Luật Vinaya & Giảng Giải (Nam truyền)
Patimokkhuddesa Tóm Tắt (TK Hộ Pháp - Dhammarakkhita Bhikkhu)
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

“Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti.” Pháp-thí là cao thượng hơn các loại thí.

BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Dhammapaṇṇākāra Món Quà Pháp

Dhammanandā upāsikā kính dâng

Mục lục

Thành Kính Tri Ân

Tất cả chúng con biết được Phật-giáo
Nguyên-thủy Theravāda là nhờ ơn Ngài
Sư Tổ Hộ-Tông cùng với chư Trưởng-
lão khác đã dày công đem Phật-giáo
Nguyên-thủy Theravāda về truyền bá
trên đất nước Việt-Nam thân yêu này.
Tất cả chúng con đem hết lòng thành
kính đảnh lễ Ngài Sư Tổ Hộ-Tông cùng
quý Ngài Trưởng-lão với tấm lòng chân
thành tôn kính và tri ân sâu sắc của tất
cả chúng con.

PHẬT-GIÁO NGUYÊN-THỦY THERAVĀDA PHẬT-LỊCH 2565

- BHIKKHUPATIMOKKHA TOÙM TAÉT

TỲ-KHƯU HỘ-PHÁP (DHAMMARAKKHITA BHIKKHU) (AGGAMAHĀPAṆḌITA)

DƯƠNG-LỊCH 2021

NamoTassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ Đức-Thế-Tôn ấy, Đức A-ra-hán, Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác.

Paṇāmagāthā

Tilokekagaruṃ Buddhaṃ,
pāyāsibhayahiṃsakaṃ.
Āyunopariyosānaṃ,
gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.
Ādimajjhantakalyāṇam,
Buddhassa dhammamosadhaṃ.
Nibbānapariyosānaṃ,
gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.
Tassa sāvakasaṃghañca,
puññakkhettaṃ anuttaraṃ.
Arahattapriyosānaṃ,
gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.
Buddhaṃ Dhammañca Saṃghañca,
abhivandiya sādaraṃ.
Bhikkhupātimokkhuddeso,
Ayaṃ gantho mayā kato.

Kệ Đảnh Lễ Tam-Bảo

Đức-Thế-Tôn cao thượng nhất tam-giới,
Dắt dẫn chúng-sinh thoát khỏi tai họa,
Nguyện suốt đời con xin quy-y-Phật,
Mong chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế.
Pháp của Ngài như linh dược nhiệm mầu,
Hoàn hảo ở phần đầu giữa và cuối,
Nguyện suốt đời con xin quy-y-Pháp,
Mong được chứng ngộ Niết-bàn thoát khổ.
Tăng bậc Thánh Thanh-văn đệ-tử-Phật,
Là phước điền cao thượng của chúng-sinh,
Nguyện suốt đời con xin quy-y-Tăng,
Mong được chứng đắc Thánh A-ra-hán.
Đức-Phật Đức-Pháp Đức-Tăng cao thượng,
Con hết lòng thành kính lạy Tam-bảo,
Rồi gom nhặt biên soạn tập sách nhỏ,
Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt.

Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ Đức-Thế-Tôn ấy, Đức A-ra-hán, Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác.

Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt
Soạn-giả: Tỳ-Khưu Hộ-Pháp
(Dhammarakkhita Bhikkhu)
(Aggamahāpaṇḍita)

Lời Nói Đầu
Pātimokkha có 2 loại:
- Ovādapātimokkha: Lời giáo huấn của Đức-Phật.
- Āṇāpātimokkha: Đức-Phật chế-định ra các
điều-giới, rồi ban hành đến chư tỳ-khưu giữ gìn.
1- Ovādapātimokkha là lời giáo huấn của
Đức-Phật, có 3 câu kệ như sau:
“Khantī paramaṃ tapo titikkhā,
Nibbānaṃ paramaṃ vadanti Buddhā.
Na hi pabbajito parūpaghātī,
Na samaṇo hoti paraṃ viheṭhayanto.
Sabbapāpassa akaraṇaṃ,
kusalassa upasampadā.

2                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
Sacittapariyodapanaṃ,
etaṃ Buddhānasāsanaṃ.
Anupavādo anupaghāto,
patimokkhe ca saṃvaro.
Mattaññutā ca bhattasmiṃ.
pantañca sayanāsanaṃ,
Adhicitte ca āyogo,
etaṃ Buddhānasāsanaṃ.” (1)
(Nhẫn-nại là đức-hạnh cao thượng,
chư Phật dạy Niết-bàn là cao thượng.
Bậc xuất gia không sát hại chúng-sinh.
Bậc sa-môn không làm khổ chúng-sinh.
Không tạo mọi ác-nghiệp,
hoàn thành 4 loại thiện-nghiệp.
Tâm trong sạch thanh-tịnh,
đó là lời giáo huấn của chư Phật.
Không vu oan người khác,
không làm hại chúng-sinh.
Biết tri túc vật thực, nằm ngồi nơi thanh vắng.
Tinh-tấn trong pháp-hành nhập định,
đó là lời giáo huấn của chư Phật).
Đức-Phật Gotama thuyết dạy ovādapāṭimokkha

1 Dīghanikāya Mahāvaggapāḷi, Mahāpadānasutta.

LƠI NÓI ĐẦU                                   3
bằng ba câu kệ này vào ngày rằm tháng giêng, là
ngày đại hội chư Thánh-Tăng lần đầu tiên gồm
có 1.250 bậc Thánh A-ra-hán, tại ngôi chùa
Veḷuvana, gần kinh-thành Rājagaha.
Trong thời-kỳ ấy, chư bậc Thánh-Tăng và chư
bậc phàm-Tăng đều là những bậc có thân, khẩu
trong sạch thanh-tịnh hoàn toàn, chưa hề có lỗi
nào bị người đời chê trách (Đức-Phật chưa chế-
định ra điều-giới nào ban hành đến chư tỳ-khưu).
Cho nên, từ hạ thứ nhất cho đến hạ thứ 20,
đến ngày Saṃgha uposatha chư tỳ-khưu-Tăng tụ
hội tại Sīmā, Đức-Phật chỉ thuyết dạy ovādapāti-
mokkha bằng 3 câu kệ ấy đến chư tỳ-khưu-Tăng
mà thôi.
2- Āṇāpātimokkha: Đức-Phật chế-định ra các
điều-giới, rồi ban hành đến chư tỳ-khưu cần phải
giữ gìn các điều-giới ấy cho được trong sạch.
Đến hạ thứ 20, giáo-pháp của Đức-Phật càng
ngày càng phát triển, được truyền bá khắp mọi nơi,
có nhiều người nam đến xin xuất gia trở thành tỳ-
khưu, và nhiều người nữ cũng xin xuất gia trở
thành tỳ-khưu-ni càng ngày càng đông. Có số vị
tỳ-khưu phàm-nhân, vị tỳ-khưu-ni phàm-nhân có
tâm dể duôi, thân, khẩu bất-thiện, tạo ác-nghiệp,

4                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
bị người đời chê trách. Vì vậy, Đức-Phật chế-
định ra các điều-giới, rồi cho ban hành đến chư
tỳ-khưu, chư tỳ-khưu-ni cần phải giữ gìn các điều-
giới cho được trong sạch, gọi là āṇāpātimokkha.

Đức-Phật cho phép tụng bhikkhupātimokkha
Trong Vinayapiṭaka, Cūḷavagga, Pātimokkhud-
desayācana.
Một thuở nọ, Đức-Thế-Tôn ngự tại ngôi chùa
Pubbārāma, gần kinh-thành Sāvatthī. Trong ngày
Saṃgha uposatha chư tỳ-khưu-Tăng đông đủ tụ
hội tại Sīmā. Khi ấy, Đức-Phật ngự đến ngồi trên
Pháp-tòa.
Canh đầu đêm đã qua, Ngài Trưởng-lão Ānanda
chắp tay hướng về Đức-Thế-Tôn, bạch rằng:
- Kính bạch Đức-Thế-Tôn, canh đầu đêm đã
qua, kính thỉnh Đức-Thế-Tôn thuyết dạy ovāda-
pātimokkha. Bạch Ngài.
Đức-Thế-Tôn ngồi im lặng.
Canh giữa đêm đã qua, …
Canh chót đêm đã qua, sắp rạng đông, Ngài
Trưởng-lão Ānanda chắp tay hướng về Đức-Thế-
Tôn, bạch rằng:

LƠI NÓI ĐẦU                                  5
- Kính bạch Đức-Thế-Tôn, canh chót đêm đã
qua, sắp rạng đông, chư tỳ-khưu-Tăng ngồi chờ
đợi đã lâu. Kính thỉnh Đức-Thế-Tôn thuyết dạy
ovādapātimokkha. Bạch Ngài.
Đức-Thế-Tôn truyền dạy rằng:
- Này Ānanda! Trong nhóm chư tỳ-khưu này
có tỳ-khưu phạm giới, giới không trong sạch.
Nghe Đức-Phật truyền dạy như vậy, Ngài Đại-
Trưởng-lão Mahāmoggallāna suy xét rằng:
“Vậy, Đức-Phật ám chỉ đến vị tỳ-khưu nào?”
Ngài Đại-Trưởng-lão Mahāmoggallāna sử
dụng phép-thần-thông (abhiññā) xem xét thấy rõ,
biết rõ vị tỳ-khưu ấy phạm giới, giới không trong
sạch, hành ác, đáng bị chê trách, che giấu tội lỗi
của mình, không phải bậc hành phạm-hạnh tự
cho là bậc hành phạm-hạnh, tâm bị ô nhiễm bởi
phiền não. Vị tỳ-khưu ấy đang ngồi trong nhóm
chư tỳ-khưu có giới-hạnh trong sạch.
Khi ấy, Ngài Đại-Trưởng-lão Mahāmoggallāna
đến đứng trước vị tỳ-khưu phạm giới ấy, bảo rằng:
- Này tỳ-khưu phạm giới! Ngươi hãy đứng dậy
đi ra khỏi nơi này, Đức-Thế-Tôn đã biết rõ ngươi
rồi! Ngươi không được phép ngồi chung với chư
tỳ-khưu-Tăng có giới-hạnh trong sạch.

6                        BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
Dù Ngài Đại-Trưởng-lão Mahāmoggallāna
bảo như vậy, nhưng vị tỳ-khưu phạm giới vẫn
ngồi lì không chịu đi ra.
Ngài Đại-Trưởng-lão Mahāmoggallāna nắm
tay vị tỳ-khưu phạm giới ấy dắt ra khỏi cửa, rồi
vào hầu đảnh lễ Đức-Thế-Tôn, bạch rằng:
- Kính bạch Đức-Thế-Tôn, con đã bắt vị tỳ-
khưu phạm giới ấy đưa ra khỏi nhóm chư tỳ-
khưu-Tăng có giới-hạnh trong sạch.
- Kính thỉnh Đức-Thế-Tôn thuyết dạy ovāda-
pātimokkha. Bạch Ngài.
Đức-Phật thuyết giảng 8 điều phi thường
trong đại dương với 8 điều phi thường trong Phật
giáo xong, Đức-Phật thuyết bài kệ rằng:
Channamativassati, vivaṭaṃ nātivassati. (1)
Tasmā channaṃ vivaretha, evaṃ taṃ nātivassati.
Phiền não thấm ướt tỳ-khưu che giấu āpatti.
Phiền não không thấm ướt tỳ-khưu sám hối āpatti.
Vì vậy, đã che giấu āpatti thì phải nên sám hối.
Như vậy, phiền não không thấm ướt tỳ-khưu
đã sám hối āpatti.

1 Vinayapiṭaka, Cūḷavagga, Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhaka.

LƠI NÓI ĐẦU                                    7
Khi ấy, Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Kể từ nay về sau, Như-lai
sẽ không đến dự ngày uposatha nữa, Như-lai
không thuyết dạy ovādapātimokkha nữa.
Kể từ nay về sau, các con hành lễ saṃgha
uposatha, các con tụng bhikkhupātimokkha.
- Này chư tỳ-khưu! Chẳng do nhân do duyên
nào, Như-lai dự ngày uposatha, Như-lai thuyết
dạy ovādapātimokkha trong nhóm chư tỳ-khưu có
tỳ-khưu phạm điều-giới, giới không trong sạch.
- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu có phạm điều-giới,
không được phép vào ngồi chung với chư tỳ-khưu
có giới-hạnh trong sạch, nghe bhikkhupātimokkha.
Tỳ-khưu nào nghe, tỳ-khưu ấy bị phạm điều-
giới dukkaṭa.
Kỳ kết tập Tam-tạng Pāḷi lần thứ nhất
Sau khi Đức-Phật Gotama tịch diệt Niết-bàn
được 3 tháng 4 ngày, Ngài Đại-Trưởng-lão
Mahākassapa đứng ra tổ chức kỳ kết Tam-tạng
Pāḷi và Chú-giải Pāḷi lần thứ nhất, gồm có 500
bậc Thánh A-ra-hán có tứ-tuệ-phân-tích, lục-
thông, đặc biệt thông thuộc Tam-tạng, rành Chú-
giải Pāḷi do Ngài Đại-trưởng-lão Mahākassapa

8                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
chủ trì, tại động Sattapaṇṇi, gần kinh-thành Rāja-
gaha, đất nước Māgadha.
Tipiṭaka: Tam-tạng đó là Vinayapiṭaka: Tạng-
luật, Suttantapiṭaka: Tạng-kinh, Abhidhammapiṭaka:
Tạng-vi-diệu-pháp. Trong 3 Tạng này, Tạng-luật
là nền tảng của Phật-giáo.
“Vinayo nāma Buddhasāsanassa āyu,
vinaye ṭhite, sāsanaṃ ṭhitaṃ hoti.” (1)
(Tạng-luật gọi là tuổi thọ của Phật-giáo, khi
Tạng-luật tồn tại thì Phật-giáo tồn tại.)
Chư Ngài Đại-Trưởng-lão đều tôn trọng
Tạng-luật, nên các Ngài đã kết tập Tạng-luật đầu
tiên. Tất cả mọi điều-giới và mọi pháp-hành
Tăng-sự mà Đức-Phật đã chế-định đều thuộc về
phần Tạng-luật.
Ngài Đại-Trưởng-lão Mahākassapa chủ trì tại
động Sattapaṇṇi, đọc tuyên-ngôn (ñatti) trong
đoạn cuối rằng:
“… Yadi Saṃghassa pattakallaṃ, Saṃgho
appaññattaṃ nappaññapeyya paññattaṃ na
samucchindeyya, yathāpaññattesu sikkhāpadesu
samādāya vatteyya, esa ñatti.”

1 Vinayapiṭaka, Pārājikakaṇḍaṭṭhakathā, Bāhiranidānakathā.

LƠI NÓI ĐẦU                                    9
- … Nếu hợp pháp đối với chư tỳ-khưu-Tăng,
thì chư tỳ-khưu-Tăng không được phép chế-định
thêm điều-giới nào mà Đức-Phật không chế-định,
không được phép cắt bỏ điều-giới nào mà Đức-
Phật đã chế-định. Chư tỳ-khưu-Tăng cần phải giữ
gìn duy trì, thực hành nghiêm chỉnh đúng theo
các điều-giới mà Đức-Phật đã chế-định. Đó là lời
tuyên-ngôn.
Ngài Đại-Trưởng-lão Mahākassapa chủ trì tại
động Sattapaṇṇi, đọc thành-sự-ngôn (kamma-
vāca) trong đoạn cuối rằng:
“… Saṃgho appaññattaṃ nappaññapeti,
paññattaṃ na samucchindati, yathāpaññattesu
sikkhāpadesu samādāya vattati, yassāyasmato
khamati      appaññattassa      nappaññāpanā,
paññattassa asamucchedo, yathāpaññattesu
sikkhāpadesu samādāya vattanā, so tuṇhassa,
yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Saṃgho appaññattaṃ nappaññapeti, paññattaṃ
na samucchindati, yathāpaññattesu sikkhāpadesu
samādāya vattati, khamati Saṃghassa, tasmā
tuṇhī evametaṃ dhārayāmi. (1)

1 Vinayapiṭaka, Cūḷavaggapāḷi, Pañcasatikakkhandhaka.

10                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
- … Chư tỳ-khưu-Tăng không được phép chế-
định thêm điều-giới nào mà Đức-Phật không chế-
định, không được phép cắt bỏ điều-giới nào mà
Đức-Phật đã chế-định. Chư tỳ-khưu-Tăng cần
phải giữ gìn duy trì, thực hành nghiêm chỉnh
đúng theo các điều-giới mà Đức-Phật đã chế-định.
Không được phép chế-định thêm điều-giới nào
mà Đức-Phật không chế-định, không được phép
cắt bỏ điều-giới nào mà Đức-Phật đã chế-định,
cần phải giữ gìn duy trì, thực hành nghiêm chỉnh
đúng theo các điều-giới mà Đức-Phật đã chế-
định. Vị nào hài lòng thì Vị ấy ngồi làm thinh,
nếu Vị nào không hài lòng thì xin Vị ấy phát biểu
lên giữa chư tỳ-khưu-Tăng.
Chư tỳ-khưu-Tăng không được phép chế-định
thêm điều-giới nào mà Đức-Phật không chế-định,
không được phép cắt bỏ điều-giới nào mà Đức-
Phật đã chế-định. Chư tỳ-khưu-Tăng cần phải giữ
gìn duy trì, thực hành nghiêm chỉnh đúng theo
các điều-giới mà Đức-Phật đã chế-định. Chư tỳ-
khưu-Tăng đều hài lòng, vì vậy, đều ngồi làm
thinh im lặng. Bần tăng xin ghi nhận trạng thái
hài lòng bằng cách làm thinh im lặng ấy. Đó là
lời thành-sự-ngôn.

LƠI NÓI ĐẦU                               11
Điều-giới của tỳ-khưu trong bhikkhupāti-
mokkha gồm có 227 điều-giới, còn trong Tạng-
luật gồm có 91.805.036.000 điều-giới. (1)
Bhikkhupātimokkha nghĩa là vị tỳ-khưu có
tác-ý giữ gìn các điều-giới của mình trong sạch
và đầy đủ, giữ gìn thân và khẩu được trong sạch
khỏi mọi ác-nghiệp nên không tự chê trách mình,
tránh khỏi bị bậc thiện-trí chê trách, thoát khỏi 4
cõi ác-giới (địa-ngục, a-su-ra, ngạ-quỷ, súc-sinh).
Vị tỳ-khưu có giới-hạnh trong sạch làm nền
tảng, làm nơi nương nhờ cho mọi thiện-pháp phát
sinh và tăng trưởng, từ tam-giới thiện-pháp cho
đến 9 siêu-tam-giới-pháp đó là 4 Thánh-đạo, 4
Thánh-quả và Niết-bàn.
Để giới-hạnh của vị tỳ-khưu được trong sạch,
mỗi vị tỳ-khưu cần phải học hỏi hiểu biết 227
điều-giới của tỳ-khưu và 14 pháp-hành của tỳ-
khưu, rồi nghiêm chỉnh thực hành đầy đủ.
Mỗi khi biết phạm điều-giới nào, vị tỳ-khưu
liền biết cách sám hối điều-giới ấy, làm cho giới
của mình trong sạch trở lại, làm nơi nương nhờ
cho mọi thiện-pháp phát sinh và phát triển tốt.

1 Visuddhimagga, phần Sīlaniddesa.

12                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
Mỗi tháng có 2 ngày lễ Saṃgha uposatha tại
Sīmā vào ngày 15 và ngày 14 cuối tháng thiếu (1),
mỗi vị tỳ-khưu không thể vắng mặt; và đặc biệt
vào ngày rằm tháng 9 (âm-lịch) là ngày lễ
Pavāraṇā thay ngày Saṃgha uposatha, mỗi vị tỳ-
khưu lớn hạ, nhỏ hạ đều phải đọc lời pavāraṇā 3
lần giữa chư tỳ-khưu-Tăng.
Hằng năm đến ngày 16 tháng 6 (âm-lịch), chư
tỳ-khưu đều phải an cư nhập hạ tại một ngôi chùa
hoặc một chỗ cố định nào trong suốt 3 tháng mùa
mưa, không được phép tự thay đổi chỗ ở.
Sau khi chư tỳ-khưu mãn hạ 3 tháng mùa mưa,
nếu có thí-chủ có trí-tuệ hiểu biết làm lễ cúng-
dường kính dâng y kathinacīvara đến chư tỳ-
khưu-Tăng, thì chư tỳ-khưu-Tăng được phép nhận
y kathinacīvara ấy của các thí-chủ. Chư tỳ-khưu-
Tăng chọn vị tỳ-khưu xứng đáng làm lễ thọ tấm y
kathinacīvara ấy của chư tỳ-khưu-Tăng xong, chư
tỳ-khưu-Tăng đồng đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y
kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng.
1
Một tháng đủ có 30 ngày chia ra 2 thời. Sukkapakkha: nửa
tháng đầu từ ngày 1 đến ngày 15 (pannaraso), và kāḷa-
pakkha: nửa tháng sau từ ngày 1 đến ngày 15 cuối tháng
(pannaraso). Nếu tháng thiếu có 29 ngày, thì nửa tháng sau từ
ngày 1 đến ngày 14 cuối tháng (cātuddaso).

LƠI NÓI ĐẦU                                    13
Tất cả chư tỳ-khưu ấy hưởng được 5 đặc-ân
trong 5 tháng kể từ ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) đến
ngày rằm tháng 2 (âm-lịch), mãn thời hạn đặc-ân
của lễ thọ y kathinacīvara.
Sau khi chư tỳ-khưu mãn hạ 3 tháng mùa mưa,
nếu không có thí-chủ làm lễ kính dâng y
kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng, thì chư tỳ-
khưu chỉ hưởng được 5 đặc-ân trong 1 tháng kể
từ ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) đến ngày rằm tháng
10 (âm-lịch) mà thôi.
Quyển sách Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt
này tuy nhỏ nhưng gom nhặt những điều nên biết
đối với chư tỳ-khưu như sau:
* Ngày lễ Saṃgha uposatha có 3 loại:
1- Saṃgha uposatha.
2- Gaṇa uposatha.
3- Puggala uposatha.
- Nếu chư tỳ-khưu-Tăng có 4 vị tỳ-khưu trở lên
thì hành Tăng-sự Saṃgha uposatha tại Sīmā, vị
tỳ-khưu luật-sư tụng bhikkhupātimokkha.
- Nếu chư tỳ-khưu-Tăng chỉ có 4 vị tỳ-khưu thì
hành Tăng-sự Saṃgha uposatha tại Sīmā, vị tỳ-
khưu luật-sư tụng bhikkhupātimokkha.

14                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
- Nếu chư tỳ-khưu chỉ có 3 vị tỳ-khưu thì hành
lễ gaṇa uposatha tại Sīmā, vị tỳ-khưu tụng ñatti,
rồi mỗi vị tỳ-khưu đọc lời parisuddhi.
- Nếu chư tỳ-khưu chỉ có 2 vị tỳ-khưu thì hành
lễ gaṇa uposatha tại Sīmā, mỗi vị tỳ-khưu đọc lời
parisuddhi.
- Nếu tỳ-khưu chỉ có 1 vị thì vị ấy hành lễ
puggala uposatha tại Sīmā, vị tỳ-khưu đọc lời
phát nguyện ngày uposatha.
Trong quyển sách này có trình bày nghi thức
tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt (xem trang 46).
* Ngày lễ Saṃghapavāraṇā có 3 loại:
1- Saṃghapavāraṇā.
2- Gaṇapavāraṇā.
3- Puggalapavāraṇā.
- Nếu chư tỳ-khưu-Tăng có 5 vị tỳ-khưu trở lên
thì hành Tăng-sự Saṃghapavāraṇā tại Sīmā, vị
tỳ-khưu luật-sư tụng tuyên-ngôn pavāraṇāñatti
xong, đầu tiên Ngài Đại-Trưởng-lão lớn hạ nhất
đọc lời pavāraṇā 3 lần, tiếp theo Ngài Trưởng-
lão nhỏ hạ theo tuần tự cho đến vị tỳ-khưu nhỏ hạ
nhất đọc lời pavāraṇā 3 lần.

LƠI NÓI ĐẦU                                  15
- Nếu tỳ-khưu-Tăng chỉ có 5 vị tỳ-khưu thì
hành Tăng-sự Saṃghapavāraṇā tại Sīmā, vị tỳ-
khưu luật-sư tụng tuyên-ngôn pavāraṇāñatti
xong, vị tỳ-khưu lớn hạ đọc lời pavāraṇā 3 lần,
tiếp theo vị tỳ-khưu nhỏ hạ theo tuần tự đọc lời
pavāraṇā 3 lần.
- Nếu tỳ-khưu chỉ có 4 vị tỳ-khưu thì hành lễ
gaṇapavāraṇā tại Sīmā, vị tỳ-khưu luật-sư tụng
tuyên-ngôn pavāraṇāñatti xong, vị tỳ-khưu lớn hạ
đọc lời pavāraṇā 3 lần, tiếp theo vị tỳ-khưu nhỏ
hạ theo tuần tự đọc lời pavāraṇā 3 lần.
- Nếu tỳ-khưu chỉ có 3 vị tỳ-khưu thì hành lễ
gaṇapavāraṇā tại Sīmā, vị tỳ-khưu luật-sư tụng
tuyên-ngôn pavāraṇāñatti xong, vị tỳ-khưu lớn hạ
đọc lời pavāraṇā 3 lần, tiếp theo vị tỳ-khưu nhỏ
hạ theo tuần tự đọc lời pavāraṇā 3 lần.
- Nếu tỳ-khưu chỉ có 2 vị tỳ-khưu thì hành lễ
gaṇapavāraṇā tại Sīmā, vị tỳ-khưu lớn hạ đọc lời
pavāraṇā 3 lần, tiếp theo vị tỳ-khưu nhỏ hạ đọc
lời pavāraṇā 3 lần.
- Nếu tỳ-khưu chỉ có 1 vị thì hành lễ puggala-
pavāraṇā tại Sīmā, vị tỳ-khưu ấy đọc lời phát
nguyện ngày lễ pavāraṇā.
Vị tỳ-khưu nào đã phạm điều-giới, Đức-Phật

16                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
không cho phép vị tỳ-khưu ấy tham dự lễ Saṃgha
uposatha, nghe tụng bhikkhupātimokkha và cũng
không cho phép hành lễ Saṃghapavāraṇā, đọc
lời pavāraṇā 3 lần.
Tuy nhiên, nếu vị tỳ-khưu nào đã phạm điều-
giới (āpatti) nào thì làm lễ sám hối āpatti ấy. Sau
khi làm lễ sám hối āpatti ấy xong, vị tỳ-khưu ấy
có giới-hạnh trong sạch, được phép tham dự lễ
Saṃgha uposatha, nghe tụng bhikkhupātimokkha
và cũng được phép hành lễ Saṃghapavāraṇā, đọc
lời pavāraṇā 3 lần.
Sau khi chư tỳ-khưu đã an cư nhập hạ suốt 3
tháng mùa mưa, nếu có thí-chủ biết cúng-dường
dâng y kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng,
Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu-Tăng nhận y
kathinacīvara của thí-chủ, rồi chọn một vị tỳ-
khưu xứng đáng làm lễ thọ tấm y kathinacīvara
của chư tỳ-khưu-Tăng, đúng theo luật. Chư tỳ-
khưu-Tăng đồng thanh nói lên lời hoan-hỷ lễ thọ
y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng xong, tất
cả chư tỳ-khưu hưởng được 5 đặc-ân của lễ thọ y
kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng trong 5
tháng, kể từ ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) cho đến
ngày rằm tháng 2 (âm-lịch), mãn thời hạn đặc-ân
của lễ thọ y kathinacīvara.

