Luật Vinaya & Giảng Giải (Nam truyền)
Tạng Luật Pali - Phân Tích Giới Tỳ Khưu, tập II - Pācittiyapāḷi Bhikkhu II {Pali Việt} (TK Indacanda dịch)
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT

VESAK 2550

Buddhist Cultural Centre
125 Anderson Road,
Nedimala, Dehivala,
Sri Lanka

Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti. Sự bố thí Pháp vượt trên tất cả các sự bố thí.

Thí Chủ: _______________________________

______________________________________

______________________________________

Dâng đến: ______________________________

______________________________________

______________________________________

Ước Nguyện: ____________________________

______________________________________

Hồi hướng đến: ___________________________

______________________________________

TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT - TẬP 02

VINAYAPITAKE

PĀCITTIYAPĀLI

BHIKKHUVIBHANGO DUTIYO BHĀGO

TẠNG LUẬT

BỘ PĀCITTIYA

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP HAI

PHẬT LỊCH 2553                   DƯƠNG LỊCH 2009

In lần thứ nhất: PL 2553 - DL 2009                      Số Lượng 600 cuốn

ISBN: 978-955-1604-57-8

@Buddhist Cultural Centre 125 Anderson Road Nedimala, Dehiwala - Sri Lanka

Tel:          94-11-2734256, 2728468 Fax:          94-11-2736737 Email:        bcc@sri.lanka.net

Printed by:   Ajith Printers
85/4 Old Kesbewa Road
Gangodawila, Nugegoda
Sri Lanka.
Tel:          94-11-2517269

ii

MỤC LỤC TỔNG QUÁT

Mục Lục Tổng Quát                                     iii

Lời Tựa - Sinhala và Việt ngữ                     v - xiv

Văn Bản của Bộ Tôn Giáo - Anh và Việt ngữ       xv - xvi

Thành Phần Nhân Sự                                  xvii

Lược Đồ Tam Tạng                              xviii - xix

Lời Giới Thiệu                                xxiii - xxv

Các Chữ Viết Tắt                                   xxvii

Mẫu Tự Pāḷi - Sinhala                       xxviii - xxix

Mục Lục Phân Tích Giới Tỳ Khưu - Tập Hai    xxxi - xxxvi

Văn Bản Pāḷi và Văn Bản Tiếng Việt             02 - 559

Phần Phụ Chú                                  561 - 563

Thư Mục Câu Kệ Pāḷi                                 565

Thư Mục Danh Từ Riêng                         567 - 569

Thư Mục Từ Đặc Biệt                           570 - 579

Phương Danh Thí Chủ                           581 - 585

--ooOoo--

iii

“Tathāgatappavedito dhammavinayo, bhikkhave, vivaṭo virocati, no paṭicchanno.”

“Này các tỳ khưu, Pháp và Luật đã được công bố bởi đức Như Lai là bộc lộ, chói sáng, không che giấu.”

***

(Aṅguttaranikāya Tikanipātapāḷi Kusinaravagga Paṭichannasutta, Parivārapāḷi Ekuttarikanaya Tikavāra - Bộ Tăng Chi, Chương Ba Pháp, Phẩm Kusinārā, Kinh Được Che Giấu; Luật Tập Yếu, Chương Tăng Theo Từng Bậc, Nhóm Ba).

iv

m%ia;djkd i;dixLH l,am ,CIhla ufkda m%KsOdk mqrd kjdixLH l,am ,CIhla jdla m%KSOdk mqrd" idrdixLH l,am ,CIhla ldh jdla m%KSOdk mqrd" iïud iïnqÿjreka úis y;r kulf.ka ksh; újrK ,nd ls%'mQ' 623 § muK nqoaO;ajhg m;aj" nrKei ñ.odfha § O¾u pl%h meje;a jQ ;eka mgka mkaid,sia jila ;=< foaYkd lrk ,o O¾uh ;:d.; O¾uh kï fjhs' ta ;:d.; O¾uh Ouu- Ouupll- ioOuu Ouuúkh" n%yaupßh' idik- mdjpk - wd§ kduhkaf.ka y÷kajd § we;' zzfuu ioaO¾uhu wdkkaoh" udf.a wejEfuka f;dmf.a Ydia;D jkafka hZZhs ;:d.;hka jykafia úiskau mßks¾jdKfha § jodrd we;' thska fmfkkafka nqÿka jod< O¾uhu NsCIQka f.a u¾f.damfoaYlhd jQ j.hs' tfia ;sìh§;a nqoaO mßks¾jdKfhka miqj iqNø kï NsCIqjf.a u;h jQfha ;:d.;hka jykafia ke;s ksid ;u ;ukag jqjukd mßÈ NsCIQkag Ôj;aùug mq¿jka njhs' iqNø NsCIqj ;:d.; mßks¾jdKh .ek is;d we;af;a lrorhlska ñÿKq wjia:djla f,ihs' iuyr úg fjk;a u; m%lg kqjQjo ;j;a NsCIQka w;r fujeks úkdYldÍ u;s u;dka;r mj;skakg we;' i¾j{hka jykafia Ôj;a j isáh§u foajo;a; iqklaL;a;" wßgG" id;s" wd§ NSCIqyq fujeks u; bmo jQy'

O¾uh iïnkaOj .eg¨jla u;=jQfha l,;=rlska jQjo" nqoaO O¾ufha msßisÿ nj ta whqßkau /l .ekSfï wjYH;djh" nqoaO mßks¾jdKfhka miqj Ydik NdrOdÍ jQ uyd ldYHm" Wmd,s wd§ uyry;ka jykafia,dg meyeÈ,s úh'            Wkajykafia,d nqoaO mßks¾jdKfhka isjqjk ui fojkod rc.ykqjr fjNdr m¾j; m%dka;fha ima; m¾KS .=ydoajdrfhys" wcdi;a rcq úiska lrjk ,o uKavmhg /ia jQ mkaishhla uy ry;ka jykafia,df.a iyNd.s;ajfhka m<uqjk O¾u ix.S;sh meje;ajqy'

O¾uúkhOr wkqnoaO uydldYHm" O¾u NdKavd.dßl wdkkao" w.%úkhOr Wmd,s wd§ isõms<sisôhd m;a uyry;ka jykafia,d úiska mj;ajk ,o fuu ix.dhkdj fiiq ish¨ ix.dhkdjkag mdol jQ nj;a" iuia; fn!oaO NsCIq ix>hd úiskau ms<s.kakd ,o nj;a wÜGl:djkays i|yka fjhs'        fuu m%:u ix.dhkdj lmamshdlmamsh ks¾Kh lsÍu;a LqoodkqLqool YsCIdmo úksYaph;a ksodkfldg mkaishhla ry;=ka úiska mj;ajk ,o neúka m[pi;sl ix.S;s hk kñka ye¢kafjhs' nqoaO jpkh ke;skï YS% ioaO¾uh msgl jifhka fnÿfõ;a ta ta msgl tla tla iX> mrïmrdj,g ÿkafka;a fuu ix.dhkdfõ §h'

m%:u O¾u ix.dhkdfjka jir ishhla blau .sh miq l,dfYdl rcq oji úYd, uykqjr jeis jÊđ NsCIqka jykafia,d

v

úkh úfrdaë jia;= oyhla úkhdkql+, lsÍug W;aidyhla .;ay' fuu oi jia;= ms<sfj; kS;shg mgyeks fukau iodpdrd;aul fkdjk njo m%ldYs;h'

jÊđ NsCIqkaf.a fuu úkh úfrdaë W;aidyfhka nqoaO O¾uh /l .ekSu i|yd fojeks ix.dhkdj mj;ajk ,§'

ldlKavmq;; hi kï uyry;ka jykafia" iínldó" f¾j;" id<ay" LqÊcfidaNs; jdiN.dó" iquk" idKjdiS iïN+; hk ry;ka jykafia,d idpPdlr fuu ix.dhkdj meje;ajQy' i;a ishhla ry;ka jykafia,d úiska fuu ix.dhkdj mj;ajk ,§' i;;i;; i;sl ix.S;s hk kñka y÷kajk fuu ix.dhkdfõ§ pq,a,j.a.fha ix.S;s LJOl fol" uqKvrdc iQ;%h" fißiail úudk l:d W;a;rjdo" fma;jF:q wdÈh ;smsgl md,shg tl;= l<y'

úúO ksldhka yg .ekSu;a ta ta ksldhhkaj, whs;sjdislï' b.ekaùï" yd j;a ms<sfj;a u.ska nqÿ oyu ls,sáùu;a" ÿYaYS,hka jeä ùu;a" ta ksidu is,aj;=ka úkh l¾u isÿ fkdlr isàu;a" úkhOr nyqY%e; iqfmaY, ysCIdldó ry;ka jykafia,d .ï okõ w;yer jkjdiS ùu;a hk wjia:d nqÿka msßksù foishmka;sia jir jk úg olakg ,enqks" fuu ;;ajfhka iïnqoaO O¾uh wdrCIdlr .ekSu i|yd nqoaO j¾I foish mka;sia jekafka § wfYdal wêrdchdf.a odhl;ajfhka me<¨ma kqjr § ;=kajk ix.dhkdj meje;aùh' fuu ix.dhkdj mj;ajk ,oafoa fud.a.,smq;;;siai uy ry;ka jykafiaf.a m%Odk;ajfhka ry;=ka jykafia,d odyla iïnkaO fjñka" wfYdalrdufha§h' l:d jF:qmmlrKh fuys§ ix.S;s úh' l:djF:qmmlrKh ix.dhkd lr we;af;a iïñ;sh" f.dal=,sl wd§ ksldhhka úiska jerÈ lreKq f.k ú.%y lrk ,o O¾u lreKq ksjerÈ fldg msßisÿ nqoaO O¾uh /l.kq i|ydh' kj uilska ksu jQ fuu ix.dhkdj idyiaisl kñka y÷kajhs'

Wmd,s ry;ka jykafiaf.a YsIH mrïmrdj úiska úkh msglh o" wdkkao mrmqfrys §>NdKl" idßmq;; mrmqfrys uÊCêu NdKl" uydldYHm mrmqfrys ixhq;; NdKl wkqreoaO mrmqfrys wx.=;a;r NdKl wd§ka úiska iQ;% msglh o" Ydßmq;% YsIH mrmqßka wNsO¾u msglho fuu ix.dhkdj fj; mj;ajdf.k wdy'

NdKlhkaf.a m%Njh -
iïnqoaO mßks¾jdKfhka f;uilg miq uyd ldYHm uy
ry;kaf.a m%Odk;ajfhka rc.ykqjr § mj;ajk ,o m%:u
ix.dhkdfõ§ O¾uh lshdj msglj,g fldgiaj,g fn¥y' ta tla
tla O¾u fldÜGdYhla tla tla NsCIq msßilg Ndr lSÍu WÑ; hhs
fuys È l,amkd lr we;' lg mdvfuka ;:d.; O¾uh wdrCId
lsÍfï wjYH;djh ksid fuf,i jev fnod.ekSfï Wjukdj
we;súh' ta ta O¾u fldgia Ndrfok ,oafoa ta ta fldgia ms<sn|j
m%ùk;ajhla ±la jQ NsCIq msßiaj,gh' WodyrK jifhka úkh

vi

msglh Ndrfok ,oafoa úkh ms<sn| w.%ia:dkh fyn jQ Wmd,s ry;ka jykafia m%uqL mrmqrgh' iQ;% msglh Ndr§ we;af;a O¾u NdKavd.dßl wdkkao ry;ka jykafiaf.a msßigh' wNsO¾uh Ndr § we;af;a O¾u fiakdm;s ießhq;a ry;ka jykafiaf.a mrmqrgh'

§> NdKl - ucCêu NdKl - ixhqla; NdKl - wx.=;a;r
NdKld cd;l NdKl" Ouumo NdKl" WNf;da úNX. NdKl" uyd
wßhjxi NdKl wd§ jifhka fuu YsIH mrïmrd È.ska È.gu
msßisÿ nqoaO O¾uh /lf.k wdy' fuu NdKl mrïmrdj, wjidk
mqrela ,xldfõ úiQy' NdKl jifhka ;s%msgl nqoaO jpkh lg
mdvñka /lf.k wd fuu msßia w;r iq;;k;sld - úkhOrd -
wdNsOuñld - OuuOrd wgGlÓld - ;smsgld - p;=ksldhsld wd§
jYfhkao ta ta O¾u fldgia lg mdvñka f.k wd NsCIQka
jykafia,d jQy'

;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj" oUÈj f:arjdodpßh
mrïmrdfõ wjidk mqrel jQ fud..,smq;a; ;siai uyry;ka
jykafiaf.a mdodjk; w.% YsIHhd jQ ñys÷ uy ry;ka jykafia
ix.dhs; f:rjd§ nqoaO O¾uh ,laÈjg f.k wdy'

f:rjdo - f:r hkqfjka ye¢kafjk msßi jeäuy,a,ka ia:úrhka jifhka .efka' tkï jeäuy,a,kaf.a wdh;khg f:rjdohg wh;a idudđlfhdah' fuys f:ar hkqfjka y÷kajkafka m%:u oaú;Sh" ix.dhkdj,g iyNd.s jQ uyd ldYHm" Wmd,s - hi" wd§ jQ uyry;ka jykafia,d úiska ix.dhkd l< md,s O¾uh f:arjdo kï fõ'    zzfoj iX.S;fhda wdrE<y md,sfhafjF: f:rjdfod-;s fnÈ;nnx - idys uydliimm N+;Skdx uydf:rdkx jdo;;d f:rjdofld;s jqpp;sZZ hkqfjka irF: §mkS àldfjys ths f:ßld hkqfjka y÷kajk f:arjd§yq u.Oh iy Wcchsksh uQ,ia:dk lr .;ay’ fuhska ,xldjg meñKsfha WcchskS YdLdjhs'      f:arjdo Ydikfha mS;DDjre jQfjda fmdardKfhda fj;s' fmdardKfhda jQl,s iïNdjkSh wdpd¾h msßila jQ w;r f:arjdo Ydikh we;sùfï§ yd ;yjqre lsÍfuys § jeo.;a ;ekla .;a nj fmfka'

;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj ñys÷ uyry;ka jykafia úiska    ,xldjg    f.k      tk   ,oafoa    f:arjd§ ;s%msglhhs' uyskaod.ukfhka miqj ,xldfõ YS% ,dxlsl NsCIq msßila we;s jQy' Wkajykafia,d ta ;s%msglh yod<y'         isxyf,ka wgqjd ,shQy' foajdkïmsh;siai rcqf.a m%Odk wud;Hhl= jQ wßgG meúÈ ù ry;aje Wkajykafiaf.a m%Odk;ajfhka foajdkïmsh;siai rdc iufha ^ls%'mQ' 247-207& § ,xldfõ m<uqjk ix.dhkdj lr we;' fuu ix.dhkdjg iegoyila ry;ka jykafia,d iyNd.S jQ nj i|ykah' i;afofkl=f.ka hq;a YsIHdkqYsIH mrïmrdjg wkqj ñys÷ uyry;ka jykafiaf.a m%:u YsIHhd jQfha wßgG f;rekah' wkqrdOmqrfhys" :Qmdrdufha fuu ix.dhkdj mj;ajd we;'

vii

O¾udfYdal rcqf.a fufyhùfuka ,xldjg nqÿ iuh f.k wd
ñys÷ ysñhka Wfoid wkqrdOmqrfhys bÈ jQ b;d jeo.;a jQo b;d
úYd, jQo wdrduh uydúydrhhs' fuu úydrfhys jev isá NsCIQka
jykafia,d iuHla oDIaál f:arjd§yq jQy' f:arjdoh wdrCId jQfha
fuu úydrfha§h'

f:arjd§ nqoOYdikhg wd n,mEï - f:rjd§ nqoaOYdikh flfrys jßkajr hï hï u;jdoj, n,mEï o we;súh' thska tlla kï nqÿka w;sudkqIslhhs úYajdi l< f,daflda;a;r jdohhs' fY%aIaG Ydia;Djrekaf.a wNdjfhka miqj wkq.dñlhka úiska Tyqf.a ñksia nj wu;l fldg Tyq foaj;ajfhka ie,lSu iajdNdúlh' Tjqka tfia lrkafka Ydia;Djrhd flfrys ±ä Nla;sh ksidh' tfy;a f:arjd§yq ta w;ska jeäÿr .sfha ke;' Tjqka nqoaO ldh foi h:d ;;ajfhka neÆ nj fmfka' thg wu;rj ffj;=,Hjdo" kS,mg o¾Yk" .+<yjdo wd§ kïj,ska f:arjdo ;s%msglhg wh;a fkdjQ úfYaIdx. ìys jQjo f:arjdo nqÿ iuh úiska tajd neyer lrk ,È'      fï wd§ jifhka ffj;=,Hjd§kaf.ka we;sjqKq fkdfhla Wmøjj,ska f:arjdoh uydúydßl NsCIQka úiska n,j;a ÿIalr;d ueo wdrCId lrk ,È'            wkHjd§ O¾uhka f:arjdohg we;=,ajkq j<lajkq i|yd f:arjd§yq yeu whqßkau igka l<y’ uydfiak rdcH iufha§ fuu igk m%lgj flreKq úg f:arjd§yq ch .;ay' fuu uydúydrh ms<sn|j lS¾;srdjh yeu ;eku me;sr mej;sK’ ks¾u, O¾uh ,nd .ekSu i|yd úfoaYslfhda ,xldjg wdy' úYdL mS;su,a," nqoaOf>dI hk wh bka iuyfrls'

fmdF:l ix.S;sh - ñys÷ ysñhka úiska ,xldjg f.k tk ,o ;s%msgl O¾uh jir ydrishhla muK lg mdvñka meñKsfhah' uyd úydßl NsCIQka jykafia,d ta msßisÿ f:arjdoh mrmqfrka mrmqrg f.khdfï Wodr jQ o mú;% jQo fÉ;kdfjka nqoaO j¾I 440-454 w;r ld,fha j<.ïnd rcq oji fmd;aj, ,shjQy' j<.ïnd rcq oji f,aLkdrEV lf<a rc.y - fõid,S - mdg,S mq;% - k.rj, meje;a jQ O¾u ix.dhkdjka ys § f;dard fírdf.k ix.%y l< ;s%msglhhs' f,dalfha m%:u jrg isxy, ry;=ka úiska lrk ,o fuu fmdF:l ix.S;sfhka miqj" nqoaO Y%djlhka w;=frka b;d Wiia úkhOrhd jQ Wmd,s f;rekaf.ka mej; tkafka hhs i<lk f:arjd§ md,s ;s%msglh ishï" ldïfndac" nqreu wd§ ol=Kq È. rgj, me;sr .sfhah'

pïmd ^úhÜkduh& - bkaÿ Ök w¾O oAùmfha kef.kysr m%dka;fha ol=Kq fldgi jk j;auka úhÜkduh wE; w;S;fha pïmd kñka y÷kajd we;' nqÿ iuh ls%'j' 3 jeks ishjfia§ muK fuys ;yjqre jkakg we;ehs is;sh yelsh' ls%'j'605 § pïmd w.k.rh Ökqka úiska wdl%uKh fldg fn!oaO jia;+ka Ökhg f.k.sh nj Ök ,shú,sj, i|ykaj we;' fuhska meyeÈ,s jkafka ls%'j'7 jk ishjig fmr j¾;udk úhÜkdufha nqÿ oyu m%p,s;j mej;s njhs' pïmdks fn!oaOhka

viii

fmdÿ jifhka wd¾h iïñ;sh ksldhg wh;a jQ w;r i¾jdia;sjd§ ksldfha iaj,am fokl= o isá nj fmfka' ls%'j' 8 jeks ishjfia Ys,d f,aLkhlska fmkShkafka pïmdks uydhdk nqÿ oyu n,j;aj meje;s nj;a" iuyr rcjrekaf.a o wdYs¾jdoh ,o nj;ah' miq ld,hl § uydhdkfhka leã wd ;ka;%hdkh o tys jq nj meyeÈ,sh'

ls%'j' 15 jk ishjfia§ W;=f¾ wkakïjreka úiska rg w,a,d .kakdf;la uydhdk iajrEmfha nqoaOd.u pïmdys ^úhÜkdufha& Ôjudk n,fõ.hla úh' miqj pïmdys merKs wd.u fjkqjg Ök iajrEmfhka hq;a nqÿ iuh tys n,mj;ajd we;'

úhÜkdu cd;sl NslLq bkaopkao - úhÜkdu cd;sl bkaopkao NsCIQka jykafia jir lSmhlg fmr ,xldjg jevujd" fldaÜfÜ isß chj¾Okdrdufha jev isáñka isxy, NdIdjo md<sNdIdjo yodrd we;'            fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh u.ska uqøs; nqoaOchka;s ;s%msgl .%ka: iuQyh mßYS,kh l< fuu yduqÿrefjda md,sfhka we;s ;s%msglh isxyf,ka yodrd úhÜkdï Ndidjg mßj¾;kh lr we;' úhÜkdu b;sydih foi;a ;s%msglfha b;sydih foi;a neÆ úg th b;d jeo.;a m%d;syd¾huh lghq;a;ls' uq¿ f:arjd§ ;s%msglhu úhÜkdu nig mßj¾;kh lsÍu Wkajykafiaf.a W;aidyhhs' n,dfmdfrd;a;=jhs' th tfia jQ úg th j¾;udk úhÜkdufha iuHla oDIaáh" f:arjd§ ;s%msglh m%p,s; ù f:arjd§ fn!oaOhka we;s ùug fya;=jla jkq we;' ta wkqj úhÜkdu foaYhg f:arjd§ ;s%msglh f.k .sh O¾u¥;hd bkaopkao NsCIqj jifhka úhÜkdu b;sydifha;a ,xld b;sydifha;a ,shefjkq ksh;h'

Wkajykafiaf.a fÉ;kdj Wodr;rh'    wm%;sy; ffO¾hh úYauh cklh' Wkajykafiaf.a fuu i;a ls%hdjg ,xldfõ;a - úhÜkdufha;a fn!oaOhka iyfhda.h ±laúh hq;=h' úhÜkduhg f:arjdoh f.khk O¾u¥;hd Wkajykafia jk neúks'

Wkajykafia bgd.;a ld¾hh ksremøs;j bgq lrkakg wdfrda.H iqjh;a" wd¾Ól iïm;;a ,efíjdhsæ b;s is;ska m;ïy'

lsru úu,fcda;s ia:úr
wOHCI
fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh
keÈud,
foysj,
2550 kslsKs ui

ix

LỜI TỰA (Lời dịch Việt của bản tiếng Sinhala)

--ooOoo--

Đức Phật của chúng ta sau khi trải qua vô số kiếp thực hành các pháp toàn hảo và lần lượt tiếp nhận sự thọ ký của hai mươi bốn vị Phật tiền nhiệm rồi đã chứng quả Toàn Giác vào năm 623 trước Tây Lịch. Ngài đã thuyết giảng bài Pháp đầu tiên, tức là bài Kinh Chuyển Pháp Luân, ở tại Migadāya thành Bārāṇasī. Lời giảng dạy của đức Phật được biết đến với nhiều tên gọi: Giáo Pháp, Chánh Pháp, Pháp và Luật, Phạm Hạnh là một số tên gọi đã được nói đến. Đức Phật đã nói với vị trưởng lão Ānanda rằng: “Sau khi ta Niết Bàn, chính các Pháp và Luật đã được ta giảng dạy sẽ là thầy của các ngươi.” Điều ấy có nghĩa là Giáo Pháp của đức Phật sẽ là kim chỉ nam cho các vị tỳ khưu tu tập. Tuy nhiên, ngay sau sự ra đi của đức Phật vị tỳ khưu tên Subhadda đã có quan điểm rằng: “Bởi vì đức Phật đã không còn, các đệ tử của Ngài có thể sống cuộc sống theo như ước muốn của mình.” Và còn có những vị tỳ khưu khác như Devadatta, Sunakkhatta, Ariṭṭha ngay lúc đức Phật còn tại tiền cũng đã có các suy nghĩ như vị tỳ khưu Subhadda.

