă)y

THÁNH NHÂN KÝSự« 153

1907. [Trước đây] hai mươi bảy kiếp, tôi đã là đức Vua Siridhara, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1908. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Rahosaññaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Rahosaññaka" là phần thứ năm.

136. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CAMPAKAPUPPHIYA (Campakapupphiyattherãpadãnam) 1909. [Đức Phật] ngòi ở trong vùng đồi núi tợ như cây kanikāra đang cháy sáng, khiến cho tất cả các phương rực sáng tợ như vì sao osadhĩ. 1910. Đã có ba người thanh niên khéo được học tập về nghề nghiệp của mình cầm lấy túi vật dụng đi theo tôi ở phía sau. 1911. Có bảy bông hoa đã bi rụng xuống ở trong cái giỏ vì sức nóng. Tôi đã cầm lấy các bông hoa ấy và đã dâng lên [hướng tâm đến] trí tuệ của đức Vessabhū. 1912. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường trí tuệ. 1913. Trước đây hai mươi chín kiếp, [tôi đã là] vị tên Vipulãbha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1914. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Campakapupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Campakapupphiya" là phần thứ sáu.

137. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ATTHASANDASSAKA (Atthasandassakattherāpadānam) 1915. Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian, bậc có lậu hoặc đã được đoạn tận, vị đã đạt năng lực, đang ngồi ở nơi khoảnh rừng rộng, được vây quanh bởi hội chung Ty-khưu. 1916. "Một trăm ngàn vi có ba minh, có sáu thắng trí, có đại thần lực quây quanh bậc Toàn Giác, ai là người nhìn thấy mà không tịnh tín? 1917. ở [thế gian] gồm cả chư thiên, người có sự tương đương về trí tuệ không tìm thấy, ai là người nhìn thấy bậc Toàn Giác có trí tuệ vô biên mà không tịnh tm? 1918. Và người ta không thể làm tổn hại Pháp thân đang chiếu sáng [giống như] toàn bộ hầm mỏ châu ngọc, ai là người nhìn thấy [Ngài] mà không tịnh tín?^,

3 Rahosaññaka nghĩa là   suy tưởng (saññaka) về nơi thanh vắng (raho)：' 4 Campakapupphiya nghĩa là íuvị liên quan đến bông hoa (puppha) campaka."

154 曲 KINH TIỂU Bộ

1919. Với ba lời kệ này, vị Nārada Saragacchiya đã ngợi ca về đấng Toàn Giác, bậc Không Bị Đánh Bại Padumuttara. 1920. Do sự tinh tín ấy ở trong tâm và do sự ngợi ca đức Phật, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 1921. Trước đây ba ngàn kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Sumitta, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1922. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Atthasandassaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Atthasandassaka" là phần thứ bảy.

138. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKAPASẢDANIYA (Ekapasādaniyattherapadānam) 1923. Tên của tôi là Nārada, mọi người biết tôi là [dòng dõi] Kesava. Trong khi tìm hiểu về điều thiện và bất thiện, tôi đã đi đến gần bên đức Phật. 1924. Trong khi an ủi chúng sanh, bậc Đại Hiền Trí Atthadassī, đấng Bi Man có tâm từ ai, bậc Hữu Nhãn ấy thuyết giảng giáo pháp. 1925. Sau khi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã chắp tay ở đầu. Sau khi đảnh lễ bậc Đạo Sư, tôi đã ra di, mặt hướng phía Đông. 1926. [Trước đây] một ngàn bảy trăm kiếp, tôi đã là đức vua, chúa tể trái đát, là đang Chuyên Luân Vương tên Amittatāpanā có oai lực lớn lao. 1927. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekapasādaniya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ekapasãdaniya" là phần thứ tám.

139. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SẢLAPUPPHADẢYAKA (Sālapupphadāyakattherāpadānam) 1928. Lúc bấy giờ, tôi đã là vua của loài thú, là con sư tử đã được sanh ra cao quý. Trong khi tìm kiếm chỗ hiểm trở ở ngọn núi, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 1929. "Vj này ắt hẳn là đấng Đại Hùng, nệười giúp cho đám đông dân chúng được [giải thoát] Niết-bàn. Hay là ta nên hiu cận vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân 诡ưu?” 1930. Sau khi bẻ gãy nhánh cây sâla, tôi đã mang lại bông hoa còn lớp vỏ bọc. Tôi đã đi đến gần bậc Toàn Giác và đã dâng cúng bông hoa tối thượng. 1931. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bông hoa.

5 A tthasandassaka nghĩa là "vj chỉ dạy (sandassakà) về ý nghĩa, mục đích (attha)y 6 Ekapasãdaniya nghĩa là     liên quan đến việc một lần (ekā) có được đức tin (pasãdană)y

THÁNH NHÂN KÝ su 帝]55

1932. Và trước đây vào kiếp thứ chín, ba vị vua tên Virocana đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1933. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt).・.tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sãlapupphadâyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Sâlapupphadãyaka" là phần thứ chín.

140. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PIYẢLAPHALADÃYAKA (Piyãlaphaladãyakattherãpadânam) 1934. Lúc bấy giờ, tôi đã là kẻ đồ tể, là kẻ giết hại các sanh mạng khác. Tôi nằm ngủ ở sườn núi không xa bậc Đạo Sư Sikhī. 1935. Tôi nhìn thấy đức Phật, bậc Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian vào ban đêm và ban ngày. Nhưng vật xứng đáng để dâng cúng đến đấng Chúa Te Của Loài Người thì tôi không có. 1936. Tôi đã cầm lấy trái cây piyâla và đã đi đến gần đức Phật. Đức Thế Tôn, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngini đã thọ nhận. 1937. Ke từ đó về sau tôi đã theo phục vụ đấng Hướng Đạo. Với sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1938. [Ke từ khi] toi đã cúng dường trái cây trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 1939. Trước đây mười lăm kiếp, ba vi [tên] Piyālī đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1940. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Piyālaphaladāyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6ếKý sự về Trưởng lão Pỉyãlaphaladãyaka" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị Sobhita, vi Sudassanaṃ [vi dâng cúng] trâm hương, [vị dâng cúng] mái che băng bông hoa, vị suy tưởng vê nơi thanh văng, vị có bông hoa campaka, cùng với vi chỉ dạy về mục dích, vị có một lần tịnh tín, vị dâng cúng bông hoa S互la, và vị dâng cúng trái cây là thứ mười; [tổng cộng] có bảy mươi hai câu kệ đã được tính đem bởi các bậc trí. Phẩm Sobhita là phẩm thứ mười bốn.

7 Sãlapupphadâyaka nghĩa là t4vị dâng cúng (dāyako) bông hoa (puppha) s互la." 8 Piyālaphaladāyaka nghĩa là     dâng cúng (dāyako) trái cây (phală) piyāla.,,

156 ❖ KINH TIÊU Bộ

XV PHẨM CHATIA (CHATTAVĂGGƠ)

141. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ATICHATTIYA (Atichattiyattherāpadānam) 1941. Khi đức Thế Tôn, bậc Tối Thượng Nhân Atthadassī đã viên tịch Niết- bàn5 tôi đã cho thực hiện chiếc lọng che ở thượng tầng và đã dâng lên ở ngôi bảo tháp. 1942. Tôi đã nhiều lần đi đến và đã lễ bái ngôi bảo tháp của bậc Đạo sư. Tôi đã thực hiện mái che bằng bông hoa và tôi đã đặt ở phía trên chiếc lọng che. 1943. Tôi đã cai quản thiên quốc [trước đây] một ngàn bảy trăm kiếp, tôi không đi đến bản thể loài người; điều này là quả báo của việc cúng dường ngôi bảo tháp. 1944. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Atichattiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 64Ký sự về Trưởng lão Atichattiya^ là phần thứ nhất

142. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO THAMBHÃROPAKA (Thambhāropakattherāpadānam) 1945. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Nhân Ngưu Dhammadassī đã Niết- bàn, tôi đã dựng lên cột cờ ở ngôi bảo tháp của đức Phật tối thượng. 1946. Sau khi tạo lập cái cầu thang, tôi đã bước lên ngôi bảo tháp tối thượng. Tôi đã cầm lấy bông hoa nhài và đã dâng lên ở ngôi bảo tháp. 1947. Ôi đức Phật! Ôi giáo pháp! ôi sự thành tựu của bậc Đạo sư của chúng ta! Tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường ngôi bảo tháp. 1948. Trước đây chín mươi bốn kiếp, mười sáu vị vua [cùng] tên Thũpasikkhara đã là các đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 1949. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Thambhâropaka1     2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Thambhâropaka55 là phần thứ nhì. 1 Atỉchattiya nghĩa là 44vị liên quan đến chiếc lọng che ở thượng tầng (atichatta)y 2 Thambhãropaka nghĩa là uvị dựng lên (ãropaka) cây cột (thambhā)?'

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 157

143. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO VEDIKĀRAKA (Vedikārakattherāpadānam) 1950. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhân Piyadassī đã Niết- bàn, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã thực hiện viền rào bằng ngọc trai. 195L Sau khi cho rải quanh với các viên ngọc ma-ni, tôi đã thực hiện viền rào tuyệt hảo. Sau khi thực hiện lễ hội ở viền rào, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 1952. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, có các người cầm giữ những viên ngọc ma-ni ở trên không trung; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1953. Trước đây một ngàn sáu trăm kiếp, ba mươi hai vị vua [cùng] tên Manippabhā đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1954. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vedikāraka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Vedikãraka^ là phần thứ ba.

144. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAPARIVẢRIYA ỤSaparivãriyattherâpadữnam) 1955. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Toàn Giác sau khi phát cháy như là khối lửa, đã viên tịch Niết-bàn. 1956. Và khi bậc Đại Hùng đã Niết-bàn, đã có ngôi bảo tháp rộng rãi. Người người túc trực ngày và đêm ở gian nhà Xá-lợi cao quý tối thượng. 1957. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã thực hiện vòng rào chắn bằng gỗ trầm hương. Và khi ấy, có làn khói phù hợp với ngôi bảo tháp được nhìn thấy. 1958. Trong khi được sanh lên ở cõi hữu, dầu ở bản thể thiên nhân hay nhân loại, tôi không nhìn thấy tôi có sự thua kém; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 1959. Trước đây mười lăm kiếp đã có tám vị [vua], tất cả các vị ấy có [cùng] tên Samattā, là các đấng Chuyển Luân Vuông, có oai lực lớn lao. 1960. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saparivãriya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Saparivãriya59 là phần thứ tư.

145. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UMMẢPUPPHIYA (Ummāpupphiyatherāpadānam) 1961. Khi đức Thế Tôn Siddhartha, đấng Bảo Hộ Thế Gian, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng đã Niết-b以n, đã có lễ hội ở ngôi đại bảo tháp.

3 Vedikãraka nghĩa là      thực hiện (kārako) viền rào ịỵedí)y 4 Saparỉvãrỉya nghĩa là 4tvị liên quan đến nhóm tùy tùng (parivārā) của mình (s。)."

158 ❖ KINH TIỂU Bộ

1962. Trong khi lễ hội dành cho bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhartha đang được tiến hành, tôi đã cầm lấy bông hoa ummâ và đã dâng lên ngôi bảo tháp. 1963. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bảo tháp. 1964. Và trước đây vào kiêp thứ chín, tám mươi lăm vị vua [cùng] tên Somadeva đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1965. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ưmmãpupphiya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Ummapupphiya^ là phần thứ năm.

146. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ANULEPADÃYAKA (Anulepadāyakattherāpadānam) 1966. Tôi đã thực hiện vòng rào chắn ở cội Bồ-đề của bậc Hiền Trí Anomadassĩ. Tôi đã dâng cúng khối vôi bột và đã làm công việc tô trét. 1967. Sau khi nhìn thấy hành động đã được thực hiện khéo léo ấy, đấng Tối Thượng Nhân Anomadassĩ, bậc Đạo Sư đứng ở hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên những lời kệ này: 1968. "Do việc làm về vôi bột này và do các nguyện lực của tác ý, [người này] sẽ thọ hưởng sự thành đạt và sẽ chấm dứt khổ dàu.” 1969. Tôi có vẻ mặt tịnh tín, có sự chăm chú, khéo được định tĩnh. Tôi duy trì thân mạng cuôi cùng ở giáo pháp của đang Chánh Đăng Giác. 1970. Trước đây tròn đủ một trăm kiếp không thiếu hụt, [tôi đã là] đức vua tên Sabbaghana, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1971. Bốn [tuệ] phân tích,...(lít)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Anulepadâyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Anulepadâyaka55 là phần thứ sáu.

147. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAGGADÃYAKA (Maggadāyakattherāpadānam) 1972. Bậc Hữu Nhãn vượt qua con sông nhỏ rồi đi vào khu rừng. Tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác Siddhattha có ba mươi hai hảo tướng ấy. 1973. Tôi đã cầm lấy cuốc xẻng và cái giỏ rồi đã san bằng con đường ấy. Tôi đã đảnh lễ bậc Đạo sư và đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. 1974. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng đường đi.

5 Ummãpupphiya nghĩa là    liên quan đến bông hoa ịpuppha) umm瓦” 6 Anulepadāyaka nghĩa ỉa   dâng cúng (dāyako) vữa để tô trét {anulepă)y

THÁNH NHÂN KÝ su 鱷 159

1975. [Trước đây] năm mươi bảy kiếp, tôi đã là vị thống lãnh dân chúng độc nhất với tên Suppabuddha; vị lãnh đạo ấy là chúa tể loài người. 1976. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Maggadãyaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 64Ký sự về Trưởng lão Maggadãyaka,5 là phần thứ bảy.

148. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PHALAKADĀYAKA (Phalakadāyakattherāpadānam) 1977. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ đóng xe thuyền khéo được học tập về nghề mộc. Tôi đã thực hiện tấm ván bằng gỗ trầm hương và đã dâng cúng đến đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian. 1978. Cung điện bằng vàng khéo được hóa hiện ra này chói sáng. Phương tiện di chuyển bằng voi, phương tiện di chuyển bằng ngựa, phương tiện di chuyển của cõi trời được sẵn sàng. 1979. Các tòa lâu đài luôn cả các kiệu khiêng được sanh lên theo như ước muốn, châu báu của tôi không bị suy suyển; điều này là quả báo của tấm ván gỗ. 1980. [Ke từ khi] toi đã dâng tấm ván gỗ trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của tấm ván gỗ. 1981. Trước đây năm mươi bảy kiêp? bôn vị [cùng] tên Nimmitā đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1982. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Phalakadâyaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Phalakadāyaka" là phần thứ tám.

149. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VATAMSAKIYA (Vatamsakiyattherāpadānam) 1983. Đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại tên Sumedha, trong khi thực hành hạnh độc cư, đã đi sâu vào khu rừng lớn. 1984. Sau khi nhìn thấy cây salala đã được trổ hoa, tôi đã buộc thành vòng hoa đội đầu. Tôi đã dâng lên đức Phật bằng cách đặt ở trước mặt đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 1985. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1986. [Trước đây] một ngàn chín trăm kiếp, mười sáu vị [cùng] tên Nimmitā đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1987. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

160 應 KINH TIẾU Bộ

Đại đức Trưởng lão Vatamsakiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Vatamsakiyaw là phần thứ chín.

150. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PALLAÑKADĀYAKA (Pallankadāyakattherāpadānam) 1988. Tôi đã dâng cúng chiếc ghế bành có mái che ở phía trên đến đức Thế Tôn Sumedha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 1989. Lúc bấy giờ, chiếc ghế bành ấy có đầy đủ bảy loại châu báu luôn luôn sanh lên cho tôi, đúng theo ý định của tôi. 1990. Ke từ khi tôi đã dân^ cúng chiếc ghế bành trước đây ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của chiếc ghế bành. 1991. [Trước đây] hai chục ngàn kiêp, ba người [cùng] tên Suvannābha, [đã là] các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 1992. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pallañkadāyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pallañkadāyaka" là phần thứ mưòĩ.

Phần tóm lược Chiếc lọng che, cây cột [đèn], viền rào quanh, vị có nhóm tùy tùng, vi liên quan đến bông hoa umma, vị tô trét, vị dâng cúng đườn^ di, vị dang cúng tấm ván gỗ, vị có vòng hoa đội đầu, vị dâng cúng chiếc ghe bành; [tổng cộng] có năm mươi sáu câu kệ đã được thuật lại. Phẩm Chatta là phẩm thứ mười lẳm.

7 Vatamsakiya nghĩa là uvị liên quan đến vòng hoa đội đầu (vatamsakd)y 8 Pallañkadāyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) chiếc ghế bành (pallañka)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 161

XVI. PHẨM BANDHUJĪVAKA (BANDHUJĪVAKAVAGGO)

151. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BANDHUJĪVAKA (Bandhujīvakattherāpadānam) 1993. [Toi đã nhìn thấy đức Thế Tôn Sikhī] tợ như mặt trăng không bị bợn nhơ, tinh khiết, trong sạch, không bị loạn động, đã đoạn tận sự vui thích ở hiện hữu, đã vượt qua sự ái luyến ở đời. 1994. Là bậc đã vượt qua, cao quý trong sô các đang đang tiêp độ, Ngài đang giúp cho dân chúng thành tựu Niết-bàn. Ngài đang tham thiền ở trong khu rừng, có sự chăm chú, vô cùng định tĩnh. 1995. Sau khi buộc lại các bông hoa bandhujīvaka bằng sợi chỉ, tôi đã dâng lên đức Phật, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian Sikhī. 1996. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 1997. Trước đây vào kiếp thứ bảy, tôi đã là vị Chúa Te Của Loài Người có danh vọng vĩ đại tên Samantacakkhu, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 1998. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bandhujīvaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Bandhujīvaka" là phần thứ nhất.

152. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TAMBAPUPPHIYA (Tambapupphiyattherāpadānam) 1999. Là người bị bận rộn trong việc quán xuyến công việc của người khác, tôi đã làm điều lầm lỗi. Bị xâm chiếm bởi nỗi lo sợ và hốt hoảng, tôi đã trốn chạy đến cuối khu rừng. 2000. Sau khi nhìn thây giông cây đã được trô hoa, dính thành từng chùm, khéo léo phô bày, tôi đã ngắt lấy bông hoa màu nâu đỏ và đã rải rắc ở cội cây Bồ-đề. 200L Sau khi quét dọn cội cây Bồ-đề là giống cây pātalī tối thượng ấy, tôi đã xép chan vao tư the kiet-gia va ngoi xuông ơ góc CÔI cay Bô-đêe

162 ❖ KINH TIÊU BÔ                       _____________________________________________

2002. Trong khi tìm kiếm con đường [tôi] đã đi qua, bọn họ đã đến gần chỗ tôi. Và ở tại nơi ấy, sau khi nhìn thấy bọn họ, tôi đã quan sát cội cây Bồ- đề tối thượng. 2003. Và với tâm ý trong sạch, tôi đã đảnh lễ cội cây Bồ-đề. Tôi đã bị rơi xuồng ở hẻm núi đáng kinh sợ có độ sâu băng nhiêu cây thót nót. 2004. [Kể từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường cội cây Bồ-đề. 2005. Và trước đây vào kiếp thứ ba, tôi đã là đức Vua Susañfiata, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2006. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tambapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Tambapupphiya” là phần thứ nhì.

153. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VĪTHISAMMAJJAKA (Vīthisammajjakattherāpadānam) 2007. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian đang đi ra tợ như mặt trời đang mọc, như là mặt trời có tia sáng màu vàng, như là mặt trăng vào ngày rằm. 2008. Đã có tất cả sáu mươi tám ngàn vị Lậu tận [A-la-hán] đã tháp tùng bậc Toàn Giác, vi Chúa Te Của Loài Người, đấng Nhân Ngưu. 2009. Với tâm ý trong sạch, tôi đã quét dọn con đường ấy, và trong khi đấng Lãnh Đạo Thế Gian đang đi ra, tôi đã trương lên lá cờ ở tại nơi ấy. 2010. [Ke từ khi] toi đã dâng lên ngọn cờ trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng ngọn cờ. 2011. Trước đây vào kiếp thứ tư, tôi đã là vị vua có sức mạnh vĩ đại, được thành tựu về mọi phương diện, được nổi danh là Sudhaja. 2012. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vīthisammajj aka1 2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Vīthisammajj akaw là phần thứ ba.

154. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KAKKĀRUPŪJAKA (Kakkāruptīfakattherāpadānam) 2013. Trong khi là vị Thiên tử, tôi đã cúng dường đến đấng Lãnh Đạo Sikhī. Tôi đã cầm lấy bông hoa kakkâru và đã dâng lên đức Phật. 2014. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật.

1 Tambapupphiya nghĩa là "vj liên quan bông hoa ịpuppha) màu nâu đỏ (tamhā}y 2 Vīthisammajjaka nghĩa là 'V quét dọn (sammajjaka) con đường (yĩthĩ)y

THÁNH NHÂN KÝ sụ* 審 163

2015. Và trước đây vào kiếp thứ chín, tôi đã là đức Vua Sattuttama, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2016. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kakkārupūjaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKỷ sự về Trưởng lão Kakkārupflj aka55 là phần thứ tư.

155. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MANDĀRAVAPŪJAKA (Mandāravapūfakattherāpadānam) 2017. Trong khi là vị Thiên tử, tôi đã cúng dường đến đấng Lãnh Đạo Sikhī. Tôi đã cầm lấy bông hoa mandârava và đã dâng lên đức Phật. 2018. Trong bảy ngày, đã có tràng hoa của cõi trời là chiếc lọng che cho đức Như Lai. Tất cả dân chúng đã tụ hội lại và đã lễ bái đức Như Lai. 2019. [Ke từ khi] toi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2020. Và trước đây vào kiếp thứ mười, tôi đã là đức Vua Jutindhara, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2021. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mandāravapūj aka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ^Ký sự về Trưởng lão Mandāravapūjaka95 là phần thứ năm.

156. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KADAMBAPUPPHIYA (Kadambapupphiyattherāpadānam) 2022. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Kukkuta. Bảy vị Phật Độc Giác ấy cư ngụ ở chân ngọn núi ấy. 2023. Sau khi nhìn thây cây kadamba đã được trô hoa tợ như mặt trăng, [vua của các ngọn đèn] đã mọc lên, bang cả hai tay tôi đã hái và đã rải rắc ở bảy vị Phật. 2024. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2025. Trước đây chín mươi hai kiêp? bảy vị [cùng] tên Puppha đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2026. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lòd dạy của đức Phật.

3 Kakkārupūjaka nghĩa là "vi cúng dường ịpữịaka) bông hoa kakkāru.^^ 4 Mandãravapĩịịaka nghĩa là     cúng dường (pūjaka) bông hoa mandârava.>,

164 應 KINH TIỂU Bộ

Đại đức Trưởng lão Kadambapupphiya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Kadambapupphiya" ỉa phần thứ sáu.

157. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TINASŪLAKA (Tinasữlakattherãpadãnam) 2027. ở không xa núi Hy-mã-lạp, có ngọn núi tên Bhūtagana. ở tại nơi ấy có đấng Chiến Thắng, bậc Tự Chủ, bậc Tách Ly Khỏi Thế Gian cư ngụ đơn độc. 2028. Tôi đã cầm lấy những bông hoa tinasūla và đã dâng lên đức Phật. Tôi không trở thành người bị rơi vào đọa xứ trong chín mươi chín ngàn kiếp. 2029. Trước đây mười một kiếp, tôi đã là vị Dharanīruha độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2030. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tinasūlaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Tiọasũlaka55 là phần thứ bảy.

158. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NẢGAPUPPHIYA (Nãgapupphiyattherãpadãnam) 2031. [Tôi đã là] vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật tên Suvaccha sống ở trong vùng đoi núi, được tùy tùng bởi các người học trò của mình. 2032. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng có ý định tiếp độ tôi, Ngài đã đi đến khu ẩn cư của tôi. 2033. Ngài [đã] đi kinh hành ở trên không trung, tương tợ y như thế Ngài [đã] phun khói, [đã] chói sáng. Sau khi nhận biết sự vui mừng ở tôi, Ngài đã ra di, mặt hướng phía Đông. 2034. Sau khi nhìn thấy điều phi thường kỳ diệu khiến lông rởn ốc ấy, tôi đã cầm lấy bông hoa nāgā và đã rải rắc ở con đường [Ngài] đã đi qua. 2035. [Ke tư khi] tôi đã rải rắc bông hoa trước đây một trăm ngàn kiếp, do nhờ sự tịnh tín ấy ở trong tâm tôi đã không đi đến khổ cảnh. 2036. [Trước đây] ba ngàn một trăm kiếp, tôi đã là đức Vua Mahãratha, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2037. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nâgapupphiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Nãgapupphiya" là phần thứ tám.

5 Kadambapupphỉya nghĩa là 44vị liên quan đến bông hoa (puppha) kadamba." 6 Tinasūlaka nghĩa là "vi liên quan đến bông hoa tinasūlaka.,, 7 Nãgapupphiya nghĩa là       liên quan đến bông hoa (puppha) nāga.,,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 165

159. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PUNNẢGAPUPPHIYA (Punnāgapupphiyattherāpadānam) 2038. Sau khi đã đi sâu vào khu rừng rậm, tôi sinh sống, là người thợ săn. r                                7         e               r Sau khi nhìn thây cây punnâga đã được trô hoa, tôi đã tưởng nhớ đên đức Phật tối thượng. 2039. Tôi đã thu nhặt bông hoa xinh đẹp tỏa hương thơm ngào ngạt ấy. Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp ở trên cát, tôi đã dâng lên đức Phật. 2040. [Kể từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phật. 2041. [Trước đây] chín mươi mốt kiếp, tôi đã là vi Tamonuda độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2042. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Punnâgapupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6aKý sự về Trưởng lão Punnâgapupphiya 55 là phần thứ chín.

160. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KUMUDADẢYAKA (Kumudadāyakattherāpadānam) 2043. ở không xa núi Hy-mã-lạp đã có hồ nước thiên nhiên rộng lớn, được che phủ bởi các bông sen đỏ và sen xanh, được tràn ngập bởi các bông sen trăng. 2044. Lúc bấy giờ, tôi đã là loài chim tên gọi kukuttha, có giới hạnh, được thành tựu trí sáng suôt, rành rẽ vê phước và tội. 2045. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Đại Hiền Trí đã lai vãng ở không xa hồ nước thiên nhiên. 2046. Tôi đã ngắt hoa súng trắng mọc ở trong nước và đã dâng đến bậc Đại Ẩn Sĩ. Biết được ý định của tôi, bậc Đại Hiền Trí đã thọ nhận. 2047. Và sau khi đã dâng cúng vật thí ấy, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 2048. Trước đây một ngàn sáu trăm kiêp, tám vị thông lãnh dân chúng r             9

[cùng] tên Varuna này đã là các đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 2049. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kumudadâyaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Kumudad豆yaka” là phần thứ mười.

8 Punnãgapupphiya nghĩa là C4vị liên quan đến bông hoa (puppha) punnāga.,, 9 Kumudadãyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) hoa súng trắng (kumudă)y

166 晚 KINH TIỂU BÔ               _____________________________________________

Phần tóm lược Vị [có hoa] bandhujīvaka, vi có hoa màu nâu đỏ, [vị quét dọn] con đường di, vị có hoa kakkāru, hoa mandārava, vị có hoa kadamba, vị có hoa tinasūla, vi có hoa nāgā, hoa punnāga, vị có hoa komuda; [tổng cộng] có năm mươi sáu cảu kệ đã được thuật lại. Phẩm Bandhujīvaka là phẩm thứ mười sáu.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 167

xvn. PHẨM SUPÃRICARIYA (SUPÂR[CARIY4K4GGƠ)

161. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUPĀRICARIYA (Supāricariyattherāpadānam) 2050. Sau khi lìa khỏi khu rừng bao la, vị Chúa Te Của Loài Người, đấng Nhân Ngưu, bậc Hữu Nhãn tên Paduma đã thuyết giảng giáo pháp. 2051. Đã có cuộc hội họp của các dạ-xoa ở không xa bậc Đại Ẩn Sĩ. Vì công việc ấy, các dạ-xoa đã đi đến và ngay lập tức đã xem xét. 2052. Nhận biết lời nói của đức Phật và sự thuyết giảng về bất tử, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã vỗ tay và đã phục vụ [Ngài]. 2053. Quý vị hãy nhìn xem quả báo của việc phục vụ bậc Đạo Sư đã khéo được thực hành, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong ba mươi ngàn kiếp. 2054. Trước đây hai ngàn chín trăm kiếp, [tôi đã là] vi tên Samalañkata, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2055. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Supâricariya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Supâricariya^ là phần thứ nhất

162. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KANAVERAPUPPHIYA (Kanaverapupphiyattherāpadānam) 2056. Đức Thế Tôn tên Siddhattha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đang Nhân Ngiru dân đâu các vị Thinh văn, đã bước đi ở trong thành phô. 2057. Tôi đã được vinh dự là người canh gác ở hậu cung của đức vua. Tôi đã đi đến gần tòa lâu đài và đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo The Gian. 2058. Tôi đã cầm lấỵ bông hoa kanavera và đã rải rắc ở hội chúng Tỳ-khưu. Tôi đã thực hiện nhiều làn ở đức Phật, sau đó đã rải rắc nhiều hơn nữa. 2059. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc Cling dường bông hoa. 2060. Trước đây tám mươi bảy kiếp, bốn vi [cùng] tên Mahiddhikā đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2061. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

168 ❖ KINH TIÊU BÔ

Đại đức Trưởng lão Kanaverapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Kanaverapupphiya95 là phần thứ nhì.

163. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KHAJJAKADĀYAKA (Khajjakadāyakattherāpadānam) 2062. Trước đây, tôi quả nhiên đã có dâng cúng trái cây đến đức Thế Tôn Tissa. Và tôi đã dâng lên trái dừa được công nhận là vật ăn được. 2063. Sau khi tôi đã dâng cúng trái cây ấy đến đức Phật, bậc Đại Ẩn Sĩ Tissa, tôi được vui mừng là người đã làm xong việc theo như dự tính, tôi đã được tái sanh theo như ước muốn. 2064. Kể từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 2065. Trước đây mười ba kiếp, tôi đã là đức Vua Indasama, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2066. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Khajj akadâyaka1 2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trường lão Khajjakadãỵaka" là phần thứ ba.

164. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO DESAPŪJAKA (Desapūjakattherāpadānam) 2067. Còn về đức Thế Tôn Atthadassĩ, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đang Nhân Ngưu, Ngài bay lên bâu trời và di chuyên băng đường không trung. 2068. Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình cúng dường đến bất cứ khu vực nào mà đấng Đạo Sư, bậc Đại Hiền Trí đã đi đến và đứng lại ở khu vực ấy. 2069. [Ke từ khi] tôi đã nhìn thấy bậc Đại Hiền Trí [trước đây] một ngàn tám trăm kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường khu vực [đức Phật đã đứng]. 2070. [Trước đây] một ngàn một trăm kiếp, [tôi đã là] vị tên Gosujāta, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2071. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Desapūjaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Desapūjaka" là phần thứ tư.

1 Kanaverapupphiỵa nghĩa là tcvị liên quan đến bông hoa (puppha) kanavera.,, 2 Khajjakadāyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) vật thực để nhai (Jihạjjakă)y 3 Desapūjaka nghĩa là    cúng dường (pūjaka) khoảnh đất, vùng đất (desa)y

THÁNH NHÂN KÝ sự            169

165. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KANIKĀRACCHADANIYA (Kanikāracchadaniyattherāpadānam) 2072. Đấng Toàn Giác Vessabhū, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Hiền Trí đã đi sâu vào khu rừng lớn cho việc nghỉ ngơi giữa ngày. 2073. Khi ấy, tôi đã thu nhặt bong hoa kanikāra và đã làm chiếc lọng che. Sau khi thực hiện chiếc lọng che bằng bông hoa, tôi đã dâng lên đức Phật. 2074. [Ke từ khi] tôi đã dân^ lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2075. Trước đây hai mươi kiếp, tám vi Sát-đế-lỵ [cùng] tên Sonnābha đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2076. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kanikāracchadaniya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： í6Ký sự về Trưởng lão Kanikaracchadaniya" là phần thứ năm.

166. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAPPIDÃYAKA (SappidâyakattherãpadãnaỉỊÌ) 2077. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn tên Phussa, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đấng Anh Hùng, trong khi giúp cho đám đông dân chúng thành tựu Niết- bàn9 Ngài [đã] đi ở trèn đương. 2078. Theo tuần tự? đức Thế Tôn đã đi đến gần chỗ của tôi. Do đó, tôi đã nhận lây bình bát và đã dâng cúng bơ lỏng, dâu ăn. 2079. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng bơ lỏng trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng bơ lỏng. 2080. Trước đây năm mươi sáu kiếp, tôi đã là vị tên Samodaka độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2081. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sappidâyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Sappid冗yaka” là phần thứ sáu.

167. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO YŨTHIKÃPUPPHIYA (Yũthikãpupphiyattherãpadãnam) 2082. Tôi [đã] di chuyển xuôi dòng ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thay đang Tự Chủ ở tại nơi ấy tợ như cây sâla chúa đã được tro hoa.

4 Kanikāracchadaniya nghĩa là "vj liên quan đến mái che (chadana) bằng bông hoa kanikāra.,, 5 Sappidãyaka nghĩa là 4Uvị dâng cúng (dāyako) bơ lỏng (sappi)：'

170 ❖ KINH TIÊU BÔ

2083. Tôi đã cầm lấy bông hoa yũthika và đã đi đến gần bậc Đại Hiền Trí. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng lên đức Phật. 2084. [Ke từ khi] tôi đã cung đuờng bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2085. Trước đây sáu mươi bảy kiếp, tôi đã là vị tên Samuddhara độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2086. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Yūthikāpupphiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Yūthikāpupphiya55 là phần thứ bảy.

168. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DUSSADẢYAKA (Dussadāyakattherāpadānam) 2087. Lúc bấy giờ, tôi đã là người con trai của đức vua ở thành phố Tivarâ đáng yêu. Sau khi nhận được tặng phẩm, tôi đã dâng cúng đến bậc An Tinh. 2088. Đức Thế Tôn đã chấp thuận và đã dùng bàn tay sờ vào tấm vải. Sau khi chấp thuận, [đức Phật] Siddhattha đã bay lên khoảng không ở bầu trời. 2089. Trong khi đức Phật đang đi, các tấm vải đã chạy theo phía sau của Ngài. Tại nơi ấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín; đức Phật là nhân vật cao cả của chúng ta. 2090. Ke từ ỉdii tôi đã dâng cúng tấm vải trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng tấm vải. 2091. Trước đây sáu mươi bảy kiếp, khi ấy tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương, là vị chúa tê của loài người tên Parisuddhā, có oai lực lớn lao. 2092. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dussadâyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Dussadâyaka" là phần thứ tám.

169. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAMẢDAPAKA (Samādapakattherāpadānam) 2093. ở tại thành phố Bandhumatī, đã có hội chúng cư sĩ đông đảo. Tôi đã là người ưu tú trong sô họ? và họ là các cộng sự viên của tôi. 2094. Sau khi tụ tập tất cả bọn họ lại, tôi đã khuyến khích về cong việc phước thiện: "Chúng ta sẽ làm tràng hoa dâng đên hội chúng là phước điền tối thượng?5

6 Yũthìkãpupphiya nghĩa là fctvị liên quan đến bông hoa (pupphà) yūthika.,, 7 Dussadãyaka nghĩa là      dâng cúng {dāyako) tấm vải (dussàyy

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 171

2095. Thuận theo mãnh lực của niềm ước muốn của tôi, họ đã đáp lại rằng: uTốt lắpi”, và họ đã hoàn tất tràng hoa ấy. [Tôi đã nói rằng:] "Chúng ta hãy dâng đến [đức Phật] Vipassī?5 2096. Ke từ khi tôi đã dâng cúng tràng hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng tràng hoa. 2097. Trước đây năm mươi chín kiếp, tôi đã là vị thống lãnh dân chúng độc nhất tên Âdeyya, là đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2098. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Samâdapaka đã nói lên những lời kệ này như thê ây. uKý sự về Trưởng lão Samãdapaka" là phần thứ chín.

170. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PAÑCAÑGULIYA (Pañcañguliyattherāpadānam) 2099. Đức Thế Tôn tên Tissa đã là bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Hiền Trí, vị thiện xảo về việc an tru [thiền quả] đang đi vào hương thất. 2100. Tôi đã cầm lấy tràng hoa có hương thơm ngào ngạt và đã đi đến gần đấng Chiến Thắng. Chính vì không làm ồn đến đấng Toàn Giác, tôi đã dâng cúng một nhúm năm ngón tay [bông hoa]. 2101. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên hương thơm trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của một nhúm năm ngón tay [bông hoa]. 2102. Trước đây bảy mươi hai kiếp, vị vua tên Sayampabha đã là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2103. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paficañguliya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pañcañguliya" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vi có sự phục vụ tốt, vị có bông hoa kanavera, vị có vật ăn được, vị cúng dường khu vực, bông hoa kanikāra, vị dâng cúng bơ lỏng, bông hoa yũthika, vị dâng cúng tấm vải, tràng hoa và một nhúm năm ngón tay; [tổng cộng] có năm mươi bốn câu kệ. Phẩm Supãrỉcariya là phẩm thứ mười bảy.

8 Pañcañguliya nghĩa là t4vị liên quan đến l nhúm 5 (pañca) ngón tay (añgulā)y

172 ❖ KINH TIỂU BÔ

xvm. PHẨM KUMUDA (KUMUDAVĂGGƠ)

171. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KUMUDAMÃLIYA (KumudamữliyattherSpadãnam) 2104. ở núi Hy-mã-lạp đã có hồ nước thiên nhiên rộng lớn. Là loài quỷ sứ đã được sanh ra ở tại nơi ấy, tôi đã có dáng vẻ rùng rợn, có sức mạnh lớn lao. 2105. Bông súng trắng ở tại nơi ấy trổ hoa. Chúng được sanh ra có kích thước bằng bánh xe. Tôi đã thu nhặt bông hoa ấy, và đã có sự gặp gỡ với bậc có năng lực vào lúc ấy. 2106. về đức Thế Tôn Atthadassī, bậc Chúa Te Của Loài Người, đấng Nhân Ngưu, sau khi nhìn thấy bông hoa đã được gom lại, Ngài đã đi đến gần chỗ của tôi. 2107. Và khi bậc Toàn Giác, vi Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu đã đi đến gần, tôi đã gặp Ngài; tôi đã cầm lấy bông hoa và đã dâng lên đức Phật. 2108. Khi ấy, hội chúng ấy đã trải dài đến tận cùng núi Hy-mã-lạp. Đức Như Lai đã đi đến, có được đầy đủ mái che cho toàn bộ hội chúng. 2109. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa [trước đây] một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2110. Trước đây mười lăm kiếp, bảy vi thống lãnh dân chúng [cùng] tên Sahassaratha ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2111. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kumudamâliya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Kumudamãliya" là phần thứ nhất

172. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NISSENIDÃYAKA (Nissenidāyakattherāpadānam) 2112. Tôi đã cho thực hiện cầu thang để bước lên tòa lau đài của đức Thế Tôn Kondafiña, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 2113. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, sau khi thọ hưởng sự thành đạt, tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác.

1 Kumudamãlìya nghĩa là uvị liên quan đến tràng hoa (mãỉa) kumuda,^^

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 173

2114. [Trước đây] ba mươi môt ngàn kiêp, ba vi vua [cùng] tên Sambahulā đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2115. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nissenidāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Nissenidãyaka" là phần thứ nhì.

173. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO RATTIPUPPHIYA (Rattìpupphiyattherâpadãnam) 2116. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu. 2117. Sau khi nhìn thấy giống cây rattika [nở hoa ban đêm] có chứa dược liệu đã được trổ hoa, tôi đã thu hoạch bông hoa luôn cả cuống và đã dâng đến bậc Đại Ẩn Sĩ. 2118. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bông hoa. 2119. Và trước đây vào kiếp thứ tám, tôi đã là đức vua tên Suppasanna, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2120. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Rattipupphiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Rattipupphiya” là phần thứ ba.

174. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UDAPẢNADẢYAKA (Udapãnadãyakattherãpadãnam) 2121. Tôi đã thực hiện cái giếng dành cho đức Thế Tôn Vipassī. Và khi ấy, sau khi dâng cúng đồ ăn khất thực, tôi đã dâng [cái giếng] đến Ngài. 2122. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, toi không con biêt đen kho canh; điêu nay la qua bao cua cai giêng. 2123. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Udapānadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Udapãnadãyaka" là phần thứ tư.

2 Nissenidāyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) cầu thang (ỉỉissenĩ)y 3 Rattipupphiya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa (mãỉa) nở vào ban đêm (rattỉ)y 4 ưdapãnadãyaka nghĩa là         dâng cúng (dāyako) cái giếng (ụdapãnă)y

174 ❖ KINH TIỂU BÔ

175. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SĪHĀSANADĀYAKA (Sīhāsanadāyakattherāpadānam) 2124. Khi bậc Lãnh Đạo Padumuttara, đấng Bảo Hộ Thế Gian đã Niết-bàn? với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng bảo tọa sư tử. 2125. Tại nơi ấy, sau khi thực hiện sự cúng dường với nhiều vật thơm và tràng hoa đến Ngài là nguồn đem lại sự an lạc trong thời hiện tại, nhiều người thành tựu Niết-ban. 2126. Sau khi đảnh lễ cội Bồ-đề tối thượng với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã không đi đến khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 2127. [Trước đây] mười lăm ngàn kiếp, tám vị vua [cùng] tên Siluccaya ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương. 2128. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sīhāsanadāyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão SThãsanadãỵaka" ỉa phần thứ năm.

176. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAGGADATTIKA (Maggadattikattherāpadānam) 2129. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc Chúa Te Của Loài Người, đấng Nhân Ngưu đã đi kinh hành ở ngoài trời nham sự thoải mái [cho cơ the] trong thời hiện tại. 2130. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ và đã rải rắc những bông hoa. Các bông hoa đã rơi ở bàn chân được giở lên và ở trên đỉnh đầu. 2131. Trước đây hai mươi ngàn kiếp, năm người [cùng] tên Pupphacchadaniya đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2132. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Maggadattika đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Maggadattika” là phần thứ sáu.

177. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKADĪPIYA (Ekadīpiyattherāpadānam) 2133. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng một ngọn đèn ở cây sa-la là cội Bồ-đề tối thượng của bậc Hiền Trí Padumuttara. 2134. Trong khi [tôi] được sanh lên ở cõi hữu, sự tích lũy phước báu đã được sanh theo, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường ngọn đèn. 2135. Trước đây một ngàn sáu trăm kiếp, bốn người [cùng] tên Candãbha ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao.

5 Sĩhãsanadãyaka nghĩa là t4vị dâng cúng (dāyako) bảo tọa sư tử (sīhāsana)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 175

2136. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekadĩpiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Ekadĩpiya,9 là phần thứ bảy. (Dứt tụng phẩm thứ chín).

178. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MANIPŪJAKA (Manipūfakattherāpadanam) 2137. Có con sông nhỏ đã phát xuât từ phân bên dưới của núi Hy-mã-lạp. Và lúc bấy giờ, bậc Tự Chủ cư ngụ ở phần đất cạnh bờ sông ấy. 2138. Tôi đã cầm lấy chiếc ghế bành làm bằng ngọc ma-ni có màu sắc xinh xắn, đáng yêu. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng lên đức Phật. 2139. [Ke từ khi] toi đã dânạ lên ngọc ma-ni trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2140. Và trước đây mười hai kiêp, tám vi vua [cùng] tên Satararpsi ây đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2141. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Manipūjaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Manipūjakaw là phần thứ tám.

179. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO TĪKiCCĪiAKA(Tikicchakattherāpadānam) 2142. ở thành phố Bandhumatī, tôi đã là người thầy thuốc khéo được học tập, là nguồn đem lại sự an lạc cho những bệnh nhân có sự khổ đau. 2143. Sau khi nhìn thấy vị Sa-môn có giới hạnh, vố cùng sáng suốt, bị lâm bệnh. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng thuốc chữa bệnh. 2144. Chính nhờ thế, vị Sa-môn có giác quan thu thúc đã được lành bệnh. Người là vị hầu cận của [đức Phật] Vipassī, có tên là Asoka. 2145. Ke từ khi tôi đã dâng cúng phương thuốc trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của thuôc chữa bệnh. 2146. Và trước đây vào kiếp thứ tám, [tôi đã là] vị tên Sabbosadha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2147. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tikicchaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Tikicchaka” là phần thứ chín* 6 Ekađĩpiya nghĩa là 44vị liên quan đến một (ekā) ngọn đèn (dĩpă)y 7 Tikicchaka nghĩa là 4tvị thầy thu6c".

176 ❖ KINH TIÊU Bộ

180. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SAÑGHUPATTHĀKA (Sañghupatthākattherāpadānam) 2148. Vào thời kỳ đức Thế Tôn Vessabhū, tôi đã là người phụ việc tu viện. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã phục vụ hội chúng tối thượng. 2149. Ke từ khi tôi đã thực hiên việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc phục vụ. 2150. Trước đay vào kiếp thứ bảy, chính bảy vị [cùng tên] Samodaka ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2151. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sañghupatthāka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sañghupatthāka" là phần thứ mười.

Phần tóm lược B6ng súng trăng, roi vị có câu thang, giông cây nở hoa vê đêm, vị dâng cúng giêng nước, vị có bảo tọa sư tử, vị rải rắc [bông hoa] ở con đường, vị có một ngọn đèn, vị dâng lên ngọc ma-ni, vi y si, vị phục vụ; [tổng cộng] có bốn mươi chín câu kệ. Phẩm Kumuda là phẩm thứ mười tám.

8   Sañghupatthāka nghĩa là 'V phục vụ (upatthāka) hội chúng (sañgha)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 177

XIX. PHẨM KUTAJAPUPPHIYA (KUTAJAPUPPHIY4^4GGO)

181. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KUTAJAPUPPHIYA (Kutajapupphiyattherāpadānam) 2152. [Tôi đã nhìn thấy] đấng Toàn Giác có màu da vàng chói tợ như mặt trời đã mọc lên đang quan sát phương hướng trong lúc đang di chuyển ở không trung. 2153. Sau khi nhìn thấy cây kutaja đã được trổ hoa, đã được phát tán ngang dọc, tôi đã ngắt lấy [bông hoa] từ trên cây và đã dâng lên [đức Phật] Phussa. 2154. [Ke từ khi] toi đã dânệ lên bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2155. Trước đây mười bảy kiếp, bảy vị [cùng tên] Pupphita đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2156. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kutajapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Kutajapupphiya55 ỉa phần thứ nhất

182. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BANDHUJĪVAKA (Bandhujīvakattherāpadānam) 2157. Đấng Toàn Giác, bậc Tự Chủ tên Siddhattha là vị đã được các bậc có đức hạnh ca ngợi. Được thành tựu về thiền định, Ngài đã ngồi ở trong vùng đồi núi. 2158. Trong khi tìm kiếm bông hoa tối thượng sanh trưởng ở trong nước tại hồ nước thiên nhiên, tôi đã nhìn thấy các bông hoa bandhujīvaka gần kề bên cạnh. 2159. Tôi đã nâng lên [các bông hoa] bằng cả hai tay và đã đi đến gần bậc Đại Hiền Trí. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng lên [đức Phật] siddhattha. 2160. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa.