LƠI NÓI ĐẦU                                     17
Quyển sách nhỏ “Bhikkhupātimokkha Tóm
Tắt” này, bần sư đã cố gắng sưu tầm gom nhặt
nhiều nguồn tài liệu từ trong Tam-tạng Pāḷi, bộ
Chú-giải Pāḷi, và các bộ sách khác chỉ được bấy
nhiêu thôi!
Tuy bần sư cố gắng giải thích những điều nên
biết đối với chư tỳ-khưu, song vì khả năng có hạn,
nên chắc chắn không tránh khỏi những điều sơ
sót, thậm chí còn có chỗ sai ngoài khả năng hiểu
biết của bần sư.
Để lần sau tái bản được hoàn thiện hơn, kính
mong chư tỳ-khưu có tâm từ chỉ giáo, góp ý chân
tình. Kính xin chư tỳ-khưu xem soạn phẩm này
như là của chung, mà mỗi vị tỳ-khưu có bổn phận
đóng góp xây dựng, để cho soạn phẩm này được
hoàn hảo, hầu mong đem lại sự lợi ích chung.
Bần sư kính cẩn đón nhận những lời đóng góp
phê bình xây dựng ấy của chư tỳ-khưu, và kính
xin quý vị ghi nhận nơi đây lòng chân thành biết
ơn sâu sắc của bần sư.
* Quyển sách nhỏ “Bhikkhupātimokkha Tóm
Tắt” này được hoàn thành do nhờ nhiều người
giúp đỡ như là Dhammavara Sāmaṇera xem kỹ
bản thảo, Dhammanandā upāsikā đã tận tâm xem

18                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
kỹ lại bản thảo, làm thành quyển sách, in thành
quyển sách nhỏ làm Pháp-thí dâng cúng dường
đến chư tỳ-khưu.
Bần sư vô cùng hoan-hỷ biết ơn tất cả quý vị.
Nhân dịp này, con là Dhammarakkhita Bhikkhu
(tỳ-khưu Hộ-Pháp) thành kính dâng phần pháp-
thí thanh cao này đến Ngài Đại-Trưởng-lão Hộ-
Tông, Vaṃsarakkhitamahāthera là sư phụ của
con, đồng thời kính dâng đến Ngài Đại-Trưởng-
lão Thiện-Luật, Ngài Đại-Trưởng-lão Bửu-Chơn,
Ngài Đại-Trưởng-lão Giới-Nghiêm, Ngài Trưởng-
lão Hộ-Giác (chùa Từ-Quang), Ngài Trưởng-lão
Hộ-Nhẫn (chùa Thiền-Lâm, Huế) cùng chư Đại-
Trưởng-lão đã dày công đem Phật-giáo Nguyên-
thủy (Theravāda) về truyền bá trên quê hương
Việt-Nam thân yêu, và xin kính dâng phần phước-
thiện thanh cao này đến chư Đại-Trưởng-lão ở
nước Thái-Lan, nước Myanmar (Miến-Điện), đã
có công dạy dỗ con về pháp-học và pháp-hành.
Con kính mong quý Ngài hoan-hỷ.
Idaṃ no ñātinaṃ hotu, sukhitā hontu ñātayo.
Phước-thiện pháp-thí thanh cao này, xin hồi
hướng đến tất cả bà con thân quyến của chúng

LƠI NÓI ĐẦU                                    19
con, từ kiếp hiện-tại cho đến vô lượng kiếp trong
quá-khứ, cầu mong quý vị hoan-hỷ nhận phần
phước-thiện thanh cao này để thoát khỏi cảnh
khổ, được an-lạc lâu dài.
Imaṃ puññābhāgaṃ mātā-pitu-ācariya-
ñāti-mittānañceva sesasabbasattānañca dema,
sabbepi te puññapattiṃ laddhāna sukhitā hontu,
dukkhā muccantu sabbattha.
Chúng con thành tâm hồi hướng, chia phần
phước-thiện pháp-thí thanh cao này đến ông bà,
cha mẹ, thầy tổ, thân quyến, bạn hữu cùng tất cả
chúng-sinh từ cõi địa-ngục, a-su-ra, ngạ-quỷ, súc-
sinh, nhân-loại, chư-thiên trong các cõi trời dục-giới.
Xin tất cả quý vị hoan-hỷ nhận phần phước-
thiện pháp-thí thanh cao này, mong quý vị thoát
khỏi mọi cảnh khổ, hưởng được mọi sự an-lạc lâu
dài trong khắp mọi nơi.
Idaṃ me dhammadānaṃ āsavakkhayāvahaṃ hotu.
Phước-thiện pháp-thí thanh cao này của mỗi
người chúng con, xin làm duyên lành dẫn dắt mỗi
người chúng con đến chứng đắc A-ra-hán Thánh-
đạo, A-ra-hán Thánh-quả, Niết-bàn, diệt tận
được mọi phiền-não trầm-luân, giải thoát khổ tử
sinh luân-hồi trong ba giới bốn loài.

20                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
Nếu mỗi người trong chúng con chưa giải thoát
khổ sinh, vẫn còn tử sinh luân-hồi, thì do năng lực
phước-thiện pháp-thí thanh cao này ngăn cản mọi
ác-nghiệp không có cơ hội cho quả tái-sinh trong
4 cõi ác-giới, và cũng do năng lực phước-thiện
pháp-thí thanh cao này hỗ trợ đại-thiện-nghiệp
cho quả tái-sinh trong 7 cõi thiện-dục-giới.
Được sinh kiếp nào, mỗi người trong chúng
con đều là người có chánh-kiến, có đức-tin trong
sạch nơi Tam-bảo, tin nghiệp và quả của nghiệp,
có duyên lành được gần gũi thân cận với bậc
thiện-trí, lắng nghe chánh-pháp của bậc thiện-trí,
có đức-tin trong sạch nơi bậc thiện-trí, cố gắng
tinh-tấn thực-hành theo lời giáo-huấn của bậc
thiện-trí, không ngừng tạo mọi pháp-hạnh ba-la-
mật cho sớm được đầy đủ trọn vẹn, để mong sớm
chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, mong chứng đắc
4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn, trở thành
bậc Thánh A-ra-hán.
Do nhờ năng lực phước-thiện pháp-thí thanh
cao này theo hỗ trợ, nhắc nhở mỗi người chúng con
trong mỗi kiếp, dù có được thành tựu quả báu ở cõi
người, hưởng được mọi sự an-lạc như thế nào,
cũng không đắm say trong cõi người; hoặc dù được

LƠI NÓI ĐẦU                                     21
thành tựu quả báu ở cõi trời, hưởng được mọi an-
lạc như thế nào, cũng không đắm say trong cõi trời.
Thật ra, mục đích cứu cánh cao cả của mỗi
người chúng con chỉ có mong sớm được thành
tựu quả báu chứng ngộ Niết-bàn mà thôi.

Icchitaṃ patthitaṃ amhaṃ,
khippameva samijjhatu.
Điều mong ước, ý nguyện của chúng con
Mong cầu sớm được thành tựu như ý.

PL. 2565 / DL. 2021
Rừng Núi Viên Không
xã Tóc Tiên, thị xã Phú Mỹ
tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Tỳ-khưu Hộ-Pháp (Dhammarakkhita Bhikkhu) (Aggamahāpaṇḍita)

MỤC LỤC

KỆ LỄ BÁI TAM-BẢO LỜI NÓI ĐẦU

BHIKKHUPĀTIMOKKHA

Bhikkhupātimokkha đầy đủ ................................. 1 - Nghi thức tụng bhikkhupātimokkha ................ 3 - Bhikkhupātimokkha đầy đủ ........................... 6 Pātimokkhuddesa............................................... 12 - Cách tụng 5 loại bhikkhupātimokkha tóm tắt 13 - Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhất 14 - Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhì 16 - Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ ba . 19 - Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ tư.. 22 - Cách tụng bhikkhupātimokkha thứ năm.......... 26 - Đức-Phật không cho phép tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt ..... 32 - Đức-Phật cho phép tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt, nếu có antarāya (trở ngại).... 33

2                          BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Antarāya có 10 loại ........................................ 34 Tụng bhikkhupātimokkha là phận-sự của chư bậc Trưởng-lão..... 35 - Chuyện Ngài Trưởng-lão Mahākappina ........ 41 - Ngài Đại-Trưởng-lão Mahākassapa đi dự lễ Saṃgha uposatha....... 44 Nghi thức tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt ...... 46 - Tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhì...... 46 Uposatha có 3 loại .............................................. 51 1- Saṃgha uposatha.......................................... 52 2- Gaṇa uposatha .............................................. 52 - Cách hành lễ parisuddhi uposatha 3 vị tỳ-khưu. 53 - Cách hành lễ parisuddhi uposatha 2 vị tỳ-khưu. 55 3- Puggala uposatha.......................................... 56 - Cách hành lễ puggala uposatha ..................... 57 Phần dịch nghĩa bhikkhupātimokkha tóm tắt ... 58 - Tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhì...... 62 - Phạm 4 điều-giới pārājika āpatti với 4 ví dụ .. 71 - Tỳ-khưu phạm điều-giới pārājika āpatti ......... 73

MỤC LỤC                                                             3 Lễ sám hối āpatti ................................................ 75 - Giới của tỳ-khưu.............................................. 76 - Phạm điều-giới (āpatti)................................... 77 - Nghi thức lễ sám hối āpatti ............................ 80 - Pháp-hành phận-sự (vatta) có 14 loại.............. 84 Lễ an cư nhập hạ ................................................ 88 - Lễ an cư nhập hạ có 2 ngày .......................... 89 - Lễ phát nguyện an cư nhập hạ ...................... 90 - Đức-Phật cho phép tỳ-khưu đi trong vòng 7 ngày ....... 91 - Nguyện đi và về trong vòng 7 ngày.............. 95 - Tỳ-khưu nhập hạ gặp tai nạn ........................ 95 Lễ Pavāraṇā ....................................................... 97 - Ngày lễ pavāraṇā............................................ 98 - Nghi thức hành lễ pavāraṇā............................ 99 - Pavāraṇā có 3 loại ........................................ 105 1- Saṃghapavāraṇā có 5 vị tỳ-khưu............... 105 2- Gaṇapavāraṇā có 4 vị tỳ-khưu ................... 106 - Cách hành lễ gaṇapavāraṇā có 4 vị tỳ-khưu . 107 2.1- Gaṇapavāraṇā có 3 vị tỳ-khưu .............. 109 - Cách hành lễ gaṇapavāraṇā có 3 vị tỳ-khưu . 110

4                          BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

2.2- Gaṇapavāraṇā có 2 vị tỳ-khưu .............. 112
- Cách hành lễ gaṇapavāraṇā có 2 vị tỳ-khưu 113
3- Puggalapavāraṇā có 1 vị tỳ-khưu .............. 115
- Tỳ-khưu có āpatti không được dự lễ pavāraṇā 116
- Lễ pavāraṇā có 4 cách................................. 117
1- Đọc pavāraṇā 3 lần ................................... 117
2- Đọc pavāraṇā 2 lần ................................... 118
3- Đọc pavāraṇā 1 lần ................................... 118
4- Chư tỳ-khưu đồng hạ với nhau
cùng đọc pavāraṇā 3 lần. .... 119
Lễ dâng y kathina đến chư tỳ-khưu-tăng.......... 121
- Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu
thọ y kathina ....... 124
- Thời hạn tỳ-khưu hưởng 5 đặc-ân ............. 126
- Tấm y kathina (kathinacīvara) .................... 127
- Thời gian, thí chủ làm lễ kính dâng y
kathinacīvara.... 128
- Thí-chủ làm lễ kính dâng y kathinacīvara .. 129
- Chư tỳ-khưu-Tăng nhận y kathinacīvara .... 129
- Lễ dâng y kathinacīvara thời xưa
và thời nay ..... 129

MỤC LỤC                                                5
- Nghi lễ trao y kathinacīvara
của tỳ-khưu-Tăng ....... 131
- Nghi thức thọ y kathinacīvara..................... 134
- Nghi lễ thỉnh chư tỳ-khưu-Tăng
anumodanā..... 137
- Chư tỳ-khưu đọc câu hoan-hỷ
lễ thọ y kathina ...... 139
- Những tỳ-khưu không được đọc
câu hoan-hỷ ..... 140
- Nhận y và thọ y kathinacīvara .................... 141
- Tỳ-khưu hưởng được 5 đặc-ân
trọn 5 tháng với 2 điều-kiện .... 148

ĐOẠN KẾT

- Năm chi-pháp thành trở thành tỳ-khưu ................3 - Năm chi-pháp hoại không trở thành tỳ-khưu ... 4

PHẦN PHỤ LỤC

Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa. Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ Đức-Thế-Tôn ấy, Đức A-ra-hán, Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác.

Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt
Tụng bhikkhupātimokkha đầy đủ là việc hành
Tăng-sự của tất cả chư tỳ-khưu từ 4 vị tỳ-khưu
trở lên trong ngày Saṃgha uposatha tại Sīmā, mỗi
tháng 2 ngày: ngày pannaraso là ngày 15 và ngày
cātuddaso là ngày 14 cuối tháng thiếu. (1)
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Anujānāmi bhikkhave therādhikaṃ
pātimokkhaṃ.” (2)
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép tụng
bhikkhupātimokkha là phận-sự của Ngài Trưởng-
lão cao hạ.
Bhikkhupātimokkha gồm có 227 điều của tỳ-
khưu, được chia ra làm 8 loại:

1
Một tháng thiếu có 29 ngày chia ra 2 kỳ: nửa tháng đầu từ
ngày 1 đến ngày 15 và nửa tháng sau thiếu từ ngày 1 đến
ngày 14 cuối tháng.
2
Vinayapiṭaka. Mahāvagga, Uposathakkhandhaka.

2                     BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

1- Pārājika có 4 điều-giới.
2- Saṃghādisesa có 13 điều-giới.
3- Aniyata có 2 điều-giới.
4- Nissaggiya pācittiya có 30 điều-giới.
5- Suddha pācittiya có 92 điều-giới.
6- Pāṭidesanīya có 4 điều-giới.
7- Sekhiya có 75 điều-giới.
8- Adhikaraṇasamatha có 7 điều.
Mỗi vị tỳ-khưu cần phải học hỏi hiểu biết rành
rẽ mỗi điều-giới, biết cẩn trọng không để phạm
điều-giới nào, biết giữ gìn 227 điều-giới của mình
cho được trong sạch trọn vẹn.
Nếu vị tỳ-khưu nào phạm điều-giới nào rồi, thì
vị tỳ-khưu ấy có giới không trong sạch, có sự
nguy hại (antarāya) làm trở ngại không thể chứng
đắc các bậc thiền, và cũng không thể chứng đắc
Thánh-đạo, Thánh-quả, Niết-bàn.
Nếu vị tỳ-khưu nào biết đã phạm điều-giới nhẹ
nào rồi, thì vị tỳ-khưu ấy cần phải tìm đến vị tỳ-
khưu khác để xin làm lễ sám hối điều-giới nhẹ ấy.
Sau khi sám hối điều-giới ấy xong, vị tỳ-khưu
ấy có giới trở lại trong sạch trọn vẹn, làm nơi
nương nhờ để thực hành pháp-hành thiền-định
dẫn đến chứng đắc 5 bậc thiền sắc-giới thiện-tâm,

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                 3
4 bậc thiền vô-sắc-giới thiện-tâm; và thực hành
pháp-hành thiền-tuệ dẫn đến chứng ngộ chân-lý
tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-
quả, Niết-bàn, trở thành bậc Thánh-nhân trong
Phật-giáo.

Nghi thức tụng bhikkhupātimokkha
Trước khi hành Tăng-sự tụng bhikkhu-
pātimokkha tại Sīmā, vị luật sư trình bày các việc,
phận sự cần phải thực hiện trước.
1- Pubbakaraṇa: 4 việc cần phải làm trước
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca.
Uposathassa etāni, “pubbakaraṇan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri pubba-
karaṇāni katāni.
2- Pubbakicca: 5 phận sự cần phải trình trước
Chanda pārisuddhi utukkhānaṃ,
bhikkhugaṇanā ca ovādo.
Uposathassa etāni, “pubbakiccan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni pañca pubba-
kiccāni katāni.
3- Pattakalla: 4 điều hợp thời đúng luật
Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,

4                        BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti.
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
“pattakallan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri patta-
kallaṅgāni samānītāni.
Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitā-
pattikassa     samaggassa      bhikkhusaṃghassa
anumatiyā pātimokkhaṃ uddisituṃ ārādhanaṃ
karoma.
(Sau khi vị tỳ-khưu luật sư trình bày xong các
điều trên.)
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Nidāna: Tụng tuyên-ngôn ñatti
Suṇātu me bhante(1) (āvuso) saṃgho,
ajjuposatho pannaraso (cātuddaso)(2), yadi
saṃghassa pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ
kareyya, pātimokkhaṃ uddiseyya.

1
Vị tỳ-khưu nhỏ hạ dùng từ bhante, Ngài Trưởng-lão cao
hạ dùng từ āvuso.
2
Tháng thiếu nhằm vào ngày 14 cuối tháng gọi là cātuddaso.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha             5

Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ?
Pārisuddhiṃ āyasmanto ārocetha, pāti-
mokkhaṃ uddisissāmi, taṃ sabbeva santā
sādhukaṃ suṇoma manasi karoma. Yassa siyā
āpatti, so āvikareyya, asantiyā āpattiyā tuṇhī
bhavitabbaṃ, tuṇhībhāvena kho panāyasmante
“parisuddhā”ti vedissāmi.
Yathā kho pana paccekapuṭṭhassa veyyā-
karaṇaṃ hoti, evameva evarūpāya parisāya
yāvatatiyaṃ anusāvitaṃ hoti. Yo pana bhikkhu
yāvatatiyaṃ anusāviyamāne saramāno santiṃ
āpattiṃ nāvikareyya, sampajānamusāvādassa
hoti. Sampajānamusāvādo kho panā’yasmanto
antarāyiko dhammo vutto bhagavatā, tasmā
saramānena bhikkhunā āpannena visuddhā-
pekkhena santī āpatti āvikātabbā āvikatā hi’ssa
phāsu hoti.
Uddiṭṭhaṃ     kho    āyasmanto     nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nidānaṃ niṭṭhitaṃ.

6                           BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Bhikkhupātimokkha đầy đủ
Sau khi tụng nidāna xong, tiếp theo tụng
bhikkhupātimokkha đầy đủ gồm có 227 điều như sau:
1- Pārājika có 4 điều-giới
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā
dhammā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā
aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṃ saṃvāsaṃ yathā pure tathā pacchā,
pārājiko hoti asaṃvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tatiyampi
pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pārājikaṃ niṭṭhitaṃ.

2- Saṃghādisesa có 13 điều-giới Ime kho panāyasmanto terasa saṃghādisesā dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (2) …

1
pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 13 điều-giới còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  7
Uddiṭṭhā kho āyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā nava paṭhamāpattikā, cattāro yāva-
tatiyakā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā aññataraṃ
vā āpajjitvā yāvatīhaṃ jānaṃ paṭicchādeti, tāva-
tīhaṃ tena bhikkhunā akāmā parivatthabbaṃ.
Parivutthaparivāsena bhikkhunā uttari chārattaṃ
bhikkhumānattāya paṭipajjitabbaṃ, ciṇṇamānatto
bhikkhu yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho,
tattha so bhikkhu abbhetabbo. Ekenapi ce ūno
vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho taṃ bhikkhuṃ
abbheyya, so ca bhikkhu anabbhito, te ca bhikkhū
gārayhā, ayaṃ tattha sāmīci.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisud-
dhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Saṃghādiseso niṭṭhito.
3- Aniyata có 2 điều-giới
Ime kho panāyasmanto dve aniyatā dhammā
uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto dve aniyatā dhammā.
1
pe: peyyāla: 2 điều-giới còn lại chưa tụng.

8                           BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Aniyato niṭṭhito.
4- Nissaggiyapācittiya có 30 điều-giới
Ime kho panāyasmanto tiṃsa nissaggiyā
pācittiyā dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto tiṃsa nissaggiyā
pācittiyā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nissaggiyapācittiyā niṭṭhitā.
5- Suddhapācittiya có 92 điều-giới
Ime kho panāyasmanto dvenavuti pācittiyā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (2)…

1
pe: peyyāla: 30 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 92 điều-giới còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  9
Uddiṭṭhā kho āyasmanto dvenavuti pācittiyā
dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha
parisuddhā, dutiyampi pucchāmi, kaccittha
parisuddhā, tatiyampi pucchāmi, kaccittha
parisuddhā,   parisuddhetthāyasmanto, tasmā
tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pācittiyā niṭṭhitā.

6- Pāṭidesanīya có 4 điều-giới
Ime kho panāyasmanto cattāro pāṭidesanīyā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pāṭidesanīyā
dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Pāṭidesanīyā niṭṭhitā.

7- Sekhiya có 75 điều-giới

1 pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.

10                         BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Ime kho panāyasmanto sekhiyā dhammā
uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto sekhiyā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Sekhiyā niṭṭhitā.

8- Adhikaraṇasamatha có 7 điều
Ime kho panāyasmanto satta adhikaraṇasamathā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto satta adhikaraṇa-
samathā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Adhikaraṇasamathā niṭṭhitā.

1
pe: peyyāla: 75 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 7 điều adhikaraṇasamatha còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha              11

- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā.
- Uddiṭṭhā terasa saṃghādisesā dhammā.
- Uddiṭṭhā dve aniyatā dhammā.
- Uddiṭṭhā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā.
- Uddiṭṭhā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Uddiṭṭhā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Uddiṭṭhā sekhiyā dhammā.
- Uddiṭṭhā satta adhikaraṇasamathā dhammā.
Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ suttapari-
yāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati,
tattha sabbeheva samaggehi, sammodamānehi
avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

12                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Pātimokkhuddesa (1)
Đức-Phật truyền dạy pātimokkhuddesa có 5
loại như sau:
1- Tỳ-khưu tụng nidāna xong, còn lại 8 loại
tụng bằng suta (đã từng nghe), đó là pātimokkhud-
desa thứ nhất.
2- Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4
điều-giới xong, còn lại 7 loại tụng bằng suta, đó
là pātimokkhuddesa thứ nhì.
3- Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4
điều-giới, tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới
xong, còn lại 6 loại tụng bằng suta, đó là
pātimokkhuddesa thứ ba.
4- Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4
điều-giới, tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới,
tụng aniyata có 2 điều-giới xong, còn lại 5 loại
tụng bằng suta, đó là pātimokkhuddesa thứ tư.
5- Tỳ-khưu tụng đầy đủ 227 điều (từ đầu tụng
nidāna cho đến cuối tụng adhikaraṇasamatha có
7 điều), đó là pātimokkhuddesa thứ 5.
- Này chư tỳ-khưu! Pātimokkhuddesa có 5 loại
như vậy.
1
Vinayapiṭaka. Mahāvagga, Saṅkhena pātimokkhuddesa.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                13

Cách tụng 5 loại bhikkhupātimokkha tóm tắt
Cách tụng 5 loại bhikkhupātimokkha tóm tắt
tại Sīmā, phần đầu trước khi tụng bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt hoàn toàn giống hệt như phần đầu
tụng bhikkhupātimokkha đầy đủ, tụng như sau:
1- Pubbakaraṇa: 4 việc cần phải làm trước
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca.
Uposathassa etāni, “pubbakaraṇan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri pubba-
karaṇāni katāni.
2- Pubbakicca: 5 phận sự cần phải trình trước
Chanda pārisuddhi utukkhānaṃ,
bhikkhugaṇanā ca ovādo.
Uposathassa etāni, “pubbakiccan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni pañca pubba-
kiccāni katāni.
3- Pattakalla: 4 điều hợp thời đúng luật
Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti.
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
“pattakallan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri pattakallaṅ-
gāni samānītāni.

14                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitā-
pattikassa    samaggassa    bhikkhusaṃghassa
anumatiyā pātimokkhaṃ uddisituṃ ārādhanaṃ
karoma.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

1- Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhất

Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna xong, còn lại 8 loại
tụng bằng suta (đã từng nghe).”
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Suṇātu me bhante (āvuso) saṃgho, ajjuposatho
pannaraso     (cātuddaso), yadi     saṃghassa
pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ kareyya,
pātimokkhaṃ uddiseyya.
Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ?
Pārisuddhiṃ āyasmanto ārocetha, pāti-
mokkhaṃ uddisissāmi, taṃ sabbeva santā
sādhukaṃ suṇoma manasi karoma. Yassa siyā
āpatti, so āvikareyya, asantiyā āpattiyā tuṇhī

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                 15
bhavitabbaṃ, tuṇhībhāvena kho panāyasmante
“parisuddhā”ti vedissāmi.
Yathā kho pana paccekapuṭṭhassa veyyā-
karaṇaṃ hoti, evameva evarūpāya parisāya
yāvatatiyaṃ anusāvitaṃ hoti. Yo pana bhikkhu
yāvatatiyaṃ anusāviyamāne saramāno santiṃ
āpattiṃ nāvikareyya, sampajānamusāvādassa
hoti. Sampajānamusāvādo kho panā’yasmanto
antarāyiko dhammo vutto bhagavatā, tasmā
saramānena bhikkhunā āpannena visuddhā-
pekkhena santī āpatti āvikātabbā āvikatā hi’ssa
phāsu hoti.
Uddiṭṭhaṃ     kho    āyasmanto     nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nidānuddeso niṭṭhito.

- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Sutā kho pan’āyasmantehi cattāro pārājikā
dhammā.
- Sutā terasa saṃghādisesā dhammā.
- Sutā dve aniyatā dhammā.

16                     BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Sutā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā.
- Sutā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Sutā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Sutā sekhiyā dhammā.
- Sutā satta adhikaraṇasamathā dhammā.
Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ suttapari-
yāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati,
tattha sabbeheva samaggehi, sammodamānehi
avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

2- Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhì

Sau khi tụng phần đầu trước khi tụng bhikkhu-
pātimokkha xong, tiếp theo tụng bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt thứ nhì.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4
điều-giới xong, còn lại 7 loại tụng bằng suta (đã
từng nghe).”
Mọi nghi thức thực hành như sau:

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  17
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Suṇātu me bhante (āvuso) saṃgho, ajjuposatho
pannaraso     (cātuddaso), yadi     saṃghassa
pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ kareyya,
pātimokkhaṃ uddiseyya.
Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ? … (pe) (1)…
Uddiṭṭhaṃ     kho    āyasmanto      nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nidānuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng pārājika có 4 điều-giới
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti. … (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā
dhammā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā
aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṃ saṃvāsaṃ yathā pure tathā pacchā,
pārājiko hoti asaṃvāso.
1
pe: peyyāla: Nidāna còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.

18                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tatiyampi
pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pārājikuddeso niṭṭhito.
- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā.
- Sutā kho pan’āyasmantehi terasa saṃghā-
disesā dhammā.
- Sutā dve aniyatā dhammā.
- Sutā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā.
- Sutā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Sutā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Sutā sekhiyā dhammā.
- Sutā satta adhikaraṇasamathā dhammā.
Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ suttapari-
yāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati,
tattha sabbeheva samaggehi, sammodamānehi
avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  19

3- Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ ba
Sau khi tụng phần đầu trước khi tụng bhikkhu-
pātimokkha xong, tiếp theo tụng bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt thứ ba.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4 điều-
giới, tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới xong,
còn lại 6 loại tụng bằng suta (đã từng nghe).”
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Suṇātu me bhante (āvuso) saṃgho, ajjuposatho
pannaraso     (cātuddaso), yadi      saṃghassa
pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ kareyya,
pātimokkhaṃ uddiseyya.
Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ? ... (pe) (1)…
Uddiṭṭhaṃ     kho    āyasmanto      nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nidānuddeso niṭṭhito.
1
pe: peyyāla: Nidāna còn lại chưa tụng.

20                          BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tiếp theo tụng pārājika có 4 điều-giới
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā
dhammā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā
aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṃ saṃvāsaṃ yathā pure tathā pacchā,
pārājiko hoti asaṃvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tatiyampi
pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pārājikuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới
Ime kho panāyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (2) …
Uddiṭṭhā kho āyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā nava paṭhamāpattikā, cattāro yāva-
tatiyakā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā aññataraṃ
vā āpajjitvā yāvatīhaṃ jānaṃ paṭicchādeti, tāva-

1
pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 13 điều-giới còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha               21
tīhaṃ tena bhikkhunā akāmā parivatthabbaṃ.
Parivutthaparivāsena bhikkhunā uttari chārattaṃ
bhikkhumānattāya paṭipajjitabbaṃ, ciṇṇamānatto
bhikkhu yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho,
tattha so bhikkhu abbhetabbo. Ekenapi ce ūno
vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho taṃ bhikkhuṃ
abbheyya, so ca bhikkhu anabbhito, te ca bhikkhū
gārayhā, ayaṃ tattha sāmīci.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisud-
dhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Saṃghādisesuddeso niṭṭhito.
- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā.
- Uddiṭṭhā terasa saṃghādisesā dhammā.
- Sutā kho pan’āyasmantehi dve aniyatā
dhammā.
- Sutā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā.
- Sutā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Sutā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Sutā sekhiyā dhammā.
- Sutā satta adhikaraṇasamathā dhammā.

22                     BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ suttapari-
yāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati,
tattha sabbeheva samaggehi, sammodamānehi
avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

4- Cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ tư
Sau khi tụng phần đầu trước khi tụng bhikkhu-
pātimokkha xong, tiếp theo tụng bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt thứ tư.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4 điều-
giới, tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới, tụng
aniyata có 2 điều-giới xong, còn lại 5 loại tụng
bằng suta (đã từng nghe).”
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Suṇātu me bhante (āvuso) saṃgho, ajjuposatho
pannaraso     (cātuddaso), yadi     saṃghassa
pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ kareyya,
pātimokkhaṃ uddiseyya.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  23
Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ? … (pe) (1)…
Uddiṭṭhaṃ     kho   āyasmanto      nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nidānuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng pārājika có 4 điều-giới
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti. … (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā
dhammā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā
aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṃ saṃvāsaṃ yathā pure tathā pacchā,
pārājiko hoti asaṃvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tatiyampi
pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pārājikuddeso niṭṭhito.

1
pe: peyyāla: Nidāna còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.

24                          BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tiếp theo tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới
Ime kho panāyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1) …
Uddiṭṭhā kho āyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā nava paṭhamāpattikā, cattāro yāva-
tatiyakā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā aññataraṃ
vā āpajjitvā yāvatīhaṃ jānaṃ paṭicchādeti, tāva-
tīhaṃ tena bhikkhunā akāmā parivatthabbaṃ.
Parivutthaparivāsena bhikkhunā uttari chārattaṃ
bhikkhumānattāya paṭipajjitabbaṃ, ciṇṇamānatto
bhikkhu yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho,
tattha so bhikkhu abbhetabbo. Ekenapi ce ūno
vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho taṃ bhikkhuṃ
abbheyya, so ca bhikkhu anabbhito, te ca bhikkhū
gārayhā, ayaṃ tattha sāmīci.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisud-
dhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Saṃghādisesuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng aniyata có 2 điều-giới

1 pe: peyyāla: 13 điều-giới còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  25
Ime kho panāyasmanto dve aniyatā dhammā
uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto dve aniyatā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Aniyatuddeso niṭṭhito.
- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā.
- Uddiṭṭhā terasa saṃghādisesā dhammā.
- Uddiṭṭhā dve aniyatā dhammā.
- Sutā kho pan’āyasmantehi tiṃsa nissaggiyā
pācittiyā dhammā.
- Sutā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Sutā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Sutā sekhiyā dhammā.
- Sutā satta adhikaraṇasamathā dhammā.
Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ suttapari-
yāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati,
tattha sabbeheva samaggehi, sammodamānehi
avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
1
pe: peyyāla: 2 điều-giới còn lại chưa tụng.