Tuy nhiên, khi vấn đề liên quan đến Giáo Pháp của đấng Toàn Giác vừa mới nảy sinh, các vị A-la-hán hộ trì Giáo Pháp như Ngài Mahā Kassapa và Ngài Upāli đã nghĩ đến sự cần thiết của việc bảo vệ tính chất thuần khiết của Giáo Pháp. Do đó, vào ngày thứ hai của tháng thứ tư sau khi đức Phật Niết Bàn, cuộc Kết Tập lần thứ nhất đã được thực hiện với sự tham dự của năm trăm vị A-la-hán tại hang động Sattapaṇṇī dưới sự bảo trợ của đức vua Ajātasattu (A-xà-thế). Cuộc Kết Tập Giáo Pháp được tiến hành bởi các vị tỳ khưu Mahā- kassapa, Ānanda, Upāli, và các vị Thánh A-la-hán khác đã là nền tảng cho các cuộc kết tập về sau. Chú Giải đề cập rằng cuộc Kết Tập Giáo Pháp này đã được tất cả các vị tỳ khưu thừa nhận. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của năm trăm vị vì có liên quan đến các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng (khuddānukhuddakasikkhā). Giáo Pháp của đức Phật đã được phân chia thành Tạng (Piṭaka) trong cuộc kết tập này.

Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tổ chức vào khoảng một trăm năm sau lần thứ nhất vào thời trị vì của đức vua Kālasoka. Cuộc kết tập này dựa trên nền tảng của “Mười sự việc không được phép.” Các vị tỳ khưu xứ Vajjī đã ra sức vận động để hợp thức hóa mười sự việc

xi

xét ra có bản chất không đúng với Luật. Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tiến hành bằng hình thức hội thảo giữa các vị tỳ khưu A-la-hán Sabbakāmī, Revata, Sāḷha, Ujjasobhita, Vāsabhagāmika, Sambhūta Sāṇavāsī, Yasa Kākaṇḍakaputta, và Sumana. Bảy trăm vị A-la-hán đã tham dự cuộc Kết Tập này. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhì này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của bảy trăm vị. Trong cuộc Kết Tập này, hai chương về Kết Tập ở Cullavagga (Luật Tiểu Phẩm), bài kinh Muṇḍarājasutta, Serissaka Vimānakathā Uttaravāda, Petavatthu, v.v... đã được công nhận vào Chánh Tạng Pāḷi.

Do sự xuất hiện của nhiều bộ phái, tính chất đúng đắn về giáo l ý và sở hành của các bộ phái chính bị suy giảm, các vị tỳ khưu chân chánh đều lui vào rừng ở ẩn. Nhằm bảo vệ phẩm chất của Giáo Pháp đức Phật trong tình trạng này, vào khoảng hai trăm ba mươi năm sau thời kỳ đức Phật Niết Bàn cuộc Kết Tập lần thứ ba đã được tổ chức ở tại Āsokārāma do đức vua Asoka. Cuộc Kết Tập này đã được tiến hành bởi vị tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa cùng với một ngàn vị A-la-hán. Đặc biệt bộ Kathāvatthupakaraṇa đã được trùng tụng nhằm chỉnh đốn những sai lầm đang được thực hành bởi các bộ phái. Cuộc Kết Tập này đã hoàn tất sau chín tháng và đã được gọi là cuộc Kết Tập của một ngàn vị.

Sau cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Tạng Luật đã được duy trì do các vị tỳ khưu thuộc nhóm của vị Thánh A-la-hán Upāli, Tạng Kinh gồm có Trường Bộ do nhóm của ngài Ānanda, Trung Bộ do nhóm của ngài Sāriputta, Tương Ưng do nhóm của ngài Kassapa, Tăng Chi do nhóm của ngài Anuruddha, và Tạng Vi Diệu Pháp do nhóm của ngài Sāriputta .

Sự thành lập các nhóm trì tụng (bhāṇaka):

Sau Cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Giáo Pháp đã được phân chia thành nhiều phần và các phần chính yếu đã được giao cho các vị tỳ khưu tinh thông về lãnh vực ấy có nhiệm vụ duy trì và phổ biến. Một số nhóm trì tụng chính là nhóm Trì Tụng Trường Bộ (Dīghabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Trung Bộ (Majjhimabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tương Ưng (Saṃyuttabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tăng Chi (Aṅguttarabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Bổn Sanh (Jātakabhāṇaka),      nhóm       Trì     Tụng   Kinh     Pháp     Cú (Dhammapadabhāṇaka), nhóm Trì Tụng hai Bộ Luật (Ubhato Vibhaṅgabhāṇaka), nhóm Trì Tụng bộ Đại Sử về Thánh Nhân (Mahā Ariyavaṃsa), v.v... Các vị đệ tử này đã làm phong phú và gìn giữ Giáo Pháp bằng phương tiện trùng tụng bằng trí nhớ. Nhóm cuối cùng của các vị trì tụng này đã sống tại Sri Lanka. Sau cuộc Kết Tập lần

xii

thứ ba, Giáo Pháp của đức Phật đã được truyền sang Sri Lanka do công của Trưởng Lão Mahinda là vị đệ tử của ngài tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa.

Theravāda: Ý nghĩa của từ “Thera” là “Trưởng Lão.” Các thành viên của Theravāda là các vị trưởng lão. Các vị tỳ khưu Mahākassapa, Upāli, Yasa, v.v... đã tham dự cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất và thứ nhì đã trùng tụng Chánh Tạng, và các lời trùng tụng ấy được gọi là Theravāda. Sớ giải tên Sāratthadīpanī Ṭīkā có đề cập rằng: “Sabbaṃ theravādanti dve saṅgītiyo āruḷhā pāḷiyevettha theravādo ti veditabbā. Sā hi mahākassapapabhutīnaṃ mahātherānaṃ vādattā theravādo ti vuccati.” Các vị Theravāda còn được gọi là Therika (thuộc về các vị Trưởng Lão). Các vị này sống chủ yếu ở Magadhya và Ujjayini. Trong số các vị này, nhóm Ujjayinī đã đến Sri Lanka. Các vị trưởng thượng “Porāṇa” của Giáo Hội Theravāda là những vị thầy lỗi lạc và đã đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thành lập Giáo Hội Theravāda.

Sau cuộc Kết Tập lần thứ ba, ngài tỳ khưu Mahinda đã đem Tam Tạng của Theravāda đến xứ sở Sri Lanka và đã chuyển hóa được rất đông người xuất gia theo Phật Giáo. Các vị ấy đã học tập Tam Tạng và đã viết Chú Giải bằng tiếng Sinhala. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp đầu tiên ở Sri Lanka đã được thực hiện bởi vị tỳ khưu A-la-hán Ariṭṭha trước đây là vị quan đại thần của đức vua Devānampiya Tissa (247- 207 trước Tây Lịch). Đã có sáu mươi ngàn vị A-la-hán tham dự. Tỳ khưu Ariṭṭha chính là vị đệ tử đầu tiên của ngài Mahinda. Cuộc Kết Tập đã được tổ chức tại tu viện Thūpārāma ở Anurādhapura.

Tu viện Mahā Vihāra đã được xây dựng cho ngài Mahinda và đã có một vị trí vô cùng lớn lao và quan trọng đối với Giáo Hội Theravāda. Lúc bấy giờ đã xảy ra nhiều sự kiện có liên quan đến lời Giáo Huấn của đức Phật, sự kiện Lokuttaravāda là một. Mặc dầu có nhiều khó khăn phải đối phó nhưng các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã bảo vệ được sự thuần khiết của Giáo Pháp và đã được khắp nơi biết tiếng. Do đó, nhiều người ngoại quốc đã đến Sri Lanka để tiếp thâu Phật Giáo, trong đó có Viśākha, Pītimalla, Buddhaghosa, v.v...

Sự Kết Tập thành sách:

Tam Tạng Giáo Pháp do Ngài Mahinda đem đến và giảng dạy cho các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã được duy trì bằng trí nhớ trong bốn trăm năm. Vào thời trị vì của đức vua Vaḷagamba (440-454 theo Phật Lịch), Tam Tạng đã được ghi lại thành các tập sách. Sau đó, Tam Tạng Pāḷi này đã được truyền sang các nước như là Thái Lan, Cambodia, và Miến Điện.

xiii

Champa (Việt Nam):

Được biết Champa là vùng đất ở về phía đông nam của bán đảo Đông Dương, hiện nay là Việt Nam. Điều được phỏng đoán là triết học Phật Giáo đã được thiết lập tại xứ này vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Tây Lịch. Vào khoảng năm 605 sau Tây Lịch, thủ đô Champa đã bị chiếm đóng bởi người Trung Quốc và họ đã du nhập Phật Giáo vào Trung Quốc; điều này được ghi lại trong văn kiện của Trung Quốc. Điều rõ rệt là Phật Giáo đã được phổ biến tại Việt Nam trước thế kỷ thứ bảy sau Tây Lịch và Phật Giáo Champa là chánh yếu và được liệt kê vào bộ phái Arya Sammiti là một nhóm nhỏ thuộc bộ phái Sravasti. Tư liệu của thế kỷ thứ tám sau Tây Lịch được ghi lại trên bia đá chứng tỏ rằng Phật Giáo Mahāyāna đã hiện diện ở Việt Nam và Tantrayāna phát xuất từ Mahāyāna cũng có mặt.

Vào thế kỷ thứ 15 sau Tây Lịch, người Annam ở phía bắc đã kiểm soát xứ sở và Phật Giáo mang đặc điểm của Mahāyāna đã có sự tác động. Về sau, Phật Giáo mang đặc điểm của Trung Quốc đã tác động đến xứ sở này thay vì Phật Giáo Champa trước đây.

Vị tỳ khưu Indacanda người Việt Nam đã đến Sri Lanka trong những năm gần đây và đang ngụ tại tu viện Sri Jayawardhanaramaya khu vực Kotte. Vị này đã học Pāli và đã sử dụng Tam Tạng Pāḷi ấn bản Buddha Jayanti do Buddhist Cultural Centre ấn hành. Vị này đã học Tam Tạng và sau đó dịch sang tiếng Việt Nam. Khi xem xét đến lịch sử của nước Việt Nam và lịch sử của Tam Tạng, chúng tôi nhận thấy rằng sự nỗ lực và ước nguyện thực hiện Tam Tạng Song Ngữ của vị này thật là phi thường. Nếu việc làm ấy được thành tựu thì sự hiểu biết về Tam Tạng của Theravāda ở Việt Nam sẽ được phổ biến và Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam sẽ thêm phần phát triển. Khi ấy, vị tỳ khưu Indacanda sẽ là người sứ giả có công đóng góp cho sự hoằng Pháp của Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam và điều này sẽ được ghi nhận bởi lịch sử của hai nước, Việt Nam cũng như của Sri Lanka.

Ý định của vị tỳ khưu này thật lớn lao, và sự nỗ lực của vị này thật đáng khâm phục. Chư Phật tử sống ở Sri Lanka và Việt Nam hãy nên hỗ trợ tỳ khưu Indacanda trong công việc dấn thân này.

Chúng tôi phúc chúc cho tỳ khưu Indacanda được sức khỏe, sống lâu, và đạt đến sự thành công đối với điều ước nguyện của mình.

Venerable Kirama Wimalajothi
Giám Đốc Buddhist Cultural Centre
Nedimala, Dehiwala, Sri Lanka
Tháng Nikini 2550.

xiv

xv

Ministry of Religious Affairs

--ooOoo--

Ngày 24 tháng 05 năm 2006

Xác nhận rằng Tam Tạng song ngữ Pali và Sinhala ấn tống vào dịp lễ kỷ niệm Buddha Jayanthi lần thứ 2550 là chính xác về phần Pali văn. Phần Pali văn được phiên âm sang mẫu tự Roman có giá trị tương đương về nội dung so với văn bản gốc bằng mẫu tự Sinhala.

B. N. Jinasena Thư Ký Chánh văn phòng

Địa Chỉ: 115 Wijerama Mawatha, Colombo 07, Sri Lanka
Office: 94-11-2690896            Fax: 94-11-2690897
Deputy Minister: 94-11-5375128, 94-11-2690898
Secretary: 94-11-2690736

xvi

THÀNH PHẦN NHÂN SỰ:

CỐ VẤN DANH DỰ:
Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera
President of the Thimbirigasyaya Religious Association
“Sasana Arakshaka Mandalaya”
Tu Viện Trưởng Tu Viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo

CỐ VẤN THỰC HIỆN: Ven. Kirama Wimalajothi Nāyaka Mahāthera Giám Đốc nhà xuất bản Buddhist Cultural Centre

CỐ VẤN PHIÊN DỊCH:
Ven. Kadurupokune Nandaratana Mahāthera
Cựu Giảng Viên Đại Học Phật Học Anurādhapura - Sri Lanka
Hiệu Trưởng Trường Siri Nandana Tipiṭaka Dhammāyatana
Malegoḍa, Payāgala - Sri Lanka

CỐ VẤN VI TÍNH: Ven. Mettāvihārī (Đan Mạch) Ban điều hành Mettānet Foundation

****

ĐIỀU HÀNH TỔNG QUÁT: Tỳ Khưu Indacanda

PHỤ TRÁCH PHIÊN ÂM & PHIÊN DỊCH:

- Tỳ Khưu Indacanda (Trương Đình Dũng)

PHỤ TRÁCH VI TÍNH:

Tỳ Khưu Đức Hiền (Nguyễn Đăng Khoa)

xvii

TIPIṬAKAPĀḶI - TAM TẠNG PĀḶI

Piṭaka   Tạng            Tên Pāḷi                     Tựa Việt Ngữ         Số tt.

Pārājikapāḷi                   Phân Tích Giới Tỳ Khưu I     01 V             Pācittiyapāḷi bhikkhu          Phân Tích Giới Tỳ Khưu II    02 I       L     Pācittiyapāḷi bhikkhunī        Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni    03 N       U     Mahāvaggapāḷi I                Đại Phẩm I                   04 A       Ậ     Mahāvaggapāḷi II               Đại Phẩm II                  05 Y       T     Cullavaggapāḷi I               Tiểu Phẩm I                  06 A             Cullavaggapāḷi II              Tiểu Phẩm II                 07 Parivārapāḷi I                 Tập Yếu I                    08 Parivārapāḷi II                Tập Yếu II                   09

Dīghanikāya I                  Trường Bộ I                  10 Dīghanikāya II                 Trường Bộ II                 11 Dīghanikāya III                Trường Bộ III                12

Majjhimanikāya I               Trung Bộ I                   13 Majjhimanikāya II              Trung Bộ II                  14 S             Majjhimanikāya III             Trung Bộ III                 15 U T       K     Saṃyuttanikāya I               Tương Ưng Bộ I               16 T       I     Saṃyuttanikāya II              Tương Ưng Bộ II              17 A       N     Saṃyuttanikāya III             Tương Ưng Bộ III             18 N       H     Saṃyuttanikāya IV              Tương Ưng Bộ IV              19 T             Saṃyuttanikāya V (1)           Tương Ưng Bộ V (1)           20 A             Saṃyuttanikāya V (2)           Tương Ưng Bộ V (2)           21

Aṅguttaranikāya I              Tăng Chi Bộ I                22 Aṅguttaranikāya II             Tăng Chi Bộ II               23 Aṅguttaranikāya III            Tăng Chi Bộ III              24 Aṅguttaranikāya IV             Tăng Chi Bộ IV               25 Aṅguttaranikāya V              Tăng Chi Bộ V                26 Aṅguttaranikāya VI             Tăng Chi Bộ VI               27

xviii

Piṭaka   Tạng           Tên Pāḷi                Tựa Việt Ngữ      Số tt.

K   Khuddakapāṭha          Tiểu Tụng               28 H   Dhammapadapāḷi         Pháp Cú                  - U   Udānapāḷi              Phật Tự Thuyết           - D   Itivuttakapāḷi         Phật Thuyết Như Vậy      - D   Suttanipātapāḷi        Kinh Tập                29 A   Vimānavatthupāḷi       Chuyện Thiên Cung       30 K   Petavatthupāḷi         Chuyện Ngạ Quỷ           - S             A   Theragathāpāḷi         Trưởng Lão Kệ           31 U             N   Therīgāthāpāḷi         Trưởng Lão Ni Kệ         - T       K     I   Jātakapāḷi I           Bổn Sanh I              32 T       I     K   Jātakapāḷi II          Bổn Sanh II             33 A       N     Ā   Jātakapāḷi III         Bổn Sanh III            34 N       H     Y   Mahāniddesapāḷi               (chưa dịch)      35 T             A   Cullaniddesapāḷi              (chưa dịch)      36 A                 Paṭisambhidāmagga I    Phân Tích Đạo I         37 *   Paṭisambhidāmagga II   Phân Tích Đạo II        38 Apadānapāḷi I          Thánh Nhân Ký Sự I      39 T   Apadānapāḷi II         Thánh Nhân Ký Sự II     40 I   Apadānapāḷi III        Thánh Nhân Ký Sự III    41 Ể   Buddhavaṃsapāḷi        Phật Sử                 42 U   Cariyāpiṭakapāḷi       Hạnh Tạng                - Nettipakaraṇa                 (chưa dịch)      43 B   Peṭakopadesa                  (chưa dịch)      44 Ộ   Milindapañhāpāḷi       Mi Tiên Vấn Đáp         45

Dhammasaṅganipakaraṇa      Bộ Pháp Tụ              46 V     Vibhaṅgapakaraṇa I         Bộ Phân Tích I          47 A        I     Vibhaṅgapakaraṇa II        Bộ Phân Tích II         48 B              Kathāvatthu I              Bộ Ngữ Tông I           49 H        D     Kathāvatthu II             Bộ Ngữ Tông II          50 I        I     Kathāvatthu III            Bộ Ngữ Tông III         51 D        Ệ     Dhātukathā                 Bộ Chất Ngữ              - H        U     Puggalapaññattipāḷi        Bộ Nhân Chế Định        52 A              Yamakapakaraṇa I           Bộ Song Đối I           53 M        P     Yamakapakaraṇa II          Bộ Song Đối II          54 M        H     Yamakapakaraṇa III         Bộ Song Đối III         55 A        Á     Patthānapakaraṇa I         Bộ Vị Trí I             56 P     Patthānapakaraṇa II        Bộ Vị Trí II            57 Patthānapakaraṇa III       Bộ Vị Trí III           58

xix

VINAYAPIṬAKE

PĀCITTIYAPĀḶI

BHIKKHUVIBHAṄGO DUTIYO BHĀGO

TẠNG LUẬT

BỘ PĀCITTIYA

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP HAI

Tāni ca sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭham ettha gantabbaṃ: ‘Addhā idaṃ tassa bhagavato vacanaṃ, tassa ca therassa suggahitan’ti.

(Dīghanikāya II, Mahāparinibbānasutta).

Các điều ấy (những lời đã được nghe thuyết giảng) cần được đối chiếu ở Kinh, cần được xem xét ở Luật, và chỉ khi nào chúng hiện diện ở Kinh và được thấy ở Luật, thời điều kết luận có thể rút ra ở đây là: “Điều này chắc chắn là lời giảng dạy của đức Thế Tôn và đã được vị trưởng lão ấy tiếp thâu đúng đắn.

(Trường Bộ II, Kinh Đại Bát-Niết-Bàn).