1 Kutạịapupphiya nghĩa là   liên quan đến bông hoa (pupphă) kutaja.,?

178 ❖ KINH TIỂU Bộ

2161. Irước đây mười bốn kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng, là đấng Chuyển Luân Vương tên Samuddakappa, có oai lực lớn lao. 2162. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bandhujīvaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Bandhujīvaka55 là phần thứ nhì.

183. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KOTUMBARIYA (Kotumbariyattherāpadānam) 2163. [Tôi đã nhìn thấy đức Phật Sikhī] ngồi ở trong vùng đồi núi tợ như cây kanikāra đang cháy sáng, tợ như biển cả không thể đo lường, giống như là quả địa cầu bao la. 2164. Tương tợ như loài bò mộng thuần chủng, Ngài được tôn vinh bởi hội chúng chư thiên. Tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ, tôi đã đi đến gần bậc Toi Thượng Nhân. 2165. Sau khi lây ra bảy bông hoa đã được che phủ băng tâm vải mịn? tôi đã dâng lên đức Phật Sikhī, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian. 2166. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2167. Trước đây hai mươi kiếp, tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương độc nhất với tên là Mahânela, có quyền uy vĩ đại, có oai lực lớn lao. 2168. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kotumbariya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trưởng lão Kotumbariya" là phần thứ ba.

184. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PAÑCAHATTHIYA (Pañcahatthiyattherāpadānam) 2169. Đức Thế Tôn tên Tissa, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngxru đã bước đi ở trên đường lộ, được tháp tùng bởi các vị Thinh văn. 2170. Năm bó hoa sen và bốn bó nữa đã được tôi cất giữ. Có ý định dâng vật hiến cúng nhằm thành tựu công đức, tôi đã cam [các bông hoa] lên. 2171. Trong lúc bậc Toàn Giác, đấng Tối Thượng Nhân, bậc có màu da vàng chói, đang đi ở khu phô chợ, được chiêu rọi bởi ánh hào quang của đức Phật, tôi đã cúng dường [bông hoa] đến Ngài.

2 Bandhujīvaka nghĩa là      có bông hoa bandhụịívaka.'' 3 Kotumbariya nghĩa là t4vị liên quan đen tam vải mịn koỊumbara."

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 179

2172. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 2173. Trước đây mười ba kiếp, năm vi được gọi tên là Usabha đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2174. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pañcahatthiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Paflcahatthiya” là phần thứ tư.

185. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ISIMUGGADÃYAKA (Isimuggadāyakattherāpadānam) 2175. [Tôi đã nhìn thấy] đấng Lãnh Đạo Thế Gian tợ như mặt trời đang mọc lên, tợ như mặt trời có tia sáng màu trắng, tợ như cây kakudhā đang chói sáng. 2176. Tôi đã nghiền các hạt đậu tây ở trong mật viên tinh khiết. Trong khi đứng ở ngay tại tòa lâu đài, tôi đã dâng cúng đến đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian. 2177. Đã hiện diện tám trăm ngàn vị Thinh văn của đức Phật. Món ấy dầu được tràn đầy bình bát của tất cả các vị, mà vẫn còn nhiều hơn thế nữa. 2178. Do sự tinh tín ấy ở trong tâm, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, tôi đã không bị đọa vào khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 2179. Trong bốn mươi ngàn kiếp, ba mươi tám người ấy có [cùng] tên là Isimugga, họ đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2180. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt).・.tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Isimuggadâyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Isimuggadâyaka^ là phần thứ năm.

186. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BODHI-UPATTHĀKA (Bodhi-upatthākattherāpadanam) 2181. Tôi đã là người sử dụng chiêc trông con ở thành phô Rammavatĩ. Thường xuyên bận rộn với công việc phục vụ, tôi đã đi đên cội Bô-đê tôi thượng. 2182. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, tôi đã phục vụ sáng chiều, tôi đã không bị đọa vào khổ cảnh trong một ngàn tám trăm kiếp. 2183. Trước đây một ngàn năm trăm kiếp, tôi đã là vị thống lãnh dân chúng tên Murạja, là đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 2184. Bốn [tuệ] phân tích,. .. (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

4 Pañcahatthiya nghĩa là 4tvị liên quan đến năm (pañca) bó (hatthă) hoa." 5 Isimuggadâyaka nghĩa là        dâng cúng (dāyako) đậu tây (isừnugga)：'

180 ❖ KINH TIÊU Bộ

Đại đức Trưởng lão Bodhi-upatthāka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Bodhi-upatthākaw là phần thứ sáu.

187. KÝ SựVÈ TRƯỞNG LÃO EÌỈACìỉịTĨKA(Ekacintìkattherãpadãnam) 2185. Khi vị thiên nhân mệnh chung từ tập thể chư thiên do sự chấm dứt của tuổi thọ, chư thiên đang tùy hỷ thường thốt lên ba lời nói rằng: 2186. "Này bạn, từ nơi đây bạn hãy đi đến nhàn cảnh có sự cộng trú với loài người. Có bản thể nhân loại, bạn hãy đạt được niềm tin tối thượng vào Chánh pháp. 2187. Mong rằng niềm tin ấy của bạn được tạo lập, được sanh khởi cội rễ, được vững vàng trong Chánh pháp đã khéo được công bố, và không bi dao động cho đến hét cuộc đời/9 2188. "Bạn hãy làm việc thiện bằng thân, nhiều việc thiện bằnệ khẩu. Bạn hãy làm việc thiện bằng y, [là việc] không có khổ đau, không có mâm tái sanh. 2189. Sau đó, hãy làm nhiêu việc phước còn có mâm tái sanh ây băng sự bô thí. Bạn cũng nên hướng dẫn những người bạn khác vào Chánh pháp, vào Phạm hạnh.59 2190. Do lòng thương tưởng này, khi biết vị thiên nhân đang mệnh chung, chư thiên thường nói lời tùy hỷ rằng: "Hãy trở lại thành phố chư thiên lần nữa.” 2191. Khi ấy, lúc hội chúng chư thiên đã hội tụ lại, đã có sự dao động ở tôi rằng:     mệnh chung từ nơi này, ta sẽ đi đên sanh chủng nào?" 2192. Sau khi biết được sự dao động của tôi, vị Sa-môn có các giác quan đã được tu tập ấy, với ý muốn tiếp độ tôi, nên đã đi đến gặp tôi. 2193. Vi Thinh văn của [đức Phật] Padumuttara tên là Sumanā. Khi ấy, vi ấy đã chỉ dạy ý nghĩa và giáo pháp, và đã làm cho tôi chấn động. 2194. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ấy, tôi đã làm cho tâm được tinh tín ở đức Phật. Sau khi đảnh lễ bậc trí tuệ ấy, tôi đã qua đời ở tại nơi ấy. 2195. Được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, tôi đã được sanh ra ở chính tại nơi ấy, tôi đã không bị đọa vào khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 2196. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekacintika7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Ekacintika” là phần thứ bảy.

188. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TIKANNIPUPPHIYA (Tikannipupphiyattherāpadānam) 2197. Trong khi là vị thiên nhân, tôi đã được các tiên nữ trọng vọng. Tôi đã nhớ lại nghiệp quá khứ, tôi đa nhớ đến đức Phật tối thượng.

6 Bodhi-upatthāka nghĩa là "vi phục vụ (upatthāka) cội cây Bồ-đề (bodhi)：' 7 Ekacỉntỉka nghĩa là   có một lần (ekā) suy nghĩ (cừưika)：'

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 181

2198. Sau khi lấy ra bông hoa tikanni, tôi đã làm cho tâm của chính mình được tịnh tín và đã dâng lên đức Phật Vipassī, đấng Nhân Ngưu. 2199. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đến khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật                                                   ' 2200. Trước đây bảy mươi ba kiếp, bon vị [cùng] tên Ramuttama đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2201. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tikannipupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Tikannipupphiya^ ỉa phần thứ tám.

189. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKACÃRIYA (Ekacāriyattherāpadānam) 2202. Lúc bây giờ, đã xảy âm thanh âm ĩ ở chư thiên cõi trời Đạo-lợi răng: “Bức Phật Niết-bàn ở thế giãn, và chúng ta vẫn còn tham ái.” 2203. Chư thiên ấy đã bị khơi dậỵ bởi nỗi niềm chấn động, đã bi chiếm hữu bởi mũi tên sầu muộn. Được hỗ trợ bằng năng lực của chính mình, tôi đã đi đen gần bên đức Phật. 2204. Tôi đã câm lây bông hoa mandãrava mem mại đã được hóa hiện ra, tôi đã dâng lên đức Phật vào thời điểm viên tịch Niết-bàn. 2205. Khi ấy, tất cả chư thiên và các tiên nữ đã tùy hỷ với tôi. Tôi đã không bi đọa vào khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 2206. Trước đây sáu mươi ngàn kiêp, mười sáu người [cùng] tên Mahāmallajana ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2207. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekacăriya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ekacâriya59 là phần thứ chín.

190. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TIVANTIPUPPHIYA (Tivantipupphiyattherāpadānam) 2208. Bi [phiền não] chế ngự, tất cả các vị ấy đã cùng nhau đi đến gặp tôi và tham thiền. Trong khi các vị ây đang tham thiền, họ đã có sự bực bội khởi lên. 2209. Lúc bấy giờ, vi có tên Sunanda, Thinh văn của đức Phật, bậc Hiền Trí Dhammadassĩ đã đi đến gặp tôi. 2210. Khi ấy, những người nào đã có sự sinh hoạt gắn bó với tôi, những người ấy đã dâng cúng bông hoa đến tôi. Tôi đã cầm lấy bông hoa ấy và đã dâng len vi Thinh văn.

8 Tikannipupphiya nghĩa là 46vị liên quan đến bông hoa (puppha) tikanni.^^ 9 Ekacâriya nghĩa là uvị có một lần (ekā) hành xử (cãrỉyà)y

182 ❖ KINH TIỂU BÔ

2211. Tôi đây đã qua đời và cũng đã tái sanh ở tại nơi ấy lần nữa. Tôi đã không đi đến đọa xứ trong một ngàn tám trăm kiếp. 2212. Trước đây một ngàn ba trăm kiếp, tám vi [cùng] tên Dhũmaketu đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2213. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)..・ tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tivantipupphiya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Tivantipupphiya" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Bông hoa kutaja, vị có bông hoa bandhujīva, bông hoa kotumbara, bó bông hoa, hạt đậu tây, cội Bồ-đề, vị có một lần suy nghĩ, vị có bông hoa tikanni, vị có một lần hành xử, bông hoa tivanti; [tổng cộng] có sáu mươi hai câu kệ đã được thuật lại. Phẩm Kutajapupphiya là phẩm thứ mười chín.

10 Tivaụtipupphỉya nghĩa là "vj liên quan đến bông hoa (puppha) tivanti."

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 183

XX. PHẨM IAMÃLAPUPPHIYA (TAMẢLAPUPPHIY4K4GGƠ)

191. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TAMÃLAPUPPHIYA (Tamālapupphiyattherāpadānam) 2214. Tòa lâu đài với tám mươi bốn ngàn cột trụ làm bằng vàng đã khéo được hóa hiện ra cho tôi, tợ như [phép mầu do] cây như ý của chư thiên. 2215. Với tâm ý trong sạch, tôi đã cầm lấy bông hoa tamâla và đã dâng lên đức Phật Sikhī, là đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian. 2216. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2217. Trước đây hai mươi kiếp, chỉ một mình [tôi] có tên Candatitta, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2218. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tamâlapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Tamãlapupphiya55 là phần thứ nhất

192. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TINASANTHARADĀYAKA (Tinasantharadāyakattherāpadānam) 2219. Cỏ mà vị Ần sĩ sống ở trong rừng [đã] cắt cho bậc Đạo Sư, tất cả cỏ ấy đã ngã xuống ở trên mặt đất, nghiêng về phía phải. 2220. Khi ấy, tôi đã cầm lấy cỏ ấy và đã trải ra ở phần cao nhất của mặt đất. Và tôi đã mang lại chỉ ba lá cây thốt nốt. 2221. Sau khi làm mái che bằng cỏ, tôi đã dâng cúng đến [đức Phật] Siddhattha. Chư thiên và nhân loại đã duy trì [mái che] cho bậc Đạo Sư ấy trong bảy ngày. 2222. Ke từ khi tôi đã dâng cúng cỏ trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng cỏ. 2223. Trước đây sáu mươi lăm kiếp, bốn vị [cùng] tên Mahaddhanā đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.

l Tamãlapupphiya nghĩa là t4vị liên quan đến bông hoa (puppha) tam互la."

184 春 KINH TIỂU BÔ

2224. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tinasantharadāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* 66Ký sự về Trưởng lão Tinasantharadāyaka55 là phần thứ nhì.

193. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KHANDAPHULLIYA (Khandaphulliyattherāpadānam) 2225. Lúc bấy giờ, ngôi bảo tháp của đức Thế Tôn Phussa ở trong khu rừng bao la đã bị phá sập bởi các con voi, có cây cối đã mọc lên ở nơi ấy. 2226. Được vui lòng với các đức hạnh của bậc Thầy của tam giới ấy, tôi đã san băng cho loi lõm va đã dang cung khoi voi bote 2227. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của khối vôi bột. 2228. [Trước đây] bảy mươi bảy kiêp, mười sáu vị [cùng] tên Jitasena đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2229. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Khandaphulliya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Khandaphulliya" là phần thứ ba.

194. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ASOKAPŪJAKA (Asokapūjakattherāpadānam) 2230. Lúc bấy giờ, ở thành phố Tīvarā đáng yêu đã có khu vườn thượng uyển, ở tại nơi ấy, tôi đã là người giữ vườn, có sự sinh hoạt gắn bó với đức vua. 2231. Đấng Tự Chủ tên Paduma đã là vi có hào quang. Khi bậc Hiền Trí ấy ngồi ở nơi cây sen trắng, bóng râm đã không rời khỏi Ngài. 2232. Sau khi nhìn thây cây asoka đã được trô hoa, nặng tnu từng chùm, có dáng nhìn xinh đẹp, tôi đã dâng lên đức Phật có tên là Padumuttara. 2233. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2234. Trước đây ba mươi bảy kiếp, mười sáu vị [cùng tên] Arunañjaha đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2235. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 2   Tinasantharadāyaka nghĩa là 4tvị dâng cúng (dāyako) tấm thảm (santhara) bằng cỏ (tỉnà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 185

Đại đức Trưởng lão Asokapūjaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Asokapūjaka" là phần thứ tư.

195. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO AÑKOLAKA (Añkolakattherāpadānam) 2236. Sau khi nhìn thấy cây añkola với chùm hoa cao quý có lớp vỏ bọc đã được trổ hoa, tôi đã hái xuống bông hoa ấy và đã đi đến gặp đức Phật. 2237. Vào thời điểm ấy, bậc Đại Hiền Trí Siddhattha có sự ẩn cư. Sau khi bày tỏ sự tôn kính trong chốc lát, tôi đã rải rắc bông hoa ở nơi hang động. 2238. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 2239. Trước đây ba mươi sáu kiếp, [tôi đã là] vị Devagajjita độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2240. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Aồkolaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6'Ký sự về Trưởng lão Ahkolaka” là phần thứ năm.

196. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KISALAYAPŪJAKA (Kisalayapūjakattherāpadānam) 2241. Tôi đã có môt vườn hoa ở thành phố Dvāravatī. Và có giếng nước ở ngay tại nơi ấy là nguồn cung cấp [nước] cho các loài thực vật. 2242. Có lòng thương tưởng đến tôi, vị Siddhartha không bị đánh bại ấy, được hỗ trợ bằng năng lực của chính mình, đi đến ở trên không trung. 2243. Tôi không nhìn thấy bất cứ vật nào khác đáng để cúng dường đến bậc Đại Ẩn Sĩ. Sau khi nhìn thấy chồi non của cây asoka, tôi đã thảy [chồi non ấy] lên không trung. 2244. Trong khi đức Phật đang di chuyển, các chồi non ấy đi theo phía sau của Ngài. Tôi đây sau khi đã nhìn thấy thần thông ấy [đã tán dương rằng]: “Oi, tính chất cao thượng của đức Phật! 2245. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên chồi non trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 2246. Trước đây hai mươi bảy kiếp, tôi đã là vị Ekassara độc nhất, là đấng Chuyên Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2247. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

3 Asokapūjaka nghĩa là tcvị cúng dường (pụịakă) bông hoa asoka." 4 Añkolaka nghĩa là "vj có bông hoa añkola.^,

186 ❖ KINH TIÊU Bộ

Đại đức Trưởng lão Kisalayapūjaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trường lão Kỉsalayapũj aka" là phần thứ sáu.

197. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TINDUKADÃYAKA (Tindukadãyakattherãpadãnam) 2248. Tôi đã là con khỉ có sức mạnh và nhanh nhẹn, thường lai vãng ở nơi hiểm trở của ngọn núi. Sau khi nhìn thấy cây tinduka có trái, tôi đã tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng. 2249. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã lìa khỏi [chỗ ngụ] vài ngày và đã xem xét đấng Lãnh Đạo Thê Gian Siddhattha, bậc đã đi đến tận cùng ba cõi. 2250. Sau khi biết được ý định của tôi, bậc Đạo Sư, đấng Vô Thượng ở Thế Gian cùng với một ngàn bậc Vô lậu đã đi đến gần tôi. 2251. Sau khi làm cho sanh khởi niềm himg phấn, tôi đã đi đến gần, có trái cây ở tay. Đức Thế Tôn, đấng Toàn Tri, bậc cao quý trong số các vị đang thuyết giảng đã thọ nhận. 2252. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 2253. Trước đây năm mươi bảy kiếp, [tôi đã là] vị có tên upananda, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2254. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tindukadâyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Tindukadãyaka^ là phần thứ bảy.

198. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MUTTHIPŪJAKA (Mutthipūjakattherāpadānam) 2255. Vì lòng thương tưởng hậu thế, đức Thế Ton tên Sumedha, đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian, bậc Nhân Ngưu, đấng Chiến Thắng đã ra sức nỗ lực. 2256. Trong khi bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy đang đi kinh hành, tôi đã dâng lên đức Phật nắm tay gồm những bông hoa girinela. 2257. Do sự tịnh tín ây ở trong tâm, được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, tôi đã không bị đọa vào khổ cảnh trong ba mươi ngàn kiếp. 2258. Trong hai ngàn ba trăm kiếp, tôi đã là vị Sát-đế-lỵ tên Sunela, là người độc nhất được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2259. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

5 Kisalayapūjaka nghĩa là uvị cúng dường (pūjaka) các chồi non (kisalayăyy 6 Tindukadãyaka nghĩa là     dâng cúng (dāyako) trái cây tinduka.,^

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 187

Đại đức Trưởng lão Mutthipūjaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Mutthipūjaka55 là phần thứ tám.

199. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KIÑKANIPUPPHIYA (Kiñkanipupphiyattherāpadānam) 2260. Đấng Tự Chủ tên Sumañgala, bậc Không Bi Đánh Bại, đấng Chiến Thắng đã rời Idìỏi khu rừng bao la và đa đi vào thành phố. 2261. Sau khi thực hành việc đi khất thực, bậc Hiền Trí đã lìa khỏi thành phố. Có phận sự đã được làm xong, bậc Toàn Giác ấy đã cư ngụ ở trong khu rỉmg. 2262. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã cầm lấy bông hoa kiñkani và đã dâng lên đức Phật, đấng Tự Chủ, bậc Đại Ẩn Sĩ. 2263. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2264. Trước đây tám mươi sáu kiếp, [tôi đã là] vị tên Apilãpiya, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2265. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kiñkanipupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Kiñkanipupphiya" là phần thứ chín.

200. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO YŨTHIKÃPUPPHIYA (Yūthikāpupphiyattherāpadanam) 2266. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Hữu Nhãn đã rời khỏi khu rừng bao la và đã đi đến trú xá. 2267. Sau khi cầm lấy bông hoa yũthika tối thượng bằng cả hai tay, tôi đã dâng lên đức Phật, bậc co tâm tư ái như thế ấy. 2268. Do sự tịnh tín ây ở trong tâm, tôi đã thọ hưởng sự thành tựu và đã không bị sanh vào khổ cảnh trong một trăm ngàn kiếp. 2269. Trước đây năm mươi kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Samittanandana, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2270. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Yūthikāpupphiya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Yũthikãpupphiya" ỉa phần thứ mười. 7 Mutthipūjaka nghĩa là "vj cúng dường (pũịakă) nắm (mutthī) bông hoa."

8 Kiñkanipupphiya nghĩa là uvị liên quan đen bông hoa ịpuppha) kiñkapi.” 9 Yũthikãpupphiya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa (pupphà) yūthikā.^,

188 ❖ KINH TIỂU BÔ

Phần tóm lược Vị có bông hoa tamãla, thảm trải băng cỏ, vị khám phá sự đô v&, vị liên quan đến bông hoa asoka, vị có bông hoa aốkola, chồi non, trái cây tinduka, các bông hoa nelā, vị có bông hoa kiñkani, vị có bông hoa yũthikâ; [tổng cộng] có năm mươi tám câu kệ. Phẩm Tamãlapupphiya là phẩm thứ hai mươi.

Giờ là phần tóm lược của các phẩm Vị dâng cúng thức ăn, [vi có] đoàn tùy tùng, bông hoa sereyya, Trưởng lão Sobhita là tương tợ, vị có chiếc lọng che, bông hoa bandhiyīva, vị có sự phục vụ khéo léo, bông hoa kumuda, bông hoa kutaja và luôn cả vị có bông hoa tamãla đã được thực hiện là thứ mười. Có sáu trăm câu kệ và sáu mươi sáu câu thêm vào đó. Nhóm          tỉr phẩm Bhikkhā. Nhóm wMột trăm55 thứ nhì được đầy đủ.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 189

XXI. PHẨM KANIKĀRAPUPPHIYA (KANIKẴRAPUPPHr^KÍGGƠ)

201. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KANIKÃRAPUPPHIYA (Kanikārapupphiyattherāpadānam) 2271. Sau khi nhìn thấy cây kanikāra đã được trổ hoa, khi ấy tôi đã hái xuống [bông hoa] và đã dâng lên [đức Phật] Tissa, bậc đã vượt qua dòng lũ như thế ấy. 2272. [Ke từ khi] toi đã cúnệ dường bong hoa trước đây chín mươi hai kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2273. Trước đây ba mươi lăm kiêp, [tôi đã là] vị nôi danh tên Arunapānī, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2274. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kanikārapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng ião Kaọikãrapupphiỵa" là phần thứ nhất

202. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MINELAPUPPHIYA (Minelapupphiyattherāpadānam) 2275. Đức Thế Tôn Sikhī hùng tráng có màu da vàng chói, có trăm ánh hào quang, có sự huy hoàng, có tâm từ ái, đã bước lên con đường kinh hành. 2276. Với tam tịnh tín, với ý vui mừng, sau khi đảnh lễ bậc có trí tuệ tối thượng, tôi đã cầm lấy bông hoa minela và đã dâng lên đức Phật. 2277. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2278. Vào kiếp [thứ] hai mươi chín, [tôi đã là] vị tên Sumedhayasa, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2279. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Minelapupphiya12 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Minelapupphiya” là phần thứ nhì. 1 Kanikãrapupphỉya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa ịpupphă) kanikara.,i 2 Níinelapupphiya nghĩa là "vi liên quan đến bông hoa (pupphũì) minela.,^

190 ❖ KINH TIÊU BÔ                          _____________________________________________

203. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KIÑKINIKAPUPPHIYA (Kiñkinikapupphiyattherūpadānam) 2280. Bậc Toàn Tri, đấng Lãnh Đạo Thế Gian [sáng chói] trông tợ như cây cột trụ bằng vàng. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã lội xuống hồ nước lạnh và đã tắm. 2281. Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng, tôi đã cầm lấy bông hoa kiñkini và đã dâng lên [đức Phật] Vipassassĩ, đấng Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2282. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 2283. Vào kiếp [thứ] hai mươi bảy, [tôi đã là] đức Vua Bhĩmaratha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2284. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kiñkinikapupphiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： “Ký sự về Trưỏng lão Kiùkinikapupphiya" là phần thứ ba.

204. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TARANIYA (Taraniyattherāpadānam) 2285. Đức Thế Tôn Atthadassí, bậc Chúa Te Của Loài Người, đấng Nhân Ngưu dẫn đầu các bậc Thinh văn đã đi đến bờ sông Gaủgâ. 2286. Sông Gañgā đã tràn nước đến mé bờ khiến loài quạ có thể uống được, khó có thể vượt qua. Tôi đã đưa đức Phật, bậc Tối Thượng Của Loài Người, cùng với hội chúng Tỳ-khưu sang sông. 2287. Kể từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đưa sang [sông]. 2288. Trước đây một ngàn ba trăm kiếp, năm vi [cùng tên] Sabbhogavâ đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2289. Và trong kiếp sống cuối cùng này, tôi đã được sanh ra trong gia tộc Bà-la-môn. Cùng với ba người bạn, tôi đã xuất gia trong giáo pháp của bậc Đạo Sư. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Taraniya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Taraniya95 là phần thứ tư. 3 Kiñkinikapupphiya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (puppha) kiñkini.,, 4 Taraniya nghĩa là t4vị liên quan đến việc đưa sang (tarand) song,"

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 191

205. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NIGGUNDIPUPPHIYA (Niggundipupphiyattherāpadānam) 2290. Tôi đã là người phụ việc tu viện của đức Thế Tôn Vipassī. Tôi đã cầm lấy bông hoa niggundi và đã dâng lên đức Phật. 2291. [Ke từ khi] tôi đã cung dườnệ bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2292. Trước đây ba mươi lăm kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Mahāpatāpa, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2293. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Niggundipupphiya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： “Ky sự về Trưởng lão Niggundipupphiya^ là phần thứ năm.

206. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UDAKADÃYAKA (Udakadāyakattherūpadānam) 2294. Sau khi nhìn thấy vị Sa-môn có tâm ý thanh tịnh, không bị chộn rộn, đang thọ thực, tôi đã cam lấy bình nước và đã dâng cúng đến [đức Phật] Siddhattha. 2295. Giờ đây, tôi không còn bợn nhơ, được xa lìa ô nhiễm, sự hoài nghi đã được đoạn tận. Trong khi sanh lên ở cõi hữu, quả báo tốt đẹp phát sanh [đến tồi]. 2296. Ke từ khi tôi đã cúng dường nước trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng nước. 2297. Trước đây sáu mươi mốt kiếp, tôi đã là [vị có tên] Vimala độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2298. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Udakadâyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Udakadâyaka” là phần thứ sáu.

207. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SALALAMẢLIYA (Saỉalamãỉiyattherữpadãnam) 2299. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Điều Phục Nhân Siddhartha ngồi ở trong vùng đồi núi đang chói sáng như là cây kanikāra, đang làm cho tất cả các phương rực sáng. 5 Niggundipupphiya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa (puppha) niggundi,,^ 6 ưdakadâyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) nước (ụdakă)y

192 ❖ KINH TIỂU BÔ

2300. Khi ấy, không do dự tôi đã dùnậ cây cung và đã giương lên mũi tên. Sau khi đã cắt đứt bông hoa có luôn cả cuống, tôi đã dâng lên đức Phật. 2301. [Ke từ khi] tôi đã cúng đuờng bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2302. Trước đây năm mươi mốt kiếp, tôi đã là [vị có tên] Jutindhara độc nhất, là đấng Chuyên Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2303. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Salalamâliya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Salalamâliya^ là phần thứ bảy.

208. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KORANDAPUPPHIYA (Korandapupphiyattherāpadānam) 2304. Trong khi đi theo sau từng bước chân của bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī, tôi đã nhìn thấy bàn chân đang bước đi được điểm tô dấu hiệu hình bánh xe [của Ngài]. 2305. Sau khi nhìn thấy cây koranda đã được trổ hoa, tôi đã cung dường [bông hoa] ở dấu chân [Ngài]. Trở nên mừng rỡ, tôi đã đảnh lễ dấu chân tối thượng với tâm mừng rỡ. 2306. [Ke từ khi] tôi đã cung đuờng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường dấu chân [đức Phật]. 2307. Vào kiếp thứ bảy mươi lăm, tôi đã là Vĩtamala độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2308. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Korandapupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Korandapupphiya" là phần thứ tám.

209. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ÃDHÃRADẢYAKA (Ādhāradāyakattherāpadānam) 2309. Chân đế bình bát đã được tôi cúnậ dường đến đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian Sikhī. Tôi cai quản toàn bộ trái đất này cùng với tất cả tài nguyên. 2310. Các phiền não của toi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác.

7 Salalamâliya nghĩa là "vj liên quan đến chùm hoa (mãlã) salala." 8 Korandapupphiya nghĩa là "vj liên quan đến bông hoa (puppha) koranda.,,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 193

2311. Trước đây hai mươi bảy kiếp, bốn người [cùng] tên Samantacarana đã là các đang Chuyên Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2312. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ādhāradāyaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Ãdhãradãyaka95 là phần thứ chín.

210. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VÃTÃTAPANIVÃRIYA (Vātātapanivāriyattherāpadānam) 2313. Tôi đã cúng dường một chiếc lọng đến đức Thế Tôn Tissa, vị Trời Của Chư Thiên như thế ấy, với tâm ý trong sạch. 2314. Điều ác xấu của tôi được chặn đứng, có sự thành tựu của điều thiện. [Chư thiên] năm giữ chiêc lọng ở không trung [che cho tôi], điêu này là quả báo của nghiệp quá khứ. 2315. [Đây là] lân sau cùng của tôi trong sự luân chuyên, tát cả các hữu đã được xóa sạch. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 2316. Kể từ khi tôi đã dâng cúng chiếc lọng trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng chiêc lọng. 2317. Trước đây bảy mươi hai kiếp, tám bậc thống lãnh dân chúng [cùng] tên Mahānidāna đã là các đang Chuyên Luân Vương. 2318. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão vātātapanivāriya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão vātātapanivāriya55 ỉa phần thứ mưòĩ.

Phần tóm lược Bông hoa kanikāra, bông hoa minela, bông hoa kiñkini, với sự vượt qua, vị có bông hoa niggundi, vị cúng dường nước, bông hoa salala, bông hoa kurandaka, [vi dâng cúng] chân đê bình bát, lọng che năng; [tông cộng] có bốn mươi tám câu kệ. Phẩm Kaọikãrapupphiya là phẩm thứ hai mưaĩ mốt.

9 Ādhāradāyaka nghĩa là      dâng cúng (dāyako) chân đế (ādhāra) bình bat?9 10 Vātātapanivāriya nghĩa là uvị liên quan đến vật ngăn cản (nivārana) gió (vata) và sức nóng (ātapa)y

Ị 94 ❖ KINH TIỂU BÔ

L PHẨM HATTHI (HATTHIVĂGGƠ)

211. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO HATTHIDẢYAKA (Hatthidãyakattherãpadãnam) 2319. Con voi hạng nhất có ngà dài như gọng xe, vững chãi, đã được tôi dâng cúng đến đức Thế Ton Siddhartha, bậc Chúa Te Của Loai Người như thế ấy. 2320. Tôi thọ hưởng mục đích tối thượng là trạng thái an tịnh vô thượng. Vật thí cao quý đã được tôi dâng cúng đến vị tầm cầu lợi ích cho tất cả thế gian. 2321. Kể từ khi tôi đã dâng cúng con voi trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng con voi. 2322. Vào kiếp [thứ] bảy mươi tám, mười sáu vị Sát-đế-lỵ [cùng] tên Samantapāsādika đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2323. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Hatthidâyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Hatthidãyaka^ là phần thứ nhất

212. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PÃNADHIDẢYAKA (Pānadhidāyakattherāpadānam) 2324. Tôi đã dâng cúng đôi dép đến vị Ẩn sĩ già cả, sống ở rừng, có sự khổ hạnh dài lâu, có nội tâm đã được phát triển. 2325. Bạch đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, do việc làm ấy con thọ hưởng mọi phương tiện di chuyển; điều này là quả báo của nghiệp quá khứ. 2326. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của đôi dép. 2327. Trước đây bảy mươi bảy kiếp, tám vị Sát-đế-lỵ [cùng] tên Suyâna đã là các đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 2328. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

1 Hatthỉdâyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) con voi (hatthĩ)y

THÁNH NHÂN KÝSự^ 195

Đại đức Trưởng lão Pānadhidāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pãnadhidãyaka" là phần thứ nhì.

213. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SACCASAÑÑAKA (Saccasaññakattherāpadānam) 2329. Vào lúc ấy, trong lúc tiếp độ đám đông dân chúng thành tựu Niết-bàn, [đức Phật] Vessabhū, đứng đầu hội chúng Tỳ-khưu? [đã] thuyết giảng về các chân lý cao thượng. 2330. Là người thành tựu tâm bi mẫn cao tột, tôi đã đi đến cuộc hội họp. Ngồi xuống, an tịnh, tôi đây đã lắng nghe giáo pháp của bậc Đạo Sư. 2331. Sau khi lắng nghe giáo pháp của Ngài, tôi đã đi đến thế giới của chư thiên. Tôi đã cư ngụ giữa chư thiên trong thành phố ở tại nơi ấy ba mươi kiếp. 2332. Kể từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về chân lý. 2333. Trước đây hai mươi sáu kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Ekaphusita, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2334. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saccasaññaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Saccasaññaka" là phần thứ ba.

214. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKASAÑÑAKA (Ekasaññakattherāpadanam) 2335. Sau khi nhìn thấy tấm y may từ vải bị quăng bỏ của bậc Đạo Sư được treo ở ngọn cây, tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ tấm y may từ vải bị quăng bỏ. 2336. Kể từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2337. Trước đây hai mươi lăm kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Amitâbha, là đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2338. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekasaññaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ekasaññaka" là phần thứ tư. 2 Pãnadhidãyaka nghĩa là    dâng cúng (dāyako) đôi dép (pãnadhĩ)y 3 Saccasaññaka nghĩa là    suy tưởng (saññaka) về chân lý (sacco)y 4 Ekasaññaka nghĩa là    có một lần (ekā) suy tưởng (saññā)."

196 ❖ KINH TIỂU BÔ

215. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO RAMSISAÑÑAKA (Ramsisaññakattherāpadānam) 2339. [Tôi đã nhìn thấy đức Phật] tợ như mặt trời đang mọc lên, tợ như mặt trời có tia sáng màu trắng, tợ như con hổ hùng tráng cao quý khéo được sanh ra, [đang ngồi] ở trong vùng đồi núi. 2340. Năng lực ấy của đức Phật chói sáng ở trong vùng đồi núi. Sau khi đã làm cho tâm được tịnh tín ở ánh hào quang, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2341. Do nhờ sự tịnh tín ây ở trong tâm và cũng nhờ vào sự niệm tưởng đên đức Phật, việc thiện đã được tôi thực hiện tốt đẹp trong các kiếp còn lại. 2342. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật. 2343. Vào kiếp thứ năm mươi bảy, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Sujātā, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2344. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ramsisaññaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Ramsisaññaka" là phần thứ năm.

216. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SANTHITA (SanỊhitatíherãpadãnam) 2345. ở tại cội cây assattha đã được phát triển, có ánh sáng màu xanh lục, tôi đã đạt được sự suy tưởng thuần túy hướng đên đức Phật, có niệm [đây đủ]. 2346. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, do nhờ tác động của sự suy tưởng ấy, sự đoạn tận các lậu hoặc đã được tôi đạt đến. 2347. Trước đây mười ba kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Dhanittha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2348. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Santhita6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Santhita55 là phần thứ sáu.

217. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TĀLAVANTADĀYAKA (Tālavantadāyakattherāpadānam) 2349. Chiếc quạt lá cọ đã được toi dâng cúng đến đấng Quyến Thuộc Của Mặt Trời Tissa nhằm mục đích dập tắt sự nóng nực và làm lắng dịu sự bực bội.

5 Ramsisaññaka nghĩa là    suy tưởng (saññakā) đến hào quang (ramsi) của đức Phát.” 6 Santhita nghĩa là  (có sự suy tưởng) đã được bền vững (santhita)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 197

， 2350. Tôi tự mình dập tát ngọn lửa tham ái và đặc biệt hơn nữa là ngọn lửa sân hận. Và tôi dập tát ngọn lửa si mê; điều này là quả báo của chiếc quạt lá cọ. 2351. Các phiền não của toi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp của đấng Chánh Đẳng Giác. 2352. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2353. Trước đây sáu mươi ba kiêp, [tôi đã là] vị tên Mahānāma, là đang Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2354. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tālavantadāyaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Tālavantadāyaka" là phần thứ bảy.

218. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO AKKANTASAÑÑAKA (Akkantasaññakattherāpadānam) 2355. Sau khi cầm lấy tấm vải choàng thô xấu, tôi đã [đi đến] thành phố của vị thầy tế độ. Và tôi học tập về chú thuật làm bẻ gãy mũi tên. 2356. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng. Là bậc ưu tú, cao quý, tột đỉnh, đức Phật Tissa là bậc Tối Thượng của đám đông. 2357. Khi tấm vải choàng thô xấu được trải ra, đấng Tối Thượng Nhân, bậc Đại Hùng, đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian, bậc Nhân Ngưu trong khi bước đi đã đặt chân len [tấm vải choaưig]. 2358. Sau khi nhìn thấy đấng Quang Đăng Của Thế Gian ấy tợ như mặt trăng không bị bợn nhơ, với tâm ý trong sạch tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư. 2359. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng tấm vải choàng thô xấu trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của tấm vải choàng thô xấu. 2360. Trước đây ba mươi bảy kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Sunanda, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2361. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Akkantasaññaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. aKý sự về Trưởng lão Akkantasaññaka" là phần thứ tám.

219. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAPPIDẢYAKA (Sappidāyakattherāpadānam) 2362. Ngồi ở nơi cao quý của tòa lâu dài, được trọng vọng bởi đám phụ nữ, tôi đã nhìn thấy vị Sa-môn bị lâm bệnh và đã thỉnh vào trong nhà.

198 ❖ KINH TIỂU BÔ

2363. Khi bậc Đại Hùng, vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu đã đi vào, tôi đã dâng cúng bơ lỏng và dầu ăn đến bậc Đại Ẩn sĩ Siddhattha. 2364. Sau khi nhìn thấy sự mệt nhọc đã được lắng xuống, khuôn mặt và giác quan đã được rạng rỡ, tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư và đã ngợi ca ở phía trước Ngài. 2365. Là bậc đã đạt đến sự toàn hảo về thần thông, sau khi nhìn thấy tôi có nội tâm đã khéo được tịnh tín, bậc Trí Tuệ đã bay lên không trung như là chim thiên nga chúa ở trên bâu trời. 2366. Kể từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của bơ lỏng và dầu ăn. 2367. Trước đây mười bảy kiếp, [tôi đã là] vị tên Jutideva, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2368. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sappidâyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. Ế6Ký sự về Trưởng lão Sappidãyaka" là phần thứ chín.

220. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PÃPANIVÃRIYA (Pãpanivãríyattherâpadãnam) 2369. Con đường kinh hành của đức Thế Tôn Piyadassĩ đã được tôi làm sạch sẽ, được che bởi những cây sậy, có sự ngăn cản gió và sức nóng. _       "            •                         、 2370. Tôi đã nô lực trong giáo pháp của bậc Đạo Sư nhăm mục đích lánh xa điều ác, nhằm sự thành tựu việc thiện, nhằm sự dứt bỏ các điều ô nhiễm. 2371. Trước đây mười một kiếp, [tôi đã là] vị nổi danh tên Aggideva, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2372. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pāpanivāriya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ốốKý sự về Trưởng lão Pãpanivãriya^ là phần thứ mười.

Phần tóm lược [Vi cúng dường] con voi, đôi dép, [vị suy tưởng về] chân lý, các hào quang, [vị có sự suy tưởng] đã được bền vững, vị có cây quạt lá cọ, tương tợ là vị suy tưởng về việc [đức Phật] đã bước lên, bơ lỏng, vị có sự ngăn cản điều ác; [tổng cộng] có năm mươi bon câu kệ. Phẩm Hatthi là phẩm thứ hai mươi hai.

7 Sappidâyaka nghĩa là      dâng cúng (dāyako) bơ lỏng (sappi)y 8 Pãpanỉvãriya nghĩa là tuvị liên quan đến vật ngăn chặn (nivārana) điều ác (pāpā)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 199

xxm. PHẨM ÃLAMBANADẢYAKA (ẨLAMBANADẴY4KAK4GGƠ)

221. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ÃLAMBANADÃYAKA
(Ālambanadāyakattherāpadānam)
2373. Vật tựa [lưng] đã được tôi dâng cung đến đức Thế Tôn Atthadassĩ,
bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy, bậc Chúa Te Của Loài Người
như thế ấy.
2374. Tôi cai quản trái đất bao la bao gồm biển cả và tôi thực hiện quyền
lãnh đạo đối với các sanh mạng ở trên trái đất.
e 5             e           r r
e

2375. Các phiên não của tôi đã được thiêu đót, tát cả các hữu đã được xóa sạch, tam minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. 2376. Trước đây sáu mươi hai kiêp, ba vi Sát-đê-lỵ [cùng] tên Ekãpassita ây đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2377. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ālambanadāyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Ālambanadāyaka" là phần thứ nhất

222. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AJINADĀYAKA (Ajinadāyakattherāpadānam) 2378. Trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi đã là bậc thầy của đám đông. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng. 2379-80. Mảnh da thú đã được toi dânệ cúng đến đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian Sikhī. Nhờ vào việc làm ấy ở 姦ng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, tôi đã thọ hưởng sự thành tựu, tôi đã thiêu đốt các phiền não. Tôi duy trì thân mạng cuối cùng ở giáo pháp cua đấng Chánh Đẳng Giác. 2381. [Ke từ khi] tôi đã dâng cung tấm da dê trước đâỵ ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen khổ cảnh; điều này là quả báo của tấm da dê. 2382. Trước đây vào kiếp thứ năm, tôi đã là đức Vua Sudâyaka, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.*

Ālambanadāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) vật tựa lưng (ãlambanà)y

200 搴 KINH TIỂU Bộ

2383. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ajinadāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Ajinadayaka55 là phần thứ nhì.

223. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO DVIRATANIYA (Dvirataniyattherāpadānam) 2384. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, đấng Vô Nhiễm, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng. 2385. Tôi đã dân^ Cling đến bậc Đại Ân Sĩ Vipassī một lát thịt. Tôi được thiết lập làm vị chúa tể ở thế gian luôn cả chư thiên. 2386. Do nhờ sự dâng cúng lát thịt này, châu báu sanh lên cho tôi. Hai loại châu báu này ở thế gian đưa đen sự thành tựu của đời hiện tại. 2387. Tôi thọ hưởng tất cả các thứ ấy nhờ vào năng lực của sự dâng cúng lát thịt. Thân thể của tôi mềm mại, trí tuệ của tôi có sự nhận biết vi tế. 2388. [Ke từ khi] toi đã dâng cúng lát thịt trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng lát thịt. 2389. Trước đây vào kiếp thứ tư, tôi đã la người độc nhất thống lãnh dân chúng. Vị ấy tên là Mahârohita, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2390. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dvirataniya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Dvirataniya55 là phần thứ ba. (Dứt tụng phàm thứ mười).

224. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ẢRAKKHADÃYAKA (Ārakkhadāyakattherāpadānam) 2391. Tôi đã cho thực hiện vòng rào chắn đến đức Thế Tôn Siddhartha. Và tôi đã dâng cúng sự bảo vệ đến đấng Thiện Thệ, bậc Đại Ẩn Sĩ. 2392. Do tính chất đặc biệt của nghiệp ấy, tôi không nhìn thấy sự kinh hoàng và sự hãi sợ. Khi được sanh lên ở bất cứ dâu, sự run sợ của tôi là không được biết đến. 2393. [Ke từ khi] toi đã cho thực hiện vòng rào chắn trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của vòng rào chắn. 2394. Trước đây vào kiếp thứ sáu, [tôi đã là] vị tên Apassena, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.

2 Ajinadāyaka nghĩa là t4vị dâng cúng (dāyako) tấm da dê (ạjina)y 3 Dvỉratanỉya nghĩa là tcvị liên quan đến hai (dùi) loại châu báu ịratanà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 201

2395. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ārakkhadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trướng lão Ảrakkhadâyaka^ là phần thứ tư.

225. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO AVYÃDHIKA (Avyādhikattherāpadānam) 2396. Tôi đã dâng cúng gian nhà sưởi ấm đến đức Thế Tôn Vipassī, chỗ trú ngụ và bình chứa nước nóng đến những người bị bệnh. 2397. Do việc làm ấy, thân thể của tôi đã được tạo thành tốt đẹp, tôi không còn biết đến bệnh tật; điêu này là quả báo của nghiệp phước thiện. 2398. Ke từ khi tôi đã dâng cúng gian nhà trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của gian nhà sưởi ấm. 2399. Trước đây vào kiếp thứ bảy, tôi đã là vị tên Aparā)ita độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2400. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Avyâdhika5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Avyâdhika” là phần thứ năm.

226. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AÑKOLAPUPPHIYA (Añkolapupphiyattherāpadānam) 2401. Nārada là tên của tôi, Ịmọi người] biết đến tôi là Kassapa. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, vị đứng đầu trong so các Sa-môn? được chư thiên tôn kính. 2402. Đức Phật có các tướng mạo phụ là vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng. Tôi đã cầm lấy bông hoa añkola và đã dâng lên đức Phạt. 2403. [Ke từ khi] tôi đã cúng đuờng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiêp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2404. Trước đây bảy mươi bốn kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Romasa, có sự trang sức với ngọc trai và tràng hoa, có binh lực và phương tiện di chuyển xứng đáng. 2405. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Añkolapupphiya6 đã nói lên những lòi kệ này như thế ấy. ^Ký sự về Trưởng lão Añkolapupphiya" là phần thứ sáu. 4 Ārakkhadāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) sự bảo vệ (ārakkho). 5 Avyãdhika nghĩa là 4tvị không có bệnh tật (yyādhi).99 6 Añkolapupphiya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (puppha) añkola.,,

202 > KINH TIỂU BÔ                         _____________________________________________

227. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SOVANNAVATAMSAKIYA (Sovannavatamsakiyattherāpadānam) 2406. Trong khi đi ra khu vực vườn hoa, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Tôi đã cầm lấy vòng hoa đội đầu bằng vàng được kiến tạo khéo léo. 2407. Cỡi trên lưng của con voi, tôi đã mau chóng từ nơi ấy leo xuống và đã dâng lên đức Phật Sikhī, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian. 2408. [Ke từ khi] toi đã Cling dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2409. Trước đây hai mươi bảy kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Mahāpatāpa, là đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 2410. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sovannavatamsakiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： 46Ký sự về Trưởng lão Sovannavatamsakiya^ là phần thứ bảy.

228. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO MIÑJAVATAMSAKIYA (Miñjavatamsakiyattherāpadānam) 2411. Khi đấnẹ Bảo Hộ Thế Gian Sikhī, bậc cao quý trong số các vi đang thuyết giảng đã Niet-bàn, tôi đã thực hiện việc cúng dường cội Bồ-đề với những vòng hoa đội đầu được xếp đặt các nơi. 2412. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc cúng dường trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường cội Bồ-đề. 2413. Trước đây hai mươi sáu kiếp, tôi đã là vi tên Meghabbha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật5 có oai lực lớn lao. 2414. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mifij avatamsakiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Miñj avatamsakiyaw là phần thứ tám.

229. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SUKATẢVELIYA (Sukatãveỉiyattherãpadãnam) 2415. Lúc bấy giờ, tôi đã là người làm tràng hoa tên Asita. Sau khi chọn lấy vòng hoa đội đầu, tôi đã ra đi để dâng lên đức vua. 2416. Khi chưa gặp được đức vua, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Sikhī. Được mừng rỡ, tôi đã dâng [vòng hoa] lên đức Phật với tâm mừng rỡ.

7 Sovannavatamsakiya nghĩa là uvị liên quan đến vòng hoa đội đầu (yatarnsaka) bằng vàng (sovanna)y 8 Miñjavatamsakiya nghĩa là "vj liên quan đến vòng hoa đội đầu (yatarnsaka) bằng ruột cây {rniñjā)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 203

. Z 2417. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt e                 9 r    ỉ                    A                                .

kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2418. Trước đây hai mươi lăm kiếp, tôi đã là vị vua có oai lực lớn lao tên Vebhāra, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2419. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sukatâveliya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Sukatâveliya" là phần thứ chín.

230. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKAVANDIYA (Ekavandiyattherāpadūnam) 2420. Đang Anh Hùng Vessabhū là bậc ưu tú, cao quý trong sô các vị thăng trận. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ đức Phật tối thượng. 2421. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đảnh lễ. 2422. [Trước đây] hai mươi bốn kiếp, [tôi đã là] vị tên Vigatânanda, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2423. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekavandiya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í4Ký sự về Trưởng lão Ekavandiya” là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vật tựa [lưng], tấm da dê, vị dâng cúng thịt, vị thí chủ về sự bảo vệ, sự không bi bệnh, [bông hoa] añkola, [vòng hoa] vàng, [vòng hoa] ruột cây, vòng hoa đội đầu và sự đảnh lễ; [tổng cộng] có năm mươi lăm câu kệ đã được tính đếm bởi các vị nhìn thấy sự lợi ích. Phẩm Ãlambanadãyaka là phẩm thứ hai mươi ba.

9 Sukatãvelỉya nghĩa là uvị liên quan đến vòng hoa đội đầu (ãvelí) đã được làm (kata) khéo léo 10 Ekavandỉya nghĩa là <svị liên quan đến một lần (ekā) đảnh lễ ịỵandană)y

204 ❖ KINH TIỂU BÔ

XXIV PHẨM UDAKĀSANA (UDAKĀSANAVAGGO)

231. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UDAKÃSANADẢYAKA (Udakãsanadãyakattherãpadãnam) 2424. Sau khi đi ra khỏi cổng của tu viện, tôi đã trải ra tấm ván. Và tôi đã phục vụ nước nhằm đạt đến mục đích tối thượng. 2425. Ke từ khi toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo ở [sự bố thí] chỗ ngồi và nước. 2426. Trước đây mười lăm kiếp, [tôi đã là] vị có tên Abhisãma, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2427. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Udakāsanadāyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trưởng ião Udakãsanadâyaka" là phần thứ nhất

232. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BHAJANADĀYAKA (Bhājanadāyakattherāpadānam) 2428. Lúc bấy giờ, tôi đã là người thợ làm gốm ở thành phố Bandhumatī. Trong khi ấy, tôi đã cung cấp bát đĩa đến hội chúng Tỳ-khưu. 2429. [Ke từ khi] toi đã cung cấp bát đĩa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của [việc dâng cúng] bát đĩa. 2430. Trước đây năm mươi ba kiếp, [tôi đã là] vị tên Anantajāli, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2431. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bhājanadāyaka1  2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 4ẾKý sự về Trưởng lão Bhājanadāyaka" là phần thứ nhì.

1 Udakāsanadāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) nước (udakā) và chỗ ngồi (ãsanà)y 2 Bhājanadāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) bát đĩa ịbhậjanà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 205

233. KÝ sự VÈ TRƯỞNG LÃO SÃLAPŨPIYA (Sãlapũpiyattherãpadãnam) 2432. Tôi đã là người bán bánh ngọt ở thành phố Arunavatī. Tôi đã nhìn thây đang Chiên Thăng Sikhī đang đi ngang qua cánh cửa của tôi. 2433. Với tâm ý trong sạch, tôi đã nhận lấy bình bát của đức Phật và đã dâng cúng bánh ngọt sālā đến đức Phật, bậc đã đi đến đạo lộ chân chánh. 2434. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng vật thực cứng trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của bánh ngọt sālā. 2435. Trước đây mười bốn kiếp, tôi đã là vi Amitafijala, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2436. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sālapūpiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sãlapũpiya59 là phần thứ ba.

234. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KILAÑJADĀYAKA (Kilañjadāyakattherāpadānam) 2437. Lúc bấy giờ, tôi đã là người thợ đan lát ở trong thành phố Tivarā đáng yêu. Dân chúng ở nơi ấy được tinh tín ở đấng Quang Đăng Của Thế Gian Sidầiattha. 2438. Người ta tìm kiếm chiếc chiếu nhằm mục đích cúng dường đến đấng Bảo Hộ Thế Gian. Tôi đã dâng cúng chiếc chiếu đến những người đang tiến hành việc cúng dường đức Phật. 2439. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của chiếc chiếu. 2440. [Trước đây] bảy mươi bảy kiếp, tôi đã là đức Vua Jutindhara, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2441. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kilafljadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão KHafijad豆yaka" là phần thứ tư.

235. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VEDIKÃRAKA
(Vedikūrakattherāpadānam)
2442. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã cho thực hiện vòng rào chắn
ở cội cây Bồ-đề tối thượng của đức Thế Ton Vipassī.

3 Sâlapũpiya nghĩa ỉa uvị liên quan đến bánh ngọt (pũpă) s互lã." 4 Kilañjadāyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) chiếc chiếu (kilañja)y

206 ❖ KINH TIÊU Bộ

2443. [Ke từ khi] tôi đã cho thực hiện vòng rào chắn trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của vòng rào chắn. 2444. Trước đây mười một kiêp, tôi đã là vi tên Suriyassama, là đang Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2445. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vedikâraka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Vedikâraka^ là phần thứ nẳm.

236. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO VANNAKĀRA (Vannakūrattherāpadānam) 2446. Lúc bấy giờ, tôi đã là người thợ nhuộm màu ở thành phố Arunavatī. Tôi đã nhuộm các màu sác khác nhau cho các xáp vải ở ngôi bảo tháp. 2447. Ke từ khi toi đã nhuộm màu sắc trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng màu sắc. 2448. Trước đây hai mươi ba kiêp, [tôi đã là] vị tên Candupama, là đang Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2449. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vannākāra đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Vannākāra55 là phần thứ sáu.

237. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PIYÃLAPUPPHIYA (Piyâỉapupphiyattherãpadãnam) 2450. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Sau khi nhìn thấy cây piyâla đã được trổ hoa, tôi đã rải rắc [bông hoa] ở con đường [đức Phật] đã đi qua. 2451. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2452. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Piyâlapupphiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Piyalapupphiya” là phần thứ bảy.

5 Vedikãraka nghĩa là <6vị thực hiện (kārako) vòng rào chắn ịyedí)y 6 Piyãlapupphiya nghĩa là 4<vị liên quan đến bông hoa (puppha) piyāla.,,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 207

238. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AMBAYÃGADÃYAKA (Ambayãgadữyakattherãpadãnam) 2453. Nương tựa vào nghề nghiệp của mình, tôi đã đi đến khu rừng rậm. Sau khi nhìn thấy bậc Toàn Giác đang đi, tôi đã dâng cúng vật thí là trái xoài. 2454. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc hiên dâng trái xoài. 2455. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ambayāgadāyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Ambayăgadãyaka55 là phần thứ tám.

239. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO JAGATIKĀRAKA (Jagatikārakattherāpadānam) 2456. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhân Atthadassī đã Niết-bàn, việc bố trí đã được tôi điều hành ở ngôi bảo tháp tối thượng của đức Phật. 2457. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy [trước đây] một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc bố trí. 2458. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Jagatikāraka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trưởng lão Jagatikāraka” là phần thứ chín.

240. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VẢSIDÃYAKA (Vāsidāyakattherāpadānam) 2459. Trước đây, tôi đã là người thợ rèn ở trong kinh thành Tivarâ. Tôi đã dâng cúng một lưỡi rìu đến đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại. 2460. Ke từ khi tôi đã dâng cúng lưỡi rìu trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng lưỡi rìu. 246L Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Vâsidãyaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Vãsidâyaka^ là phần thứ mười.

7 Ambayāgadāyaka nghĩa là     thí chủ {dāyako) của việc hiến dâng (yãga) trái xoài (amba)y 8 Jagatikāraka nghĩa là  thực hiện (kārako) việc bố trí (jagati)y 9 Vāsidāyaka nghĩa là   dâng cúng {dāyako) lưỡi rìu (yãsĩ)y

208 備 KINH TIỂU Bộ

Phần tóm lược Chỗ ngồi và nước, bát đĩa, vị có bánh ngọt sālā, vị liên quan đến chiếc chiếu, vòng rào chắn, thợ nhuộm màu, bông hoa piyâla, vị bố thí vật hiến dâng là trái xoài, việc bố trí, vị dâng cúng lưỡi rìu; [tổng cộng] có ba mươi tám câu kệ. Phẩm Udakãsana là phẩm thứ hai mươi bốn.

THÁNH NHÂN KÝ sự 饌 209

XXV PHẨM TUVARADÃYAKA (JWARADĀYAKAVAGGC^

241. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TUVARADẢYAKA (Tuvaradāyakattherāpadānamj 2462. Trước đây, tôi đã là thợ săn thú ở trong khu rừng hoang rậm. Sau khi cầm lấy và mang theo hạt tuvara nướng, tôi đã dâng cúng đến hội chúng. 2463. Ke từ khi tôi đã cúng dường vật thí trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của hạt tuvara nướng. 2464. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tuvaradãyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Tuvaradãyaka,5 là phần thứ nhất

242. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NÃGAKESARIYA (Nāgakesariyattherāpadānam) 2465. Sau khi đã kiêm tra cân thận cây cung, tôi đã đi sâu vào trong rừng. Tôi đã nhìn thấy vươn lên đóa hoa sen có tua nhụy rũ xuổng. 2466. Sau khi cầm lấy [bông hoa] bằng hai bàn tay, tôi đã chắp tay lên ở đầu và đã dâng lên đức Phật Tissa, bậc Quyến Thuộc Của Thế Gian. 2467. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2468. [Trước đây] bảy mươi ba kiếp, bảy vi [cùng] tên Kesara đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2469. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nãgakesariya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Nãgakesariya^ là phần thứ nhì.

243. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO NALINAKESARIYA (NaỊinakesariyattherữpadãnam) 2470. Tôi là con gà nước sống ở giữa hồ nước thiên nhiên. Khi ấy, tôi đã nhìn thấy vị Trời Của Chư Thiên đang di chuyển ở trên không trung.*

Tuvaradâyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) hạt tuvara nướng.,^

210 ❖ KINH TIẾU Bộ

2471. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dùng mỏ ngắt đóa hoa sen [có tua nhụy] và đã dâng lên đức Phật, đấng Quyến Thuọc Của Thế Gian Tissa. 2472. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2473. [Trước đây] bảy mươi ba kiếp, [tôi đã là] vị tên Satapatta, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2474. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão NaỊinakesariya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 64Ký sự về Trưởng lão NaỊinakesariya55 ỉa phần thứ ba.

244. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VIRAVIPUPPHIYA TRÙNG CÓC VÂN NAM (Viravipupphiyattherāpadānam) 2475. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian ra đi cùng với một ngàn vị có lậu hoặc đã được đoạn tận. Tôi đã cầm lấy bông hoa viravi và đã dâng lên đức Phật. 2476. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2477. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Viravipupphiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í4Ký sự về Trưởng lão Viravipupphiya59 ỉa phần thứ tư.

245. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KUTIDHŪPAKA
(Kutidhūpakattherāpadānam)
2478. Tôi đã là người trông nom liêu cốc của đức Thế Tôn Siddhartha.
Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình xông khói vào lúc này lúc khác.
.匕
2479. Ke từ khi tôi9 r đã rthực
■                      " 9
hiện việc làm
5
ấy trước đây chín mươi bốn
kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng
dường đức Phật.
2480. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc
chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Đại đức Trưởng lão Kutidhūpaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy.
“Ký sự về Trưởng lão Kutidhũpaka" là phần thứ năm.

2 NaỊinakesariya nghĩa là "vj liên quan đến đóa sen (naịinà) có tua nhụy (kesarĩ)y 3 Viravỉpupphiya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (pupphà) viravi.,, 4 Kutidhūpaka nghĩa là     xông khói {dhữpakà) thơm liêu cốc (kiựi)：'

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 211

246. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PATTADÃYAKA (Pattadāyakattherāpadānarn} 2481. Với sự thuần thành tuyệt đối, việc dâng cúng bình bát đã được tôi cung ứng đến bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha, bậc có bản thể chính trực như thế ấy. 2482. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bình bát. 2483. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pattadâyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Pattadâyaka” là phần thứ sáu.

247. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DHĀTUPŪJAKA (Dhātupūjakattherāpadānam) 2484. Khi đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Tối Thượng Nhân Siddhattha Niết-bàn? tôi đã nhận được một phần Xá-lợi của bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2485. Sau khi nhận lấy phần Xá-lợi ấy của đức Phật, đấng Quyến Thuộc Của Mặt Trời, trong năm năm tôi đã chăm sóc [phần Xá-lợi ấy] như là [chăm sóc] bậc Tối Thượng Nhân đang còn tại tiền. 2486. Ke từ khi tôi đã cúng dường Xá-lợi trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo ở sự hau cận Xá-lợi. 2487. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dhātupūjaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ky sự về Trưởng lão Dhātupūjaka" là phần thứ bảy.

248. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SATTALIPUPPHAPŪJAKA (Sattalipupphapujakattherāpadānam) 2488. Lúc bấy giờ5 tôi đã đặt bảy bông hoa sattali ở trên đầu rồi đã dâng lên đức Phật, bậc Tối Thượng Nhân Vessabhū. 2489. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 2490. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sattalipupphapūj aka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* wKý sự về Trưởng lão Sattalipupphapūjaka" là phần thứ tám. 5 Pattadãyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) bình bát (patto)y 6 Dhātupūjaka nghĩa là "vi cúng dường (pũịakă) Xá-lợi (dhātu)：' 7 Sattalipupphapūjaka nghĩa là "vj cúng dường (pūjaka) bông hoa (pupphà) sattali.,^

212 ❖ KINH TIỂU Bộ

249. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BIMBUÃLIYA (Bimbijāliyattherāpadānam) 2491. Đấng Chiến Thắng, bậc Tự Chủ tên Padumuttara, là nhân vật cao cả. Ngài công bố về bốn sự thật và làm sáng tỏ về vị thế bất tử. 2492. Khi ấy, sau khi ngắt rời các bông hoa bimbijālika, tôi đã dâng lên đức Phật, bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2493. Trước đây sáu mươi tám kiếp, bốn vi [cùng tên] Kiñjakesara đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2494. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bimbijāliya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Bimbijāliya^ là phần thứ chín.

250. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UDDÃLADÃYAKA (Uddāladūyakattherāpadānam) 2495. Đấng Tự Chủ tên Kakusandha, bậc Không Bi Đánh Bại, sau khi lìa khỏi khu rừng bao la đã đi đến gần con sông lớn. 2496. IGii ấy, với tâm tịnh tín tôi đã cầm lấy bông hoa uddâlaka và đã dâng cúng đến đấng Tự Chủ, bậc đã tự chế ngự, có bản thể chính trực. 2497. [Ke từ khi] tôi đã cung dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bông hoa. 2498. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Uddāladāyaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Uddãladãyaka" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Hạt tuvara nướng, [vi Trưởng lão] Nâgakesariya, các bông hoa sen, các bông hoa viravi, vị xông khói liêu cốc, bình bát, Xá-lợi5 các bông hoa sattali, các bông hoa bimbijālika, cùng với bông hoa uddâlaka; [tổng cộng] có ba mươi bảy câu kệ đã được tính đếm bởi các bậc thông minh. Phẩm Tuvaradâyaka là phẩm thứ hai mưoĩ lăm.

8 Bimbijāliya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (puppha) bimbijāliya.,^ 9 Udđãladãyaka nghĩa là       dâng cúng (dāyako) bông hoa udd互la."

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 213

XXVI. PHẨM THOMAKA (THOMAKAVAGGO)

251. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO THOMAKA (Thomakattherāpadānam) 2499. Trong khi đang tru ở thế giới chư thiên, tôi được hoan hỷ sau khi lắng nghe giáo pháp của bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī, và tôi đã nói nên lời nói này: 2500. “Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Tối Thượng Nhân, con kính lễ Ngài! Trong khi thuyết giảng về vị thế bất tử, Ngài đã giúp cho nhiều người vượt qua?5 2501. Ke từ khi tôi đã nói lên lời nói ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tán dương. 2502. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Thomaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Thomaka” là phần thứ nhất.

252. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKẢSANADÃYAKA ỤEkãsanadãyakattherãpadãnam) 2503. Có ước muốn thực hiện hành động hướng thượng ở giáo pháp của đức Phật tối thượng, tôi đã lìa bỏ vóc dáng thiên nhân và đã cùng với người vợ đi đến nơi này. 2504. Vị Thinh van của [đức Phật] Padumuttara tên là Devala. Vật thực đã được tôi dâng cúng đến vị ấy với tâm ý trong sạch. 2505. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của món vật thực. 2506. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekāsanadāyaka12 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Ekâsanadãyaka" là phần thứ nhì.

1 Thomaka nghĩa là   tán dương (thomaka)y 2 Ekãsanadãyaka nghĩa là 4tvị dâng cúng (dāyako) vật thực (asanà) một lần (ekā)：'

214 ❖ KINH TIÊU BÔ

253. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CITAKAPŪJAKA (Citakapūjakattherāpadānam) 2507. Bậc Giác Ngộ, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại tên Ānanda đã viên tịch Niết-bàn ở trong rừng già hoang rậm, không có bóng người. 2508. Khi ấy, tôi đã từ thế ệíởi chư thiên đi đến nơi đây và đã thực hiện lễ hỏa táng. Tại đó, tôi đã thiêu đót thi thể và đã thể hiện sự tôn kính. 2509. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2510. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chửng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lào Citakapūjaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í4Ký sự về Trưởng lão Citakapūjaka" là phần thứ tư.

254. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TICAMPAKAPUPPHIYA (Ticampakapupphiyattherāpadānam) 2511. ở không xa núi Hy-mã-lạp, có ngọn núi tên là Vikata. ở trung tâm của ngọn núi ấy, có vị Sa-môn có các giác quan đã được tu tập, cư ngụ. 2512. Sau khi nhìn thây sự an tịnh của vị ây9 với tâm ý trong sạch tôi đã câm lây ba bông hoa campaka và đã rải rác chúng. 2513. [Ke từ khi] tôi đã cung dườiiẸ bông hoa trước đây chín mươi mốt kiêp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2514. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ticampakapupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* 6íKý sự về Trưởng lão Ticampakapupphiya” là phần thứ tư.

255. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SATTAPÃTALIYA (Sattapātaliyattherāpadānam) 2515. Tôi đã dâng lên các bông hoa sattapātali đến đức Phật [trong lúc Ngài] ngồi ở trong vùng đồi núi, đang chói sáng như là cây kanikāra. 2516. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2517. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

3 Citakapũịaka nghĩa là cúng dường (pụịakà) lễ hỏa táng (citako)：' 4 Tỉcampakapupphỉya nghĩa là 4tvị liên quan đến ba (ti) bông hoa (pupphà) campaka.”

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 215

Đại đức Trưởng lão Sattapātaliya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Sattapātaliya^ là phần thứ năm.

256. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UPẢHANADÃKAYA (Upāhanadākayattherāpadānam) 2518. Lúc bấy giờ, vị tên Candana đã là người con trai của đấng Giác Ngộ. Tôi đã dâng cúng [đến vi ấy] một đôi dép [ước nguyện rằng]: “Xin ngài hãy giúp con thành tựu quả vị Giác ngộ.95 2519. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng đôi dép trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của đôi dép. 2520. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão upāhanadāyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Upāhanadāyaka" là phần thứ sáu.

257. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAÑJARIPŪJAKA (Mañjaripūjakattherāpadānam) 2521. Sau khi đã thực hiện một bó [hoa], tôi đã bước đi ở đường lộ. Tôi đã nhìn thấy bậc cao cả trong số các vi Sa-môn được tháp tùng bởi hội chúng Tỳ-khưu. 2522. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng và với niềm phỉ lạc tột độ, tôi đã cầm lấy [bó hoa] bằng cả hai tay và đã dâng lên đức Phật. 2523. [Ke từ khi] toi đã cúng dường bong hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 2524. Trước đây bảy mươi ba kiếp, tôi đã là vị lãnh chúa tên Jotiya, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2525. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mañjaripūjaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ố4Ký sự về Trưởng lão Mañj aripūj akaw là phần thứ bảy.

258. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PANNADĀYAKA
(Pannadāyakattherāpadānam)
、                                _
2526. Tôi là vị mặc y phục băng vỏ cây ở nệọn núi Hy-mã-lạp. Thu thúc
trong các điều kiện hạn che, tôi có thức ăn là muối và lá cây.

5 Sattapãtalỉya nghĩa là tfcvị liên quan đến bông hoa sattapātali.,, 6 ưpâhanadãyaka nghĩa là           dâng cúng (dāyako) đôi dép (upâhanà)y 7 Mañjaripūjaka nghĩa là         cúng dường (pụịakă) bó hoa (mañjari)y

216 ❖ KINH TIÊU BÔ

2527. Vào lúc bữa ăn sáng đã điểm, [đức Phật] Siddhartha đã đi đến gặp tôi. Được tinh tín, tôi đã tự tay mình dâng lên các thứ ấy đến đức Phật. 2528. Ke từ khi tôi đã dâng cúng lá cây trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng lá cây. 2529. [Trước đây] hai mươi bảy kiếp, tôi đã là đức vua Yadatthiya, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2530. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pannadāyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. aKý sự về Trưởng lão Pannadāyaka55 là phần thứ tám.

259. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KUTIDĀYAKA (Kutidāyakattherāpadānam) 2531. Lúc bấy giờ, là vị hành pháp ngụ ở rừng, đấng Toàn Giác đã cư ngụ ở gốc cây. Tôi đã thực hiện gian nhà lá và đã dâng cúng đến bậc Không Bị Đánh Bại. 2532. Ke từ khi toi đã cúng dường cái chòi lá trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng cái chòi. 2533. Trước đây hai mươi tám kiếp, mười sáu vị vua được gọi là Sabbattha-abhivassĩ đã là các đấng Chuyển Luân Vương. 2534. Bổn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chửng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kutidāyaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKỷ sự về Trưởng lão Kutidāyaka^ là phần thứ chín.

260. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AGGAJAPUPPHIYA (Aggajapupphiyattherāpadānam) 2535. [Toi đã nhìn thấy] đấng Toàn Giác Sikhī có màu da vàng chói ngồi ở trong vùng đồi núi đang chiếu sáng các hào quang như là ngọn lửa. 2536. Tôi đã cầm lấy bông hoa aggaja và đã đi đến gần đấng Tối Thượng Nhân. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng lên đức Phật [bông hoa ấy]. 2537. [Ke từ khi] toi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2538. [Trước đây] hai mươi lăm kiếp, tôi đã là vị tên Amita, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao.

8 Pannadāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) lá cây (panna)y 9 Kutidāyaka nghĩa là  dâng cúng (dāyako) liêu cốc (kiựĩ)：'

THÁNHNHÂNKÝSỰ* 217

2539. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Aggaj apupphiya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ố6Ký sự về Trưởng lão Aggajapupphiya59 là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị tán dương, một bữa ăn, giàn hỏa thiêu, bông hoa campaka, bông hoa sattapātali, đôi dép, bó hoa, lá cây, vị dâng cúng cái chòi, bông hoa aggaja; và các câu kệ đã được tính đếm ở đây là bốn mươi mốt câu cả thảy. Phẩm Thomaka là phẩm thứ hai mươi sáu.

10 Aggcỳapupphỉya nghĩa là "vj liên quan đến bông hoa (puppha) aggaja."

218 ❖ KINH TIỂU BÔ

xxvn. PHẨM ẢKẢSUKKHIPIYA (ẢKẢSUKKHIPIY4VĂGGO)

261. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ÃKÃSUKKHIPIYA (Ākāsukkhipiyattherāpadanam) 2540. Trong khi đấng Nhân Ngưu Siddhattha có màu da vàng chói đang đi ở khu phố chợ, tôi đã cầm lấy hai bông hoa cao quý mọc ở trong nước và đã đi đến gặp Ngài. 2541. Tôi đã đặt xuống một bông hoa ở các bàn chân của đức Phật tối thượng, và tôi đã cầm lấy một bông hoa rồi đã thảy lên không trung. 2542. [Ke từ khi] toi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng bông hoa. 2543. Trước đây ba mươi hai kiếp, tôi đã là vị lãnh chúa độc nhất tên Antalikkhacarā, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2544. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ākāsukkhipiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ākāsukkhipiya^ là phần thứ nhất.

262. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TELAMAKKHIYA (Telamakkhiyattherāpadānam) 2545. Khi đức Thế Tôn Siddhattha, đấng Nhân Ngưu đã Niết-bàn, ngay khi ấy tôi đã thoa dầu ở vòng rào chắn của cội cây Bồ-đề. 2546. Kể từ khi toi đã thoa dầu trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc thoa [dầu]. 2547. Irước đây hai mươi bốn kiếp, tôi đã là vị Sát-đế-lỵ tên Succhavi, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2548. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Telamakkhiya1   2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Telamakkhiya^ là phần thứ nhì. 1 Ẫkãsukkhỉpỉya nghĩa là 44vị liên quan đến việc thảy lên (ụkkhepa) không trung (ākāso)y 2 Telamakkhỉya nghĩa là      liên quan đến việc thoa (makkhanà) dầu (tela)：'

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 219

263. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ADDHACANDIYA (Addhacandiyattherapadānam) 2549. Bông hoa addhacanda đã được tôi dâng cúng ở cội cây Bồ-đề tối thượng của đức Thế Tôn Tissa ỉa loại thảo mộc sanh trưởng ở trên trái đất. 2550. [Ke từ khi] tôi đã dâng len bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường cội cây Bồ-đe. 2551. Trước đây hai mươi lăm kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Devala, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2552. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Addhacandiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Addhacandiya" là phần thứ ba.

264. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADĪPIYA (Padīpiyattherāpadānam) 2553. Lúc bấy giờ, trong khi là vị thiên nhân, tôi đã ngự xuống trái đất. Được tinh tín, tôi đã tự tay mình dâng cúng năm ngọn đèn. 2554. Ke từ khi tôi đã dâng cúng ngọn đèn trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng ngọn đèn. 2555. Trước đây năm mươi lăm kiếp, tôi đã là vị lãnh chúa độc nhất tên Samantacakkhu, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2556. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padĩpiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Padipiya” là phần thứ tư.

265. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO BILÃLIDÃYAKA (Bilālidāyakattherāpadānam) 2557. ở không xa núi Hy-mã-lạp, có ngọn núi tên là Romaso. ở tại chân ngọn núi ấy, có vị Sa-môn có các giác quan đã được tu tập. 2558. Tôi đã cầm lấy củ bilālī và đã dâng cúng đến vị Sa-môn. Bậc Đại Hùng, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại đã nói lời tùy hỷ rằng: 2559. "Ngươi đã dâng cúng củ biỊâlĩ đến Ta với tam ý trong sạch. Trong khi [ngươi] tái sanh vào cõi hữu, quả báo sẽ sanh khởi đến nguôi." 2560. [Ke từ khi] tôi đã dâng cung củ bilālī trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của củ bilālī.

3 Addhacandiya nghĩa là "vj liên quan đến bông hoa addhacandiyA”

4 Pađĩpiya nghĩa là t4vị liên quan đến ngọn đèn (padīpā)：'

220 ❖ KINH TIỂU Bộ

2561. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bilālidāyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Bilālidāyaka" là phần thứ năm.

266. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MACCHADÃYAKA (Macchadāyakattherāpadānam) 2562. Lúc bấy giờ, tôi đã là con chim img ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã gắp lấy con cá lớn và đã dâng cúng đến bậc Hiền Trí Siddhartha. 2563. Ke từ khi tôi đã dâng cúng con cá trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng con cá. 2564. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Macchadâyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trường lão Macchadãyaka59 là phần thứ sáu.

267. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO JAVAHAMSAKA (Javahamsakattherāpadānam) 2565. Lúc bấy giờ, tôi đã là lính kiểm lam ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Siddhattha đang di chuyển ở trên không trung. 2566. Trong khi ngước nhìn bậc Đại Hiền Trí, tôi đã chắp tay lên. Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã đảnh lễ đấng Lãnh Đạo. 2567. [Ke từ khi] toi đã đảnh lễ đấng Nhân Ngưu trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đảnh lễ. 2568. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Javahamsaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Javahamsaka" là phần thứ bảy.

268. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SALALAPUPPHIYA (Salalapupphiyattherāpadānam) 2569. Lúc bấy giờ? tôi đã là loài Kim Si điểu ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī được bao phủ bằng mạng lưới hào quang. 2570. Với tâm tinh tín, với ý viii mừng và với niềm phỉ lạc tột độ, tôi đã cầm lấy bông hoa salala và đã rải rắc đến [đức Phật] Vipassī. 2571. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi mốt 5 BiỊâlidãyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) củ biỊālī.,, 6 Macchadãyaka nghĩa là 4tvị dâng cúng (dāyako) cá (macchà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 221

kiep, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2572. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Salalapupphiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6'KV sự về Trưởng lão Salalapupphiya95 là phần thứ tám.

269. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UPÃGATÃSAYA (Upãgatãsayattherãpadãnam) 2573. ở trung tâm của núi Hy-mã-lạp có cái hồ nước đã khéo được tạo lập. Tôi đã là loài quỷ dữ ở tại nơi ấy, có bản chất quấy rối, là kẻ gây nên nỗi hãi sợ. 2574. Có ý muốn tiếp độ tôi, bậc Thương Tưởng, đấng Bi Man, bậc Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī ấy đã đi đến gặp tôi. 2575. Khi bậc Đại Hùng, vi Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu đã đi đến gần, tôi đã đi ra khỏi nơi trú ẩn và đã đảnh lễ đấng Đạo Sư. 2576. [Ke từ khi] tôi đã đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đảnh lễ. 2577. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão upāgatāsaya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Upãgatãsaya" là phần thứ chín.

270. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TARANIYA (Taraniyattherāpadānam) 2578. Bậc Toàn Giác Vipassī có màu da vàng chói là bậc xứng đáng sự cúng dường. Bậc Đạo Sư dẫn đầu hội chúng Tỳ-khưu đã đứng ở bờ sông. 2579. Thuyền bè là phương tiện vượt qua biển cả không được tìm thấy ở tại nơi ấy. Tôi đã đi ra khỏi dòng sông và đã đưa đấng Lãnh Đạo Thế Gian sang [sông]. 2580. [Ke từ khi] tôi đã đưa bậc Tối Thượng Nhân sang [sông] trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đưa sang [sông]. 2581. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Taraniya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 46Ký sự về Trưởng lão Taraniya95 là phần thứ mười.

7 Salalapupphiya nghĩa là "vi liên quan đến bông hoa (pupphà) salala." 8 Upãgatãsaya nghĩa là 4<vị có chỗ ngụ (āsayā) đã được đức Phật đi đến gần {ụpãgată)y 9 Taranỉya nghĩa là uvị liên quan đến việc đưa sang (tarana) sông.,,

222 ❖ KINH TIÊU Bộ

Phần tóm lược Vị có sự thảy lên [bông hoa], dầu thoa, vị có [bông hoa] addhacanda, vị dâng cúng cây đèn, vị dâng cúng củ bilālī, con c毎 vị tên Javahamsaka, vị dâng cúng bông hoa salala, loài quỷ dữ, vi đưa sang [sông] là mười. Và ở đây được ghi nhận là bốn mươi mốt câu kệ cả thảy. Phẩm Ãkãsukkhipiya là phẩm thứ hai mươi bảy.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 223

xxvm. PHẨM SUVANNABIMBOHANA (SUVANNABIMBOHANAVAGGO)

271. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUVANNABIMBOHANIYA (Suvannabimbohaniyattherāpadānam) 2582. Được tinh tín, tôi đã tự tay mìiỷi dâng cúng một cái ghế. Và tôi đã dâng lên cái gối nhằm đạt đến mục đích tối thượng. 2583. [Ke từ khi] toi đã dâng cúng cái gối trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của cái gối. 2584. Trước đây vào kiếp thứ sáu mươi ba, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Asamā, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2585. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Suvannabimbohaniya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Suvannabimbohaniya95 là phần thứ nhất

272. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TILAMUTTHIDĀYAKA (Tilamutthidāyakattherāpadānam) 2586. Biết được ý đinh của tôi, bậc Đạo Sư, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian đã đi đến bằng thần thông với thân được tạo thành bởi ý. 2587. Khi Ngài đang đi đến gần, tôi đã đảnh lễ bậc Đạo Sư, đấng Tối Thượng Nhân. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng [một] nắm hạt mè. 2588. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của nắm hạt mè. 2589. Trước đây mười sáu kiếp, [tôi đã là] vi Sát-đế-lỵ tên Nandiya, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2590. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tilamutthidāyaka12đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Tilamutthidāyaka^ là phần thứ nhì. 1 Suvannabimbohaniya nghĩa là 44vị liên quan đến cái gối (bimbohana) vàng (suvannd)y 2 Tilamutthidāyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) nắm tay (mutthi) hạt mè (tilā)：'

224 ❖ KINH TIỂU Bộ                         _______________________________________________

273. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO CAÑGOTAKIYA (Cañgotakiyattherāpadānam) 2591. [Đức Phật Siddhattha] sống ở trong vùng đồi núi kề cận biển cả. Sau khi đi ra tiếp đón [Ngài] tôi đã thực hiện và đã dâng cúng cái hộp [đựng bông hoa]. 2592. Sau khi dâng cúng cái hộp đựng bông hoa đến bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha, đấng Có Lòng Thương Tưởng đối với tất cả chúng sanh, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2593. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng cái hộp trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của cái hộp. 2594. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Cañgotakiya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Cañgotakiya95 là phần thứ ba.

274. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ABBHAÑJANADĀYAKA (Abbhafifanadāyakattherāpadānam) 2595. Đức Thế Tôn Kondañfia là vị có tâm bình đẳng như hư không, có thiền chứng không bị chướng ngại, có tham ái đã được lìa bỏ như thế ấy. 2596. Bậc Đạo Sư, đấng Chúa Te Của Loài Người là vị vượt qua tất cả si mê, là bậc có sự tầm cầu lợi ích cho tất cả thế gian, tôi đã dâng cúng thuốc cao đến Ngài. 2597. Ke từ khi tôi đã dâng cúng thuốc cao trước đây vô lượng kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của thuốc cao. 2598. Trước đây mười lăm kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Cirappa, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2599. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Abbhañj anadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ố6Ký sự về Trưởng lão Abbhañjanadāyaka55 ỉa phần thứ tu*.

275. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKAÑJALIYA (Ekañjaliyattherāpadānam) 2600. Tôi đã dâng cúng khu vực sinh sống [cô tịch] đến vi Sa-môn, bậc Đại An Sĩ đang cư ngụ tại cội cây sung, nơi tâm thảm lá cây đã được xác định. 3 Cañgotakiya nghĩa là 4tvị liên quan đến cái hộp (cañgotaka)y 4 Abbhañjanadāyaka nghĩa là        dâng cúng (dāyako) thuốc cao (abbhañjana)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 225

2601. Sau khi chắp tay lên9 tôi đã trải ra tấm thảm bằng bông hoa đến [đức Phật] Tissa, bậc Chúa Te Của Loài Người, đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. 2602. [Ke từ khi] tôi đã thực hiện tấm thảm bằng bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của tấm thảm. 2603. Trước đây mươi bốn kiếp, tôi đã là bậc thống lãnh loài người tên Ekañjalikaṃ là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2604. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekañjaliya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Ekahjaliya” là phần thứ năm.

276. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO POTTHADẢYAKA (Potthadayakattherāpadānam) 2605. Việc cúng dường tâm vải bạt đã được tôi dâng cúng ở đôi tượng đáng được cúng dường vô thượng, trước tiên hết là bậc Đạo Su, giáo pháp, và luôn cả hội chung của bậc Đại Ẩn Sĩ nữa. 2606. Ke từ khi toi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng tấm vải bạt. 2607. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Potthadãyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Potthadãyakaw là phần thứ sáu.

277. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CITAKAPŪJAKA (Citakapūjakattherāpadānam) 2608. Tôi đi xuôi theo dòng nước ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã đặt ở giàn hỏa thiêu bảy bông hoa mâluva. 2609. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường lễ hỏa táng trước đây chín mươi bốn kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường giàn hỏa thiêu. 2610. Trước đây sáu mươi bảy kiếp, bảy vị [cùng] tên Patijagga đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật. 2611. Bốn [tuệ] phân tích,..・(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Citakapūjaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. aKý sự về Trưởng lão Citakapũjakaw là phần thứ bảy.

5 Ekaĩyaliya nghĩa là    liên quan đến một lần (ekā) chắp tay (añjalī)y 6 Potthadāyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) tấm vải bạt (pottha)y 7 Citakapũịaka nghĩa là "vj cúng dường (pụịakà) lễ hỏa táng (citakă)y

226 ❖ KINH TIỂU Bộ

278. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ĀLUVADĀYAKA (Ãluvadãyakattherãpadãnam) 2612. ở ngọn núi Hy-mã-lạp, có con sông Mahâsindhu có dáng hình xinh đẹp. ở tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy [đức Phật] Sudassana; Ngài là bậc có tham ái đã được lìa bỏ, có ánh sáng rực rỡ. 2613. Sau khi nhìn thấy bậc được gắn liền với sự an tinh tột bực, được tịnh tín tôi đã tự tay mình dâng cúng rê cây âluva đên Ngài. 2614. Ke từ khi tôi đã dâng cúng rễ cây âluva trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của rễ cây âluva. 2615. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Āluvadāyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Ãluvadâyaka^ là phần thứ tám.

279. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKAPUNDARĪKA (Ekapundarīkattherāpadānam) 2616. Lúc bấy giờ, đấng Tự Chủ tên Romasa là bậc có sự hành trì tốt đẹp. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng đóa hoa sen trắng [đến Ngài], 2617. Kê từ khi tôi đã dâng cúng đóa hoa sen trăng trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của đóa hoa sen trắng. 2618. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekapundarīka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Ekapundañka" là phần thứ chín.

280. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TARANĪYA (Taranīyattherāpadānam) 2619. Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình cho xây dựng cây cầu ở đường lộ lớn gập ghềnh để giúp cho mọi người vượt qua [đoạn đường ấy]. 2620. [Ke từ khi] tôi đã cho xây dựng cây cầu trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây càu. 2621. Trước đây năm mươi lăm kiếp, tôi đã là vi tên Samogadha độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2622. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

8 Āluvadāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) rễ cây aluva." 9 Ekapundarīka nghĩa là <Ếvị có một (ekā) đóa hoa sen trắng (pundarĩkă)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 227

Đại đức Trưởng lão Taranīya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Taranīya55 là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vàng, năm hạt mè, cái hộp, thuôc cao, sự chăp tay, vi có tâm vải bạt, giàn hỏa thiêu, rễ cây âluva, một đóa hoa sen trắng, với cây cầu; [tổng cộng] có bốn mươi hai câu kệ đã được tính đếm bởi các bậc trí. Phẩm Suvannabimbohana là phẩm thứ hai mươi tám. (Dứt tụng phẩm thứ mười một).

10 Tarañīya nghĩa là t4vị liên quan đến việc vượt qua (tarana)r

228 > KINH TIẾU BÔ

XXIX. PHẨM PANNADĀYAKA (PANNADĀYAKAVAGGO)

281. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PANNADĀYAKA (Pannadāyakattherāpadānam) 2623. Tôi đã ngồi xuống trong gian nhà lá, có bữa ăn là vật thực bằng lá cây. Bậc Đại Hiền Trí đã đi đến gần tôi trong lúc tôi đang ngồi. 2624. Bậc Quang Đăng Của Thế Gian Siddhartha là người thầy thuốc của tất cả thế gian. Khi Ngài đã ngồi xuống ở tấm thảm lá cây, tôi đã dâng cúng lá cây đen Ngài. 2625. Ke từ khi tôi đã dâng cúng lá cây trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng lá cây. 2626. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pannadāyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Pannadāyaka55 là phần thứ nhất.

282. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PHALADÃYAKA (Phaladāyakattherāpadānam) 2627. [Đức Phật Siddhattha] áy có sự an tịnh sánh băng núi Sineru, tợ như vật nâng đỡ trái đất, sau khi xuất khỏi thiền định đã đi đến gần tôi về việc khất thực. 2628. Và có những loại trái cây ngọt như trái harītaka, trái āmalaka, trái xoài, trái mận đỏ, trái vibhītaka, trái táo, trái bhallātaka và trái billa. 2629. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng tất cả thức ăn ấy đến bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhartha, vị Có Lòng Thương Tưởng đối với tất cả thế gian. 2630. Ke từ khi tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng Cling trái cây. 2631. Trước đây năm mươi bảy kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Ekajjha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2632. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Pannadayaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) lá cây (panna)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 229

Đại đức Trưởng lão Phaladāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Phaladâyaka" là phần thứ nhì.

283. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PACCUGGAMANIYA (Paccuggamaniyattherāpadānam) 2633. Bậc Nhân Ngưu đang đi đến, giống như loài sư tử lang thang ở trong rừng, giống như loài bò mộng thuần chủng, tợ như cây kakudhā đang chói sáng. 2634. Với tâm ý trong sạch, tôi đã thực hiện việc đi ra tiếp đón đấng Quang Đăng Của Thế Gian Siddhartha, vị thầy thuốc của tất cả thế gian. 2635. [Ke từ khi] tôi đã đi ra tiếp đón đấng Nhân Ngưu trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đi ra tiếp đón. 2636. Trước đây hai mươi bảy kiếp, tôi đã là người độc nhất thống lãnh dân chúng tên Saparivâra, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2637. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paccuggamaniya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Paccuggamaniya55 là phần thứ ba.

284. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKAPUPPHIYA {Ekapupphiyattherāpadānam} 2638. Lúc bấy giờ, tôi đã là con yêu tinh ở cánh cổng phía Nam. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, tợ như mặt trời có tia sáng màu vàng. 2639. Tôi đã dâng cúng một bông hoa đến bậc Tối Thượng Nhân Vipassī, vị Có Sự Tầm Cầu Lợi ích Cho Tất Ca Thế Gian, bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2640. Ke từ khi tôi đã dâng cúng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 2641. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekapupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Ekapupphiya” là phần thứ tư.

2 Phaladãyaka nghĩa là     dâng cúng (dāyako) trái cây (phalà)y 3 Paccuggamanỉya nghĩa là t4vị liên quan đến việc đi ra tiếp đón (paccuggamanà)y 4 Ekapupphỉya nghĩa là uvị liên quan đến một (ekā) bông hoa ịpupphà)y

230 ❖ KINH TIỀU BÔ

285. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAGHAVAPUPPHIYA (Maghavapupphiyattherãpadãnam) 2642. ở bờ sông Nammadā, có đấng Tự Chủ là bậc Không Bị Đánh Bại. Ngài đã chứng đạt thiền đinh, được thanh tịnh, không bị chộn rộn. 2643. Sau khi nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc Không Bi Đánh Bại, tôi đã được tịnh tín, có tâm ý vui mừng. Khi ấy, tôi đã dâng cúng đấng Tự Chủ ấy với bông hoa maghava. 2644. Ke từ khi tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2645. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Maghavapupphiya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* wKý sự về Trưởng lão Maghavapupphiya" ỉa phần thứ năm.

286. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UPATTHĀKADĀYAKA (UpaỊỊhãkadâyakattherãpadãnam) 2646. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Chúa Te Của Loài Người, đấng Long Tượng, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đang bước đi ở đường lộ. 2647. Sau khi cho người thỉnh mời bậc có sự tầm cầu lợi ích cho tất cả thế gian ấy, tôi đã dâng cúng người phục vụ đến bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha. 2648. Sau khi tiếp nhận, đấng Toàn Giác, bậc Đại Hiền Trí đã gởi trả lại [người phục vụ cho tôi], rồi đã từ chỗ ngồi ấy đứng dậy và ra đi, mặt hướng phìa Đong. 2649. Ke từ khi tôi đã dâng cúng người phục vụ trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc phục vụ. 2650. Trước đây năm mươi bảy kiếp, [tôi đã là] vị tên Balasena, là đấng Chuyên Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2651. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão upatthākadāyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trường lão Upatthākadāyaka" là phần thứ sáu.

287. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO APADẢNIYA (Apadãniyattherãpadãnam) 2652. Tôi đã ca ngợi sự nghiệp của các đấng Thiện Thệ đến bậc Đại Ẩn Sĩ. 5 Maghavapupphiya nghĩa là Ế4vị liên quan đến bông hoa ịpuppha) maghava.,, 6 Upatthākadāyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) người phục vụ (ụpatfhãkà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 231

Được tịnh tín, tôi đã đảnh lễ bằng đầu và bằng các bàn tay của mình ở bàn chân [của bạc Đại An Sĩ]. 2653. [Ke từ khi] tôi đã ngợi ca sự nghiệp [của chư Phật] trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đên kho cảnh; điều này là quả báo của việc ca ngợi. 2654. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Apadâniya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Apadaniya59 là phần thứ bảy.

288. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SATTĀHAPABBAJITA (Sattāhapabbajitattherāpadānam) 2655. Hội chúng của đức Thế Tôn Vipassī là được tôn sùng kính trọng. Có điều bất hạnh đã xảy đến cho tôi là trước đây thân quyến đã có sự chia rẽ. 2656. Tôi đã đi đến sự xuất gia nhằm làm lắng dịu điều bất hạnh. Tại nơi ấy, do sự mong mỏi giáo pháp của bậc Đạo Su, tôi đã được thỏa thích trong bảy ngày. 2657. Ke từ khi tôi đã xuất gia trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc xuất gia. 2658. Trước đây sáu mươi bảy kiếp, bảy vi lãnh chúa được biết đến với tên “Sunikkhama" đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2659. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sattāhapabbajita7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Sattāhapabbajita99 là phần thứ tám.

289. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO BUDDHUPATTHĀKA {Buddhupatthākattherāpadānam) 2660. Lúc bấy giờ, tên của tôi là Vetambarī. Người cha của tôi đã nắm lấy cánh tay của tôi và đã đưa tôi đến bậc Đại Hiền Trí. 2661. [Nghĩ rằng]: “Chu Phật này, các đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian sẽ chỉ dạy cho ta.” Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình phục vụ các vị ấy một cách tôn kính. 2662. Ke từ khi tôi đã chăm sóc chư Phật trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc phục vụ. 2663. Trước đây hai mươi ba kiêp? bôn vi Sát-đê-lỵ [cùng] tên Samanupatthāka đã là các đấng Chuyển Luân Vương, có oai lực lớn lao.