26                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

5- Cách tụng bhikkhupātimokkha thứ năm

Sau khi tụng phần đầu trước khi tụng bhikkhu-
pātimokkha xong, tiếp theo tụng bhikkhupāti-
mokkha đầy đủ thứ năm.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika (có 4
điều-giới), tụng saṃghādisesa (có 13 điều-giới),
tụng aniyata (có 2 điều-giới), tụng nissiya-
pācittiya (có 30 điều-giới), tụng pācittiya (có 92
điều-giới), tụng pāṭidesanīya (có 4 điều-giới), tụng
sekhiya (có 75 điều-giới), tụng adhikaraṇa-
samatha (có 7 điều).
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Suṇātu me bhante (āvuso) saṃgho, ajjuposatho
pannaraso    (cātuddaso), yadi     saṃghassa
pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ kareyya,
pātimokkhaṃ uddiseyya.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                  27
Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ? … (pe) (1)…
Uddiṭṭhaṃ     kho   āyasmanto      nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nidānuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng pārājika có 4 điều-giới
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti. … (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā
dhammā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā
aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṃ saṃvāsaṃ yathā pure tathā pacchā,
pārājiko hoti asaṃvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tatiyampi
pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pārājikuddeso niṭṭhito.
1
pe: peyyāla: Nidāna còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.

28                          BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tiếp theo tụng saṃghādisesa có 13 điều-giới
Ime kho panāyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. …(pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto terasa saṃghādisesā
dhammā nava paṭhamāpattikā, cattāro yāva-
tatiyakā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā aññataraṃ
vā āpajjitvā yāvatīhaṃ jānaṃ paṭicchādeti, tāva-
tīhaṃ tena bhikkhunā akāmā parivatthabbaṃ.
Parivutthaparivāsena bhikkhunā uttari chārattaṃ
bhikkhumānattāya paṭipajjitabbaṃ, ciṇṇamānatto
bhikkhu yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho,
tattha so bhikkhu abbhetabbo. Ekenapi ce ūno
vīsatigaṇo bhikkhusaṃgho taṃ bhikkhuṃ
abbheyya, so ca bhikkhu anabbhito, te ca bhikkhū
gārayhā, ayaṃ tattha sāmīci.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisud-
dhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Saṃghādisesuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng aniyata có 2 điều-giới
1
pe: peyyāla: 13 điều-giới còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                      29
Ime kho panāyasmanto dve aniyatā dhammā
uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto dve aniyatā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Aniyatuddeso niṭṭhito.
Tiếp theo tụng nissaggiyapācittiya có 30 điều-giới
Ime kho panāyasmanto tiṃsa nissaggiyā
pācittiyā dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto tiṃsa nissaggiyā
pācittiyā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Nissaggiyapācittiyā niṭṭhitā.

1
pe: peyyāla: 2 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 30 điều-giới còn lại chưa tụng.

30                          BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tiếp theo tụng suddhapācittiya có 92 điều-giới
Ime kho panāyasmanto dvenavuti pācittiyā
dhammā uddesaṃ āgacchanti.… (pe) (1)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto dvenavuti pācittiyā
dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha
parisuddhā, dutiyampi pucchāmi, kaccittha
parisuddhā, tatiyampi pucchāmi, kaccittha
parisuddhā,   parisuddhetthāyasmanto, tasmā
tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pācittiyā niṭṭhitā.
Tiếp theo tụng pāṭidesanīya có 4 điều-giới
Ime kho panāyasmanto cattāro pāṭidesanīyā
dhammā uddesaṃ āgacchanti.… (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pāṭidesanīyā
dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pāṭidesanīyā niṭṭhitā.

1
pe: peyyāla: 92 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 4 điều-giới còn lại chưa tụng.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                          31
Tiếp theo tụng sekhiya có 75 điều-giới
Ime kho panāyasmanto sekhiyā dhammā
uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (1) …
Uddiṭṭhā kho āyasmanto sekhiyā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Sekhiyā niṭṭhitā.
Tiếp theo tụng adhikaraṇasamatha có 7 điều
Ime kho panāyasmanto satta adhikaraṇasamathā
dhammā uddesaṃ āgacchanti. … (pe) (2)…
Uddiṭṭhā kho āyasmanto satta adhikaraṇa-
samathā dhammā.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ
dhārayāmīti.
Adhikaraṇasamathā niṭṭhitā.

1
pe: peyyāla: 75 điều-giới còn lại chưa tụng.
2
pe: peyyāla: 7 điều adhikaraṇasamatha còn lại chưa tụng.

32                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā.
- Uddiṭṭhā terasa saṃghādisesā dhammā.
- Uddiṭṭhā dve aniyatā dhammā.
- Uddiṭṭhā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā.
- Uddiṭṭhā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Uddiṭṭhā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Uddiṭṭhā sekhiyā dhammā.
- Uddiṭṭhā satta adhikaraṇasamathā dhammā.
Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ suttapari-
yāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati,
tattha sabbeheva samaggehi, sammodamānehi
avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

Đức-Phật không cho phép tụng bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt
Một số vị tỳ-khưu biết Đức-Phật truyền dạy
cách tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt, nên mỗi
kỳ đến ngày Saṃgha uposatha các vị tỳ-khưu ấy
tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha              33
Chư tỳ-khưu bạch với Đức-Phật về chuyện các
vị tỳ-khưu ấy. Đức-Phật cấm rằng:
“Na bhikkhave saṃkhittena pātimokkhaṃ
uddisitabbaṃ, yo uddiseyya, āpatti dukkaṭassāti.”
- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu không được phép
tụng pātimokkha tóm tắt. Tỳ-khưu nào tụng
pātimokkha tóm tắt, tỳ-khưu ấy phạm āpatti
dukkaṭa (làm bậy).

Đức-Phật cho phép tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt, nếu có antarāya (trở ngại)

Một thuở nọ, một ngôi chùa ở tại làng quê,
đám dân làng kéo nhau tràn vào chùa trong ngày
lễ Saṃgha uposatha. Vì vậy, chư tỳ-khưu-Tăng
không thể hành Tăng-sự tụng bhikkhupātimokkha
đầy đủ trọn vẹn được.
Sau đó, chư tỳ-khưu bạch với Đức-Phật về
trường-hợp ấy, Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Anujānāmi bhikkhave sati antarāye saṃkhitena
pātimokkhaṃ uddisituṃ.”
- Này chư tỳ-khưu! Khi có antarāya (trở ngại),
Như-lai cho phép các con tụng bhikkhupātimokkha
tóm tắt.

34                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Về sau, nhóm tỳ-khưu chabbaggī (nhóm 6 vị
tỳ-khưu) không có điều antarāya (trở ngại), cũng
tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt. Chư tỳ-khưu
bạch chuyện ấy với Đức-Phật.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Na bhikkhave asati antarāye saṃkhittena
pātimokkhaṃ uddisitabbaṃ, yo uddiseyya, āpatti
dukkaṭassa.”
- Này chư tỳ-khưu! Khi không có điều trở ngại,
tỳ-khưu không được phép tụng bhikkhupātimokkha
tóm tắt. Vị tỳ-khưu nào tụng bhikkhupātimokkha
tóm tắt, vị tỳ-khưu ấy phạm āpatti dukkaṭa.
Antarāya có 10 loại:
1- Đức-vua (đại diện chính quyền) đến chùa.
2- Bọn trộm cướp vào chùa.
3- Lửa cháy chùa.
4- Nước lụt tràn vào chùa.
5- Nhiều người đến chùa.
6- Phi-nhân nhập vị tỳ-khưu.
7- Thú dữ vào chùa.
8- Rắn độc bò vào chùa.
9- Tỳ-khưu lâm bệnh nặng, hoặc tỳ-khưu chết.
10- Có sự tai hại đến phạm-hạnh của tỳ-khưu.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha               35
Nếu có điều antarāya (trở ngại) nào xảy ra thì
Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu-Tăng tụng bhikkhu-
pātimokkha tóm tắt. Nếu không có điều antarāya
(trở ngại) nào thì chư tỳ-khưu-Tăng tụng bhikkhu-
pātimokkha đầy đủ trọn vẹn.

Tụng bhikkhupātimokkha là phận sự của chư bậc Trưởng-lão

* Một ngôi chùa có nhiều vị tỳ-khưu, vào ngày
Saṃgha uposatha là ngày chư tỳ-khưu-Tăng hành
Tăng-sự tụng bhikkhupātimokkha tại Sīmā. Đức-
Phật cho phép tụng bhikkhupātimokkha là phận-
sự của Ngài Trưởng-lão cao hạ.
Chư tỳ-khưu kính thỉnh Ngài Trưởng-lão cao
hạ nhất rằng:
- Kính bạch Ngài Trưởng-lão, hôm nay là ngày
Saṃgha uposatha. Chúng con kính thỉnh Ngài
Trưởng-lão tụng bhikkhupātimokkha. Bạch Ngài.
Ngài Trưởng-lão cao hạ nhất dạy rằng:
- Này quý āvuso! Tôi tụng bhikkhupātimokkha
không được.
Kế tiếp, chư tỳ-khưu kính thỉnh Ngài Trưởng-
lão cao hạ thứ nhì tụng bhikkhupātimokkha. Ngài

36                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Trưởng-lão cao hạ thứ nhì cũng không tụng
bhikkhupātimokkha được.
Kế tiếp, chư tỳ-khưu kính thỉnh Ngài Trưởng-
lão cao hạ thứ ba tụng bhikkhupātimokkha. Ngài
Trưởng-lão cao hạ thứ ba cũng không tụng
bhikkhupātimokkha được. v.v…
Các Ngài Trưởng-lão cao hạ trong chùa đều
không biết tụng bhikkhupātimokkha, nhưng có vị
tỳ-khưu nhỏ hạ biết tụng bhikkhupātimokkha, nên
chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, rồi bạch
với Đức-Phật về tình hình trong chùa như vậy.
Nghe chư tỳ-khưu bạch như vậy, Đức-Phật
truyền dạy rằng:
“Anujānāmi bhikkhave, yo tattha bhikkhuṃ
byatto paṭibalo tassādheyyaṃ pātimokkaṃ.”
- Này chư tỳ-khưu! Trong ngôi chùa có nhiều
vị tỳ-khưu như vậy, nếu có tỳ-khưu nào có khả
năng tụng bhikkhupātimokkha được thì Như-lai
cho phép vị tỳ-khưu ấy tụng bhikkhupātimokkha
trong ngày Saṃgha uposatha.

* Một ngôi chùa có các Ngài Trưởng-lão lớn hạ và chư tỳ-khưu nhỏ hạ, trong ngày Saṃgha

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha             37
uposatha không có một vị nào có khả năng tụng
bhikkhupātimokkha được cả.
Chư tỳ-khưu đi đến hầu đảnh lễ Đức-Phật,
bạch với Đức-Phật về tình hình trong chùa ngày
Saṃgha uposatha như vậy.
Nghe chư tỳ-khưu bạch như vậy, Đức-Phật
truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép vị tỳ-
khưu Trưởng-lão cao hạ chọn một tỳ-khưu khỏe
mạnh có trí-nhớ tốt đi đến ngôi chùa gần, đi và
trở về kịp trong ngày Saṃgha uposatha ấy, truyền
bảo vị tỳ-khưu ấy rằng:
“Gacchāvuso saṃkhittena vā vitthārena vā
pātimokkhaṃ pariyāpuṇitvāna āgacchāhi.”
- Này tỳ-khưu! Con nên đi học bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt hoặc đầy đủ xong, rồi trở về chùa
kịp trong ngày hôm nay!”
Đức-Phật còn truyền dạy rằng:
“Na bhikkhave therena āṇattena agilānena na
gantabbaṃ, yo na gaccheyya, āpatti dukkaṭassa.”
- Này chư tỳ-khưu! Vị tỳ-khưu không bệnh,
khỏe mạnh, được Ngài Trưởng-lão truyền bảo đi

38                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

học bhikkhupātimokkha mà không đi, bị phạm
điều-giới dukkaṭa.
Cho nên, chư tỳ-khưu, chư sa-di ở trong ngôi
chùa phải biết kính trọng vâng lời dạy bảo của
Ngài Trưởng-lão cao hạ.

* Một ngôi chùa có nhiều chư tỳ-khưu-Tăng,
có các Ngài Trưởng-lão cao hạ và chư tỳ-khưu
nhỏ hạ; trong ngày Saṃgha uposatha, không có vị
tỳ-khưu nào có khả năng tụng bhikkhu-
pātimokkha được cả.
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
với Đức-Phật về tình hình trong chùa ngày
Saṃgha uposatha như vậy.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tehi bhikkhave bhikkhūhi eko bhikkhu
sāmantā āvāsā sajjukaṃ pāhetabbo “gacchāvuso
saṃkhittena vā vitthārena vā pātimokkhaṃ
pariyāpuṇitvā āgacchā”ti evañcetaṃ labhetha,
iccetaṃ kusalaṃ.
No ce labbhetha, tehi bhikkhave bhikkhūhi
sabbeheva yattha jānanti uposathaṃ vā uposatha-
kammaṃ vā pātimokkhaṃ vā pātimokkhuddesaṃ

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                          39
vā, so avāso gantabbo no ce gaccheyyuṃ āpatti
dukkaṭassa.” (1)
- Này chư tỳ-khưu! Chư tỳ-khưu ấy gởi vị tỳ-
khưu có trí nhớ tốt đi đến ngôi chùa gần, đi và trở
về kịp trong ngày Saṃgha uposatha ấy, truyền
bảo vị tỳ-khưu ấy rằng:
- “Này tỳ-khưu! Con nên đi học bhikkhu-
pātimokkha tóm tắt hoặc đầy đủ xong, rồi trở về
chùa kịp trong ngày hôm nay!”
Nếu có vị tỳ-khưu như vậy thì đó là điều tốt.
Nếu không được như vậy thì tất cả mọi vị tỳ-
khưu trong ngôi chùa cùng nhau đến ngôi chùa
mà có vị tỳ-khưu hiểu biết ngày uposatha hoặc
biết cách hành lễ uposatha hoặc hiểu biết
bhikkhupātimokkha hoặc biết tụng bhikkhu-
pātimokkha ấy để dự lễ hành Tăng-sự trong ngày
Saṃgha uposatha.
Nếu tất cả mọi vị tỳ-khưu ấy không dẫn nhau
đi đến ngôi chùa ấy để dự lễ hành Tăng-sự trong
ngày Saṃgha uposatha thì tất cả mọi vị tỳ-khưu
ấy đều bị phạm điều-giới dukkaṭa.

1 Vi. Mahāvagga, Uposathakkhaka, Parisuddhidānakathā.

40                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

* Chư tỳ-khưu có nhiều vị ở trong ngôi chùa
không có vị nào hiểu biết ngày uposatha hoặc biết
cách hành lễ uposatha hoặc hiểu biết bhikkhu-
pātimokkha hoặc biết tụng bhikkhupātimokkha.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Trong ngày Saṃgha
uposatha vị tỳ-khưu cao hạ gởi vị tỳ-khưu có trí
nhớ tốt đi đến ngôi chùa gần, đi và trở về kịp
trong ngày ấy, truyền bảo vị tỳ-khưu ấy rằng:
- “Này tỳ-khưu! Con nên đi học bhikkhu-
pātimokkha tóm tắt hoặc đầy đủ xong, rồi trở về
chùa kịp trong ngày hôm nay!”
Nếu có vị tỳ-khưu như vậy thì đó là điều tốt.
Nếu không được thì Ngài Trưởng-lão cao hạ
gởi vị tỳ-khưu có trí nhớ tốt đi đến ngôi chùa gần
ấy ở lại một thời gian ngắn (7 ngày), truyền bảo
với vị tỳ-khưu ấy rằng:
- Này tỳ-khưu! Con cố gắng học bhikkhupāti-
mokkha tóm tắt hoặc đầy đủ, rồi con trở về chùa.
Nếu có được tỳ-khưu như vậy thì đó là điều tốt.
Nếu không có được tỳ-khưu như vậy thì tất cả
mọi tỳ-khưu không nên ở, không nên an cư nhập

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha                     41
hạ tại ngôi chùa ấy, nếu vẫn còn ở lại thì tất cả
tỳ-khưu ấy đều bị phạm điều-giới dukkaṭa.
Tuy nhiên, ngày Saṃgha uposatha là ngày
quan trọng không chỉ đối với chư tỳ-khưu phàm-
nhân mà còn đối với chư bậc Thánh A-ra-hán cao
thượng nữa.
Chuyện Ngài Trưởng-lão Mahākappina (1)
Một thuở nọ, Ngài Trưởng-lão Mahākappina là
bậc Thánh A-ra-hán cao thượng, trú tại khu rừng
Maddakucchi gần kinh-thành Rājagaha.
Hôm ấy là ngày Saṃgha uposatha, Ngài
Trưởng-lão ngồi nơi thanh vắng, một ý nghĩ phát
sinh lên rằng:
“Ta nên đi dự lễ uposatha hay không nên đi;
ta nên đi hành lễ Saṃghakamma hay không nên
đi. Sự thật, ta là bậc Thánh-nhân hoàn toàn trong
sạch thanh-tịnh.”
Khi ấy, Đức-Phật đang ngự tại núi Gijjhakūṭa,
biết ý nghĩ của Ngài Trưởng-lão Mahākappina
với tâm của Đức-Phật, nên Đức-Phật biến thân từ
núi Gijjhakūṭa hiện thân ra trước mặt Ngài

1 Vi. Mahāvagga, Uposathakhandhaka, Mahākappinavatthu.

42                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Trưởng-lão Mahākappina tại khu rừng
Maddakucchi, nhanh ví như người khỏe mạnh co
cánh tay vào hoặc duỗi cánh tay ra vậy.
Đức-Phật ngự ngồi chỗ ngồi đã sắp sẵn. Ngài
Trưởng-lão Mahākappina cung-kính đảnh lễ Đức-
Phật, rồi ngồi một nơi hợp lẽ.
Khi ấy, Đức-Phật truyền hỏi Ngài Trưởng-lão
Mahākappina rằng:
- Này Mahākappina! Con ngồi một mình nơi
thanh vắng, một ý nghĩ phát sinh rằng:
“Ta nên đi dự lễ uposatha hay không nên đi;
ta nên đi hành lễ Saṃghakamma hay không nên
đi. Sự thật, ta là bậc Thánh-nhân hoàn toàn trong
sạch thanh-tịnh.”
Có đúng như vậy hay không?
Ngài Trưởng-lão Mahākappina kính bạch với
Đức-Phật rằng:
- Kính bạch Đức-Thế-Tôn, thật có đúng như
vậy. Bạch Ngài.
Đức-Phật truyền bảo rằng:
“Tumhe ce Brāhmanā uposathaṃ na sakka-
rissatha na garukarissatha na mānessatha na

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha              43
pūjessatha, atha ko carahi uposathaṃ sakkarissati
garukarissati mānessati pūjessati.
Gaccha tvaṃ Brāhmana uposathaṃ, mā no
agamāsi, gaccha tvaṃ saṃghakammaṃ, mā no
agamāsi.”
- Này chư Phạm-hạnh cao thượng! Nếu các
con không tôn kính, không tôn trọng, không cung
kính, không kính lễ uposatha, như vậy thì người
nào sẽ tôn kính, sẽ tôn trọng, sẽ cung kính, sẽ
kính lễ uposatha.
- Này bậc Phạm-hạnh cao thượng! Con phải
đi dự lễ uposatha, con không đi dự lễ không
được! Con phải đi hành Tăng-sự uposathakamma,
con không đi hành Tăng-sự không được!
Ngài Trưởng-lão Mahākappina cung-kính vâng
lời truyền dạy của Đức-Phật.
Đức-Phật khuyên dạy như vậy, Ngài Trưởng-
lão Mahākappina phát sinh đại-duy-tác-tâm vô
cùng hoan-hỷ lời giáo huấn của Đức-Phật.
Khi ấy, Đức-Phật biến thân tại khu rừng
Maddakucchi, rồi hiện thân tại núi Gijjhakūṭa
nhanh ví như người khỏe mạnh co cánh tay vào
hoặc duỗi cánh tay ra vậy.

44                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Ngài Đại-Trưởng-lão Mahākassapa đi dự lễ Saṃgha uposatha (1)

Thuở nọ, Ngài Đại-Trưởng-lão Mahākassapa từ
xóm nhà Andhakavinda đi đến kinh-thành Rāja-
gaha để hành lễ Saṃghakamma trong ngày
Saṃgha uposatha, trên đường đi phải băng qua
con sông, dòng nước chảy làm y của Ngài Đại-
Trưởng-lão bị ướt một phần.
Chư tỳ-khưu thấy vậy bạch hỏi Ngài Đại-
Trưởng-lão rằng:
- Kính bạch Ngài Đại Trưởng-lão, do nguyên-
nhân nào làm y của Ngài Đại-Trưởng-lão ướt
như vậy? Bạch Ngài.
Ngài Đại-Trưởng-lão Mahākassapa cho biết:
- Này các hiền-đệ! Tôi từ xóm nhà Andhaka-
vinda đi đến kinh-thành Rājagaha để hành lễ
Saṃghakamma trong ngày Saṃgha uposatha,
trên đường đi phải băng qua con sông, dòng
nước chảy làm y của tôi bị ướt một phần như vậy,
đó là nguyên nhân làm ướt y của tôi.

1 Vinayapiṭaka. Mahāvagga, Uposathakhandhaka.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha               45
Cho nên, Saṃgha uposatha là ngày tối ư quan
trọng đối với tất cả chư tỳ-khưu phàm-nhân và
chư tỳ-khưu bậc Thánh-nhân.
Ngày Saṃgha uposatha, nếu có 4 vị tỳ-khưu
trở lên, chư tỳ-khưu-Tăng cần phải hành Tăng-sự
tại Sīmā, tụng bhikkhupātimokkha đầy đủ trọn vẹn.
Nhưng trường hợp nếu có antarāya (trở ngại)
nào trong 10 loại antarāya (trở ngại) thì Đức-Phật
cho phép tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt.
Hoặc trường hợp trong chùa có các Ngài
Trưởng-lão cao hạ và chư tỳ-khưu nhỏ hạ, trong
ngày Saṃgha uposatha không có vị nào tụng
bhikkhupātimokkha được, Đức-Phật cho phép
Ngài Trưởng-lão cao hạ chọn vị tỳ-khưu có trí
nhớ tốt, gởi đi đến ngôi chùa gần, để học
bhikkhupātimokkha tóm tắt hoặc đầy đủ xong,
rồi trở về kịp trong ngày Saṃgha uposatha, để
chư tỳ-khưu-Tăng hành Tăng-sự tại Sīmā, tụng
bhikkhupātimokkha.

46                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Nghi thức tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt
Ví dụ:
Tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhì
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4
điều-giới xong, còn lại 7 loại tụng bằng suta (đã
từng nghe).”
Chư tỳ-khưu hành Tăng-sự tụng bhikkhu-
pātimokkha tóm tắt tại Sīmā. Một vị luật sư trình
bày những việc, phận sự nên thực hiện trước khi
tụng tuyên ngôn và bhikkhupātimokkha.
1- Pubbakaraṇa: 4 việc cần phải làm trước
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca.
Uposathassa etāni, “pubbakaraṇan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri pubba-
karaṇāni katāni.
2- Pubbakicca: 5 phận sự cần phải trình trước
Chanda pārisuddhi utukkhānaṃ,
bhikkhugaṇanā ca ovādo.
Uposathassa etāni, “pubbakiccan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni pañca pubba-
kiccā

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì        47

3- Pattakalla: 4 điều hợp thời đúng luật
Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti.
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
“pattakallan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri patta-
kallaṅgāni samānītāni.
Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitā-
pattikassa     samaggassa      bhikkhusaṃghassa
anumatiyā pātimokkhaṃ uddisituṃ ārādhanaṃ
karoma.
(Sau khi vị tỳ-khưu luật sư trình bày xong các
điều trên.)
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
(3 lần)
Nidāna: Tụng tuyên-ngôn ñatti
Suṇātu me bhante(1) (āvuso) saṃgho,
ajjuposatho pannaraso (cātuddaso)(2), yadi
1
Vị tỳ-khưu nhỏ hạ dùng từ bhante, Ngài Trưởng-lão cao
hạ dùng từ āvuso.
2
Tháng thiếu nhằm vào ngày 14 cuối tháng gọi là cātuddaso.

48                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

saṃghassa pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ
kareyya, pātimokkhaṃ uddiseyya.
Kiṃ saṃghassa pubbakiccaṃ?
Pārisuddhiṃ āyasmanto ārocetha, pātimok-
khaṃ uddisissāmi, taṃ sabbeva santā sādhukaṃ
suṇoma manasi karoma. Yassa siyā āpatti, so
āvikareyya, asantiyā āpattiyā tuṇhī bhavitabbaṃ,
tuṇhībhāvena kho panāyasmante “parisuddhā”ti
vedissāmi.
Yathā kho pana paccekapuṭṭhassa veyyā-
karaṇaṃ hoti, evameva evarūpāya parisāya
yāvatatiyaṃ anusāvitaṃ hoti. Yo pana bhikkhu
yāvatatiyaṃ anusāviyamāne saramāno santiṃ
āpattiṃ nāvikareyya, sampajānamusāvādassa hoti.
Sampajānamusāvādo kho panā’yasmanto antarāyiko
dhammo vutto bhagavatā, tasmā saramānena
bhikkhunā āpannena visuddhā-pekkhena santī
āpatti āvikātabbā āvikatā hi’ssa phāsu hoti.
Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Nidānuddeso niṭṭhito.

Nghi Thức Tụng Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   49

Tiếp theo tụng pārājika có 4 điều-giới như sau:
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti.
1- Methunadhamma sikkhāpada
Yo pana bhikkhu bhikkhūnaṃ sikkhā-
sājīvasamāpanno      sikkhaṃ     appaccakkhāya
dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ
paṭiseveyya,    antamaso    tiracchānagatāyapi,
pārājiko hoti asaṃvāso.
2- Adinnādāna sikkhāpada
Yo pana bhikkhu gāmā vā araññā vā adinnaṃ
theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, yathārūpe adinnādāne
rājāno coraṃ gahetvā haneyyuṃ vā bandheyyuṃ
vā pabbājeyyuṃ vā “corosi bālosi muḷhosi
thenosī”ti,  tathārūpaṃ     bhikkhu    adinnaṃ
ādiyamāno, ayampi pārājiko hoti asaṃvāso.
3- Manussa viggaha sikkhāpada
Yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ
jīvitā voropeyya, satthahārakaṃ vā’ssa pariyeseyya
maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya, maraṇāya vā
samādapeyya “Ambho purisa kiṃ tuyhiminā
pāpakena dujjīvitena, mataṃ te jīvitā seyyo”ti, iti
cittamano      cittasaṅkappo     anekapariyāyena

50                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya, maraṇāya vā
samādapeyya, ayampi pārājiko hoti asaṃvāso.
4- Uttari manussadhamma sikkhāpada
Yo pana bhikkhu anabhijānaṃ uttari-
manussadhammaṃ attupanāyikaṃ alamariyañāṇa-
dassanaṃ samudācareyya “iti jānāmi, iti passāmī”ti
tato aparena samayena samanuggāhīyamāno vā
asamanuggāhīyamāno vā āpanno visuddhāpekkho
evaṃ vadeyya “ajānamevaṃ āvuso avacaṃ jānāmi,
apassaṃ passāmi, tucchaṃ musā vilapi”nti,
aññatara adhimānā, ayampi pārājiko hoti asaṃvāso.
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā
dhammā. Yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā
aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi
saddhiṃ saṃvāsaṃ yathā pure tathā pacchā,
pārājiko hoti asaṃvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā,
dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, tati-
yampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā, parisuddhet-
thāyasmanto, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmīti.
Pārājikuddeso niṭṭhito.
- Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ.
- Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā.

Cách Hành Lễ Uposatha                        51
- Sutā kho pan’āyasmantehi terasa saṃghā-
disesā dhammā.
- Sutā dve aniyatā dhammā.
- Sutā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā.
- Sutā dvenavuti pācittiyā dhammā.
- Sutā cattāro pāṭidesanīyā dhammā.
- Sutā sekhiyā dhammā.
- Sutā satta adhikaraṇasamathā dhammā.
Ettakaṃ tassa bhagavato sutāgataṃ sutta-
pariyāpannaṃ       anvaddhamāsaṃ        uddesaṃ
āgacchati,    tattha    sabbeheva     samaggehi,
sammodamānehi avivadamānehi sikkhitabbaṃ.
Bhikkhupātimokkhaṃ niṭṭhitaṃ.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!

Uposatha có 3 loại
- Saṃgha uposatha: Tỳ-khưu-Tăng (từ 4 vị
tỳ-khưu trở lên) hành lễ uposatha.
- Gaṇa uposatha: Nhóm tỳ-khưu (3 hoặc 2 vị
tỳ-khưu) hành lễ uposatha.
- Puggala uposatha: Một vị tỳ-khưu hành lễ
uposatha.

52                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

1- Saṃgha uposatha
Một ngôi chùa có 4 vị tỳ-khưu suy nghĩ rằng:
“Đức-Phật chế-định rằng: ‘Tỳ-khưu phải hành
Tăng-sự trong ngày Saṃgha uposatha.’
Chúng ta có 4 vị tỳ-khưu thì hành Tăng-sự
trong ngày Saṃgha uposatha như thế nào?”
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 4 vị tỳ-
khưu hành Tăng-sự Saṃgha uposatha tụng
bhikkhupātimokkha (1) tại Sīmā.
2- Gaṇa uposatha
* Một ngôi chùa chỉ có 3 vị tỳ-khưu suy nghĩ
rằng: “Đức-Phật cho phép 4 vị tỳ-khưu hành
Tăng-sự Saṃgha uposatha tụng bhikkhu-
pātimokkha tại Sīmā.
Chúng ta chỉ có 3 vị tỳ-khưu thì hành lễ trong
ngày Saṃgha uposatha như thế nào?”
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.