LỜI GIỚI THIỆU --ooOoo--

Tạng Luật (Vinayapiṭaka) được chia làm 3 phần chính là Suttavibhaṅga (Phân Tích Giới Bổn), Khandhaka (Hợp Phần), và Parivāra (Tập Yếu). Trong đó Suttavibhaṅga (Phân Tích Giới Bổn) gồm có hai bộ là Pārājikapāḷi và Pācittiyapāḷi. Suttavibhaṅga sẽ được in làm ba tập:

- Pārājikapāḷi được in thành một tập tức là Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 1, ký hiệu là TTPV tập 01 (TTPV là từ viết tắt của Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt).

- Pācittiyapāḷi được in thành hai tập là Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 2 (TTPV tập 02), và Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni (TTPV tập 03).

Hai tập Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 1 và Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 2 trình bày chi tiết đầy đủ 227 điều học của tỳ khưu được xác định nhờ vào dòng chữ kết thúc “bhikkhuvibhaṅgo niṭṭhito,” với nghĩa Việt là “Phần phân tích giới bổn của tỳ khưu được chấm dứt.” Vì thế hai tập này còn có tên gọi chung là Bhikkhuvibhaṅga.

Đây là Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 2 (TTPV tập 02) với nội dung
như sau:
- 92 điều học Pācittiya
- 4 điều học Pāṭidesanīya
- 75 điều học về Sekhiya
- 7 pháp dàn xếp tranh tụng (adhikaraṇasamathā dhammā).

Cũng cần nhắc lại là Chú Giải Tạng Luật có tên là Samantapāsādikā được thực hiện do công của Chú Giải Sư Buddhaghosa. Phụ thêm vào đó còn có Sớ Giải (Ṭīkā) tên là Sāratthadīpanī nhằm phân tích về những điểm cần phải giải thích thêm hoặc chưa được đề cập ở trong Chú Giải (Aṭṭhakathā). Tác giả của Sớ Giải này được ghi nhận là vị tỳ khưu trí tuệ tên Sāriputta, thuộc nhóm Mahāvihāra (Đại Tự) ở Sri Lanka. Việc làm này được thực hiện theo lời yêu cầu của đức vua Parakkamabāhu I (1153- 1186).

***

xxiii

Cũng cần nói thêm là văn bản Pāḷi - Roman trình bày ở đây đã được phiên âm từ Tam Tạng ghi chép bằng mẫu tự Pāḷi – Sinhala thuộc ấn bản Buddha Jayanti Tripitaka Series của nước Sri Lanka. Nhân đây, chúng tôi cũng xin thành tâm tán dương công đức của Ven. Mettāvihārī đã hoan hỷ cho phép chúng tôi sử dụng văn bản đã được phiên âm sẵn đang phổ biến trên mạng internet. Điều này đã tiết kiệm cho chúng tôi nhiều thời gian và công sức trong việc nhận diện mặt chữ và đánh máy; tuy nhiên việc kiểm tra đối chiếu lại với văn bản chánh cũng đã chiếm khá nhiều thời gian.

Về phương diện dịch thuật và trình bày văn bản tiếng Việt, như đã trình bày ở tập Luật trước, chúng tôi giữ nguyên từ Pāli của một số thuật ngữ không dịch sang tiếng Việt ví dụ như tên các điều học pārājika, saṅghādisesa, hoặc tên của các nghi thức như là lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, v.v... Ngoài ra cũng có một số từ không tìm ra được nghĩa Việt như trường hợp tên các loại thảo mộc. Thêm vào đó, chúng tôi cũng đã sử dụng dạng chữ nghiêng cho một số câu hoặc đoạn văn nhằm gợi sự chú ý của người đọc về tầm quan trọng của ý nghĩa hoặc về tính chất thực dụng của chúng. Riêng về các câu kệ ngôn, chúng tôi đã ghi nghĩa Việt bằng văn xuôi nhằm diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của văn bản gốc.

Về văn phong của lời dịch, chúng tôi chủ trương ghi lại lời tiếng Việt sát theo văn bản gốc và cố gắng không bỏ sót từ nào không dịch. Lời văn tiếng Việt của chúng tôi có chứa đựng những mấu chốt giúp cho những ai có ý thích nghiên cứu Pāḷi thấy ra được cấu trúc của loại ngôn ngữ này. Việc làm này của chúng tôi không hẳn đã được hoàn hảo, dẫu sao cũng là bước khởi đầu nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu cổ ngữ Phật Học của người Việt Nam. Tuy nhiên, một số sai sót trong quá trình phiên dịch đương nhiên không thể tránh khỏi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về trình độ yếu kém.

Nhân đây, chúng tôi cũng xin chân thành ghi nhận sự quan tâm chăm sóc trực tiếp hoặc gián tiếp đối với công tác phiên dịch của chúng tôi về phương diện vật thực bồi dưỡng và thuốc men chữa bệnh của các vị hữu ân sau: Phật tử Phạm Thu Hương (Hồng Kông) và Phật tử Ngô Lý Vạn Ngọc (Việt Nam). Công việc soạn thảo này được thông suốt, không bị gián đoạn, chính là nhờ có sự hỗ trợ cấp thời và quý báu của quý vị. Thành tâm cầu chúc quý vị luôn giữ vững niềm tin và thành tựu được nhiều kết quả trong công việc tu tập giải thoát và hộ trì Tam Bảo.

Một điều thiếu sót lớn nếu không đề cập đến sự nhiệt tình giúp đỡ của Phật tử Tung Thiên cùng với hai người bạn là Đông Triều và Hiền đã sắp xếp thời gian để đọc qua bản thảo và đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc giúp cho chúng tôi tránh được một số điểm vụng về trong việc sử dụng từ ngữ tiếng Việt. Nhân đây, cũng xin ghi nhận sự cúng dường cuốn

xxiv

Từ Điển Tiếng Việt của Đại Đức Tâm Pháp, nhờ thế đã giúp cho chúng tôi rất nhiều trong việc xác định từ ngữ được thêm phần chuẩn xác. Chúng tôi cũng xin thành tâm tùy hỷ và tán dương công đức của các thí chủ đã nhiệt tâm đóng góp tài chánh giúp cho Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt được tồn tại và phát triến, mong sao phước báu Pháp thí này luôn dẫn dắt quý vị vào con đường tu tập đúng theo Chánh Pháp, thành tựu Chánh Trí, chứng ngộ Niết Bàn, không còn luân hồi sanh tử nữa.

Nhân đây, cũng xin thành kính tri ân công đức của Ven. Wattegama Dhammawasa, Sanghanāyaka ở Australia và cũng là Tu Viện Trưởng tu viện Sri Subodharama Buddhist Centre ở Peradeniya - Sri Lanka, đã cung cấp trú xứ cho chúng tôi ở Khu Ẩn Lâm Subodha, dưới chân núi Ambuluwawa, Gampola, cách thủ đô Colombo khoảng 150 cây số. Điều kiện yên tĩnh và khí hậu mát mẻ trong lành ở đây đã giúp cho chúng tôi rất nhiều trong việc chú tâm và kiên trì thực hiện bản soạn thảo của các tập Luật. Cũng không quên nhắc đến sự phục vụ và chăm sóc về mọi mặt, nhất là vật thực của ba vị cư sĩ người Sri Lanka là Gunavardhana, Jayampati, Dayānanda ở trú xứ này đã giúp cho chúng tôi có thể tập trung toàn thời gian cho công việc phiên dịch này.

Cuối cùng, ngưỡng mong phước báu phát sanh trong công việc soạn thảo tập Kinh này được thành tựu đến thầy tổ, song thân, và tất cả chúng sanh trong tam giới. Nguyện cho hết thảy đều được an vui, sức khỏe, có trí tuệ, và tinh tấn tu tập ngõ hầu thành đạt cứu cánh giải thoát, chấm dứt khổ đau.

Kính bút,
Khu Ẩn Lâm Subodha
ngày 15 tháng 02 năm 2009
Tỳ Khưu Indacanda (Trương đình Dũng)

xxv

xxvi

CÁC CHỮ VIẾT TẮT:

Văn Bản Pāḷi:
Sī      : Sīhala - tālapaṇṇapotthakaṃ
Sīmu    : Sīhaḷakkhara - mudditapotthakaṃ
Ma      : Maramma Chaṭṭhasaṅgīti Piṭakapotthakaṃ
(Tạng Miến Điện kỳ kết tập lần thứ 6)
Syā     : Syāmakkhara - muditapotthakaṃ
(Tạng Thái Lan)
Pāc.    : Pācittiyasikkhāpadaṃ
PTS     : Pali Text Society Edition (Tạng Anh)
Sekh.   : Sekhiyasikkhāpadaṃ

Văn Bản Tiếng Việt:
VinA.   : Vinaya Aṭṭhakathā (Samantapāsādikā)
- Chú Giải Tạng Luật (PTS)
ND      : Chú thích của Người Dịch
PTS     : Nhà Xuất Bản Pali Text Society (Anh Quốc)
Sđd.    : Sách đã dẫn
TTPV    : Tam Tạng Pāḷi - Việt

xxvii

MẪU TỰ PĀḶI - SINHALA

NGUYÊN ÂM

wa     wd ā     bi        Bī       Wu        W! ū      te    To

PHỤ ÂM

l ka          L kha             . ga          U gha          X ṅa p ca          P cha             c ja          ® jha          [ ña g ṭa          G ṭha             v ḍa          V ḍha          K ṇa ; ta          : tha             o da          O dha          k na m pa          M pha             n ba          N bha          u ma

h ya     r ra   , la           j va       i sa       y ha      < ḷa   x ṃ l ka     ld kā ls ki           lS kī      l= ku      l+ kū     fl ke fld ko L kha    Ld khā Ls khi         LS khī     Lq khu     LQ khū    fL khe fLd kho . ga     .d gā .s gi           .S gī      .= gu      .+ gū     f. ge f.d go

PHỤ ÂM LIÊN KẾT

ll kka          [[ ñña                   ;% tra         uM mpha lL kkha         Ky ṇha                   oo dda         un mba lH kya          [p ñca                   oO ddha        uN mbha ls% kri         [P ñcha                  o% dra         uu mma Cj kva          [c ñja                   oj dva         uy mha LH khya         [® ñjha                  Oj dhva        hh, hH yya Lj khva         gg ṭṭa                   k; nta         hy yha .. gga          gG ṭṭha                  J: ntha        ,, lla .> ggha         vv ḍḍa                   Jo, | nda      ,H lya Xl ṅka          vV ḍḍha                  JO ndha        ,y lha .% gra          KK ṇṇa                   ;; nna         jh vha XL ṅkha         Kg ṇṭa                   ;y nha         ii ssa X. ṅga          KG ṇṭha                  mm ppa         iu sma X> ṅgha         Kv ṇḍa                   mM ppha        ij sva pp cca          ;; tta                   nn bba         yu hma pP ccha         F: ttha                  nN bbha        yj hva cc jja          Fj tva                   n% bra         <y ḷha c® jjha                                  um mpa

-d ā       -s i     -S ī       e qu            E Qū       f- e    f-d o

xxviii

VĂN BẢN ĐỐI CHIẾU PĀḶI - SINHALA & PĀḶI - ROMAN

kfud ;iai N.jf;d wryf;d iïudiïnqoaOiai Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

nqoaOx irKx .ÉPdñ
Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Oïux irKx .ÉPdñ
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
iX>x irKx .ÉPdñ
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.

mdKd;smd;d fjruKS islaLdmox iudoshdñ Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.

woskakdodkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.

ldfuiqñÉPdpdrd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Kāmesu micchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.

uqidjdod fjruKS islaLdmox iudoshdñ Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.

iqrdfurhucA®mudoÜGdkd fjruKS islaLdmox
iudoshdñ
Surāmerayamajjhapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ
samādiyāmi.

xxix

PĀCITTIYAPĀḶI BHIKKHUVIBHAṄGO Dutiyo Bhāgo - Visayasūci

BỘ PĀCITTIYA
PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU
Tập Hai - Mục Lục
--ooOoo--

6. PĀCITTIYAKAṆḌO - CHƯƠNG PĀCITTIYA::

6. 1. Musāvādavaggo - Phẩm Nói Dối:

1. Musāvāda sikkhāpadaṃ - Điều học về nói dối             02-13 2. Omasavāda sikkhāpadaṃ - Điều học về nói lời mắng nhiếc 14-41 3. Pesuñña sikkhāpadaṃ - Điều học về nói đâm thọc         42-51 4. Padasodhamma — - — về Pháp theo từng câu               52-55 5. Paṭhamasahaseyya — - — thứ nhất về nằm chung chỗ ngụ 56-59 6. Dutiyasahaseyya — - — thứ nhì về nằm chung chỗ ngụ    60-65 7. Dhammadesanā — - — về thuyết Pháp                      66-73 8. Bhūtārocana — - — về tuyên bố sự thực chứng            74-97 9. Duṭṭhullārocana — - — về công bố tội xấu             98-103 10. Paṭhavikhaṇana — - — về việc đào đất               102-105

6. 2. Bhūtagāmavaggo - Phẩm Thảo Mộc:

1. Bhūtagāma sikkhāpadaṃ - Điều học về thảo mộc        106-109 2. Aññavādaka — - — về nói tránh né                     110-117 3. Ujjhāpanaka — - — về việc phàn nàn                   116-121 4. Paṭhamasenāsana — - — thứ nhất về chỗ nằm ngồi      120-125 5. Dutiyasenāsana — - — thứ nhì về chỗ nằm ngồi        124-129 6. Anupakhajja — - — về việc chen vào                   128-131 7. Nikkaḍḍhana — - — về việc lôi kéo ra                132-135 8. Vehāsakuṭi — - — về căn gác lầu                     136-139 9. Mahallakavihāra — - — về trú xá lớn                 138-143 10. Sappāṇaka — - — về (nước) có sinh vật              142-145

6. 3. Bhikkhunovādavaggo - Phẩm Giáo Giới Tỳ Khưu Ni:

1. Ovāda sikkhāpadaṃ — - Điều học Điều học về giáo giới 146-159 2. Atthaṅgata — - — về (mặt trời) đã lặn                158-163 3. Bhikkhunūpassaya — - — về chỗ ngụ của tỳ khưu ni     162-167

xxxi

4. Āmisa sikkhāpadaṃ - Điều học về vật chất               168-171 5. Cīvaradāna — - — về cho y                              172-175 6. Cīvarasibbana — - — về may y                          176-179 7. Saṃvidhāna — - — về việc hẹn trước                    180-185 8. Nāvābhirūhana — - — về việc lên thuyền                184-189 9. Paripācita — - — về được môi giới                     190-195 10. Rahonisajja — - — về ngồi nơi kín đáo                194-199

6. 4. Bhojanavaggo - Phẩm Vật Thực:

1. Āvasathapiṇḍasikkhāpadaṃ - Điều học về vật thực ở phước xá                     200-205 2. Gaṇabhojana — - — về vật thực chung nhóm             204-213 3. Paramparabhojana — - — về vật thực thỉnh sau          212-221 4. Kāṇamātu — - — về người mẹ của Kāṇā                  220-227 5. Paṭhamapavāraṇa sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất về việc ngăn (vật thực)           228-233 6. Dutiyapavāraṇa — - — thứ nhì về ngăn (vật thực)      232-237 7. Vikālabhojana — - — về vật thực sái giờ              238-241 8. Sannidhikāra — - — về tích trữ (vật thực)            240-245 9. Paṇītabhojana — - — về vật thực thượng hạng          244-249 10. Dantapona — - — về tăm xỉa răng                     248-251

6. 5. Acelakavaggo - Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thễ:

1. Acelakasikkhāpadaṃ - Điều học về đạo sĩ lõa thể        252-255 2. Uyyojana — - — về việc đuổi đi                         256-259 3. Sabhojana — - — về chỉ có cặp vợ chồng                 260-263 4. Paṭhama rahonisajja — - — thứ nhất về ngồi nơi kín đáo 262-267 5. Dutiya rahonisajja — - — thứ nhì về ngồi nơi kín đáo   266-269 6. Cāritta — - — về đi thăm viếng                         270-277 7. Mahānāma — - — về vị Mahānāma                          276-283 8. Uyyuttasenā — - — về quân đội động binh               284-289 9. Senāvāsa — - — về trú ngụ nơi binh đội                 288-291 10. Uyyodhika — - — về nơi tập trận                       290-295

6. 6. Surāpānavaggo - Phẩm Uống Rượu:

1. Surāpānasikkhāpadaṃ - Điều học về uống rượu          296-301 2. Aṅgulipatodaka — - — về thọt lét bằng ngón tay       302-303 3. Hassadhamma — - — về chơi giỡn                       304-307 4. Anādariya — - — về sự không tôn trọng                306-309 5. Bhiṃsāpanaka — - — về việc làm cho kinh sợ            310-313 6. Joti — - — về ngọn lửa                                312-317 7. Nahāna — - — về việc tắm                              316-325 8. Dubbaṇṇakaraṇa — - — về việc làm hoại sắc            324-327

xxxii

9. Vikappana — - Điều học về chú nguyện để dùng chung 328-331 10. Cīvarāpanidhāna — - — về việc thu giấu y          330-335

6. 7. Sappāṇakavaggo - Phẩm Có Sinh Vật:

1. Sañciccapāṇa sikkhāpadaṃ - Điều học về cố ý (giết) sinh vật                     336-337 2. Sappāṇaka — - — về (nước) có sinh vật                 338-339 3. Ukkoṭana — - — về việc khơi lại                       340-343 4. Duṭṭhulla — - — về tội xấu xa                         342-345 5. Ūnavīsativassa — - — về người kém hai mươi tuổi       346-351 6. Theyyasattha — - — về đám người đạo tặc               350-353 7. Saṃvidhāna — - — về việc hẹn trước                    354-357 8. Ariṭṭha — - — về vị Ariṭṭha                           358-367 9. Ukkhittasambhoga sikkhāpadaṃ - Điều học về việc hưởng thụ chung với vị bị án treo   366-371 10. Kaṇṭaka sikkhāpadaṃ - Điều học về vị Kaṇṭaka         370-379

6. 8. Sahadhammikavaggo - Phẩm (Nói) Theo Pháp:

1. Sahadhammika sikkhāpadaṃ - Điều học về (nói) theo Pháp                          380-383 2. Vilekhana — - — về việc gây ra sự bối rối             384-387 3. Mohana — - — về sự giả vờ ngu dốt                     388-393 4. Pahāra — - — về cú đánh                               392-395 5. Talasattika — - — về việc giá tay (dọa đánh)          394-397 6. Amūlaka — - — về không có nguyên cớ                   398-401 7. Sañcicca — - — về cố ý                                400-403 8. Upassuti — - — về việc nghe lén                       404-407 9. Kammapaṭibāhana — - — về việc ngăn cản hành sự        406-409 10. Chandaṃ adatvā gamana sikkhāpadaṃ - Điều học về việc bỏ đi không trao ra sự tùy thuận    410-413 11. Dabba — - — về vị Dabba                              412-417 12. Pariṇāmana — - — về việc thuyết phục dâng            416-421

6. 9. Rājavaggo - Phẩm Đức Vua:

1. Rājantepura sikkhāpadaṃ - Điều học về hậu cung của đức vua                      422-431 2. Ratana — - — về vật quý giá                           432-437 3. Vikāle gāmappavesana — - Điều học về việc vào làng lúc sái thời                438-443 4. Sūcighara — - — về ống đựng kim                       444-447 5. Mañca — - — về giường nằm                             446-449 6. Tūlonaddha — - — về độn bông gòn                      448-451 7. Nisīdana — - — về tấm lót ngồi                        452-455

xxxiii

8. Kaṇḍupaṭicchādi sikkhāpadaṃ - Điều học về y đắp ghẻ 454-457 9. Vassikasāṭikā — - — về vải choàng tắm mưa           458-461 10. Nandatthera — - — về trưởng lão Nanda              460-463

***

7. PĀṬIDESANĪYAKAṆḌO - CHƯƠNG PĀṬIDESANĪYA:

1. Paṭhama pāṭidesanīya sikkhāpadaṃ -
Điều học pāṭidesanīya thứ nhất                     464-469
2. Dutiya pāṭidesanīya sikkhāpadaṃ -
Điều học pāṭidesanīya thứ nhì                      468-471
3. Tatiya pāṭidesanīya sikkhāpadaṃ -
Điều học pāṭidesanīya thứ ba                       472-479
4. Catuttha pāṭidesanīya sikkhāpadaṃ -
Điều học pāṭidesanīya thứ tư                       480-487

***

8. SEKHIYĀ - CÁC ĐIỀU SEKHIYA:

8. 1. Parimaṇḍalavaggo - Phẩm Tròn Đều:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất            488-489 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì              490-491 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba              490-491 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư             490-491 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm             492-493 6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu             492-493 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy             492-493 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám             494-495 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín             494-495 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười            494-495

8. 2. Ujjagghikavaggo - Phẩm Cười Vang:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất            496-497 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì              496-497 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba              496-497 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư             498-499 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm             498-499 6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu             498-499 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy             500-501 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám             500-501 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín             500-501 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười            502-503

xxxiv

8. 3. Khambhakatavaggo - Phẩm Chống Nạnh:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất           504-505 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì             504-505 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba             504-505 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư            506-507 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm            506-507 6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu            506-507 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy            508-509 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám            508-509 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín            508-509 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười            510-511

6. 4. Sakkaccavaggo - Phẩm Nghiêm Trang:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất           512-513 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì             512-513 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba             512-513 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư            514-515 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm            514-515 6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu            514-515 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy            516-519 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám            518-519 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín            518-519 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười           520-521