7 Sattãhapabbcỳita nghĩa là   đã xuất gia (pabbajito) bảy (satta) ngày (aha)；'

232 峯 KINH TIÊU Bộ

2664. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Buddhupatthāka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. "Ký sự về Trưởng lão Buddhupatthaka" là phần thứ chín.

290. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PUBBAÑGAMIYA (Pubbangamiyattherāpadānam) 2665. Nhằm đạt đến mục đích tối thượng, chúng tôi tám mươi bốn ngàn người đã xuất gia, không còn sở hữu gì. Trong số các vị ấy, tôi đã là người đứng đầu. 2666. Và các vị này được thanh tịnh, không bị chộn rộn, dầu còn tham ái và còn sự tái sanh. Được tịnh tín, các vị này đã tự tay phục vụ [chư Thánh nhân] một cách tôn kính. 2667. Có các lậu hoặc đã được đoạn tận, có sân hận đã được tống khứ, có phận sự đã được hoàn thành, không còn lậu hoặc, các đấng Tự Chủ không bị đánh bại đã lan tỏa với tâm từ ái. 2668. Sau khi phục vụ chư vị đã tự mình giác ngộ, tôi có được niệm, nhimg tôi đã gần kề sự chết. Và chúng tôi đã đi đến bản thể chư thiên. 2669. [Ke từ khi] toi đã gìn giữ giới hạnh trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tự chế ngự. 2670. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pubbañgamiya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Pubbaửgamiya^ là phần thứ mười.

Phần tóm lược Lá cây, [các] trái cây, sự đi ra tiếp đón, vị có một bông hoa, [vi có] bông hoa maghava, người phục vụ, sự nghiệp [của chư Phật], sự xuất gia, vị phục vụ chư Phật, vị đứng đâu; [tông cộng] có bôn mươi tám câu kệ đã được thuật lại. Phẩm Pannadāyaka là phần thứ hai mươi chín.

8 Buddhupatthāka nghĩa là tcvị phục vụ (upatthāka) đức Phật (buddhā)：' 9 Pubbañgamiya nghĩa là 'liên quan đến vị đứng đầu, vị đi (gam) ở phía trước (pubba)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 233

XXX. PHẨM CIIAKAPŪJAKA (CITAKAPŪJAKAVAGGO}

291. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CITAKAPŪJAKA (Citakapūjakattherāpadānam) 2671. Lúc bấy giờ, tôi đã là vi Bà-la-môn tên Ajita. Có ý định dâng tặng vật hiến cúng, tôi đã thu thập nhiều loại bông hoa. 2672. Sau khi nhìn thấy giàn hỏa thiêu của đấng Quyến Thuộc Thế Gian Sikhī đang bốc cháy, tôi đã đem số bông hoa ấy lại và đã rải rắc ở giàn hỏa thiêu. 2673. [Ke từ khi] toi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp. tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2674. Trước đây hai mươi bảy kiếp, bảy vi thống lãnh loài người [cùng] tên Supajjalita ây đã là các đang Chuyên Luân Vương, có oai lực lớn lao. 2675. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Citakapūjaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Rý sự về Trưởng lão Citakapūjaka95 là phần thứ nhất

292. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PUPPHADHÃRAKA (Pupphadhārakattherāpadānam) 2676. Tôi đã là vị mang y phục băng vỏ cây, có y choàng là tâm da dê, có năm thăng trí đã được phát sanh, là người chạm đên mặt trăng. 2677. Sau khi nhìn thấy đấng Quang Đăng Của Thế Gian Vipassī đã ngự đến chỗ tôi, tôi đã nắm giữ những bông hoa san hô [hình chiếc lọng] che cho bậc Đạo Sư. 2678. [Ke từ khi] tôi đã nắm giữ bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc năm giữ. 2679. Trước đây tám mươi bảy kiếp, tôi đã là vị lãnh chúa độc nhất tên Samantadhārana, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2680. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

1 Citakapūjaka nghĩa là   cúng dường {pũịakà) lễ hỏa táng (citakà)y

234 ❖ KINH TIỂU Bộ

Đại đức Trưởng lão Pupphadhâraka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Pupphadhãraka" là phần thứ nhì.

293. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CHATTADẢYAKA (Chattadāyakattherāpadānam) 2681. Lúc bấy giờ, người con trai của tôi đã xuất gia, có trang phục là y ca- sa. Và vị ấy đã đạt được bản thể của vị Phật, đã Niết-bàn, được thế gian tôn vinh. 2682. Trong lúc tìm hiểu về [tăm tích] người con trai của mình, tôi đã đi lần theo ở phía sau. Tôi đã đi đến giàn hỏa thiêu của con người vĩđại đã được Niết-bàn. 2683. ở tại nơi ấy, tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ giàn hỏa thiêu. Khi ấy, tôi đã cầm lấy chiếc lọng trắng và đã dâng lên. 2684. [Ke từ khi] toi đã dâng lên chiếc lọng trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng chiếc lọng. 2685. Trước đây hai mươi lăm kiêp, bảy vị thông lãnh dân chúng [cùng] tên Mahâraha ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2686. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chửng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Chattadãyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Chattadâyaka” là phần thứ ba.

294. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SADDASAÑÑAKA (Saddasaññakattherāpadānam) 2687. Khi mặt trời còn chưa mọc lên, đã có tiếng gầm ru dữ dội [báo hiệu] sự xuất hiện của đức Phật tối thượng, bậc Đại Ẩn Sĩ ở trên thế gian. 2688. Tại nơi ấy, tôi đã nghe được tiếng động nhưng tôi không nhìn thấy đấng Chiến Thắng ấy. Và khi sự chết đã gần kề, tôi đã nhớ lại sự suy tưởng về đức Phật. 2689. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật. 2690. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tội] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saddasaññaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Saddasaññaka" là phần thứ tư. 2 Pupphadhãraka nghĩa là "vi nắm giữ (dhâraka) bông hoa (pupphà)y 3 Chattadãyaka nghĩa ỉa "vi dâng cúng (dāyako) chiếc lọng che (chattă)y 4 Saddasaññaka nghĩa là t4vị suy tưởng (saññaka) về âm thanh (saddo)：'

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 235

295. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GOSĪSANIKKHEPAKA (Gosīsanikkhepakattherūpadānam) 2691. Sau khi rời khỏi cánh cổng của tu viện, tôi đã trải lót xương sọ của loài bò [ở con đường lầy lội]. Tôi thọ hưởng nghiệp của mình; điều này là quả báo của nghiệp quá khứ. 2692. [Tôi có] các loài ngựa dòng Sindhu thuần chủng có tốc độ của gió, có các phương tiện di chuyển nhanh chóng, tôi thọ hưởng tất cả [các] thứ này; điều này là quả báo của [việc trải lótl xương sọ của loài bò. 2693. Ôi, hành động đã khéo được thực hiện bởi tôi ở thửa ruộng tốt là hành động tuyệt vời. Việc khác không có giá trị bằng một phần [mười sáu] so với hành động đã được thực hiện ở nơi hội chúng. r 2694. [Kê# từ khi] tôi 9đã   r lót xương sọ của loài bò trước đây r trải           9                     v ■chín mươi bôn kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc trải lót. 2695. [Trước đây] bảy mươi lam kiếp, toi đã là vị tên Suppatitthita, là người độc nhất có quyền uy vĩ dại, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2696. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gosĩsanikkhepaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Gosisanikkhepaka” là phần thứ nẳm.

296. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PĀDAPŪJAKA (Pãdapữịakattherãpadânam) 2697. Lúc bấy giờ, tôi đã là loài Kim Si điểu ở ngọn núi Hy-mã-lạp. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, tợ như mặt trời có tia sáng màu vàng. 2698. Khi đức Phật Vipassī, đấng Lãnh Đạo Thế Gian ấy đi đến gần tôi, khi ấy tôi đã rải rắc tràm hương và luôn cả cỏ thơm ở bàn chân [Ngài]. 2699. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bàn chân ấy trước đây chín mươi mốt kiep, toi không con biêt đen kho canh; điêu nay là qua bao cua việc cung dương ở bàn chân. 2700. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pādapūjaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Pādapūjaka" là phần thứ sáu.

297. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DESAKITTAKA (Desakittakattherāpadānam) 2701-02. Lúc bấy giờ, tôi đã là vị Bà-la-môn tên UpasâỊhaka. Sau khi nhìn 5 Gosĩsanikkhepaka nghĩa là     đặt xuống (nikkhepakà) những cái sọ(SĨSŨÌ) của loài bò (go)." 6 Pādapūjaka nghĩa ỉa uvị cúng dường ịpiỊịaka) ở bàn chân (pãdàyy

236 ❖ KINH TIỂU BÔ_______________________________________________

thấy bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đi sâu vào khu rừng rậm, tôi đã đảnh lễ VỊ Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng của thế gian ở hai bàn chân. Biết được tôi có tâm đã được tịnh tín, đức Phật đã biến mất. 2703. Sau khi lìa khỏi khu rừng rậm, tôi đã tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng. Sau khi tán dương khu vực ấy, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2704. [Ke từ khi] tôi đã tán dương khu vực ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tán dương. 2705. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tơi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Desakittaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Desakittaka^ là phần thứ bảy.

298. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SARANAGAMANIYA (Saranagamaniyatherāpadūnam) 2706. Tôi đã là người thợ săn ở ngọn núi Hy-mã-lạp. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu. 2707. Sau khi đi đến gặp bậc Toàn Giác, tôi đã làm công việc phục vụ. Và tôi đã đi đến nương nhờ đối với bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2708. [Ke từ khi] toi đã đi đến nương nhờ trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đi đến nương nhờ. 2709. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saranagamaniya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Saraọagamaniya" là phần thứ tám.

299. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AMBAPINDIYA (Ambapindiyattherāpadānam) 2710. [Tôi đã là] người khổng lồ được nổi tiếng với tên là Romasa. Tôi đã dâng cúng một chùm trái xoài đến bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī. 2711. Ke từ khi tôi đã dâng cúng xoài trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng trái xoài. 2712. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ambapindiya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í4Ký sự về Trưởng lão Ambapindiya^ ỉa phần thứ chín. 7 Desakittaka nghĩa là uvị tán dương (kittakà) khu vực (desăyy 8 Saranagamaniya nghĩa là t4vị liên quan việc đi đến (gamana) nương nhờ (sarana), tức là đã quy y." 9 Ambapindiya nghĩa là 4tvị liên quan đến chùm (pinda) xoài (ambà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 237

300. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ANUSAMSÃVAKA (Anusamsāvakattherāpadānam) 2713. Tôi đã nhìn thấy đấng Chiến Thắng Vipassī đang đi khất thực. Tôi đã dâng lên một vá thức ăn đến đang Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2714. Với tam tinh tín, với ý vui mừng, khi ấy tôi đã đảnh lễ và tôi đã ngợi ca đức Phật nhằm đạt đến mục đích tối thượng. 2715. [Ke từ khi] toi đã ngợi ca [đức Phật] trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc ngợi ca [đức Phật]. 2716. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lòd dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Anusamsāvaka10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Anusamsāvaka95 là phần thứ mười.

Phần tóm lược Giàn hỏa thiêu, bông hoa san hô, chiếc lọng [trắng], tiếng động, việc trải lót xương sọ của loài bò, [vị đảnh lễ] bàn chân, [vị tán dương] khu vực, sự nương nhờ, trái xoài, và luôn cả vị ngợi ca [đức Phật]; [tổng cộng] có bốn mươi bảy câu kệ đã được tính đếm bơi các bậc trí. Phẩm Citakapūjaka là phẩm thứ ba mươi.

Giờ ỉa phan tóm lược của các phàm Bông hoa kanikāra, vị cúng dường voi, vật tựa [lưng], chỗ ngồi và nước, hạt tuvara nướng, vi tán dương và luôn cả việc thảy lên [không trung], gối kê dầu, vi dâng cúng lá cây và vị cúng dường lễ hỏa táng; toàn bộ các câu kệ ở đây là bốn trăm năm mươi mốt câu. Tất cả gồm có hai ngàn năm trăm và bảy mươi hai câu thêm vào đó nữa. [Tổng cộng] có ba trăm ký sự đã được tính đếm bởi các vị nhìn thấy sự lợi ích. Nhóm “MQt trăm” thứ ba được đầy đủ.

10 Anusamsãvaka nghĩa là     ngợi ca (anusarnsāvaka) đức Phật.,,

238 ♦ KINH TIỂU Bộ

XXXI. PHẨM PADUMAKESARIYA (PADUMAKESARIYAVAGGƠ)

301. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PADUMAKESARIYA (Padumakesariyattherãpadãnam) 2717. Trong thời quá khứ, tôi đã là con voi ở hội chúng các vị Đại Ẩn Sĩ. Do niềm tịnh tín, tôi đã rải rắc nhụy của hoa sen đến các bậc Đại Ẩn Sĩ. 2718. Các đấng Chiến Thắng Độc Giác tối thượng là những vị có các ái đã được giũ bỏ như thế ấy. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín ở các vi ấy, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2719. Ke từ khi tôi đã rải rắc nhụy hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2720. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padumakesariya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Padumakesariya^ là phần thứ nhất.

302. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SABBAGANDHIYA (SabbagandhiyattherãpadãnatỊi) 2721. Tôi đã dâng cúng tràng hoa có hương thơm đến bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī. Tôi đã dâng cúng tâm vải thượng hạng băng tơ lụa đên bậc có bản thê chính trực. 2722. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng vật thơm trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng vật thơm. 2723. Trước đây mười lăm kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Sucela, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2724. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sabbagandhiya1  2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ố6Ký sự về Trưởng lão Sabbagandhiya” là phần thứ nhì. 1 Padumakesarỉya nghĩa là 4tvị liên quan đến việc rải rắc nhụy (kesară) sen hồng (padumà)y 2 Sabbagandhiya nghĩa là "vi liên quan đến tất cả (sabbā) các loại hương thơm (gandhā)^

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 239

303. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PARAMANNADÃYAKA (Paramannadāyakattherāpadānam) 2725. Tôi đã nhìn thấy đức Phật Vipassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, tợ như cây kanikāra đang cháy sáng, tợ như mặt trời đang mọc lên. 2726. Tôi đã chắp tay lên và đã rước Ngài về nhà của mình. Sau khi đã rước đấng Toàn Giác [về nhà], tôi đã dâng cúng vật thực thượng hạng. 2727. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thực thượng hạng trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của vật thực thượng hạng. 2728. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Paramannadâyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 44Ký sự về Trưởng lão Paramannadãyaka" là phần thứ ba.

304. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO DHAMMASAÑÑAKA (Dhammasaññakattherāpadānam) 2729. Đã có lễ hội ở cội Đại Bồ-đề của đức Thế Tôn Vipassī đúng vào lúc đấng Toàn Giác, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đang ngự ở cội cây. 2730. Vào thời điầĩi ấy, được tháp tùng bởi hội chúng Tỳ-khưu, đức Thế Tôn [đã] công bố về bốn sự thật, trong lúc thốt lên với lời nói hùng tráng. 2731. Trong khi thuyết giảng một cách giản lược và trong khi thuyết giảng một cách chi tiết, đấng Toàn Giác, bậc Đã Phơi Bày Điều Bị Che Lấp đã giúp cho đám đông dân chúng thành tựu Niết-bàn. 2732. Sau khi lắng nghe giáo pháp của Ngài, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy, tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư và đã ra đi, mặt hướng phía Bác. 2733. Ke từ khi tôi đã lắng nghe giáo pháp trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về giáo pháp. 2734. Trước đây ba mươi ba kiếp, tôi đã là vị lãnh chúa độc nhất tên Sutavã, là đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 2735. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

3 Paramannadâyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) vật thực (anna) thượng hạng (paramā)^

240 ❖ KINH TIỂU BÔ

Đại đức Trưởng lão Dhammasañfiaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Dhammasaflñaka^ là phần thứ tư.

305. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PHALADĀYAKA (Phaladāyakattherāpadānam) 2736. Lúc bây giờ, đã có khu ân cư ở bờ sông Bhāgīrathī. Có sự mong câu, tôi đã đi đến khu ẩn cư ấy, tay cầm trái cây. 2737. ở tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấỵ [đức Phật] Vipassī tợ như mặt trời có tia sáng màu vàng. Tôi đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư tất cả trái cây mà tôi có. 2738. Ke từ Idii tôi đã dâng cung trái cây trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 2739. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Phaladâyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Phaladãyaka^ là phần thứ năm.

306. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SAMPASÃDAKA (Sampasādakattherāpadānam) 2740. Bạch đức Phật Anh Hùng, con kính lễ Ngài! Ngài đã được giải thoát về mọi phương diện. Vì con đã bị lâm vào cảnh bất hạnh, xin Ngài hãy là nơi nương nhờ của con đây. 2741. Đức Siddhattha, bậc Không Người Đối Địch ở Thế Gian đã chú nguyện cho tôi đây rằng: "Hội chúng là vô thượng, không thể đo lường, sánh băng biển lớn. 2742. Ngươi hãy làm cho tâm được tinh tín ở hội chúng, thửa ruộng không bị nhơ bẩn, nguồn ban phát kết quả vô cùng tận. Ngươi đã gieo hạt giống tốt, ngươi hãy trồng tỉa ở tại nơi ấy." 2743. Sau khi nói xong điều này, sau khi đã chỉ dạy cho tôi như thế, đấng Toàn Tri, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã bay lên khoảng Idiông ở bầu trời. 2744. Khi bậc Toàn Tri, đấng Nhân Ngưu, vừa mới ra đi không bao lâu, tôi đã gần kề sự chết, và tôi đã được sanh lên cõi trời Đẩu-suất. 2745. Khi ấy, sau khi đã làm cho tâm được tịnh tín ở hội chúng, thửa ruộng không bị nhơ bẩn5 nguồn ban phát kết quả vô cùng tận, tôi đã sướng vui ở cối trời một kiếp. 2746. Ke từ khi toi đã đạt được niềm tinh tín trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của niềm tinh tín.

4 Dhammasaññaka nghĩa là "vi suy tưởng (saññaka) về giáo pháp (dhammā)^ 5 Phaladãyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) trái cây (phală)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 241

2747. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sampasâdaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Sampasãdaka" là phần thứ sáu.

307. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ÃRẢMADẢYAKA (Ãrãmadãyakattherãpadãnam) 2748. Tự viện của đức Thế Tôn Siddhattha đã được tôi tạo dựng trong khi các con chim được yên lặng ở những cội cây có bóng râm dày đặc. 2749. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, vi thọ nhận các vật hiến cúng. Tôi đã bàn giao tu viện đến bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu. 2750. Được mừng rỡ? với tâm mừng rỡ tôi đã dâng cúng trái cây và bông hoa. Sau đó, có niềm tịnh tín đã được sanh lên, tôi đã chuyển giao khu rừng ấy. 2751. Bất cứ vật gì toi đã dâng cúng đến đức Phật với tâm ý trong sạch [đều có] quả báo sanh khởi đến tôi trong khi tôi tái sanh vào cõi hữu. 2752. Ke từ khi tôi đã dâng cúng tu viện trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của tu viện. 2753. Trước đây ba mươi bảy kiếp, bảy vi [cùng] tên Mudusĩtala đã là các đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2754. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ārāmadāyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 4íKý sự về Trưởng lão Ārāmadāyaka99 là phần thứ bảy.

308. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO ANULEPADÃYAKA (Anulepadãyakattherữpadãnam) 2755. Tôi đã nhìn thấy vị Thinh văn của bậc Hiền Trí Atthadassĩ. Trong khi vi ấy đang xây dựng công trình mới ở trong khuôn viên [tu viện], tôi đã đi đến gàn [nơi ấy]. 2756. Và khi công trình mới đã được hoàn thành, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng ở phước điền vô thượng, tôi đã dâng cúng lớp vữa tô. 2757. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của lớp vữa tô. 2758. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

6 Sampasãdaka nghĩa là uvị tự tạo niềm tin (pasãdakă) cho chính mình (sam)y 7 Ẵrãmadâyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) tu viện (ãrãmă)y

242 ❖ KINH TIỂU BÔ______________________________________

Đại đức Trưởng lão Anulepadâyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Anuỉepadãyaka" là phần thứ tám.

309. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BUDDHASAÑÑAKA (Buddhasaññakattherāpadānam) 2759-60. Trong giấc mơ, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian Siddhattha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, tợ như mặt trời đang mọc lên, tợ như mặt trời có tia sáng màu vàng, đang đi vào bên trong khu rừng. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín vào điều ấy, tôi đã sanh lên nhàn cảnh. 2761. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật. 2762. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Buddhasaflñaka9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Buddhasaññaka" là phần thứ chín.

310. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PABBHÃRADẢYAKA (Pabbhãradăyakattherâpadãnam) 2763. Sườn núi đã được tôi làm sạch sẽ dành cho đức Thế Tôn Piyađassĩ. Và tôi đã bố trí lu nước cho việc sử dụng của vị [Phật] như thế ấy. 2764-65. Đức Phật, bậc Đại Hiền Trí Piyadassĩ đã chú nguyện về việc ấy cho tôi rằng: "Tòa lâu đài ấy có một ngàn khu vực, có một trăm quả cầu tròn, được trang hoàng với những lá cờ, được làm với màu lục, và châu báu không phải là ít sẽ được sanh lên [cho nguôi].'' Sau khi dâng cúng vật thí là sườn núi, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2766. Irước đây ba mươi hai kiếp, [tôi đã là] vị Sát-đế-lỵ tên Susuddha, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2767. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pabbhāradāyaka10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Pabbhâradăyaka55 là phần thứ mười.

8 Anulepadãyaka nghĩa là   dâng cúng (dãyaka) vữa tô (anulepà)y 9 Buddhasaññaka nghĩa là   suy tưởng (saññaka) về đức Phật (buddhā)：' 10 Pabbhâradâyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) sườn núi (pabbhãrà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 243

Phần tóm lược Tua nhụy, vật thơm và vật thực, vị có sự suy tưởng về giáo pháp, và [cúng dường] bằng trái cây, niềm tịnh tín, và vi dâng cúng tu viện, lớp vữa tô, vị suy tưởng về đức Phật, và vị dâng cúng sườn núi; [tổng cộng] có năm mươi mốt câu kệ đa được thuật lại. Phẩm Padumakesariya là phẩm thứ ba mươi mốt

244 ❖ KINH TIỂU Bộ

xxxn. PHẨM ẢRAKKHADẢYAKA (ĀRAKKHADĀYĀKAVAGGO)

311. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ÃRAKKHADÃYAKA (Ārakkhadāyakattherāpadānam) 2768. Hàng rào đã được tôi cho xây dựng đến bậc Hiền Trí Dhammadassĩ. Và sự bảo vệ đã được tôi dâng cúng đến bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2769. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một ngàn tám trăm kiếp, do tính chất đặc biệt của nghiệp ấy, tôi đã đạt đến sự diệt tận các lậu hoặc. 2770. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ārakkhadāyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Ãrakkhadâyaka^ là phần thứ nhất

312. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BHOJANADĀYAKA (Bhojanadāyakattherāpadānam) 2771. Đấng Chiến Thắng luôn luôn chiếu sáng tợ như cây sâla non trẻ đã được mọc lên tốt đẹp, tợ như cây sobhañjana đã vươn cao, tợ như tia sét ở trên bầu trời* 2772. Với tâm ý trong sạch, toi đã dâng cúng vật thực đến bậc Đại Ẩn Sĩ Vessabhū, vị Trời Của Chư Thiên ấy. 2773. Đức Phật, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại đã nói lời tùy hỷ về vật [cúng dường] ấy đến tôi rằng: "Trong khi [ngươi] tái sanh vào cõi hữu, mong răng quả báo sanh khởi đên ngươi?5 2774. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của vật thực. 2775. Trước đây hai mươi lăm kiếp, tôi đã là vị tên Amittabha độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2776. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt) .. tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bhojanadāyaka1 2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Bhojanadāyaka" là phần thứ nhì. 1 Ãrakkhadãyaka nghĩa ỉa   dâng cúng (dãyakcỉ) sự bảo vệ (ārakkho)? 2 Bhojanadāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) vật thực (bhojanà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 245

313. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO GATASAÑÑAKA (Gatasaññakattherāpadānam) 2777. Tôi đã nhìn thấy đấng Chiến Thắng Siddhartha đang di chuyển ở khoảng không của cõi trời. Và không có dấu chân [được lưu lại] ở bầu trời, ở trên không trung, ở lớp khí quyên. 2778. Sau khi nhìn thấy sự di chuyển của bậc Hiền Trí và nhìn thấy y của đấng Chánh Đẳng Giác bi lay động bởi làn gió, niềm hạnh phúc đã lập tức sanh khởi đến tôi. 2779. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật. 2780. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gatasaññaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Gatasaññaka" là phần thứ ba.

314. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SATTAPADUMIYA ỤSattapadumiyattherãpadãnam) 2781. Tôi là vị Bà-la-môn tên Nesâda sống ở bờ sông. Tôi đã quét dọn khu ẩn cư bằng những bông hoa [sen] có trăm cánh. 2782. Sau khi nhìn thấy bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Siddhattha có màu da vàng chói, đang di chuyển qua khu rừng, niềm vui đã sanh khởi đến tôi. 2783. Sau khi đi ra tiếp đón bậc Toàn Giác, đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian, bậc Nhân Ngưu, tôi đã rước [Ngài] về khu ẩn cư và đã rải rắc [đến Ngài] với những đóa hoa sen hạng nhất. 2784. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 2785. Trước đây bảy mươi ba kiếp, bốn vị [cùng tên] Pādapāvara đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2786. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sattapadumiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Sattapadumiya” là phần thứ tư.

3 Gatasaññaka nghĩa là "vi suy tưởng (saññakci) về đức Phật đã đi qua (gata)y 4 Sattapadumỉya nghĩa là uvị liên quan đến bảy (satta) đóa sen hồng (padumà)y

246 ❖ KINH TIỂU BÔ

315. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PUPPHẢSANADÃYAKA (Pupphāsanadāyakattherāpadānam) 2787. Đấng Toàn Giác Siddhattha, bậc Không Bị Đánh Bại, có màu da vàng chói tợ như mặt trời có trăm tia sáng, đang đi ở không xa. 2788. Tôi đã đi ra tiếp đón và đã đưa Ngài đi vào khu ẩn cư. Với tâm ý trong sạch, tôi đã dâng cúng chỗ ngồi bằng bông hoa. 2789. Khi ấy, tràn đầy niềm phấn khởi, tôi đã chắp tay len. Sau khi làm cho tâm được tinh tín ở đức Phật, tôi đã ước nguyện về nghiệp ấy rằng: 2790. "C6 phước thiện nào đã được tôi thực hiện ở đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại, do nhờ tất cả [các] thiện nghiệp ấy, mong rằng tôi được vô nhiễm ở trong giáo pháp.'， 2791. Ke từ khi tôi đã dâng gùng chỗ ngồi bằng bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen khổ cảnh; điêu này là quả báo của chỗ ngồi bằng bông hoa. 2792. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pupphāsanadāyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* ẾỐKý sự về Trưởng lão Pupphāsanadāyaka" là phần thứ năm.

316. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ẢSANATTHAVIKA (Āsanatthavikattherāpadānam) 2793. Ngôi bảo tháp của đấng Quyến Thuộc Thế Gian Sikhī ten là Uttama. Lúc bay giờ, tôi đã mò mẫm lang thang ở trong khu rừng hoang vắng. 2794. Sau khi lìa khỏi khu rừng bao la, tôi đã nhìn thấy n^ôi bảo tọa sư tử. Tôi đã khoác y một bên vai, đã chắp tay lên và đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thế Gian. 2795. Sau khi đã ngợi ca đức Phật, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian hết một khoảng thời gian trong ngày, [tôi đã] trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ toi đã thót len lơi noi nay: 2796. “Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Tối Thượng Nhan, con kính lễ Ngài! Bạch đấng Đại Hùng, bạch bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, bạch đấng Nhân Ngưu, Ngài là đấng Toàn Tri." 2797. Bằng cách lấy Ngài làm đối tượng, tôi đã ngợi ca đức Phật Sikhī và đã đảnh lễ ngôi bảo tọa, sau đó tôi đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 2798. [Ke từ khi] tôi đã ngợi ca đấng cao quý trong số các vị đang thuyết giảng trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc ca ngợi.

5 Pupphâsanadãyaka nghĩa là   dâng cúng (dā))akā) chỗ ngồi (āsanā) bằng bông hoa (pupphà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 247

2799. Trước đây hai mươi bảy kiếp, bảy vi [cùng] tên Atulya ấy đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2800. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Âsanatthavika6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Ảsanatthavika" là phần thứ sáu.

317. KỶ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SADDASAÑÑAKA (Saddasaññakattherāpadānam) 2801. Trong khi thuyết giảng về vị thế bất tử, đấng Đại Hùng có vóc dáng tốt đẹp, được tháp tùng bởi các bậc Thinh văn, cư ngụ ở căn nhà tối thượng. 2802. Bằng lời nói ngọt ngào ấy, Ngài [đã] thu hút đám đông dân chúng. Lời giảng đã vang vang và bao quát ở chư thiên và nhân loại. 2803. Sau khi lắng nghe âm thanh vạng vang của bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhartha, tôi đã làm cho tâm được tinh tín ở âm thanh và tôi đã đảnh lễ đang Lãnh Đạo Thế Gian. 2804. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đúc Phật. 2805. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saddasaññaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Saddasaññaka" là phần thứ bảy.

318. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TIRAMSIYA (Tiramsiyattherāpadānam) 2806. [Tôi đã nhìn thấy đức Phật] Siddhattha đang chiếu sáng tất cả các phương ở trong vùng đồi núi, tợ như con sư tử đã được sanh ra cao quý, tợ như ìdiối lưa ở ngọn núi. 2807. Sau khi nhìn thấy ánh sáng của đức Phật, ánh sáng của mặt trời, và tương tợ như thế ấy là ánh sáng của mặt trăng, niềm hạnh phúc đã sanh khởi đến tôi.                      “ 2808. Sau khi nhìn thấy ba loại ánh sáng, tôi đã khoác tấm da dê một bên vai và đã ngợi ca đức Phật, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, bậc Tối Thượng của các vi Thinh van. ọe   \   9   *1ĩ  Ấ     \  r    r             r   Ả •         4   Â •   1   9   e 2809. Bởi vì ở thê gian có ba nguồn ánh sáng xua đuôi bóng tôi ở trên đời là mặt trăng, mặt trời, và đức Phật, đấng Lãnh Đạo Thế Gian.

6 Ẫsanatthavika nghĩa là             ngợi ca (thavika) ngôi bảo tọa (ãsana)y 7 Saddasaññaka nghĩa là              suy tưởng (saññaka) về âm thanh (saddo)：'

248 ❖ KINH TIỂU Bộ

2810. Tôi đã trình bày ví dụ so sánh và đã tán dương bậc Đại Hiền Trí. Sau khi tán dương vẻ đẹp của đức Phật, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2811. Ke từ khi tôi đã tán dương đức Phật trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tán dương. 2812. Trước đây sáu mươi mốt kiếp, tôi đã là VỊ độc nhất tên Ñānadhara, là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2813. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tiraipsiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Tiramsiya^ ỉa phần thứ tám.

319. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KANDALIPUPPHIYA (Kandalipupphiyattherāpadānam) 2814. Lúc bấy giờ, toi đã là người nông dân ở bờ sông Sindhu. Tôi bị vướng bận trong việc quán xuyến công việc của người khác và [sống] lệ thuộc vào vật thực của người khác. 2815. Trong lúc đi dọc theo sông Sindhu, tôi đã nhìn thấy đấng Chiến Thắng Siđdhattha đang ngồi thiền định, tợ như đóa hoa sen đã nở rộ. 2816. Khi ấy, tôi đã ngắt bảy bông hoa kandali ở cuống hoa. Tôi đã dâng lên ở đỉnh đầu của đức Phật, đấng Quyến Thuộc Của Mặt Trời. 2817. Bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, được đinh tĩnh trong [đề mục] thích hợp, tợ như loài voi mātañga [đến tuổi] bị tiết dục ở ba nơi khó mà tiếp cận. 2818. Sau khi đi đến gần vi [có tính] cẩn trọng, có [các] giác quan đã được tu tập ấy, tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ bậc Đạo Sư. 2819. [Ke từ khi] tôi đã cung đuờng bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2820. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)..tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Kandalipupphiya” là phần thứ chín.

320. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KUMUDAMÃLIYA (Kumudamāliyattherāpadānam) 282L [Tôi đã nhìn thấy] đấng Đại Hùng Vipassī, vị Anh Hùng ưu tú cao quý, bậc Đại Ẩn Sĩ có sự chinh phục, tợ như con sư tử đã được sanh ra cao quý. 2822. Khi bậc Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng đang bước đi ở đường lộ, tôi đã câm lây tràng hoa kumuda và đã rải răc đên đức Phật tôi thượng.

8 Tirarnsiya nghĩa là 4tvị liên quan đến ba (tĩ) nguồn ánh sáng (ramsỉ)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 249

2823. [Ke từ khi] tôi đã cúng dườnệ bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2824. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kumudamâliya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Kumudamãliya" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị dâng cúng sự bảo vệ, vi dâng cúng vật thực, vi có sự suy tưởng về đức Phật đã đi qua, vị liên quan đến đóa hoa sen, vị có chỗ ngồi bằng bông hoa, vi ca ngợi, vi có sự suy tưởng về âm thanh, ba loại hào quang, vị có hoa kandali, vị có hoa kumuda, [tổng cộng] có năm mươi bảy câu kệ. Phẩm Ãrakkhadãyaka là phẩm thứ ba mươi hai.

9 Kumudamâliya nghĩa là uvị liên quan đến tràng hoa (mãlã) kumuda.”

250 ♦ KINH TIỂU Bộ

xxxm. PHẨM UMMẢPUPPHIYA (UMMẴPUPPHIY4 所 GGƠ)

321. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UMMÃPUPPHIYA (Ummāpupphiyattherāpadānam) 2825. Tôi đã nhìn thấy đấng Tối Thượng Nhân, bậc Không Bi Đánh Bại Siddhattha đã được định tĩnh, đã được đạt đến và đã nhập vào thiền định. 2826. Tôi đã cầm lấy bông hoa ummã và đã dâng lên đức Phật. Tất cả các bông hoa có đầu quay về một hướng, có cuống hoa ở phía trên, có miệng hoa ở phìa dưới. 2827. Trong khi ngự ở trên không trung, chúng có nhiều màu sắc tợ như chiếc thảm bông hoa. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã sanh lên cõi trời Đẩu-suất. 2828. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2829. Trước đây năm mươi lăm kiếp, tôi đã vị lãnh chúa độc nhất tên Samantacchadana, là đang Chuyên Luân Vương có oai lực lớn lao. 2830. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ummãpupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Ummâpupphiya^ là phần thứ nhất

322. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PULINAPŪJAKA (Pulinapữịakattherãpadãnam) 2831. [Tôi đã nhìn thấy] đấng Nhân Ngưu đang chiếu sáng, trông tợ như cây kakudhā đang chói sáng, giống như con bò mộng thuần chủng, tợ như vì sao osadhĩ đang tỏa rạng. 2832. Tôi đã chắp tay lên và đã đảnh lễ đấng Đạo Sư. Được hoan hỷ với việc làm của bản thân, tôi đã ngợi ca đấng Đạo Sư. 2833. Sau khi nhặt lấy cát vô cùng trong sạch và túm lại bằng vạt váy, tôi đã rải rắc ở con đường đã đi qua của bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī.

1 Ummãpupphiya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa (pupphà) ummā.,,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 251

2834. Sau đó, với tâm ý trong sạch tôi đã rải xuống một nửa số cát ở chỗ nghỉ ngơi ban ngày của bậc Chúa Te Của Loài Người như thế ấy. 2835. [Ke từ khi] toi đã rải xuống số cát trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của cát. 2836. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pulinapūjaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Pulinapūjaka" là phần thứ nhì.

323. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO HĀSAJANAKA (Hāsajanakattherāpadānam) 2837. Sau khi nhìn thấy tấm y may từ vải bị (juang bỏ của bậc Đạo Sư được treo ở ngọn cây, tôi đã chắp tay lên và đã nâng tam y lên cao hơn nữa. 2838. Sau khi nhìn lại từ đàng xa, nụ cười đã sanh khởi đến tôi. Sau khi chắp tay lên, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín hơn nữa. 2839. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đức Phật. 2840. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Hāsajanaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 46Ký sự về Trưởng lão Hāsajanaka" là phần thứ ba.

324. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO YAÑÑASĀMIKA (Yaññasāmikattherāpadānam) 2841. Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, toi đã là người thông thạo về chú thuật. Tôi đã duy trì truyền thống gia tộc, sự tế lễ đã được tôi khuyến khích. 2842. Khi ấy, tám mươi bốn ngàn con thú bị giết chết bởi tôi. Chúng đã bị đưa lại ở cột trụ bằng lõi cây và được sẵn sàng cho mục đích tế lễ. 2843. [Đức Phật] trông tợ thỏi vàng đặt ở cửa miệng lò nung, như là than gỗ khadira cháy rực, tợ như mặt trời đang mọc lên, tợ như mặt trăng vào ngày rằm. 2844. Đấng Toàn Giác Siddhattha, vi Đã Hoàn llianh Tất Cả Phận Sự, bậc Đem Lại Phúc Lợi Được Tôn Kính Bởi Tam Giới đã đi đến gần và đã n6i ]胡 nói này: 2845. "Này người trai trẻ, việc không hãm hại sanh mạng của mọi loài; sự xa lánh việc trộm cắp, việc gian dâm và việc uống chất say khiến Ta được hoan hỷ.

2 Pulinapūjaka nghĩa là     cúng dường (pūjaka) cát (pulina)y 3 Hãsạịanaka nghĩa là "vi làm sanh khởi (Janaka) nụ cười (hãsă)y

252 ❖ KINH TIÊU Bộ

2846. Và sự thích thú trong sở hành bình lặng, sự hiểu rộng, lòng biết ơn, các pháp này nên được ca ngợi ở thế giới này và thế giới khác. 2847. Sau khi làm phát triển những pháp này, được vui thích về sự lợi ích đối với tất cả chúng sanh, sau khi làm cho tâm được tịnh tín ở đức Phật, hãy tu tập đạo lộ tối thượng." 2848. Sau khi đã nói lời này, sau khi đã chỉ dạy tôi như thế, đấng Toàn Tri, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã bay lên không trung và ra đi. 2849. Tôi đã làm cho tâm được trong sạch trước, và sau đó đã làm cho tâm được tịnh tín. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã sanh lên cõi trời Đẩu-suất. 2850. [Ke từ khi] toi đã làm cho tâm được tịnh tín trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đưc Phật. 2851. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Yafiñasāmika4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trường lão Yaññasāmika" là phần thứ tư.

325. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO NIMITTASAÑÑAKA (Nimittasaññakattherāpadānam) 2852. Tôi sống ở khu ẩn cư tại bờ sông Candabhãgã. Tôi đã nhìn thấy con nai màu vàng chói đang bước đi ở trong khu rừng. 2853. Sau khi làm cho tâm được tịnh tín ở con nai, tôi đã tưởng nhớ đến đấng Trưởng Thượng Của Thế Gian. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã tưởng nhớ đến các vị Phạt khác.                                                  “ 2854. Chư Phật nào thuộc thời quá khứ xa xăm, hiện tại và vi lai, ba [thời] chư Phật ấy chói sáng như thế ấy tợ như con nai chúa. 2855. Ke từ khi tôi đã đạt được sự suy tưởng ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc suy tưởng về đưc Phật. 2856. Trước đây hai mươi bảy kiếp, tôi đã là vị lãnh chúa độc nhất tên Arafiñasatta, là đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao. 2857. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Nimittasaññaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 46Ký sự về Trường lão Nimittasaññaka" là phần thứ năm.

4 Yaññasāmika nghĩa là    làm chủ (sâmikă) lễ cúng tế (yaññā)'9 5 Nimittasaññaka nghĩa là   suy tưởng (saññaka) về hiện tướng (nimitta).9'

THÁNH NHÂN KÝ sự 學 253

326. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO ANNASAMSÃVAKA (Annasamsāvakattherāpadanam) 2858. Bậc Toàn Giác [Siddhartha], có màu da vàng chói tợ như cây cột trụ bằng vàng, có ba mươi hai hảo tướng, đang đi ở khu phố chợ. 2859. Tôi đã rước bậc Toàn Giác Siddhartha, vị đã hoàn thành tất cả phận sự, bậc không còn dục vọng, vị không bị đánh bại, và tôi đã chăm lo bữa ăn đến bạc Đại Hiền Trí ấy. 2860. Khi ấy, bậc Hiền Trí, đấng Bi Man ở Thế Gian đã chiếu sáng đến toi. Sau khi làm cho tâm được tinh tín ở đức Phật, tôi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 2861. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng vật thực. 2862. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Annasamsāvaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Aimasaipsavaka” là phần thứ sáu.

327. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NIGGUNDIPUPPHIYA (Niggundipupphiyattherāpadānam) 2863. Khi vi thiên nhân mệnh chung từ tập thể chư thiên do sự chấm dứt của tuổi thọ, chư thiên đang tùy hỷ thường thốt lên ba lời nói rằng: 2864. "Này bạn, từ nơi đây bạn hãy đi đến nhàn cảnh có sự cộng trú với loài người. Có bản thể nhân loại, bạn hãy đạt được niềm tin tối thượng vào Chánh pháp. 2865. Mong rằng niềm tin ấy của bạn được tạo lập, được sanh khởi cội rễ, được vững vàng trong Chánh pháp đã khéo được công bố và không bi dao động chõ đến hit CUOC đời?9 2866. ẾÍBạn hãy làm việc thiện bằng thân, nhiều việc thiện bằng khẩu. Bạn hãy làm việc thiện bằng ý, [là việc] không có khổ đau, không có mầm tái sanh. 2867. Sau đó, hãy làm nhiều việc phước còn có mầm tái sanh ấy bằng sự bố thí. Bạn cũng nên hướng dẫn những người bạn khác vào Chánh pháp, vào Phạm hạnh.” 2868. Do lòng thương tưởng này, chư thiên khi đã biết vị thiên nhân đang mệnh chung, thường nói lời tùy hỷ rằng: "Hãy trở lại thành phố chư thiên lần nữa.,, 2869. Khi ấy, lúc hội chúng chư thiên đã hội tụ lại, đã có sự dao động ở tôi rằng: "Bi mệnh chung từ nơi này, ta sẽ đi đến sanh chủng nào?” 2870. Sau khi biết được sự dao động của tôi, vi Sa-môn có các giác quan đã được tu tập ấy, với ý muốn tiềp độ tôi, đã đi đến gập tôi.

6 Annasarnsāvaka nghĩa là "vi ngợi ca (samsāvaka) về việc dâng cúng vật thực (anna)y

254 ❖ KINH TIỂU Bộ

2871. Vị Thinh văn của [đức Phật] Padumuttara tên là Sumanā. Khi ấy, vị ấy đã chỉ dạy ý nghĩa và giáo pháp, và đã làm cho tôi chấn động. (Dứt tụng phẩm thứ mười hai).

2872. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ấy, tôi đã làm cho tâm được tinh tín ở đức Phật. Sau khi đảnh lễ bậc Trí tuệ ấy, tôi đã qua đời ở tại nơi ấy. 2873. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, tôi đã được sanh ra ở chính tại nơi ấy. Trong khi sống ở trong bụng mẹ, tôi đã được người mẹ cưu mang lần nữa. 2874. Sau khi mệnh chung từ thân ấy, tôi đã được sanh về thế giới chư thiên. Khi ấy, tôi không nhận thấy tâm ưu phiền trong khoảng thời gian ấy. 2875. Sau khi mệnh chung từ cõi trời Bạo-lqi, tôi đã hạ sanh vào bụng mẹ. Sau khi ra khỏi bụng mẹ, tôi đã biết được [nghiệp] đen lẫn trắng. 2876. Chỉ mới bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã đi vào tu viện của đức Thế Tôn Gotama, người con trai của dòng Sakyā như thế ấy. 2877. Khi Phật ngôn đã được lan rộng, khi giáo pháp đã được nhiều người hiểu biết, tôi đã nhìn thấy ở tại nơi ấy những vị thực hành giáo pháp, những vi Tỳ-khiru của bậc Đạo Sư. 2878. Có thành phố tên là Sāvatthi, đức vua xứ Kosala ngự ở tại nơi ấy. Đức vua đã đi đến cội Bo-đề tối thượng bằng chiếc xe được kéo bằng voi. 2879. Sau khi nhìn thấy con voi của đức vua, tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ. Tôi đã chắp tay lên và đã đi đến cuộc hội họp. 2880. Chỉ mới bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Vị Thinh văn tên Ānanda đã hầu cận đức Phật. 2881. [Là người] có hành vi hoàn hảo, lại có nghị lực, có niệm và nghe nhiều, trong khi làm tâm của đức vua được tịnh tín, vị có sự chói sáng rực rỡ đã truyền đạt lại [giáo pháp]. 2882. Sau khi lắng nghe giáo pháp của vị ấy, tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ. Trong khi là người đứng ở ngay tại chô ây, tôi đã thành tựu phàm vị A-la-hán. 2883. Sau khi khoác y một bên vai, tôi đã chắp tay lên ở đầu. Sau khi đảnh lễ đấng Toàn Giác, tôi đã thốt lên lời kệ này: 2884. Tôi đã nâng lên bông hoa nig^undī rồi đã đặt xuống ở bảo tọa sư tử của đức Phật Padumuttara, đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Đạo Sư. 2885. "Bạch đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, nhờ vào nghiệp ấy con đã từ bỏ sự hơn thua và đã đạt được vị the bất động?5 2886. Trong hai mươi lăm ngàn kiếp, các bậc thống lãnh loài người [ở mỗi kiếp] đã là từng nhóm tám vị Sát-đế-lỵ có tuổi thọ dài, rất dài.7

7 Abbuda là số l thêm vào 56 số không, nỉrabbuda là số l thêm vào 63 số không. (ND)

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 255

2887. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Niggundipupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 64Ký sự về Trường lão Niggundipupphiya w là phần thứ bảy.

328. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SUMANĀVELIYA (Sumanāveliyattherāpadānam) 2888. Sau khi cùng nhau đi đến, tất cả dân chúng tiến hành việc cúng dường trọng thể đến đức Thế Tôn Vessabhū, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 2889. Khi ấy, tôi đã thực hiện một khối vôi bột cùng với vòng hoa đội đầu bằng bông hoa nhài, và tôi đã dâng lên ở phía trước bảo tọa sư tử. 2890. Tất cả dân chúng sau khi cùng nhau đi đến nhìn thấy bông hoa tối thượng [nói rằng]: "Người nào đã cúng dường bông hoa này đến đức Phật tối thượng như thế ấy?" 2891. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã sanh lên cõi Hóa Lạc thiên. Tôi thọ hưởng nghiệp của mình, đã khéo được thực hiện bởi bản thân trong thời quá khứ. 2892. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, tôi đều là đối tượng yêu quý của tất cả; điều này là quả báo của việc cúng dường bông hoa. 2893. Tôi không biết đến sự phỉ báng [nào] đã được thực hiện bởi tôi bằng thân, bằng lời nói, hay bằng ý đối với các vị đạo sĩ khổ hạnh, những vị đã chế ngự bản thân. 2894. Do việc ấy đã được thực hành tốt đẹp và do các nguyện lực của tâm, tôi là đối tượng được cúng dường của tất cả; điều này là quả báo của việc không phỉ báng. 2895. [Ke tư khi] toi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 2896. Trước đây mười một kiếp, vị Sát-đế-lỵ tên Sahassâra đã là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2897. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sumanâveliya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sumanãveliya^ là phần thứ tám.