1 Mọi nghi thức hành Tăng-sự Saṃgha uposatha tụng bhikkhupātimokkha như đã trình bày trong phần trước.

Cách Hành Lễ Uposatha                                   53
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 3 vị tỳ-khưu
hành lễ parisuddhi uposatha với nhau tại Sīmā.
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Pubbakaraṇa: 4 việc cần làm trước
- Quét lau sạch sẽ tại chỗ Sīmā.
- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (khi trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Đó là 4 việc cần làm trước khi chư tỳ-khưu
đều có các điều-giới trong sạch tụ hội hành lễ
parisuddhi uposatha tại Sīmā.
Cách hành lễ parisuddhi uposatha 3 vị tỳ-khưu
Đức-Phật truyền dạy cách hành lễ parisuddhi
uposatha 3 vị tỳ-khưu như sau:
Vị tỳ-khưu có trí-tuệ hiểu biết về luật tụng
tuyên-ngôn ñatti tại Sīmā như sau:
Tụng tuyên-ngôn ñatti (1)
Suṇantu          me    āyasmantā,   ajjuposatho
pannaraso         (cātuddaso),  yadāyasmantānaṃ

1 Vi. Mahāvagga, Uposathakkhandhaka, Saṃghuposatha.

54                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

pattakallaṃ, mayaṃ aññamaññaṃ parisuddhi
uposathaṃ kareyyāma.
Vị tỳ-khưu cao hạ mặc y vai trái chừa vai bên
phải, ngồi chồm hổm, chắp hai tay trên trán tụng câu
parisuddhi của mình 3 lần với 2 vị tỳ-khưu rằng:
“Parisuddho ahaṃ āvuso parisuddho’ti maṃ
dhāretha.” (3 lần)
Hai vị tỳ-khưu nhỏ hạ ngồi chồm hổm, chắp
hai tay trên trán đáp lời rằng: “Sādhu! Bhante.”
Tiếp theo mỗi vị tỳ-khưu nhỏ hạ mặc y vai trái
chừa vai bên phải, ngồi chồm hổm, chắp hai tay
trên trán tụng câu parisuddhi của mình 3 lần với 2
vị tỳ-khưu rằng:
“Parisuddho ahaṃ Bhante parisuddho’ti maṃ
dhāretha.” (3 lần)
Vị tỳ-khưu lớn hạ ngồi chắp hai tay trên trán
đáp lời rằng: “Sādhu! Āvuso.”
Vị tỳ-khưu nhỏ hạ ngồi chồm hổm, chắp hai
tay trên trán đáp lời rằng: “Sādhu! Bhante.”
Đó là cách hành lễ parisuddhi uposatha đối với
3 vị tỳ-khưu trong ngày Saṃgha uposatha tại Sīmā.
* Một ngôi chùa chỉ có 2 vị tỳ-khưu suy nghĩ
rằng: “Đức-Phật cho phép 4 vị tỳ-khưu hành

Cách Hành Lễ Uposatha                           55
Tăng-sự Saṃgha uposatha tụng bhikkhupāti-
mokkha tại Sīmā; Đức-Phật cho phép 3 vị tỳ-
khưu hành lễ parisuddhi uposatha tại Sīmā.
Chúng ta chỉ có 2 vị tỳ-khưu thì hành lễ trong
ngày Saṃgha uposatha như thế nào?”
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 2 vị tỳ-
khưu hành lễ parisuddhi uposatha với nhau tại Sīmā.
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Pubbakaraṇa: 4 việc cần làm trước
- Quét lau sạch sẽ tại chỗ Sīmā.
- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (khi trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Đó là 4 việc cần làm trước khi chư tỳ-khưu
đều có các điều-giới trong sạch tụ hội hành lễ
parisuddhi uposatha tại Sīmā.
Cách hành lễ parisuddhi uposatha 2 vị tỳ-khưu
Đức-Phật truyền dạy 2 vị tỳ-khưu cách hành lễ
parisuddhi uposatha với nhau tại Sīmā như sau:
Hai tỳ-khưu không tụng tuyên-ngôn ñatti, vị tỳ-

56                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

khưu cao hạ mặc y vai trái chừa vai bên phải, ngồi
chồm hổm, chắp hai tay trên trán tụng câu parisuddhi
của mình 3 lần với vị tỳ-khưu nhỏ hạ rằng:
“Parisuddho ahaṃ āvuso parisuddho’ti maṃ
dhārehi.” (3 lần)
Vị tỳ-khưu nhỏ hạ ngồi chồm hổm, chắp hai
tay trên trán đáp lời rằng: “Sādhu! Bhante.”
Tiếp theo vị tỳ-khưu nhỏ hạ mặc y vai trái
chừa vai bên phải, ngồi chồm hổm, chắp hai tay
trên trán tụng câu parisuddhi của mình 3 lần với
vị tỳ-khưu cao hạ rằng:
“Parisuddho ahaṃ Bhante parisuddho’ti maṃ
dhāretha.” (3 lần)
Vị tỳ-khưu cao hạ ngồi chắp hai tay trên trán
đáp lời rằng: “Sādhu! Āvuso.”
Đó là cách hành lễ parisuddhi uposatha đối với
2 vị tỳ-khưu trong ngày Saṃgha uposatha tại Sīmā.
3- Puggala uposatha
Một ngôi chùa chỉ có 1 vị tỳ-khưu suy nghĩ
rằng: “Đức-Phật cho phép 4 vị tỳ-khưu hành Tăng-
sự Saṃgha uposatha tụng bhikkhupātimokkha tại
Sīmā; Đức-Phật cho phép 3, 2 vị tỳ-khưu hành lễ
parisuddhi uposatha tại Sīmā.

Cách Hành Lễ Uposatha                         57
Ta là vị tỳ-khưu ở một mình thì sẽ hành lễ
trong ngày Saṃgha uposatha như thế nào?”
Vị tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch hỏi
về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Một ngôi chùa, trong ngày
Saṃgha uposatha, chỉ có một vị tỳ-khưu.
Vị tỳ-khưu ấy nên quét lau sạch sẽ Sīmā, đặt
nước dùng, nước uống, trải tọa-cụ chỗ ngồi, khi
trời tối nên đốt đèn sáng. Vị tỳ-khưu ấy ngồi chờ
đợi, nếu có vị tỳ-khưu khách nào đến thì hành lễ
uposatha với vị tỳ-khưu khách ấy.
Nếu không có vị tỳ-khưu khách nào đến thì vị
tỳ-khưu chỉ nên thành tâm hành lễ puggala
uposatha, phát nguyện rằng:
“Hôm nay là ngày uposatha của tôi.”
Nếu vị tỳ-khưu ấy không phát nguyện ngày
uposatha thì vị tỳ-khưu ấy bị phạm điều-giới
āpatti dukkaṭa.
Cách hành lễ puggala uposatha
Nếu vị tỳ-khưu ở một mình nơi thanh vắng,
trong ngày Saṃgha uposatha, vị tỳ-khưu ấy có
giới trong sạch phát nguyện rằng:

58                        BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

“Ajja me uposatho.”
(Hôm nay là ngày uposatha của tôi.)
Vào ngày 15 nửa tháng và ngày 30 cuối tháng
đủ, vị tỳ-khưu ấy phát nguyện rằng:
“Ajja me uposatho pannaraso.”
(Ngày 15 là ngày uposatha của tôi.)
Cuối tháng thiếu vào ngày 29, vị tỳ-khưu ấy
phát nguyện rằng:
“Ajja me uposatho cātuddaso. (1)”
(Ngày 14 này là ngày uposatha của tôi.)
Đó là cách hành lễ puggala uposatha của vị tỳ-
khưu có giới trong sạch một mình ở nơi thanh
vắng trong ngày Saṃgha uposatha tại Sīmā.

Phần dịch nghĩa bhikkhupātimokkha tóm tắt
1- Pubbakaraṇa: 4 việc cần phải làm trước
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca.
Uposathassa etāni, “pubbakaraṇan”ti vuccati.

1
Một tháng đủ có 30 ngày chia ra 2 thời. Sukkapakkha: nửa
tháng đầu từ ngày 1 đến ngày 15 (pannaraso), và kāḷa-
pakkha: nửa tháng sau từ ngày 1 đến ngày 15 cuối tháng
(pannaraso). Nếu tháng thiếu có 29 ngày, thì nửa tháng sau từ
ngày 1 đến ngày 14 cuối tháng (cātuddaso).

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   59

Ý nghĩa:
Pubbakaraṇa: 4 việc cần phải làm trước, tại
Sīmā trong ngày Saṃgha uposatha, trước khi chư
tỳ-khưu-Tăng tụ hội hành Tăng-sự đó là:
- Quét lau sạch sẽ nơi Sīmā.
- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (nếu trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Chú-giải sư (Aṭṭhakathācariya) gọi pubba-
karaṇa: 4 việc cần phải làm trước khi chư tỳ-
khưu-Tăng tụ hội tại Sīmā hành Tăng-sự trong
ngày Saṃgha uposatha.
2- Pubbakicca: 5 phận sự cần phải trình trước,
sau khi chư tỳ-khưu-Tăng tụ hội tại Sīmā hành
Tăng-sự đó là:
Chanda pārisuddhi utukkhānaṃ,
bhikkhugaṇanā ca ovādo.
Uposathassa etāni, “pubbakiccan”ti vuccati.
- Vị tỳ-khưu trình chanda.
- Vị tỳ-khưu trình parisuddhi.
- Trình rõ đến mùa trong năm có 3 mùa:
1- Hemanta: Mùa lạnh có 4 tháng từ ngày 16
tháng 10 âm-lịch đến ngày 15 tháng 2 âm-lịch.

60                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

2- Gimhāna: Mùa nóng có 4 tháng từ ngày 16
tháng 2 âm-lịch đến ngày 15 tháng 6 âm-lịch.
3- Vassana: Mùa mưa có 4 tháng từ ngày 16
tháng 6 âm-lịch đến ngày 15 tháng 10 âm-lịch.
Ví dụ: Hiện-tại vào mùa mưa.
- Trình số lượng chư tỳ-khưu tụ hội: có 4 vị…
- Trình việc dạy dỗ tỳ-khưu-ni, không có.
Chú-giải sư (Aṭṭhakathācariya) gọi pubba-
kicca: 5 phận sự cần phải trình lên chư tỳ-khưu-
Tăng tại Sīmā, trước khi hành Tăng-sự tụng
bhikkhupaṭimokkha.
3- Pattakalla: 4 điều hợp thời đúng luật, tụng
bhikkhupātimokkha trong ngày Saṃgha uposatha
đó là:
Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti.
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
“pattakallan”ti vuccati.
- Ngày Saṃgha uposatha có 3 loại: pannaraso,
cātuddaso (tháng thiếu), samaggī (chư tỳ-
khưu-Tăng đoàn kết hành tăng-sự).
Hôm nay uposatho pannaraso.
- Chư tỳ-khưu có từ 4 vị ngồi trong hatthapāsa
(2 cùi tay và 1 gang tay).

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   61
- Chư tỳ-khưu không có sabhāga āpatti.
- Có 21 hạng người vajjanīya không được
phép ngồi trong Sīmā trong khi chư tỳ-khưu-Tăng
hành Tăng-sự tụng bhikkhupātimokkha, đó là: 1)
Người tại gia, 2) Tỳ-khưu-ni, 3) Sikkhamānā, 4) Sa-di,
5) Sa-di-ni, 6) Tỳ-khưu đã xả giới, 7) Tỳ-khưu phạm
điều-giới pārājika, 8) Người ái-nam ái-nữ, 9) Người
trộm Tăng-tướng, 10) Người theo ngoại-đạo, 11)
Người súc-sinh (loài long hóa ra người), 12) Người
giết cha, 13) Người giết mẹ, 14) Người giết bậc Thánh
A-ra-hán, 15) Người làm bầm máu bàn chân của Đức-
Phật, 16) Tỳ-khưu chia rẽ Tăng, 17) Người hãm hại
tỳ-khưu-ni, 18) Người lưỡng tính (nam và nữ), 19) Tỳ-
khưu bị trục xuất vì đã phạm điều-giới mà không chịu
nhận lỗi, 20) Tỳ-khưu bị trục xuất vì đã phạm điều-
giới mà không chịu sửa, 21) Tỳ-khưu bị trục xuất vì
không chịu từ bỏ tà-kiến cố-định.
Chú-giải sư (Aṭṭhakathācariya) gọi pattakalla: 4
điều hợp thời đúng luật, mà Đức-Phật đã chế-định.
Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitā-
pattikassa     samaggassa     bhikkhusaṃghassa
anumatiyā pātimokkhaṃ uddisituṃ ārādhanaṃ
karoma.
- Đã thực hiện xong pubbakaraṇa (có 4 việc cần
làm trước) và pubbakicca (có 5 phận-sự cần phải

62                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

trình trước), chư tỳ-khưu-Tăng đều đã sám hối
āpatti, đều có giới trong sạch. Với sự cho phép
của chư tỳ-khưu-Tăng, chúng tôi đồng kính thỉnh
Ngài Trưởng-lão hành lễ tụng bhikkhupātimokkha.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đồng thanh nói lên
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Ví dụ:
Tụng bhikkhupātimokkha tóm tắt thứ nhì
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tỳ-khưu tụng nidāna, tụng pārājika có 4
điều-giới xong, còn lại 7 loại tụng bằng suta (đã
từng nghe).”
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
(3 lần)
Nidāna: Tụng tuyên-ngôn ñatti
“Suṇātu me Bhante(1) (Āvuso) saṃgho,
ajjuposatho pannaraso (cātuddaso)(2), yadi
saṃghassa pattakallaṃ, saṃgho uposathaṃ
kareyya, pātimokkhaṃ uddiseyya.”

1
Vị tỳ-khưu nhỏ hạ dùng từ “Bhante”. Ngài Trưởng-lão
cao hạ dùng từ “Āvuso”.
2
Cuối tháng thiếu dùng từ cātuddaso.

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   63

- Kính bạch quý Ngài Trưởng-lão! Kính xin
quý Ngài nghe lời nói của tôi, hôm nay là ngày
15 (14) Saṃgha uposatha, nếu có sự hợp thời
đúng luật của chư tỳ-khưu-Tăng, kính xin chư tỳ-
khưu-Tăng hành lễ Saṃgha uposatha, sẽ tụng
bhikkhupātimokkha.
Xem xét kỹ trước khi tụng bhikkhupātimokkha
Chư tỳ-khưu-Tăng đã thực hiện 4 việc cần làm
trước và 5 phận-sự cần trình trước hay chưa?
Quý Ngài khả kính, xin quý Ngài sám hối āpatti
cho được trong sạch, rồi tôi sẽ tụng bhikkhupāti-
mokkha, tất cả chúng ta hiện diện tại Sīmā xin
lắng nghe bhikkhupātimokkha này, xin chú tâm.
Vị tỳ-khưu nào phạm āpatti nào thì vị tỳ-khưu ấy
phải sám hối āpatti ấy; nếu không phạm āpatti
nào thì ngồi làm thinh. Tôi nhận biết quý Ngài là
bậc có giới-hạnh trong sạch, do thái độ làm thinh
của quý Ngài.
Ví như người hỏi với đáp, cũng giống như vậy,
tụng bhikkhupātimokkha cho đến 3 lần nhắc nhở
trong nhóm chư tỳ-khưu ấy. Vị tỳ-khưu nào nghe
tụng bhikkhupātimokkha nhắc nhở đến lần thứ 3,
ghi nhớ lại được āpatti đã phạm mà không xin

64                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

sám hối āpatti ấy, thì vị tỳ-khưu ấy phạm sampajā-
musāvāda dukkaṭa. (1)
Kính thưa chư bậc Trưởng-lão, thật ra, Đức-
Phật truyền dạy sampajānamusāvāda dukkaṭa là
pháp trở ngại chứng đắc các bậc thiền và chứng
đắc Thánh-đạo, Thánh-quả, Niết-bàn. Vì vậy, khi
vị tỳ-khưu nhớ lại điều-giới đã phạm thì cần phải
sám hối āpatti để cho giới trong sạch trở lại. Bởi
vì vị tỳ-khưu có giới-hạnh sẽ thuận lợi cho việc
chứng đắc các bậc thiền, chứng đắc Thánh-đạo,
Thánh-quả, Niết-bàn.
Phần nidāna đã được tụng xong.
Tôi xin phép bạch hỏi quý Ngài Trưởng-lão
trong phần nidāna rằng: Quý Ngài là bậc có giới
trong sạch rồi phải không?
Tôi xin phép bạch hỏi quý Ngài Trưởng-lão
lần thứ nhì rằng: Quý Ngài là bậc có giới trong
sạch rồi phải không?

1
Phạm điều-giới nói-dối bằng khẩu hoặc bằng thân, nhưng
khi Ngài Trưởng-lão tụng nidāna rằng: “nếu vị tỳ-khưu nào
phạm āpatti nào thì vị tỳ-khưu ấy phải sám hối āpatti ấy”.
Vị tỳ-khưu ấy đã phạm āpatti nhưng ngồi làm thinh nên
phạm sampajānamusāvada dukkaṭa.

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì      65
Tôi xin phép bạch hỏi quý Ngài Trưởng-lão
lần thứ ba rằng: Quý Ngài là bậc có giới trong
sạch rồi phải không?
Quý Ngài Trưởng-lão là bậc có giới trong sạch
trong phần nidāna này, cho nên ngồi làm thinh.
Tôi nhận biết giới trong sạch của quý Ngài như vậy.
(Xong phần nidāna.)
* Tụng pārājika āpatti có 4 điều-giới
Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ
āgacchanti.
Trong bhikkhupātimokkha ấy có 4 điều-giới
pārājika āpatti được tụng tóm tắt:
1- Methunadhamma sikkhāpada
Tỳ-khưu nào đã có giới cao thượng (sikkhā là
adhisīlasikkhā) (1) và học hành nghiêm chỉnh
ājīva (2) của tỳ-khưu, tỳ-khưu ấy không nói lời xả
giới, không làm rõ là người yếu đuối (không đủ
can đảm nói lời xả giới), vị tỳ-khưu ấy hành dâm,

1
Sikkhā là adhisīlasikkhā: Giới cao thượng đó là bhikkhu-
pātimokkha.
2
Ājīva nghĩa là Đức-Phật đã chế-định các điều-giới gọi là
ājīva, tỳ-khưu giữ gìn học hành nghiêm chỉnh ājīva ấy.

66                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

dù hành dâm với loài súc-sinh cái thì vị tỳ-khưu
ấy cũng đã hành dâm, phạm điều-giới pārājika
āpatti: bại hoại phẩm-hạnh tỳ-khưu, không được
phép hành Tăng-sự chung với những vị tỳ-khưu
có giới trong sạch khác nữa.
2- Adinnādāna sikkhāpada
Tỳ-khưu nào lấy tài sản mà người chủ không
cho với tâm trộm-cắp, từ trong nhà hoặc trong
rừng, tài sản ấy trị giá một pāda (1) hoặc tương
đương một pāda hoặc nhiều hơn một pāda
(pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā).
Đức-vua (nhà chức trách) bắt tên trộm đáng bị
hành hạ thì hành hạ, đáng bị giam cầm thì giam
cầm, đáng bị lưu đày thì lưu đày. Với lời mắng
nhiếc rằng: Ngươi là tên cắp, là người ác, là
người si mê, là tên trộm.
Bởi vì vị tỳ-khưu lấy tài sản mà người chủ
không cho trị giá một pāda hoặc tương đương

1
Theo Chú-giải: Pāda trong thời-kỳ tại kinh-thành
Rājagaha, 1 pāda có 5 māsaka; 1 kahāpaṇa có 4 pāda đó là
1 pāda vàng, 1 pāda bạc, 2 pāda đồng. Nếu 4 pāda đều được
tinh khiết thì gọi là nīlakahāpaṇa. 1 nīlakahāpaṇa có 4 pāda
gồm có 20 māsaka; như vậy, 1 pāda bằng ¼ nīlakahāpaṇa.

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   67
một pāda hoặc nhiều hơn một pāda. Vị tỳ-khưu ấy
đã trộm-cắp, phạm điều-giới pārājika āpatti: bại
hoại phẩm-hạnh tỳ-khưu, không được phép hành
Tăng-sự chung với những vị tỳ-khưu có giới trong
sạch khác nữa.
3- Manussa viggaha sikkhāpada
Tỳ-khưu nào có tác-ý sát hại sinh-mạng con
người (1) (người ấy chết), hoặc đem khí giới đến
cho người ấy tự sát, hoặc tán dương ca tụng sự
chết, động viên khuyến khích sự chết rằng:
- “Này người đàn ông! Ích lợi gì kiếp người
của ngươi cực khổ cùng cực như vậy? Ngươi nên
chết đi còn cao thượng hơn sống như thế này!”
Tâm động viên trong sự chết, tâm có tác-ý tìm
cách động viên trong sự chết, tán dương ca tụng
sự chết, động viên khuyến khích sự chết bằng
nhiều cách. Vị tỳ-khưu đã có tác-ý sát hại sinh-
mạng con người (người ấy chết), đã phạm điều-
giới pārājika āpatti rồi, không được phép hành
Tăng-sự chung với những vị tỳ-khưu có giới trong
sạch khác nữa.

1 Manussaviggahaṃ: Thân người kể từ khi đầu thai cho đến cuối cùng chết.

68                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

4- Uttari manussadhamma sikkhāpada
Tỳ-khưu nào chính mình không biết pháp của
bậc cao-nhân mà nói-dối tự khoe khoang chứng
đắc các bậc thiền, chứng đắc Thánh-đạo, Thánh-
quả, Niết-bàn rằng:
“Tôi biết bậc thiền này, tôi thấy bậc thiền này.
Tôi biết Thánh-đạo, Thánh-quả này; tôi thấy
Thánh-đạo, Thánh-quả này.”
Về sau, dù bị tra hỏi để biết về sự-thật hoặc dù
không bị tra hỏi, thì vị tỳ-khưu ấy cũng đã phạm
điều-giới pārājika āpatti rồi.
Vị tỳ-khưu ấy biết mình đã phạm điều-giới
pārājika āpatti rồi, vì muốn trong sạch, nên trình
thưa với các Ngài Trưởng-lão rằng:
- “Kính thưa chư bậc Trưởng-lão, sự-thật tôi
không biết pháp của bậc cao-nhân mà tôi nói-dối
là biết; tôi không thấy pháp của bậc cao-nhân, mà
tôi nói-dối là thấy; tôi đã nói-dối, khoe pháp cao-
nhân mà tôi không có, chỉ là rỗng không mà thôi.”
Ngoại trừ tỳ-khưu nào đã chứng đắc pháp bậc
cao-nhân (thì vị tỳ-khưu ấy không bị phạm điều-
giới pārājika āpatti).

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   69
Vị tỳ-khưu ấy đã nói-dối, khoe pháp cao-nhân
mà chính mình không có, đã phạm điều-giới
pārājika āpatti rồi, không được phép hành Tăng-
sự chung với những vị tỳ-khưu có giới trong sạch
khác nữa.
Kính thưa quý Ngài Trưởng-lão, bốn điều-giới
pārājika āpatti đã được tụng xong rồi. Tỳ-khưu
nào đã phạm điều-giới nào trong bốn điều-giới
pārājika āpatti này rồi, trước kia còn là cận-sự-
nam hoặc vị sa-di không được phép hành Tăng-
sự chung với chư tỳ-khưu có giới trong sạch;
cũng như sau khi đã phạm điều-giới pārājika
āpatti rồi cũng không được phép hành Tăng-sự
chung với chư tỳ-khưu có giới trong sạch.
Kính thưa chư bậc Trưởng-lão, bốn điều-giới
pārājika āpatti này đã được tụng xong.
Tôi xin phép bạch hỏi quý Ngài Trưởng-lão
trong bốn điều-giới pārājika āpatti này rằng: Quý
Ngài là bậc có giới trong sạch rồi phải không?
Tôi xin phép bạch hỏi quý Ngài Trưởng-lão
lần thứ nhì rằng: Quý Ngài là bậc có giới trong
sạch rồi phải không?
Tôi xin phép bạch hỏi quý Ngài Trưởng-lão lần

70                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

thứ ba rằng: Quý Ngài là bậc có giới trong sạch
rồi phải không?
Quý Ngài bậc Trưởng-lão là bậc có giới trong
sạch trong bốn điều-giới pārājika āpatti này, cho
nên ngồi làm thinh. Tôi nhận biết giới trong sạch
của quý Ngài như vậy.
(Xong bốn điều-giới pārājika āpatti.)
Kính bạch quý Ngài Trưởng-lão,
- Phần nidāna đã được tụng xong.
- 4 điều-giới pārājika āpatti đã được tụng xong.
Kính bạch quý Ngài Trưởng-lão,
- Đã từng nghe 13 điều-giới saṃghādisesa āpatti.
- Đã từng nghe 2 điều-giới aniyata āpatti.
- Đã từng nghe 30 điều-giới nissaggiya pācittiyā
āpatti.
- Đã từng nghe 92 điều-giới pācittiya āpatti.
- Đã từng nghe 4 điều-giới pāṭidesanīya āpatti.
- Đã từng nghe 75 điều-giới sekhiya āpatti.
- Đã từng nghe 7 pháp adhikaraṇasamatha.
Gom các điều-giới này chừng ấy từ trong
bhikkhupātimokkha của Đức-Phật đã chế-định,
tụng bhikkhupātimokkha hằng nửa tháng một lần.

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   71
Trong các điều-giới này, tất cả chư tỳ-khưu
đoàn kết đồng tâm nhất trí với nhau, cùng nhau
hoan-hỷ, không cãi cọ nhau, cùng nhau học hỏi
thực hành giữ gìn các điều-giới trong bhikkhu-
pātimokkha.
(Xong bhikkhupātimokkha.)

Phạm 4 điều-giới pārājika āpatti với 4 ví dụ
1- Tỳ-khưu đã hành dâm, phạm điều-giới
pārājika āpatti rồi, ví như người đàn ông bị chặt
đứt cái đầu lìa khỏi cổ rồi, không thể còn sống
được nữa. Cũng như vậy, vị tỳ-khưu đã hành
dâm, đã phạm điều-giới pārājika āpatti rồi, không
còn là tỳ-khưu, không còn thuộc dòng dõi Sakya
nữa, không được phép hành Tăng-sự chung với
những vị tỳ-khưu có giới trong sạch khác nữa.
2- Tỳ-khưu đã trộm-cắp, phạm điều-giới
pārājika āpatti rồi, ví như chiếc lá vàng lìa khỏi
cành rơi xuống đất rồi, không thể gắn dính trở lại
tốt tươi như trước được nữa. Cũng như vậy, vị tỳ-
khưu đã trộm-cắp, đã phạm điều-giới pārājika
āpatti rồi, không còn là tỳ-khưu, không còn thuộc
dòng dõi Sakya nữa, không được phép hành

72                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tăng-sự chung với những vị tỳ-khưu có giới
trong sạch khác nữa.
3- Tỳ-khưu đã có tác-ý sát hại sinh-mạng con
người (người ấy chết), đã phạm điều-giới pārājika
āpatti rồi, ví như tảng đá dày bị vỡ ra làm hai
mảnh rồi, không thể làm cho dính chắc trở lại
được như thế nào. Cũng như vậy, vị tỳ-khưu đã
có tác-ý sát hại sinh-mạng con người (người ấy
chết), đã phạm điều-giới pārājika āpatti rồi,
không còn là tỳ-khưu, không còn thuộc dòng dõi
Sakya nữa, không được phép hành Tăng-sự
chung với những vị tỳ-khưu có giới trong sạch
khác nữa.
4- Tỳ-khưu đã nói-dối khoe pháp cao-nhân mà
chính mình không có, đã phạm điều-giới pārājika
āpatti rồi, ví như cây thốt nốt đã bị đứt ngọn rồi,
không thể phát triển tốt tươi trở lại được như thế
nào. Cũng như vậy, vị tỳ-khưu đã nói-dối khoe
pháp cao-nhân mà chính mình không có, đã phạm
điều-giới pārājika āpatti rồi, không còn là tỳ-
khưu, không còn thuộc dòng dõi Sakya nữa,
không được phép hành Tăng-sự chung với những
vị tỳ-khưu có giới trong sạch khác nữa.
Uttarimanussadhamma: Pháp cao-nhân nghĩa là

Phần Dịch Nghĩa Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt Thứ Nhì   73
các pháp của bậc cao-nhân đó là 5 bậc thiền sắc-
giới thiện-tâm, 4 bậc thiền vô-sắc-giới thiện-tâm,
5 phép-thần-thông (abhiññā) đối với các hạng
phàm-nhân.
Và 4 Thánh-đạo-tâm, 4 Thánh-quả-tâm và
Niết-bàn thuộc về 9 pháp siêu-tam-giới là pháp
cao-nhân của 4 bậc Thánh-nhân trong Phật-giáo
(bậc Thánh Nhập-lưu, bậc Thánh Nhất-lai, bậc
Thánh Bất-lai, bậc Thánh A-ra-hán).

Tỳ-khưu phạm điều-giới pārājika āpatti

Nếu vị tỳ-khưu nào đã phạm 1 trong 4 điều-
giới pārājika āpatti nào rồi, thì vị tỳ-khưu ấy đã bị
bại hoại phẩm-hạnh tỳ-khưu, không còn là tỳ-
khưu nữa.
Nếu vị tỳ-khưu đã phạm điều-giới pārājika
āpatti ấy rồi, không thay đổi y phục của người tại
gia mà vẫn còn mặc y cà-sa màu lõi mít của tỳ-
khưu thì mọi thiện-pháp không phát sinh, chỉ có
ác-pháp phát sinh mà thôi. Sau khi chết, ác-
nghiệp có cơ hội cho quả tái-sinh kiếp sau trong
cõi ác-giới (địa-ngục, a-su-ra, ngạ-quỷ, súc-sinh),
chịu quả khổ trong cõi ác-giới ấy.