8. 5. Kabaḷavaggo - Phẩm Vắt Cơm:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất           522-523 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì             522-523 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba             522-523 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư            524-525 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm            524-525 6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu            524-525 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy            526-527 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám            526-527 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín            526-527 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười           528-529

8. 6. Surusuruvaggo - Phẩm Tiếng Sột Sột:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất           530-531 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì             530-531 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba             532-533 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư            532-533 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm            534-535

xxxv

6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu             534-537 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy             536-539 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám             538-539 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín             540-541 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười            540-541

8. 7. Pādukāvaggo - Phẩm Giày Dép:

1. Paṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhất            542-543 2. Dutiya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ nhì              542-543 3. Tatitya sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba              542-543 4. Catuttha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tư             544-545 5. Pañcama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ năm             544-545 6. Chaṭṭha sikkhāpadaṃ - Điều học thứ sáu             544-545 7. Sattama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ bảy             546-547 8. Aṭṭhama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ tám             546-547 9. Navama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ chín             546-549 10. Dasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười            550-551 11. Ekādasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười một     550-551 12. Dvādasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười hai     550-551 13. Terasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ ba            552-553 14. Cuddasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười bốn     552-553 15. Paṇṇarasama sikkhāpadaṃ - Điều học thứ mười lăm   552-555

Sekhiyā Uddānaṃ - Phần Tóm Lược Các Điều Sekhiya            556-557

***

9. ADHIKARAṆASAMATHĀ DHAMMĀ - CÁC PHÁP DÀN XẾP TRANH TỤNG: 558-559

***

BHIKKHUVIBHAṄGO NIṬṬHITO - PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU ĐƯỢC CHẤM DỨT --ooOoo--

xxxvi

VINAYAPIṬAKE

PĀCITTIYAPĀḶI

BHIKKHUVIBHAṄGO DUTIYO BHĀGO

&

TẠNG LUẬT

BỘ PĀCITTIYA

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP HAI

VINAYAPIṬAKE

PĀCITTIYAPĀḶI

BHIKKHUVIBHAṄGO DUTIYO BHĀGO

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

*****

6. PĀCITTIYAKAṆḌO Ime kho panāyasmanto dvenavuti pācittiyā dhammā uddesaṃ āgacchanti.

6. 1. MUSĀVĀDAVAGGO 6. 1. 1. MUSĀVĀDASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā Sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena hatthako sakyaputto vādakkhitto hoti. So titthiyehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānāti, paṭijānitvā avajānāti, aññenaññaṃ paṭicarati, sampajānamusā bhāsati, saṅketaṃ katvā visaṃvādeti. Titthiyā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma hatthako sakyaputto amhehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānissati  paṭijānitvā   avajānisasti,   aññenaññaṃ        paṭicarissati, sampajānamusā bhāsissati, saṅketaṃ katvā visaṃvādessatī ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ titthiyānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū yena hatthako sakyaputto tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā hatthakaṃ sakyaputtaṃ etadavocuṃ: “Saccaṃ kira tvaṃ āvuso hatthaka, titthiyehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānāsi, paṭijānitvā avajānāsi, aññenaññaṃ paṭicarasi, sampajānamusā bhāsasi, saṅketaṃ katvā visaṃvādesī ”ti? “Ete kho āvuso titthiyā nāma yena kenaci jetabbā, neva 1 tesaṃ jayo dātabbo ”ti. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā,2 te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma hatthako sakyaputto titthiyehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānissati, paṭijānitvā avajānissati, aññenaññaṃ paṭicarissati, sampajānamusā bhāsissati, saṅketaṃ katvā visaṃvādessatī ”ti?

1 na - Syā.          2 santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā - Machasaṃ natthi.

TẠNG LUẬT

BỘ PĀCITTIYA

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP HAI

Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!

*****

6. CHƯƠNG PĀCITTIYA: Bạch chư đại đức, chín mươi hai điều pācittiya này được đưa ra đọc tụng.

6. 1. PHẨM NÓI DỐI: 6. 1. 1. ĐIỀU HỌC VỀ NÓI DỐI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, Hatthaka con trai dòng Sakya[*] nói năng tráo trở. Trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, vị ấy phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời. Những người ngoại đạo phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao Hatthaka con trai dòng Sakya trong khi nói chuyện với chúng tôi lại phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ngoại đạo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp Hatthaka con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với Hatthaka con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức Hatthaka, nghe nói trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, đại đức phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời, có đúng không vậy?” - “Này các đại đức, những người ngoại đạo ấy cần bị đánh bại bằng bất cứ cách nào, sự chiến thắng là không bao giờ được dành cho bọn họ.” Các tỳ khưu ít ham muốn, tự biết đủ, khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao Hatthaka con trai dòng Sakya trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo lại phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                         Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 1.

3. Atha kho te bhikkhū hatthakaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā 1 bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne ekasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ, sannipātāpetvā hatthakaṃ sakyaputtaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ hatthaka, titthiyehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānāsi, paṭijānitvā avajānāsi, aññenaññaṃ paṭicarasi, sampajānamusā bhāsasi, saṅketaṃ katvā visaṃvādesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisa, ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa titthiyehi saddhiṃ sallapanto avajānitvā paṭijānissasi, paṭijānitvā avajānissasi, aññenaññaṃ paṭicarissasi, sampajānamusā bhāsissasi, saṅketaṃ katvā visaṃvādessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya athakhvetaṃ moghapurisa, appasannānaṃ ceva appasādāya pasannānaṃ ca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.

4. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya dupposatāya mahicchatāya asantuṭṭhiyā saṅgaṇikāya kosajjassa avaṇṇaṃ bhāsitvā anekapariyāyena subharatāya supposatāya appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa viriyārambhassa vaṇṇaṃ bhāsitvā bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikaṃ dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya, appasantānaṃ pasādāya pasannānaṃ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Sampajānamusāvāde pācittiyan ”ti.

5. Sampajānamusāvādo nāma visaṃvādanapurekkhārassa vācā girā vyappatho vacībhedo vācasikā viññatti, aṭṭha anariyavohārā adiṭṭhaṃ diṭṭhaṃ me ’ti, asutaṃ sutaṃ me ’ti, amutaṃ mutaṃ me ’ti, aviññātaṃ viññātaṃ me ’ti, diṭṭhaṃ adiṭṭhaṃ me ’ti, sutaṃ asutaṃ me ’ti, mutaṃ amutaṃ me ’ti, viññātaṃ aviññātaṃ me ’ti.

1 ‘hatthakaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyayena vigarahitvā ’iti pāṭho sīhala muddita potthake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 01

3. Sau đó, khi đã khiển trách Hatthaka con trai dòng Sakya bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi Hatthaka con trai dòng Sakya rằng: - “Này Hatthaka, nghe nói trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, ngươi phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, vì sao trong khi nói chuyện với những người ngoại đạo, ngươi lại phủ nhận rồi thừa nhận, thừa nhận rồi phủ nhận, tránh né điều này bằng điều khác, cố tình nói dối, sau khi hẹn ước lại không giữ lời vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”

4. Sau đó, khi đã khiển trách vị tỳ khưu ấy bằng nhiều phương thức, đức Thế Tôn đã chê bai về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, sự khó khăn trong việc ăn uống, sự tầm cầu quá nhiều, sự không biết đủ, sự kết phe nhóm, sự biếng nhác; và bằng nhiều phương thức Ngài đã ngợi khen về sự dễ dàng trong việc cấp dưỡng, sự dễ dàng trong việc ăn uống, sự ít tầm cầu, sự biết đủ, sự từ khước, sự tiết chế, sự hài hòa, sự đoạn giảm, sự ra sức nỗ lực. Ngài đã nói Pháp thoại thích đáng và phù hợp cho các tỳ khưu rồi đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì Ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm sự an lạc cho hội chúng, nhằm việc trấn áp những nhân vật ác xấu, nhằm sự lạc trú của các tỳ khưu hiền thiện, nhằm ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại, nhằm sự trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai, nhằm đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, nhằm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin, nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi cố tình nói dối thì phạm tội pācittiya.”

5. Cố tình nói dối nghĩa là lời nói, tiếng nói, cách nói, lời phát biểu, sự biểu hiện bằng lời nói của vị có ý định lừa dối có tám cách không thánh thiện là: Không thấy (nói rằng): “Tôi đã thấy,” không nghe (nói rằng): “Tôi đã nghe,” không cảm giác (nói rằng): “Tôi đã cảm giác,” không nhận thức (nói rằng): “Tôi đã nhận thức,” đã thấy (nói rằng): “Tôi đã không thấy,” đã nghe (nói rằng): “Tôi đã không nghe,” đã cảm giác (nói rằng): “Tôi đã không cảm giác,” đã nhận thức (nói rằng): “Tôi đã không nhận thức.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 1.

Adiṭṭhaṃ nāma na cakkhunā diṭṭhaṃ. Asutaṃ nāma na sotena sutaṃ. Amutaṃ nāma na ghānena ghāyitaṃ, na jivhāya sāyitaṃ, na kāyena phuṭṭhaṃ. Aviññātaṃ nāma na manasā viññātaṃ. Diṭṭhaṃ nāma cakkhunā diṭṭhaṃ. Sutaṃ nāma sotena sutaṃ. Mutaṃ nāma ghānena ghāyitaṃ jivhāya sāyitaṃ kāyena phuṭṭhaṃ. Viññātaṃ nāma manasā viññātaṃ.

Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.

Catūhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.

Pañcahākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.

Chahākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.

Sattahākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.

Tīhākārehi asutaṃ sutaṃ me ’ti ―pe― amutaṃ mutaṃ me ’ti ―pe― aviññātaṃ viññātaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 01

Không thấy nghĩa là không được thấy bởi mắt. Không nghe nghĩa là không được nghe bởi tai. Không cảm giác nghĩa là không được ngửi bởi mũi, (và) không được nếm bởi lưỡi, (và) không được xúc chạm bởi thân. Không nhận thức nghĩa là không được nhận thức bởi ý. Đã thấy nghĩa là đã được thấy bởi mắt. Đã nghe nghĩa là đã được nghe bởi tai. Đã cảm giác nghĩa là đã được ngửi bởi mũi, (hoặc) đã được nếm bởi lưỡi, (hoặc) đã được xúc chạm bởi thân. Đã nhận thức nghĩa là đã được nhận thức bởi ý.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.”

Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm.

Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi.

Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát.

Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe” về điều đã không nghe ―(như trên)― “Tôi đã cảm giác” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― “Tôi đã nhận thức” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 1.

Catūhākārehi ―pe― Pañcahākārehi ―pe― Chahākārehi ―pe― Sattahākārehi asutaṃ sutaṃ me ’ti ―pe― amutaṃ mutaṃ me ’ti ―pe― aviññātaṃ viññātaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.

Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhañca me sutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhañca me mutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhañca me viññātañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhañca me sutañca mutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhañca me sutañca viññātañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi adiṭṭhaṃ diṭṭhañca me sutañca mutañca viññātañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Tīhākārehi asutaṃ sutañca me mutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi asutaṃ sutañca me viññātañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi asutaṃ sutañca me diṭṭhañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi asutaṃ sutañca me mutañca viññātañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi asutaṃ sutañca me mutañca diṭṭhañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi asutaṃ sutañca me mutañca viññātañca diṭṭhañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Tīhākārehi amutaṃ mutañca me viññātañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi amutaṃ mutañca me diṭṭhañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi amutaṃ mutañca me sutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi amutaṃ mutañca me viññātañca diṭṭhañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi amutaṃ mutañca me viññātañca sutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi amutaṃ mutañca me viññātañca diṭṭhañca sutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Tīhākārehi aviññātaṃ viññātañca me diṭṭhañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi aviññātaṃ viññātañca me sutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi aviññātaṃ viññātañca me mutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi aviññātaṃ viññātaṃ ca me diṭṭhañca sutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi aviññātaṃ viññatañca me diṭṭhañca mutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi aviññātaṃ viññātañca me diṭṭhañca sutañca muttañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 01

Với bốn yếu tố, ―(như trên)― Với năm yếu tố, ―(như trên)― Với sáu yếu tố, ―(như trên)― Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe” về điều đã không nghe ―(như trên)― “Tôi đã cảm giác” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― “Tôi đã nhận thức” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã cảm giác” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nhận thức” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” về điều đã không thấy ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy, đã nghe, và đã nhận thức” về điều đã không thấy ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy, đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” về điều đã không thấy bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe và đã cảm giác” về điều đã không nghe ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe và đã nhận thức” về điều đã không nghe ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe và đã thấy” về điều đã không nghe bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” về điều đã không nghe ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe, đã cảm giác, và đã thấy” về điều đã không nghe ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe, đã cảm giác, đã nhận thức, và đã thấy” về điều đã không nghe bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác và đã nhận thức” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác và đã thấy” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác và đã nghe” về điều đã không cảm giác bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, và đã thấy” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, và đã nghe” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, đã thấy, và đã nghe” về điều đã không cảm giác ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức và đã thấy” về điều đã không nhận thức ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức và đã nghe” về điều đã không nhận thức ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức và đã cảm giác” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pācittiya: ―nt― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức, đã thấy, và đã nghe” về điều đã không nhận thức ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, và đã cảm giác” về điều đã không nhận thức ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” về điều đã không nhận thức bị phạm tội pācittiya ―(như trên)―

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 1.

Tīhākārehi diṭṭhaṃ adiṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti. Catūhākārehi ―pe― Pañcahākārehi ―pe― Chahākārehi ―pe― Sattahākārehi diṭṭhaṃ ‘adiṭṭhaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.

Tīhākārehi asutaṃ sutaṃ me ’ti ―pe― mutaṃ amutaṃ me ’ti ―pe― viññātaṃ aviññātaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti. Catūhākārehi ―pe― Pañcahākārehi ―pe― Chahākārehi ―pe― Sattahākārehi sutaṃ asutaṃ me ’ti ―pe― mutaṃ amutaṃ me ’ti ―pe― viññātaṃ aviññātaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.

Tīhākārehi diṭṭhaṃ sutaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi diṭṭhaṃ mutaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi diṭṭhaṃ viññātaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi diṭṭhaṃ sutañca me mutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi diṭṭhaṃ sutañca me viññātañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi diṭṭhaṃ sutañca me mutañca viññātañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Tīhākārehi sutaṃ mutaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi sutaṃ viññātaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi sutaṃ diṭṭhiṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi sutaṃ mutañca me viññātañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi sutaṃ mutañca me diṭṭhañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi sutaṃ mutañca me viññātañca diṭṭhañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Tīhākārehi mutaṃ viññātaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi mutaṃ diṭṭhaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi mutaṃ sutaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi mutaṃ viññātañca me diṭṭhañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi mutaṃ viññātañca me sutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi mutaṃ viññātañca me diṭṭhañca sutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe―

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 01

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không thấy” về điều đã thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.” Với bốn yếu tố, ―(như trên)― Với năm yếu tố, ―(như trên)― Với sáu yếu tố, ―(như trên)― Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không thấy” về điều đã thấy bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không nghe” về điều đã nghe ―(như trên)― “Tôi đã không cảm giác” về điều đã cảm giác ―(như trên)― “Tôi đã không nhận thức” về điều đã nhận thức bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.” Với bốn yếu tố, ―(như trên)― Với năm yếu tố, ―(như trên)― Với sáu yếu tố, ―(như trên)― Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã không nghe” về điều đã nghe ―(như trên)― “Tôi đã không cảm giác” về điều đã cảm giác ―(như trên)― “Tôi đã không nhận thức” về điều đã nhận thức bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe” về điều đã thấy ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác” về điều đã thấy ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức” về điều đã thấy bị phạm tội pācittiya: ―nt― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nghe và đã cảm giác” về điều đã thấy ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe và đã nhận thức” về điều đã thấy ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” về điều đã thấy bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)―

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác” về điều đã nghe ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức” về điều đã nghe ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy” về điều đã nghe bị phạm tội pācittiya: ―nt― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã cảm giác và đã nhận thức” về điều đã nghe ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác và đã thấy” về điều đã nghe ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác, đã nhận thức, và đã thấy” về điều đã nghe bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)―

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức” về điều đã cảm giác ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy” về điều đã cảm giác ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe” về điều đã cảm giác bị phạm tội pācittiya: ―nt― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức và đã thấy” về điều đã cảm giác ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức và đã nghe” về điều đã cảm giác ―nt― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy và đã nghe” về điều đã cảm giác bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)―

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 1.

Tīhākārehi viññātaṃ diṭṭhaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi viññātaṃ sutaṃ me ’ti ―pe― Tīhākārehi viññātaṃ mutaṃ me ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: ―pe― Tīhākārehi viññātaṃ diṭṭhañca me sutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi viññātaṃ diṭṭhañca me mutañcā ’ti ―pe― Tīhākārehi viññātaṃ diṭṭhañca me sutañca mutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa ―pe―

Tīhākārehi diṭṭhe vematiko diṭṭhaṃ no kappeti diṭṭhaṃ nassarati diṭṭhaṃ pamuṭṭho 1 hoti diṭṭhaṃ me sutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa ―pe― diṭṭhaṃ me sutañca mutañca viññātañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa ―pe― sute vematiko sutaṃ no kappeti sutaṃ nassarati sutaṃ pamuṭṭho hoti ―pe― mute vematiko mutaṃ no kappeti mutaṃ nassarati mutaṃ pamuṭṭho1 hoti ―pe―

Tīhākārehi viññāte vematiko viññātaṃ no kappeti viññātaṃ nassarati viññātaṃ pamuṭṭho hoti viññātañca me diṭṭhañcā ’ti ―pe― viññātaṃ pamuṭṭho hoti viññātañca me sutañcā ’ti ―pe― viññātaṃ pamuṭṭho hoti viññātañca me mutañcā ’ti ―pe― viññātaṃ pamuṭṭho hoti viññātañca me diṭṭhañca sutañcā ’ti ―pe― viññātaṃ pamuṭṭho hoti viññātañca me diṭṭhañca sutañca mutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.

Catūhākārehi ―pe― Pañcahākārehi ―pe― Chahākārehi ―pe― Sattahākārehi ―pe― viññātaṃ pamuṭṭho hoti viññātañca me diṭṭhañca sutañca mutañcā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pācittiyassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ vinidhāya bhāvaṃ.

Anāpatti davā bhaṇati, ravā bhaṇati;2 Davā bhaṇati nāma sahasā bhaṇati, Ravā bhaṇati nāma aññaṃ bhaṇissāmī’ti aññaṃ bhaṇati; ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Musāvādasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ.

--ooOoo--

1 sammuṭṭho - PTS; pammuṭṭho - Sīmu.           2 davāya bhaṇati ravāya bhaṇati - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 01

Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá:”Tôi đã thấy” về điều đã nhận thức ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã nghe” về điều đã nhận thức ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã cảm giác” về điều đã nhận thức bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe” về điều đã nhận thức ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy và đã cảm giác” về điều đã nhận thức ―(như trên)― Với ba yếu tố, ... “Tôi đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” về điều đã nhận thức bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)―

Với ba yếu tố, vị có hoài nghi về điều đã thấy, không tin điều đã thấy, không nhớ về điều đã thấy, quên điều đã thấy lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe” bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã thấy và đã nghe, đã cảm giác, và đã nhận thức” bị phạm tội pācittiya: ―(như trên)― vị có hoài nghi về điều đã nghe, không tin điều đã nghe, không nhớ về điều đã nghe, quên điều đã nghe ―(như trên)― vị có hoài nghi về điều đã cảm giác, không tin điều đã cảm giác, không nhớ về điều đã cảm giác, quên điều đã cảm giác ―(như trên)―

Với ba yếu tố, vị có hoài nghi về điều đã nhận thức, không tin điều đã nhận thức, không nhớ về điều đã nhận thức, quên điều đã nhận thức lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức và đã thấy” ―(như trên)― quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức và đã nghe” ―(như trên)― quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức và đã cảm giác” ―(như trên)― quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, và đã nghe” ―(như trên)― quên điều đã nhận thức ... “Tôi đã nhận thức, đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói.”

Với bốn yếu tố, ―(như trên)― Với năm yếu tố, ―(như trên)― Với sáu yếu tố, ―(như trên)― Với bảy yếu tố, ... quên điều đã nhận thức lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã nhận thức, đã thấy, đã nghe, và đã cảm giác” bị phạm tội pācittiya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: “Ta sẽ nói điều dối trá,” trong khi nói (biết rằng): “Ta đang nói điều dối trá,” đã nói xong (biết rằng): “Điều dối trá đã được ta nói,” đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.

Vị nói không suy nghĩ, vị nói theo thói quen ― Nói không suy nghĩ nghĩa là nói vội (nói nhanh). Nói theo thói quen nghĩa là (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nói điều này’ lại nói điều khác ― vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về nói dối là thứ nhất.

--ooOoo--

6. 1. 2. OMASAVĀDASIKKHĀPADAṂ 1. Tena kho samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pesalehi bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍentā 1 pesale bhikkhū omasanti jātiyāpi nāmenapi gottenapi kammenapi sippenapi ābādhenapi liṅgenapi kilesenapi āpattiyāpi hīnenapi akkosena khuṃsenti vambhenti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū pesalehi bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍentā pesale bhikkhū omasissanti jātiyāpi nāmenapi gottenapi kammenapi sippenapi ābādhenapi liṅgenapi kilesenapi āpattiyāpi hīnenapi akkosena khuṃsessanti vambhesantī ”ti?