8 Niggundipupphiya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa (puppha) niggundi.^, 9 Sumanãveliya nghĩa là uvị liên quan đến vòng hoa đội đầu (ãvelĩ) bằng hoa nhài (sumanàyy

256 ♦ KINH TIỂU Bộ

329. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PUPPHACHATTIYA (Pupphachattiyattherāpadānam) 2898. [Trong lúc] đức Thế Tôn Siddhartha, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy đang công bố về sự thật, đang giúp cho các sanh linh thành tựu Niết-bàn. 2899. [Khi ấy] tôi đã mang lại bông hoa sen mọc ở trong nước, làm thích ý. Sau khi thực hiện chiếc lọng che bằng bông hoa, tôi đã dâng lên đức Phật. 2900. Bậc Hiểu Biết Thế Gian Siddhartha, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đấng Đạo sir, đứng ở hội chúng Tỳ-khưu đã nói lên lời kệ này: 2901. "Người nào sau khi làm cho tâm được tịnh tín ở Ta đã nắm giữ chiếc lọng che bằng bông hoa, do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, người ấy không đi đến chốn khổ đau?9 2902. Nói xong lời này, bậc Toàn Giác, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Siddhattha đã giải tán hội chúng rồi đã bay lên khoảng không ở bầu ười. 2903. Khi vị Trời của nhân loại đứng dậỵ9 chiếc lọng che màu trắng cũng đã vươn lên. Chiếc lọng che tối thượng di chuyển ở phía trước đức Phật toi thượng. 2904. [Ke từ khi] tôi đã dâng lên chiếc lọng che trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của chiếc lọng bằng bông hoa. 2905. Vào kiếp thứ bảy mươi bốn, tám vị [cùng] tên Jalasikha đã là các đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2906. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pupphachattiya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Pupphachattiya” là phần thứ chín.

330. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SAPARIVÃRACHATTADÃYAKA ịSaparívãrachattadâyakattherữpadãnam) 2907. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, làm mưa cơn mưa giáo pháp, tợ như nước mưa tuôn ở bầu trời. 2908. Tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác ấy đang thuyết giảng về vị thế bất tử. Sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, tôi đã đi vê nhà của mình. 2909. Tôi đã cầm lấy chiếc lọng che đã được tô điểm và đã đi đến gặp bậc Tối Thượng Nhân. Tôi đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ tôi đã ném [chiếc lọng] lên không trung. 2910. Tợ như chiếc xe kéo đã được khéo điều khiển, tợ như vị đứng đầu các bậc Thinh văn đã được huân luyện, [chiêc lọng che] đã tiên đên gân đang Toàn Giác và đã đứng yên ở trên đỉnh đau.

10 Pupphachattỉya nghĩa lầ 44vị liên quan đến chiếc lọng che (chattă) bằng bông hoa."

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 257

2911. Bậc Thương Tưởng, đấng Bi Mẫn, đức Phật, đấng Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian đã ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu và đã nói lên những lời kệ này: 2912. "Chiếc lọng che đã được tô điểm làm thích ý này đã được dâng cúng bởi người nào, do sự tịnh tín ấy ở trong tâm người ấy không đi đến khổ cảnh. 2913. Người ấy sẽ cai quản thiên quốc ở giữa chư thiên bảy lần, và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương ba mươi hai lần. 2914. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama xuất thân gia tộc Okkấka sẽ xuat hiện ơ thế gian. 2915. Là người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, [người ấy] sẽ biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc và sẽ Niết-bàn không còn lậu hoạc.55 2916. Hiểu được lời nói hùng tráng đã được thốt len là ngôn từ của đức Phật, với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã khởi lên niềm vui dào dạt. 2917. Sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã ngự đến sanh chủng thiên nhân. Có tòa lâu đài tối thượng làm thích ý đã được sanh lên cho tôi. 2918. Trong khi [tôi] rời khỏi cung điện, có chiếc lọng che màu trắng đã được cầm giữ [che cho tôi]. Khi ấy, tôi đã đạt được sự tưởng nhớ lại; điều này là quả báo của nghiệp quá khứ. 2919. Sau khi mệnh chung từ thế giới chư thiên, tôi đã đi đến bản thể nhân loại. Trước đây bảy trăm kiếp, tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương ba mươi sáu lần. 2920. Sau khi chết đi lìa bỏ thân ấy, tôi đã đi đến thành phố chư thiên. Sau khi tuần tự luân hồi, tôi đã quay trở lại cuộc sống nhân loại. 2921. Trong khi tôi hạ sanh vào bụng mẹ, có những người đã nắm giữ chiếc lọng màu trăng [che cho tôi]. Được bảy tuôi tính từ khi sanh, tôi đã xuât gia vào đời sống không gia đình. 2922. Vị Bà-la-môn tên Sunanda là thông thạo về chú thuật. Vi ấy đã cầm lấy chiếc lọng che bằng pha lê và đã dâng cúng đến vị tối thượng Thinh văn. 2923. Bậc Đại Anh hùng, nhà thuyết giảng vĩ đại Sāriputta đã nói lời tùy hỷ. Sau khi lắng nghe lời tùy hỷ của vị ấy, tôi đã tưởng nhớ lại nghiệp quá khứ. 2924. Tôi đã chắp tay lên và đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Sau khi nhớ lại nghiệp quá khứ, tôi đã thành tựu phẩm vi A-la-hán. 2925. Sau khi tư chỗ ngồi đứng dậy, tôi đã chắp tay lên ở đầu. Tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác và đã thốt lên lời nói này: 2926. Trước đây một trăm ngàn kiếp, đức Phật, bậc Vô Thượng ở Thế Gian, đấng Hiểu Biết Thế Gian Pađumuttara là vị thọ nhận các vật hiến cúng. 2927. Tôi đã dâng cúng chiếc lọng che đã được tô điểm có nhiều màu sắc đến Ngài. Đấng Tự Chủ, Nhân Vật Cao Cả đã nhận lấy bằng hai tay.

258 ♦ KINH TIỂU BÔ

2928. Ôi, đức Phật! ôi, giáo pháp! ôi, sự thành tựu của bậc Đạo Sư của chúng ta! Do sự dâng cúng một chiếc lọng che, tôi đã không đi đến chốn khổ đau. 2929. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 2930. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saparivārachattadāyaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Saparivārachattadāyaka95 là phần thứ mười.

Phần tóm lược Bông hoa ummã, [vị cúng dường] cát, nụ cười, vật tế lễ, vật báo hiệu, vị ngợi ca [về sự cúng dường vật thực], vị có bông hoa niggundī, bông hoa nhài, vị có chiếc lọng che bằng bông hoa, vị có chiếc lọng che và các vật phụ thuộc, [tông cộng] có hơn một trăm lẻ bảy câu kệ. Phẩm Ummâpupphiya là phẩm thứ ba mươi ba.

THÁNH NHÂN KÝ sự 懶 259

XXXIV PHẨM GANDHADHỮPIYA (GANDHADHŪPHAVAGGO)

331. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GANDHADHŪPIYA (Gandhadhūpiyattherāpadānam) 2931. Tôi đã dâng cúng nhang thơm đến đức Thế Tôn Siddhattha. Nhang thơm ấy được bao phủ bằng [mùi hương của] các bông hoa nhài và được phù hợp VỚI đức Phật. 2932. Đấng Toàn Giác, bậc Lãnh Đạo Thế Gian tợ như cây cột trụ bằng vàng, tợ như bông hoa súng được chói sáng, tợ như ngọn lửa tế thần được cháy rực. 2933. Tợ như con hổ hùng tráng cao quý, tợ như con sư tử đã được sanh ra cao quý, Nệài đã ngồi xuống ở phía trước hội chúng gồm các vị Tỳ-khiru cao quý trong sô các bậc Sa-môn. 2934. Sau khi nhìn thấy, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín và đã chắp tay lên. Sau khi đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Su, tôi đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 2935. Ke từ khi tôi đã cúng dường hương thơm cho đến chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường hương thơm. 2936. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gandhadhũpiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Gandhadhũpiỵa" là phần thứ nhất.

332. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UDAKAPŪJAKA (Udakapūjakattherāpadānam) 2937. [Tôi đã nhìn thấy] bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, chói sáng như là ngọn lửa từ bơ lỏng, cháy rực như là ngọn lửa tế thần, đang di chuyển bằng đường không trung.1 2938. Tôi đã dùng bàn tay múc nước và đã hắt lên không trung. Đấng Đại Hùng, đức Phật, đấng Bi Man, bậc Ẩn Sĩ đã tiếp nhận. 2939. Đứng ở trên không trung, bậc Đạo Sư tên Padumuttara sau khi biết được ý định của tôi đã nói lên lời kệ này:* Ký sự này tương tợ Ký sự về Trưởng lão Udakapūjaka, số 106, trang 130.

260 巔 KINH TIỂU BÔ

2940. “Do sự dâng cúng nước này và do sự sanh khởi niềm phỉ lạc, ngươi không bị sanh vào khô cảnh trong một trăm ngàn kiếp." 2941. Bạch đấng Chúa Te Của Loài Người, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, nhờ vào việc làm ấy, sau khi từ bỏ sự hơn thua, con đã đạt được vi the bất động. 2942. Và [trước đây] sáu nệàn năm trăm kiêp9 ba đang Chuyên Luân Vương tên Sahassarāja đã là các vị thông lãnh dân chúng [chinh phục] bôn phương. 2943. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hanh lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Udakapūjaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Udakapūjaka" là phần thứ nhì.

333. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PUNNÃGAPUPPHIYA (Punnāgapupphiyattherāpadānam) 2944. Sau khi đã đi sâu vào khu rừng rậm, tôi sinh sống, là người thợ săn. Sau khi nhìn thấy cây punnâga đã được trổ hoa, tôi đã tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng.3 2945. Tôi đã thu nhặt bông hoa xinh đẹp tỏa hương thơm ngào ngạt ấy. Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp ở trên cát, tôi đã dâng [bông hoa] lên đức Phật. 2946. [Kê từ khi] tôi đã Cling dường bông hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 2947. [Trước đây] chín mươi mốt kiếp, tôi đã là vị Tamonuda độc nhất, là đấng Chuyển Luân Vương, được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao. 2948. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Punnâgapupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： 6íKý sự về Trưởng lão Punnâgapupphiya" là phần thứ ba.

334. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKADUSSADÃYAKA (Ekadussadữyakattherãpadãnam) 2949. Tôi đã là nệười gánh cỏ ở thành phố Hamsavatī. Tôi sinh sống bằng việc gánh cỏ. Nhờ thê, tôi nuôi dưỡng các đứa trẻ. 2950. Đấng Chiến Thắng ten Padumuttara là bậc thong suốt về tất cả các pháp. Sau khi xua đi điều tăm tối ấy, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã hiện khởi.

2 Udakapūjaka nghĩa là uvị cúng dường (pụịakà) nước (ụdakà)y 3 Ký sự này tương tợ Ký sự về Trưởng lão Punnãgapupphiya, số 159, trang 165. 4 Punnãgapupphỉya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (puppha) punnãga.?,

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 261

2951. Sau khi ngồi xuống ở căn nhà của mình, vào lúc ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: "Đức Phật đã hiện khởi ở thế gian, và vật xứng đáng để dâng cúng thì ta không có. 2952. Đay là tấm vải choàng duy nhất của ta. Ta không có người thí chủ nào. Việc tiếp xúc với địa ngục là khổ sở. Ta sẽ ươm trồng vật cúng đuờng." 2953. Sau khi suy nghĩ như thế, tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín. Tôi đã cầm lấy tấm vải độc nhất và đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. 2954. Sau khi dâng cúng tấm vải độc nhất, tôi đã nói lớn tiếng rằng: "Bạch đấng Anh Hùng, bậc Đại Hiền Trí, nếu Ngài là vị Phật, xin Ngài hãy giúp con vượt qua." 2955. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, trong khi tán dương vật dâng cúng của tôi, đã nói lời tùy hỷ với tôi rằng: 2956. "Do tấm vải độc nhất này và do các nguyện lực của tác ý, [người này] không đi đến đọa xứ trong một trăm ngàn kiếp. 2957. [Người này] sẽ là vị Chúa của chư thiên, cai quản thiên quốc ba mươi sáu lần và sẽ là đấng Chuyển Luân Vương ba mươi ba lần. 2958. Lãnh thô vương quôc là bao la, không thê đo lường băng phương diện tính đếm. Trong khi luân hồi, ngươi sẽ hiện hữu ở thế giới chư thiên hoặc loài người. 2959. Có sắc đẹp, hội đủ đức hạnh, có thân hình không bị kém sút, ngươi sẽ đạt được vải vóc không bị suy suyển, không thể ước lượng, theo như ước mu8n." 2960. Sau khi nói điều này, bậc Toàn Giác tên Padumuttara, bậc Trí Tuệ đã bay lên không trung như là chim thiên nga chúa ở trên bầu trời. 2961. Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân haỵ nhân loại, tôi không có sự thiếu hụt về của cải; điều này là quả báo của một tam vải. 2962. Vải vóc hiện ra cho tôi theo mỗi lần giở lên của bước chân. Tôi đứng trên tấm vải ở bên dưới, có tấm che ở phía trên cho tôi. 2963. Và trong ngày hôm nay, nếu muốn tôi có thể che phủ bằng các loại vải vóc đối với bầu vũ trụ, luôn cả rừng rậm cùng với núi non. 2964. Nhờ vào chỉ một tấm vải ấy, trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi có được màu da vàng chói, rồi tôi luân hồi ở cõi này cõi khác. 2965. Quả thành tựu của một tấm vải đã không đi đến sự hư hoại ở bất cứ nơi đâu. Đây là lần sanh sau cùng của tôi, [quả thành tựu ấy] được chín muồi cho tôi ở ngay cả nơi đây. 2966. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng tấm vải trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của một tấm vải. 2967. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc.

262 ❖ KINH TIÊU BÔ

2968. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekadussadãyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ekadussadãyaka" là phần thứ tư.

335. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PHUSITAKAMPIYA ị^husitakampiyattherãpadãnam) 2969. Lúc bấy giờ, đấng Toàn Giác tên Vipassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, được tùy tùng bởi các bậc Lậu tận, đã cư ngụ tại tu viện của hội chúng. 2970. Rồi đấng Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī cùng với tám trăm ngàn bậc Lậu tận đã đi ra từ cánh cổng tu viện. 2971. Là vị quân y phục băng da dê và cũng là vị mặc y phục băng vỏ cây, tôi đã cầm lấy nước bông hoa kusumbha rồi đã đi đến gần bậc Toàn Giác. 2972. Sau khi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín, tràn đầy niềm phấn khởi, tay chắp lên, tôi đã cầm lấy nước bông hoa kusumbha và đã rưới lên đức Phạt. 2973. Do việc làm ấy, bậc Toàn Giác tên Padumuttara đã tán dương việc làm của tôi, rồi đã ra đi theo như ý định. 2974. Ke từ khi tôi đã cúng duỳng năm ngàn giọt [nước], tôi đã [trở thành vị Thiên vương] cai quản thiên quốc đúng hai ngàn năm trăm kiếp. 2975. Tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương đúng hai ngàn năm trăm kiếp. Với nghiệp còn dư sót, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 2976. Vào lúc tôi là vị Thiên vương, vào lúc tôi là vi thống lãnh nhân loại, tôi có tên là Phusita, chính tên gọi ấy la thuộc về tôi. 2977. Trong khi là vị thiên nhân cũng như khi là loài người, mưa đổ xuống như nhỏ giọt ở xung quanh tôi một sải tay. 2978. Các lần tái sanh của tôi đã được tiêu diệt, các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận; điều này là quả báo của giọt nước. 2979. Mùi thơm tỏa ra từ thân thê của tôi giông như mùi của trâm hương. Mùi thơm của tôi từ cơ thể tỏa ra [khoảng cách] một nửa kosa.6 2980. Là người có được nghiệp phước thiện đang tỏa ra hương thơm của cõi trời, mọi người sau khi ngửi được mùi hương biết được là Phusita đã đi đến đây. 2981. Các cành cây, các lá cây, các nhánh cây và luôn cả toàn bộ các loại cỏ, thuận theo ý định của tôi, có hương thơm được sanh lên trong giây lát.

5   Ekadussadâyaka nghĩa là 4tvị dâng cúng (dāyako) một (ekā) tấm vải (dussà)y 6   Kosa là khoảng cách bàng 500 lần chiều dài của cây cung.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 263

2982. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường trầm hương trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của giọt nước. 2983. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Phusitakampiya đẫ nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Phusitakampiya59 là phần thứ nẳm.

336. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PABHAÑKARA (Pabhañkarattherāpadānam) 2984. Ngôi bảo tháp của đức Thế Tôn Padumuttara, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy đã ngự ở trong khu rừng đông đúc thú dữ. 2985. Không người nào đã dám đi đến để đảnh lễ ngôi bảo tháp. Bị bao phủ bởi cỏ, cây cối và dây leo, ngôi bảo tháp đã bị sụp đổ. 2986. Khi ấy, tôi đã là người thợ rừng theo nghề của cha và ông nội. Tôi đã nhìn thấy ngôi bảo tháp đổ nát, bị chằng chịt bởi cỏ và dây leo ở trong khu rừng. 2987. Sau khi nhìn thấy ngôi bảo tháp của đức Phật, tôi đã thiết lập tâm cung kính rằng: uĐây là ngôi bảo tháp của đức Phật tối thượng, nó đã bi sụp đổ và còn tồn tại ở trong khu rừng. 2988. Thật không đúng đắn, không hợp lẽ đối với người biết được điều phải quây! Ta hãy dọn sạch ngôi bảo tháp của đức Phật roi hãy chăm lo công việc khác.” 2989. Sau khi dọn sạch cỏ, cây cối và dây leo ở ngôi bảo tháp, tôi đã đảnh lễ tám lượt roi đã cúi mình ra đi. 2990. Do việc làm ấy đã được thực hiện tốt đẹp và do các nguyện lực của tác ý, sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã đi đen cõi trời Đạo-lợi. 2991. Tại nơi ây, có cung điện băng vàng vô cùng rực rỡ đã được kiên tạo khéo léo dành cho tôi, có chiều cao là sáu mươi do-tuần, chiều rộng ba mươi do-tuần. 2992. Tôi đã cai quản thiên quốc ba trăm lượt. Và tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương hai mươi lăm lần. 2993. Trong khi luân hồi ở cõi nàỵ cõi khác, tôi đạt được của cải lớn lao, tôi không có sự thiếu hụt về của cải; điều này là quả báo của việc dọn sạch [ngôi bảo tháp]. 2994. Khi tôi đang di chuyển bằng kiệu khiêng, bằng lưng voi ở trong khu rừng, bất cứ hướng nào tôi đi đến, khu rừng đều có sự trợ giúp đến tôi. 2995. Được gắn liền với nghiệp J>hước thiện, gốc cây hoặc thậm chí gai nhọn mà tôi không nhìn thây băng mat, tự chính chúng được dời đi. 2996. Và bệnh cùi, nhọt, chàm, động kinh, ghẻ, lở, ngứa không xảy đến cho tôi; điều này là quả báo của việc dọn sạch [ngôi bảo tháp].

264 ❖ KINH TIÊU Bộ

A    e                          e   e

2997. Còn có điêu phi thường khác nữa cho tôi khi ngôi bảo tháp đã được dọn sạch là tôi không biết đến khối u mọc lên ở cơ thể của tôi. 2998. Còn có điều phi thường khác nữa cho tôi khi ngôi bảo tháp đã được dọn sạch là tôi luân hồi ở hai cõi, ở bản thể thiên nhân và loài người. 2999. Còn có điều phi thường khác nữa cho tôi khi ngôi bảo tháp đã được dọn sạch là tôi có màu da vàng chói, có sự phát ra ánh sáng ở khắp mọi nơi. 3000. Còn có điều phi thường khác nữa cho tôi khi ngôi bảo tháp đã được dọn sạch là sự khó chịu biến mất và sự khoan khoái hiện hữu. 3001. Còn có điều phi thường khác nữa cho tôi khi ngôi bảo tháp đã được dọn sạch là tâm tôi được trong sạch, có sự chăm chú, khéo được định tĩnh. 3002. Còn có điều phi thường khác nữa cho tôi khi ngôi bảo tháp đã được dọn sạch là sau khi ngồi ở ngay chỗ ngồi ấy tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 3003. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc làm sạch sẽ. 3004. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pabhañkara đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Pabhahkara” là phần thứ sáu.

337. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TINAKUTIDĀYAKA (Tinakutidāyakattherāpadānam) 3005. Tôi đã là người làm công cho người khác ở thành phố Bandhumatī. Tôi bị vướng bận trong việc quán xuyến công việc của người khác và [song] lệ thuộc vào vật thực của người khác. 3006. Sau khi đi đên nơi văng vẻ roi ngôi xuồng, vào lúc ây tôi đã suy nghĩ như vầy: “Dức Phật đã hiện khởi ở thế gian và hành động hướng thượng của ta là không có. 3007. Thời điểm để dọn sạch cảnh giới tái sanh, cơ hội đã được sắp xếp cho ta. Việc tiếp xúc với địa ngục là khổ sở cho những chúng sanh thật sự không có phước báu." 3008. Sau khi suy nghĩ như thế, tôi đã đi đến gặp người chủ công việc. Sau khi yêu cầu về công việc trong một ngày, tôi đã đi vào khu rừng. 3009. Khi ấy, tôi đã mang lại cỏ, cây gỗ và dây leo. Sau khi dựng lên ba cây gậy, tôi đã thực hiện cái lều bằng cỏ. 3010. Sau khi cúng hiến cái lều nhỏ ấy vì sự lợi ích của hội chúng, tôi đã trở về nội trong ngày hôm ấy và đã đi đến gặp người chủ công việc. 3011. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đi đến cõi trời Đạo-lợi. Do nhờ [quả báo của việc dâng cúng] cái lều nhỏ bằng cỏ, tại nơi ấy có cung điện được kiến tạo khéo léo dành cho tôi đã được hóa hiện ra.

THÁNH NHÂN KÝ sự € 265

3012. [Cung điện áy] có một ngàn khu vực, có một trăm quả câu tròn được trang hoàng với những lá cờ, được làm với màu lục, có một trăm ngàn tháp nhọn đã hiện diện ở cung điện của tôi. 3013. Nơi chốn nào toi đi tái sanh dầu là bản thể thiên nhân hay nhân loại, có tòa lâu đài hiện diện kế bên đúng theo ý đinh của tôi. 3014. Sự sợ hãi, hoặc trạng thái u mê? hoặc lông rởn ốc là không được biết đến, tôi không biết đến sự run sợ của tôi; điều này là quả báo của cái lều nhỏ bằng cỏ. 3015. Các con sư tử, cọp, báo, gấu, chó sói, linh cẩu, tất cả đều tránh xa tôi; điều này là quả báo của cái lều nhỏ bang cỏ. 3016. Các loài bò sát và các hạng ma quỷ, các con rắn, các ác thần và các quỷ sứ, các hạng này cũng tránh xa tôi; điều này là quả báo của cái lều nhỏ bằng cỏ. 3017. Tôi khônệ nhớ tôi có sự nhìn thấy giấc mộn§ xấu xa [lần nào], niệm của tôi hiện hữu; điêu này là quả báo của cái lều nhỏ bang cỏ. 3018. Chỉ nhờ vào cái lều nhỏ bằng cỏ, tôi thọ hưởng sự thành đạt, tôi đã đắc chứng giáo pháp của đức Thế Tôn Gotama. 3019. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của cái lều nhỏ bằng cỏ. 3020. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tinakutidāyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Tinakutidāyaka^ là phần thứ bảy.

338. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UTTAREYYADẢYAKA (Uttareyyadāyakattherāpadānam) 3021. Lúc bấy giờ, ở thành phố Harnsavatī tôi đã là vi Bà-la-môn, là vi giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt về ba tập Vệ-đà. 3022. Tôi là người có dòng dõi, khéo được học tập, được các người học trò của mình trọng vọng. Khi ấy, tôi đã đi ra khỏi thành phố nhằm mục đích rửa tội bằng nước. 3023. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara là bác thônẹ suốt về tất cả các pháp. Được tháp tùng bởi một ngàn bậc Vô lậu, đấng Chiên Thắng đã đi vào thành phố. 3024. Tôi đã nhìn thay vị có dáng vóc vô cùng tao nhã như là đã được tạo nên bởi sự không còn dục vọng, được tháp tùng bởi các vi A-la-hán. Sau khi nhìn thấy, tôi đã làm cho tâm được tinh tín. 3025. Tôi đã chắp tay lên ở đầu và đã cúi chào bậc Có Sự Hành Trì Tốt Đẹp. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng tấm áo choàng.

7 Tinakutidāyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) cái lều nhỏ (kutí) bằng cỏ (tină)y

266 饌 KINH TIÊU Bộ

3026. Sau khi nâng lên bằng cả hai tay, tôi đã thảy tấm vải choàng lên. Hội chúng của đức Phật đứng đến nơi đâu thì tấm vải choàng đã che đến nơi ấy. 3027. IGìi ấy, trong lúc làm tấm che cho hội chúnẹ Tỳ-khưu đông đảo, v.v... đang đi khất thực, [tấm vải choàng] đã đứng yên, khiên cho tôi được vui mừng. 3028. Trong khi tôi đang từ nhà bước ra, đấng Tự Chủ, nhân vật cao cả, bậc Đạo Sư đứng ở tại đường lộ, đã nói lời tùy hỷ với tôi rằng: 3029. "Người nào với tâm tịnh tín, với ý vui mừng đã dâng cúng tấm vải choàng đến Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 3030. [Người áy] sẽ sướng vui ở thê giới chư thiên ba mươi ngàn kiêp, và sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc năm mươi lần. 3031. Người có được nghiệp phước thiện, trong khi đang sống ở thế giới chư thiên, sẽ có được sự che phủ bằng tấm vải ở xung quanh một trăm do-tuần. 3032. Và [người áy] sẽ trở thành đàng Chuyên Luân Vương ba mươi sáu lần. Lãnh thô vương quốc là bao la, không thê đo lường bằng phương diện tính đếm. 3033. Người có được nghiệp phước thiện, trong khi luân hồi ở cõi hữu, sẽ tức thời đạt được mọi điều ước nguyện ở trong tâm. 3034. Người nam này sẽ đạt được các tấm vải làm bằng tơ lụa, bằng sợi len, bang chỉ lanh và bằng bông vải có giá trị cao. 3035. Người nam này sẽ đạt được mọi ước nguyện ở trong tâm và sẽ thọ hưởng quả thành tựu của [việc dâng cúng] một tam vải vào mọi thời điểm. 3036. Vê sau, được thúc đây bởi nhân tô trong sạch, người ây sẽ xuât gia và sẽ đắc chứng giáo pháp của đức Thế Tôn Gotamā.” 3037. Ôi9 việc làm của tôi đã được thực hiện tốt đẹp đến đấng Toàn Tri, bậc Đại Ân Sĩ. Sau khi dâng cúng một tấm vải choàng, tôi đã đạt được vị thế bất tử. 3038. Trong lúc tôi sông ở mái che, ở góc cây, hoặc ở ngôi nhà trông văng, có tấm che bang vải được duy trì ở xung quanh tôi một sải tay. 3039. Tôi sử dụng y và vật dụng không phải do gợi ý xin xỏ, tôi có sự thành đạt về cơm ăn nước uống; điều này là quả báo của tấm áo choàng. 3040. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiêp? tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng tấm vải. 3041. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Uttareyyadâyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Uttareyyadâyaka55 là phần thứ tám.

8 Uttareyyadâyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) tấm áo choàng (ụttareyya)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 267

339. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO DHAMMASAVANIYA (Dhammasavaniyattherāpadānam) 3042. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Thông Suốt về Tất Cả Các Pháp, trong khi công bố về bốn sự thật, đã giúp cho nhiều người vượt qua. 3043. Lúc bấy giờ, tôi là vị đạo sĩ tóc bện có sự khổ hạnh cao tột. Khi ấy tôi di chuyển ở hư không, [vừa đi] vừa phất phơ các y phục bằng vỏ cây. 3044. Tôi không thể di chuyển ở phía trên của đức Phật tối thượng. Lúc ấy, tợ như con chim bị va vào tảng đá, tôi đã không đạt được sự di chuyển. 3045. Sự hư hoại về oai nghi này chưa từng xảy ra cho tôi trước đây. Giống như người nổi trên mặt nước, tôi [thường] di chuyển ở không trung như vậy. 3046. "Chắc là có người có bản chất cao thượng đang ngồi ở phía bên dưới. Hừ! Ta sẽ tìm hiểu việc này. ít ra ta cũng có thể biết được nguyên nhân.,, 3047. Trong khi từ không trung đáp xuống, tôi đã nghe tiếng nói của bậc Đạo Sư đang thuyết giảng về tính chất vô thường, khi ấy tôi đã học tập điều ấy. 3048. Sau khi đã học tập sự suy tưởng về vô thường, tôi đã đi về khu ẩn cư của tôi. Sau khi sống đến hét tuổi thọ, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 3049. Khi đang ở vào thời điểm cuối cùng, tôi đã nhớ lại sự lắng nghe giáo pháp ấy. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đi đến cõi trời Đạo-lợi. 3050. Tôi đã sướng vui ở thế giới chư thiên ba mươi ngàn kiếp. Và tôi đã cai quản thiên quốc năm mươi mốt lần. 3051. Và tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi mốt lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 3052. Sau khi ngồi xuống ở căn nhà của người cha, vi Sa-môn có giác quan đã được tu tập, trong khi giải thích về câu kệ ngôn, đã đề cập đến tính chất vô thường. 3053. Trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi có nhớ lại sự suy tưởng [về vô thường] ấy, [nhưng] tôi [đã] không thấu triệt điểm cốt yếu là Niết-bàn, vị thế bất tư? 3054. "Quả vậy, các pháp hữu vi là vô thường, có pháp sanh và diệt, sau khi sanh lên chúng hoại diệt, sự tịnh lặng của chúng là an lạc."9 3055. Sau khi lắng nghe câu kệ ngôn, tôi đã nhớ lại việc làm quá khứ. Sau khi ngòi ở ngay chỗ ngồi ấy, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. 3056. Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Sau khi nhận biết đức hạnh [của tôi], đức Phật, bậc Hữu Nhãn đã cho tu lên bậc trên. 3057. Trong khi chỉ là đứa bé trai, tôi đã hoàn tất việc cần làm. Hôm nay, còn có việc gì tôi cần phải làm ở giáo pháp của người con trai dòng Sakyā?*

9 Câu kệ này được thấy ở nhiều nơi trong tạng Kinh.

268 ❖ KINH TIỀU BÔ

3058. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; [điều này] là quả báo của việc lang nghe Chánh pháp. 3059. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dhammasavaniya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* í4Ký sự về Trưởng lão Dhammasavaniya95 là phần thứ chín.

340. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO UKKHITTAPADUMIYA (ưkkhittapadumiyattherãpadãnam) 3060. Tôi đã là người làm tràng hoa ở thành phố Hamsavatī. Tôi đã lội xuống hồ sen và đã hái những đóa hoa sen. 3061. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Thông Suốt về Tất Cả Các Pháp cùng với một trăm ngàn bậc có tâm an tịnh như thế ấy. 3062. Khi ây, trong khi lưu tâm đên sự tiên hóa của tôi, Ngài cùng với các bậc Lậu tận trong sạch có sáu thắng trí, đã đi đến chỗ của tôi. 3063. Sau khi nhìn thấỵ vị Trời Của Chư Thiên, bậc Tự Chủ, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, khi ấy tôi đã ngắt đóa hoa sen ở cuống và đã thảy lên không trung. 3064. "Bạch đấng Anh Hùng, nếu Ngài là đức Phật, bác Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu, xin cho các đóa sen tự đi đến và duy trì ở trên đỉnh đầu NgAi." 3065. Đấng Đại Hùng, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đã chú nguyện. Do nhờ oai lực của đức Phật, chúng đã duy trì ở trên đỉnh đâu. 3066. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp và do các nguyện lực của tác ý? sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã đi đên cõi trời Đạo-lợi. 3067. Có cung điện được kiến tạo khéo léo dành cho tôi đây. Nó được ệọi tên là “Satapattarp" có chiều cao sáu mươi do-tuần? chiều rộng ba mươi do-tuần. 3068. Tôi đã là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc một ngàn lần. Và tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi lăm lần. 3069. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. Tôi thọ hưởng nghiệp của mình, [là nghiệp] đã khéo được thực hiện bởi bản thân trong thời quá khứ. 3070. Chỉ nhờ vào một đóa sen hồng ấy, sau khi thọ hưởng sự thành đạt, tôi đã đắc chứng giáo pháp của đức Thế Tôn Gotama. 3071. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cat đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 10 Dhammasavaniya nghĩa là "vi liên quan đến việc lắng nghe (savana) pháp (dhammo)：

THÁNH NHÂN KÝ sự 審 269

3072. [Ke từ khi] tôi đã Cling dường bông hoa trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của một đóa sen hồng. 3073. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ukkhittapadumiya11 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Ukkhittapadumiya” là phần thứ mười.

Phần tóm lược Nhang thơm, [vi Cling dường] nước, bông hoa punnāga, vị có tâm vải độc nhất, giọt nước [thơm], vị Pabhankara, vị dâng cúng cái lều [cỏ], vị có tấm áo choàng, vị có sự lắng nghe, vi có một đóa sen hồng; các câu kệ được gộp chung lại ở phàm này là một trăm câu kệ và bôn mươi bôn câu nữa. Phẩm Gandhadhũpiya là phẩm thứ ba mươi bốn.

11 Ukkhỉttapadumiya nghĩa là "vj liên quan đến đóa sen hồng (padumă) đã được thảy lên (ụkkhittă) không tru血

270 ❖ KINH TIÊU BÔ

XXXV PHẨM EKAPADUMIYA (EKAPADUMIYAVAGGƠ)

341. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO EKAPADUMIYA (Ekapadumiyattherāpadānam) 3074. Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Thông Suốt về Tất Cả Các Pháp, trong khi giảng giải ở cõi này cõi khác, Ngài đã giúp cho nhiều người vượt qua. 3075. Khi ấy, tôi là con thiên nga chúa cao quý trong số các loài chim [lưỡng sanh]. Tôi lặn xuống hồ nước thiên nhiên và vui giỡn trò đùa của loài thiên nga. 3076. Vào khi ấy, đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đấng Chiến Thắng đã đi đến ở bên trên của hồ nước thiên nhiên. 3077. Sau khi nhìn thấy vi Trời Của Chư Thiên, bậc Tự Chủ, đấng Lãnh Đạo Thê Gian, tôi đã ngát đóa sen hông trăm cánh đáng yêu ở cuông hoa. 3078. Được tịnh tín vào đấng Lãnh Đạo Thế Gian, sau khi dùng mỏ gắp lấy và thảy lên bầu trời, tôi đã cúng dường đến đức Phật tối thượng. 3079. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, đứng ở không trung đã nói lời tùy hỷ đến tôi rằng: 3080. "Do một đóa sen hồng này và do các nguyện lực của tác ý, ngươi không đi đến đọa xứ trong một trăm ngàn kiếp.” 3081. Nói xong điều ấy, bậc Toàn Giác tên Padumuttara, sau khi tán dương việc làm của tôi, đã ra đi theo như ý đinh. 3082. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3083. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekapadumiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Ekapadumiya55 là phần thứ nhất

Ekapadumỉya nghĩa là   liên quan đến một (ekā) đóa sen hồng (padumă)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 271

342. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TL-UPPALAMÃLIYA (Ti-uppalamāliyattherāpadānam) 3084. Lúc bấy giờ, tôi đã là con khỉ ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm đang ngồi ở trong vùng đồi núi. 3085. [Đức Phật] đang làm cho tất cả các phương rực sáng tợ như cây sâla chúa đã được trổ hoa. Sau khi nhìn thấy bậc hội đủ các tướng mạo chính và phụ, tôi đã trở nên hoan hỷ. 3086. Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng, có tâm ý mừng rỡ vì phỉ lạc, tôi đã nâng ba đóa sen xanh lên ở trên đầu. 3087. Sau khi dâng lên các bông hoa đến bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī, sau khi đạt đến sự tôn kính, tôi đã ra di, mặt hướng phía Bắc. 3088. Trong khi đang cúi mình ra đi, với tâm ý trong sạch, tôi đã rơi xuống ở giữa tảng đá và đã đi đến sự chấm dứt mạng sống. 3089. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp và do các nguyện lực của tác ý, sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã đi đến cõi trời Đạo-lợi. 3090. Tôi đã cai quản thiên quốc ba trăm lần và đã là đấng Chuyển Luân Vương năm trăm lần. 3091. [Ke từ khi] tôi đã cúng đuờng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3092. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ti-uppalamâliya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 46Ký sự về Trưởng lão Ti-uppalamâliya55 là phần thứ nhì.

343. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO DHAJADĀYAKA (phạịadãyakattherãpadânam) 3093. Đấng Đạo Sư tên Tissa đã là bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu. Sau khi nhìn thấy sự đoạn tận mầm mống tái sanh [sự viên tịch Niết-bàn] của Ngài, tôi đã treo lên lá cờ. 3094. Do nghiệp ây đã được thực hiện tót đẹp và do các nguyện lực của tác ý, sau khi từ bỏ thân nhân loại, tôi đã đi đen cõi trời Đạo-lợi. 3095. Tôi đã cai quản thiên quốc ba trăm lần và đã là đấng Chuyển Luân Vương năm trăm lần. 3096. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. Tôi thọ hưởng nghiệp của mình, [là nghiệp] đã khéo được thực hiện bởi bản thân trong thời quá khứ.

2 Ti-uppalamâliya nghĩa là uvị liên quan đến vòng hoa (rnãlã) gồm ba (tí) đóa sen xanh ịuppala)y

272 籍 KINH TIÊU BÔ

3097. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng Cling lá cờ. 3098. Và giờ dây, trong lúc mong muốn tôi có thể che đậy [mặt đất] có rừng rậm luôn cả núi non bằng loại vải sợi lanh; vào khi ấy quả báo của tôi đã được thể hiện. 3099. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Dhajadāyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trường lão Dhajadāyaka,9 là phần thứ ba.

344. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO TIKIÑKINIPŪJAKA (Tikiñkinipū/akattherāpadānam) 3100. ở kh6ng xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Bhūtagana. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thây tâm y may từ vải bị quăng bỏ vướng ở ngọn cây. 3101. Khi ấy, tôi đã thu nhặt ba bông hoa kiñkini và đã trở nên mừng rỡ, với tâm mừng rỡ, tôi đã cūng dường tấm y may từ vải bị quăng bỏ. 3102. Ke từ khi tôi đã thực hiên việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của ba đóa hoa. 3103. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tikiñkinipūjaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Tikiñkinipūj aka" là phần thứ tư.

345. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO NALÃGÃRIKA (Nalāgārikattherāpadānam) 3104. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Hārita. Khi ấy, đấng Tự Chủ tên Nārada đã cư ngụ ở góc cây. 3105. Tôi đã thực hiện gian nhà bằng cây sậy và đã lợp bằng cỏ. Sau khi dọn sạch sẽ con đường kinh hành, tôi đã dâng Cling đến đấng Tự Chủ. 3106. Tôi đã sướng vui ở thế giới chư thiên trong mười bốn kiếp, và đã cai quản thiên quốc bảy mươi bốn lần. 3107. Và tôi đã là đấng Chuyển Luân Vương bảy mươi bảy lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 3108. Cung điện của tôi có chiêu cao tợ như chiêc câu vông đã xuat hiện, có ngàn cây cột trụ, không thể so sánh, là cung điện có sự rực rỡ. 3109. Được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, sau khi thọ hưởng hai sự thành tựu, tôi đã xuất gia trong giáo pháp của đức Thế Tôn Gotama.

3 Dhajadāyaka nghĩa là "vj dâng cúng {dāyako) lá cờ (dhqja)y 4 Tikiñkinipūfaka nghĩa là "vj cúng dường (pūjakā) ba (tí) bông hoa kiñkiniy

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 273

r   ỈA   1 1   7       Ấ    Ầ       %                    e             \ 3110. Có tính khàng quyết vê sự nô lực, được an tịnh, không còn mâm mốnệ tái sanh, sau khi căt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sông không còn lậu hoặc. 3111. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão NaỊâgãrika5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Nalāgārikaw là phần thứ năm.

346. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CAMPAKAPUPPHIYA (Campakapupphiyattherãpadãnam) 3112. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Cãpala. Đức Phật tên Sudassana đã cư trú ở trong vùng đồi núi. 3113. Sau khi hái bông hoa ở núi Hy-mã-lạp5 tôi đã nhìn thấy đức Phật, đấng Vô Nhiễm, bậc đã vượt qua dòng nước lũ, không còn lậu hoặc, đang di chuyển ở không trung. 3114. Khi ấy, tôi đã đặt tám bông hoa campaka ở trên đầu rồi đã dâng lên đức Phật, đấng Tự Chủ, bạc Đại Ần Sĩ. 3115. [Kể từ khi] toi đã cúnệ dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 3116. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Campakapupphiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* ố6Ký sự về Trưởng lão Campakapupphỉya" là phần thứ sáu.

347. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADUMAPŪJAKA (Padumapūfakattherāpadānam) 3117. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Romasa. Khi ấy, cũng có vị Phật tên Sambhava đã cư ngụ ở ngoài trời. 3118. Tôi đã lìa khỏi chỗ cư ngụ và đã mang đến [dâng] đóa sen hồng. Sau khi đã cầm giữ [đóa sen] một ngày, tôi đã quay trở về chỗ trú ngụ. 3119. [Ke từ khi] tôi đã cung dườĩiệ bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3120. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

5 NaỊãgãrika nghĩa là uvị liên quan đến gian nhà (ãgãra) bằng cây sậy (naịă)y 6 Campakapupphiya nghĩa là t4vị liên quan đến bông hoa (puppha) campaka.,^

274 « KINH TIỀU BÔ

Đại đức Trưởng lão Padumapūjaka đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í4Ký sự về Trưởng lão Padumapūjaka^ là phần thứ bảy. (Dứt tụng phẩm thứ mười ba).

348. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TINAMUTTHIDĀYAKA (Tinamutthidāyakattherāpadānam) 3121. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Lambaka. Bậc Toàn Giác tên Upatissa đã đi kinh hành ở bên ngoài trời. 3122. Lúc bấy giờ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Tôi đã nhìn thấy vị Trời Của Chư Thiên, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại ấy. 3123. Với tâm ý trong sạch, khi ấy tôi đã dâng cúng nắm cỏ để làm chỗ ngồi đến đức Phật, bậc Đại Ẩn Sĩ ấy. 3124. Sau khi dâng cúng đến vị Trời Của Chư Thiên, tôi đã làm cho tâm được tịnh tín nhiều hơn nữa. Tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác rồi đã ra đi, mặt r hướng phía Băc. 3125. Vừa mới ra đi không bao lâu, [con sư tử] vua của loài thú đã tấn công tôi. Trong lúc bi con sư tử vật ngã, tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy. 3126. [Do] việc làm đã được tôi thực hiện đến đức Phật tối thượng, bậc Không Còn Lậu Hoặc, là vừa mới xảy ra đây, tợ như tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra, tôi đã đi đến thế giới của chư thiên. 3127. ở tại nơi ấy, tòa lâu đài xinh đẹp có một ngàn khu vực, có một trăm quả câu tròn, được trang hoàng với những lá cờ, có màu lục, đã được hóa hiện ra do nghiệp phước thiện. 3128. Ánh sáng của tòa lâu đài tỏa ra tợ như ánh mặt trời đã mọc lên cao. Được quây quần với các nàng tiên nữ trẻ, tôi đã sướng vui theo ước muốn của dục vọng. 3129. Sau khi mệnh chung từ thế giới chư thiên, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, tôi đã đi đến bản thể loài người và đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc. 3130. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng chỗ ngồi trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của nam cỏ. 3131. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tinamutthidāyaka 7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Tinamutthidāyaka59 là phần thứ tám.

7 Tinamutthidāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) nắm (mutthī) cỏ (tina)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 275

349. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TINDUKAPHALADÃYAKA (Tindukaphaladāyakattherāpadānam) 3132. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, đấng đã vượt qua dòng nước lũ5 không còn lậu hoặc, đang ngôi ở trong vùng đôi núi tợ như cây kanikāra đang cháy sáng. 3133. Sau khi nhìn thấy cây tinduka có trái, tôi đã ngắt cả chùm. Với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng đến [đức Phật] Vessabhū. 3134. Ke từ khi tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3135. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Tindukaphaladâyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Tindukaphaladãyaka" là phần thứ chín.

350. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKAÑJALIYA (Ekafyaliyattherāpadānam) 3136.                    .K Giác tên Revata đã ĩ Lúc bấy giờ, bậc Toàn                  w cư9 ngụ ở bờ sông. Tôi đã nhìn thây đức Phật, bậc Vô Nhiêm, tợ như mặt trời có tia sáng màu vàng. 3137. [Đức Phật] trông tợ thỏi vàng đặt ở cửa miệng lò nung, như là than gỗ khadira cháy rực, tợ như vì sao osadhĩ đang chiếu sáng, tôi đã thể hiện sự chắp tay lại. 3138. [Ke từ khi] tôi đã thể hiện sự chắp tay ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc chắp tay. 3139. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekafijaliya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Ekañjaliya^ là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vị có đóa sen hồng, vị có tràng hoa sen xanh, lá cờ? vị có bông hoa kiñkini, [gian nhà bằng] cây sậy, bông hoa campaka, đóa sen hồng, nắm [cỏ], cây tinduka, và vị chắp tay lại là tương tợ; [tong cộng] có sáu mươi sáu câu kệ đã được tính đếm bởi các bậc trí. Phẩm Ekapadumiya là phẩm thứ ba mươi lăm.