74                     BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Nếu vị tỳ-khưu đã phạm điều-giới pārājika
āpatti ấy rồi, liền thay y phục của người tại gia,
xin thọ trì Tam-quy và ngũ-giới hoặc bát-giới
uposathasīla, trở thành người cận-sự-nam, hoặc
xin làm lễ xuất gia trở thành vị sa-di, thì mọi
thiện-pháp có khả năng phát triển như phước-
thiện bố-thí, phước-thiện giữ-giới, phước-thiện
hành thiền, v.v…
Sau khi cận-sự-nam hoặc vị sa-di chết, đại-
thiện-nghiệp có cơ hội cho quả tái-sinh kiếp sau
trong cõi thiện-dục-giới là cõi người hoặc cõi trời
dục-giới, hưởng sự an-lạc cho đến hết tuổi thọ
trên cõi trời dục-giới ấy, rồi tái-sinh kiếp sau trong
cõi-giới khác tùy theo nghiệp và quả của nghiệp.
Nếu chứng đắc các bậc thiền sắc-giới thiện-
tâm nào thì sau khi chết, chắc chắn sắc-giới thiện-
nghiệp trong bậc thiền sắc-giới thiện-tâm ấy cho
quả tái-sinh kiếp sau hóa-sinh làm vị phạm-thiên
trên tầng trời sắc-giới phạm-thiên tương xứng với
bậc thiền sắc-giới quả-tâm ấy, hưởng sự an-lạc
cho đến hết tuổi thọ trên tầng trời sắc-giới phạm-
thiên ấy, rồi tái-sinh kiếp sau trong cõi-giới khác
tùy theo nghiệp và quả của nghiệp.

Lễ Sám Hối Āpatti                                     75

Lễ sám hối āpatti
Lễ sám hối āpatti là nghi lễ theo truyền thống
được Đức-Phật chế-định đối với tỳ-khưu đã phạm
điều-giới. Giới của tỳ-khưu trong bhikkhu-
pātimokkha gồm có 227 điều-giới, còn trong Tạng-
luật gồm có 91.805.036.000 điều-giới. (1)
Mỗi vị tỳ-khưu phàm-nhân giữ gìn các điều-
giới của mình cho được trong sạch trọn vẹn, đó là
việc không dễ, nên Đức-Phật chế-định nghi thức
lễ sám hối āpatti đối với vị tỳ-khưu nào biết mình
đã phạm điều-giới nhẹ nào rồi, để vị tỳ-khưu ấy
xin làm lễ sám hối āpatti với vị tỳ-khưu khác
không phạm điều-giới có đối-tượng phạm điều-
giới giống như mình.
Sau khi vị tỳ-khưu ấy làm lễ sám hối āpatti
xong, vị tỳ-khưu ấy có giới trong sạch trở lại.
Đức-Phật chế-định rằng:
Bhagavā paññattaṃ “na sāpattikena uposatho
kātabbo.” (2)

1
Visuddhimagga, Sīlaniddesa, …
2
Vi. Mahāvagga, Uposathakkhandhaka, Āpattipaṭikamma.

76                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Đức-Thế-Tôn chế-định rằng: Tỳ-khưu phạm
điều-giới không được phép hành Tăng-sự trong
ngày Saṃgha uposatha tại Sīmā.
Vì vậy, nếu vị tỳ-khưu nào biết mình đã phạm
điều-giới nhẹ nào, thì vị tỳ-khưu ấy cần phải tìm
vị tỳ-khưu khác không phạm điều-giới giống như
mình, xin làm lễ sám hối điều-giới ấy.
Sau khi vị tỳ-khưu ấy làm lễ sám hối āpatti
xong rồi, vị tỳ-khưu ấy có giới trong sạch trở lại,
được phép hành Tăng-sự trong ngày Saṃgha
uposatha, nghe tụng bhikkhupātimokkha, hoặc
hành lễ pavāraṇā, đọc lời pavāraṇā 3 lần giữa chư
tỳ-khưu-Tăng tại Sīmā.
Giới của tỳ-khưu
Giới của tỳ-khưu trong bhikkhupātimokkha có
227 điều-giới được phân chia ra làm 7 loại giới:
1- Giới pārājika: Giới bại hoại tỳ-khưu, có 4
điều-giới.
2- Giới saṃghādisesa: Giới hành phạt, vẫn còn
là tỳ-khưu, có 13 điều-giới.
3- Giới aniyata: Giới bất định, có 2 điều-giới.
4- Giới nissaggiyapācittiya: Xả đối-tượng
phạm giới rồi sám hối, có 30 điều-giới.

Lễ Sám Hối Āpatti                              77

5- Giới pācittiya: Giới sám hối được, có 92
điều-giới.
6- Giới pāṭidesanīya: Giới sám hối riêng rẽ, có
4 điều-giới.
7- Giới sekhiya: Giới hành, có 75 điều-giới.
8- Điều adhikaraṇasamatha: có 8 điều giảng hòa.

Phạm điều-giới (āpatti)
Tỳ-khưu phạm điều-giới có 7 loại:
1- Pārājika āpatti: Tỳ-khưu nào phạm 1 điều-
giới nào trong 4 điều-giới pārājika bại hoại, thì
tỳ-khưu ấy không còn phẩm-hạnh tỳ-khưu nữa.
2- Saṃghādisesa āpatti: Tỳ-khưu nào phạm 1
điều-giới nào trong 13 điều-giới saṃghādisesa,
tỳ-khưu ấy vẫn còn là tỳ-khưu, nhưng phải xin
chư tỳ-khưu-Tăng hành Tăng-sự hành phạt tỳ-
khưu ấy đúng theo luật mà Đức-Phật chế-định.
3- Thullaccaya āpatti: Tỳ-khưu phạm điều-giới
nặng kém thua 2 điều-giới trên, có thể sám hối.
4- Pācittiya āpatti: Tỳ-khưu nào phạm điều-
giới nào trong 92 điều-giới pācittiya, tỳ-khưu ấy
sám hối điều-giới ấy.
5- Pāṭidesanīya āpatti: Tỳ-khưu nào phạm

78                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

điều-giới nào trong 4 điều-giới pāṭidesanīya, tỳ-
khưu ấy sám hối riêng rẽ mỗi điều-giới ấy.
6- Dukkaṭa āpatti: Tỳ-khưu nào phạm điều-
giới dukkaṭa (làm bậy), tỳ-khưu ấy sám hối điều-
giới ấy.
7- Dubbhāsita āpatti: Tỳ-khưu nào phạm
điều-giới dubbhāsita (nói bậy), tỳ-khưu ấy sám
hối điều-giới ấy.
7 loại phạm điều-giới chia ra làm 2 loại:
1- Garuka āpatti: Phạm điều-giới nặng, có 2
loại là pārājika āpatti và saṃghādisesa āpatti.
* Tỳ-khưu nào phạm điều-giới bại hoại
(pārājika) thì vị tỳ-khưu ấy không còn là tỳ-khưu
nữa, suốt đời không thể xuất gia trở thành tỳ-
khưu mà chỉ có thể xuất gia trở thành sa-di, hoặc
là cận-sự-nam sống tại gia.
* Tỳ-khưu nào phạm điều-giới saṃghādisesa
nào, tỳ-khưu ấy vẫn còn là tỳ-khưu, nhưng mà tỳ-
khưu ấy phải liền trình ngay saṃghādisesa āpatti
ấy với vị tỳ-khưu khác, không nên giấu āpatti, rồi
đến xin chư tỳ-khưu-Tăng hành Tăng-sự hành
phạt tỳ-khưu ấy đúng theo luật mà Đức-Phật đã
chế-định.

Lễ Sám Hối Āpatti                                 79
Vị tỳ-khưu ấy đến xin trình chư tỳ-khưu-Tăng
hành Tăng-sự tại Sīmā, xin hành phạt parivāsa-
kamma suốt thời gian phạm điều-giới saṃghā-
disesa āpatti xong, rồi tiếp theo xin hành phạt
mānattakamma suốt 6 đêm xong, rồi cuối cùng
xin chư tỳ-khưu-Tăng có ít nhất 21 vị tỳ-khưu
hành Tăng-sự tụng abhānañattikammavācā xong,
vị tỳ-khưu ấy thoát ra khỏi saṃghādisesa āpatti,
trở lại vị tỳ-khưu có giới trong sạch như trước.
2- Lahuka āpatti: Phạm điều-giới nhẹ có 5
loại còn lại là thullaccaya āpatti, pācittiya āpatti,
pāṭidesanīya āpatti, dukkaṭa āpatti, dubbhāsita
āpatti.
Nếu vị tỳ-khưu nào phạm āpatti nhẹ thì vị tỳ-
khưu ấy đi tìm một vị tỳ-khưu khác không cùng
phạm āpatti nhẹ có đối-tượng giống như mình để
xin làm lễ sám hối āpatti, bởi vì Đức-Phật không
cho phép các tỳ-khưu phạm sabhāga āpatti sám
hối với nhau.
Sabhāga āpatti nghĩa là phạm điều-giới có
đối-tượng giống nhau. Ví dụ: Vị tỳ-khưu A với vị
tỳ-khưu B cùng phạm điều-giới pācittiya có đối-
tượng giống nhau, gọi là sabhāga āpatti. Như
vậy, vị tỳ-khưu A với vị tỳ-khưu B không được
phép sám hối pācittiya āpatti với nhau.

80                        BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Như Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Bhagavā paññattaṃ na sabhāgā āpatti
desetabbā, na sabhāgā āpatti paṭiggahetabbā.” (1)
- Đức-Thế-Tôn chế-định tỳ-khưu có sabhāga
āpatti không được phép sám hối với tỳ-khưu có
sabhāga āpatti với nhau, và tỳ-khưu có sabhāga
āpatti không được phép nhận sám hối với tỳ-khưu
có sabhāga āpatti với nhau.
Vì vậy, vị tỳ-khưu này tìm một vị tỳ-khưu kia
không phạm điều-giới chung sabhāga āpatti, để
xin làm lễ sám hối āpatti với nhau. Sau khi tỳ-khưu
ấy làm lễ sám hối āpatti xong thì giới của tỳ-khưu
ấy được trong sạch trở lại.
Nghi thức lễ sám hối āpatti
Lễ sám hối āpatti là lễ nghi theo truyền thống
mà Đức-Phật đã chế-định đối với chư tỳ-khưu.
Mỗi khi vị tỳ-khưu nào biết mình phạm các
điều-giới nhẹ nào, giới không trong sạch thì vị tỳ-
khưu ấy tìm đến một vị tỳ-khưu khác không
phạm điều-giới giống mình, để xin làm lễ sám hối
āpatti. Sau khi làm lễ sám hối āpatti xong, giới của
vị tỳ-khưu ấy được trong sạch trở lại.
1
Vi. Mahāvagga, Uposathakkhandhaka, Sabhāga āpatti.

Lễ Sám Hối Āpatti                                                  81

Sau đây, trình bày nghi thức làm lễ sám hối
āpatti theo chư tỳ-khưu Myanmar.
Theo Tạng Luật, hai vị tỳ-khưu làm lễ sám hối
āpatti với nhau, đều ngồi chồm hổm (ukkuṭikaṃ
nisīditvā), đều chắp hai tay trên trán (añjaliṃ
paggahetvā) làm lễ sám hối āpatti lẫn nhau.
1- Trường-hợp vị tỳ-khưu nhỏ-hạ xin làm lễ
sám hối nhiều āpatti nhẹ với vị tỳ-khưu lớn-hạ,
qua cuộc đối thoại giữa vị tỳ-khưu nhỏ-hạ xin
sám hối nhiều āpatti nhẹ với vị tỳ-khưu lớn-hạ:
N. hạ (1): Ahaṃ Bhante, sabbā āpattiyo āvikaromi.
L. hạ: Sādhu! Sādhu!
N. hạ: Ahaṃ Bhante, sambahulā nānāvatthukā
sabbā āpattiyo āpajjiṃ, tā tumhamūle
patidesemi.
L. hạ: Passasi āvuso, tā āpattiyo?
N. hạ: Āma Bhante, passāmi.
L. hạ: Ayatiṃ āvuso, saṃvareyyāsi.
N. hạ: Sādhu! Suṭṭhu Bhante, saṃvarissāmi.
L. hạ: Sādhu! Sādhu!

1 N. hạ: viết tắt tỳ-khưu nhỏ-hạ và L. hạ: viết tắt tỳ-khưu lớn-hạ.

82                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Sau khi vị tỳ-khưu nhỏ-hạ làm lễ sám hối
nhiều āpatti nhẹ xong thì giới của vị tỳ-khưu
nhỏ-hạ được trong sạch trở lại.
2- Trường-hợp vị tỳ-khưu lớn-hạ làm lễ sám
hối nhiều āpatti nhẹ với vị tỳ-khưu nhỏ-hạ, qua
cuộc đối thoại giữa vị tỳ-khưu lớn-hạ sám hối
nhiều āpatti nhẹ với vị tỳ-khưu nhỏ-hạ như sau:
L. hạ: Ahaṃ āvuso, sabbā āpattiyo āvikaromi.
N. hạ: Sādhu! Sādhu! Bhante.
L. hạ: Ahaṃ āvuso, sambahulā nānāvatthukā
sabbā āpattiyo āpajjiṃ, tā tuyhamūle
patidesemi.
N. hạ: Passatha Bhante, tā āpattiyo?
L. hạ: Āma āvuso, passāmi.
N. hạ: Ayatiṃ Bhante, saṃvareyyātha.
L. hạ: Sādhu! Suṭṭhu āvuso, saṃvarissāmi.
N. hạ: Sādhu! Sādhu! Bhante.
Sau khi vị tỳ-khưu lớn-hạ làm lễ sám hối nhiều
āpatti nhẹ xong thì giới của vị tỳ-khưu lớn-hạ
được trong sạch trở lại.
3- Trường-hợp 2 vị tỳ-khưu đều phạm nhiều
điều-giới nhẹ, nếu có sabhāga āpatti mà đã sám
hối lẫn nhau, thì vị tỳ-khưu nhỏ-hạ xin sám hối bị

Lễ Sám Hối Āpatti                             83
phạm điều-giới dukkaṭa mới, và vị tỳ-khưu lớn-hạ
nhận sám hối cũng bị phạm điều-giới dukkaṭa mới.
* Tiếp theo vị tỳ-khưu lớn-hạ làm lễ sám hối
nhiều āpatti nhẹ cũ và dukkaṭa āpatti mới với vị
tỳ-khưu nhỏ-hạ, nên sau khi vị tỳ-khưu lớn-hạ
làm lễ sám hối xong thì giới của vị tỳ-khưu lớn-
hạ được trong sạch trở lại.
* Khi vị tỳ-khưu nhỏ-hạ làm lễ sám hối nhiều
āpatti nhẹ cũ xong, nhiều điều-giới nhẹ cũ đều
được trong sạch, nhưng mà còn phạm điều-giới
dukkaṭa āpatti mới chưa được trong sạch.
Cho nên, vị tỳ-khưu nhỏ-hạ cần phải xin làm lễ
sám hối dukkaṭa āpatti mới một lần nữa như sau:
N. hạ: Ahaṃ Bhante, sambahulā nānāvatthukā
sabbā āpattiyo āpajjiṃ, tā tumhamūle
patidesemi.
L. hạ: Passasi āvuso, tā āpattiyo?
N. hạ: Āma Bhante, passāmi.
L. hạ: Ayatiṃ āvuso, saṃvareyyāsi.
N. hạ: Sādhu! Suṭṭhu Bhante, saṃvarissāmi.
L. hạ: Sādhu! Sādhu!
Như vậy, sau khi vị tỳ-khưu nhỏ hạ xin làm lễ
sám hối nhiều āpatti một lần nữa, thì giới của vị
tỳ-khưu nhỏ trở lại hoàn toàn trong sạch.

84                     BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Pháp-hành phận-sự (vatta) có 14 loại

Tỳ-khưu cần phải giữ gìn các điều-giới trong
bhikkhupātimokkha gồm có 227 điều-giới cho
được trong sạch; và thực hành nghiêm chỉnh đầy
đủ 14 pháp-hành phận-sự chu đáo của tỳ-khưu,
sa-di theo Tạng luật phần Cūḷavagga như sau:
1- Āgantukavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di khách đến chùa.
2- Āvasikavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di chủ ở trong chùa.
3- Gamikavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di sắp đi xa.
4- Anumodanavatta: Pháp-hành phận-sự của
tỳ-khưu, sa-di nói đạo, thuyết pháp làm cho thí-
chủ phát sinh đại-thiện-tâm hoan-hỷ.
5- Bhattaggavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di tại nơi trai-đường.
6- Piṇḍacārikavatta: Pháp-hành phận-sự của
tỳ-khưu, sa-di khi đi khất thực.
7- Āraññikavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di ở trong rừng.

Lễ Sám Hối Āpatti                                      85
8- Senāsanavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di nơi chỗ ở, xung quanh chùa, … giữ
gìn sạch sẽ, gọn gàng.
9- Jantāgharavatta: Pháp-hành phận-sự của
tỳ-khưu, sa-di trong nhà tắm hơi nóng.
10- Vaccakuṭivatta: Pháp-hành phận-sự của
tỳ-khưu, sa-di nơi nhà vệ sinh: cần phải có nước
đầy đủ và sạch sẽ.
11- Upajjhāyavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di phục vụ chu đáo đối với vị Thầy tế-độ.
12- Siddhivihārikavatta: Pháp-hành phận-sự
của vị Thầy tế-độ đối với đệ-tử là tỳ-khưu, sa-di.
13- Ācariyavatta: Pháp-hành phận-sự của tỳ-
khưu, sa-di phục vụ chu đáo đối với vị Thầy dạy.
14- Antevāsikavatta: Pháp-hành phận-sự của
vị Thầy dạy đối với đệ-tử là tỳ-khưu, sa-di. (1)
Đó là 14 pháp-hành phận-sự của tỳ-khưu, sa-di
cần phải thực hành nghiêm chỉnh một cách cẩn
trọng và chu đáo, để giữ gìn đời sống giới luật
trong Phật-giáo.

1 Tìm hiểu đầy đủ trong quyển “Gương Bậc Xuất Gia”, trong phần 14 pháp-hành của tỳ-khưu, sa-di, cùng soạn giả.

86                        BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Trong phần Vattakkhandhaka, đoạn chót của
bài kệ như sau:
“Vattaṃ aparipūrento, na sīlaṃ paripūrati.
Asuddhasīlo duppañño, cittekaggaṃ na vindati.
Vikkhittacittonekaggo, sammā dhammaṃ na passati.
Apassamāno saddhammaṃ, dukkhā na parimuccati.
Yaṃ vattaṃ paripūrento, sīlampi paripūrati.
Visuddhasīlo sappañño, cittekaggampi vindati.
Avikkhitacitto ekaggo, sammā dhammaṃ vipassati.
Sampassamāno saddhammaṃ, dukkhā so parimuccati.
Tasmā hi vattaṃ pūreyya, jinaputto vicakkhaṇo.
Ovādaṃ Buddhaseṭṭhassa, tato nibbānamehiti.” (1)
Dịch nghĩa
Tỳ-khưu, sa-di không thực hành pháp-hành
phận-sự đầy đủ, là người không giữ gìn các
điều-giới đầy đủ.
Hành-giả không giữ gìn giới-hạnh trong sạch,
là người thiểu-trí, không có được định tâm.
Hành-giả phát sinh phóng-tâm các đối tượng,
không thể chứng đắc chánh-pháp.
Hành-giả không chứng đắc chánh-pháp,
không thể giải thoát khổ được.
1
Vinayapiṭaka, Cūḷavagga, Vattakkhandhaka.

Lễ Sám Hối Āpatti                            87

Hành-giả thực hành pháp-hành phận-sự đầy
đủ, cũng là người giữ gìn giới-hạnh đầy đủ.
Hành-giả giữ gìn giới-hạnh trong sạch, là bậc
có trí-tuệ sáng suốt, có định-tâm vững chắc.
Hành-giả không có phóng-tâm, có định-tâm
vững trong đối-tượng, chứng đắc chánh-pháp.
Khi chứng đắc chánh-pháp Thánh-đạo,
Thánh-quả, Niết-bàn, hành-giả ấy giải thoát khổ.
Vì vậy, đệ-tử của Đức-Phật có trí-tuệ sáng
suốt thực hành nghiêm chỉnh các pháp-hành
phận-sự, đó là lời giáo huấn của Đức-Phật
cao thượng, từ đó dẫn đến chứng ngộ Niết-
bàn giải thoát khổ.

88                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Lễ an cư nhập hạ (1)

Một thuở nọ, Đức-Thế-Tôn ngự tại ngôi chùa
Veḷuvana gần kinh-thành Rājagaha. Khi ấy, Đức-
Thế-Tôn chưa chế-định chư tỳ-khưu an cư nhập
hạ trong mùa mưa, nên chư tỳ-khưu đi lại trong
mùa lạnh, mùa nóng, mùa mưa. Vì vậy, dân
chúng phàn nàn rằng:
“Tại sao chư tỳ-khưu thuộc dòng dõi Sakya đi
lại trong mùa lạnh, mùa nóng, mùa mưa, giẫm đạp
lên mùa màng, các côn trùng nhỏ bé như thế!”
Chư tỳ-khưu nghe dân chúng phàn nàn như
vậy nên kính bạch chuyện ấy lên Đức-Phật.
Nghe chư tỳ-khưu kính bạch chuyện ấy như
vậy nên Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép chư tỳ-
khưu an cư nhập hạ tại một chỗ cố định suốt 3
tháng mùa mưa.
Nước Ấn-độ (India) một năm có 3 mùa:
1- Hemanta: Mùa lạnh có 4 tháng từ ngày 16
tháng 10 âm-lịch đến ngày 15 tháng 2 âm-lịch.

1 Vinayapiṭaka. Mahāvagga, Vassūpanāyikakkhandhaka.

Lễ An Cư Nhập Hạ                               89

2- Gimhāna: Mùa nóng có 4 tháng từ ngày 16
tháng 2 âm-lịch đến ngày 15 tháng 6 âm-lịch.
3- Vassana: Mùa mưa có 4 tháng từ ngày 16
tháng 6 âm-lịch đến ngày 15 tháng 10 âm-lịch.

Lễ an cư nhập hạ có 2 ngày

Đức-Phật truyền dạy ngày làm lễ an cư nhập
hạ có 2 ngày:
1- Purimikā: Ngày lễ an cư nhập hạ trước, hạ
trước bắt đầu từ ngày 16 tháng 6 (âm-lịch) cho đến
rạng đông ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) đủ 3 tháng.
Trường hợp nếu vị tỳ-khưu nào gặp antarāya
(sự trở ngại) không thể an cư nhập hạ trước thì vị
tỳ-khưu ấy phải làm lễ an cư nhập hạ sau.
2- Pachimikā: Ngày lễ an cư nhập hạ sau, hạ
sau bắt đầu từ ngày 16 tháng 7 (âm-lịch) cho đến
rạng đông ngày 16 tháng 10 (âm-lịch) đủ 3 tháng.
Đức-Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu đã an cư suốt 3
tháng hạ trước hoặc suốt 3 tháng hạ sau, không
được phép bỏ đi nơi khác. Tỳ-khưu nào bỏ đi, tỳ-
khưu ấy bị phạm điều-giới dukkaṭa.

90                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu không an cư nhập
hạ trong mùa mưa không được. Nếu tỳ-khưu nào
không an cư nhập hạ thì tỳ-khưu ấy bị phạm điều-
giới dukkaṭa.
Lễ phát nguyện an cư nhập hạ
Chư tỳ-khưu chuẩn bị sẽ làm lễ an cư nhập hạ
tại chỗ ở nào, cần phải làm chỗ ở, ngôi chùa được
an toàn, che mưa che nắng, ngăn ngừa các loài
rắn độc, … Chư tỳ-khưu đi đến đảnh lễ ngôi Bảo-
tháp, các Ngài Đại-Trưởng-lão, các Vị Thầy Tổ.
Đến ngày 16 tháng 6 (âm-lịch), chư tỳ-khưu tụ
hội tại chánh-điện nơi tôn thờ tượng Đức-Phật,
tụng kinh Paritta, rải tâm-từ đến tất cả chúng-sinh
muôn loài. Làm lễ phát nguyện an cư nhập hạ rằng:
“Imasmiṃ vihāre imaṃ temāsaṃ vassaṃ
upemi.” (3 lần)
- Con xin nguyện an cư nhập hạ suốt 3 tháng
mùa mưa trong tịnh-xá này.
- Imasmiṃ ārāme: trong ngôi chùa lớn.
- Imasmiṃ āvāse: trong ngôi chùa.
- Imasmiṃ araññe: trong cốc nhỏ trong rừng.
- Imasmiṃ susāne: trong nghĩa địa.
- Imāya gūhāyaṃ: trong động. …

Lễ An Cư Nhập Hạ                                        91

Đức-Phật cho phép tỳ-khưu đi trong vòng 7 ngày
Một thuở nọ, Đức-Thế-Tôn ngự tại ngôi chùa
Jetavana gần kinh-thành Sāvatthī. Khi ấy, cận-sự-
nam Udena thuê mướn nhóm thợ xây dựng xong
một ngôi Tăng-xá tại xóm nhà trong đất nước
Kosala, để cúng dường đến chư tỳ-khưu-Tăng.
Thí-chủ Udena gởi nhóm người đại-diện đi đến
ngôi chùa có đông chư tỳ-khưu-Tăng, đảnh lễ chư
tỳ-khưu-Tăng, rồi bạch theo lời của thí-chủ
Udena rằng:
“Āgacchantu Bhadantā, icchāmi dānañca dātuṃ,
dhammañca sotuṃ, bhikkhū ca passituṃ.” (1)
- Kính bạch chư tỳ-khưu-Tăng, con muốn tạo
phước-thiện bố-thí cúng dường ngôi Tăng-xá,
nghe pháp, chiêm bái chư tỳ-khưu. Bạch Ngài.
Nghe bạch như vậy, chư tỳ-khưu nói nhóm
người đại diện về thưa với thí-chủ Udena rằng:
- Này cận-sự-nam thí-chủ Udena! Đức-Thế-
Tôn chế-định rằng: “Chư tỳ-khưu đang an cư
nhập hạ trước hoặc an cư nhập hạ sau tại một
chỗ cố định suốt 3 tháng mùa mưa, không được
phép rời đi nơi khác.
1
Vinayapiṭaka, Mahāvagga, Sattāhakaraṇīyānujānanā.

92                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Vì vậy, xin cận-sự-nam Udena chờ đợi sau khi
chư tỳ-khưu ra hạ xong, chư tỳ-khưu sẽ đi đến nơi
ấy. Nhưng nếu cận-sự-nam cần gấp thì hãy làm lễ
dâng cúng dường ngôi Tăng-xá đến chư tỳ-khưu
tại bản xứ trong đất nước Kosala.”
Khi biết chư tỳ-khưu không đến, cận-sự-nam
thí-chủ Udena không hài lòng, phàn nàn.
Chư tỳ-khưu kính bạch chuyện này lên Đức-
Phật. Do nhân chuyện này, Đức-Phật truyền dạy
chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Khi nhóm 7 người có gởi
người đại-diện đến thỉnh mời, Như-lai cho phép
đi và trở về trong vòng 7 ngày (sattāhakaraṇīya).
Nếu không có gởi người đại-diện đến thỉnh mời
thì Như-lai không cho phép đi.
Nhóm 7 người đó là tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, sikkha-
mānā, sa-di, sa-di-ni, cận-sự-nam, cận-sự-nữ.
- Này chư tỳ-khưu! Khi trong nhóm 7 người
này có gởi người đại-diện đến thỉnh mời, Như-lai
cho phép đi và trở về trong vòng 7 ngày (sattāha-
karaṇīya). Nếu họ không gởi người đại-diện đến
thỉnh mời thì Như-lai không cho phép đi.
- Này chư tỳ-khưu! Cận-sự-nam thí-chủ đã cho

Lễ An Cư Nhập Hạ                                           93
xây dựng ngôi vihāra, để tạo phước-thiện bố-thí
cúng-dường đến chư tỳ-khưu-Tăng, khi thí-chủ ấy
có gởi người đại-diện đến thỉnh mời, Như-lai cho
phép đi và trở về trong vòng 7 ngày (sattāha-
karaṇīya). Nhưng nếu không gởi người đại-diện
đến thỉnh mời thì Như-lai không cho phép đi.
* Thuở nọ, vị tỳ-khưu lâm bệnh, gởi người đại-
diện đi đến ngôi chùa có nhiều vị tỳ-khưu, đảnh lễ
chư tỳ-khưu, bạch theo lời của vị tỳ-khưu rằng:
- Kính bạch chư tỳ-khưu, tôi đang lâm bệnh,
kính thỉnh chư tỳ-khưu đến tìm cách chữa trị bệnh
cho tôi. Bạch quý Ngài.
Chư tỳ-khưu kính bạch chuyện này lên Đức-
Phật. Nghe như vậy, Đức-Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Khi sahadhammika: bạn
đồng xuất gia bị bệnh, dù không có gởi người
đại-diện thỉnh mời, Như-lai vẫn cho phép đi và
trở về trong vòng 7 ngày (sattāhakaraṇīya),
huống gì có gởi người đại-diện đến thỉnh mời.
Sahadhammika: Bạn đồng xuất gia, đó là tỳ-
khưu, tỳ-khưu-ni, sikkhamānā (1), sa-di, sa-di-ni.

1 Sikkhamānā: Tu-nữ đang thực hành để trở thành tỳ-khưu-ni.

94                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Này chư tỳ-khưu! Khi trong nhóm saha-
dhammika lâm bệnh, dù không có gởi người đại-
diện thỉnh mời, Như-lai vẫn cho phép đi và trở về
trong vòng 7 ngày (sattāhakaraṇīya).
Vị tỳ-khưu đến thăm sahadhammika lâm bệnh
với tác-ý tìm gilānabhatta (vật thực thích hợp với
tỳ-khưu bệnh), gilānupaṭṭhākabhatta (vật thực cho
tỳ-khưu nuôi bệnh), gilānabhesajja (thuốc cho tỳ-
khưu bệnh), chăm sóc tỳ-khưu bệnh, … nhưng
mà tỳ-khưu ấy phải trở về trong vòng 7 ngày.
* Thuở nọ, mẫu-thân của vị tỳ-khưu lâm
bệnh, gởi người đại-diện đi đến gặp vị tỳ-khưu
vốn là con trai, đảnh lễ vị tỳ-khưu, bạch theo lời
của mẫu-thân rằng:
- Kính bạch tỳ-khưu, mẹ đang lâm bệnh, xin
thỉnh tỳ-khưu về thăm, mẹ rất trông mong đảnh lễ
tỳ-khưu.
Chư tỳ-khưu kính bạch chuyện này lên Đức-
Phật. Nghe như vậy, Đức-Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Khi trong nhóm 7 người
đó là tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, sikkhamānā, sa-di, sa-
di-ni và mẫu-thân, phụ-thân của tỳ-khưu lâm
bệnh, dù không có gởi người đại-diện thỉnh mời,

Lễ An Cư Nhập Hạ                                95
Như-lai vẫn cho phép đi và trở về trong vòng 7
ngày (sattāhakaraṇīya), huống gì có gởi người
đại-diện đến thỉnh mời.