2. Atha kho te bhikkhū chababaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave pesalehi bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍentā pesale bhikkhū omasatha jātiyāpi ―pe― hīnenapi akkosena khuṃsetha vambhethā ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā pesalehi bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍentā pesale bhikkhū omasissatha jātiyāpi ―pe― hīnenapi akkosena khuṃsessatha vambhessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:

3. “Bhūtapubbaṃ bhikkhave, takkasilāyaṃ aññatarassa brāhmaṇassa nandivisālo nāma balivaddo 2 ahosi. Atha kho bhikkhave nandivisālo balivaddo taṃ brāhmaṇaṃ etadavoca: “Gaccha tvaṃ brāhmaṇa seṭṭhinā saddhiṃ sahassena abbhutaṃ3 karohi: ‘Mayhaṃ balivaddo sakaṭasataṃ atibaddhaṃ pavaṭṭessatī ’”ti. Atha kho bhikkhave so brāhmaṇo seṭṭhinā saddhiṃ sahassena abbhutaṃ akāsi: “Mayhaṃ balivaddo sakaṭasataṃ atibaddhaṃ pavaṭṭessatī ”ti. Atha kho bhikkhave so brahmaṇo sakaṭasataṃ atibandhitvā nandivisālaṃ balivaddaṃ yojetvā etadavoca: “Añcha4 kūṭa, vahassu kūṭā ”ti. Atha kho bhikkhave nandivisālo balivaddo tattheva aṭṭhāsi. Atha kho bhikkhave so brāhmaṇo sahassena parājito pajjhāyi.

1
bhaṇḍantā - Ma, Syā.                             3
abbhudaṃ - Syā.
2
balībaddo - Ma; balibaddo - Syā, PTS.            4
gaccha - Ma, PTS.

6. 1. 2. ĐIỀU HỌC VỀ NÓI LỜI MẮNG NHIẾC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện đã mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, lại còn chửi rủa và khinh bỉ bằng sự sỉ vả hạ tiện. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)―, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện lại mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, lại còn chửi rủa và khinh bỉ bằng sự sỉ vả hạ tiện?”

2. Sau đó, khi đã khiển trách các tỳ khưu nhóm Lục Sư bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện đã mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, ―(như trên)―lại còn chửi rủa và khinh bỉ bằng sự sỉ vả hạ tiện, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi cãi cọ với các tỳ khưu hiền thiện lại mắng nhiếc các tỳ khưu hiền thiện theo sự sanh ra, ―(như trên)― lại còn chửi rủa và khinh bỉ bằng sự sỉ vả hạ tiện? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:

3. - Này các tỳ khưu, vào thời trước đây ở thành Takkasilā có người Bà-la- môn nọ có con bò mộng tên là Nandivisāla. Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisāla đã nói với người Bà-la-môn ấy điều này: “Này Bà-la-môn, hãy đi và hãy đánh cá với nhà phú thương một ngàn (nói rằng): Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.” Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy đã đánh cá với nhà phú thương một ngàn (nói rằng): “Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.” Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy đã nối liền một trăm xe kéo lại với nhau rồi máng con bò mộng Nandivisāla vào và đã nói điều này: “Này đồ xạo, hãy kéo đi. Này đồ xạo, hãy lôi đi.” Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisāla đã đứng yên ngay tại chỗ ấy. Này các tỳ khưu, khi ấy người Bà-la-môn ấy bị thua một ngàn nên đã rầu rĩ.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

4. Athakho bhikkhave nandivisālo balivaddo taṃ brāhmaṇaṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ brāhmaṇa pajjhāyasī ”ti? “Tathāhi panāhaṃ bho tayā sahassena parājito ”ti. “Kissa pana maṃ tvaṃ brāhamaṇa akūṭaṃ kūṭavādena pāpesi? Gaccha tvaṃ brāhmaṇa seṭṭhinā saddhiṃ dvīhi sahassehi abbhutaṃ karohi: ‘Mayhaṃ balivaddo sakaṭasataṃ atibaddhaṃ pavaṭṭesassatī ’ti. Mā ca maṃ akūṭaṃ kūṭavādena pāpesī ”ti. Atha kho bhikkhave so brāhmaṇo seṭṭhinā saddhiṃ dvīhi sahassehi abbhutaṃ akāsi: “Mayhaṃ balivaddo sakaṭasataṃ atibaddhaṃ pavaṭṭessatī ”ti.

5. Atha kho bhikkhave so brāhmaṇo sakaṭasataṃ atibandhitvā nandivisālaṃ balivaddaṃ yojetvā 1 etadavoca: “Añcha bhadra vahassu bhadrā ”ti. Atha kho bhikkhave nandivisālo balivaddo sakaṭasataṃ atibaddhaṃ pavaṭṭesi.

6. “Manāpameva bhāseyya nāmanāpaṃ kudācanaṃ, manāpaṃ bhāsamānassa garumbhāraṃ udabbahī, dhanañca naṃ alabbhesi2 tena cattamano ahū ”ti.

Tadāpi me bhikkhave amanāpā khuṃsanā vambhanā, kimaṅga pana etarahi manāpā bhavissati khuṃsanā vambhanā? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Omasavāde pācittiyan ”ti.

7. Omasavādo nāma dasahi ākārehi omasati: jātiyāpi nāmenapi gontenapi kammenapi sippenapi ābādhenapi liṅgenapi kilesenapi āpattiyāpi akkosenapi.

8. Jāti nāma dve jātiyo, hīnā ca jāti ukkaṭṭhā ca jāti. Hīnā nāma jāti caṇḍālajāti veṇajāti nesādajāti rathakārajāti, pukkusajāti, esā hīnā nāma jāti. Ukkaṭṭhā nāma jāti khattiya jāti brāhmaṇajāti, esā ukkaṭṭhā nāma jāti.

9. Nāmaṃ nāma dve nāmāni, hīnañca nāmaṃ ukkaṭṭhañca nāmaṃ. Hīnaṃ nāma nāmaṃ avakaṇṇakaṃ javakaṇṇakaṃ dhaniṭṭhakaṃ saviṭṭhakaṃ kulavaḍḍhakaṃ, tesu tesu vā pana janapadesu oñātaṃ avaññātaṃ hīḷitaṃ paribhūtaṃ acittīkataṃ,3 etaṃ hīnaṃ nāma nāmaṃ. Ukkaṭṭhaṃ nāma nāmaṃ buddhapaṭisaññuttaṃ dhammapaṭisaññuttaṃ saṅghapaṭisaññuttaṃ, tesu tesu vā pana janapadesu anoñātaṃ anavaññātaṃ ahīḷitaṃ aparibhūtaṃ cittīkataṃ, etaṃ ukkaṭṭhaṃ nāma nāmaṃ.

1
yuñjitvā - Ma, Syā, PTS.   2
alābhesi - Ma.   3
acitīkataṃ - Syā; acittikataṃ - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

4. Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisāla đã nói với người Bà- la-môn ấy điều này: “Này Bà-la-môn, vì sao ngươi lại rầu rĩ vậy?” “Này ông bò, bởi vì do ông mà ta đã bị thua một ngàn như thế.” “Này Bà-la-môn, vì sao ngươi lại bôi xấu ta bằng cách nói đồ xạo (trong khi) ta là kẻ không xạo? Này Bà-la-môn, ngươi hãy đi và hãy đánh cá với nhà phú thương hai ngàn (nói rằng): ‘Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.’ Và chớ có bôi xấu ta bằng cách nói đồ xạo (trong khi) ta là kẻ không xạo.” Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy đã đánh cá với nhà phú thương hai ngàn (nói rằng): “Con bò mộng của chúng tôi sẽ lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.”

5. Này các tỳ khưu, sau đó người Bà-la-môn ấy sau khi nối liền một trăm xe kéo lại với nhau rồi đã máng con bò mộng Nandivisāla vào và đã nói điều này: “Này bạn hiền, hãy kéo đi. Này bạn hiền, hãy lôi đi.” Này các tỳ khưu, khi ấy con bò mộng Nandivisāla đã lôi đi một trăm xe kéo được nối liền với nhau.

6. Nên nói chỉ toàn lời hòa nhã, không nói lời không hòa nhã vào bất cứ lúc nào. (Con bò) đã lôi đi gánh hàng nặng cho người nói lời hòa nhã, và đã đạt được tài sản cho người ấy, và nhờ thế nó đã được hoan hỷ.

Này các tỳ khưu, ngay từ thời ấy sự chửi rủa và sự khinh bỉ đã không làm ta hài lòng, thì hiện nay điều gì khiến cho sự chửi rủa và sự khinh bỉ sẽ làm ta hài lòng? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi nói lời mắng nhiếc thì phạm tội pācittiya.”

7. Lời mắng nhiếc nghĩa là mắng nhiếc theo mười biểu hiện: theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, và bằng sự sỉ vả.

8. Sự sanh ra nghĩa là có hai sự sanh ra: sự sanh ra thấp kém và sự sanh ra cao quý. Sự sanh ra thấp kém nghĩa là sự sanh ra của hạng cùng đinh, sự sanh ra của hạng đan tre, sự sanh ra của hạng thợ săn, sự sanh ra của hạng làm xe, sự sanh ra của hạng hốt rác; sự sanh ra ấy gọi là sự sanh ra thấp kém. Sự sanh ra cao quý là sự sanh ra của hạng Sát-đế-lỵ và sự sanh ra của Bà-la- môn; sự sanh ra ấy gọi là sự sanh ra cao quý.

9. Tên gọi nghĩa là có hai loại tên gọi: tên gọi thấp kém và tên gọi cao quý. Tên gọi thấp kém nghĩa là tên Avakaṇṇaka, Javakaṇṇaka, Dhaniṭṭhaka, Saviṭṭhaka, Kulavaḍḍhaka, hoặc là (tên gọi) bị khinh bỉ, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; tên gọi ấy gọi là tên gọi thấp kém. Tên gọi cao quý nghĩa là được gắn liền với từ Buddha (đức Phật), được gắn liền với từ Dhamma (Giáo Pháp), được gắn liền với từ Saṅgha (Hội Chúng), hoặc là (tên gọi) không bị khinh bỉ, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; tên gọi ấy gọi là tên gọi cao quý.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                         Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

10. Gottaṃ nāma dve gottāni, hīnañca gottaṃ ukkaṭṭhañca gottaṃ. Hīnaṃ nāma gottaṃ kosiyagottaṃ bhāradvājagottaṃ, tesu tesu vā pana janapadesu oñātaṃ avaññātaṃ hīḷitaṃ paribhūtaṃ acittīkataṃ, etaṃ hīnaṃ nāma gottaṃ. Ukkaṭṭhaṃ nāma gottaṃ gotamagottaṃ moggallānagottaṃ kaccānagottaṃ 1 vāseṭṭhagottaṃ,2 tesu tesu vā pana janapadesu anoñātaṃ anavaññātaṃ ahīḷitaṃ aparibhūtaṃ cittīkataṃ, etaṃ ukkaṭṭhaṃ nāma gottaṃ.

11. Kammaṃ nāma dve kammāni, hīnañca kammaṃ ukkaṭṭhañca kammaṃ. Hīnaṃ nāma kammaṃ koṭṭhakakammaṃ pupphachaḍḍhaka- kammaṃ, tesu tesu vā pana janapadesu oñātaṃ avaññātaṃ hīḷitaṃ paribhūtaṃ acittīkataṃ, etaṃ hīnaṃ nāma kammaṃ. Ukkaṭṭhaṃ nāma kammaṃ kasi vaṇijjā gorakkhā, tesu tesu vā pana janapadesu anoñātaṃ anavaññātaṃ ahīḷitaṃ aparibhūtaṃ cittīkataṃ, etaṃ ukkaṭṭhaṃ nāma kammaṃ.

12. Sippaṃ nāma dve sippāni, hīnañca sippaṃ ukkaṭṭhañca sippaṃ. Hīnaṃ nāma sippaṃ nāḷakārasippaṃ kumbhakārasippaṃ, pesakārasippaṃ cammakārasippaṃ nahāpitasippaṃ, tesu tesu vā pana janapadesu oñātaṃ avaññātaṃ hīḷitaṃ paribhūtaṃ acittīkataṃ etaṃ hīnaṃ nāma sippaṃ. Ukkaṭṭhaṃ nāma sippaṃ muddā3 gaṇanā lekhā, tesu tesu vā pana janapadesu anoñātaṃ anavaññātaṃ ahīḷitaṃ aparibhūtaṃ cittīkataṃ, etaṃ ukkaṭṭhaṃ nāma sippaṃ.

13. Sabbepi ābādhā hīnā, api ca madhumeho abādho ukkaṭṭho.

14. Liṅgaṃ nāma dve liṅgāni, hīnañca liṅgaṃ ukkaṭṭhañca liṅgaṃ. Hīnaṃ nāma liṅgaṃ atidīghaṃ atirassaṃ atikaṇhaṃ accodātaṃ, etaṃ hīnaṃ nāma liṅgaṃ. Ukkaṭṭhaṃ nāma liṅgaṃ nātidīghaṃ nātirassaṃ nātikaṇhaṃ nāccodātaṃ, etaṃ ukkaṭṭhaṃ nāma liṅgaṃ.

15. Sabbepi kilesā hīnā.

16. Sabbāpi āpattiyo hīnā, api ca sotāpattisamāpatti ukkaṭṭhā.

1
kaccāyanagottaṃ - Syā, PTS.     2
vāsiṭṭhagottaṃ - Ma, PTS.   3
muddhā - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                               Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

10. Dòng họ nghĩa là có hai loại dòng họ: dòng họ thấp kém và dòng họ cao quý. Dòng họ thấp kém nghĩa là dòng họ Kosiya, dòng họ Bhāradvāja, hoặc là (dòng họ) bị khinh bỉ, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; dòng họ ấy gọi là dòng họ thấp kém. Dòng họ cao quý nghĩa là dòng họ Gotama, dòng họ Moggallāna, dòng họ Kaccāna, dòng họ Vāseṭṭha, hoặc là (dòng họ) không bị khinh bỉ, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; dòng họ ấy gọi là dòng họ cao quý.

11. Công việc nghĩa là có hai loại công việc: công việc thấp kém và công việc cao quý. Công việc thấp kém nghĩa là công việc của thợ mộc, công việc hốt dọn bông hoa, hoặc là (công việc) bị khinh bỉ, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; công việc ấy gọi là công việc thấp kém. Công việc cao quý nghĩa là việc đồng áng, việc thương buôn, việc chăn bò, hoặc là (công việc) không bị khinh bỉ, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng trong những xứ sở ấy; công việc ấy gọi là công việc cao quý.

12. Nghề nghiệp nghĩa là có hai loại nghề nghiệp: nghề nghiệp thấp kém và nghề nghiệp cao quý. Nghề nghiệp thấp kém nghĩa là nghề đan tre, nghề làm gốm, nghề thợ dệt, nghề thuộc da, nghề hớt tóc, hoặc là (nghề nghiệp) bị khinh bỉ, bị chê bai, bị ghê tởm, bị xem thường, không được tôn trọng ngay trong những xứ sở ấy; nghề nghiệp ấy gọi là nghề nghiệp thấp kém. Nghề nghiệp cao quý nghĩa là nghề quản lý, nghề kế toán, nghề thư ký, hoặc là (nghề nghiệp) không bị khinh bỉ, không bị chê bai, không bị ghê tởm, không bị xem thường, được tôn trọng trong những xứ sở ấy; nghề nghiệp ấy gọi là nghề nghiệp cao quý.

13. Tất cả các bệnh tật là thấp kém, tuy nhiên bệnh tiểu đường là cao quý.

14. Đặc điểm nghĩa là có hai đặc điểm: đặc điểm thấp kém và đặc điểm cao quý. Đặc điểm thấp kém nghĩa là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng; đặc điểm ấy gọi là đặc điểm thấp kém. Đặc điểm cao quý nghĩa là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng; đặc điểm ấy gọi là đặc điểm cao quý.

15. Tất cả các phiền não là thấp kém.

16. Tất cả các sự vi phạm (āpatti) là thấp kém. Tuy nhiên, sự vi phạm vào dòng Thánh (quả vị Nhập Lưu) và sự tự mình vi phạm (sự chứng đạt) là cao quý. 1

1 Đây là nghệ thuật chơi chữ: Nghĩa căn bản của từ āpatti là “sự đạt đến,” nghĩa thông dụng là “sự phạm tội, hay tội vi phạm” như được thấy ở trường hợp thấp kém. Còn trường hợp cao quý được nêu ra hai hợp từ là sotāpatti (sota-āpatti) và samāpatti (sam-āpatti) do được ghép với āpatti. Từ sotāpatti có ý nghĩa là sự đạt đến dòng chảy, sự tiến vào dòng Thánh, tức là quả vị Nhập Lưu; còn từ samāpatti có ý nghĩa là sự đạt đến trọn vẹn, sự tự mình đạt đến, dịch là sự chứng đạt. Khó có thể diễn đạt trọn vẹn sang tiếng Việt (ND).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

17. Akkoso nāma dve akkoso, hīno ca akkoso ukkaṭṭho ca akkoso. Hīno nāma akkoso oṭṭhosi meṇeḍāsi goṇosi gadrabhosi tiracchānagatosi nerayikosi, natthi tuyhaṃ sugati duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti, yakārena vā bhakārena vā, kāṭakoṭacikāya vā, eso hīno nāma akkoso. Ukkaṭṭho nāma akkoso paṇḍitosi vyattosi medhāvīsi bahussutosi, dhammakathikosi, natthi tuyhaṃ duggati sugatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti, eso ukkaṭṭho nāma akkoso.

18. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo 1 hīnena hīnaṃ vadeti caṇḍālaṃ veṇaṃ nesādaṃ rathakāraṃ pukkusaṃ “caṇḍālosi veṇosi nesādosi rathakārosi pukkusosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

19. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti khattiyaṃ brahmaṇaṃ “caṇḍālosi veṇosi nesādosi rathakārosi pukkusosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

20. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti caṇḍālaṃ veṇaṃ nesādaṃ rathakāraṃ pukkusaṃ “khattiyosi brāhmaṇosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

21. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti khattiyaṃ brāhmaṇaṃ “khattiyosi brāhmaṇosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

22. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti avakaṇṇakaṃ javakaṇṇakaṃ dhaniṭṭhakaṃ saviṭṭhakaṃ kulavaḍḍhakaṃ “avakaṇṇakosi javakaṇṇakosi dhaniṭṭhakosi saviṭṭhakosi kulavaḍḍhakosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

1 maṅkuṃ kattukāmo - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                                  Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

17. Sự sỉ vả nghĩa là có hai sự sỉ vả: sự sỉ vả thấp kém và sự sỉ vả cao quý. Sự sỉ vả thấp kém nghĩa là (nói rằng): “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò , ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đi địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi,” đệm vào tiếng ‘ya,’ 1 hoặc đệm vào tiếng ‘bha,’ hoặc gọi là ‘kāṭa’ đối với người nam và ‘koṭacikā’ đối với người nữ; sự sỉ vả ấy gọi là sự sỉ vả thấp kém. Sự sỉ vả cao quý nghĩa là (nói rằng): “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” sự sỉ vả ấy gọi là sự sỉ vả cao quý.

18. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

19. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

20. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Sát-đế-lỵ, ngươi là Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

21. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Sát-đế-lỵ, ngươi là Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

22. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) thấp kém là Avakaṇṇaka, là Javakaṇṇaka, là Dhaniṭṭhaka, là Saviṭṭhaka, là Kulavaḍḍhaka rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Avakaṇṇaka, ngươi là Javakaṇṇaka, ngươi là Dhaniṭṭhaka, ngươi là Saviṭṭhaka, ngươi là Kulavaḍḍhaka;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

1 Không rõ nghĩa của các từ đệm này, chỉ biết khi đệm vào các từ này thì có ý chê bai (ND).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

23. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo        hīnena    ukkaṭṭhaṃ      vadeti    buddharakkhitaṃ dhammarakkhitaṃ        saṅgharakkhitaṃ    “avakaṇṇakosi       javakaṇṇakosi dhaniṭṭhakosi saviṭṭhakosi kulavaḍḍhakosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

24. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti avakaṇṇakaṃ javakaṇṇakaṃ dhaniṭṭhakaṃ    saviṭṭhakaṃ     kulavaḍḍhakaṃ      “buddharakkhitosi dhammarakkhitosi saṅgharakkhitosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

25. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti buddharakkhitaṃ dhammarakkhitaṃ saṅgharakkhitaṃ “buddharakkhitosi dhammarakkhitosi saṅgharakkhitosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

26. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti kosiyaṃ bhāradvājaṃ “kosiyosi bhāradvājosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

27. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti gotamaṃ moggallānaṃ kaccānaṃ vāseṭṭhaṃ “kosiyosi bhāradvājosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

28. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti kosiyaṃ bhāradvājaṃ “gotamosi moggallānosi kaccānosi 1 vāseṭṭhosī ”ti2 bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

29. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti gotamaṃ moggallānaṃ kaccānaṃ vāseṭṭhaṃ “gotamosi moggallānosi kaccānosi vāseṭṭhosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

1 kaccāyano si - Syā.                             2 vāsiṭṭhosī ’ti - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

23. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) cao quý là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Saṅgharakkhita rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Avakaṇṇaka, ngươi là Javakaṇṇaka, ngươi là Dhaniṭṭhaka, ngươi là Saviṭṭhaka, ngươi là Kulavaḍḍhaka;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

24. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) thấp kém là Avakaṇṇaka, là Javakaṇṇaka, là Dhaniṭṭhaka, là Saviṭṭhaka, là Kulavaḍḍhaka rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Buddharakkhita, ngươi là Dhammarakkhita, ngươi là Saṅgharakkhita;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

25. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có tên gọi) cao quý là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Saṅgharakkhita, rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Buddharakkhita, ngươi là Dhammarakkhita, ngươi là Saṅgharakkhita;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

26. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) thấp kém là Kosiya, là Bhāradvāja rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Kosiya, ngươi là Bhāradvāja;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

27. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) cao quý là Gotama, là Moggallāna, là Kaccāna, là Vāseṭṭha rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là Kosiya, ngươi là Bhāradvāja;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

28. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) thấp kém là Kosiya, là Bhāradvāja rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Gotama, ngươi là Moggallāna, ngươi là Kaccāna, ngươi là Vāseṭṭha;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

29. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có dòng họ) cao quý là Gotama, là Moggallāna, là Kaccāna, là Vāseṭṭha rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là Gotama, ngươi là Moggallāna, ngươi là Kaccāna, ngươi là Vāseṭṭha;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

30. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo
maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti koṭṭhakaṃ pupphachaḍḍhakaṃ
“koṭṭhakosi pupphachaḍḍhakosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya
pācittiyassa.

31. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti kassakaṃ vāṇijaṃ gorakkhaṃ “koṭṭhakosi pupphachaḍḍhakosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

32. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti koṭṭhakaṃ pupphachaḍḍhakaṃ “kassakosi vāṇijajosi gorakkhosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

33. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti kassakaṃ vāṇijaṃ gorakkhaṃ “kassakosi vāṇijosi gorakkhosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

34. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti naḷakāraṃ kumbhakāraṃ pesakāraṃ cammakāraṃ     nahāpitaṃ       “naḷakārosi     kumbhakārosi       pesakārosi cammakārosi nahāpitosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

35. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti muddikaṃ 1 gaṇakaṃ lekhakaṃ “naḷakārosi kumbhakārosi pesakārosi cammakārosi nahāpitosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pāciyattiyassa.

36. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti naḷakāraṃ kumbhakāraṃ pesakāraṃ cammakāraṃ nahāpitaṃ “muddikosi gaṇakosi lekhakosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

1 muddhikaṃ - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

30. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) thấp kém là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ mộc, ngươi là người hốt dọn bông hoa;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

31. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) cao quý là nông phu, thương buôn, người chăn bò rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ mộc, ngươi là người hốt dọn bông hoa;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

32. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) thấp kém là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là nông phu, ngươi là thương buôn, ngươi là người chăn bò;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

33. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có công việc) cao quý là nông phu, thương buôn, người chăn bò rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là nông phu, ngươi là thương buôn, ngươi là người chăn bò;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

34. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) thấp kém là nghề đan tre, nghề làm gốm, nghề thợ dệt, nghề thuộc da, nghề hớt tóc rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ đan tre, ngươi là thợ làm gốm, ngươi là thợ dệt, ngươi là thợ thuộc da, ngươi là thợ hớt tóc;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

35. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) cao quý là quản lý, kế toán, thư ký rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là thợ đan tre, ngươi là thợ làm gốm, ngươi là thợ dệt, ngươi là thợ thuộc da, ngươi là thợ hớt tóc;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

36. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) thấp kém là thợ đan tre, thợ làm gốm, thợ dệt, thợ thuộc da, thợ hớt tóc rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là quản lý, ngươi là kế toán, ngươi là thư ký;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

37. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti muddikaṃ gaṇakaṃ lekhakaṃ “muddikosi gaṇakosi lekhakosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

38. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti kuṭṭhikaṃ gaṇaḍikaṃ kilāsikaṃ sosikaṃ apamārikaṃ “kuṭṭhikosi gaṇaḍikosi kilāsikosi sosikosi apamārikosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

39. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti madhumehikaṃ “kuṭṭhikosi gaṇḍikosi kilāsikosi sosikosi apamārikosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

40. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti kuṭṭhikaṃ gaṇḍikaṃ kilāsikaṃ sosikaṃ apamārikaṃ “madhumehikosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

41. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo      ukkaṭṭhena      ukkaṭṭhaṃ    vadeti     madhumehikaṃ “madhumehikosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

42. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti atidīghaṃ atirassaṃ atikaṇhaṃ accodātaṃ “atidīghosi atirassosi atikaṇhosi accodātosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

43. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti nātidīghaṃ nātirassaṃ nātikaṇhaṃ nāccodātaṃ “atidīghosi atirassosi atikaṇhosi accodātosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

37. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nghề nghiệp) cao quý là quản lý, kế toán, thư ký rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là quản lý, ngươi là kế toán, ngươi là thư ký;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

38. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) thấp kém là bệnh cùi, bệnh mụt nhọt, bệnh chàm, bệnh lao phổi, bệnh động kinh rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là người bệnh cùi, ngươi là người bệnh mụt nhọt, ngươi là người bệnh chàm, ngươi là người bệnh lao phổi, ngươi là người bệnh động kinh;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

39. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) cao quý là bệnh tiểu đường rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là người bệnh cùi, ngươi là người bệnh mụt nhọt, ngươi là người bệnh chàm, ngươi là người bệnh lao phổi, ngươi là người bệnh động kinh;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

40. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) thấp kém là bệnh cùi, bệnh mụt nhọt, bệnh chàm, bệnh lao phổi, bệnh động kinh rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người bệnh tiểu đường;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

41. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có bệnh tật) cao quý là bệnh tiểu đường rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người bệnh tiểu đường;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

42. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) thấp kém là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là quá cao, ngươi là quá lùn, ngươi là quá đen, ngươi là quá trắng;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

43. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) cao quý là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là quá cao, ngươi là quá lùn, ngươi là quá đen, ngươi là quá trắng;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

44. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti atidīghaṃ atirassaṃ atikaṇhaṃ accodātaṃ “nātidīghosi nātirassosi nātikaṇhosi nāccodātosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

45. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti nātidīghaṃ nātirassaṃ, nātikaṇhaṃ nāccodātaṃ “nātidīghosi nātirassosi nātikaṇhosi nāccodātosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

46. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti rāgapariyuṭṭhitaṃ dosa- pariyuṭṭhitaṃ mohapariyuṭṭhitaṃ “rāgapariyuṭṭhitosi dosapariyuṭṭhitosi mohapariyuṭṭhitosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

47. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti vītarāgaṃ vītadosaṃ vītamohaṃ “rāgapariyuṭṭhitosi dosapariyuṭṭhitosi mohapariyuṭṭhitosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

48. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti rāgapariyuṭṭhitaṃ dosa- pariyuṭṭhitaṃ mohapariyuṭṭhitaṃ “vītarāgosi vītadososi vītamohosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

49. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti vītarāgaṃ vītadosaṃ vītamohaṃ “vītarāgosi vītadososi vītamohosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

44. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) thấp kém là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là không quá cao, ngươi là không quá lùn, ngươi là không quá đen, ngươi là không quá trắng;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

45. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có đặc điểm) cao quý là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là không quá cao, ngươi là không quá lùn, ngươi là không quá đen, ngươi là không quá trắng;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

46. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) thấp kém bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiễu, bị si khuấy nhiễu rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi bị tham khuấy nhiễu, ngươi bị sân khuấy nhiễu, ngươi bị si khuấy nhiễu;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

47. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) cao quý là có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã lìa rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi bị tham khuấy nhiễu, ngươi bị sân khuấy nhiễu, ngươi bị si khuấy nhiễu;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

48. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) thấp kém bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiễu, bị si khuấy nhiễu rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi có tham đã lìa, ngươi có sân đã lìa, ngươi có si đã lìa;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

49. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có nội tâm) cao quý là có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã lìa rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi có tham đã lìa, ngươi có sân đã lìa, ngươi có si đã lìa;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

50. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti pārājikaṃ ajjhāpannaṃ saṅghādisesaṃ ajjhāpannaṃ thullaccayaṃ ajjhāpannaṃ pācittiyaṃ ajjhāpannaṃ pāṭidesanīyaṃ ajjhāpannaṃ dukkaṭaṃ ajjhāpannaṃ dubbhāsitaṃ ajjhāpannaṃ “pārājikaṃ ajjhāpannosi saṅghādisesaṃ ajjhāpannosi     thullaccayaṃ      ajjhāpannosi    pācittiyaṃ ajjhāpannosi pāṭidesanīyaṃ ajjhāpannosi dukkaṭaṃ ajjhāpannosi dubbhāsitaṃ ajjhāpannosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

51. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti sotāpannaṃ “pārājikaṃ ajjhāpannosi ―pe― dubbhāsitaṃ ajjhāpannosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

52. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti pārājikaṃ ajjhāpannaṃ ―pe― dubbhāsitaṃ ajjhāpannaṃ “sotāpannosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

53. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti sotāpannaṃ “sotāpannosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

54. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti oṭṭhaṃ meṇḍaṃ goṇaṃ gadrabhaṃ tiracchānagataṃ nerayikaṃ “oṭṭhosi meṇḍosi goṇosi gadrabhosi tiracchānagatosi nerayikosi natthi tuyhaṃ sugati duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

55. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti paṇḍitaṃ vyattaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ “oṭṭhosi meṇḍosi goṇosi gadrabhosi tiracchānagatosi nerayikosi natthi tuyhaṃ sugati duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

56. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti oṭṭhaṃ meṇḍaṃ goṇaṃ gadrabhaṃ tiracchānagataṃ nerayikaṃ “paṇḍitosi vyattosi medhāvīsi bahussutosi dhammakathikosi, natthi tuyhaṃ duggati sugatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

50. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) thấp kém là vi phạm tội pārājika, vi phạm tội saṅghādisesa, vi phạm tội thullaccaya, vi phạm tội pācittiya, vi phạm tội pāṭidesanīya, vi phạm tội dukkaṭa, vi phạm tội dubbhāsita rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi đã vi phạm tội pārājika, ngươi đã vi phạm tội saṅghādisesa, ngươi đã vi phạm tội thullaccaya, ngươi đã vi phạm tội pācittiya, ngươi đã vi phạm tội pāṭidesanīya, ngươi đã vi phạm tội dukkaṭa, ngươi đã vi phạm tội dubbhāsita;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 51. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) cao quý là vi phạm vào dòng Thánh (quả vị Nhập Lưu) rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi đã vi phạm tội pārājika, ―(như trên)― ngươi đã vi phạm tội dubbhāsita;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 52. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) thấp kém là vi phạm tội pārājika, ―(như trên)― vi phạm tội dubbhāsita rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi đã vi phạm vào dòng Thánh (Ngươi là bậc Nhập Lưu);” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 53. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (có sự vi phạm) cao quý là vi phạm vào dòng Thánh (quả vị Nhập Lưu) rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi đã vi phạm vào dòng Thánh (Ngươi là bậc Nhập Lưu);” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 54. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém là con lạc đà, con cừu, con bò, con lừa, loài thú, người địa ngục rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò, ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đi địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 55. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) cao quý là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò, ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đi địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 56. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém là con lạc đà, con cừu, con bò, con lừa, loài thú, người địa ngục rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

57. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti paṇḍitaṃ vyattaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ “paṇḍitosi vyattosi medhāvīsi bahussutosi dhammakathikosi, natthi tuyhaṃ duggati sugatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

58. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Santi idhekacce caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

59. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Santi idhekacce khattiyā brāhmaṇā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

60. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Santi idhekacce avakaṇṇakā javakaṇṇakā dhaniṭṭhakā saviṭṭhakā kulavaḍḍhakā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce buddharakkhitā dhammarakkhitā saṅgharakkhitā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce koyisā bhāradvājā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce gotamā moggallānā kaccānā vāseṭṭhā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce koṭṭhakā pupphachaḍḍhakā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce kassakā vāṇijā gorakkhā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce kacce naḷakārā kumbhakārā pesakārā cammakārā nahāpitā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce muddikā gaṇakā lekhakā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce kuṭṭhikā gaṇḍikā tilāsikā sosikā apamārikā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce mudhumehikā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce atidīghā atirassā atitaṇhā accodātā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce nātidīghā nātirassā nātikaṇhā nāccodātā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce rāgapariyuṭṭhitā dosapariyuṭṭhitā mohapariyuṭṭhitā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce vītarāgā vītadosā vītamohā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce pārājikaṃ ajjhāpannā ”ti bhaṇati, ―pe― dubbhāsitaṃ ajjhāpannā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce sotāpannā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce oṭṭhā meṇḍā goṇā gadrabhā tiracchānagatā nerayikā natthi tesaṃ sugati duggatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

57. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) cao quý là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

58. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

59. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là Sát- đế-lỵ, là Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

60. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị tên là Avakaṇṇaka, là Javakaṇṇaka, là Dhaniṭṭhaka, là Saviṭṭhaka, là Kulavaḍḍhaka;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị tên là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Saṅgharakkhita;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị dòng họ là Kosiya, là Bhāradvāja;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị dòng họ là Gotama, là Moggallāna, là Kaccāna, là Vāseṭṭha;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là nông phu, thương buôn, người chăn bò;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là thợ đan tre, thợ làm gốm, thợ dệt, thợ thuộc da, thợ hớt tóc;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là quản lý, kế toán, thư ký;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là người bệnh cùi, người bệnh mụt nhọt, người bệnh chàm, người bệnh lao phổi, người bệnh động kinh;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là người bệnh tiểu đường;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiễu, bị si khuấy nhiễu;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã lìa;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị đã vi phạm tội pārājika,” vị nói thì ―(như trên)― đã vi phạm tội dubbhāsita;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị đã vi phạm vào dòng Thánh (Ở đây, có một số vị là các bậc Nhập Lưu);” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là con lạc đà, con cừu, con bò, con lừa, loài thú, người địa ngục, không có cõi trời cho những người ấy, khổ cảnh chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

61. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Santi idhekacce paṇḍitā vyattā medhāvino 1 bahussutā dhammakathikā, natthi tesaṃ duggati, sugatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

62. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Ye nūna caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

63. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Ye nūna paṇḍitā vyattā medhāvino bahussuto dhammakathikā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

64. Upasampanno upasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Na mayaṃ caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati, ―pe― “Na mayaṃ paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthamhākaṃ duggati sugatiyeva amhākaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

65. Upasampanno anupasampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo hīnena hīnaṃ vadeti: ―pe― hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti ―pe― ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti ―pe― ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti paṇḍitaṃ vyattaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ “paṇḍitosi, byattosi, medhāvīsi, bahussutosi, dhammakathikosi, natthi tuyhaṃ duggati sugati yeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

1 medhāvi - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

61.Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

62. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. ―(như trên)―

63. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

64. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

65. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự thấp kém rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) cao quý rồi nói theo sự thấp kém rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự cao quý rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) cao quý là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

66. Upasampanno anusampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Santi idhekacce caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthi tesaṃ duggati sugatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

67. Upasampanno anusampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Ye nūna caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati, ―pe― “Ye nūna paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

68. Upasampanno anusampannaṃ khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Na mayaṃ caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati, ―pe― “Na mayaṃ paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthamhākaṃ duggati sugatiyeva amhākaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

69. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyātā hīnena hīnaṃ vadeti caṇḍālaṃ veṇaṃ nesādaṃ rathakāraṃ pukkusaṃ “caṇḍālosi veṇosi nesādosi rathakārosi pukkusosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

70. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti khattiyaṃ brāhmaṇaṃ “caṇḍālosi veṇosi nesādosi rathakārosi pukkusosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

71. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti caṇḍālaṃ veṇaṃ nesādaṃ rathakāraṃ pukkusaṃ “khattiyosi brāhmaṇosi, ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

66. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

67. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

68. Vị đã tu lên bậc trên có ý định chửi rủa, có ý định khinh bỉ, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

69. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

70. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự thấp kém rằng: “Ngươi là hạng cùng đinh, ngươi là hạng đan tre, ngươi là hạng thợ săn, ngươi là hạng làm xe, ngươi là hạng hốt rác;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

71. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) thấp kém là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là hạng Sát-đế-lỵ, ngươi là hạng Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

72. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti khattiyaṃ brāhmaṇaṃ “khattiyosi brāhmaṇosī ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

73. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā hīnena hīnaṃ vadeti ―pe― hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti ―pe― ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti ―pe― ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti paṇḍitaṃ vyattaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhamma- kathikaṃ “paṇḍitosi vyattosi medhāvīsi bahussutosi dhammakathikosi, natthi tuyhaṃ duggati sugatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

74. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā evaṃ vadeti: “Santi idhekacce caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthi tesaṃ duggati sugatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

75. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā evaṃ vadeti: “Ye nūna caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Ye nūna paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

76. Upasampanno upasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā evaṃ vadeti: “Na mayaṃ caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Na mayaṃ paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthamhākaṃ duggati sugatiyeva amhākaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

72. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (có sự sanh ra) cao quý là hạng Sát-đế-lỵ, hạng Bà-la-môn rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là hạng Sát-đế-lỵ, ngươi là hạng Bà-la-môn;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

73. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự thấp kém rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) cao quý rồi nói theo sự thấp kém rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự cao quý rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) cao quý rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

74. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

75. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

76. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn vị đã tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 2.

77.    Upasampanno       anupasampannaṃ    na   khuṃsetukāmo     na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā hīnena hīnaṃ vadeti ―pe― hīnena ukkaṭṭhaṃ vadeti ―pe― ukkaṭṭhena hīnaṃ vadeti ―pe― ukkaṭṭhena ukkaṭṭhaṃ vadeti paṇḍitaṃ vyattaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ         “paṇḍitosi    vyattosi medhāvīsi    bahussutosi dhammakathikosa, natthi tuyhaṃ duggati sugatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

78. Upasampanno anupasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā evaṃ vadeti: “Santi idhekacce caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Santi idhekacce paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthi tesaṃ duggati sugatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

79. Upasampanno anupasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā evaṃ vadeti: “Ye nūna caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Ye nūna paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

80. Upasampanno anupasampannaṃ na khuṃsetukāmo na vambhetukāmo na maṅkukattukāmo davakamyatā evaṃ vadeti: “Na mayaṃ caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ”ti bhaṇati ―pe― “Na mayaṃ paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthamhākaṃ duggati sugatiyeva amhākaṃ pāṭikaṅkhā ”ti bhaṇati, āpatti vācāya vācāya dubbhāsitassa.

81. Anāpatti atthapurekkhārassa, dhammapurekkhārassa, anusāsanī- purekkhārassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanaṭṭassa 1 ādikammikassā ”ti.

Omasavādasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

1 vedanāṭṭassa - Ma; khittacittassa vedanaṭṭassa ti pāṭhoyaṃ PTS potthake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 02

77. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự thấp kém rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) cao quý rồi nói theo sự thấp kém rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) thấp kém rồi nói theo sự cao quý rằng ―(như trên)― (bằng sự sỉ vả) cao quý rồi nói theo sự cao quý rằng: “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

78. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Ở đây, có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Ở đây, có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

79. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Có lẽ những người này là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

80. Vị đã tu lên bậc trên không có ý định chửi rủa, không có ý định khinh bỉ, không có ý định hạ nhục, có ý muốn đùa giỡn người chưa tu lên bậc trên rồi nói như vầy: “Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác;” vị nói thì ―(như trên)― “Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi;” vị nói thì phạm tội dubbhāsita theo từng lời nói.

81. Vị (nói để) đề cập đến ý nghĩa, vị (nói để) đề cập đến Pháp, vị (nói) nhắm đến sự giảng dạy, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về nói lời mắng nhiếc là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 1. 3. PESUÑÑASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ pesuññaṃ upasaṃharanti. Imassa sutvā amussa akkhāyanti imassa bhedāya. Amussa sutvā imassa akkhāyanti amussa bhedāya. Tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti. Uppannāni ca bhaṇḍanāni bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ pesuññaṃ upasaṃharissanti, imassa sutvā amussa akkhāyissanti imassa bhedāya, amussa sutvā imassa akkhāyissanti amussa bhedāya. Tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti, uppannāni ca bhaṇḍanāni bhiyyobhāvāya vepulalāya saṃvattantī ”ti?

2. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ pesuññaṃ upasaṃharatha, imassa sutvā amussa akkhāyatha imassa bhedāya, amussa sutvā imassa akkhāyatha amussa bhedāya. Tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti, uppannāni ca bhaṇḍanāni bhiyyovāya vepullāya saṃvattantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ pesuññaṃ upasaṃharissatha, imassa sutvā amussa akkhāyissatha imassa bhedāya, amussa sutvā imassa akkhāyissatha amussa bhedāya. Tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti, uppannāni ca bhaṇḍanāni bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī ”ti? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Bhikkhu pesuññe pācittiyan ”ti.

3. Pesuññaṃ nāma dvīhākārehi pesuññaṃ hoti, piyakamyassa vā bhedādhippāyassa vā ”ti. Dasahākārehi pesuññaṃ upasaṃharati jātitopi nāmatopi gottatopi kammatopi sippatopi ābādhatopi liṅgatopi kilesatopi āpattitopi akkosatopi.

6. 1. 3. ĐIỀU HỌC VỀ NÓI ĐÂM THỌC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư tạo ra sự đâm thọc giữa các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sau khi nghe từ vị này rồi kể lại cho vị kia đưa đến sự chia rẽ với vị này, sau khi nghe từ vị kia rồi kể lại cho vị này đưa đến sự chia rẽ với vị kia; vì thế các sự xung đột chưa sanh khởi được sanh khởi, và các sự xung đột đã sanh khởi càng phát triển rộng lớn và tăng thêm nhiều hơn nữa. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)―, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tạo ra sự đâm thọc giữa các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sau khi nghe từ vị này rồi kể lại cho vị kia đưa đến sự chia rẽ với vị này, sau khi nghe từ vị kia rồi kể lại cho vị này đưa đến sự chia rẽ với vị kia; vì thế các sự xung đột chưa sanh khởi được sanh khởi, và các sự xung đột đã sanh khởi càng phát triển rộng lớn và tăng thêm nhiều hơn nữa?”

2. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tạo ra sự đâm thọc giữa các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sau khi nghe từ vị này rồi kể lại cho vị kia đưa đến sự chia rẽ với vị này, sau khi nghe từ vị kia rồi kể lại cho vị này đưa đến sự chia rẽ với vị kia; vì thế các sự xung đột chưa sanh khởi được sanh khởi, và các sự xung đột đã sanh khởi càng phát triển rộng lớn và tăng thêm nhiều hơn nữa, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tạo ra sự đâm thọc giữa các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, sau khi nghe từ vị này rồi kể lại cho vị kia đưa đến sự chia rẽ với vị này, sau khi nghe từ vị kia rồi kể lại cho vị này đưa đến sự chia rẽ với vị kia; vì thế các sự xung đột chưa sanh khởi được sanh khởi, và các sự xung đột đã sanh khởi càng phát triển rộng lớn và tăng thêm nhiều hơn nữa vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi (tạo ra) sự đâm thọc giữa các tỳ khưu thì phạm tội pācittiya.”

3. Sự đâm thọc nghĩa là sự đâm thọc vì hai nguyên do: của vị ao ước được thương hoặc là của vị có ý định chia rẽ. Vị tạo ra sự đâm thọc theo mười biểu hiện: theo sự sanh ra, theo tên gọi, theo dòng họ, theo công việc, theo nghề nghiệp, theo bệnh tật, theo đặc điểm, theo phiền não, theo sự vi phạm, và bằng sự sỉ vả.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 3.

4. Jāti nāma dve jātiyo, hīnā ca jāti ukkaṭṭhā ca jāti. Hīnā nāma jāti caṇḍālajāti veṇajāti nesādajāti rathakārajāti, pukkusajāti, esā hīnā nāma jāti. Ukkaṭṭhā nāma jāti khattiyajāti brāhmaṇajāti, esā ukkaṭṭhā nāma jāti. ―pe―

5. Akkoso nāma dve akkosā, hīno ca akkoso ukkaṭṭho ca akkoso. Hīno nāma akkoso oṭṭhosi meṇḍosi goṇosi gadrabhosi tiracchānagatosi nerayikosi natthi tuyhaṃ sugati, duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti, yakārena vā bhakārena vā kāṭakoṭavikāya vā, eso hīno nāma akkoso. Ukkaṭṭho nāma akkoso paṇḍitosi vyattosi medhāvīsi bahussutosi dhammakathikosi, natthi tuyhaṃ duggati sugatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhā ”ti, eso ukkaṭṭho nāma akkoso.

6. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ caṇḍālo veṇo nesādo rathakāro pukkuso ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

7. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ khattiyo brahmaṇo ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

8. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ avakaṇṇako javakaṇṇako dhaniṭṭhako saviṭṭhako kulavaḍḍhako ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

9. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ buddharakkhito dhammarakkhito saṅgharakkhito ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

10. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ kosiyo bhāradvājo ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

11. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ gotamo moggallāno kaccāno vāseṭṭho ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 03

4. Sự sanh ra nghĩa là có hai sự sanh ra: sự sanh ra thấp kém và sự sanh ra cao quý. Sự sanh ra thấp kém nghĩa là sự sanh ra của hạng cùng đinh, sự sanh ra của hạng đan tre, sự sanh ra của hạng thợ săn, sự sanh ra của hạng làm xe, sự sanh ra của hạng hốt rác; sự sanh ra ấy gọi là sự sanh ra thấp kém. Sự sanh ra cao quý là sự sanh ra của hạng Sát-đế-lỵ và sự sanh ra của Bà-la- môn; sự sanh ra ấy gọi là sự sanh ra cao quý. ―(như trên)―

5. Sự sỉ vả nghĩa là có hai sự sỉ vả: sự sỉ vả thấp kém và sự sỉ vả cao quý. Sự sỉ vả thấp kém nghĩa là (nói rằng): “Ngươi là con lạc đà, ngươi là con cừu, ngươi là con bò, ngươi là con lừa, ngươi là loài thú, ngươi đi địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi,” đệm vào tiếng ‘ya,’ hoặc đệm vào tiếng ‘bha,’ hoặc gọi là ‘kāṭa’ đối với người nam và ‘koṭacikā’ đối với người nữ; sự sỉ vả ấy gọi là sự sỉ vả thấp kém. Sự sỉ vả cao quý nghĩa là (nói rằng): “Ngươi là người thông thái, ngươi là người có kinh nghiệm, ngươi là người thông minh, ngươi là người học rộng, ngươi là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi;” sự sỉ vả ấy gọi là sự sỉ vả cao quý.

6. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

7. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là Sát-đế- lỵ, Bà-la-môn” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

8. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là Avakaṇṇaka, là Javakaṇṇaka, là Dhaniṭṭhaka, là Saviṭṭhaka, là Kulavaḍḍhaka” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

9. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là Buddharakkhita, là Dhammarakkhita, là Saṅgharakkhita” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

10. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là Kosiya, là Bhāradvāja” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

11. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là Gotama, là Moggallāna, là Kaccāna, là Vāseṭṭha” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 3.

12. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ koṭṭhako pupphachaḍḍhako ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

13. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ kassako vāṇijo gorakkho ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

14. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ naḷakāro kumbhakāro pesakāro cammakāro nahāpito ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

15. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ muddiko gaṇako lekhako ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

16. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ kuṭṭhiko gaṇḍiko kilāsiko sosiko apamāriko ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

17. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ madhumehiko ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

18. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ atidīgho atirasso atikaṇho accodāto ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

19. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ nātidīgho nātirasso nātikaṇho nāccodāto ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

20. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ rāgapariyuṭṭhito dosapariyuṭṭhito mohapariyuṭṭhito ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 03

12. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là thợ mộc, người hốt dọn bông hoa” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

13. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là nông phu, thương buôn, người chăn bò” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

14. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là thợ đan tre, thợ làm gốm, thợ dệt, thợ thuộc da, thợ hớt tóc” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

15. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là quản lý, kế toán, thư ký” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

16. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là người bệnh cùi, người bệnh mụt nhọt, người bệnh chàm, người bệnh lao phổi, người bệnh động kinh” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

17. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là người bệnh tiểu đường” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

18. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là quá cao, quá lùn, quá đen, quá trắng” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

19. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là không quá cao, không quá lùn, không quá đen, không quá trắng” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

20. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi bị tham khuấy nhiễu, bị sân khuấy nhiễu, bị si khuấy nhiễu” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 3.

21. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ vītarāgo vītadoso vītamoho ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

22. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ pārājikaṃ ajjhāpanno saṅghādisesaṃ ajjhāpanno thullaccayaṃ ajjhāpanno pācittiyaṃ ajjhāpanno pāṭidesanīyaṃ ajjhāpanno dukkaṭaṃ ajjhāpanno dubbhāsitaṃ ajjhāpanno ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

23. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ sotāpanno ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

24. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ oṭṭho meṇḍo goṇo gadrabho tiracchānagato nerayiko, natthi tassa sugati duggatiyeva tassa pāṭikaṅkhā ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

25. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo taṃ paṇḍito vyatto medhāvī bahussuto dhammakathiko, natthi tassa duggati sugatiyeva tassa pāṭikaṅkhā ’ti bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

26. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo santi idhekacce caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ’ti bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

27. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo santi idhekacce khattiyā brāhmaṇā ’ti bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

28. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo santi idhekacce paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthi tesaṃ duggati sugatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ’ti bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 03

21. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi có tham đã lìa, có sân đã lìa, có si đã lìa” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

22. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi vi phạm tội pārājika, vi phạm tội saṅghādisesa, vi phạm tội thullaccaya, vi phạm tội pācittiya, vi phạm tội pāṭidesanīya, vi phạm tội dukkaṭa, vi phạm tội dubbhāsita” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

23. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là vị vi phạm vào dòng Thánh” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

24. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là con lạc đà, con cừu, con bò, con lừa, loài thú, người địa ngục, không có cõi trời cho ngươi, khổ cảnh chờ đợi ngươi” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

25. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói ngươi là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là vị Pháp sư, không có khổ cảnh cho ngươi, cõi trời chờ đợi ngươi” thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói.

26. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ‘Ở đây có một số vị là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

27. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ‘Ở đây có một số vị là Sát-đế-lỵ, là Bà-la-môn.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

28. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ‘Ở đây có một số vị là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho những người ấy, cõi trời chờ đợi những người ấy.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 3.

29.  Upasampanno      upasampannassa        pesuññaṃ     upasaṃharati: “Itthannāmo ye nūna caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusā ’ti bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

30. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo ―pe― ye nūna paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā, natthi tesaṃ duggati sugatiyeva tesaṃ pāṭikaṅkhā ’ti 1 bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

31. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo na mayaṃ caṇḍālā veṇā nesādā rathakārā pukkusāti bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

32. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati: “Itthannāmo na mayaṃ paṇḍitā vyattā medhāvino bahussutā dhammakathikā natthamhākaṃ duggati sugatiyeva amhākaṃ paṭikaṅkhā ’ti bhaṇati na so aññaṃ bhaṇati taññeva bhaṇatī ”ti, āpatti vācāya vācāya dukkaṭassa.

33. Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati, āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.

34. Upasampanno upasampannassa sutvā anupasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati, āpatti dukkaṭassa.

35. Upasampanno anupasampannassa sutvā upasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati, āpatti dukkaṭassa.

36. Upasampanno anupasampannassa                 sutvā     anupasampannassa pesuññaṃ upasaṃharati, āpatti dukkaṭassa.

37. Anāpatti na piyakamyassa, na bhedādhippāyassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Pesuññasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

1 ‘natthi tesaṃ duggati sugatiyeva   tesaṃ    pāṭikaṅkhāti’   pāṭhoyaṃ   na   dissate marammachaṭṭhasaṅgīti piṭake.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 03

29. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ‘Có lẽ những người này là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. 30. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ―(như trên)― ‘Có lẽ những người nào là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, những người ấy không có khổ cảnh, cõi trời chờ đợi những người ấy.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. 31. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ‘Chúng tôi không phải là hạng cùng đinh, hạng đan tre, hạng thợ săn, hạng làm xe, hạng hốt rác.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. ―(như trên)― 32. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên (nói rằng): “Vị tên (như vầy) nói: ‘Chúng tôi không phải là thông thái, có kinh nghiệm, thông minh, học rộng, là Pháp sư, không có khổ cảnh cho chúng tôi, cõi trời chờ đợi chúng tôi.’ Vị ấy chỉ nói điều ấy, không nói điều khác” thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. 33. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya theo từng lời nói. 34. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ vị đã tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. 35. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ người chưa tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với vị đã tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. 36. Vị đã tu lên bậc trên nghe từ người chưa tu lên bậc trên rồi tạo ra sự đâm thọc đối với người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa theo từng lời nói. 37. Vị không ao ước được thương, vị không có ý định chia rẽ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về nói đâm thọc là thứ ba.

--ooOoo--

6. 1. 4. PADASODHAMMASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū upāsake padasodhammaṃ vācenti. Upāsakā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharanti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū upāsake padasodhammaṃ vācessanti, upāsakā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharissantī ”ti? 1

2. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave upāsake padasodhammaṃ vācetha, upāsakā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā upāsake padasodhammaṃ vācessatha, upāsakā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharissanti? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu anupasampannaṃ padasodhammaṃ vāceyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Anupasampanno nāma bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma.

Padaso nāma padaṃ anupadaṃ anavakkharaṃ anubyañjanaṃ. Padaṃ nāma ekato paṭṭhapetvā ekato osāpenti. Anupadaṃ nāma pāṭekkaṃ paṭṭhapetvā ekato osāpenti. Anavakkharaṃ nāma rūpaṃ aniccanti vuccamāno ‘rū ’ti 2 opāteti. Anubyañjanaṃ nāma ‘rūpaṃ aniccan ’ti vuccamāno ‘vedanā aniccā’ti saddaṃ nicchāreti. Yañca padaṃ yañca anupadaṃ yañca anavakkharaṃ yañca anubyañjanaṃ sabbametaṃ padaso3 nāma.

Dhammo nāma buddhabhāsito sāvakabhāsito isibhāsito devabhāsito4 atthūpasaṃhito dhammūpasaṃhito.

1
viharantī ’ti - Ma, Syā, PTS.             3
padaso dhammo - Sī 1, Syā, PTS.
2
rūpan ti - Sīmu 1; run ti - Ma.           4
devatābhāsito - Ma, Syā, PTS.

6. 1. 4. ĐIỀU HỌC VỀ PHÁP THEO TỪNG CÂU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư dạy các cư sĩ đọc Pháp theo từng câu. Các cư sĩ sống không tôn kính, không nghe lời, cư xử không thích đáng đối với các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)―, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại dạy các cư sĩ đọc Pháp theo từng câu khiến các cư sĩ sống không tôn kính, không nghe lời, cư xử không thích đáng đối với các tỳ khưu?”

2. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi dạy các cư sĩ đọc Pháp theo từng câu khiến các cư sĩ sống không tôn kính, không nghe lời, cư xử không thích đáng đối với các tỳ khưu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại dạy các cư sĩ đọc Pháp theo từng câu khiến các cư sĩ sống không tôn kính, không nghe lời, cư xử không thích đáng đối với các tỳ khưu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào dạy người chưa tu lên bậc trên đọc Pháp theo từng câu thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người chưa tu lên bậc trên nghĩa là trừ ra tỳ khưu và tỳ khưu ni, (các người) còn lại là người chưa tu lên bậc trên.

Theo từng câu nghĩa là một câu (của bài kệ), đọc tiếp theo, chỉ mỗi một âm, đọc hòa theo. Một câu (của bài kệ) nghĩa là bắt đầu đọc một lượt, chấm dứt một lượt. Đọc tiếp theo nghĩa là người đọc trước người đọc sau rồi chấm dứt một lượt. Chỉ mỗi một âm nghĩa là khi đang đọc chung ‘Rūpaṃ aniccaṃ,’ vị (tỳ khưu) chỉ đọc chữ ‘Rū’ rồi ngưng. Đọc hòa theo nghĩa là khi đang đọc ‘Rūpaṃ aniccaṃ,’ (người chưa tu lên bậc trên) phát ra âm ‘Vedanā aniccā.’ Điều gì là một câu (của bài kệ), điều gì là đọc tiếp theo, điều gì là chỉ mỗi một âm, điều gì là đọc hòa theo, tất cả điều ấy gọi là Pháp theo từng câu.

Pháp nghĩa là được giảng bởi đức Phật, được giảng bởi các vị Thinh Văn, được giảng bởi các vị ẩn sĩ, được giảng bởi chư Thiên, có liên quan đến mục đích, có liên quan đến Giáo Pháp.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 4.

Vāceyyā ’ti padena vāceti, pade pade āpatti pācittiyassa. Akkharāya cāveti, akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.

Anupasampanne anupasampannasaññī padasodhammaṃ vāceti, āpatti pācittiyassa. Anupasampanne vematiko padasodhammaṃ vāceti, āpatti pācittiyassa. Anupasampanne upasampannasaññī padasodhammaṃ vāceti, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Upasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Upasampanne upasampannasaññī, anāpatti.

Anāpatti ekato uddisāpento, ekato sajjhāyaṃ karonto, yebhuyyena paguṇaṃ ganthaṃ bhaṇantaṃ opāteti, osārentaṃ opāteti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Padasodhammasikkhāpadaṃ catutthaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 04

Dạy đọc: Vị dạy đọc theo câu thì phạm tội pācittiya theo mỗi một câu. Vị dạy đọc theo từ thì phạm tội pācittiya theo mỗi một từ.

Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, vị dạy đọc Pháp theo từng câu thì phạm tội pācittiya. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị dạy đọc Pháp theo từng câu thì phạm tội pācittiya. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, vị dạy đọc Pháp theo từng câu thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên thì vô tội.

Trong khi (được) bảo đọc tụng chung, trong khi thực hiện việc học chung, vị dạy người (chưa tu lên bậc trên) đọc (bỏ băng) phần đã được học thuộc lòng nhiều lần, vị dạy người (chưa tu lên bậc trên) đang đọc sai, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về Pháp theo từng câu là thứ tư.

--ooOoo--

6. 1. 5. SAHASEYYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena upāsakā ārāmaṃ āgacchanti dhammasavaṇāya. 1 Dhamme bhāsite therā bhikkhū yathāvihāraṃ gacchanti. Navakā bhikkhū tattheva upaṭṭhānasālāyaṃ upāsakehi saddhiṃ muṭṭhassatī asampajānā naggā vikūjamānā 2 kākacchamānā seyyaṃ kappenti. Upāsakā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā muṭṭhassatī asampajānā naggā vikūjamānā kākacchamānā seyyaṃ kappessantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ upāsakānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū anusampannena sahaseyyaṃ kappessantī ”ti?

2. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū anupasampannena sahaseyyaṃ kappentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā anupasampannena sahaseyyaṃ appessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu anupasampannena sahaseyyaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Atha kho bhagavā āḷaviyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena kosambi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena kosambi tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati badarikārāme. Bhikkhū āyasmantaṃ rāhulaṃ etadavocuṃ: “Bhagavatā āvuso rāhula sikkhāpadaṃ paññattaṃ ‘na anupasampannena sahaseyyā kappetabbā ’ti, seyyaṃ āvuso rāhula jānāhī ”ti. Atha kho āyasmā rāhulo seyyaṃ alabhamāno vaccakuṭiyaṃ3 seyyaṃ kappesi. Atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena vaccakuṭi tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ukkāsi. Āyasmāpi rāhulo ukkāsi. “Ko etthā ”ti? “Ahaṃ bhagavā rāhulo ”ti. “Kissa tvaṃ rāhula idha nisinnosī ”ti? Atha kho āyasmā rāhulo bhagavato etamatthaṃ ārocesi.

1
dhammassavanāya - Ma, Syā.
2
vikujjamānā - Syā.                       3
vaccakuṭiyā - Ma, Syā, PTS, Sīmu.

6. 1. 5. ĐIỀU HỌC VỀ NẰM CHUNG CHỖ NGỤ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Āḷavī, nơi tháp thờ Aggāḷava. Vào lúc bấy giờ, các cư sĩ thường đi đến tu viện để nghe Pháp. Khi Pháp đã được thuyết giảng, các tỳ khưu trưởng lão đi về trú xá của các vị. Các tỳ khưu mới tu cùng với các cư sĩ nằm ngủ ngay tại nơi ấy ở phòng phục vụ; các vị bị thất niệm, không tỉnh giác, lõa thể, mớ ngủ, ngáy ngủ. Các cư sĩ phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức lại nằm ngủ bị thất niệm, không tỉnh giác, lõa thể, mớ ngủ, ngáy ngủ?” Các tỳ khưu đã nghe được các cư sĩ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên?”

2. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Sau đó, khi đã ngự tại thành Āḷavī theo như ý thích, đức Thế Tôn đã ra đi du hành về phía thành Kosambī. Trong khi tuần tự du hành, Ngài đã ngự đến thành Kosambī. Tại nơi đó trong thành Kosambī, đức Thế Tôn ngự ở tu viện Badarikā. Các tỳ khưu đã nói với đại đức Rāhula điều này: - “Này đệ Rāhula, điều học đã được đức Thế Tôn quy định là: ‘Không được nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên.’ Này đệ Rāhula, hãy tìm chỗ ngủ.” Khi ấy, trong khi không có được chỗ ngủ, đại đức Rāhula đã nằm ngủ ở nhà tiêu. Sau đó vào canh cuối của đêm, đức Thế Tôn sau khi thức dậy đã đi đến nhà tiêu, sau khi đi đến đã tằng hắng. Đại đức Rāhula cũng đã tằng hắng lại. - “Ai đó vậy?” - “Bạch Thế Tôn, con là Rāhula.” - “Này Rāhula, sau con lại nằm ở đây?” Khi ấy, đại đức Rāhula đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 5.

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave anupasampannena dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappetuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu anupasampannena                       uttariṃ 1   dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Anupasampanno nāma bhikkhuṃ ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma.

Uttariṃ dirattatirattan ’ti atirekadirattatirattaṃ.

Sahā ’ti ekato.

Seyyā nāma sabbacchannā sabbaparicchannā yebhuyyenacchannā yebhuyyenaparicchannā.

Seyyaṃ kappeyyā ’ti catutthe divase atthaṅgate suriye anupasampanne nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nipanne anupasampanno nipajjati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṃ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.

Anupasampanne       anupasampannasaññī       uttariṃ   dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Anupasampanne vematiko uttariṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Anupasampanne upasampannasaññī uttariṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Upaḍḍhacchanne        upaḍḍhaparicchanena,    āpatti    dukkaṭassa. Upasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Upasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Upasampanne upasampannasaññī, anāpatti.

Anāpatti dve tisso rattiyo vasati, ūnakadvetisso rattiyo vasati, dve rattiyo vasitvā tatiyāya rattiyā purāruṇā nikkhamitvā puna vasati, sabba-acchanne sabba-aparicchanne, 2 yebhuyyena acchanne yebhuyyena aparicchanena, anupasampanne nipanne bhikkhu nisīdati, bhikkhu nipanne anupasam- panno nisīdati, ubho vā nisīdanti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti. Paṭhamasahaseyyasikkhāpadaṃ pañcamaṃ. --ooOoo--

1
uttari - Ma, Syā, PTS.
2
sabbacchanne sabba-aparicchanne, sabbaparicchanne sabba-acchanne - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 05

Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên hai hoặc ba đêm. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nằm chung chỗ ngụ với người chưa tu lên bậc trên quá hai ba đêm thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người chưa tu lên bậc trên nghĩa là trừ ra tỳ khưu, (các người) còn lại gọi là người chưa tu lên bậc trên.