8 Tỉndukaphaladãyaka nghĩa là       dâng cúng (dāyako) trái cây (phala) tinduka.,, 9 Ekañjaliya nghĩa là uvị liên quan đến một lần (ekā) chắp tay (anjalĩ)y

276 ❖ KINH TIỂU BÔ

XXXVI. PHẨM SADDASAÑÑAKA qSADDASAÑÑAKAVAGGO)

351. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SADDASAÑÑAKA (Saddasaññakattherāpadānam) 3140. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác được vây quanh bởi hội chúng chư thiên. 3141. Trong lúc Ngài đang công bố về bốn sự thật [và] đang tiếp độ đám đông dân chúng, tôi đã lắng nghe lời nói ngọt ngào tương tợ tiếng hót của loài chim Karavīkā. 3142. Sau khi làm cho tâm được tinh tín vào âm vang giọng nói Phạm thiên của bậc Hiền Trí Sikhī, đấng Quyến Thuộc Của Thế Gian, tôi đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc. 3143. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của niêm tịnh tín. 3144. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saddasaññaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ố4Ký sự về Trưởng lão Saddasaññaka" là phần thứ nhất

352. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO YAVAKALÃPIYA (ĩàvakaỉãpiyattherãpadãnam) 3145. Lúc bấy giờ, tôi đã là người trồng lúa mạch ở thành phố Arunavatī. Sau khi nhìn thây bậc Toàn Giác ở đường lộ, tôi đã trải xuông bó rơm lúa mạch. 3146. Biết được ý đinh của tôi, bậc Có Lòng Thương Tưởng, đấng Bi Mần, bậc Lãnh Đạo Cao Cả Của Thế Gian Sikhī đã ngồi xuống ở tấm trải bằng rơm lúa mạch. 3147. Sau khi nhìn thấy bậc Vô Nhiễm, vị có Thiền Chứng Vĩ Đại, đấng Hướng Đạo đã ngồi xuống, sau khi làm cho sanh khởi niềm hưng phấn, tại nơi ấy tôi đã mệnh chung. 3148. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp,* Saddasaññaka nghĩa là uvị suy tưởng (saññaka) về âm thanh (saddă)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 277

tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc trải thảm rơm lúa mạch. 3149. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đa được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Yavakalāpiya2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Yavakalāpiya55 là phần thứ nhì.

353. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KIMSUKAPŪJAKA (Kimsukapūjakattherāpadānam) 3150. Sau khi nhìn thấy cây kirpsuka đã được trổ hoa, tôi đã chắp tay lên. Sau khi suy tưởng về đức Phật Siddhattha, tôi đã cúng dường ở không trung. 3151. [Ke từ khi] tôi đã cúng đuờng bông hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biêt đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3152. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kimsukapūjaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ốếKý sự về Trưởng lão Kỉmsukapũjaka" là phần thứ ba.

354. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SAKOTAKAKORANDADĀYAKA (Sakotakakorandadāyakattherāpadānam) 3153. Và sau khi nhìn thấy dấu chân đã bước qua của đấng Quyến Thuộc Thế Gian Sikhī, tôi đã khoác tấm da dê một bên vai và đã đảnh lễ dấu chân tối thượng. 3154. Sau khi nhìn thấy cây koranda, một loài thảo mộc mọc ở trên trái đất đã được trổ hoa, tôi đã ngắt một chùm và đã cúng dường ở dấu chân có hình bánh xe. 3155. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường dấu chân. 3156. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sakotakakorandadāyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Sakotakakorandadāyaka" là phần thứ tư.

355. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO DANDADĀYAKA (Dandadāyakattherāpadānam) 3157. Lúc bấy giờ, tôi đã đi sâu vào khu rừng hoang rậm và đã đốn cây tre. Sau khi câm lây thanh đòn ngang, tôi đã dâng cúng đến hội chúng.

2 Yavakalãpiya nghĩa là  liên quan đến bó rơm (kalãpă) lúa mạch (yavà)y 3 Kimsukapūjaka nghĩa là    cúng dường (pūjaka) bông hoa kimsuka.,, 4 Sakotakakorandadāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) chùm (sakotakà) bông hoa koranda.^,

278 ❖ KINH TIỂU BÔ

3158. Do sự tịnh tín ấy ở trong tâm, tôi đã đảnh lễ các bậc có sự hành trì tốt đẹp. Tôi cũng đã dâng cúng thanh đòn ngang, rồi đã ra đi, mặt hướng phía Bắc. 3159. Kể từ Wii tôi đã dâng cung cây gậy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây gậy. 3160. Bốn [tuệ] phân tích,...(lít)...tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Tưởng lão Dandadāyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Dandadāyaka" là phần thứ năm.

356. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AMBAYÃGUDẢYAKA (Ambayãgudãyakattherãpadãnam) 3161. Bậc Giác Ngộ tên Sataramsī, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại, sau khi xuất khỏi định đã đi đến tôi về việc khất thực. 3162. Sau khi nhìn thấy vi Phật Độc Giác có tâm thanh tịnh, tôi đã dâng cúng món cháo xoài đến Ngài với tâm ý trong sạch. 3163. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của món cháo xoài. 3164. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ambayāgudāyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Ambayāgudāyaka55 là phần thứ sáu.

357. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUPUTAKAPŪJAKA (Suputakapūjakattherāpadānam) 3165. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī, trong khi lìa khỏi việc nghỉ ngơi ban ngày, trong khi đi đó đây về việc khất thực, Ngài đã đi đến gần chỗ của tôi. 3166. Do điêu ây, được sung sướng, có tâm ý vui mừng, tôi đã dâng cúng chiếc hộp đựng muối xinh đẹp đến đức Phật tối thượng như thế ấy, [và] tồi đã sướng vui ở cõi trời một kiếp. 3167. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng chiếc hộp xinh đẹp trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của chiếc hộp. 3168. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Suputakapūjaka 7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Suputakapūjaka" là phần thứ bảy.

5 Dandadāyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) cây gậy (danda)y 6 Ambayãgudãyaka nghĩa là dâng cúng (dāyako) cháo (yãgù) xoài (amba)：' 7 Suputakapūjaka nghĩa là    cúng dường (pūjaka) chiếc hộp (putakà) xinh đẹp

THÁNH NHÂN KÝ sự 审 279

358. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MAÑCADĀYAKA (Mañcadāyakattherāpadānam) 3169. Do được tịnh tín, tôi đã tự tay mình dâng Cling một chiếc giường đến đức Thế Tôn Vipassī, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian như thế ấy. 3170. Tôi đã đạt được phương tiện di chuyển bằng voi, phương tiện di chuyển bằng ngựa, phương tiện di chuyển của cõi trời. Do nhờ sự dâng cúng cái giường nhỏ ấy, tôi đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc. 3171. Ke từ khi tôi đã dâng cúng chiếc giường trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng chiếc giường. 3172. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mañcadāyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “K? sự về Trưởng lão Maflcadāyaka^ là phần thứ tám.

359. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SARANAGAMANIYA (Saranagamaniyattherāpadānam) 3173. Lúc bấy giờ, tôi là đạo sĩ lõa thể. Vị Tỳ-khmi và tôi đã bước lên chiếc thuyền. Trong khi chiếc thuyền đang bị đắm, vị Tỳ-khưu đã ban cho tôi sự nương nhờ. 3174. [Ke từ khi] vi ấy ban cho sự nương nhờ đến tôi trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc đi đến nương nhờ. 3175. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Saranagamaniya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Saraọagamaniya55 là phần thứ chín.

360. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PINDAPĀTIKA (Pindapātikattherāpadānam) 3176. Lúc bấy giờ, bậc Toàn Giác tên Tissa đã cư ngụ ở trong khu rừng lớn. Sau khi Ngài đã từ chính cõi trời Đẩu-suất về lại nơi đây, tôi đã dâng cúng vật thực. 3177. Sau khi đảnh lễ bậc Toàn Giác có danh vọng lớn lao tên Tissa, sau khi đã làm cho tâm của mình được tinh tín, tôi đã đi đến cõi trời Đẩu-suất. 3178. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của món vật thực.

8 Mañcadāyaka nghĩa là     dâng cúng (dãyaka) chiếc giường (mañcā)y 9 Saranagamaniya nghĩa là uvị liên quan việc đi đến (gamanà) nương nhờ (saraụa), tức là đã quy y."

280 發 KINH TIỂU Bộ

3179. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pindapātika10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pindapātika^ là phần thứ mười.

Phần tóm lược Vi có sự suy tưởng về âm thanh, vị trồng lúa mạch, các bông hoa kimsuka, và bông hoa koranda, thanh đòn ngang, món cháo xoài, vị có chiêc hộp xinh đẹp, vị dâng cúng chiếc giường, sự nương nhờ, và món vật thực; [tổng cộng] có bốn mươi câu kệ. Phẩm Saddasaññaka là phẩm thứ ba mươi sáu.

10 Pindapātika nghĩa là uvị liên quan đến đồ ăn khất thực {pindapātā)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 281

xxxvn. PHẨM MANDÃRAVAPUPPHIYA (MANDÃRAVAPUPPHIYAVAGGƠ)

361. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MANDẢRAVAPUPPHIYA (Mandāravapupphiyattherāpadānam) 3180. Sau khi từ cõi trời Đạo-lợi đi đến nơi dây, người thanh niên tên Mañgala đã cầm lấy bông hoa mandãrava dành cho bậc Đại Ẩn Sĩ Vipassī. 3181. Tôi đã đặt ở trên đỉnh đầu của [đức Phật] đang ngồi nhập đinh. Sau khi đã duy trì bảy ngày, tôi đã trở về lại thế giới chư thiên. 3182. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi mốt kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3183. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Mandâravapupphiya1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 4íKý sự về Trưởng lão Mandãravapupphiya^ là phần thứ nhất

362. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KAKKÃRUPUPPHIYA (Kakkārupupphiyattherāpadānam) 3184. Sau khi từ cõi trời Dạ-ma đi đến vi Gotama vinh quang và quý trọng ở cõi người, tôi đã cầm lấy bông hoa kakkâru và đã dâng lên đức Phật. 3185. [Ke từ khi] toi đã cúng dường đức Phật trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 3186. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kakkârupupphiya1    2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Kakkãrupupphiya w là phần thứ nhì.

1 Mandãravapupphiya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (puppha) mand互rava." 2 Kakkãrupupphiya nghĩa là uvị liên quan đến bông hoa (puppha) kakkaru."

282 ❖ KINH TIỂU Bộ

363. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BHISAMULẢLADÃYAKA (Bhisamulāladāyakattherāpadānam) 3187. Đấng Toàn Giác tên Phussa là bậc thông suốt về tất cả các pháp. Có ước muốn độc cu, bậc Trí Tuệ đã đi đến gần chỗ của tôi. 3188. Sau khi đã làm cho tâm đươc tịnh tín vào đấng Đại Bi, bậc Chiến Thắng ấy, tôi đã cầm lấy rễ và củ sen rồi đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. 3189. Ke từ khi tôi đã dâng cúng củ sen trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng củ sen. 3190. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão BhisamuỊãladãyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* ẾÍKý sự về Trường lão BhisamuỊâladãyaka" là phần thứ ba.

364. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KESARAPUPPHIYA (Kesarapupphiyattherāpadānam) 3191. Lúc bấy giờ, tôi đã là vị thầy về pháp thuật ở núi Hy-mã-lạp. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, vi Có Danh Vọng Lớn Lao đang đi kinh hành. 3192. Khi ấy, tôi đã đặt ba bông hoa kesarĩ ở trên đầu, rồi đã đi đến gần và đã cúng dường đến bậc Toàn Giác Vessabhū. 3193. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3194. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kesarapupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. aKý sự về Trưởng lão Kesarapupphiya” là phần thứ tư.

365. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AÑKOLAPUPPHIYA (Añkolapupphiyattherāpadūnam) 3195. Lúc bấy giờ, bậc Giác Ngộ tên Paduma đã sống ở ngọn núi Cittakūta. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại ấy. 3196. Sau khi nhìn thấy cây añkola đã được trổ hoa, khi ấy tôi đã thu nhặt [bông hoa]. Tôi đã đi đến gặp bậc Giác Ngộ và đã cúng dường đấng Chiến Thắng Paduma. 3197. [Kể từ khi] toi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt.                                                        〜

3 BhỉsamuỊâladâyaka nghĩa là      dâng cúng (dāyako) rễ (bhisà) và củ sen (ỵnuỊãlă)y 4 Kesarapupphỉya nghĩa là "vj liên quan đen bông hoa (puppha) kesarí."

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 283

3198. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Añkolapupphiya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Ahkolapupphiya” là phần thứ nẳm.

366. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO KADAMBAPUPPHIYA (Kadambapupphiyattherāpadānam) 3199. Đấng Toàn Giác có màu da vàng chói, tợ như cây cột trụ bằng vàng, có ba mươi hai hảo tướng, đang đi ở khu phố chợ. 3200. Sau khi ngồi xuống ở nơi cao quý của tòa lâu đài, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian. Tôi đã cầm lấy bông hoa kadamda và đã cúng dường đến đức Phật Vipassī. 3201. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây chín mươi mốt kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3202. Bốn [tuệ] phân tích,... (nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kadambapupphiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* 66Ký sự về Trưởng lão Kadambapupphỉya" là phần thứ sáu.

367. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UDDÃLAPUPPHIYA (Uddãỉapupphiyattherâpadãnam) 3203. Lúc bấy giờ, đấng Giác Ngộ tên Anoma đã sống ở bờ sông Gañgā. Sau khi cầm lấy bông hoa uddâlaka, tôi đã cúng dường đến bậc Không Bị Đánh Bại. 3204. [Ke từ khi] toi đã cúng dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 3205. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Uddâlapupphiya7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão uddâlapupphiya" là phần thứ bảy.

368. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO EKACAMPAKAPUPPHIYA (Ekacampakapupphiyattherāpadānam) 3206. Và bậc Giác Ngộ upasanta sống ở trcmg vùng đồi núi. Tôi đã cầm lấy một bông hoa campaka và đã đi đến gần bậc Tối Thượng Nhân.

5 Añkolapupphiya nghĩa là t4vị liên quan đến bông hoa (puppha) añkola.,, 6 Kadambapupphiya nghĩa là 4Svị liên quan đến bông hoa (puppha) kadamba." 7 Uddâlapupphiya nghĩa là       liên quan đến bông hoa ịpupphă) udd互la."

284 ❖ KINH TIÊU BÔ

3207. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã cầm lấy bằng hai tay và đã cúng dường đến đấng Hiền Trí Độc Giác Toi Thượng, bậc Không Bị Đánh Bại. 3208. [Ke từ khi] toi đã Cling dường bông hoa trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 3209. Bốn [tuệ] phân tích,...(nt)... tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ekacampakapupphiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy： ẾÍKý sự vê Trưởng lão Ekacampakapupphiya" ỉa phân thứ tám.

369. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TIMIRAPUPPHIYA (Timừapupphiyattherãpadãnam) 3210. Tôi đi xuôi theo dòng nước ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, tợ như cây sâla chúa đã được trổ hoa. 3211. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã cầm lấy bông hoa timira và đã rải rắc ở đỉnh đầu đấng Hiền Trí Độc Giác Tối Thượng. 3212. [Ke từ khi] tôi đã cúng dườnệ bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3213. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Timirapupphiya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Timirapupphiya” là phần thứ chín.

370. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SALALAPUPPHIYA (Salalapupphiyattherãpadãnam) 3214. Lúc bấỵ giờ, tôi đã là loài Kim Si điểu ở bờ sông Candabhāgā. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thay vị Trời Của Chư Thiên, đấng Nhân Ngưu đang đi kinh hành. 3215. Tôi đã thu hái bông hoa salala và đã dâng cúng đến đức Phật. Đấng Đại Hùng đã ngửi bông hoa salala có hương thơm của cõi trời. 3216. Sau khi thọ nhận, đấng Toàn Giác, bậc Lãnh Đạo Thế Gian Vipassī, đấng Đại Hùng đã ngửi [bông hoa], trong khi tôi đang nhìn xem. 3217. Với tam tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ bậc Tối Thượng Nhân. Tôi đã chắp tây lên và đã leo lên ngọn núi lần nữa. 3218. [Ke từ khi] tôi đã cung đuờng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật

8 Ekacampakapupphiya nghĩa là 4<vị liên quan đến một (ekà) bông hoa (pupphà) campaka." 9 Timirapupphiỵa nghĩa là 44vị liên quan đến bông hoa ịpuppha) timira."

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 285

3219. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Salalapupphiya10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Salalapupphiya" là phần thứ mười.

Phần tóm lược Bông hoa mandãrava, bông hoa kakkãru, củ sen, bông hoa kesara, bông hoa añkola, vị có bông hoa kadamba, bông hoa uddâla, một bông hoa campaka, bông hoa timira, và cả bông hoa salala nữa; [tổng cộng] có bốn mươi câu kệ. Phẩm Mandãravapupphiya là phẩm thứ ba mươi bảy.

10 Salalapupphiya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa (puppha) salala."

286 ❖ KINH TIÊU BÔ

xxxvm. PHẨM BODHIVANDAKA (BODHIVANDAKAVAGGO)

371. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BODHIVANDAKA (Bodhivandakattherãpadãnam) 3220. Sau khi nhìn thấy cây pātalī, một loài thảo mộc mọc ở trên trái đất, được xanh tươi, tôi đã đắp y một bên vai, chắp tay lên và đã đảnh lễ cây pātalī. 3221. Tôi đã chắp tay lên và thể hiện tâm ý cung kính đến bậc trong sạch bên trong, trong sạch bên ngoài, đã khéo được giải thoát, không còn lậu hoặc. 3222. Tôi đã đảnh lễ cây pātalī tợ như [đảnh lễ] đấng Toàn Giác Vipassī, bậc được thế gian tôn sùng, là đại dương về lòng bi mẫn và trí tuệ, đang ở trước mặt. 3223. [Ke từ khi] toi đã đảnh lễ cội Bồ-đề trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc đảnh lễ. 3224. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bodhivandaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í6Ký sự về Trưởng lão Bodhivandaka” là phần thứ nhất

372. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PÃTALIPUPPHIYA (Pātalipupphiyattherāpadānam) 3225. Đức Thế Tôn tên Vipassī là đấng Tự Chủ, nhân vật cao cả. Được tháp tùng bởi những người học trò của mình, đấng Chiến Thắng đã đi vào thành Bandhumā. 3226. Tôi đã đặt ba bông hoa pātalī vào lòng của tôi. Chính vì có ý đinh gội dầu, tôi đã đi đến bến tàu ở dòng sông. 3227. Sau khi đi ra khỏi thành Bandhumatī, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo The Gian được chói sáng như là bông hoa súng, được cháy rực như là ngọn lửa tế thần. 3228. Tợ như con hổ hùng tráng quý cao, tợ như con sư tử đã được sanh ra cao quý, đấng cao quý trong số các vị Sa-môn dẫn đầu hội chúng Tỳ-khưu đang bước đi. 3229. Được tịnh tín ở đấng Thiện Thệ, bậc có sự orā sạch các cấu uế ô nhiễm ấy, tôi đã cầm lấy ba bông hoa và đã cúng dường đến đức Phật tối thượng.*

Bodhivandaka nghĩa là   đảnh lễ ịỵandakà) cội cây Bồ-đề ịbodhí)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 287

3230. [Ke từ khi] tôi đã cúng đuờng bông hoa trước đây chín mươi mốt kiêp, tôi không còn biết đên khổ cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đức Phật. 3231. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pãtalipupphiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pātalipupphiyaw là phần thứ nhì.

373. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO TI-UPPALAMẢLIYA (Ti-uppalamāliyattherāpadānam) 3232. Lúc bấy giờ, tôi đã là con khỉ ở bờ sông Candabhāgā. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm đang ngồi ở trong vùng đồi núi.2 3233. [Đức Phật] đang làm cho tất cả các phương rực sáng tợ như cây sâla chúa đã được trô hoa. Sau khi nhìn thây bậc hội đủ các tướng mạo chính và phụ, tôi đã trở nên hoan hỷ. 3234. Với tâm phân chân, với ý vui mừng, có tâm ý mừng rỡ vì phỉ lạc, tôi đã nâng ba đóa sen xanh lên ở trên đâu. 3235. Sau khi cúng dường các bông hoa đến bậc Đại Ẩn Sĩ Phussa, sau khi thể hiện sự tôn kính, tôi đã ra di, mặt hướng phía Bắc. 3236. Trong khi đang cúi mình ra đi với tâm ý trong sạch, tôi đã rơi xuống ở giữa tảng đá và đã đi đến sự chấm dứt mạng sống. 3237. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp và do các nguyện lực của tác ý, sau khi từ bỏ cuộc sống trước đây. tôi đã đi đen cõi trời Đạo-lợi. 3238. Và tôi đã cai quản thiên quốc ba trăm làn. Và tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm trăm lần. 3239. [Ke từ khi] toi đã Cling dường bong hoa trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biêt đến khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dương đức Phạt. 3240. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ti-uppalamâliya3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Ti-uppalamãliyaw là phần thứ ba.

374. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PATTIPUPPHIYA (Pattipupphiyattherāpadānam) 3241. Vào lúc đấng Toàn Giác, bậc Đại Ẩn Sĩ Padumuttara đã Niết-bàn, tất cả dân chúng đã tụ hội lại và họ đã di chuyển nhục thân [của Ngài].

2 Ký sự này tương tợ Ký sự về Trưởng lão Ti-uppalamâliya, số 342, trang 271. 3 Ti-uppalamãliya nghĩa là uvị liên quan đến vòng hoa (rnãlã) gồm ba (tỉ) đóa sen xanh (ụppalăyy

288 ❖ KINH TIÊU Bộ

3242. Trong khi nhục thân đang được di chuyển, trong khi các chiếc ứống đang được vang lên, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã cúng dường bông hoa patti. 3243. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường bông hoa trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; [điều này] là quả báo ở việc đã cúng dương nhục thin [đức Phật]. 3244. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3245. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3246. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pattipupphiya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Pattipupphiya95 là phần thứ tư.

375. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SATTAPANNIYA (Sattapanniyattherāpadānam) 3247. Bậc Toàn Giác tên Sumanā, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã hiện khởi. Với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã cúng dường bông hoa thất diệp. 3248. [Ke từ khi] tôi đã cúnệ dường bông hoa thất diệp trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đen khổ cảnh; điều này là quả báo của bông hoa that diệp. 3249. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3250. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3251. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sattapanniya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sattapanniya^ là phần thứ năm.

376. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO GANDHAMUTTHIYA (Gandhamutthiyattherāpadānam) 3252. Khi giàn hỏa thiêu đang được thực hiện và khi vật thơm các loại 4 Pattipupphiya nghĩa là      liên quan đến bông hoa (puppha) patti.?, 5 Sattapanniya nghĩa là 4tvị liên quan đến bông hoa thất diệp (sattapannă)y

THÁNH NHÂN KÝ sự 巖 289

được đặt vào, với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã cúng dường một nắm tay vật thơm. 3253. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường giàn hỏa thiêu trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường lễ hoa táng. 3254. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3255. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3256. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Gandhamutthiya6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Gandhamutthiya^ là phần thứ sáu.

377. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO CITAKAPŪJAKA (Citakapūjakattherāpadānam) 3257. Khi đức Thế Tôn tên Padumuttara đã viên tịch Niết-bàn và đã được đưa lên giàn hỏa thiêu, tôi đã cúng dường bông hoa sâla. 3258. Ke từ khi toi đã cúng dường bông hoa trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường lễ hỏa táng. 3259. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3260. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3261. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Citakapūjaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Citakapūjaka" là phần thứ bảy.

378. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUMANATĀLAVANTIYA (Sumanatālavantiyattherāpadānam) 3262. Tôi sở hữu chiếc quạt lá cọ vô cùng giá trị được bao phủ với các bông hoa nhài, và tôi đã dâng cúng đến đức Thế Tôn Siddhartha.

6 Gandhamutthiya nghĩa ỉà    liên quan đến nắm tay (rnufthi) vật thơm (gandhā)：' 7 Citakapữịaka nghĩa là   cúng dường (pụịakà) giàn hỏa thiêu (citakă)y

290 ❖ KINH TIỂU Bộ

3263. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng chiếc quạt lá cọ trước đây chín mươi hai kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của chiếc quạt lá cọ. 3264. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3265. Các phiền não của tôi đã đirợc thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3266. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sumanatālavantiya8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sumanatālavantiya95 là phần thứ tám.

379. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SUMANADÃMIYA (Sumanadāmiyattherāpadānam) 3267. Sau khi thực hiện tràng hoa nhài, tôi đã năm giữ [ưàng hoa], đứng ở phía trước đức Thế Tôn Siddhattha, bậc Đã Gội Rửa [tội lỗi], vị Đạo Sĩ Khổ Hạnh. 3268. [Kể từ khi] tôi đã nắm giữ tràng hoa trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc nam giữ tràng hoa nhài. 3269. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3270. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3271. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sumanadâmiya9 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. wKý sự về Trưởng lão Sumanadâmiya^ là phần thứ chín.

380. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KÃSUMÃRIPHALADẢYAKA
(Kāsumāriphaladāyakattherāpadānam)
3272. Toi đã nhìn thấy đức Phật, đấng Vô Nhiễm;bậc Trưởng Thượng Của
Thế Gian, đấng Nhân Ngưu đang ngồi ở trong vùng đồi núi tợ như cây kanikāra
đang cháy sáng.

8 Sumanatālavantiya nghĩa là "vi liên quan đến chiếc quạt (yantà) lá cọ (tālo) được bao phủ với các bông hoa nhài (sumanā)^ 9 Sumanadāmiya nghĩa là uvị liên quan đến tràng hoa (damā) bông nhài (sumanā)^

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 291

3273. Với tâm tinh tín, với ý vui mừng, tôi đã chắp tay lên ở đầu. Tôi đã câm lây trái cây kâsumãri và đã dâng cúng đên đức Phật tôi thượng. 3274. Ke từ khi tôi đã dâng cúng trái cây trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3275. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3276. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3277. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kāsumāriphaladāyaka10 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Kâsumãriphaladãyaka55 là phần thứ mười.

Phần tóm lược Cội cây Bồ-đề, bông hoa pātalī, vị có [ba] đóa sen xanh, bông hoa patti, các bông hoa thất diệp, nắm tay vật thơm, giàn hỏa thiêu, [chiếc quạt] lá cọ, vi có tràng hoa nhài, và luôn cả vị có trái cây kãsumãri; [tổng cộng] có năm mươi chín câu kệ. Phẩm Bodhivandaka ỉa phẩm thứ ba mươi tám.

10 Kãsumãrỉphaladãyaka nghĩa là 6'vj dâng cúng (dāyako) trái cây (phala) kāsumāri.,>

292 ❖ KINH TIÊU Bộ

XXXIX. PHẨM AVANTAPHALA (AVANTAPHALAVAGGG)

381. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO AVANTAPHALADĀYAKA (Avantaphaladāyakattherāpadānam) 3278. Đức Thế Tôn tên Sataramsī là đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại. Có ước muốn độc cu, bậc Toàn Giác đã ra đi về việc khất thực. 3279. Tay có trái cây, tôi đã nhìn thấy đấng Nhân Ngiru và đã đi đến gần Ngài. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng trái cây avanta. 3280. [Ke từ khi] toi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi bốn kiếp, tôi không còn biết đen kho cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3281. Quả vậy5 tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3282. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi song không còn lậu hoặc. 3283. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Avantaphaladāyaka1 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy* 6íKý sự về Trưởng lão Avantaphaladāyaka" là phần thứ nhất.

382. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO LABUJADĀYAKA (Labujadāyakattherāpadānam) 3284. Tôi đã là người phụ việc chùa ở thành phố Bandhumatī. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm đang di chuyển ở trên không trung. 3285. Tôi đã cầm lấy trái cây, bánh mì và đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. Bậc Có Danh Vọng Lớn Lao đã thọ nhận, trong khi đang đứng ở hư không. 3286. Sau khi tôi đã dân^ cúng trái cây đến đức Phật với tâm ý trong sạch, tôi có được sự sanh khởi niềm vui, [điều ấy là] nguồn đem lại sự an lạc trong thời hiện tại. 3287. Khi ây, tôi đã đạt đên niêm phỉ lạc bao la và sự an lạc tôi thượng. Còn có châu báu sanh lên [cho tôi] khi tôi được sanh ra nơi này nơi khác.

1 Avantaphaladāyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) trái cây (phaỉà) avanta.,>

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 293

3288. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng Cling trái cây. 3289. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3290. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3291. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Labujadāyaka2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Labujadāyaka" là phần thứ nhì.

383. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO UDUMBARAPHALADÃYAKA (Udumbaraphaladāyakattherāpadānam) 3292. Đấng Tối Thượng Nhân đã cư ngụ ở bờ sông Vinatã. Tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm, đấng Có Sự Chăm Chú vô cùng đinh tĩnh. 3293. Được tinh tín ở Ngài, bậc có sự rửa sạch các cấu uế ô nhiễm, tôi đã cầm lấy trái sung và đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. 3294. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3295. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3296. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3297. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Udumbaraphaladâyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Udumbaraphaladâyaka" là phần thứ ba.

384. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO PILAKKHAPHALADẢYAKA (Piỉakkhaphaladãyakattherãpadânam) 3298. Sau khi nhìn thấy đức Phật Atthadassĩ, bậc Có Danh Vọng Lớn Lao, ở cuôi khu rừng, tôi đã dâng cúng trái cây pilakkha với tâm tịnh tín, với ý vui mừng. 3299. Ke từ khi tôi đã dâng cúng trái cây [trước đây] một ngàn tám trăm 2 Labujadāyaka nghĩa là 44vị dâng cúng (dāyako) trái cây (phaỉà) labụja.,, 3 Udumbaraphaladãyaka nghĩa là       dâng cúng (dāyako) trái cây (phalà) udumbara/5

294 ❖ KINH TIỂU BÔ_______________________________________________

kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3300. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3301. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3302. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Pilakkhaphaladâyaka4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Pilakkhaphaladãyaka^ là phần thứ tư.

385. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PHẢRUSAPHALADÃYAKA (Phārusaphaladāyakattherāpadānam) 3303. Trong khi bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng đang đi trên đường, tôi đã dâng cúng trái cây pharusā. 3304. [Ke từ khi] tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3305. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3306. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3307. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Phārusaphaladāyaka5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Phārusaphaladāyaka" là phần thứ năm.

386. KỶ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO VALLIPHALADÃYAKA (Valliphaladãyakattherãpadãnam) 3308. Lúc bấy giờ, tất cả dân chúng đã tụ hội lại và đã đi đến khu rừng. Khi ấy, trong lúc tìm kiếm trái cây, họ đã đạt được trái cây. 3309. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác, đấng Tự Chủ, bậc Không Bị Đánh Bại. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã dâng cúng trái cây valli.

4 Pỉlakkhaphaladãyaka nghĩa là uvị dâng cúng (dāyako) trái cây (phaỉa) pilakkha.,, 5 Phãrusaphaladãyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) trái cây (phalà) pharusā.,9

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 295

3310. Ke từ khi tôi đã dâng cúng trái cây trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3311. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3312. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3313. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Valliphaladãyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ÍẾKý sự về Trưởng lão Valliphaladãyaka55 là phần thứ sáu.

387. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO KADALIPHALADẢYAKA (Kadaliphaladāyakattherāpadānam) 3314. Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian tợ như cây kanikāra được cháy sáng, tợ như mặt trăng vào ngày ram, tợ như cây đèn đang chiếu sáng. 3315. Tôi đã cầm lấy trái chuối và đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ và ra đi. 3316. Ke từ khi tôi đã dâng cúng trái cây trước đây ba mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3317. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3318. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3319. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đác chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Kadaliphaladâyaka7 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ký sự về Trưởng lão Kadalỉphaladãyaka" là phần thử bảy.

388. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PANASAPHALADẢYAKA (Panasaphaladữyakattherãpadãnam) 3320. Lúc bấy giờ, đấng Giác Ngộ tên Ajjuna đã cư ngụ ở núi Hy-mã-lạp. Ngài là bậc Hiền Trí được thành tựu tánh hạnh và thiện xảo về định.

6 Valliphaladãyaka nghĩa là "vi dâng cúng (dāyako) trái cây ịphalà) valli.,, 7 Kadaliphaladãyaka nghĩa ỉà      dâng cúng (dāyako) tói ịphala) chu8i."

296 ❖ KINH TIỂU Bộ

3321. Tôi đã cầm lấy trái mitjīvajīvaka có kích thước bằng hũ nước. Tôi đã đặt vào cái chậu bằng lá và đã dâng cúng đến bậc Đạo Sư. 3322. Ke từ Idii tôi đã dâng cúng trái cây trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng trái cây. 3323. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3324. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3325. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Panasaphaladãyaka8 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trường lão Panasaphaladãyaka" là phần thứ tám.

389. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SONAKOTIVĪSA (Sonakotivīsattherāpadānam) 3326. Vào thời kỳ giáo pháp của [đức Phật] Vipassī, một hang động đã được tôi xây dựng dành cho hội chúng bốn phương ở tại kinh thành Bandhumā. 3327. Sau khi trải lót nền đất của hang động bằng các tấm vải, tôi đã cống hiến. Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng, khi ấy tôi đã thực hiện lời ước nguyện rằng: 3328. "Mong rằng tôi có thể làm hài lòng bậc Toàn Giác, có thể đạt được sự xuất gia, và có thể đạt đến sự an tịnh tối thượng, Niết-bàn vô thuợng." 3329. Do nhờ chính nhân tố trong sạch ấy, tôi đã luân hồi chín mươi kiếp. Dầu trở thành vị thiên nhân hay là loài người, tôi đã chói sáng, là người có phước báu đã được tạo lập [trước đây]. 3330. Sau đó, nhờ vào phần dư sót của nghiệp, tại đây trong kiếp sống cuối cùng, tôi đã được sanh làm người con trai độc nhất của nhà bá hộ cao cả ở tại Campā. 3331. Ngay khi tôi vừa được sanh ra, nghe tin người cha đã khởi ước muốn này: "Ta ban cho công tử hai chục koti (hai trăm triệu) tiền, không thiếu đồng nào?5 3332. Các sợi lông của tôi, dài bốn ngón tay, được mọc lên ở cả hai lòng bàn chân. Chúng là mảnh mai, có sự xúc chạm mềm mại, xinh xắn như là bông vải. 3333. Chín mươi kiếp đã trôi qua, kiếp này là thêm một kiếp nữa, tôi không biết đến việc các bàn chân được đặt xuống ở mặt đất không có trải lót.

8   Panasaphaladâyaka nghĩa là "vj dâng cúng (dāyako) trái ịphaỉa) mít (panasà)y

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 297

3334. Tôi đã làm hài lòng bậc Toàn Giác, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Và phẩm vi A-la-hán đã được tôi đạt đến. Tôi có được trạng thái mát mẻ5 chứng được Niết-bàn. 3335. Đấng Toàn Tri đã xác đinh tôi là người đứng đầu trong số các vị đã ra sức tinh tấn, và có lậu hoặc đã được đoạn tận, là bậc A-la-hán, có sáu thắng trí, có đại thần lực. 3336. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi mốt kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng hang động. 3337. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3338. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cat đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3339. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. 3340. Tại hồ nước lớn Anotatta, ở trước hội chúng Tỳ-khưu, bậc Trưởng lão Sonakotivisa khi được hỏi câu hỏi đã trả lời. Đại đức Trưởng lão Sonakotivisa đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Sonakotivisa55 là phần thứ chín.

390. KÝ Sự VÈ PHẬT TOÀN GIÁC TÊN PUBBAKAMMAPILOTIKA (Pubbakammapilotikāpadānam) 3341. ở trong khu rừng có nhiều loại hương thơm ở gần hồ nước Anotatta, ở trên mặt phẳng của tảng núi đá đáng yêu được lấp lánh bởi nhiều loại châu ngọc. 3342. Được vây quanh bởi hội chúng Tỳ-khưu đông đảo, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, ngồi ở tại nơi ấy, đã giảng giải về các việc làm quá khứ của bản thân: 3343. "Này các Tỳ-khưu, hãy lắng nghe Ta. Nghiệp nào đã được tạo ra bởi Ta, nếu là nghiệp có sự liên quan thì cũng sẽ chín muôi cho dầu ở vào bản thể của vị Phật. 3344. Trong những đời sống khác trước đây, Ta đã là kẻ vô lại tên MunãỊĩ. Ta đã vu cáo đức Phật Độc Giác Sarabhũ, [Ngài là] vị không làm điều sái quấy. 3345. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, Ta đã luân hồi lâu dài ở địa ngục trong nhiều ngàn kiếp và đã nhận chịu cảm thọ khổ đau. 3346. Do phần dư sót của nghiệp ấy, tại đây trong kiếp sống cuối cùng, Ta đã nhận lãnh sự vu cáo vì nguyên nhân của [nữ du sĩ ngoại đạo] Sunđarikã. 3347. Đức Phật Sabbābhibhū có vi Thinh văn tên là Nandā. Do sự vu cáo vị [Thinh văn] ấy, Ta đã luân hồi lâu dài ở địa ngục. 3348. Ta đã luân hồi lâu dài ở địa ngục trong mười ngàn năm. Đạt được bản thể nhân loại, Ta đã nhận lãnh nhiều sự vu cáo.

298 ❖ KINH TIỂU Bộ

3349. Do phần dư sót của nghiệp ấy, nàng Ciñeamānavikā đã vu cáo Ta với sự không có thật ở trước đám đông dân chúng. 3350. Ta đã là vị Bà-la-môn thông thái, được tôn vinh kính trọng. Ta dā chỉ dạy về chú thuật cho năm trăm người trai trẻ ở tại khu rừng lớn. 3351. Vi ẩn sĩ Bhĩma có năm thắng trí, có đại thần lực, đã đi đến nơi ấy. Và sau khi nhìn thấy vị ấy đi đến, Ta đã vu cáo vị không làm điều sái quấy. 3352. Ke đó? Ta đã nói với các người học trò rằng: 'Vị ẩn sĩ này có sự thọ hưởng dục lạc.9 Ngay trong khi Ta đang nói, các người trai trẻ đã vui thích theo. 3353. Sau đó, tất cả các người trai trẻ, trong khi khất thực theo từng nhà, đã nói với đám đông dân chúng rằng: 'Vị ẩn sĩ này có sự thọ hưởng dục lạc.' 3354. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, tất cả năm trăm vi Tỳ-khưu này đã gánh chịu sự vu cáo, vì nguyên nhân của [nữ du sĩ ngoại đạo] Sundarikã. 3355. Trong thời quá khứ, vì nguyên nhân tài sản, Ta đã giết chết người anh [em] trai khác mẹ [cùng cha]. Ta đã xô vào hẻm núi hiểm trở và đã nghiền nát bằng tảng đá. 3356. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, Devadatta đã ném tảng đá và đã làm dập ngón cái ở bàn chân của Ta do mảnh vỡ của tảng đá. 3357. Trước đây, Ta đã là đứa bé trai đang đùa giỡn ở con đường lớn. Sau khi nhìn thấy đức Phật Độc Giác, Ta đã ném đá vụn ở con đường [vào vị Phật ấy]. 3358. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, tại đây trong kiếp sống cuối cùng, Devadatta đã bố trí các sát thủ nhằm mục đích giết hại Ta. 3359. Trước đây, Ta đã là kẻ cỡi voi. [Nhìn thấy] bậc Hiền Trí Độc Giác tối thượng đang đi đó đây để khất thực, Ta đã dùng con voi công kích vị ấy. 3360. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, ở trong kinh thành Giribbaja, con voi Nālāgirī quẩn trí hung hãn đã tiến gần đến Ta. 3361. Ta đã là đức vua, người trị vì. Ta đã giết chết người đàn ông bằng cây thương. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, Ta đã bị nung nấu ở địa ngục một cách dữ dội. 3362. Do phần dư sót của nghiệp ấy, giờ đây toàn bộ lớp da ở bàn chân của Ta đã gây khó chịu, bởi vì nghiệp không bị tiêu hoại. 3363. Ta đã là đứa trẻ đánh cá ở trong ngôi làng của các ngư phủ. Sau khi nhìn thấy các con cá bị giết chết, Ta đã sanh tâm vui mừng. 3364. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, đã có sự đau nhức ở đầu của Ta. Và khi Vidūdabha nổi loạn, tất cả dòng tộc Sakyā (Thích~ca) đã bị giết chết. 3365. Vào thời giáo pháp của [đức Phật] Phussa, Ta đã quở mắng các vị Thinh văn rằng: 'Các ngươi hãy nhai, hãy ăn lúa mạch và chớ có ăn cơm gạo sālī/ 3366. Do quả thành tựu của nghiệp ây, Ta đã [phải] ăn lúa mạch ba tháng. Khi ấy, được vị Bà-la-môn thỉnh mời, Ta đã cư ngụ ở Verañjā.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 299

3367. Khi cuộc đâu vật đang được diên tiên, Ta đã đánh gục người con trai dòng Mallā. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, đã có sự đau nhức ở lung của Ta. 3368. Ta đã là người thầy thuốc. Ta đã cho người con trai nhà triệu phú thuốc xổ. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, Ta có bệnh tiêu chảy. 3369. Lúc bấy giờ, Ta đã là Jotipāla. Ta đã nói với đấng Thiện Thệ Kassapa rằng: 'Giác ngộ là sự đạt được vô cùng khó khăn, do đâu sự Giác ngộ lại có cho kẻ cạo dầu?， 3370. Do quả thành tựu của nghiệp ấy, Ta đã thực hành nhiều việc làm khó khăn trong sáu năm ở Uruvelã, sau đó Ta đã đạt được quả vị Giác ngộ. 3371. Ta đã không đạt được quả vị Giác ngộ tối thượng bằng con đường [Trung đạo] này. Bi ngăn cản bởi nghiệp quá khứ, Ta đã tam cau đạo lộ sai trái [khổ hạnh]. 3372. la có sự chấm dứt về phước và tội, Ta đã tránh xa mọi điều bực bội, Ta không sầu muộn, không đau buồn, Ta sẽ Niết-bàn, không còn lậu hoặc.^^ 3373. Đấng Chiến Thắng, vị đã đạt được toàn bộ năng lực của các thắn^ trí, ở trước hội chúng Tỳ-khưu, tại hồ nước lớn Anotatta, đã giảng giải như the. Đức Thế Tôn đã nói về bài giảng giáo pháp tên Pubbakammapilotika9 đề cập đến hành động trong quá khứ của bản thân như thế ấy. ẾÍKý sự về Phật Toàn Giác tên Pubbakammapilotika ” là phần thứ mười.

Phần tóm lược Trái cây avanta, luôn cả trải bánh mì, trái sung, và trái pilakkha, trái cây pharusā, trái cây valli, và vị có trái chuối, trái mít, vi Kotivīsa, và ký sự tên "Pubbakammapiloti” của bậc Đại Ẩn Sĩ; [tổng cộng] có chín mươi mót câu kệ đã được tính đem bởi các bạc trí. Phẩm Avantaphala là phẩm thứ ba mưoĩ chín. (Dứt tụng phẩm thứ mươi bốn).

9 Pubbakammapilotỉka tạm dịch là sự việc có liên quan (pilotỉkă) nghiệp (kammà) quá khứ (pubbā).

300 ❖ KINH TIẾU BÔ

XL. PHẨM PILENDIVACCHA (PILINDIVACCHAVAGGO)

391. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PILINDIVACCHA (Pilindivacchattherāpadānam) 3374. Tôi đã là người gác cổng ở thành phố Hamsavatī. Của cải đã được tích lũy trong nhà của tôi là không bị suy suyền, không thể đo lường. 3375. Sau khi đi đến nơi vắng vẻ rồi ngồi xuống, tôi đã được vui vẻ tâm trí. Sau khi ngồi xuống ở nơi cao quý của tòa lâu đài, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy: 3376. “Ta đã đạt được nhiều của cải, nội phòng của ta là trù phú. Ngay cả đức Vua Ānanda, vị chúa tể trái đất, cũng đã thỉnh mời [ta]. 3377. Và đức Phật này đã hiện khởi. Bậc Hiền Trí là hiện tượng hiếm hoi. Và của cải của ta được biêt đến, ta sẽ dâng Cling vật thí đên bậc Đạo Sư. 3378. Vật thí cao quý đã được Vương tử Paduma dâng cung đến đấng Chiến Thắng là các con long tượng cùng với các ghê bành và sự ủng hộ không phải là ít OI. 3379. Ta cũng sẽ dâng cúng vật thí chưa được những người khác dâng cúng trước đây đen hội chúng, tập thể cao quý tối thượng. Ta sẽ là người làm đầu tiên/5 3380. Sau khi suy nghĩ về quả báo hạnh phúc ở sự cống hiến của việc ấy theo nhiều cách, tôi đã nhìn thấy sự dâng cúng vật dụng là đáp ứng được ý định của tôi. 3381. "Ta sẽ dâng Cling các loại vật dụng chưa được những người khác dâng cúng trước đây đến hội chúng, tập thê cao quý tối thượng. Ta sẽ là người làm đầu tiền.“ 3382. Ngay lập tức tôi đã đi đến các người làm nghề tre và đã bảo làm lọng che. Tôi đã tập trung một trăm ngàn chiếc lọng che thành một đống. 3383. Tôi đã tập trung một trăm ngàn tấm vải thành một đống. Tôi đã tập trung một trăm ngàn bình bát thành một đống. 3384. Tôi đã bảo làm đúng theo quy cách các chiêc búa nhỏ, các con dao nhỏ, và luôn cả các kim khâu, các đo cắt móng, rồi đã cho treo chúng ở bên dưới chiếc lọng che. 3385. Tôi đã bảo làm đúng theo quy cách các cây quạt gió, các cây quạt lá cọ, các quạt lông chim công, các quạt đuôi bò rừng, các đồ lọc nước và các vật đựng dầu.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 301

3386. Tôi đã bảo làm đúng theo quy cách các hộp đựng kim, các dây đeo ở vai, luôn cả các dây buộc thân, và các chân kê [bình bát] đã được làm khéo léo. 3387. Tôi đã chứa đầy các chậu đựng vật dụng và luôn cả các tô nhỏ bằng đồng với thuốc men, rồi đã đặt chúng ở bên dưới chiếc lọng che. 3388. Tôi đã chứa đầy các chậu với mọi thứ như là rễ cây, cỏ usĩra, mật mía, trái tiêu dài, các hạt tiêu, trái harĩtakĩ, củ gừng. 3389. Tôi đã bảo làm diing theo quy cách các đôi dép, các đôi giày, các vật lau khô nước, các cây gậy chông được làm khéo léo. 3390. [Tôi đã bảo làm] các ống thuốc bôi, các que bôi thuốc, các bình lọc nước, các chìa khóa, các túi đựng chìa khóa được thêu với năm loại màu sắc. 3391. Tôi đã bảo làm đúng theo quy cách các vải băng bó, các ống dẫn khói, và luôn cả các chân đèn, các vật đo lường và các hòm nhỏ. 3392. Tôi đã bảo làm đúng theo quỵ cách các kẹp gắp, các cây kéo, rồi các vật hốt rác và luôn cả các túi đựng thuốc men. 3393. Tôi đã bảo làm đúng theo quy cách các ghế dài, các ghế đẩu, các ghế bành bằng bốn vật liệu,1 và đã xếp đặt ở bên dưới chiếc lọng che. 3394. Tôi đã bảo làm đúng theo quy cách các tấm nệm lông cừu, các tấm nệm bông gòn? luôn cả các tấm nệm ở ghế đẩu, và các chiếc gói đã được làm khéo léo. 3395. [Tôi đã bảo làm] các vật kỳ cọ, các loại sáp ong, dầu ăn, lò sưởi ấm tay, hộp đựng, các tấm ván, kim khâu, cùng với tấm trải giường. 3396. [Tôi đã bảo làm] các chỗ nằm ngồi, các thảm chùi chân, các ^ậy chống ở giường ghế, các vật chà răng và tăm xỉa răng, các dàu thơm bôi ở đầu. 3397. [Tôi đã bảo làm] các vật tạo ra lửa, các ghế rơm, các nắp bình bát và các tô nhỏ, các vá múc nước, bột tắm và chậu nhuộm. 3398. [Tôi đã bảo làm] cái chổi, bể nước, tương tợ như thế là vải choàng tắm mưa, tấm lót ngồi, vải đắp ghẻ và y nội. 3399. [Tôi đã bảo làm] thượng y và y hai lớp, dụng cụ xông mũi, đồ làm sạch miệng, nhiều giấm chua và muối, mật ong và thức uống từ sữa chua. 3400. [Tôi đã bảo làm] nhang thơm, sáp ong, vải vụn, khăn lau mặt, chỉ sợi, bất cứ vật gì được gọi là vật có thể dâng cúng, và bất cứ vật gì thích hợp đối với bậc Đạo Sư. 3401. Sau khi tập hợp mọi thứ này lại, tôi đã đi đến gặp đức Vua Ānanda. Sau khi đã gặp bậc sanh thành của vị Đại Ẩn Sĩ, tôi đã đê đau đảnh lễ và đã nói lời nói này: 3402. "[Chúng ta] đã được sanh ra và lớn lên cùng nhau, tâm ý của cả hai là tương đồng, có sự chia sẻ sướng khổ, và cả hai có cùng chí hướng.*III,

1 Bốn loại vật liệu là vàng, ngọc ma-ni, ngọc pha lê và hồng ngọc (Áp. II, câu kệ 4760, 5368, 6397; Áp. III, câu kệ 174).