Nguyện đi và về trong vòng 7 ngày

Trong khi đang an cư nhập hạ tại một ngôi
chùa, vị tỳ-khưu có lý do chính đáng được phép
đi ra khỏi chùa và trở về trong vòng 7 ngày.
Trước khi đi vị tỳ-khưu phát nguyện rằng:
“Anto sattāhe paṭinivattissāmi.” (3 lần)
(Tôi sẽ trở về trong vòng 7 ngày.) (3 lần)
(Phát nguyện bằng tiếng Pāḷi hoặc tiếng Việt
đều hợp pháp. Nếu vị tỳ-khưu nào đi quá 7 đêm,
thì vị tỳ-khưu ấy bị đứt hạ và bị phạm điều-giới
dukkaṭa.)

Tỳ-khưu nhập hạ gặp tai nạn

Chư tỳ-khưu đang an cư nhập hạ tại ngôi chùa
gần ven rừng, gặp các loài thú dữ đến làm tai hại
đến sinh-mạng.
Chư tỳ-khưu kính bạch chuyện ấy lên Đức-
Phật. Nghe như vậy, Đức-Phật truyền dạy rằng:

96                    BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Này chư tỳ-khưu! Nếu chư tỳ-khưu đang an
cư nhập hạ mà bị các loài thú dữ làm tai hại đến
sinh-mạng, thì các con hãy đi nơi khác lánh nạn.
Đó là tai nạn (antarāya) nên các con không phạm
điều-giới dukkaṭa, nhưng bị đứt hạ.
Tương tự cho những trường hợp sau:
- Xóm làng bị nạn cháy thiêu hủy nên chư tỳ-
khưu đi khất thực không đủ sống.
- Xóm làng bị nạn lũ lụt tàn phá nên chư tỳ-
khưu đi khất thực không đủ sống.
- Xóm làng bị nạn dịch có nhiều gia đình chết
nên chư tỳ-khưu đi khất thực không đủ sống, …
Chư tỳ-khưu đang an cư nhập hạ tại nơi nào
gần xóm làng, nếu bị nạn như vậy thì chư tỳ-khưu
hãy tránh đi nơi khác lánh nạn. Đó là tai nạn
(antarāya) nên chư tỳ-khưu không phạm điều-giới
dukkaṭa, nhưng bị đứt hạ.

Lễ Pavāraṇā                                  97

Lễ Pavāraṇā
Một thuở nọ, Đức-Thế-Tôn ngự tại ngôi chùa
Jetavana gần kinh-thành Sāvatthī. Theo thông lệ,
sau khi chư tỳ-khưu an cư nhập hạ xong, cùng
nhau đến hầu đảnh lễ Đức-Phật.
Theo thông lệ, Đức-Phật truyền hỏi chư tỳ-
khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Thân tứ-đại của các con
được điều hòa hay không? Các con có kham nhẫn
nỗi thọ khổ không? Các con sống hòa thuận
nhau, chăm sóc lẫn nhau, không cãi cọ nhau, an
cư nhập hạ được an-lạc suốt 3 tháng mùa mưa
phải không?
Hằng ngày các con đi khất thực nuôi mạng
không vất vả phải không?
Chư tỳ-khưu kính bạch với Đức-Phật rằng:
- Kính bạch Đức-Thế-Tôn, thân tứ-đại của
chúng con được điều hòa, chúng con kham nhẫn
nỗi thọ khổ. Chúng con sống hòa thuận nhau, biết
chăm sóc lẫn nhau, không cãi cọ nhau, an cư
nhập hạ được an-lạc trong suốt 3 tháng mùa mưa.
Hằng ngày chúng con đi khất thực nuôi mạng
không vất vả. Bạch Ngài.

98                      BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Chư tỳ-khưu an cư nhập hạ suốt ba tháng mùa
mưa, Đức-Phật cho phép hành lễ pavāraṇā rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép chư tỳ-
khưu an cư nhập hạ suốt ba tháng mùa mưa,
được phép hành lễ pavāraṇā với 3 điều: do lỗi đã
thấy (diṭṭhena vā), hoặc do lỗi đã nghe (sutena
vā), hoặc do nghi ngờ lỗi (parisaṅkāya vā).
Lễ pavāraṇā này là cách để các con nhắc nhở
lẫn nhau và là cách giúp các con thoát khỏi
āpatti, cũng là cách biết giữ gìn, tôn trọng giới-
luật của các con.

Ngày lễ pavāraṇā

* Chư tỳ-khưu nào an cư nhập hạ trước từ
ngày 16 tháng 6 (âm-lịch), suốt ba tháng mùa
mưa đến ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là ngày
lễ pavāraṇā, qua rạng đông ngày 16 tháng 9 (âm-
lịch) là ngày mãn 3 tháng hạ trước.
* Chư tỳ-khưu nào an cư nhập hạ sau từ ngày
16 tháng 7 (âm-lịch), suốt ba tháng mùa mưa đến
ngày rằm (15) tháng 10 (âm-lịch) là ngày lễ
pavāraṇā, qua rạng đông ngày 16 tháng 10 (âm-
lịch) là ngày mãn 3 tháng hạ sau.

Lễ Pavāraṇā                                   99
Nghi thức hành lễ pavāraṇā
Ngày chư tỳ-khưu-Tăng hành lễ pavāraṇā thay
thế ngày lễ tụng bhikkhupātimokkha, nghi thức
phần đầu lễ pavāraṇā giống như nghi thức lễ tụng
bhikkhupātimokkha, chỉ có khác lễ pavāraṇā mà
thôi.
Ngày hành lễ pavāraṇā có chư tỳ-khưu từ 5 vị
tỳ-khưu trở lên, chư tỳ-khưu-Tăng đều có giới
trong sạch tụ hội hành Tăng-sự hành lễ
Saṃghapavāraṇā tại Sīmā như sau:
1- Pubbakaraṇa: 4 việc làm trước
Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca.
Pavāraṇāya etāni, “pubbakaraṇan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri pubba-
karaṇāni katāni.
2- Pubbakicca: 5 phận-sự trình trước
Chandapavāraṇā utukkhānaṃ,
bhikkhugaṇanā ca ovādo.
Pavāraṇāya etāni, “pubbakiccan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni pañca pubba-
kiccāni katāni.
3- Pattakalla: 4 điều hợp thời đúng luật

100                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Pavāraṇā yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti.
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
“pattakallan”ti vuccati.
Aṭṭhakathācariyehi vuttāni cattāri pattakallaṅ-
gāni samānītāni.
Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitā-
pattikassa     samaggassa      bhikkhusaṃghassa
anumatiyā pavāraṇāñattiṃ ṭhapetuṃ ārādhanaṃ
karoma.
(Sau khi vị tỳ-khưu luật sư trình bày xong các
điều trên.)
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đều đồng thanh nói
lên lời rằng: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
(3 lần)
Tụng tuyên-ngôn Saṃghapavāraṇāñatti
Suṇātu me Bhante (1) (Āvuso) saṃgho, ajja
pavāraṇā pannarasī yadi saṃghassa pattakallaṃ,
saṃgho tevāsikaṃ pavāreyya.

1 Vị tỳ-khưu nhỏ hạ dùng từ “Bhante”, Ngài Trưởng-lão cao hạ dùng từ “Āvuso”.

Lễ Pavāraṇā                                   101
Kính bạch chư Đại-đức-Tăng, kính xin chư tỳ-
khưu-Tăng nghe rõ lời tuyên-ngôn pavāraṇā của
tôi. Hôm nay là ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch)
là ngày lễ pavāraṇā, nếu việc hành Tăng-sự lễ
pavāraṇā hợp thời đối với chư tỳ-khưu-Tăng, xin
chư tỳ-khưu-Tăng thỉnh mời đọc câu pavāraṇā 3 lần.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đều mặc y vai trái
chừa vai bên phải, ngồi chồm-hổm (ukkuṭikaṃ
nisīditvā), chắp hai tay trên trán (añjaliṃ
paggahetvā) đọc câu pavāraṇā 3 lần.
Đầu tiên Ngài Đại-Trưởng-lão lớn hạ nhất đọc
câu pavāraṇā 3 lần:
“Saṃghaṃ āvuso pavāremi, diṭṭhena vā sutena
vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmanto
anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmi.
Dutiyampi āvuso saṃghaṃ pavāremi, diṭṭhena
vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi āvuso saṃghaṃ pavāremi, diṭṭhena
vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.”
(Thưa chư pháp-đệ, tôi xin chư tỳ-khưu-Tăng,

102                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

xin quý vị nhắc nhở tôi với tâm-từ do lỗi của tôi
mà quý vị đã thấy, hoặc do lỗi của tôi mà quý vị đã
nghe, hoặc do nghi ngờ lỗi của tôi. Khi nhận thức
thấy rõ lỗi, tôi sẽ sửa lại cho được hoàn thiện.)
(Lần thứ nhì. Lần thứ ba.)
Chư tỳ-khưu ngồi chồm hổm, chắp 2 tay trên
trán đồng thanh nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Sau khi Ngài Đại-Trưởng-lão lớn hạ nhất đọc
câu pavāraṇā 3 lần xong, Ngài có thể ngồi nghỉ tự
nhiên như thường.
Tiếp theo, Ngài Trưởng-lão nhỏ hạ kế tiếp đọc
câu pavāraṇā 3 lần:
“Saṃghaṃ Bhante pavāremi, diṭṭhena vā
sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Dutiyampi Bhante saṃghaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi Bhante saṃghaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.

Lễ Pavāraṇā                                   103

(Kính bạch chư Đại-đức, tôi kính xin chư tỳ-
khưu-Tăng, xin quý Đại-đức nhắc nhở tôi với
tâm-từ do lỗi của tôi mà quý vị đã thấy, hoặc do
lỗi của tôi mà quý vị đã nghe, hoặc do nghi ngờ
lỗi của tôi. Khi nhận thức thấy rõ lỗi, tôi sẽ sửa
lại cho được hoàn thiện.)
(Lần thứ nhì. Lần thứ ba.)
Chư tỳ-khưu ngồi chồm hổm, chắp 2 tay trên
trán đồng thanh nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Sau khi Ngài Trưởng-lão nhỏ hạ kế tiếp đọc
câu pavāraṇā 3 lần xong, Ngài có thể ngồi nghỉ tự
nhiên như thường.
Và theo tuần tự mỗi vị tỳ-khưu như vậy, cho
đến vị tỳ-khưu nhỏ hạ cuối cùng đọc câu
pavāraṇā 3 lần:
“Saṃghaṃ Bhante pavāremi, diṭṭhena vā
sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Dutiyampi Bhante saṃghaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.

104                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tatiyampi Bhante saṃghaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmanto anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
(Kính bạch chư Đại-đức, con kính xin chư tỳ-
khưu-Tăng, xin quý Ngài nhắc nhở con với tâm-từ
tế độ do lỗi của con mà quý Ngài đã thấy, hoặc
do lỗi của con mà quý Ngài đã nghe, hoặc do
nghi ngờ lỗi của con. Khi nhận thức thấy rõ lỗi,
con sẽ sửa lại cho được hoàn thiện.)
(Lần thứ nhì. Lần thứ ba.)
Chư tỳ-khưu ngồi chắp 2 tay trên trán đồng
thanh nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Như vậy, chư tỳ-khưu-Tăng đã hành Tăng-sự
hành lễ pavāraṇā ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch)
xong, qua rạng đông ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) là
ngày mãn 3 tháng hạ trước.
* Chư tỳ-khưu nào an cư nhập hạ sau từ ngày
16 tháng 7 (âm-lịch), suốt ba tháng mùa mưa đến
ngày rằm (15) tháng 10 (âm-lịch) là ngày lễ
pavāraṇā. Mọi nghi thức và cách thức hành lễ
pavāraṇā hoàn toàn giống như chư tỳ-khưu an cư
nhập hạ trước.

Lễ Pavāraṇā                                   105

Pavāraṇā có 3 loại
1- Saṃghapavāraṇā: Chư tỳ-khưu-Tăng hành
lễ pavāraṇā nơi chư tỳ-khưu-Tăng có từ 5 vị tỳ-
khưu trở lên.
2- Gaṇapavāraṇā: Chư tỳ-khưu hành lễ pavā-
raṇā nơi nhóm tỳ-khưu chỉ có 4 hoặc 3 hoặc 2 vị
tỳ-khưu mà thôi.
3- Puggalapavāraṇā: Tỳ-khưu hành lễ adhiṭṭhāna-
pavāraṇā chỉ có 1 vị tỳ-khưu mà thôi.

Giảng giải
1- Saṃghapavāraṇā có 5 vị tỳ-khưu
* Một ngôi chùa chỉ có 5 vị tỳ-khưu an cư
nhập hạ, đến ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là
ngày lễ pavāraṇā, chư tỳ-khưu suy nghĩ rằng:
“Đức-Phật chế-định rằng: ‘Tỳ-khưu phải hành lễ
Saṃghapavāraṇā.’
Chúng ta có 5 vị tỳ-khưu sẽ hành lễ Saṃgha-
pavāraṇā như thế nào?”
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:

106                     BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 5 vị tỳ-
khưu hành lễ Saṃghapavāraṇā (1) tại Sīmā.
2- Gaṇapavāraṇā có 4 vị tỳ-khưu
* Một ngôi chùa chỉ có 4 vị tỳ-khưu an cư
nhập hạ, chư tỳ-khưu suy nghĩ rằng: “Đức-Phật
cho phép 5 vị tỳ-khưu hành lễ Saṃghapavāraṇā
tại Sīmā.
Chúng ta chỉ có 4 vị tỳ-khưu sẽ hành lễ
pavāraṇā như thế nào?”
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 4 vị tỳ-
khưu hành lễ gaṇapavāraṇā với nhau tại Sīmā.
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Pubbakaraṇa: 4 việc cần làm trước
- Quét lau sạch sẽ tại chỗ Sīmā.
- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (khi trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
1
Mọi nghi thức hành lễ Saṃghapavāraṇā 5 vị tỳ-khưu
giống như đã trình bày trong phần Saṃghapavāraṇā từ 5 vị
tỳ-khưu trở lên.

Lễ Pavāraṇā                                         107
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Đó là 4 việc cần làm trước khi chư tỳ-khưu
đều có các điều-giới trong sạch tụ hội hành lễ
pavāraṇā với nhau tại Sīmā.
Cách hành lễ gaṇapavāraṇā 4 vị tỳ-khưu
Đức-Phật truyền dạy cách hành lễ gaṇa-
pavāraṇā 4 vị tỳ-khưu với nhau như sau:
Vị tỳ-khưu có trí-tuệ hiểu biết về luật tụng
tuyên-ngôn gaṇapavāraṇāñatti tại Sīmā.
Tụng tuyên-ngôn gaṇapavāraṇāñatti (1)
Suṇantu me āyasmanto, ajja pavāraṇā
pannarasī  yadāyasmantānaṃ     pattakallaṃ,
mayaṃ aññamaññaṃ tevāsikaṃ pavāreyyāma.
Vị tỳ-khưu lớn hạ mặc y vai trái chừa vai bên
phải, ngồi chồm hổm, chắp hai tay trên trán đọc
câu pavāraṇā 3 lần với 3 vị tỳ-khưu nhỏ hạ rằng:
“Ahaṃ āvuso āyasmante pavāremi, diṭṭhena
vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.

1 Vi. Mahāvagga, Pavāraṇākkhandhaka, Saṃghapavāraṇā.

108                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Dutiyampi ahaṃ āvuso āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi ahaṃ āvuso āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
(Này chư pháp-đệ! Tôi xin chư pháp-đệ, xin
quý pháp-đệ nhắc nhở tôi với tâm-từ do lỗi của
tôi mà quý vị đã thấy, hoặc do lỗi của tôi mà quý
vị đã nghe, hoặc do nghi ngờ lỗi của tôi. Khi
nhận thức thấy rõ lỗi, tôi sẽ sửa lại cho được
hoàn thiện.)
(Lần thứ nhì. Lần thứ ba.)
Ba vị tỳ-khưu nhỏ hạ ngồi chồm hổm chắp tay
trên trán nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Sau khi vị tỳ-khưu lớn hạ nhất đọc câu pavā-
raṇā 3 lần xong. Tiếp theo, 3 vị tỳ-khưu nhỏ hạ
tuần tự mỗi vị tỳ-khưu đọc câu pavāraṇā 3 lần, vị
tỳ-khưu nhỏ hạ nhất đọc như sau:
“Ahaṃ Bhante āyasmante pavāremi, diṭṭhena vā
sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ āyasmantā
anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmi.

Lễ Pavāraṇā                                   109
Dutiyampi ahaṃ Bhante āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi ahaṃ Bhante āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
(Kính bạch chư pháp-huynh, đệ kính xin chư
pháp-huynh, xin quý pháp-huynh nhắc nhở đệ với
tâm-từ tế độ do lỗi của đệ mà quý vị đã thấy,
hoặc do lỗi của đệ mà quý vị đã nghe, hoặc do
nghi ngờ lỗi của đệ. Khi nhận thức thấy rõ lỗi, đệ
sẽ sửa lại cho được hoàn thiện.)
(Lần thứ nhì. Lần thứ ba.)
Ba vị tỳ-khưu ngồi chắp hai tay trên trán nói
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Bốn vị tỳ-khưu đã hành lễ pavāraṇā xong.

2.1- Gaṇapavāraṇā có 3 vị tỳ-khưu

* Một ngôi chùa chỉ có 3 vị tỳ-khưu an cư nhập hạ, chư tỳ-khưu suy nghĩ rằng: “Đức-Phật cho phép 4 vị tỳ-khưu hành lễ gaṇapavāraṇā tại Sīmā.

110                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Chúng ta chỉ có 3 vị tỳ-khưu sẽ hành lễ
pavāraṇā như thế nào?”
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 3 vị tỳ-
khưu hành lễ gaṇapavāraṇā với nhau tại Sīmā.
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Pubbakaraṇa: 4 việc cần làm trước
- Quét lau sạch sẽ tại chỗ Sīmā.
- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (khi trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Đó là 4 việc cần làm trước khi chư tỳ-khưu
đều có các điều-giới trong sạch tụ hội hành lễ
pavāraṇā với nhau tại Sīmā.

Cách hành lễ gaṇapavāraṇā 3 vị tỳ-khưu
Đức-Phật truyền dạy cách hành lễ gaṇa-
pavāraṇā 3 vị tỳ-khưu với nhau như sau:
Vị tỳ-khưu có trí-tuệ hiểu biết về luật tụng
tuyên-ngôn gaṇapavāraṇāñatti tại Sīmā.

Lễ Pavāraṇā                                         111
Tụng tuyên-ngôn gaṇapavāraṇāñatti (1)
Suṇantu me āyasmantā, ajja pavāraṇā
pannarasī  yadāyasmantānaṃ     pattakallaṃ,
mayaṃ aññamaññaṃ tevāsikaṃ pavāreyyāma.
Vị tỳ-khưu lớn hạ mặc y vai trái chừa vai bên
phải, ngồi chồm hổm, chắp hai tay trên trán đọc
câu pavāraṇā 3 lần với 2 vị tỳ-khưu nhỏ hạ rằng:
“Ahaṃ āvuso āyasmante pavāremi, diṭṭhena
vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Dutiyampi ahaṃ āvuso āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi ahaṃ āvuso āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Hai vị tỳ-khưu nhỏ hạ ngồi chồm hổm chắp
tay trên trán nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Sau khi vị tỳ-khưu lớn hạ nhất đọc câu pavāraṇā
1
Vi. Mahāvagga, Pavāraṇākkhandhaka, Saṃghapavāraṇā.

112                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

3 lần xong. Tiếp theo, 2 vị tỳ-khưu nhỏ hạ theo
tuần tự mỗi vị tỳ-khưu đọc câu pavāraṇā 3 lần:
“Ahaṃ Bhante āyasmante pavāremi, diṭṭhena
vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ
āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Dutiyampi ahaṃ Bhante āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi ahaṃ Bhante āyasmante pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu
maṃ āyasmantā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Hai vị tỳ-khưu ngồi chắp hai tay trên trán nói
lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Ba vị tỳ-khưu đã hành lễ pavāraṇā xong.

2.2- Gaṇapavāraṇā có 2 vị tỳ-khưu
* Một ngôi chùa chỉ có 2 vị tỳ-khưu an cư nhập
hạ, chư tỳ-khưu suy nghĩ rằng: “Đức-Phật cho
phép 3 vị tỳ-khưu hành lễ gaṇapavāraṇā tại Sīmā.
Chúng ta chỉ có 2 vị tỳ-khưu sẽ hành lễ
pavāraṇā như thế nào?”

Lễ Pavāraṇā                                       113
Chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép 2 vị tỳ-
khưu hành lễ gaṇapavāraṇā với nhau tại Sīmā.
Mọi nghi thức thực hành như sau:
Pubbakaraṇa: có 4 việc cần làm trước
- Quét lau sạch sẽ tại chỗ Sīmā.
- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (khi trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Đó là 4 việc cần làm trước khi chư tỳ-khưu
đều có các điều-giới trong sạch tụ hội hành lễ
pavāraṇā với nhau tại Sīmā.
Cách hành lễ gaṇapavāraṇā 2 vị tỳ-khưu
Đức-Phật truyền dạy cách hành lễ gaṇa-
pavāraṇā 2 vị tỳ-khưu với nhau như sau:
Hai vị tỳ-khưu không tụng tuyên-ngôn ñatti,
mà mỗi vị tỳ-khưu đọc câu pavāraṇā 3 lần.
Vị tỳ-khưu lớn hạ mặc y vai trái chừa vai bên
phải, ngồi chồm hổm, chắp hai tay trên trán đọc
câu pavāraṇā 3 lần với 1 vị tỳ-khưu nhỏ hạ rằng:

114                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

“Ahaṃ āvuso āyasmantaṃ pavāremi, diṭṭhena
vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu maṃ āyasmā
anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissāmi.
Dutiyampi ahaṃ āvuso āyasmantaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu
maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Tatiyampi ahaṃ āvuso āyasmantaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu
maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Vị tỳ-khưu nhỏ hạ ngồi chồm hổm chắp tay
trên trán nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Sau khi vị tỳ-khưu lớn hạ đọc câu pavāraṇā 3
lần xong. Tiếp theo, vị tỳ-khưu nhỏ hạ đọc câu
pavāraṇā 3 lần:
“Ahaṃ Bhante āyasmantaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu
maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.
Dutiyampi ahaṃ Bhante āyasmantaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu
maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.

Lễ Pavāraṇā                                   115

Tatiyampi ahaṃ Bhante āyasmantaṃ pavāremi,
diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu
maṃ āyasmā anukampaṃ upādāya, passanto
paṭikarissāmi.”
Vị tỳ-khưu lớn hạ ngồi chắp hai tay trên trán
nói lời: Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Hai vị tỳ-khưu đã hành lễ pavāraṇā xong.

3- Puggalapavāraṇā có 1 vị tỳ-khưu
* Một chỗ chỉ có 1 vị tỳ-khưu an cư nhập hạ,
vị tỳ-khưu suy nghĩ rằng: “Đức-Phật cho phép 2
vị tỳ-khưu hành lễ gaṇapavāraṇā tại Sīmā.
Ta chỉ có một mình sẽ hành lễ pavāraṇā như
thế nào?”
Vị tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, bạch
hỏi về chuyện này.
Đức-Phật truyền dạy chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Một chỗ ở chỉ có 1 vị tỳ-
khưu an cư nhập hạ, đến ngày lễ pavāraṇā vị tỳ-
khưu cần phải thực hành mọi nghi thức như sau:
Pubbakaraṇa: 4 việc cần làm trước
- Quét lau sạch sẽ tại chỗ Sīmā.

116                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Đốt đèn thắp sáng tại Sīmā (khi trời tối).
- Chuẩn bị nước uống đầy đủ.
- Trải tọa-cụ chỗ ngồi cho chư tỳ-khưu.
Vị tỳ-khưu ấy chờ đợi chư tỳ-khưu khách đến,
để cùng chung hành lễ pavāraṇā. Nếu không có
vị tỳ-khưu khách nào đến thì vị tỳ-khưu ấy một
mình thực hành adhiṭṭhānapavāraṇā (phát
nguyện pavāraṇā) rằng:
“Ajja me pavāraṇā pannarasī.”
(Hôm nay ngày rằm (15) là ngày pavāraṇā
của tôi.)
Ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là ngày lễ
pavāraṇā. Nếu vị tỳ-khưu nào không hành lễ
pavāraṇā thì vị tỳ-khưu ấy phạm điều-giới dukkaṭa
āpatti.

Tỳ-khưu có āpatti không được dự lễ pavāraṇā
Thuở ấy, nhóm 6 tỳ-khưu chabbaggiya có
āpatti vào hành lễ pavāraṇā. Chư tỳ-khưu đến hầu
đảnh lễ Đức-Phật, bạch chuyện này. Đức-Phật
truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu có āpatti không
được phép vào ngồi chung với chư tỳ-khưu có giới
trong sạch tại Sīmā, khi hành lễ pavāraṇā. Tỳ-

Lễ Pavāraṇā                                   117
khưu nào có āpatti mà hành lễ pavāraṇā, tỳ-khưu
ấy phạm điều-giới dukkaṭa.
- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu nào có āpatti cần
phải sám hối āpatti ấy để giới trong sạch trở lại,
rồi Như-lai cho phép tỳ-khưu ấy vào hành lễ
pavāraṇā.

Lễ pavāraṇā có 4 cách
- Tevācikāpavāraṇā: Đọc pavāraṇā 3 lần.
- Dvevācikāpavāraṇā: Đọc pavāraṇā 2 lần.
- Ekavācikāpavāraṇā: Đọc pavāraṇā 1 lần.
- Samānavassikāpavāraṇā: Chư tỳ-khưu đồng
hạ với nhau cùng đọc pavāraṇā 3 lần.
Giảng giải
1- Tevācikāpavāraṇā: Đọc pavāraṇā 3 lần
Chư tỳ-khưu an cư nhập hạ trước trong 3 tháng
mùa mưa tại một ngôi chùa từ ngày 16 tháng 6
(âm-lịch), đến ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là
ngày lễ pavāraṇā, tất cả chư tỳ-khưu từ Ngài
Trưởng-lão lớn hạ nhất cho đến vị tỳ-khưu nhỏ hạ
nhất đều hành lễ pavāraṇā.
Đầu tiên, Ngài Trưởng-lão lớn hạ nhất theo
tuần tự cho đến vị tỳ-khưu nhỏ hạ nhất, mỗi vị tỳ-

118                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

khưu đều hành lễ pavāraṇā đọc câu pavāraṇā 3
lần gọi là tevācikāpavāraṇā.
2- Dvivācikāpavāraṇā: Đọc pavāraṇā 2 lần
Trong vùng thôn quê của đất nước Kosala có
một ngôi chùa có nhiều vị tỳ-khưu an cư nhập hạ
trong 3 tháng mùa mưa từ ngày 16 tháng 6 (âm-
lịch), đến ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là ngày
lễ pavāraṇā, chư tỳ-khưu theo tuần tự lớn hạ, nhỏ
hạ đang hành lễ pavāraṇā, mỗi vị tỳ-khưu đọc câu
pavāraṇā 3 lần, gọi là tevācikāpavāraṇā.
Khi ấy, dân chúng đông đảo từ các ngôi làng
dẫn nhau vào chùa lánh nạn.
Vì vậy, chư tỳ-khưu không thể hành lễ pavā-
raṇā mỗi vị tỳ-khưu đọc câu pavāraṇā 3 lần, nên
chư tỳ-khưu đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, kính bạch
chuyện này. Đức-Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép mỗi vị tỳ-
khưu chỉ đọc câu pavāraṇā 2 lần mà thôi, gọi là
dvivācikāpavāraṇā.
3- Ekavācikāpavāraṇā: Đọc pavāraṇā 1 lần
Dân chúng càng đông đảo từ các ngôi làng dẫn
nhau vào chùa lánh nạn. Vì vậy, chư tỳ-khưu

Lễ Pavāraṇā                                  119
không thể hành lễ pavāraṇā mỗi vị tỳ-khưu đọc
câu pavāraṇā 2 lần, nên chư tỳ-khưu đến hầu
đảnh lễ Đức-Phật, kính bạch chuyện này. Đức-
Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép mỗi vị tỳ-
khưu chỉ đọc câu pavāraṇā 1 lần mà thôi, gọi là
ekavācikāpavāraṇā.
4- Samānavassikāpavāraṇā: Chư tỳ-khưu
đồng hạ với nhau cùng đọc pavāraṇā 3 lần.
Dân chúng càng thêm đông đảo từ các ngôi
làng dẫn nhau vào chùa lánh nạn. Vì vậy, chư tỳ-
khưu không thể hành lễ pavāraṇā mỗi vị tỳ-khưu
đọc câu pavāraṇā 1 lần, nên chư tỳ-khưu đến hầu
đảnh lễ Đức-Phật, kính bạch chuyện này. Đức-
Phật truyền dạy rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép tỳ-khưu
có tuổi hạ đồng nhau, cùng nhau đọc câu
pavāraṇā 3 lần, gọi là samānavassikāpavāraṇā.
Antarāya có 10 điều:
1- Đức-vua (đại diện chính quyền) đến chùa.
2- Bọn cướp vào chùa.
3- Chùa bị thiêu cháy.

120                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

4- Nước ngập lụt vào chùa.
5- Nhiều người đến chùa.
6- Phi nhân nhập tỳ-khưu.
7-Thú dữ vào chùa.
8- Rắn độc bò vào chùa.
9- Tỳ-khưu lâm bệnh nặng, hoặc tỳ-khưu chết.
10- Có sự tai hại đến phạm-hạnh của tỳ-khưu.
Đó là 10 điều antarāya: điều tai-hại, điều trở-
ngại làm cản trở việc hành lễ pavāraṇā của chư
tỳ-khưu.

* Một ngôi chùa nào có đông chư tỳ-khưu-
Tăng, vào ngày lễ pavāraṇā nếu có antarāya:
điều tai-hại, điều trở-ngại nào trong 10 điều xảy
ra tại ngôi chùa ấy, thì Đức-Phật cho phép Ngài
Đại-Trưởng-lão hội họp chư tỳ-khưu-Tăng bàn
thảo, mỗi vị tỳ-khưu nên đọc câu pavāraṇā 2 lần
hoặc đọc câu pavāraṇā 1 lần hoặc các tỳ-khưu có
đồng tuổi hạ cùng nhau đọc câu pavāraṇā 3 lần,
để cho tất cả các vị tỳ-khưu đều hành lễ pavāraṇā
đúng theo Đức-Phật đã chế-định, bởi vì nếu vị tỳ-
khưu nào không hành lễ pavāraṇā thì vị tỳ-khưu
ấy bị phạm điều-giới dukkaṭa.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng            121

Lễ dâng y kathina đến chư tỳ-khưu-Tăng
Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu an cư nhập hạ
suốt 3 tháng mùa mưa. Thật ra, mùa mưa gồm có
4 tháng kể từ ngày 16 tháng 6 (âm-lịch) cho đến
rạng đông ngày 16 tháng 10 (âm-lịch).
- Nếu vị tỳ-khưu nào an cư nhập hạ trước kể từ
ngày 16 tháng 6 (âm-lịch) cho đến ngày rằm (15)
tháng 9 (âm-lịch) là ngày hành lễ pavāraṇā, qua
rạng đông ngày 16 tháng 9 là ngày mãn hạ trước.
- Nếu vị tỳ-khưu nào an cư nhập hạ sau kể từ
ngày 16 tháng 7 (âm-lịch) cho đến ngày rằm (15)
tháng 10 (âm-lịch) là ngày hành lễ pavāraṇā, qua
rạng đông ngày 16 tháng 10 là ngày mãn hạ sau.
Sau khi ra hạ, Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu
thọ y kathina (1)
Trong Tạng Luật, bộ Mahāvagga, phần
Kathinakkhandhaka:
Một thuở nọ, Đức-Thế-Tôn đang ngự tại ngôi
chùa Jetavana của ông phú-hộ Anāthapiṇḍika, gần
kinh-thành Sāvatthī. Khi ấy, nhóm 30 vị tỳ-khưu
xứ Pāveyya là huynh đệ trong hoàng tộc, đều là

1 Vinayapiṭaka, Mahāvagga, Kathinakkhandhaka.

122                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

bậc Thánh-nhân như bậc Thánh Nhập-lưu, bậc
Thánh Nhất-lai, bậc Thánh Bất-lai, chưa có vị tỳ-
khưu nào là bậc Thánh A-ra-hán. Tất cả quý Ngài
đều thọ hạnh dhutaṅga (đầu-đà) như hạnh đầu-đà
thọ tam y, hạnh đầu-đà đi khất thực, hạnh đầu-đà
ở trong rừng, … Quý Ngài đều có ý định đi đến
hầu đảnh lễ Đức-Phật tại ngôi chùa Jetavana, rồi
sẽ an cư nhập hạ tại kinh-thành Sāvatthī.
Trên đường đi chưa đến kinh-thành Sāvatthī,
quý Ngài mới đến xứ Sāketa, nhằm vào ngày 16
tháng 6 (âm-lịch), là ngày chư tỳ-khưu-Tăng phải
an cư nhập hạ tại một chỗ cố định suốt 3 tháng
mùa mưa. Cho nên, quý Ngài cũng phải an cư
nhập hạ suốt 3 tháng mùa mưa tại xứ Sāketa, mà
tâm của quý Ngài luôn luôn hướng về Đức-Phật,
quý Ngài thường nói với nhau rằng:
“Đức-Thế-Tôn ngự tại ngôi chùa Jetavana
gần kinh-thành Sāvatthī, cách chỗ ở của chúng ta
chỉ có 6 do-tuần (120 cây số), nhưng mà chúng ta
không thể đi đến hầu đảnh lễ Đức-Thế-Tôn được.”
Vào ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là ngày
hành lễ pavāraṇā, mỗi Ngài hành lễ pavāraṇā
xong. Rạng đông ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) mãn
3 tháng hạ, quý Ngài tiếp tục lên đường đi đến

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng      123
kinh-thành Sāvatthī. Mặc dù tháng cuối mùa mưa,
nhưng trời vẫn còn mưa nhẹ hột, trên đường có
nhiều vũng nước, đường sá lầy lội, quý Ngài mặc
trên mình bộ tam y ướt đẫm và dính đầy sình lầy,
thân thể phải chịu nhiều vất vả. Khi đi đến ngôi
chùa Jetavana, quý Ngài vào hầu đảnh lễ Đức-
Phật, rồi ngồi một nơi hợp lẽ.
Đức-Phật truyền hỏi chư tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Thân tứ-đại của các con
được điều hòa hay không? Các con có kham nhẫn
nỗi thọ khổ không? Các con sống hòa thuận
nhau, chăm sóc lẫn nhau, không cãi cọ nhau, an
cư nhập hạ được an-lạc suốt 3 tháng mùa mưa
phải không?
Hằng ngày các con đi khất thực nuôi mạng
không vất vả phải không?
Chư tỳ-khưu kính bạch với Đức-Phật rằng:
- Kính bạch Đức-Thế-Tôn, thân tứ-đại của
chúng con được điều hòa, chúng con có kham nhẫn
nỗi thọ khổ. chúng con sống hòa thuận nhau, biết
chăm sóc lẫn nhau, không cãi cọ nhau, an cư
nhập hạ được an-lạc trong suốt 3 tháng mùa mưa.
Hằng ngày chúng con đi khất thực nuôi mạng
không vất vả. Bạch Ngài.

124                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Kính bạch Đức-Thế-Tôn, chúng con có 30
huynh đệ người xứ Pāveyya đều có ý định đi đến
hầu đảnh lễ Đức-Thế-Tôn, rồi sẽ an cư nhập hạ
suốt 3 tháng mùa mưa tại kinh-thành Sāvatthī.
Khi chúng con đến xứ Sāketa, nhằm vào ngày 16
tháng 6 (âm-lịch), là ngày chư tỳ-khưu-Tăng phải
an cư nhập hạ tại một chỗ cố định suốt 3 tháng
mùa mưa. Cho nên, chúng con cũng phải an cư
nhập hạ suốt 3 tháng mùa mưa tại xứ Sāketa, mà
tâm của chúng con luôn luôn hướng về Đức-Thế-
Tôn, chúng con thường nói với nhau rằng:
“Đức-Thế-Tôn ngự tại ngôi chùa Jetavana
gần kinh-thành Sāvatthī, cách chỗ ở của chúng ta
chỉ có 6 do-tuần, nhưng mà chúng ta không thể
đến hầu đảnh lễ Đức-Thế-Tôn được.”
Vào ngày rằm (15) tháng 9 (âm-lịch) là ngày
hành lễ pavāraṇā, mỗi người chúng con hành lễ
pavāraṇā xong. Sáng ngày 16 tháng 9, chúng con
tiếp tục lên đường đến hầu đảnh lễ Đức-Thế-Tôn.
Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu thọ y kathina
Khi ấy, Đức-Phật thuyết pháp tế độ nhóm 30
vị tỳ-khưu xứ Pāveyya. Sau khi lắng nghe Đức-
Phật thuyết pháp xong, tất cả nhóm 30 vị tỳ-khưu
ấy đều trở thành bậc Thánh A-ra-hán cả thảy.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng         125
Nhóm 30 vị tỳ-khưu xứ Pāveyya là nguyên-
nhân đầu tiên, Đức-Phật truyền dạy cho phép chư
tỳ-khưu rằng:
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép, sau khi
chư tỳ-khưu đã an cư nhập hạ suốt 3 tháng mùa
mưa xong, được phép nhận y kathina của thí-chủ.
- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu đã hành lễ thọ y
kathina xong rồi, hưởng được 5 đặc-ân là:
1- Khi vị tỳ-khưu nào được thỉnh mời, vị tỳ-
khưu ấy đi ra khỏi chùa mà không kịp báo cho vị
tỳ-khưu khác biết, cũng không phạm điều-giới.
2- Vị tỳ-khưu ấy không giữ gìn đủ tam y, cũng
không phạm điều-giới.
3- Vị tỳ-khưu ấy dùng vật thực cùng nhóm có 4
vị tỳ-khưu trở lên, dù thí-chủ gọi tên vật thực ấy,
cũng không phạm điều-giới.
4- Vị tỳ-khưu ấy nhận tấm y khác ngoài tam y,
được phép giữ gìn quá 10 đêm, không phạm
điều-giới.
5- Y phát sinh tại nơi nào, vị tỳ-khưu ấy được
phép nhận y tại nơi ấy.

126                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

- Này chư tỳ-khưu! Tỳ-khưu đã làm lễ thọ y
kathina xong rồi, sẽ hưởng được 5 đặc-ân này. (1)
Thời hạn tỳ-khưu hưởng 5 đặc-ân
Chư tỳ-khưu an cư nhập hạ suốt 3 tháng mùa
mưa trước, kể từ ngày 16 tháng 6 (âm-lịch) cho
đến rạng đông ngày 16 tháng 9 (âm-lịch) là ngày
mãn hạ trước. Đức-Phật cho phép chư tỳ-khưu
nhận y kathina của thí-chủ.
* Nếu chư tỳ-khưu nào không hành lễ thọ y
kathina (bởi vì không có thí-chủ dâng y kathina
đến chư tỳ-khưu-Tăng), thì chư tỳ-khưu ấy hưởng
được 5 đặc-ân chỉ được 1 tháng, kể từ ngày 16
tháng 9 đến ngày rằm (15) tháng 10 là hết thời
hạn hưởng 5 đặc-ân.
* Nếu chư tỳ-khưu nào có thí-chủ tạo phước-
thiện cúng-dường dâng y kathina đến chư tỳ-
khưu-Tăng thì chư tỳ-khưu-Tăng nhận y kathina
của thí-chủ, rồi chọn một vị tỳ-khưu xứng đáng
để làm lễ thọ y kathina của chư tỳ-khưu-Tăng
xong. Chư tỳ-khưu ấy đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y
kathina của chư tỳ-khưu-Tăng xong, được hưởng
5 đặc-ân của lễ thọ y kathina suốt 5 tháng, kể từ
1
Vinayapiṭaka, Mahāvagga, phần Kathinakkhandhaka.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng       127
ngày 16 tháng 9 đến ngày rằm (15) tháng 2 là hết
thời hạn hưởng 5 đặc-ân.
Trong 45 hạ của Đức-Phật, vào hạ thứ 14,
Đức-Phật cùng chư tỳ-khưu-Tăng an cư nhập hạ
suốt 3 tháng mùa mưa tại ngôi chùa Jetavana, gần
kinh-thành Sāvatthī.
Sau khi mãn hạ, nhóm 30 vị tỳ-khưu xứ
Pāveyya đến hầu đảnh lễ Đức-Phật tại ngôi chùa
Jetavana, Đức-Phật thuyết pháp tế độ nhóm 30 vị
tỳ-khưu xứ Pāveyya đều trở thành bậc Thánh A-
ra-hán. Khi ấy, Đức-Phật cho phép sau khi chư
tỳ-khưu đã an cư nhập hạ suốt 3 tháng mùa mưa
xong, được phép nhận y kathina của thí-chủ.
Tấm y kathina (kathinacīvara)
Đức-Phật cho phép tấm y gọi là tấm y kathina
là 1 trong 3 tấm y: tấm y saṃghāṭi (tấm y dày 2
lớp) hoặc tấm y uttarasaṅga (tấm y mặc choàng
từ vai che phủ xuống dưới 2 đầu gối 4 lóng tay)
hoặc tấm y antaravāsaka (tấm y mặc che lỗ rún
phủ xuống dưới 2 đầu gối 8 lóng tay).
Tấm y kathina (kathinacīvara) là tấm y như
thế nào?
Trong Chú-giải bộ Luật Mahāvagga dạy rằng:

128                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

“Kathinaṃ nāma ati ukkaṭṭhaṃ vaṭṭati,
mātarampi viññāpetuṃ na vaṭṭati, ākāsato otiṇṇa-
sadisameva vaṭṭati.” (1)
- Y kathinacīvara là tấm y hoàn toàn trong
sạch và cao quý nhất, vị tỳ-khưu không được
phép xin tấm y kathinacīvara, dù xin từ mẫu thân.
Tấm y kathinacīvara phát sinh một cách hoàn
toàn trong sạch, ví như từ trên hư không rơi
xuống giữa chư tỳ-khưu-Tăng (không dành riêng
cho vị tỳ-khưu nào).
Thật ra, vị tỳ-khưu được phép xin 4 thứ vật
dụng từ mẫu-thân hoặc phụ-thân của mình, thậm
chí từ người thí-chủ xin hộ độ mình, nhưng về
tấm y kathinacīvara, vị tỳ-khưu không được
phép xin trực tiếp hoặc gián tiếp, hoặc biểu lộ
bằng lời nói cho thí-chủ biết để làm lễ kính dâng
y kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng, bởi vì tấm
y kathinacīvara phát sinh hoàn toàn trong sạch và
cao quý nhất (ati ukkaṭṭha).
* Thời gian làm lễ kính dâng y kathinacīvara
Đức-Phật cho phép làm lễ kính dâng y
kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng kể từ ngày

1 Vi. Aṭṭhakathā, Mahāvaggaṭṭhakathā, Kathinakkhandhaka.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng          129
16 tháng 9 (âm-lịch) cho đến ngày rằm (15) tháng
10 (âm-lịch), thời gian khoảng một tháng.
* Thí-chủ làm lễ kính dâng y kathinacīvara
Thí-chủ gồm có 7 hạng là chư-thiên, loài-người,
tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, sikkhamānā (tu-nữ học tập để
lên tỳ-khưu-ni), sa-di, sa-di-ni, đều có thể làm lễ
kính dâng y kathina đến chư tỳ-khưu-Tăng.
* Chư tỳ-khưu-Tăng nhận y kathinacīvara
Chư tỳ-khưu an cư nhập hạ trước suốt 3 tháng
mùa mưa tại một ngôi chùa hoặc một chỗ ở nhất
định được phép nhận y kathinacīvara của thí-chủ
kính-dâng đến chư tỳ-khưu-Tăng, để chư tỳ-
khưu-Tăng chọn vị tỳ-khưu xứng đáng làm lễ thọ
y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng. Mỗi ngôi
chùa, chư tỳ-khưu-Tăng chỉ được nhận y kathina-
cīvara của thí-chủ một lần duy nhất mà thôi.
Quả-báu của phước-thiện bố-thí kính dâng y
kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng thật là vô-
lượng cao quý không sao kể xiết.
Lễ dâng y kathinacīvara thời xưa và thời nay
* Thời xưa, thí-chủ làm lễ kính-dâng y
kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng bằng tấm vải

130                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

may y kathina gọi là kathinadussa (tấm vải may y
kathinacīvara). Cho nên, rạng đông ngày lễ dâng
y kathinacīvara, các thí-chủ cùng nhau đội tấm
vải mới đến chùa, các thí-chủ cung-kính làm lễ
kính dâng tấm vải may y kathina cùng với các thứ
kim, chỉ, thuốc nhuộm y, v.v… dâng tận tay trong
hatthapāsa (2 cùi tay 1 gang) đến chư tỳ-khưu-
Tăng. Ngài Trưởng-lão đại diện chư tỳ-khưu-
Tăng nhận tấm vải may y kathinacīvara và các
thứ kim, chỉ, thuốc nhuộm y kathinacīvara ấy.
Ngay sáng sớm hôm ấy, chư tỳ-khưu-Tăng tụ
hội tại Sīmā, chọn ưu tiên vị tỳ-khưu nào có y cũ,
y rách nhận tấm vải may y kathinacīvara ấy, rồi
tất cả chư tỳ-khưu kể cả các Ngài Trưởng-lão
cùng nhau cắt, may từng mảnh rồi may ráp lại
thành tấm y kathinacīvara, nhuộm màu, mọi công
việc cần phải hoàn thành xong tấm y gọi là
kathinacīvara trong ngày (đêm) hôm ấy.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng cùng tụ hội tại Sīmā,
vị tỳ-khưu ấy làm các nghi lễ thọ y kathinacīvara
của chư tỳ-khưu-Tăng, rồi kính thỉnh tất cả chư
tỳ-khưu-Tăng hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng.
* Thời nay, những thí-chủ làm lễ kính dâng

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng        131
tấm y kathinacīvara đã may sẵn gọi là tấm y
kathinacīvara cùng với các thứ vật dụng khác
đến chư tỳ-khưu-Tăng đã an cư nhập hạ tại ngôi
chùa ấy.
Các thí-chủ cung-kính đem tấm y kathina-
cīvara ấy đến dâng tận tay trong hatthapāsa (2 cùi
tay 1 gang) đến chư tỳ-khưu-Tăng. Ngài Trưởng-
lão đại diện chư tỳ-khưu-Tăng nhận tấm y
kathinacīvara ấy của các thí-chủ.

Nghi lễ trao y kathinacīvara của tỳ-khưu-Tăng
Sau khi đã nhận tấm y kathinacīvara, tấm y
kathinacīvara nay đã thuộc về chư tỳ-khưu-Tăng,
tất cả chư tỳ-khưu có từ 5 vị tỳ-khưu trở lên (đủ
chư tỳ-khưu-Tăng) đều tụ hội tại Sīmā, thông báo
chọn ưu tiên vị tỳ-khưu nào có y cũ, y rách xứng
đáng nhận tấm y kathinacīvara ấy của chư tỳ-
khưu-Tăng. Nếu không có vị tỳ-khưu nào thì tiếp
theo chọn vị tỳ-khưu có công đức lớn đối với chư
tỳ-khưu trong chùa xứng đáng nhận tấm y
kathinacīvara ấy của chư tỳ-khưu-Tăng.
Khi tất cả chư tỳ-khưu đều chấp thuận, không
có vị tỳ-khưu nào phản đối. Khi ấy, vị tỳ-khưu
luật-sư đặt tên vị tỳ-khưu ấy là Tissa khi hành

132                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Tăng-sự tụng kathinatthāra kammavācā trao tấm
y kathinacīvara ấy cho vị tỳ-khưu ấy như sau:
“Suṇātu me Bhante (āvuso) Saṃgho. Idaṃ
Saṃghassa kathinacīvaraṃ uppannaṃ. Yadi
Saṃghassa pattakallaṃ, Saṃgho imaṃ kathina-
cīvaraṃ Tissassa bhikkhuno dadeyya kathinaṃ
attharituṃ. Esā ñatti.
Suṇātu me Bhante (āvuso) Saṃgho. Idaṃ
Saṃghassa kathinacīvaraṃ uppannaṃ. Saṃgho
imaṃ kathinacīvaraṃ Tissassa bhikkhuno deti
kathinaṃ attharituṃ, yassāyasmato khamati,
imassa kathinacīvarassa Tissassa bhikkhuno
dānaṃ kathinaṃ attharituṃ, so tuṇhassa, yassa
nakkhamati, so bhāseyya.
Dinnaṃ idaṃ Saṃghena kathinacīvaraṃ
Tissassa bhikkhuno kathinaṃ attharituṃ.
Khamati Saṃghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ
dhārayāmi.”
(Kính bạch chư tỳ-khưu-Tăng, kính xin chư tỳ-
khưu-Tăng nghe rõ lời tuyên-ngôn của tôi.(1) Tấm
y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng đã được
phát sinh, nếu việc hành Tăng-sự hợp thời đối với

1 Xưng tôi hoặc xưng con.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng       133
chư tỳ-khưu-Tăng, kính xin chư tỳ-khưu-Tăng cho
phép trao tấm y kathinacīvara này đến vị tỳ-khưu
Tissa, để làm lễ thọ y kathinacīvara. Đó là lời
tuyên-ngôn. Kính bạch quý Ngài được rõ.
Kính bạch chư tỳ-khưu-Tăng, kính xin chư tỳ-
khưu-Tăng nghe rõ lời thành-sự-ngôn của tôi.
Tấm y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng đã
được phát sinh, kính xin chư tỳ-khưu-Tăng cho
phép trao tấm y kathinacīvara này đến vị tỳ-khưu
Tissa, để làm lễ thọ y kathinacīvara.
Quý Ngài cho phép trao tấm y kathinacīvara
này đến vị tỳ-khưu Tissa, để làm lễ thọ y
kathinacīvara. Vị tỳ-khưu hài lòng, xin ngồi làm
thinh, vị tỳ-khưu nào không hài lòng, xin phát
biểu lên giữa chư tỳ-khưu-Tăng.
Chư tỳ-khưu-Tăng đã cho phép trao tấm y
kathinacīvara này đến vị tỳ-khưu Tissa, để làm lễ
thọ y kathinacīvara. Chư tỳ-khưu-Tăng đều hài
lòng chấp thuận, vì vậy, quý Ngài đều ngồi làm
thinh. Tôi xin ghi nhận trạng-thái hài lòng bằng
cách làm thinh ấy.)
Sau khi tụng ñattikammavācā xong, vị tỳ-khưu
luật-sư mở gói y kathinacīvara, nếu có 3 tấm y:

134                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

1- Tấm y saṃghāṭi là tấm y 2 lớp dùng để đắp.
2- Tấm y uttarāsaṅga là tấm y dùng để mặc
choàng từ vai che phủ xuống dưới 2 đầu gối 4
lóng tay.
3- Tấm y antaravāsaka là tấm y dùng để mặc
che lỗ rốn phủ xuống dưới 2 đầu gối 8 lóng tay.
Trong 3 tấm y này, Đức-Phật cho phép chỉ
chọn 1 trong 3 tấm y ấy làm tấm y kathinacīvara
mà thôi.

Nghi thức thọ y kathinacīvara
1- Nếu vị tỳ-khưu ấy chọn tấm y saṃghāṭi để
làm lễ thọ y kathinacīvara thì nghi thức làm lễ
thọ tấm y saṃghāṭi làm tấm y kathinacīvara theo
tuần tự như sau:
- Xả tấm y saṃghāṭi cũ của mình:
“Imaṃ saṃghāṭiṃ paccuddharāmi.”
(Tôi xin xả tấm y saṃghāṭi cũ này.)
- Làm dấu tấm y saṃghāṭi mới:
“Kappabinduṃ karomi.”
(Tôi làm dấu vòng tròn nhỏ bằng mắt con
công bằng mực màu đen (hoặc màu xanh đậm)
tại góc tấm y saṃghāṭi mới.)

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng        135
- Nguyện tấm y saṃghāṭi mới của chư tỳ-
khưu-Tăng:
“Imaṃ saṃghāṭiṃ adhiṭṭhāmi.”
(Tôi xin nguyện tấm y saṃghāṭi mới này.)
* Vị tỳ-khưu ấy ngồi chồm hổm (ukkuṭikaṃ
nisīditvā), chắp hai tay trên trán (añjaliṃ
paggahetvā) làm lễ thọ y kathinacīvara của chư
tỳ-khưu-Tăng với tấm y saṃghāṭi mới này:
“Imāya saṃghāṭiyā kathinaṃ attharāmi.”
(Tôi xin làm lễ thọ y kathinacīvara với tấm y
saṃghāṭi mới này.)
(Xong lễ thọ y kathinacīvara với tấm y
saṃghāṭi của chư tỳ-khưu-Tăng.)
2- Nếu vị tỳ-khưu ấy chọn tấm y uttarasaṅga
để làm lễ thọ y kathinacīvara thì nghi thức làm lễ
thọ tấm y uttarasaṅga làm tấm y kathinacīvara
theo tuần tự như sau:
- Xả tấm y uttarasaṅga cũ của mình:
“Imaṃ uttarasaṅgaṃ paccuddharāmi.”
(Tôi xin xả tấm y uttarasaṅga cũ này.)
- Làm dấu tấm y uttarasaṅga mới:
“Kappabinduṃ karomi.”

136                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

(Tôi làm dấu vòng tròn nhỏ bằng mắt con
công bằng mực màu đen (hoặc màu xanh đậm)
tại góc tấm y uttarasaṅga mới.)
- Nguyện tấm y uttarasaṅga mới của chư tỳ-
khưu-Tăng:
“Imaṃ uttarasaṅgaṃ adhiṭṭhāmi.”
(Tôi xin nguyện tấm y uttarasaṅga mới này.)
* Vị tỳ-khưu ấy ngồi chồm hổm (ukkuṭikaṃ
nisīditvā), chắp hai tay trên trán (añjaliṃ
paggahetvā) làm lễ thọ y kathinacīvara của chư
tỳ-khưu-Tăng với tấm y uttarasaṅga mới này:
“Iminā uttarasaṅgena kathinaṃ attharāmi.”
(Tôi xin làm lễ thọ y kathinacīvara với tấm y
uttarasaṅga mới này.)
(Xong lễ thọ y kathinacīvara với tấm y
uttarasaṅga của chư tỳ-khưu-Tăng.)
3- Nếu vị tỳ-khưu ấy chọn tấm y antaravāsaka
để làm lễ thọ y kathinacīvara thì nghi thức làm lễ
thọ tấm y antaravāsaka làm tấm y kathinacīvara
theo tuần tự như sau:
- Xả tấm y antaravāsaka cũ của mình:
“Imaṃ antaravāsakaṃ paccuddharāmi.”
(Tôi xin xả tấm y antaravāsaka cũ này.)

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng        137
- Làm dấu tấm y antaravāsaka mới:
“Kappabinduṃ karomi.”
(Tôi làm dấu vòng tròn nhỏ bằng mắt con
công bằng mực màu đen (hoặc màu xanh đậm)
tại góc tấm y antaravāsaka mới.)
- Nguyện tấm y antaravāsaka mới của chư tỳ-
khưu-Tăng:
“Imaṃ antaravāsakaṃ adhiṭṭhāmi.”
(Tôi xin nguyện tấm y antaravāsaka mới này.)
* Vị tỳ-khưu ấy ngồi chồm hổm (ukkuṭikaṃ
nisīditvā), chắp hai tay trên trán (añjaliṃ
paggahetvā) làm lễ thọ y kathinacīvara của chư
tỳ-khưu-Tăng với tấm y antaravāsaka mới này:
“Iminā antaravāsakena kathinaṃ attharāmi.”
(Tôi xin làm lễ thọ y kathinacīvara với tấm y
antaravāsaka mới này.)
(Xong lễ thọ y kathinacīvara với tấm y
antaravāsaka của chư tỳ-khưu-Tăng.)
Nghi lễ thỉnh chư tỳ-khưu-Tăng anumodanā
Sau khi vị tỳ-khưu ấy đã chọn 1 trong 3 tấm y
của chư tỳ-khưu-Tăng để làm lễ thọ y kathina-
cīvara xong, tiếp theo vị tỳ-khưu ngồi chồm hổm

138                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

chắp hai tay trên trán kính thỉnh chư tỳ-khưu-
Tăng đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng rằng:
“Atthataṃ Bhante (āvuso) Saṃghassa
kathinaṃ, dhammiko kathinatthāro anumodatha.”
(Kính bạch chư tỳ-khưu-Tăng, lễ thọ y kathina-
cīvara của chư tỳ-khưu-Tăng đã xong, lễ thọ y
kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng hợp pháp.
Kính thỉnh quý Ngài đọc câu hoan-hỷ.)
Theo Chú-giải của tạng Luật Mahāvagga,
giảng giải rằng:
- Chư tỳ-khưu an cư nhập hạ trước suốt 3
tháng mùa mưa, không bị đứt hạ, chư tỳ-khưu-
Tăng cho phép vị tỳ-khưu làm lễ thọ y
kathinacīvara. Chư tỳ-khưu đồng đọc câu hoan-
hỷ lễ thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng
xong, hưởng được 5 đặc-ân suốt 5 tháng, kể từ
ngày 16 tháng 9 đến ngày rằm (15) tháng 2 là
mãn thời hạn đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara.
Vị sa-di an cư nhập hạ trước suốt 3 tháng mùa
mưa, khi đủ 20 tuổi được làm lễ nâng lên tỳ-khưu
trong mùa an cư nhập hạ. Vị tân tỳ-khưu ấy được
phép hành lễ pavāraṇā cùng với chư tỳ-khưu-

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng       139
Tăng, khi mãn hạ, kể là hạ thứ nhất, được phép
đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của chư
tỳ-khưu-Tăng, và được hưởng 5 đặc-ân của lễ thọ
y kathinacīvara 5 tháng như chư tỳ-khưu.

Chư tỳ-khưu đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathina

Tất cả chư tỳ-khưu ngồi chồm hổm chắp hai
tay trên trán đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathina-
cīvara của chư tỳ-khưu-Tăng rằng:
“Atthataṃ Bhante (āvuso) Saṃghassa
kathinaṃ, dhammiko kathinatthāro anumodāma.”
(Kính bạch Ngài Trưởng-lão (hoặc pháp-đệ),
lễ thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng đã
xong, lễ thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-
Tăng hợp pháp. Tất cả chúng tôi đồng thanh đọc
câu hoan-hỷ.)
Tất cả chư tỳ-khưu đồng đọc câu hoan-hỷ lễ
thọ y kathina của chư tỳ-khưu-Tăng xong, hưởng
được 5 đặc-ân suốt 5 tháng, kể từ ngày 16 tháng
9 đến ngày rằm (15) tháng 2 là mãn thời hạn đặc-
ân của lễ thọ y kathinacīvara.
Hoàn tất xong lễ thọ y kathinacīvara của chư
tỳ-khưu-Tăng.