302 ❖ KINH TIỀU BÔ

3403. Tâu vi cảm hóa kẻ thù địch, [thần] có nỗi khổ trong tâm có liên quan đến Bệ hạ. Tâu vi Sát-đế-lỵ, nếu Bệ hạ có khả năng xin Bệ hạ hãy dẹp tan nỗi khổ ay." 3404. "Nỗi khổ của ngươi là nỗi khổ của trẫm, tâm ý của cả hai là tương đồng. Nếu là việc có liên quan đến trẫm thì ngươi hãy nhận biết rằng: 'Việc đã được hoàn tất/ 3405. "Tâu Đại vương, xin Bệ hạ hiểu cho thần, nỗi khổ của thần là khó mà dẹp tan. Trong khi có thể, xin Bệ hạ hãy tuyên bố rằng có một vật quý giá mà Bẹ hạ khó từ bỏ dirge." 3406. "Cho dù là vương quốc, cho đến sanh mạng của trẫm, nếu có sự lợi ích cho ngươi với những vật này thì trẫm sẽ ban cho, không ngần ngại." 3407. "Tâu Bệ hạ, quả nhiên Bệ hạ đã tuyên bố. [Tuy nhiên] điều ấy đã được nhiều người tuyên bố một cách xằng bậy. Hôm nay thần sẽ biết rằng Bệ hạ có được cương quyết trong mọi vấn đề [hay không?] 3408. “Nguôi đã ép buộc trẫm quá đáng trong khi trẫm đang ban phát cho ngươi. Ngươi được lợi ích gì với việc đã ép buộc trẫm? Ngươi hãy nói cho trẫm điều đã được ngươi mong 3409. “Tâu Đại vương, thần ao ước đức Phật tối thượng, đấng Vô Thượng. Thần sẽ chăm lo bữa ăn đến bậc Toàn Giác, xin chớ để cho cuộc sống của thần trở thành tội loi.^ 3410. "Trẫm sẽ ban cho ngươi điều ân huệ khác, chớ cầu xin [trẫm về] đức Như Lai. Đức Phật tợ như viên ngọc ma-ni như ý, không thê ban tặng cho bát cứ ai.” 3411. “Tâu Bệ hạ, phải chăng điều đã được ngài tuyên bố là [sẽ ban tặng] ngay cả sanh mạng của chính mình? Đúng ra nên ban tặng đức Như Lai hơn là bô thí sanh mạng.” 3412. "Bậc Đại Hùng nên được đặt riêng, đấng Chiến Thắng không thể ban tặng cho bất cứ ai, đức Phật sẽ không được trẫm đồng ý. Ngươi hãy chọn lấy tài sản vô hạn lượng di." 3413. "Chúng ta hãy tìm đến sự phân xử, chúng ta sẽ hỏi các vi quan tòa. Chúng ta hãy tranh cãi về vấn đề ấy theo cách thức mà họ sẽ giải bày." 3414. Tôi đã năm lây tay của đức vua roi đã đi đên tòa án. Trước các vị quan phán xử, tôi đã nói lời nói này: 3415. “Xin các quan phán xử hãy lắng nghe tôi. Đức vua đã ban cho tôi điều ân huệ, không loại trừ bất cứ vật gi, ngài cũng đã ban luôn cả sanh mạng nữa. 3416. Khi ngài đã ban điều ân huệ cho tôi, tôi đã cầu xin đức Phật tối thượng. [Như vậy] đức Phật là đã được ban cho tôi một cách tốt đẹp, hay là tôi còn có điều nghi ng&?” 3417. "Chúng tôi sẽ lắng nghe lời nói của ngươi và của đức vua là vị hộ trì

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 303

e   r         •          cv.    v，                      y      . xứ sở. Sau khi lăng nghe lời nói của cả hai, chúng tôi sẽ chặt đứt điêu nghi hoặc ở tại nơi day/9 3418. "Tâu Bệ hạ, có phải ngài đã ban cho tất cả mọi thứ thuộc quyền sở hữu đến người này, và cũng đã ban luôn cả sanh mạng nữa, không loại trừ bất cứ vật gi?” 3419. “Chính vì bị lâm vào tình cảnh khó khăn, [người này] đã cầu xin điều ân huệ vô thượng. Sau khi biết được người này vô cùng đau khổ, trẫm đã ban cho mọi thứ thuộc quyền sở hữu." 3420. "Tâu Bệ hạ, phần thua là thuộc về ngài, đức Như Lai nên được ban cho người này. Sự nghi hoặc của hai vị đã được chặt đứt, xin hai vị hãy duy trì đúng theo sự việc.,, 3421. Đứng ngay tại nơi ây, đức vua đã nói điêu này với vị quan phán xử: uNày các hiền thần, nếu các ngươi cũng có thể ban cho trẫm [điêu ân huệ] thì trẫm [sẽ] nhận lại đức Phật.,, 3422. “Sau khi đã làm tròn đủ ý định của ngươi, sau khi đã chăm lo bữa ăn cho đức Như Lai, ngươi nên giao lại bậc Toàn Giác cho vị có danh vọng lớn lao Ānanda." 3423. Sau khi đảnh lễ các vị quan phán xử và cả vị Sát-đế-lỵ Ānanda nữa, tôi đã trở nên hớn hở vui mừng và đã đi đến gặp đấng Toàn Giác. 3424. Sau khi đã đi đến gặp đấng Toàn Giác, bậc đã vượt qua dòng nước lũ, không còn lậu hoặc, tôi đã đê đầu đảnh lễ và đã nói lời nói này: 3425. "Bạch đấng Hữu Nhãn, xin Ngài hãy nhận lời cùng với một trăm ngàn vị có năng lực. Ngài đang đem lại nỗi vui mừng cho tâm của con, xin Ngài hãy ngự đen căn nhà của con." 3426. Biết được ý định của tôi, đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Hữu Nhãn đã nhận lời. 3427. Sau khi biết được sự nhận lời [của đức Phật], tôi đã đảnh lễ bậc Đạo Sư. Trở nên mừng rỡ, có tâm phấn chấn, tôi đã đi về nhà. 3428. Sau khi triệu tập lại bạn bè và các viên quan lại, tôi đã nói lời nói này: "Tôi đã đạt được sự thành tựu vô cùng khó khăn, giống như [đã đạt được] viên ngọc ma-ni như ý. 3429. Ngài là đấng Vô Lượnệ Vô Song, là bậc Trí Tuệ không người tương đương, không kẻ sánh bằng, là đang Chiên Thăng không người đôi thủ, chúng ta sẽ cúng dường Ngài bằng vật gì? 3430. Tương tợ như vậy, đấng Nhân Ngiru chính là vị tương đương với bậc không thể sánh bằng, không có người thứ hai, vì thế hành động hướng thượng xứng đáng với đức Phật là việc lồm khó khăn đối với tôi. 3431. Chúng ta hãy thu thập những bông hoa khác loại và hãy thực hiện mái che bằng bông hoa; mọi sự cúng dường này sẽ là xứng đáng với đức Phát."

304 ❖ KINH TIỂU Bộ

3432. Tôi đã cho thực hiện mái che bằng hoa sen xanh, luôn cả hoa sen hồng, hoa vassika, hoa adhimuttaka, hoa campaka và hoa nāgā. 3433. Tôi đã sắp đặt một trăm ngàn chỗ ngồi ở bóng râm của các chiếc lọng che. Chỗ ngồi cuối cùng dành cho tôi tri giá hơn một trăm [đồng tiền]. 3434. Tôi đã sáp đặt một trăm ngàn chô ngôi ở bóng râm của các chiêc lọng che. Sau khi cho chuẩn bị cơm nước, tôi đã thông báo về thời điểm. 3435. Khi thời điểm đã được thông báo, bậc Đại Hiền Trí Padumuttara cùng với một trăm ngàn vi có năng lực đã đi đến căn nhà của tôi. 3436. Cùng với một trăm ngàn vị có năng lực, đấng Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống [chỗ ngồi] có chiếc lọng che đang được duy trì ở phía bên trên, ở mái che làm bằng bông hoa khéo được nở rộ. 3437. "Bạch đấng Hữu Nhãn, xin Ngài hãy thọ nhận một trăm ngàn chiếc lọng che, một trăm ngàn chỗ ngồi đúng phép tác và không phạm sai trai." 3438. Có ý định giúp cho tôi vượt qua, đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Đại Hiên Trí ấy đã tiếp nhận. 3439. Tôi đã dâng cúng mỗi vị Tỳ-khưu một cái bình bát riêng biệt. Các vị đã xả bỏ bình bát trước đây và đã sử dụng bình bát bằng kim loại. 3440. Đức Phật đã ngồi ở mái che bông hoa bảy ngày đêm. Trong khi giúp cho nhiều chúng sanh được giác ngộ, Ngài đã chuyển vận bánh xe giáo pháp. 3441. Trong khi Ngài đang chuyển vận bánh xe giáo J>háp ở bên dưới mái che bông hoa, đã có sự lãnh hội giáo pháp của tám mươi bôn ngàn [chúng sanh]. 3442. Khi ngày thứ bảy đã đến, bậc Đại Hiền Trí Padumuttara ngồi ở bóng râm của chiếc lọng che đã nói lên những lời kệ này: 3443. "Người thanh niên nào đã dâng cúng vật thí cao quý không thiếu sót món gì đến Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 3444. Các con voi, các con ngựa, các cỗ xe, các binh lính và quân đội gồm bốn binh chủng sẽ thường xuyên hộ tống người này; điều này là quả báo của việc dâng cúng mọi thứ. 3445. Phương tiện di chuyển bằng voi, phương tiện di chuyển bằng ngựa, các kiệu khiêng và các cỗ xe kéo sẽ thường xuyên phục vụ người này; điều này là quả báo của việc dâng cúng mọi thứ. 3446. Sáu mươi ngàn cô xe ngựa được trang hoàng với tát cả các loại trang sức sẽ thường xuyên hộ tống người này; điêu này là quả báo của việc dâng cúng mọi thứ. 3447. Sáu mươi ngàn nhạc cụ và những chiêc trông lớn được tô diêm sẽ thường xuyên trình tấu đến người này; điều này là quả báo của việc dâng cúng mọi thứ. 3448. Tám mươi sáu ngàn phụ nữ được trang điểm, được trang hoàng bằng các loại vải vóc nhiều màu sắc, có các bông tai bang ngọc trai và ngọc ma-ni.

THÁNH NHÂN KÝ sự 搴 305

3449. Có lông mi cong, có nụ cười, có điệu bộ duyên dáng, có eo thon, các nàng sẽ thường xuyên vây quanh người này; điều này là quả báo của việc dâng cúng mọi thứ. 3450. [Người này] sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong ba mươi ngàn kiếp và sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc một ngàn lần. 3451. Và [người này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 3452. Trong khi dạng sống ở thế giới chư thiên, người có được nghiệp phước thiện sở hữu chiếc lọng che bằng châu báu bao trùm toàn bộ thê giới chư thiên. 3453. Khi [người này] ước ao bóng râm, thì có chiếc lọng che được tạo ra từ vải và bông hoa sẽ che bóng râm một cách thường xuyên, thuận theo tâm ý của người này. 3454. Sau khi mệnh chung tư thế giới chư thiên, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, được gắn liền với nghiệp phước thiện, [người này] sẽ trở thành thân quyên của Phạm thiên [dòng dõi Bà-la-môn]. 3455. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkẩka sẽ xuat hiện ơ thế gian. 3456. Biết rõ về toàn bộ việc này, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu, sẽ thiết lập [người này] vào vị thế tối thắng. 3457. [Người này] sẽ trở thành Thinh van của bậc Đạo Sư, có tên là PiỊindivaccha, và sẽ được kính trọng trong số chư thiên, các a-tu-la, và các càii-thát-bà. 3458. Sau khi trở thành người được mến mộ đối với tất cả, đối với các vị Tỳ-khưu, đối với các vị Tỳ-khưu-ni, và tương tợ như thế ấy đối với các người tại gia, vị ấy sẽ sống, không còn lậu hoặc.^ 3459. Việc làm đã được thực hiện [trước đây] một trăm ngàn kiếp, đã cho tôi nhìn thấy quả báo tại đây. Như là toe độ của mũi tên khéo được bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi. 3460. Ôi, việc làm đã khéo được tôi thực hiện ở phước điền vô thượng. Sau khi thực hiện việc làm ở tại nơi ấy, tôi đã đạt được vi thế bất động. 3461. Chính người thanh niên đã dâng cúng vật thí cao quý không thiếu sót món gì, đã là người đầu tiên, đã là vị tiên phong; điều này là quả báo của việc dâng cúng ấy. 3462. Sau khi dâng cúng các chiếc lọng che đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng tám phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3463. Tôi không biết đến sự lạnh, sự nóng, bụi bặm và mồ hôi không vấy bân, không có sự nguy khốn và không có tai họa, tôi luôn luôn được tôn trọng.

306 ❖ KINH TIÊU BÔ

3464. Tôi có làn da mềm mại, có tâm ý trong sạch, một trăm ngàn chiếc lọng che là thuộc về tôi trong khi tôi luân hồi ở cõi hữu. 3465. Do tác động của nghiệp ấy, [các chiếc lọng ấy] được gắn mọi thứ trang sức và được duy trì ở đỉnh đầu của tôi, ngoại trừ đời sống này. 3466. Tại sao không có sự duy trì các chiếc lọng cho tôi trong đời sống này? Vì tất cả các nghiệp đã được tôi làm là nhằm đạt đến chiếc lọng giải thoát. 3467. Sau khi dâng cúng các tấm vải đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng tám phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3468. Trong khi tôi luân hồi ở cõi hữu, tôi có màu da vàng chói, không lấm bụi, có sự phát ánh sáng, có sự huy hoàng, cơ thể của tôi là bóng láng. 3469. Có một trăm ngàn tấm vải màu trắng, màu vàng và màu đỏ được duy trì ở đỉnh đầu của tôi; điều này là quả báo của việc dâng cúng các tấm vải. 3470. Từ thành quả của những việc ấy, ở tất cả các nơi tôi đều có được y phục làm băng tơ lụa, băng sợi len, băng chỉ lanh và băng bông vải. 3471. Sau khi dâng cúng các bình bát đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng mười phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3472. Tôi sử dụng các đĩa làm bằng hồng ngọc, các đĩa bằng vàng, các đĩa bằng ngọc ma-ni, và luôn cả các tô nhỏ bằng bạc vào mọi thời điểm. 3473. Tôi không có sự nguy khốn và không có tai họa, luôn luôn được tôn trọng. Tôi có sự thành tựu vê cơm ăn, nước uông, vải vóc và giường năm. 3474. Các của cải của tôi không bi tiêu hoại, tôi có tâm vững chãi. Tôi luôn luôn có sự mong muốn về giáo pháp,仕 phiền não, không còn lậu hoặc. 3475. ở tất cả các noi, ở thế giới chư thiên hay loài người, những đức tính này là gắn bó không lìa bỏ tôi, cũng giống như bóng râm của cây cối vậy. 3476. Sau khi dâng cúng nhiều chiếc búa nhỏ được gắn liền với chùm tua có màu sắc, khéo được thực hiện đến đức Phật tối thượng, và tương tợ y như the đen hội chúng, tôi thọ hưởng tám phước báu tương xửng với nghiệp của tôi. 3477. Tôi luôn luôn dũng cảm, không có sự loạn động, và có sự toàn hảo về các lòng tự tin, có nghị lực, có sự tinh cần, có tâm ý được tập trung. 3478. Tư thành quả của việc ây, ở kháp mọi nơi tôi đêu đạt được sự dứt trừ phiền não? [cùng với] trí tuệ tinh tế, không thể ước lượng, tinh khiết. 3479. Với tâm tịnh tín, tôi đã dâng cúng nhiêu con dao nhỏ không bị sân sùi, không thô kệch, rất bóng láng đến đức Phật, và tương tợ y như thế đến hội chúng. 3480. Tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. [Tôi có được] tâm tốt đẹp, sự tinh cần, sự nhẫn nại và con dao từ ái.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 307

3481. [Và] lưỡi gươm tuệ vô thượng có tính chất dứt trừ mũi tên tham ái. Từ thành quả của những việc ấy, tôi đạt được trí tuệ sánh với kim cương. 3482. Sau khi dâng cúng các cây kim khâu đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3483. Trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi luôn luôn có tuệ sắc bén, không có sự hoài nghi, có sự cắt đứt mọi điều nghi hoặc, có sắc đẹp và có của cải. 3484. Tôi đã nhìn thấy ý nghĩa và nguyên nhân thâm sâu vi tế bằng trí tuệ. Trí tuệ của tôi là sự tiêu diệt điều tăm tối, được sánh với kim cương cao quý. 3485. Sau khi dâng cúng các đồ cắt móng đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thê tôi thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3486. Tôi có được nhiều tôi nam, tớ gái, bò, ngựa, người làm công, người canh gác, người hầu tắm, người phục vụ bữa ăn, người đầu bếp ở khắp tất cả các nơi. 3487. Sau khi dâng cúng các cây quạt gió và các cây quạt lá cọ xinh xắn đến đức Thiện Thệ, tôi thọ hưởng tám phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3488. Toi không biết đến sự lạnh [và] sự nóng, sự bứt rứt không hiện hữu, tôi không biết đến sự ưu phiền và sự bực bội ở tâm của tôi. 3489. Từ thành quả của việc ấy của tôi, tất cả các ngọn lửa của tôi là lửa tham ái, lửa sân hận và si mê, lửa ngã mạn và lửa tà kiến đã bị dập tắt. 3490. Sau khi dâng cúng các quạt lông chim công, các quạt đuôi bò rừng đến hội chúng, tập thể tối thượng, tôi có phiền não được lặng yên, tôi sống không có tật xấu. 3491. Sau khi dâng cúng các đồ lọc nước đến đức Thiện Thệ và các bậc tối thượng thực hành giáo pháp, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3492. Tôi vượt trội tất cả và đạt được tuổi thọ ở cõi trời, tôi không bao giờ bị áp bức bởi những kẻ trộm cướp hoặc những kẻ thù địch. 3493. Từ thành quả của những việc ây, người ta cũng không làm tôn hại tôi bằng vũ khí hoặc bằng thuốc độc, tình trạng chết yểu không xảy đến cho tôi. 3494. Sau khi dâng cúng các vật đựng dầu đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3495. Tôi có dáng vóc vô cùng tao nhã, có giọng nói tốt, tâm ý khéo hướng thượng, tâm tư không rối loạn, tôi được bảo vệ bằng mọi phương cách bảo vệ. 3496. Sau khi dâng cúng các hộp đựng kim đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi.

308 ♦ KINH TIÊU Bộ

3497. Tôi có sự an lạc của tâm, có sự an lạc của thân, có sự an lạc sanh lên từ các oai nghi; tôi đạt được các đức tính này từ thành quả của việc ấy. 3498. Sau khi dâng cúng các dây đeo ở vai đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3499. Và từ thành quả của việc ấy, tôi đạt được trí biết tâm của người khác, tôi nhớ lại kiếp sống thứ nhì, tôi có làn da đẹp toàn diện. 3500. Sau khi dâng cúng các dây buộc thân đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng sáu phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3501. Tôi không chao động ở các tầng định, tôi có năng lực đối với các tầng định, tôi có hội chúng không thể bị chia rẽ, có lời nói luôn luôn được thừa nhận. 3502. Tôi có niệm đã được thiết lập, sự run sợ của tôi là không được biết đến, các đức tính này được gắn liền dầu ở thế giới chư thiên hay là nhân loại. 3503. Sau khi dâng cúng các chân kê [bình bát] đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi được thừa hưởng năm loại màu sắc, tối không bi lay động bơi bất cứ điều gì. 3504. Bất cứ các pháp nào tôi đã được nghe đều là những sự thức tỉnh cho niệm và trí. Những gì đã được tôi ghi nhớ là không tiêu hoại, chúng được xét đoán cẩn thận. 3505. Sau khi dâng cúng các chậu đựng cùng các vật dụng đến đức Phật và tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3506. Tôi đạt được các chậu đựng làm bằng vàng, làm bằng bạc, luôn cả làm bằng ngọc pha lê và còn làm bằng hồng ngọc nữa. 3507. Những người vợ và các tôi trai, tớ gái, các tượng binh, kỵ binh, xa binh, bộ binh và luôn cả những người nữ trung thành nữa, đều là thuộc quyền sử dụng [của tôi] vào mọi lúc. 3508. Các môn khoa học, các từ ngữ về chú thuật, luôn cả nhiều kinh điển các loại, cùng tất cả các học nghệ, đều là thuộc quyền sử dụng [của tôi] vào mọi lúc. 3509. Sau khi dâng cúng các tô nhỏ đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. y               y 3510. Tôi đạt được các tô nhỏ làm băng vàng, làm băng bạc, luôn cả làm bằng ngọc pha lê và còn làm bằng hồng ngọc nữa. 3511. Tôi đạt được các tô nhỏ làm bằng gỗ assattha, bằng vỏ trái bầu, hoặc bằng các lá sen, và các vỏ sò ốc cho việc uống mật ong. 3512. Tôi có sự thực hành vê phận sự, vê đức hạnh, vê các hành động thuộc về ứng xử; tôi đạt được các đức tính này từ thành quả của việc ấy. 3513. Sau khi dâng cúng thuốc men đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 309

thê cao quý tôi thượng, tôi thọ hưởng mười phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3514. Từ thành quả của việc ấy, tôi có tuổi thọ, có sức mạnh, dũng cảm, có sắc đẹp, có uy quyền, có sự sung sướng, không có sự nguy khốn, không có tai họa, và luôn luôn được tôn trọng, không có sự xa lìa với những người yêu mến của tôi. 3515. Sau khi dâng cúng các đôi dép đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3516. Sáu chục trăm ngàn (sáu triệu) phương tiện di chuyển bằng voi, phương tiện di chuyển bằng ngựa, các kiệu khiêng, và các cỗ xe kéo luôn luôn vây quanh tôi. 3517. Trong khi tôi luân hồi ở cõi hữu, có những chiếc giày làm bằng ngọc ma-ni, bằng len, bằng vàng, và bằng bạc hiện ra ở những lần giở bàn chân lên. 3518. Theo quy luật tự nhiên, chúng di chuyển hướng đến việc tẩy sạch các hành động tội lỗi; tôi đạt được các đức tính này từ thành quả của việc ấy. 3519. Sau khi dâng cúng các đôi giày đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi đã mang vào chiếc giày có thần lực và tôi sống theo như ước muốn. 3520. Sau khi dâng cúng các miếng vải lau khô nước đến đức Phật và tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3521. Tôi có màu da vàng chói, không lấm bụi, có sự phát ánh sáng, có sự huy hoàng, cơ thể của tôi là bóng láng, không vây bân bụi bặm và mồ hôi; tôi đạt được các đức tính này từ thành quả của việc ấy. 3522. Sau khi dâng cúng các cây gậy chống đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng sáu phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3523. Tôi có nhiều người con trai, sự run sợ của tôi là không được biết đến, tôi không bao giờ bị áp bức, tôi được bảo vệ bằng mọi phương cách bảo vệ, thậm chí sự té ngã tôi cũng không biết, tâm ý của tôi không bị tản mạn. 3524. Sau khi dâng cúng thuốc bôi đến đức Phật và hội chúng, tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng tám phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3535. Tôi có [cặp] mắt to màu trắng, màu vàng và màu đỏ, có nhãn quan được tinh tín không bi vẩn đục, được lánh xa mọi tật bệnh. 3526. Tôi đạt được thiên nhãn và tuệ nhãn vô thượng; tôi đạt được các đức tính này từ thành quả của việc ấy. 3527. Sau khi dâng cúng các chìa khóa đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi đạt được chìa khóa trí tuệ, vật mở ra cánh cửa giáo pháp.

310 裝 KINH TIÊU BÔ

3528. Sau khi dâng cúng các túi đựng chìa khóa đến đức Phật và hội chúng, tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng hai phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. Trong khi luân hồi ở cõi hữu, tôi ít giận dữ, không buồn phiền. 3529. Sau khi dâng cúng các vải băng bó đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3530. Trong khi luân hồi ở cõi hữu, tôi không chao động ở các tầng định, tôi có năng lực đối với các tầng định, tôi có hội chúng không thể bị chia rẽ, có lời nói luôn luôn được thừa nhận, có sự thành tựu của cải được sanh lên. 3531. Sau khi dâng cúng các ống dẫn khói đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3532. Niệm của tôi là trực chỉ, các sợi gân khéo được liên kết, tôi đạt được thiên nhãn là từ thành quả của việc ấy. 3533. Sau khi dâng cúng các chân đèn đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng ba phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3534. Tôi có sự sanh ra tốt đẹp, được đầy đủ các phần thân thể, có tuệ hướng đến giác ngộ; tôi đạt được các đức tính này từ thành quả của việc ấy. 3535. Sau khi dâng cúng các vật đo lường và các hòm nhỏ đến đức Phật và tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng mười phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3536. Tôi luôn luôn cảnh giác, có được sự an lạc, có danh vọng lớn lao, đồng thời có cả tương lai, được xa lìa sự thất bại, có sự tinh tế, được lánh khỏi tất cả các hiểm họa. 3537-38. Và tôi có sự đạt được các đức tính vĩ dại, tôi có hành vi bình lặng, sự kích động đã được xa lìa hẳn, tôi đạt được các vật đo lường và các hòm nhỏ có bon màu cùng với các con voi, các con ngựa và châu báu, những vật này của tôi không bi tiêu hoại; điều này là quả báo của việc dâng cúng các vật đo lường. 3539. Sau khi dâng cúng các ông đựng thuôc bôi đên đức Phật và hội chúng, tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3540. Tôi có đủ tất cả các tướng mạo, có tuổi thọ, trí tuệ và [tâm] định tĩnh, thân của tôi luôn luôn được thoát khỏi mọi sự mệt nhọc. 3541. Sau khi dâng cúng các cây kéo có cán nhỏ vô cùng bén đến hội chúng, tôi đạt được trí tuệ vô lượng và tinh khiết, vật cắt xén các phiền não. 3542. Sau khi dâng cúng các kẹp gắp đến đức Thiện Thệ và hội chứng, tập thê cao quý tôi thượng, tôi đạt được trí tuệ vô lượng và tinh khiêt, vật găp bỏ các phiền não.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 311

3543. Sau khi dâng cúng các dụng cụ xông mũi đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thê cao quý tôi thượng, tôi thọ hưởng tám phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3544. Tôi có đức tin, giới hạnh, luôn cả sự hổ thẹn tội lỗi và đức tính ghê sợ [tội lỗi], có sự học hỏi, sự dứt bỏ của cải, sự nhẫn nại và trí tuệ là đức tính thứ tám. 3545. Sau khi dâng cúng các ghế đẩu đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3546. Tôi được sanh ra ở gia tộc thượng lưu, tôi có của cải lớn lao, tất cả tôn trọng tôi, danh tiêng của tôi được lan truyên. e r         9 r   r 3547. Trong một trăm ngàn kiêp, các chiêc ghê bành hình vuông thường xuyên vây quanh tôi, tôi vui thích trong sự ban phát. 3548. Sau khi dâng cúng các tấm nệm đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng sáu phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3549. Tôi có thân thê đêu đặn, được tôn trọng, là người mem mỏng, có dáng vóc tao nhã, tôi đạt được nhóm tùy tùng có trí tuệ; điều này là quả báo của việc dâng cúng nệm. 3550. Tôi đạt được các nệm bông vải đủ các hình dạng, nhiều tấm thảm dệt có hình vẽ, các tấm tranh vải quý giá và nhiều loại chăn mền. 3551. Tôi đạt được các tấm áo khoác mềm mại, các mảnh da dê mềm mại và các tâm trải lót nhiêu loại; điêu này là quả báo của việc dâng cúng nệm. 3552. Ke từ khi tôi nhớ được bản thân, kể từ khi tôi đạt được sự hiểu biết, tôi không là kẻ vô tích sự, tôi là chiếc nôi của thiền; điều này là quả báo của việc dâng cúng các tấm nệm. 3553. Sau khi dâng cúng các chiếc gối đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng sáu phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3554. Tôi luôn luôn kê đầu ở những chiếc gối len? những chiếc gối gương sen và những chiếc gối gỗ tram màu đỏ. 3555. Sau khi hướng dẫn trí đến đạo lộ cao quý tám chi phần, bốn quả vi Sa-môn, tôi an trú vào các pháp ấy trong mọi thời điểm. 3556. Sau khi hướng dẫn trí đến sự bố thí, sự rèn luyện, sự thu thúc và các pháp vô lượng tâm [từ, bi, hỷ, xả] thuộc sắc giới, tôi an tru vào các pháp ấy trong mọi thời điểm. 3557. Sau khi đặt tâm trí vào phận SỊT, đức hạnh, sự thực hành và các hành động thuộc vê ứng xử, tôi an trú [vào các pháp áy] trong mọi thời diêm.

312 ♦ KINH TIÊU Bộ

3558. Sau khi hướng dẫn trí đến đường kinh hành, hoặc sự nỗ lực tinh tấn ở các chi phần giác ngộ? tôi an tru vào các pháp ấy theo như ý thích. 3559. Sau khi huớng dẫn trí đến giới, đinh, tuệ và sự giải thoát vô thượng, tôi an trú vào các pháp ây một cách an lạc. 3560. Sau khi dâng cúng các ghê rơm đên dâng Chiên Thăng và hội chúng, tập thê cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng hai phước báu tương xứng với nghiệp cua tôi. 3561. Tôi hưởng thụ nhiều ghế bành thượng hạng làm bằng vàng, làm bằng ngọc ma-ni, làm bằng ngà voi và lõi gỗ; điều này là quả báo của chiễc ghế rơm. 3562. Sau khi dâng cúng các ghế kê chân đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng hai phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3563. Tôi đạt được nhiêu phương tiện di chuyên; điêu này là quả báo của chiêc ghê kê chân. Các tôi nam, tớ gái, các người vợ, và những người khác sông nương tựa đều phục vụ tôi một cách nghiêm chỉnh; điều này là quả báo của chiêc ghê kê chân. 3564. Sau khi dâng cúng các chất dầu bôi đến hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3565. Tôi có được sự không bệnh tật, sự thành tựu về dáng vóc, sự tiếp thu giáo pháp một cách nhạy bén, sự đạt được cơm ăn nước uống, và nhóm năm là tuôi thọ, sắc đẹp, an vui, sức mạnh và trí tuệ. 3566. Sau khi dâng cúng bơ lỏng và dầu ăn đến hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3567. Tôi luôn luôn có được sức mạnh, được thành tựu về dáng vóc, có cơ thể tươi vui, không có bệnh, sạch sẽ; điều này là quả báo của bơ lỏng và dầu ăn. 3568. Sau khi dâng cúng vật làm sạch miệng đến đức Phật và hội chúng, tập thê tối thượng, tôi thọ hưởng năm phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3569. Tôi có cổ họng sạch sẽ, có giọng nói ngọt ngào, được tránh khỏi bệnh ho, bệnh suyển, và hương thơm của hoa sen luôn luôn tỏa ra từ miệng của tôi. 3570. Sau khi dâng cúng sữa đông đầy đủ phẩm chất đến đức Phật và hội chúng, tạp thể tối thượng, tôi thọ hưởng tài sản bất tử cao quý, đó là niệm hướng đến thân. 3571. Sau khi dâng cúng mật ong đạt được màu sắc và hương vị đến đấng Chiến Thắng và hội chúng, tôi uống hương vị giải thoát không thể ước lượng, không gì sánh bằng. 3572. Sau khi dâng cúng chất tinh túy ở trạng thái thiên nhiên đến đức Phật và hội chúng, tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng bốn [Thánh] quả tương xứng với nghiệp của tôi. 3573. Sau khi dâng cúng cơm ăn và nước uống đến đức Phật và hội chúng, tập thể tối thượng, tôi thọ hưởng mười phước báu tương xứng với nghiệp của tôi.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 313

3574. Tôi luôn luôn có tuổi thọ, có sức mạnh, sáng suốt, có dung sắc, có uy quyền, có sự sung sướng, có sự thành tựu về cơm ăn và nước uống, dũng cảm, có trí tuệ, tôi đạt được những đức tính này trong khi luân hồi ở cõi hữu. 3575. Sau khi dâng cúng nhang [thơm] đến đức Thiện Thệ và hội chúng, tập thể cao quý tối thượng, tôi thọ hưởng mười phước báu tương xứng với nghiệp của tôi. 3576-77. Trong khi luân hồi ở cõi này cõi khác, tôi đạt được cơ thể có mùi thơm ngào ngạt, có uy quyền, có tuệ nhạy bén, có danh tiếng, có tuệ sắc bén, có tuệ bao la, có tuệ vi tiếu và tuệ thâm sâu, có tuệ rộng lớn và tuệ đổng tốc. Giờ đây, do nhờ tác động của chính việc ấy, tôi đạt đến sự tinh lặng, an lạc, Niết-ban. 3578. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3579. Các phiền não của tôi đã được thiêu(tót, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3580. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão PiỊindivaccha đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão PiỊindivaccha^ là phần thứ nhất

392. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SELA (Seỉattherãpadânam) 3581. Tôi đã là vị chủ quản đường lộ ở thành phố Hamsavatī. Tôi đã tập hợp thân quyến của tôi lại và đã nói lời nói này: 3582. "Đức Phật, vị Phước Điền Vô Thượng đã hiện khởi ở thế gian. Ngài là vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng của toàn bộ thế gian. 3583. Các vi Sát-đế-lỵ, luôn cả các thi dân và các Bà-la-môn vô cùng sang trọng có tâm tinh tín, có ý vui mừng, họ đã thể hiện tinh thần cộng đồng. 3584. Các người nài voi, các lính ngự lâm, các người đánh xe, các binh lính có tâm tinh tín, có ý vui mừng, họ đã thể hiện tinh thần cộng đồng. 3585. Các vị con lai [có cha dòng Sát-đê-lỵ và mẹ là nô bộc], các người con trai của đức vua, các thương buôn và các Bà-la-môn có tâm tinh tín, có ý vui mừng, họ đã thể hiện tinh thần cộng đồng. 3586. Các người đầu bếp, các người phục vụ, các người hầu tắm, các nẹười làm tràng hoa có tâm tinh tín, có ý vui mừng, họ đã thể hiện tinh thần cộng đong. 3587. Các người thợ nhuộm, các người thợ dệt, các người thuộc da và các người thợ cạo có tâm tinh tín, có ý vui mừng, họ đã thể hiện tinh thần cộng đồng. 3588. Các người làm tên, các người thợ tiện, các người thợ da luôn cả các người thợ mộc có tâm tịnh tín có ý vui mừng, họ đã the hiện tinh than cộng đồng.

314 ❖ KINH TIỀU Bộ

3589. Các người thợ rèn, các người thợ vàng; cũng vậy, các người thợ thiếc CÓ tâm tinh tín, có ý vui mừng, họ đã thê hiện tinh thân cộng đông. 3590. Các người làm công, luôn cả các trẻ sai vặt, nhiều kẻ nô lệ làm công, tùy theo năng lực của mình họ đã thê hiện tinh thần cộng đồng. 3591. Các người gánh nước, các người gánh củi, các nông dân và các người gánh cỏ, tùy theo năng lực của mình họ đã the hiện tinh than cộng đong. 3592. Các người trồng hoa, luôn cả các người làm tràng hoa, các người hốt lá, các người gánh trái cây, tùy theo năng lực của mình họ đã thể hiện tinh thần cộng đồng. 3593. Các cô kỹ nữ, các cô hầu đội nước, các cô bán bánh và các bà bán cá, tùy theo năng lực của mình họ đã thể hiện tinh thần cộng đồng. 3594. Xin quý vị hãy đi đến. Tất cả chúng ta hãy tụ hội lại và cùng nhau kết hợp lại thành nhóm. Chúng ta sẽ thực hiện hành động hướng thượng đến phước điên vô thượng.,, 3595. Sau khi lăng nghe lời nói của tôi, họ đã tức thời két hợp lại thành nhóm và đã cho thực hiện hội trường phục vụ được xây dựng khéo léo dành cho hội chúng Tỳ-khưu. 3596. Sau khi cho làm hoàn tất hội trường ấy, tôi đã trở nên phấn khởi, có tâm ý hớn hở. Được tất cả những người ấy tháp tùng, tôi đã đi đến gặp bậc Toàn Giác. 3597. Sau khi đi đến gần bậc Toàn Giác, đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc Nhân Ngưu, tôi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư và đã nói lời nói này: 3598. "Bạch đấng Anh Hùng, ba trăm người nam này là cùng nhóm. Bạch bậc Hiên Trí, họ công hiên đên Ngài hội trường phục vụ đã được xây dựng khéo léo/9                                                          . 3599. Bậc Hữu Nhãn đứng đầu hội chúng Tỳ-khưu đã tiếp nhận và trước ba trăm người, Ngài đã nói lên những lời kệ này: 3600. "Ba trăm người cùng với vị trưởng thượng đã hợp tác cùng nhau. Sau khi thực hiện, tất cả các ngươi sẽ thọ hưởng thành quả. 3601. Khi đạt đến kiếp sống cuối cùng, các ngươi sẽ chạm được Niết-bàn an tịnh, có trạng thái mát mẻ? vô thượng, không già, không chết." 3602. Đức Phật, bậc Toàn Tri, vị Sa-môn vô thượng đã chú nguyện như thế. Sau khi lắng nghe lời nói của đức Phật, tôi đã bày tỏ sự vui mừng. 3603. Tôi đã sướng vui ở thế giới chư thiên ba mươi ngàn kiếp. Và tôi đã là vị thông lãnh chư thiên cai quản thiên quôc năm trăm lân. 3604. Và tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. Các vi đại thiên đã đảnh lễ tôi khi tôi đang cai quản thiên quốc. 3605. ở đây, trong vương quốc nhân loại, nhóm người [trước đây] trở

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 315

thành bà con họ hàng. Khi kiếp sống cuối cùng đã đến, có người Bà-la-môn tên Vāsettha. 3606. Tôi đã là người con trai của vị ấy, có sự tích lũy tám mươi koti (tám trăm triệu). Tên của tôi là Sela. Tôi đạt đến sự toàn hảo vê sáu chi phần [của vi Bà-la-môn]. 3607-08. Trong khi dẫn đàu những người học trò của mình đi bách bộ đó đây, tôi đã nhìn thấy vị đạo sĩ khổ hạnh tên Keniya, mang búi tóc và giỏ vật dụng, có vật cúng hiến đã được chuẩn bị và tôi đã nói lời nói này: "C6 phải ông đã thỉnh mời cô dâu, hoặc chú rể, hay là đức vua?" 3609. "Tôi có ý định dâng tặng vật hiến cúng đến vi Bà-la-môn đã được công nhận là vi Trời. Tôi không thỉnh mời đức vua, vật hiến cúng của tôi không có. 3610. Và tôi thì không có cô dâu, chú rể của tôi thì không được biết đến. Còn vị đem lại niềm hoan hỷ cho dòng họ Sakyā là bậc Trưởng Thượng ở Thế Gian, luôn cả chư thiên. 3611. Vị ấy là nguồn đem lại sự an lạc cho tất cả chúng sanh, vì sự lợi ích và tấn hóa của toàn bộ thế gian, vị ấy đã được tôi thỉnh mời ngày hôm nay. Đây là vật chuẩn bị cho vị ấy. 3612. Đức Phật đã được [tôi] thỉnh mời vào ngày mai là vị có màu da tợ như trái cây timbarū, là bậc vô lượng, vô song, không thể sánh bằng về dáng vóc. 3613. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy trông tợ thỏi vàng đặt ở cửa miệng lò nung, như là than gỗ khadira cháy rực tương tợ tia chớp. 3614. Đức Phật đã được tôi thỉnh mời ấy giống như ngọn lửa ở đỉnh ngọn núi, tợ như mặt trăng vào ngày rằm, giống như là màu sắc ngọn lửa của cây sậy. 3615. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy như là con sư tử? không bi hãi sợ, đã vượt qua sự sợ hãi, là bậc Hiền Trí có sự chấm dứt việc tái sanh. 3616. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là vị thiện xảo trong các pháp của chư Phật. Ngài không bao giờ bị áp bức bởi những kẻ khác, tương tợ con voi. 3617. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là vị thiện xảo về sự thực hành trong Chánh pháp, là vị Phật hùng tráng không thể sánh bằng, tương tợ con bò mộng. 3618. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là vị có phẩm hạnh vô biên, có danh vọng vô lượng, có tất cả tướng mạo rực rỡ, tương tợ [Chúa trời] Sakkā. 3619. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mòi ấy là vi có năng lực, có đồ chúng, có sự huy hoàng, có sự vẻ vang, khó mà tiếp cận, tương tợ đấng Phạm thiên. 3620. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy có giáo pháp đã

316 ❖ KINH TIỂU Bộ

đạt, là đấng Thập Lực, là bậc thông thạo về năng lực và siêu năng lực, tương tợ trái đất. 3621. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy được vây bủa bởi các làn sóng giới hạnh, không bị lay động do sự nhận thức [của giác quan] đối với các đối tượng, tương tợ biển cả. 3622. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là khó mà tiếp cận, khó mà chế ngự, không bị lay chuyển, hướng thượng, cao thượng, tương tợ núi Neru. 3623. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy có trí tuệ vô biên, tương đương với bậc không thể sánh bằng, không thể ước lượng, đã đạt đến tột đỉnh, tương tợ bầu không gian. (Dứt tụng phẩm thứ mười lăm).

3624. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là vị an ủi, là chốn nâng đỡ cho những kẻ bi khiếp hãi lo sợ, là sự bảo vệ cho những người đến nương nhờ. 3625. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là hầm mỏ châu báu, ỉa chỗ trú của những người có trí giác ngộ, là phước điền của những người tầm cầu sự an lạc. 3626. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là bậc an ủi, tạo ra niềm phấn khởi, là đấng ban phát quả vị Sa-môn, tương tợ đám mây [đem lại cơn mưa]. 3627. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là con mắt của thế gian, có oai lực lớn lao, là sự xua đi tất cả các bóng tối, tương tợ mặt trời [xua tan đêm đen]. 3628. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là bậc Hiền Trí, có sự nhìn thấy bản thể trong các sự giải thoát khỏi đối tượng của các giác quan, tương tợ mặt trăng [lìa bỏ các chỗ đã rọi đến]. 3629. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy là bậc Trưởng Thượng, đã tự mình vươn lên ở thế gian, được tô điểm với các tướng mạo, là bậc Vô Lượng. 3630. Vị nào có trí tuệ không thể đo lường, vị nào có giới không thể tương đương, vi nào có sự giải thoát không thể sánh bằng, vị ấy là đức Phật đã được tôi thinh mời. 3631. Vị nào có nghị lực không sánh bằng được, vi nào có sức mạnh không nên suy tưởng, vi nào có sự nỗ lực hàng đầu, vị ấy là đức Phật đã được tôi thỉnh mời. 3632. Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy có tất cả các chất độc hại là tham, sân và si đã được xóa sạch, tương tợ thuốc chữa bệnh.

THÁNH NHÂN K* su 贖 317

3633： Đức Phật, đấng Đại Hùng đã được tôi thỉnh mời ấy có sự xua đi căn bệnh phiền não, nhiều sự khổ đau và tất cả các bóng tối, tương tợ vị lương y." 3634. "Này ông, vị mà ông nói là 'đức Phật\ thậm chí tiếng gọi ấy cũng khó mà đạt được.,, Sau khi được nghe rằng: "Bức Phật! Đức Phát!", đã có sự phỉ lạc sanh khởi đến tôi. 3635. Niềm phỉ lạc của tôi không [thể] nắm giữ ở bên trong đã bộc lộ ra ngoài. Trong khi có tâm phỉ lạc, tôi đây đã nói lời nói này: 3636. "Vậy thì đức Thế Tôn, bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian, đấng Nhân Ngưu ấy là ở đâu? Tôi sẽ đi đến nơi ấy và sẽ đảnh lễ đấng ban phát quả vị Sa-m6n.” 3637. Sau khi nắm lấy cánh tay phải [của tôi], [vị đạo sĩ Keniya] tràn đầy niềm phấn khởi, tay chắp lại, đã nói với tôi vê đang Pháp Vương, bậc có sự xua đi các mũi tên sầu muộn rằng: 3638. uÔng hãy nhìn xem khu rừng lớn này tợ như đám mây khổng lồ đang trỗi dậy? như là lớp thuốc bôi màu lục, trông như là biển cả. 3639. Đức Phật, bậc Điều Phục những ai chưa được điều phục, đấng Hiền Trí ấy ngự ở nơi đây, đang hướng dẫn những người cần được hướng dẫn và giúp cho họ giác ngộ những chi phần giác ng0.” 3640. Tợ như người khát nước tìm kiếm nước, tợ như người bị đói tìm kiếm thức ăn, như là bò mẹ khao khát con bê, tôi đã tìm đen đang Chiến Thắng tương tợ như thế. 3641. Là người biết lối hành xử và cách tiếp cận hay dở thích hợp với tình huống, tôi đã chỉ dạy những người học trò của mình trong khi họ đang đi đến chỗ cua đấng Chiến Thắng rang: 3642. “Này các chàng trai, các đấng Thế Tôn là khó mà tiếp cận, tợ như những con sư tử có sở hành đơn độc, các trò nên đi đến, bước từng bước từng bước một. 3643. Giông như con răn độc khủng khiêp, tợ như con sư tử vua của loài thú, tợ như con voi có ngà đã bị noi cơn, chư Phật là khó mà tiếp cận như the ấy. 3644. Này các chàng trai, hãy kềm lại sự ho khan và khịt mũi. Các trò hãy đi đến gần bên đức Phật, bước từng bước từng bước một. 3645. Chư Phật là các vị thầy của thế gian luôn cả chư thiên, là những bậc quý trọng sự yên tịnh, ít gây tiếng động, khó mà tiếp cận, khó đến gần bên. 3646. Khi ta hỏi câu hỏi hoặc là trao đổi xã giao, khi ấy các trò hãy im lặng, hãy đứng yên như là có bản chát của bậc Hiền Trí. 3647. về Chánh pháp mà vị ấy thuyết giảng nhằm đạt đến Niết-bàn an ổn, các trò hãy chú tâm đến ý nghĩa ấy. Việc lắng nghe Chánh pháp là hạnh phúc.,^ 3648. Sau khi đi đến gần bậc Toàn Giác, tôi đã chào hỏi với bậc Hiền Trí. Sau khi đã trao đổi lời thăm hỏi ấy, tôi đã quan sát các tướng mạo.