140                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Những tỳ-khưu không được đọc câu hoan-hỷ

- Tỳ-khưu an cư nhập hạ trước, nếu bị đứt hạ
thì không được phép đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y
kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng.
- Tỳ-khưu an cư nhập hạ sau, không được
phép đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng.
- Tỳ-khưu an cư nhập hạ trước tại ngôi chùa
khác đến tham dự lễ thọ y kathinacīvara …
- Tỳ-khưu không an cư nhập hạ …
Tất cả những hạng tỳ-khưu trên không được
phép đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng, cũng không được hưởng 5
đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara của chư tỳ-
khưu-Tăng.
Đặc biệt, tất cả mọi sa-di cùng an cư nhập hạ
trước với chư tỳ-khưu, không được hành Tăng-sự
hành lễ pavāraṇā, không được đọc câu hoan-hỷ lễ
thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng, nhưng
mà tất cả mọi sa-di được phép hưởng phần quả-
báu phát sinh trong lễ dâng y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng       141

Nhận y và thọ y kathinacīvara
Một xóm làng nọ, vị tỳ-khưu một mình an cư
nhập hạ trước suốt 3 tháng mùa mưa tại xóm làng
ấy. Sau khi mãn 3 tháng hạ, những thí-chủ trong
làng đem dâng tấm y kathinacīvara đến vị tỳ-
khưu ấy, bạch rằng:
- Kính bạch Ngài, chúng con kính dâng tấm y
kathinacīvara này đến tỳ-khưu-Tăng. Kính xin
Ngài nhận tấm y kathinacīvara của chúng con.
Vị tỳ-khưu ấy nhận tấm y kathinacīvara của
các thí-chủ xong, suy nghĩ rằng:
“Đức-Phật chế-định chư tỳ-khưu ít nhất có 4
vị gọi là tỳ-khưu-Tăng. Còn ta chỉ có một mình,
nhưng mà các thí-chủ dâng tấm y kathinacīvara
này đến tỳ-khưu-Tăng. Vậy, ta nên đem tấm y
kathinacīvara của tỳ-khưu-Tăng, đi đến kinh-
thành Sāvatthī, bạch hỏi Đức-Phật về chuyện này.”
Đức-Phật truyền dạy rằng:
“Tuyheva bhikkhu, tāni cīvarāni yāva
kathinassa ubbhārāyāti.
Idha pana bhikkhave, bhikkhu eko vassaṃ
vasati, tattha manussā “saṃghassa demā”ti
cīvarāni denti.

142                       BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Anujānāmi bhikkhave tasseva tāni cīvarāni
yāva kathinassa ubbhārāyāti.” (1)
- Này tỳ-khưu! Những tấm y kathinacīvara ấy
chỉ thuộc về một mình con mà thôi; con được
hưởng 5 đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara cho
đến khi mãn thời hạn 5 tháng.
- Này chư tỳ-khưu! Trong trường-hợp một tỳ-
khưu an cư nhập hạ suốt 3 tháng mùa mưa. Dân
chúng trong xóm làng dâng y kathinacīvara bạch
rằng: “Chúng con xin dâng y kathinacīvara đến
tỳ-khưu-Tăng.”
- Này chư tỳ-khưu! Như-lai cho phép những
tấm y kathinacīvara ấy chỉ thuộc về một mình vị
tỳ-khưu ấy mà thôi; vị tỳ-khưu ấy được hưởng 5
đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara cho đến khi
mãn thời hạn 5 tháng.
Thật ra, để trở thành tấm y kathinacīvara, một
vị tỳ-khưu (an cư nhập hạ một mình) đem tấm y
kathinacīvara đến ngôi chùa khác, thỉnh mời thêm
4 vị tỳ-khưu nữa cho đủ tỳ-khưu-Tăng hành
Tăng-sự tại Sīmā, thỉnh vị tỳ-khưu luật-sư tụng

1 Vinayapiṭaka, Mahāvagga, Cīvarakkhandhaka.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng        143
kathinatthārañattikammavācā làm lễ trao y kathina-
cīvara cho vị tỳ-khưu ấy.
Vị tỳ-khưu ấy cảm tạ chư tỳ-khưu-Tăng, rồi
đem tấm y kathinacīvara trở về chỗ ở của mình,
hành đầy đủ nghi lễ thọ tấm y kathinacīvara ấy,
rồi hưởng được 5 đặc-ân trong 5 tháng cho đến
khi mãn thời hạn đặc-ân của lễ thọ y kathina-
cīvara vào ngày rằm tháng 2 (âm-lịch).
Tương tự như vậy:
* Trường-hợp 2 vị tỳ-khưu an cư nhập hạ trước
suốt 3 tháng mùa mưa tại một xóm làng nọ. Sau
khi mãn 3 tháng hạ, những dân chúng trong xóm
làng ấy dâng tấm y kathinacīvara, rồi bạch rằng:
“Chúng con xin dâng y kathinacīvara đến tỳ-
khưu-Tăng.”
Hai vị tỳ-khưu ấy nhận tấm y kathinacīvara
của thí-chủ xong, đem tấm y kathinacīvara đến
ngôi chùa khác, thỉnh mời thêm 3 vị tỳ-khưu nữa
cho đủ tỳ-khưu-Tăng hành Tăng-sự tại Sīmā,
thỉnh vị tỳ-khưu luật-sư tụng kathinatthāra-
ñattikammavācā làm lễ trao y kathinacīvara cho 1
vị tỳ-khưu nào trong 2 vị tỳ-khưu ấy.

144                 BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Hai vị tỳ-khưu ấy cảm tạ chư tỳ-khưu-Tăng,
rồi đem tấm y kathinacīvara trở về chỗ ở của
mình. Vị tỳ-khưu ấy hành đầy đủ nghi lễ thọ tấm
y kathinacīvara ấy, rồi thỉnh vị tỳ-khưu còn lại
đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của tỳ-
khưu-Tăng. Vị tỳ-khưu còn lại đọc câu hoan-hỷ
lễ thọ y kathinacīvara của tỳ-khưu-Tăng.
Hai vị tỳ-khưu hưởng được 5 đặc-ân trong 5
tháng cho đến khi mãn thời hạn đặc-ân của lễ thọ
y kathinacīvara vào ngày rằm tháng 2 (âm-lịch).
* Trường-hợp 3 vị tỳ-khưu an cư nhập hạ trước
suốt 3 tháng mùa mưa tại một xóm làng nọ. Sau
khi mãn 3 tháng hạ, những dân chúng trong xóm
làng ấy dâng tấm y kathinacīvara, rồi bạch rằng:
“Chúng con xin dâng y kathinacīvara đến tỳ-
khưu-Tăng.”
Ba vị tỳ-khưu ấy nhận tấm y kathinacīvara của
thí-chủ xong, đem tấm y kathinacīvara đến ngôi
chùa khác, thỉnh mời thêm 2 vị tỳ-khưu nữa cho
đủ tỳ-khưu-Tăng hành Tăng sự tại Sīmā, thỉnh vị
tỳ-khưu luật-sư tụng kathinatthārañattikammavācā
làm lễ trao y kathinacīvara cho 1 vị tỳ-khưu nào
trong 3 vị tỳ-khưu ấy.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng       145
Ba vị tỳ-khưu ấy cảm tạ chư tỳ-khưu-Tăng, rồi
đem tấm y kathinacīvara trở về chỗ ở của mình.
Vị tỳ-khưu ấy hành đầy đủ nghi lễ thọ tấm y
kathinacīvara ấy, rồi thỉnh 2 vị tỳ-khưu còn lại
đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của tỳ-
khưu-Tăng. Hai vị tỳ-khưu còn lại đọc lời hoan-
hỷ lễ thọ y kathinacīvara của tỳ-khưu-Tăng.
Ba vị tỳ-khưu hưởng được 5 đặc-ân trong 5
tháng cho đến khi mãn thời hạn đặc-ân của lễ thọ
y kathinacīvara vào ngày rằm tháng 2 (âm-lịch).
* Trường-hợp 4 vị tỳ-khưu an cư nhập hạ trước
suốt 3 tháng mùa mưa tại một xóm làng nọ. Sau
khi mãn 3 tháng hạ, những dân chúng trong xóm
làng ấy dâng tấm y kathinacīvara, rồi bạch rằng:
“Chúng con xin dâng y kathinacīvara đến tỳ-
khưu-Tăng.”
Bốn vị tỳ-khưu ấy nhận tấm y kathinacīvara
của thí-chủ xong, đem tấm y kathinacīvara đến
ngôi chùa khác, thỉnh mời thêm 1 vị tỳ-khưu nữa
cho đủ tỳ-khưu-Tăng hành Tăng-sự tại Sīmā,
thỉnh vị tỳ-khưu luật-sư tụng kathinatthāra-
ñattikammavācā làm lễ trao y kathinacīvara cho 1
vị tỳ-khưu nào trong 4 vị tỳ-khưu ấy.

146                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Bốn vị tỳ-khưu ấy cảm tạ chư tỳ-khưu-Tăng,
rồi đem tấm y kathinacīvara trở về chỗ ở của
mình. Vị tỳ-khưu ấy hành đầy đủ nghi lễ thọ tấm
y kathinacīvara ấy, rồi thỉnh 3 vị tỳ-khưu còn lại
đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathinacīvara của tỳ-
khưu-Tăng. Ba vị tỳ-khưu còn lại đọc câu hoan-
hỷ lễ thọ y kathinacīvara của tỳ-khưu-Tăng.
Bốn vị tỳ-khưu hưởng được 5 đặc-ân trong 5
tháng cho đến khi mãn thời hạn đặc-ân của lễ thọ
y kathinacīvara vào ngày rằm tháng 2 (âm-lịch).
Chư tỳ-khưu nào an cư nhập hạ trước suốt 3
tháng mùa mưa tại một chỗ. Sau khi mãn 3 tháng
hạ, nếu không có thí-chủ nào đến tạo phước-thiện
cúng-dường kính-dâng tấm y kathinacīvara, thì
chư tỳ-khưu ấy chỉ hưởng được 5 đặc-ân trong
một tháng kể từ ngày 16 tháng 9 cho đến ngày
rằm (15) tháng 10 mà thôi.
Thật ra, * Phần thí-chủ, Đức-Phật cho phép 7
hạng thí-chủ là:
- Chư-thiên hóa ra thành người làm thí-chủ
dâng y kathinacīvara.
- Loài người là cận-sự-nam, cận-sự-nữ hạng
người tại gia làm thí-chủ dâng y kathinacīvara.
- Vị tỳ-khưu làm thí-chủ dâng y kathinacīvara.

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng        147
- Vị tỳ-khưu-ni làm thí-chủ dâng y kathina-
cīvara.
- Vị sikkhamānā là người nữ đang thực hành
để trở thành tỳ-khưu-ni làm thí-chủ dâng y
kathinacīvara.
- Vị sa-di làm thí-chủ dâng y kathinacīvara.
- Vị sa-di-ni làm thí-chủ dâng y kathinacīvara.
Thời nay, các tu-nữ cũng làm thí-chủ dâng y
kathinacīvara.
* Còn phần y kathinacīvara, tấm y kathina-
cīvara chỉ là 1 trong 3 tấm y là tấm y saṃghāṭi (y
2 lớp), hay tấm y uttarasaṅga (y mặc choàng từ
vai che phủ xuống dưới 2 đầu gối 4 lóng tay), hay
tấm y antaravāsaka (y mặc che lỗ rốn phủ xuống
dưới 2 đầu gối 8 lóng tay).
Tấm y kathinacīvara là tấm y rất đặc biệt hơn
tất cả các tấm y khác, bởi vì tấm y kathinacīvara
được phát sinh lên một cách hoàn toàn trong sạch,
ví như từ trên hư không rơi xuống giữa chư tỳ-
khưu-Tăng, không dành riêng cho một vị tỳ-khưu
nào cả. Chư tỳ-khưu-Tăng tụ hội tại Sīmā, chọn
một vị tỳ-khưu nào xứng đáng, rồi vị tỳ-khưu luật
sư tụng ñattikammavācā xong, trao tấm y
kathinacīvara cho vị tỳ-khưu ấy.

148                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Vị tỳ-khưu ấy làm lễ thọ y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng, rồi kính thỉnh tất cả chư tỳ-
khưu-Tăng đọc câu hoan-hỷ lễ thọ y kathina-
cīvara của chư tỳ-khưu-Tăng.
Tất cả chư tỳ-khưu-Tăng đọc câu hoan-hỷ lễ
thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng xong,
hưởng được 5 đặc-ân suốt 5 tháng, kể từ ngày 16
tháng 9 đến ngày rằm (15) tháng 2 là mãn thời
hạn đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara.

Tỳ-khưu hưởng được 5 đặc-ân trọn 5 tháng
với 2 điều-kiện:
- Āvāsapalibodha: Gắn bó với ngôi chùa cũ.
- Cīvarapalibodha: Gắn bó với tấm vải may y.
1- Āvāsapalibodha: Gắn bó với ngôi chùa cũ
nghĩa là vị tỳ-khưu nào đã an cư nhập hạ trước
suốt 3 tháng mùa mưa tại ngôi chùa nào hoặc chỗ
ở nào, có làm lễ thọ y kathinacīvara của chư tỳ-
khưu-Tăng, vị tỳ-khưu ấy đã đọc lời hoan-hỷ lễ
thọ y kathinacīvara ấy.
Nếu vị tỳ-khưu ấy gắn bó với ngôi chùa cũ, dù
vị tỳ-khưu ấy có công việc cần thiết phải rời khỏi
chùa đến ngôi chùa khác, nhưng tâm của vị tỳ-

Lễ Dâng Y Kathina Đến Chư Tỳ-Khưu-Tăng        149
khưu ấy vẫn gắn bó tha thiết với ngôi chùa cũ,
chắc chắn sẽ trở về ngôi chùa cũ, thì vị tỳ-khưu
ấy vẫn được hưởng 5 đặc-ân suốt 5 tháng đến
rằm tháng 2 (âm-lịch), hết kỳ hạn đặc-ân của lễ
thọ y kathinacīvara.
Nhưng nếu vị tỳ-khưu ấy khi rời khỏi ngôi
chùa cũ, đi đến ngôi chùa mới khác, tâm không
còn gắn bó với ngôi chùa cũ, quyết tâm không trở
về ngôi chùa cũ ấy nữa. Ngay khi ấy, vị tỳ-khưu
ấy không còn được hưởng 5 đặc-ân của lễ thọ y
kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng.
2- Cīvarapalibodha: Gắn bó với tấm vải may
y, nghĩa là thời xưa, vị tỳ-khưu nào hoan-hỷ lễ
thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng, rồi
được hưởng đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara của
chư tỳ-khưu-Tăng, mỗi vị tỳ-khưu được chia một
tấm vải chưa đủ may thành một tấm y. Vị tỳ-khưu
ấy đem tấm vải ấy rời khỏi ngôi chùa cũ, đi đến
ngôi chùa mới với hy vọng sẽ có thêm vải để may
thành tấm y để mặc.
Thời nay, trong lễ dâng y kathinacīvara đến
chư tỳ-khưu-Tăng, ngoài tấm y để làm lễ thọ y
kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng ra, các thí-chủ
còn dâng đến mỗi vị tỳ-khưu tấm y đã may sẵn.

150                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Vì vậy, sau khi vị tỳ-khưu ấy đã đọc lời hoan-
hỷ lễ thọ y kathinacīvara của chư tỳ-khưu-Tăng,
rồi gắn bó với ngôi chùa, dù vị tỳ-khưu ấy có
công việc cần thiết phải rời khỏi chùa đến ngôi
chùa mới khác, nhưng tâm của vị tỳ-khưu ấy vẫn
gắn bó tha thiết với ngôi chùa cũ, sẽ trở về ngôi
chùa cũ. Như vậy, vị tỳ-khưu ấy mới được hưởng
5 đặc-ân suốt 5 tháng đến rằm tháng 2 (âm-lịch),
hết kỳ hạn 5 đặc-ân của lễ thọ y kathinacīvara.
Thí-chủ có trí-tuệ sáng suốt hiểu biết hợp thời
đúng lúc tạo phước-thiện cúng dường dâng một
tấm y kathinacīvara đến chư tỳ-khưu-Tăng, sau
khi đã an cư nhập hạ trước suốt 3 tháng mùa mưa
tại một ngôi chùa nào hoặc một chỗ ở nào, thì thí-
chủ tạo được phước-thiện bố-thí cao quý vô-
lượng, có quả-báu của lễ dâng y kathinacīvara
cao quý vô-lượng không sao kể xiết.

Đoạn Kết

Quyển sách “Bhikkhupātimokkha Tóm Tắt”
tuy là một quyển sách nhỏ, nhưng mà gom nhặt
những điều thiết yếu cần biết đối với chư tỳ-
khưu, từ các nơi trong Tạng-luật và các Chú-giải.
Bhikkhupātimokkha có 2 từ là Bhikkhu và
pātimokkha.
* Ý-nghĩa Bhikkhu trong văn-phạm Pāḷi
- Bhikkhati sīlenā’ti bhikkhu.
Bậc có thói quen thường đi khất thực để nuôi
mạng gọi là bhikkhu.
- Saṃsāre bhayaṃ ikkhatī’ti bhikkhu.
Bậc thấy rõ, biết rõ sự tai họa trong vòng tử
sinh luân-hồi trong ba giới bốn loài gọi là bhikkhu.
* Ý-nghĩa Bhikkhu trong Tạng-kinh
- Yo ca imaṃ paṭipattiṃ paṭipajjati, so bhikkhu
nāma hotīti paṭipattiyā bhikkhubhāvadassanatopi
bhikkhu.

2                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
Hành-giả nào thực hành pháp-hành tứ-niệm-
xứ, hành-giả ấy được gọi là tỳ-khưu. Hành-giả thực
hành pháp-hành tứ-niệm-xứ chứng tỏ là tỳ-khưu.
- Paṭipannako hi devo vā hotu manusso vā
bhikkhū’ti saṅkhyaṃ gacchatiyeva.
Hành-giả thực hành pháp-hành tứ-niệm-xứ dù
là chư-thiên hoặc nhân-loại đều xem là tỳ-khưu
cả thảy.
Như vậy, tỳ-khưu theo ý nghĩa trong Tạng-
kinh đó là hành-giả thực hành pháp-hành tứ-
niệm-xứ hoặc pháp-hành thiền-tuệ.
* Ý-nghĩa Bhikkhu trong Tạng-luật
Để trở thành tỳ-khưu, vị sa-di nào đầy đủ 20
tuổi kính xin chư tỳ-khưu-Tăng hành Tăng-sự tại
Sīmā, nâng lên bậc tỳ-khưu bằng cách Ngài
Trưởng-lão luật-sư tụng ñatticatutthakamma-
vācā: tụng ñatti (tuyên-ngôn) 1 lần và tiếp theo
tụng kammavācā (thành-sự-ngôn) 3 lần xong,
ngay khi ấy vị sa-di ấy trở thành bhikkhu: vị tỳ-
khưu, có đầy đủ 227 điều-giới của tỳ-khưu, vị tân
tỳ-khưu ấy có thể ăn ở chung với chư tỳ-khưu,
hành Tăng-sự chung với chư tỳ-khưu.
Trong Tạng-luật, bộ Cūḷavagga, tỳ-khưu được
thành-tựu cần phải hội đủ 5 chi-pháp.

ĐOẠN KẾT                                                      3 Năm chi-pháp trở thành tỳ-khưu

1- Vatthusampatti: Người cận-sự-nam đủ 20
tuổi, không thuộc vào 1 trong 13 hạng người bị
cấm làm lễ thọ tỳ-khưu.
2- Ñattisampatti: Tụng ñatti (tuyên-ngôn)
đúng theo văn-phạm Pāḷi.
3- Anusāsanasampatti: Tụng kammavācā
(thành-sự-ngôn) đúng theo văn-phạm Pāḷi.
4- Sīmāsampatti: Chỗ ranh-giới Sīmā hoàn
toàn đúng theo Luật mà Đức-Phật đã ban hành.
5- Purisasampatti: Chư tỳ-khưu-Tăng hội đầy
đủ 5 vị tỳ-khưu thật trở lên tham dự tại Sīmā.
Nếu hội đầy đủ 5 chi-pháp này, không thiếu 1
chi-pháp nào, thì sau khi Ngài Trưởng-lão luật-sư
tụng ñatticatutthakammavācā: tụng ñatti (tuyên-
ngôn) 1 lần và tiếp theo tụng kammavācā (thành-
sự-ngôn) 3 lần xong, ngay khi ấy vị sa-di ấy trở
thành vị tỳ-khưu thật (bhikkhu) có đầy đủ 227
điều-giới của tỳ-khưu, vị tân tỳ-khưu ấy có thể ăn
ở chung với chư tỳ-khưu, hành Tăng-sự chung
với chư tỳ-khưu. (1)

1 Tìm hiểu rõ trong quyển “Gương Bậc Xuất-Gia” cùng soạn giả.

4                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT
Nếu thiếu 1 trong 5 chi-pháp này, dù sau khi
Ngài Trưởng-lão luật-sư tụng ñatticatuttha-
kammavācā: tụng ñatti (tuyên-ngôn) 1 lần và tiếp
theo tụng kammavācā (thành-sự-ngôn) 3 lần xong,
thì vị sa-di ấy chắc chắn cũng không trở thành
bhikkhu: vị tỳ-khưu, vẫn còn là vị sa-di.

Năm chi-pháp không trở thành tỳ-khưu

1- Vatthuvippatti: Người cận-sự-nam không
đủ 20 tuổi hoặc thuộc vào 1 trong 13 hạng người
bị cấm làm lễ thọ tỳ-khưu.
2- Ñattivippatti: Tụng ñatti (tuyên-ngôn)
không đúng theo văn-phạm Pāḷi.
3- Anusāsanavippatti: Tụng kammavācā
(thành-sự-ngôn) không đúng theo văn-phạm Pāḷi.
4- Sīmāvippatti: Chỗ ranh-giới Sīmā không
đúng theo Luật mà Đức-Phật đã ban hành.
5- Purisavippatti: Chư tỳ-khưu-Tăng không
hội đủ 5 vị tỳ-khưu thật tham dự tại Sīmā.
Nếu có 1 trong 5 chi-pháp này thì buổi lễ thọ
tỳ-khưu không thành-tựu, sa-di ấy không trở
thành bhikkhu: tỳ-khưu.

ĐOẠN KẾT                                         5
* Ý nghĩa Pātimokkha:
Trong bộ Vibhaṅgapāḷi định nghĩa rằng:
Pātimokkhan’ti sīlaṃ patiṭṭhā ādi caraṇaṃ
saññamo saṃvaro mokkhaṃ pamokkhaṃ
kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā.
Pātimokkha nghĩa là đặt trong giới-hạnh, giữ
gìn cẩn trọng, thoát khỏi phiền-não, đạt đến các
loại thiện-pháp đó là dục-giới thiện-pháp, sắc-
giới thiện-pháp, vô-sắc-giới thiện-pháp, cho đến
siêu-tam-giới thiện-pháp.
Bhikkhupātimokkha nghĩa là vị tỳ-khưu có
tác-ý giữ gìn các điều-giới của mình trong sạch
và đầy đủ, giữ gìn thân và khẩu được trong sạch
khỏi mọi ác-nghiệp nên không tự chê trách mình,
tránh khỏi bị bậc thiện-trí chê trách, thoát khỏi 4
cõi ác-giới (địa-ngục, a-su-ra, ngạ-quỷ, súc-sinh).
Giới của vị tỳ-khưu có 227 điều-giới trong
bhikkhupātimokkha liên quan đến thân và khẩu.
Cho nên, tỳ-khưu giữ gìn thân và khẩu tránh
xa không phạm điều-giới, tránh xa thân hành 3
loại ác-nghiệp và tránh xa khẩu hành 4 loại ác-
nghiệp, giữ gìn thân và khẩu được trong sạch
thanh-tịnh.

6                  BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

Vị tỳ-khưu thực hành pháp-hành-giới giữ gìn
giới-hạnh trong sạch làm nền tảng, làm nơi nương
nhờ để thực hành pháp-hành thiền-định dẫn đến
chứng đắc 5 bậc thiền sắc-giới thiện-tâm và 4 bậc
thiền vô-sắc-giới thiện-tâm; để thực hành pháp-
hành thiền-tuệ dẫn đến chứng ngộ chân-lý tứ
Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả,
Niết-bàn, diệt tận được mọi tham-ái, mọi phiền-
não không còn dư sót, trở thành bậc Thánh A-ra-
hán sẽ tịch diệt Niết-bàn, giải thoát khổ tử sinh
luân-hồi trong tam-giới.

Phật-lịch 2565 / DL.2021
Rừng Núi Viên Không,
xã Tóc Tiên, thị xã Phú Mỹ,
tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Tỳ-khưu Hộ-Pháp (Dhammarakkhita Bhikkhu) (Aggamahāpaṇḍita)

Patthanā
Iminā puññakammena,
Sukhī bhavāma sabbadā.
Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo,
Loke sattā sumaṅgalā.
Vietnam raṭṭhikā ca sabbe,
Janā pappontu sāsane.
Vuḍḍhiṃ viruḷhivepullaṃ,
Patthayāmi nirantaraṃ.
Năng lực phước-thiện thanh cao này,
Mong chúng con thường được an-lạc.
Mong cho chánh-pháp được trường tồn,
Tất cả chúng-sinh được hạnh phúc.
Dân tộc Việt Nam được phát triển,
Tiến hóa hưng thịnh trong Phật-giáo,
Bần sư nguyện cầu với tâm thành,
Hằng mong được thành tựu như nguyện.
* Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo lokasmiṃ,
* Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo Vietnam-raṭṭhe.
* Nguyện cho chánh-pháp được trường tồn
trên thế gian.
* Nguyện cho chánh-pháp được trường tồn
trên tổ quốc Việt-Nam thân yêu.

Sách tham khảo và trích dẫn

- Vinayapiṭakapāḷi và Aṭṭhakathāpāḷi. - Các quyển sách tài liệu khác.

PHẦN PHỤ LỤC

Cách Phát Âm Mẫu Tự Pāḷi

Tiếng Pāḷi gồm có 41 mẫu tự, chia làm 2 loại:
1- Nguyên-âm gồm có 8 mẫu tự: a, ā, i, ī,
u, ū, e, o.
* 8 nguyên âm này chia làm hai loại:
- 3 nguyên âm đọc giọng ngắn, thời gian 1 lần
nháy mắt.

Nguyên-âm Pāḷi        a       i        u Cách phát âm        á       í        ú

- 5 nguyên âm đọc giọng dài gấp đôi, thời gian 2 lần nháy mắt:

Nguyên âm Pāḷi      ā        ī   ū    e       o

Cách phát âm       aa    ii     uu   êê      ôô

2                                   BHIKKHUPĀTIMOKKHA TÓM TẮT

2- Phụ-âm gồm có 33 phụ âm, chia thành nhóm như sau: ka        kha        ga        gha        ṅ 1                                                         Phát âm ở cổ cá        khá        gá        ghá        ngá ca        cha        ja        jha        ña        Phát âm ở đóc 2                                                             họng chá schá chá schá nhá ṭa        ṭha        ḍa        ḍha        ṇa        Phát âm cong 3                                                         đầu lưỡi trên tá        thá        đá        thá        ná          hàm ếch ta        tha        da     dha           na         Phát âm đặt 4                                                         đầu lưỡi vào 2 tá        thá        đá        thá        ná          đầu răng pa        pha        ba        bha        ma        Phát âm ở hai 5                                                           đầu môi pá        phá        bá        phá        má ya         ra         la        va         sa        ha       ḷa    ṃ giá        rá         lá    wóa            xá        há       lá    ân

Thực ra, 33 phụ âm này được phiên âm cách phát âm rất khó chuẩn. Nên học tập cách phát âm trực tiếp với thầy dạy.

PHỤ LỤC                                         3
Cách phát âm
41 mẫu tự Pāḷi chia làm 6 cách phát âm:
1- Những nguyên âm và phụ âm phát âm ở cổ,
có 8 âm: a, ā, ka, kha, ga, gha, ṅ, ha.
2- Những nguyên âm và phụ âm phát âm ở
đóc họng, có 8 âm: i, ī, ca, cha, ja, jha, ña, ya.
3- Những phụ âm phát âm bằng cách cong đầu
lưỡi ở hàm ếch, khi phát âm đánh đầu lưỡi ra
ngoài, có 7 phụ âm: ṭa, ṭha, ḍa, ḍha, ṇa, ra, ḷa.
4- Những phụ âm phát âm phát âm bằng cách
đặt đầu lưỡi ở hai đầu răng, khi phát âm đồng
thời hở 2 đầu răng, có 7 phụ âm là: ta, tha, da,
dha, na, la, sa.
5- Những nguyên âm và phụ âm phát âm ở 2
đầu môi (miệng ngậm lại), khi phát âm đồng thời
hở đầu môi, có 7 âm: u, ū, pa, pha, ba, bha, ma.
6- Phụ âm (ṃ) m có dấu chấm ở phía dưới
phát âm nơi lỗ mũi, khi phát âm 2 đầu môi ngậm
lại. Phụ âm này thường theo sau 3 nguyên âm là:
aṃ, iṃ, uṃ.
Những nguyên âm, phụ âm phát sinh 2 nơi:
- Nguyên âm “ê” phát âm nơi cổ và đóc họng.
- Nguyên âm “ô” phát âm nơi cổ và môi.
- Phụ âm “va” phát âm nơi răng và môi.