318 ❖ KINH TIỂU Bộ

3649. Tôi nhìn thấy ba mươi tướng mạo, nhung tôi vẫn còn hoài nghi về hai tướng mạo. Đấng Hiền Trí đã dùng thần thông cho thấy vật kín có lớp vỏ bọc lại. 3650. Đấng Chiến Thắng đã thè lưỡi ra uốn lại, rồi đã chạm vào lỗ tai và lỗ mũi, [sau đó] đã che lấp toàn bộ cái trán. 3651. Sau khi nhìn thấy các tướng mạo được đầy đủ cùng với các tướng phụ của Ngài, tôi đã đi đến kết luận là "dức Phát", và đã xuất gia cùng với các người học trò. 3652. Cùng với ba trăm [người học trò], tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Chưa đến nửa tháng, tất cả chúng tôi đã đạt được Niết-bàn. 3653. Sau khi đã cùng nhau thực hiện công việc ở phước điền vô thượng, sau khi đã cùng nhau luân hồi, họ đã cùng nhau dừng lại. 3654. Sau khi dâng cúng các cây đà chông, tôi đã sông theo tính chát cộng đồng. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp9 tôi đạt được tám nhân tố: 3655. Tôi được tôn vinh ở các phương, và của cải của tôi là vô lượng, tôi là chốn nâng đỡ cho tất cả, sự run sợ của tôi không được biết đến. 3656. Các bệnh tật của tôi không được biết đến, và tôi gìn giữ được tuổi thọ, tôi là người có làn da mềm mại, tôi cư ngụ ở trú xứ đã được mong mỏi. 3657. Sau khi dâng cúng tám cây đà chống, tôi đã sống theo tính chất cộng đông. Tôi có các tuệ phân tích và phàm vị A-la-hán, điêu này là phân phụ trội của điều thứ tám. 3658. Bạch đang Đại Hiên Trí, con có toàn bộ nguôn nhiên liệu đã cạn, có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc, là người con trai của Ngài, có tên là Atthagopānasī. 3659. Sau khi dâng cúng năm cây cột trụ, tôi đã sống theo tính chất cộng đồng. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đạt được năm nhân tố: 3660. Tôi không dao động nhờ vào tâm từ ái, tôi có các bộ phận cơ thể không bị thiếu sót, tôi có lời nói được thừa nhận, cũng vậy, tôi không bị công kích. 3661. Tâm của tôi không bi tản mạn, tôi không bị dao động bởi bất cứ điều gì. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi không bị bợn nhơ ở trong giáo pháp. 3662. Bạch đấng Đại Hùng, bạch bậc Hiền Trí, vị Tỳ-khxru Thinh văn của Ngài có sự tôn kính, có sự phục tùng, có phận sự đã được làm xong, không còn các lậu hoặc, xin đảnh lễ Ngài. 3663. Tôi đã thực hiện chiếc ghế bành được làm khéo léo và đã bố trí ở hội trường. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp? tôi đạt được năm nhân tố: 3664. Sau khi được sanh vào gia tộc thượng lưu, tôi có của cải lớn lao. Tôi là người được thành tựu mọi thứ, sự bon xẻn ở tôi không được biết đến.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 319

3665. Khi tôi mong muốn ra đi, chiếc ghế bành hiện diện kế bên. Bằng chiếc ghế bành tối thượng, tôi đi đến nơi đã được tôi mong muốn. 3666. Do việc dâng cúng chiếc ghế bành ấy, tôi đã xua đi tất cả bóng tối. Bạch đấng Hiền Trí, vị Trưởng lão đã đạt được toàn bộ năng lực của thắng trí xin đảnh le Ngài. 3667. Tôi đã hoàn thành tất cả các phận sự, phận sự của mình và phận sự đối với người khác. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đi vào thành phố không sợ hãi (Niết-bàn). 3668. Tôi đã dâng cúng vật hữu dụng chính là hội tnrờng đã được hoàn thành. Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp, tôi đã đạt đến bản thể tối thượng. 3669. Bất cứ các huấn luyện viên nào ở thế gian, khi họ huấn luyện các con voi, các con ngựa, họ thực hiện nhiều cách hành hạ khác nhau, họ huấn luyện bằng sự tàn bạo. 3670. Bạch đấng Đại Hùng, Ngài không huấn luyện các người nam và nữ như thê ây. Ngài huân luyện trong sự huân luyện tôi thượng, không gậy, không dao. 3671. Trong khi tán dương các đức tính của sự bố thí, bậc Hiền Trí là vị thiện xảo về việc thuyết giảng. Ngay trong khi đang trả lời một câu hỏi, bậc Hiền Trí đã giác ngộ cho ba trăm người. 3672. Được đấng Điều Ngự huấn luyện, chúng tôi đã được hoàn toàn giải thoát, không còn lậu hoặc, đã đạt được toàn bộ năng lực của thắng trí, đã được tịch diệt về sự đoạn tận mầm mống tái sanh. 3673. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây một trăm ngàn kiếp, tất cả các điều lo sợ đã được vượt qua; điều này là quả báo của việc dâng cúng hội trường. 3674. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn5 đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3675. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực [đã được cởi trói], tôi sống không còn lậu hoặc. 3676. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sela đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Sela” là phần thứ nhì.

393. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO SABBAKITTIKA (Sabbakittikattherāpadānam) 3677. [Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian] tợ như cây kanikāra đang

320 ❖ KINH TIỂU BÔ

cháy sáng, tợ như cây đèn đang phát sáng, tợ như vì sao osadhĩ đang chiếu sáng, giống như tia chớp ở bầu trời. 3678. [Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian] không bị hãi sợ, khônẹ có sợ sệt, tợ như con sư tử vua của loài thú, đang tỏa ánh sáng trí tuệ, đang che ngự các nhóm người ngoại đạo. 3679. Toi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian đang tiếp độ thế gian này, đang cát đứt mọi điêu nghi hoặc, tợ như [con sư tử] vua của loài thú đang gầm thét. 3680. Tôi đã là vị mang búi tóc, khoác tấm da dê, cao thượng, ngay thẳng, có sự huy hoàng. Tôi đã cam lấy y phục bằng vỏ cây và đã trải xuống ở cạnh bàn chân [của đúc Phật]. 3681. Tôi đã cầm lấy chất bôi thơm kālānusāriya và đã thoa lên đức Như Lai. Sau khi thoa lên bậc Toàn Giác, tôi đã ngợi ca về đấng Lãnh Đạo Thế Gian rằng: 3682. “Bạch đấng Đại Hiền Trí, Ngài đã vượt qua dòng nước lũ, Ngài tiếp độ thế gian này, Ngài chiếu sáng bằng ánh sáng trí tuệ, trí tuệ tối thượng [của Ngài] la không bi che lấp. 3683. Ngài chuyên vận bánh xe giáo pháp, Ngài chê ngự các ngoại đạo khác, Ngài là vị cao quý đã chiên thăng trận dâu, Ngài làm trái đất rúng động. 3684. Các làn sóng ở đại dương bị vỡ tan ở bờ biển, tương tợ y như thế, tất cả các tà kiên bị tan vỡ ở trí tuệ của Ngài. 3685. Khi lưới có lỗ nhỏ được đặt vào ở trong hồ nước, các sinh vật đi vào trong lưới thì bi khống chế ngay lập tức. 3686. Bạch Ngài, tương tợ y như thế, các ngoại đạo ở thế gian dựa dẫm vào dị giáo tầm thường, họ xoay vần bên trong trí tuệ cao quý của Ngài. 3687. Ngài là bến bờ của những người đang bị cuốn trôi ở dòng nước lũ, chính Ngài là vị bảo hộ của những người không thân quyến, Ngài là sự bảo vệ cho những người bị khô đau vì hãi sợ, là nơi nương tựa của những người có mục tiêu đã bi xao lãng. 3688. Ngài là vi anh hùng độc nhất, không người tương tợ, là sự tích lũy bi mẫn và từ ái, có ệiới tốt đẹp, không kẻ sánh bằng, được an tịnh, có năng lực, vững chãi, đã chiên thắng cuộc hành trình. 3689. Ngài là bậc Trí Tuệ, có sự si mê đã được xa lìa, không còn dục vọng, không có hoài nghi, đã sống trọn vẹn, có sân hận đã được chối bỏ, không ô nhiễm, đã được thanh lọc, tinh khiết. 3690. Ngài đã vượt lên sự quyến luyến, có sự kiêu hãnh đã được tiêu diệt, có tam minh, đã đi đến tận cùng của tam giới, đã vượt qua ranh giới, có sự kính trọng giáo pháp, có mục đích đã được thực hiện, có đạo lộ hữu ích. 3691. Ngài gi8ng như ngôi sao [hướng dẫn] chiếc thuyền, giống như của cải chôn giấu là nguồn tạo sự an lỉi, giông như con sư tử không bị hãi sợ, tợ như con voi chúa kiêu kỳ.”

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 321

3692. Sau khi ngợi ca bậc Có Danh Vọng Lớn Lao Padumuttara bằng mười câu kệ, sau khi đã đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Su, khi ấy tôi đã đứng im lặng. 3693. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, bậc Đạo Sư đứng ở hội chúng Tỳ-khưu? đã nói lên những lời kệ này: 3694. uNgười nào đã tán dương giới hạnh và trí tuệ, luôn cả giáo pháp của Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 3695. [Người ấy] sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên sáu chục ngàn kiếp. Sau khi vượt trội chư thiên khác, [người ấy] sẽ được thiết lập làm vị Chúa tể. 3696. về sau người ấy sẽ xuất gia, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, người ấy sẽ xuất gia trong giáo pháp của đức The Tôn Gotama. 3697. Sau khi xuất gia, sau khi lánh xa ác nghiệp bằng thân, sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, [người ấy] sẽ Niet-bàn không còn lậu hoặc.” 3698. 'Bạch đấng Đại Hùng, giống như đam mây đang nổi sấm [sét] thì làm cho trái đất này thỏa mãn, tương tợ y như thế, Ngài đã làm con thỏa mãn bằng giáo pháp." 3699. Sau khi ngợi ca giới hạnh, trí tuệ, giáo pháp và đấng Lãnh Đạo Thế Gian, tôi đã đạt đến sự an tịnh tuyệt đối, Niết-bàn9 vị thế Bất hoại. 3700. Ôi9 nếu như đức Thế Tôn, bậc Hữu Nhãn ấy có thể tồn tại lâu dài, thì [nhiều người] có thể nhận thức điều chưa được biết đến và có thể chạm đến vị thế bất tư. 3701. Đây là lần sinh ra sau cùng của tôi, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 3702. [Ke từ khi] toi đã ngợi ca đức Phật trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc tán dương. 3703. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 3704. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3705. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sabbakittika2 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Sabbakittika55 ià phần thứ ba.

394. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO MADHUDÃYAKA (Madhudāyakattherāpadānam) 3706. Khu ẩn cư của tôi đã được xây dựng khéo léo ở bờ sông Sindhu. Tại nơi ấy, tôi chỉ dạy các học trò về truyền thống cùng với tướng mạo.

2 Sabbakỉttika nghĩa là uvị tán dương (kittika) tổng thể (sabbā) về đức Phát."

322 ❖ KINH TIỂU BÔ

3707. Các vị ấy có sự ao ước về giáo pháp, đã được huấn luyện, có ước muôn được nghe lời giáo huân tót đẹp. Đã đạt đên sự toàn hảo vê sáu chi phân, các vị ấy sống ở bờ sông Sindhu. 3708. Khi ây, trong lúc đang tâm câu mục đích tôi thượng, các vị sông ở trong khu rưng bao la. 3709. Bậc Toàn Giác tên Sumedha lúc bấy giờ đã hiện khởi ở thế gian. Thương tưởng đến chúng tôi, đấng Hướng Đạo đã đi đến gần. 3710. Khi đấng Đại Hùng, bậc Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha đã đi đến gần, tôi đã làm tấm thảm trải bằng cỏ và đã dâng cúng đến bậc Trưởng Thượng Của Thế Gian. 3711. Tôi đã cầm lấy mật ong từ khu rừng bao la và đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. Bậc Toàn Giác đã thọ dụng và đã nói lời nói này: 3712. "Người nào được tịnh tín, đã tự tay mình dâng cúng mật ong ấy đến Ta, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 3713. Do sự dâng cúng mật ong này và do tấm thảm trải bằng cỏ, [người ấy] sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên ba mươi ngàn kiếp. 3714. Vào ba mươi ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 3715. Là ngưòd thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, [người áy] sẽ biêt toàn diện vê tát cả các lậu hoặc và sẽ Niêt-bàn không còn lậu hoāc." 3716. Sau khi đã từ thế giới chư thiên 9     r đi đếnr nơi đây, khi [tôi] nhập vào jF

bụng mẹ, có cơn mưa mật ong đã đô xuồng, che lâp trái đát với mật ong. 3717. Và ngay khi tôi đang ra khỏi bụng mẹ một cách vô cùng khó khăn, tại nơi ấy cũng có cơn mưa mật ong đã liên tục đổ mưa đến tôi. 3718. Sau khi lìa khỏi nhà, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình, tôi có sự đạt được về cơm ăn và nước uống; điều này là quả báo của việc dâng cúng mật ong. 3719. Tôi được dồi dào về mọi dục lạc sau khi đã sống ở [thế giới] chư thiên và nhân loại. Chính nhờ sự dâng cúng mật ong ấy, tôi đã đạt được sự đoạn tận các lậu hoặc. 3720. Khi trời đổ mưa ở cỏ dài bốn ngón tay, khi loài thảo mộc mọc ở trên đất đã được trổ hoa và đã che phủ khắp, ở ngôi nhà trống vắng, ở mái che và ở cội cây, tôi sống luôn luôn được an lạc, không còn lậu hoặc. 3721. Tôi đã vượt lên tất cả các cõi trung bình, to lớn và thấp kém. Hôm nay các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 3722. Ke từ khi tôi đã dâng cúng vật thí [trước đây] ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng mật ong.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 323

3723. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 3724. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3725. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Madhudâyaka3 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. ẾÍKý sự về Trưởng lão Madhudâyaka^ là phần thứ tư.

395. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO PADUMAKỦTẢGÃRIYA (Padumakūtāgāriyattherapadānam) 3726. Đức Thế Tôn ten Piyadassĩ, là đấng Tự Chủ, bậc Lãnh Đạo Thế Gian. Đấng Toàn Giác, bậc Hiền Trí có ước muốn độc cư, thiện xảo về định. 3727. Sau khi đi sâu vào khu rừng rậm, bậc Đại Hiền Trí Piyadassĩ, đấng Tôi Thượng Nhân đã trải ra tâm y may từ vải bi quăng bỏ roi ngôi xuồng. 3728. Trong thời quá khứ, tôi đã là thợ săn thú rừng ở trong khu rừng hoang rậm. Khi ấy, trong lúc tìm kiếm loài nai pāsādā, tôi [đã] đi lang thang. 3729. Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác, bậc đã vượt qua dòng nước lũ, không còn lậu hoặc, tợ như cây sâla chúa đã được trổ hoa, tợ như mặt trời đã mọc lên. 3730. Sau khi nhìn thấy vị Trời Của Chư Thiên, bậc Có Danh Vọng Lớn Lao Piyadassĩ, khi ấy tôi đã lội xuống hồ nước thiên nhiên và đã mang lại đóa sen hồng. 3731. Sau khi mang lại đóa sen hồng trăm cánh làm thích ý? tôi đã xây dựng ngôi nhà mái nhọn và đã phủ lên bằng hoa sen hồng. 3732. Bậc Có Lòng Thươnẹ Tưởng, đấng Bi Mần, bậc Đại Hiền Trí Piya- dassĩ, đức Phật, đấng Chiến Thắng đã ngụ bảy ngày đêm ở ngôi nhà mái nhọn. 3733. Sau khi bỏ đi các [bông hoa] héo úa, tôi đã che lên bằng [bông hoa] mới. Liền sau đó, tôi đã chắp tay lên và đứng yên. 3734. Bậc Đại Hiền Trí Piyadassī đã xuất khỏi định. Trong lúc đang quan sát các phương, đấng Lãnh Đạo Thê Gian đã ngôi xuông. 3735. Khi ây9 vị thị giả có đại thân lực tên Sudassana đã hiêu được tâm của đức Phật, bậc E)ạo Sư Piyadassī* 3736. Được tháp tùng bởi tám mươi ngàn vị Tỳ-khưu? vị ấy đã đi đến gần đấng Lãnh Đạo The Gian đang ngồi an lạc ở cuối khu rừng. 3737. Và cho đến chư thiên ngự ở trong khu rừng rậm, sau khi biết được tâm của đức Phật, khi ấy tất cả đã tụ hội lại.

3   Madhudâyaka nghĩa là   dâng cúng (dāyako) mật ong (jnadhù)y

324 ❖ KINH TIÊU BÔ

3738. Khi các dạ-xoa, các ác thần, cùng với các loài quỷ sứ đã cùng nhau đi đến, và khi hội chúng Tỳ-khưu đã đến nơi, đấng Chiến Thắng đã thốt lên các lời kệ này: 3739. "Người nào đã cúng dường và đã thực hiện chỗ ngụ cho Ta bảy ngày, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 3740. Bằng trí tuệ, Ta sẽ tán dương điều thật khó mà nhìn thấy, vô cùng vi tế, sâu thẳm, đã được thể hiện tốt đẹp. Các người hãy lang nghe Ta nói. 3741. [Người ấy] sẽ cai quản thiên quốc mười bốn kiếp. Có tòa nhà mái nhọn vĩ đại, được che phủ bằng các đóa sen hồng, sẽ được duy trì ở không trung dành cho người ấy; điêu này là quả báo của việc làm với bông hoa. 3742. [Người ấy] sẽ luân hồi xen kẽ [giữa cõi trời và cõi người] hai ngàn bốn trăm kiếp. Tại nơi ây sẽ có cung điện làm băng bông hoa được duy trì ở không trung [dành cho người ấy]. 3743. Giống như nước không làm lem luốc cánh hoa sen, tương tợ y như the, các điều ô nhiễm không làm hoen o trí của người này. 3744. Sau khi đã loại trừ năm pháp che lấp ở trong tâm, người này sẽ làm sanh khởi tâm về việc xuất ly và sẽ xuât gia lìa khỏi gia đình. Sau đó, trong lúc cung điện làm bang bông hoa đang được duy trì, người này sẽ ra đi. 3745. Trong khi con người cân trọng có chánh niệm [này] đang ngụ ở góc cây, tại nơi ấy sẽ có cung điện làm bằng bông hoa được duy trì ở đỉnh đầu [của người này]. 3746. Sau khi dâng cúng y phục, vật thực, thuốc chữa bệnh và chỗ nằm ngồi đến hội chúng Tỳ-khưu, [người này] sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc.95 3747. Tôi đã ra đi xuất gia bằng sự di chuyển của Iiệôi nhà mái nhọn. Ngôi nhà mái nhọn được duy trì trong khi [tôi] đang ngụ ở góc cây. 3748. Sự suy tư về y phục và vật thực không có ở tôi. Được gắn liền với nghiệp phước thiện, tôi nhận được hoàn toàn đầy đủ. 3749. Nhiều koti kiếp sống của tôi, không thể đo lườnệ bằng phương diện tính đếm, đã trôi qua vô ích, các bậc Lãnh Đạo Thế Gian đêu đã giải thoát. 3750. [Trước đây] một ngàn tám trăm kiêp, đang Hướng Đạo Piyadassĩ [đã hiện khởi]. Sau khi phục vụ Ngài, tôi đã đi đên lân nhập thai này. 3751. Tại đây, tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác, đấng Hữu Nhãn tên Anoma. Tôi đã đi đến gặp vị ấy và đã xuất gia vào đời sống không gia đình. 3752. Đức Phật, bậc Đoạn Tận Khổ Đau, đấng Chiến Thắng đã giảng giải cho tôi về đạo lộ. Sau khi lắng nghe giáo pháp của Ngài, tôi đã đạt đến vi thế bất động. 3753. Sau khi đã làm vui lòng đấng Toàn Giác Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, sau khi biết toàn diện về tát cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 3754. [Ke từ khi] tôi đã cúng dường đức Phật [trước đây] một ngàn tám

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 325

trăm kiêp, tôi không còn biêt đên khô cảnh; điêu này là quả báo của việc cúng dường đúc Phật. 3755. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 3756. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3757. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Padumakūtāgāriya4 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. í4Ký sự về Trưởng lão Padumakūtāgāriyaw là phần thứ năm.

396. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO BAKKULA (Bakkulattherãpadãnam) 3758. ở không xa núi Hy-mã-lạp có ngọn núi tên là Sobhita. Khu ẩn cư của tôi đã được xây dựng khéo léo? đã được tạo lập bởi nhũng người học trò của tôi. 3759. Tại nơi ấy, có nhiều mái che và các cây sinduvãraka đã được trổ hoa. Tại nơi ấy, có nhiều cây táo rừng và các cây jīvajīvaka đã được trổ hoa. 3760. Tại nơi ây, có nhiêu cây niggundiya, cây táo, cây ãmalaka, cây phãrusaka, các dây bầu trái dài, và các giống sen trắng đã được trổ hoa. 3761. Tại nơi ấy, có các cây âlaka, cây beluva, cây chuối, cây chanh. Tại nơi ấy, có nhiều cây mahānāma, cây ajjuna và cây piyañguka. 3762. Tại nơi ấy, có các cây kosamba, cây salala, cây nĩpa, cây nigrodha và cây kapitthana. Khu ẩn cư của tôi là như thế ấy. Tôi cùng với các người học trò của mình đã cư ngụ tại nơi ấy. 3763. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc Tự Chủ, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, trong khi tâm câu sự yên tinh đã đi đên gân khu ân cư của tôi. 3764. Khi đấng Đại Hùng Anomadassī có danh vọng lớn lao đã đi đến gần, bỗng nhiên có căn bệnh về gió đã phát khởi đến đấng Bảo Hộ Thế Gian. 3765. Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian trong lúc đang đi lang thang ở khu rừng. Tôi đã đi đến gần đấng Toàn Giác, bậc Hữu Nhãn có danh vọng lớn lao. 3766. Ngay sau khi nhìn thấy cử chỉ [của Ngài], khi ấy tôi đã nhận ra rằng: "Không còn nghi ngờ gì nữa, có cơn bệnh đã nảy sanh đến đức Phật của chúng ta." 3767. Toi đã tức tốc đi về khu ẩn cư, ở chỗ các người học trò của tôi. Có ý đinh bào chế thuốc chữa bệnh, khi ấy tôi đã triệu tập các người học trò lại.

4 Padumakūtāgāriya nghĩa là "vj liên quan đến ngôi nhà mái nhọn (kūtāgāra) bằng bông sen hồng (padumă)y

326 ❖ KINH TIỂU BÔ

3768. Tuân theo lời nói của tôi, các người học trò, tất cả đều có lòng kính trọng, đã tụ tập lại một chỗ do sự tôn kính đối với bậc Đạo sư của tôi. 3769. Sau khi cáp tóc trèo lên núi và mang vê tát cả các loại thu6c, tôi đã bào chế loại nước hỗn hợp và tôi đã dâng cúng đến đức Phật tối thượng. 3770. Khi bậc Đại Hùng, đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã thọ dụng, cơn [bệnh] gió của đấng Thiện Thệ, bậc Đại Ẩn Sĩ đã mau chóng được đạp tắt. 3771. Sau khi nhìn thấy sự khó chịu đã được êm dịu, bậc Có Danh Vọng Lớn Lao Anomadassĩ đã ngôi xuống ở chô ngôi của mình và đã nói lên những lời kệ này: 3772. "'Người nào đã dâng cúng thuốc chữa bệnh đến Ta và đã làm êm dịu cơn bệnh của Ta, Ta sẽ tán dương người ây. Các người hãy lăng nghe Ta nói. 3773. Người này sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên trong một trăm ngàn kiếp, ở tại nơi ấy, người này sẽ luôn luôn vui thích các nhạc cụ được trình tấu. 3774. Sau khi đi đến thế giới loài người, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, [người này] sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. 3775. Vào kiêp thứ năm mươi lăm, [người này] sẽ là vi Sát-đê-lỵ tênAnoma, là người chinh phục bốn phương, là vị chúa tể của vùng đất Jambu. 3776. Là đấng Chuyển Luân Vương được thành tựu bảy loại báu vật, có oai lực lớn lao, [người này] sẽ làm chấn động luôn cả cõi trời Đạo-lợi và sẽ được thiết lập làm VỊ chúa te. 3777. Trở thành vị thiên nhân hay là người [nhân loại], [người này] sẽ ít bệnh tật. Sau khi xa lìa sự bám víu [của gia đình], [người này] sẽ vượt qua căn bệnh [phiền não] ở thế gian. 3778. Vô lượng kiếp về sau này, bậc Đạo Sư tên Gotama xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 3779. Là người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ấy, là chánh thống, được tạo ra từ giáo pháp, [người này] sẽ biêt toàn diện vê tát cả các lậu hoặc và sẽ Niêt- bàn không còn lậu hoặc. 3780. Sau khi thiêu đốt các phiền não, [người này] sẽ vượt qua dòng chảy tham ái, và sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, có tên là Bakkula. 3781. Biết rõ toàn bộ việc này, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khiru, sẽ thiết lập [người này] vào vị thế t6i thắng." 3782. Đức Thế Tôn Anomadassĩ, bậc Tự Chủ, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, trong khi xem xét vê sự độc cu, đã đi đên gân khu ân cư của tôi. 3783. Khi bậc Đại Hùng, đấng Toàn Tri, bậc Lãnh Đạo Thế Gian đã đi đến gân, được tinh tín, tôi đã tự tay mình làm toại ý Ngài băng mọi thứ dược phàm. 3784. Việc làm đã khéo được thực hiện bởi tôi đây là sự thành tựu về hạt

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 327

giống ở phước điền màu mỡ, bởi vì từ khi việc của tôi đã được thực hiện tốt đẹp, tôi không bao giờ có thể bị hao hụt. 3785. Điều lợi ích cho tôi đã được tôi đạt thành một cách tốt đẹp, là việc toi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo. Nhờ vào phần dư sót của nghiệp ấy, tôi đã đạt đến vị thế bất động. 3786. Sau khi biết rõ về tất cả điều này, đức Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakyā, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu, đã thiết lập tôi vào vi thế tối thắng. 3787. Ke từ khi tôi đã thực hiện việc làm ấy trước đay vô lượng kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của thuốc chữa bệnh. 3788. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 3789. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3790. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Bakkula đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. uKý sự về Trưởng lão Bakkula" là phần thứ sáu.

397. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO GIRIMẢNANDA (Girimānandattherāpadānam) 3791. Người vợ của tôi đã qua đời. Con trai tôi [đã chết] được đưa đến bãi tha ma. Mẹ, cha và anh trai [của tôi đang] được thiêu chung một giàn hỏa thiêu. 3792. Bị nung nấu bởi nỗi sầu muộn ấy, tôi đã trở nên gầy ốm, vàng vọt. Bị dày vò bởi nỗi sầu muộn ấy, tôi đã có sự rối loạn tâm trí. 3793. Bị khổ sở bởi mũi tên sầu muộn, tôi đã đi vào bên trong khu rừng. Tôi ăn trái cây đã được rụng xuông và cư ngụ ở góc cây. 3794. Đấng Toàn Giác tên Sumedha, bậc Đoạn Tận Khổ Đau, đấng Chiến Thắng, có ý đinh tiếp độ tôi, Ngài đã đi đến gần chỗ của tôi. 3795. Nghe được tiếng bước chân của bậc Đại Ẩn Sĩ Sumedha, tôi đã ngẩng đầu lên, ngước nhìn bậc Đại Hiền Trí. 3796. Đấng Đại Hùng đã ngự đến, niềm phỉ lạc đã sanh khởi ở tôi. Sau khi nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian ấy, khi ấy tâm trí của tôi đã được tập trung lại. 3797. Sau khi đạt được niệm trở lại, tôi đã dang cung nắm lá câỵ. Đức Thế Tôn, bậc Hữu Nhãn, vì lòng thương tưởng đã ngồi xuống ở tại nơi ấy. 3798. Sau khi ngồi xuống ở tại nơi ấy, đức Thế Tôn, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha đã thuyết giảng giáo pháp xua đi mũi tên sầu muộn cho tôi rằng:

328 ❖ KINH TIẾU Bộ

3799. "Không được mời mọc, từ nơi ấy họ đã đi đến. Không được cho phép, từ nơi đây họ đã ra đi. Họ đã đi đến như thế nào thì họ đã ra đi như thế ấy; có sự than vãn gì trong trường hợp ấy? 3800. Cũng gi6ng như những người bộ hành vào lúc cơn mưa đang đổ xuống, do việc đo xuống của cơn mưa, họ đi đến chỗ có sự tốt đẹp [để trú mưa]. 3801. Và khi cơn mưa đã tạnh, họ tự động ra đi theo như ý thích. Mẹ và cha của ngươi là tương tợ như thế; có sự than vãn gì trong trường hợp ấy? 3802. Các người lữ hành là những người khách có tính chất dao động, chuyển động, rung động, mẹ và cha của ngươi là tương tợ như thế; có sự than vãn gì trong trường hợp ấy? 3803. Cũng giống như loài rắn quăng bỏ lớp da già cỗi rồi đi đến lớp da [mới], tương tợ như thế, mẹ và cha của ngươi đã bỏ lại xác thân ở nơi dây." 3804. Hiểu được lời nói của đức Phật, tôi đã lìa bỏ mũi tên sầu muộn. Sau khi làm cho sanh khởi niềm hưng phấn, tôi đã đảnh lễ đức Phật tối thượng. 3805. Sau khi đã đảnh lễ bậc Long Tượng, tôi đã cúng dường bó hoa giri có được hương thơm của cõi trời đến đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha. 3806. Sau khi cúng dường bậc Toàn Giác, tôi đã chắp tay lên ở đầu. Trong lúc tưởng nhớ đến các đức hạnh cao cả, tôi đã ngợi ca đấng Lãnh Đạo Thê Gian rang: 3807. "Bạch đấng Đại Hùng, bậc Toàn Iri? đấng Lãnh Đạo Thế Gian, Ngài đã vượt qua. Bạch đấng Đại Hiền Trí, Ngài tiếp độ t& cả chúng sanh bằng trí tuệ. 3808. Bạch đấng Đại Hiền Trí, Ngài đã cắt đứt sự hoài nghi cũng như sự lưỡng lự. Bạch đấng Hữu Nhãn, Ngài đã sắp xếp đạo lộ cho con bằng trí tuệ của Ngải. 3809. Các bậc A-la-hán đã đạt đến sự thành tựu, có sáu thắng trí, có đại thần lực, là các bậc trí tuệ có sự du hành ở không trung ngay lập tức tháp tùng theo. 3810. Có các vị Thinh văn, là các bậc Hữu học đang thực hành và có các bậc đã trú vào quả vị A-la-hán. Các vị Thinh văn của Ngài nở rộ như đóa sen hong vào lúc mặt trời mọc. 3811. Bạch đang Hữu Nhãn, giông như đại dương là không bi suy suyễn, không thể ước lượng, khó mà vượt qua, tương tợ y như vậy9 được hội đủ về trí tuệ, Ngài là bậc vo lượng.^ 3812. Sau khi đảnh lễ đấng Chiến Thắng Của Thế Gian, bậc Hữu Nhãn có danh vọng lớn lao, trong khi lễ bái các phương tôi đã cúi mình ra đi. 3813. Sau khi mệnh chung từ thế giới chư thiên, trong khi luân chuyển ở cõi này cõi khác, tôi đã hạ sanh vào bụng mẹ, có sự nhận biết, có niệm. 3814. Sau khi lìa khỏi nhà, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Tôi có sự nhiệt tâm, cẩn trọng, chứng thiền, có sự yên tịnh là hành xứ. 3815. Sau khi đã khăng quyêt vê sự nô lực, sau khi đã làm vui lòng bậc Đại

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 329

Hiên Trí, tôi thường xuyên đi đó dây, tợ như mặt trăng đã được thoát khỏi đám mây dày đặc. 3816. Tôi gắn bó với sự độc cư, được an tịnh, không còn mầm mống tái sanh. Sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc. 3817. [Kể từ khi] tôi đã cúng đuờng đức Phật [trước đây] ba mươi ngàn kiep, toi không con biêt đen kho canh; điêu nay la qua bao cua việc cung dường đức Phật. 3818. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, giờ đây không còn tái sanh nữa. 3819. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3820. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Girimânanda đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 66Ký sự về Trưởng lão Girimânanda59 là phần thứ bảy.

398. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SALALAMANDAPIYA (Salalamandapiyattherāpadānam) 3821. Khi [đức Phật] Kakusandha, vi Bà-la-môn hoàn hảo đã Niết-bàn, tôi đã cầm lấy tràng hoa salala và đã cho thực hiện mái che. 3822. Trong khi đi đến cõi trời Đạo-lợi, tôi đạt được cung điện tối thượng, tôi vượt trội chư thiên khác; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 3823. Dâu là ban ngày hay ban đêm, trong khi đang đi kinh hành và đứng lại, tôi được che bởi các bông hoa salala; điều này là quả báo của nghiệp phước thiện. 3824. Ngay chính trong kiếp này [kể từ khi] tôi đã cúng dường đức Phật, tôi không còn biết đến khô cảnh; điều này là quả báo của việc cúng dường đức Phật 3825. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, tôi sống không còn lậu hoặc. 3826. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3827. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Salalamandapiya5 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 6íKý sự về Trưởng lão Salalamandapiya" là phần thứ tám. 5 Salalamandapiya nghĩa là <4vị liên quan đến mái che (rnandapd) bông hoa salala."

330 巖 KINH TIÊU BÔ_____________________________________________

399. KÝ Sự VÈ TRƯỞNG LÃO SABBADÃYAKA (Sabbadāyakattherapadānam) 3828. Chỗ cư ngụ của tôi đã khéo được hóa hiện ra ở gần biển cả, có hồ nước đã khéo được tạo lập, được líu lo bởi loài ngỗng đỏ. 3829. [Hồ nước] được che phủ bởi các cây mạn-đà-la, bởi các đóa sen xanh và sen đỏ. Và con sông chảy qua nơi ấy có bên nước cạn xinh xăn làm thích ý. 3830. [Dòng sông] chứa đầy dẫy những cá và rùa, đông đúc với nhiều loại chim khác nhau, náo nhiệt bởi các chim công và chim cò cùng với những loài dơi và loài chim sáo, v.v... 3831. Và ở đây có các loài sống ở sông như là các con chim bồ câu, các loài ngỗng trời, các con ngỗng đỏ, các chim le le, các con chim cu, các loài pampaka và các con jīvamjīvaka. 3832. [Dòng sông] có các chim thiên nga, chim cò làm ầm ĩ, có nhiều chim cú và loài piñgala, được đay đủ bảy loại châu báu, với bãi cát có ngọc ma-ni và ngọc trai. 3833. Tất cả các cây đều làm bằng vàng, được tỏa ra với nhiều hương thơm khác loại. Chúng thắp sáng chỗ tru ngụ ngày và đêm vào mọi thời điểm. 3834. Sáu mươi ngàn loại nhạc cụ được phát ra âm thanh sáng chiều. Mười sáu ngàn người nữ luôn luôn quây quần bên tôi. 3835. Tôi đã rời khỏi nơi cư ngụ [và đi đến gặp] đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ bậc Có Danh Vọng Lớn Lao ấy. 3836. Sau khi đảnh lễ bậc Toàn Giác, tôi đã thỉnh mời Ngài cùng hội chúng. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian śumedha trí tuệ ấy đã chấp nhận. 3837. Sau khi thực hiện việc thuyết giảng giáo pháp cho tôi, bậc Đại Hiền Trí đã cho giải tán. Tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác và đã đi về chỗ cư ngụ của tôi. 3838. Tôi đã thông báo với nhóm tùy tùng rằng: "Vào buổi sáng, đức Phật sẽ đi đến chỗ ngụ [này]. Tất cả các người hãy tụ hội lại." 3839. [Họ đã đáp rằng:] "Việc chúng tôi sống thân cận với Ngài là điều lợi ích cho chúng tôi, là điều đã được thành đạt tốt đẹp cho chúng tôi. Chúng tôi cũng sẽ thực hiện việc cúng dường đến bậc Đạo Sư? đức Phật tối thượng?9 3840. Sau khi sắp đặt thức ăn và nước uống, tôi đã thông báo về thời gian. Đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã ngự đến cùng với một trăm ngàn vị có năng lực. 3841. Tôi đã thực hiện việc tiếp đón với các loại nhạc cụ có đủ năm yếu tố. Bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi xuổng ở chiếc ghế làm toàn bằng vàng. 3842. Khi ấy, đã có chiếc lọng làm toàn bằng vàng ở phía trên, có những cái quạt quạt gió ở phía bên trong của hội chúng Tỳ-khưu. 3843. Tôi đã làm toại ý hội chúng Tỳ-khưu với cơm ăn nước uống dồi dào. Tôi đã dâng cúng đến hội chúng Tỳ-khưu mỗi vi một xấp vải đôi.

THÁNH NHÂN KÝ sự ❖ 331

3844. Vị Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng của thế gian mà mọi người gọi là "Sumedha", sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu, đã nói lên lời kệ này: 3845. "Người nào đã làm toại ý Ta và tất cả các vị này với cơm ăn nước uống, Ta sẽ tán dương người ấy. Các người hãy lắng nghe Ta nói. 3846. Người này sẽ sướng vui ở thê giới chư thiên một ngàn tám trăm kiêp? và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. 3847. Người này sanh lên chôn nào, là bản thê thiên nhân hay nhân loại, sẽ có chiếc lọng làm toàn bằng vàng che cho người ấy vào mọi lúc. 3848. Vào ba mươi ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuất hiện ở thế gian. 3849. Là người thừa tự giáo pháp của vi [Phật] ây, là chánh thông, được tạo ra từ giáo pháp, [người này] sẽ biết toàn diện ve tất cả các lậu hoặc và sẽ Niết- bàn không còn lậu hoặc. 3850. [Người này] sẽ ngồi xu6ng ở hội chúng Tỳ-khiru và sẽ rống lên tiếng rống của loài sư tử. Nhiều người câm chiếc lọng ở giàn hỏa thiêu, và [người này] được thiêu ở bên dưới chiếc Iqng.” 3851. Trạng thái Sa-môn đã được tôi đạt đến, các phiền não đã được tôi thiêu đốt, ở mái che hoặc ở gốc cây, tôi không biết đến sự nóng bức. 3852. Kể từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây ba mươi ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo việc dâng cúng mọi thứ. 3853. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, tôi sống không còn lậu hoặc. 3854. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3855. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Sabbadãyaka6 đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. “Ky sự về Trưởng lão Sabbad冗yaka” là phần thứ chín.

400. KÝ Sự VỀ TRƯỞNG LÃO AJITA (Afitattherāpadānam) 3856. Sau khi đi sau vào núi Hy-mã-lạp, đang Chiên Thăng tên Padumuttara, bậc Thông Suốt về Tất Cả Các Pháp, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã ngồi xuống. 3857. Tôi đã không nhìn thấy bậc Toàn Giác [trước đây] và tôi cũng không được nghe lời đồn đãi. Khi ấy, tôi đi lang thang ở trong rừng, đang tìm kiếm thức ăn cho mình. 3858. ở tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy bậc Toàn Giác có ba mươi hai hảo tướng. Sau khi nhìn thấy, tôi đã có ý nghĩ rằng: "Người này có tên là gì nhí?"

6 Sabbadãyaka nghĩa là uvị dâng cúng {dāyako) mọi thứ (sabbā)?

332 ❖ KINH TLẺƯ Bộ

3859. Sau khi xem xét các tướng mạo, tôi đã tưởng nhớ lại vốn hiểu biết của mình; bởi vì điều này tôi đã được nghe các bậc trí tuệ cao niên giảng giải cặn kẽ. 3860. [Tôi đã suy nghĩ rằng:] "Theo như lời nói ấy của họ thì người này sẽ là đức Phật. Có lẽ ta nên tôn trọng thì số phận của ta sẽ được sáng siỉa?" 3861. Tôi đã mau chóng đi về lại khu ẩn cư và đã chọn lấy dầu của cây madhu. Tôi đã mang theo một hủ và đã đi đên gặp đang Nhân Ngưu. 3862. Tôi đã cầm lấy cái chạng ba và đã dựng lên ở ngoài trời. Tôi đã thắp sáng cây đèn và đã đảnh lễ tám lần. 3863. Đức Phật, bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi bảy ngày đêm. Sau đó, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã xuất thiền vào lúc cuối đêm. 3864. Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã [trải qua] bảy ngày đêm. Được tịnh tín, tôi đã tự tay mình dâng cúng cây đèn đến đức Phật. 3865. Khi ấy, do nhờ oai lực của đức Phật, tất cả các khu rừng được tạo bằng hương thơm, được thấm nhuần hương thơm ở ngọn núi, đã di chuyển đến gần đấng Chiến Thắng. 3866. Các loài thảo mộc mọc ở trên đất thuộc loài có hoa, có hương thơm thì đã được trô hoa. Khi ây, do nhờ oai lực của đức Phật, tát cả đã tụ hội lại. 3867. Cho đến các loài rồng và các loài nhân điểu ở núi Hy-mã-lạp, có ý muốn nghe giáo pháp, cả hai loài ấy đã đi đến gần bên đức Phật. 3868. Vị Sa-môn tên Devala là bậc Thinh văn hàng đầu của đức Phật, cùng với một trăm ngàn vị có năng lực, đã đi đến gần bên đức Phật. 3869. Đấng Hiểu Biết Thế Gian Padumuttara, vi Thọ Nhận Các Vật Hiến Cúng, sau khi ngồi xuống ở hội chúng Tỳ-khưu, đã nói lên những lời kệ này: 3870. "Người nào được tịnh tín, đã tự tay mình dâng cúng cây đèn đến Ta, Ta sẽ tán dương người ây. Các người hãy lăng nghe Ta nói. 3871. [Người ấy] sẽ sướng vui ở thế giới chư thiên sáu mươi ngàn kiếp, và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. (Dứt tụng phẩm thứ mười sáu).

3872. [Người ấy] sẽ là vị Chúa của chư thiên cai quản thiên quốc ba mươi sáu lần, và sẽ cai trị vương quốc rộng lớn ở trái đất bảy trăm lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. 3873. Do sự dâng cúng cây đèn này, [người ấy] sẽ có thiên nhãn. Người này sẽ luôn luôn nhìn thấy khoảng cách tám kosa7 ở xung quanh. 3874. Trong khi [người này] mệnh chung từ thế giới chư thiên và đang đi tái sanh, sẽ có cây đèn được duy trì ban ngày luôn cả ban đêm [cho người này].

7 Kosa là khoảng cách bằng 500 lần chiều dài của cây cung.

THÁNH NHÂN KÝ sự 帝 333

3875. Khi con người có được nghiệp phước thiện đang được sanh ra, thành phố [ở nơi sanh ra] là rộng đến đâu thì sẽ được chói sáng đến dấy. 3876. [Người này] đi tái sanh ở chốn nào, là bản thể thiên nhân hay nhân loại, chính nhờ tám phần quả báo của sự dâng cúng cây đèn này, sẽ không ai vượt trội con người này; điêu này là quả báo của việc dâng cúng cây đèn. 3877. Vào một trăm ngàn kiếp [về sau này], bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkâka sẽ xuat hiện ở thế gian. 3878. Là người thừa tự giáo pháp của vị [Phật] ây, là chánh thông, được tạo ra từ giáo pháp, [người này] sẽ biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc và sẽ Niết- bàn không còn lậu hoặc. 3879. Sau khi đã làm vui lòng đấng Toàn Giác Gotama, bậc Cao Quý dòng Sakya9 [người này] sẽ trở thành Thinh văn của bậc Đạo sư, có tên là Ajita.” 3880. Tôi đã sướng vui ở thế giới chư thiên sáu mươi ngàn kiếp, ở tại nơi ây, toi cũng co mọt trăm cay đen choi sang vao mọi thời diêm. 3881. Các ánh sáng của tôi tỏa ra cho dù ở thế giới chư thiên hay là nhân loại. Sau khi tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng, tôi đã khởi lên niềm vui dào dạt. 3882. Sau khi mệnh chung từ cõi trời Đâu-suât, tôi đã hạ sanh vào bụng mẹ. Trong khi tôi đang được sanh ra, đã có ánh sáng chan hòa. 3883. Sau khi lìa khỏi nhà, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Tôi đã đi đến gặp vi Bâvari và đã trở thành học trò [của vị ấy].8 3884. Trong khi sống ở núi Hỵ-mã-lạp, tôi đã nghe về đấnệ Lãnh Đạo Thế Gian. Trong lúc tầm cầu mục đích tối thượng, tôi đã đi đến gặp đang Hướng Đạo. 3885. Đức Phật là bậc đã được rèn luyện, là bậc giúp cho [người khác] rèn luyện, là bậc đã vượt qua dòng nước lũ, không còn mầm mống tái sanh. Đức Phật đã thuyết giảng ve Niết-bàn, sự thoát khỏi tất cả khổ đau. 3886. Việc đi đến ấy của tồi đã được thành công bởi vì bậc Đại Hiền Trí đã được vui lòng. Tôi đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy của đức Phật. 3887. [Ke từ khi] toi đã dâng cúng cây đèn trước đây một trăm ngàn kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báo của việc dâng cúng cây đèn. 3888. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, tôi sống không còn lậu hoặc. 3889. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng. 3890. Bốn [tuệ] phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được [tôi] đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật. Đại đức Trưởng lão Ajita đã nói lên những lời kệ này như thế ấy. 46Ký sự về Trưởng lão Ajita” là phần thứ mười. 8 Tên của một vị Đạo sư Bà-la-môn. (ND)

334 ❖ KINH TIỂU Bộ

Phần tóm lược Vi PiỊindivaccha, vị Sela9 vị Sabbakitti, vi dâng cúng mật ong, vị có ngôi nhà mái nhọn, vị Bakkula, vi Girimânanda, vị tên Salala, vị dâng cúng mọi thứ và luôn cả vị Ajita; [tổng cộng] các câu kệ đã được tính đếm ở đây gồm có năm trăm câu kệ và hai mươi câu thêm vào đó nữa. Phẩm PiỊindivaccha là phẩm thứ bốn mươi bốn.

Giờ là phần tóm lược của các phẩm Đóa sen hồng luôn cả vị dâng cúng sự bảo vệ, bông hoa ummâ cùng với vi dâng cúng vật thơm và nước, một đóa sen hồng, vị có sự suy tưởng về âm thanh, bông hoa mandârava, vị đảnh lễ cội Bồ-đề? trái cây avanta và vị PiỊindivaccha; [tổng cộng] các câu kệ đã được tính đếm là một ngàn một trăm và bảy mươi bốn câu kẹ. Nhóm “Mirời” tír phẩm Paduma. Nhóm 4iMot trăm” thứ tư được đầy đủ.