Quá hai ba đêm: là hơn hai hoặc ba đêm.

Với: là cùng chung.

Chỗ ngụ nghĩa là đã được lợp kín toàn bộ đã được che kín xung quanh toàn bộ, đã được lợp kín phần lớn đã được che kín xung quanh phần lớn.

Nằm chung chỗ ngụ: vào ngày thứ tư lúc mặt trời đã lặn, khi người chưa tu lên bậc trên đang nằm vị tỳ khưu nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Khi vị tỳ khưu đang nằm, người chưa tu lên bậc trên nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Sau khi đứng dậy rồi (cả hai) lại nằm xuống thì phạm tội pācittiya.

Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, vị nằm chung chỗ ngụ quá hai ba đêm thì phạm tội pācittiya. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị nằm chung chỗ ngụ quá hai ba đêm thì phạm tội pācittiya. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, vị nằm chung chỗ ngụ quá hai ba đêm thì phạm tội pācittiya.

Trong chỗ lợp kín một nửa, che kín xung quanh một nửa thì phạm tội dukkaṭa. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên thì vô tội.

Vị ngụ hai ba đêm, vị ngụ chưa đủ hai ba đêm, sau khi ngụ hai đêm vào đêm thứ ba đi ra ngoài trước rạng đông rồi lại trú ngụ tiếp, trong chỗ không được lợp kín toàn bộ, trong chỗ không được che kín xung quanh toàn bộ, trong chỗ không được lợp kín phần nhiều, trong chỗ không được che kín xung quanh phần nhiều, khi người chưa tu lên bậc trên đang nằm thì vị tỳ khưu ngồi, khi vị tỳ khưu đang nằm thì người chưa tu lên bậc trên ngồi, hoặc là cả hai đều ngồi, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất về nằm chung chỗ ngụ là thứ năm. --ooOoo--

6. 1. 6. DUTIYASAHASEYYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho kosalesu janapadesu 1 sāvatthiṃ gacchanto sāyaṃ aññataraṃ gāmaṃ upagañchi. 2 Te kho pana samayena tasmiṃ gāmake3 aññatarissā itthiyā āvasathāgāraṃ paññattaṃ hoti. Atha kho āyasmā anuruddho yena sā itthī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ itthiṃ etadavoca: “Sace te bhagini agaru vaseyyāma ekarattaṃ āvasathāgāre ”ti. “Vaseyyātha bhante ”ti. Aññopi addhikā yena sā itthī tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā taṃ itthiṃ etadavocuṃ: “Sace te ayye agaru vaseyyāma ekarattaṃ āvasathāgāre ”ti. “Eso kho ayyo samaṇo paṭhamaṃ upagato, sace so anujānāti vaseyyāthā ”ti. Atha kho te addhikā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavocuṃ: “Sace te bhante agaru vaseyyāma ekarattaṃ āvasathāgare ”ti. “Vaseyyātha āvuso ”ti.

2. Atha kho sā itthī āyasmante anuruddhe sahadassanena paṭibaddhacittā ahosi. Atha kho sā itthī yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavoca: “Ayye bhante imehi manussehi ākiṇṇo na phāsu viharissati. Sādhāhaṃ bhante ayyassa mañcakaṃ abbhantaraṃ paññāpeyyan ”ti.4 Adhivāsesi kho āyasmā anuruddho tuṇhībhāvena. Atha kho sā itthī āyasmato anuruddhassa mañcakaṃ abbhantaraṃ paññāpetvā5 alaṅkatapaṭiyattā gandhagandhinī yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavoca: “Ayyo bhante abhirūpo dassanīyo pāsādiko ahañcamhi abhirūpā dassanīyā pāsādikā, sādhāhaṃ bhante ayyassa pajāpati bhaveyyan ”ti. Evaṃ vutte āyasmā anuruddho tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho sā itthī āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavoca: “Ayyo bhante abhirūpo dassanīyo pāsādiko, ahañcamhi abhirūpā dassanīyā pāsādikā, sādhu bhante ayyo mañceva paṭicchatu,6 sabbañca sāpateyyan ”ti. Tatiyampi kho āyasmā anuruddho tuṇhī ahosi.

1
janapade - Ma.              3
gāme - Ma, Syā, PTS.   5
paññapetvā - Ma.
2
upagacchi - Ma, Syā, PTS.   4
paññapeyyan ti - Ma.   6
sampaṭicchatu - Syā.

6. 1. 6. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ NẰM CHUNG CHỖ NGỤ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Anuruddha trong khi đang đi đến thành Sāvatthī trong xứ sở Kosala nhằm lúc chiều tối đã ghé lại ngôi làng nọ. Vào lúc bấy giờ, ở trong ngôi làng ấy có nhà nghỉ trọ của người đàn bà nọ đã được sắp đặt. 1 Khi ấy, đại đức Anuruddha đã đi đến gặp người đàn bà ấy, sau khi đến đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, nếu chị không phiền lòng chúng tôi có thể ngụ một đêm ở phước xá.” - “Thưa ngài, ngài có thể ngụ.” Những khách lữ hành khác cũng đã đi đến gặp người đàn bà ấy, sau khi đến đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Thưa bà, nếu bà không phiền lòng chúng tôi có thể trú một đêm ở phước xá.” - “Có ngài Sa- môn đã đến trước, nếu vị ấy cho phép thì các ông có thể trú lại.” Khi ấy, những khách lữ hành ấy đã đi đến gặp đại đức Anuruddha, sau khi đến đã nói với đại đức Anuruddha điều này: - “Thưa ngài, nếu ngài không phiền lòng chúng tôi có thể trú một đêm ở phước xá.” - “Này các đạo hữu, hãy trú lại.”

2. Khi ấy, người đàn bà ấy do sự nhìn thấy đại đức Anuruddha nên đã đem lòng say đắm. Sau đó, người đàn bà ấy đã đi đến gặp đại đức Anuruddha, sau khi đến đã nói với đại đức Anuruddha điều này: - “Thưa ngài, bị quấy rầy bởi những người này ngài sẽ ngụ không được an lạc. Thưa ngài, tốt thay tôi có thể sắp đặt cho ngài chiếc giường ở bên trong.” Đại đức Anuruddha đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Sau đó, người đàn bà ấy đã sắp đặt chiếc giường của mình ở bên trong cho đại đức Anuruddha rồi đã khoác xiêm y và trang sức, xức hương thơm rồi đi đến gặp đại đức Anuruddha, sau khi đến đã nói với đại đức Anuruddha điều này: - “Thưa ngài, ngài là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái, và thiếp là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái. Thưa ngài, tốt thay thiếp có thể là vợ của ngài.” Khi được nói như thế, đại đức Anuruddha đã im lặng. Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, người đàn bà ấy đã nói với đại đức Anuruddha điều này: - “Thưa ngài, ngài là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái, và thiếp là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái. Thưa ngài, tốt thay ngài hãy chấp nhận thiếp đây và tất cả tài sản.” Đến lần thứ ba, đại đức Anuruddha đã im lặng.

1 Ngài Buddhaghosa giải thích rằng người đàn bà ấy đã lập nên ngôi nhà trọ ấy để làm phước thiện. Khi đi đến ngôi làng ấy, nhiều người biết tin nên đã đến xin trú đêm (VinA. iv, 750).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 6.

Atha kho sā itthī sāṭakaṃ nikkhipitvā āyasmato anuruddhassa purato caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti. Atha kho āyasmā anuruddho indriyāni okkhipitvā taṃ itthiṃ neva olokesi napi ālapi. Atha kho sā itthī ‘acchariyaṃ vata bho, abbhūtaṃ vata bho, bahū me manussā satenapi sahassenapi pahiṇanti. Ayaṃ pana samaṇo mayā sāmaṃ yāciyamāno na icchati mañce va paṭicchituṃ sabbañca sāpateyyan ’ti, sāṭakaṃ nivāsetvā āyasmato anuruddhassa pādesu sirasā nipatitvā āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavoca: “Accayo maṃ bhante accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathā-akusalaṃ yāhaṃ evamakāsiṃ, tassā me bhante ayyo accayaṃ accayato patigaṇhātu 1 āyatiṃ saṃvarāyā ”ti. “Taggha taṃ 2 bhagini accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathā-akusalaṃ yā tvaṃ evamakāsi, yato ca kho tvaṃ bhagini accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ patigaṇhāma. Vuddhi hesā bhagini ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti āyatiṃ3 saṃvaraṃ āpajjatī ”ti.

4. Atha kho sā itthī tassā rattiyā accayena āyasmantaṃ anuruddhaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ itthiṃ āyasmā anuruddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho sā itthī āyasmatā anuruddhena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavoca: “Abhikkantaṃ bhante abhikkantaṃ bhante seyyathāpi bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhintī ’ti, evamevaṃ ayyena anuruddhena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhante taṃ bhagavantaṃ4 saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsikaṃ maṃ ayyo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ”ti.

5. Atha kho āyasmā anuruddho sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā anuruddho mātugāmena sahaseyyaṃ kappassatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe―

1
paṭiggaṇhātu - Ma, Syā.                         3
āyatiñca - Ma, PTS, Sīmu.
2
taggha tvaṃ - Ma, Sīmu; iṅgha taṃ - Syā.        4
esāhaṃ bhante bhagavantaṃ - Sīmu.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 06

Sau đó, người đàn bà ấy đã cởi ra tấm áo choàng và đi qua đi lại phía trước đại đức Anuruddha, rồi đứng lại, rồi ngồi xuống, rồi nằm xuống. Khi ấy, đại đức Anuruddha đã thu thúc các giác quan, cũng không nhìn người đàn bà ấy và cũng không nói. Khi ấy, người đàn bà ấy (nghĩ rằng): “Ngài thật là kỳ diệu! Ngài thật là phi thường! Nhiều người bỏ ra cả trăm cả ngàn vì ta, thế mà khi được đích thân ta van xin vị Sa-môn này lại không chịu chấp nhận ta đây và tất cả tài sản,” rồi đã quấn lại tấm áo choàng, đê đầu ở hai chân của đại đức Anuruddha và đã nói với đại đức Anuruddha điều này: - “Thưa ngài, tội lỗi đã chiếm ngự lấy con khiến con như là ngu khờ, như là mê muội, như là không có đạo đức nên con đã hành động như thế. Thưa ngài, đối với con đây xin ngài đại đức ghi nhận tội lỗi là tội lỗi hầu để ngăn ngừa trong tương lai.” - “Này chị gái, đúng như vậy, tội lỗi đã chiếm ngự lấy cô khiến cô như là ngu khờ, như là mê muội, như là không có đạo đức nên cô đã hành động như thế. Và này chị gái, chính từ việc đó cô đã thấy được tội lỗi là tội lỗi và sửa đổi đúng theo Pháp, nay chúng tôi ghi nhận điều ấy cho cô. Này chị gái, chính điều này là sự tiến bộ trong giới luật của bậc Thánh: ‘Người nào sau khi thấy được tội lỗi là tội lỗi và sửa đổi đúng theo Pháp sẽ có được sự ngăn ngừa trong tương lai.’”

4. Sau đó, khi trải qua đêm ấy người đàn bà ấy đã tự tay làm hài lòng và toại ý đại đức Anuruddha với thức ăn thượng hạng loại cứng loại mềm. Đến khi đại đức Anuruddha đã thọ thực xong bàn tay đã rời khỏi bình bát, người đàn bà ấy đã ngồi xuống ở một bên. Đại đức Anuruddha đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người đàn bà ấy đang ngồi một bên bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đại đức Anuruddha chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, người đàn bà ấy đã nói với đại đức Anuruddha điều này: - “Thưa ngài, thật là tuyệt vời! Thưa ngài, thật là tuyệt vời! Thưa ngài, giống như người có thể lật ngửa vật đã được úp lại, mở ra vật đã bị che kín, chỉ đường cho kẻ lạc lối, đem lại cây đèn dầu nơi bóng tối (nghĩ rằng): ‘Những người có mắt sẽ nhìn thấy được các hình dáng;’ tương tợ như thế Pháp đã được ngài đại đức Anuruddha giảng rõ bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài, con đây xin quy y đức Thế Tôn ấy, Giáo Pháp, và Hội chúng tỳ khưu. Xin ngài đại đức chấp nhận con là nữ cư sĩ đã đi đến nương nhờ kể từ hôm nay cho đến trọn đời.”

5. Sau đó, đại đức Anuruddha đã đi đến thành Sāvatthī và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Anuruddha lại nằm chung chỗ ngụ với người nữ?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)―

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 6.

“Saccaṃ kira tvaṃ anuruddha mātugāmena sahaseyyaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ anuruddha mātugāmena sahaseyyaṃ kappessasi? Netaṃ anuruddha appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmena sahaseyyaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

6. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī, na petī, na tiracchānagatā, antamaso tadahujātāpi dārikā pageva mahattarī. 1

Sahā ’ti ekato.

Seyyā nāma sabbacchannā sabbaparicchannā, yebhuyyenacchannā yebhuyyena paricchannā.

Seyyaṃ kappeyyā ’ti atthaṅgate suriye mātugāme nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nipanne mātugāmo nipajjati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṃ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī sahaseyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko sahaseyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Mātugāme amātugāmasaññī sahaseyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Upaḍḍhachanne upaḍḍhaparicchanne, āpatti dukkaṭassa. Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatitthiyā vā sahaseyyaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amātugāma vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti sabba-acchanne sabba-aparicchanne, 2 yebhuyyena acchanne yebhuyyena aparicchanne, mātugāme nipanne bhikkhu nisīdati, bhikkhu nipanne mātugāmo nisīdati, ubho vā nisīdanti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dutiyasahaseyyasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ. --ooOoo--

1
mahantatarī - Syā.
2
sabbacchanne sabba-aparicchanne, sabbaparicchanne sabba-acchanne - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 06

- “Này Anuruddha, nghe nói ngươi nằm chung chỗ ngụ với người nữ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này Anuruddha, vì sao ngươi lại nằm chung chỗ ngụ với người nữ vậy? Này Anuruddha, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nằm chung chỗ ngụ với người nữ thì phạm tội pācittiya.”

6. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người nữ: nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, ngay cả đứa bé gái mới sanh ngày hôm ấy cho đến bà lão.

Với: là cùng chung.

Chỗ ngụ nghĩa là đã được lợp kín toàn bộ đã được che kín xung quanh toàn bộ, đã được lợp kín phần lớn đã được che kín xung quanh phần lớn.

Nằm chung chỗ ngụ: là lúc mặt trời đã lặn, khi người nữ đang nằm vị tỳ khưu nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Khi vị tỳ khưu đang nằm, người nữ nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Sau khi đứng dậy rồi (cả hai) lại nằm xuống thì phạm tội pācittiya.

Người nữ, nhận biết là người nữ, vị nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya. Người nữ, có sự hoài nghi, vị nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya. Người nữ, (lầm) tưởng không phải là người nữ, vị nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya.

Trong chỗ lợp kín một nửa, che kín xung quanh một nửa, phạm tội dukkaṭa. Vị nằm chung chỗ ngụ với nữ Dạ-xoa, hoặc với ma nữ, hoặc với người vô căn, hoặc với thú cái thì phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, (lầm) tưởng là người nữ, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, nhận biết không phải là người nữ thì vô tội.

Trong chỗ không được lợp kín toàn bộ, trong chỗ không được che kín xung quanh toàn bộ, trong chỗ không được lợp kín phần nhiều, trong chỗ không được che kín xung quanh phần nhiều, trong khi người nữ đang nằm thì vị tỳ khưu ngồi, trong khi vị tỳ khưu đang nằm thì người nữ ngồi, hoặc cả hai đều ngồi, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ nhì về nằm chung chỗ ngụ là thứ sáu. --ooOoo--

6. 1. 7. DHAMMADESANĀSIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ virati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī sāvatthiyaṃ kulūpago hoti. Bahukāni kulāni upasaṅkamati. Atha kho āyasmā     udāyī   pubbanhasamayaṃ         nivāsetvā pattacīvaramādāya yenaññataraṃ kulaṃ tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena gharaṇī nivesanadvāre nisinnā hoti. Gharasuṇhā āvasathadvāre nisinnā hoti. Atha kho āyasmā udāyī yena gharaṇī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā gharaṇiyā upakaṇṇake dhammaṃ deseti. 1 Atha kho gharasuṇāya etadahosi: “Kinnu kho so samaṇo sassuyā jāro udāhu obhāsatī ”ti?

2. Atha kho āyasmā udāyī gharaṇiyā upakaṇṇake dhammaṃ desetvā yena gharasuṇhā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā gharasuṇhāya upakaṇṇake dhammaṃ deseti. Atha kho gharaṇiyā etadahosi: “Kinnu kho so samaṇo gharasuṇhāya jāro udāhu obhāsatī ”ti?

3. Atha kho āyasmā udāyī gharasuṇhāya upakaṇṇake dhammaṃ desetvā pakkāmi. Atha kho gharaṇī gharasuṇhaṃ etadavoca: “He je, kiṃ te so2 samaṇo avocā ”ti? “Dhammaṃ me ayyo desesi. Ayyāya pana kiṃ avocā ”ti? “Mayhampi dhammaṃ desesī ”ti. Tā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma ayyo udāyī upakaṇṇake dhammaṃ desessati? Nanu nāma vissaṭṭhena vivaṭena3 dhammo desetabbo ”ti?

4. Assosuṃ kho bhikkhū tāsaṃ itthīnaṃ ujjhāyantīnaṃ khīyantīnaṃ vipācentīnaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī mātugāmassa dhammaṃ desessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ udāyi mātugāmassa dhammaṃ desesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti.

1
desesi - Ma, Syā, PTS.   2
eso - Ma, PTS.   3
vivaṭena asaṃvutena - Sīmu.

6. 1. 7. ĐIỀU HỌC VỀ THUYẾT PHÁP: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi là vị thường tới lui với các gia đình và đi đến nhiều gia đình ở thành Sāvatthī. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Udāyi đã mặc y, cầm y bát, rồi đi đến gia đình nọ. Vào lúc bấy giờ, bà chủ nhà đang ngồi ở cửa lớn của căn nhà. Cô con dâu đang ngồi ở cửa phòng trong. Khi ấy, đại đức Udāyi đã đi đến gặp bà chủ nhà, sau khi đến đã thuyết Pháp thầm thì bên tai của bà chủ nhà. Khi ấy, cô con dâu đã khởi ý điều này: “Vị Sa-môn ấy là tình nhân của mẹ chồng hay là đang tán tỉnh?”

2. Sau đó, khi đã thuyết Pháp thầm thì bên tai của bà chủ nhà, đại đức Udāyi đã đi đến gặp cô con dâu, sau khi đến đã thuyết Pháp thầm thì bên tai của cô con dâu. Khi ấy, bà chủ nhà đã khởi ý điều này: “Vị Sa-môn ấy là tình nhân của con dâu hay là đang tán tỉnh?”

3. Sau đó, khi đã thuyết Pháp thầm thì bên tai của cô con dâu, đại đức Udāyi đã ra đi. Khi ấy, bà chủ nhà đã nói với cô con dâu điều này: - “Này con, vị Sa-môn ấy đã nói gì với con vậy?” - “Thưa mẹ, vị ấy đã thuyết Pháp cho con. Vậy đã nói gì với mẹ?” - “Cũng đã thuyết Pháp cho mẹ.” Hai người nữ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao đại đức Udāyi lại thuyết Pháp thầm thì bên tai, không lẽ Pháp không nên được thuyết giảng công khai và minh bạch?”

4. Các tỳ khưu đã nghe được các người nữ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại thuyết Pháp đến người nữ?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này Udāyi, nghe nói ngươi thuyết Pháp đến người nữ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 7.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmassa dhammaṃ desessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmassa dhammaṃ deseyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena upāsikā bhikkhū passitvā etadavocuṃ: “Iṅghayyā 1 dhammaṃ desethā ”ti. “Na bhagini kappati mātugāmassa dhammaṃ desetun”ti. “Iṅghayyā chappañcavācāhi dhammaṃ desetha, sakkā ettakenapi aññātun ”ti. 2 “Na bhagini kappati mātugāmassa dhammaṃ desetun ”ti kukkuccāyantā na desesuṃ. Upāsikāyo 3 ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma ayyā amhehi yāciyamānā dhammaṃ na desessantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tāsaṃ upāsikānaṃ ujjhāyantīnaṃ khīyantīnaṃ vipācentīnaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave mātugāmassa chappañcavācāhi dhammaṃ desetuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmassa uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ deseyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

6. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā anuññātaṃ mātugāmassa chappañcavācāhi4 dhammaṃ desetun ’ti, te aviññuṃ purisaviggahaṃ upanisīdāpetvā mātugāmassa uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ desenti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū aviññuṃ purisaviggahaṃ upanisīdāpetvā mātugāmassa uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ desessantī ”ti?

1
iṅghāyyā - Ma; iṅgha ayyā - Syā.
2
sakkā ettakenapi dhammo aññātun ti - Ma, Syā, PTS.
3
upāsikā - Ma, Syā, PTS.        4
mātugāmassa uttariṃ chappañcāvācāhi - Sīmu 1, Sīmu 2.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 07

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại thuyết Pháp đến người nữ vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào thuyết Pháp đến người nữ thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, các nữ cư sĩ sau khi nhìn thấy các tỳ khưu đã nói điều này: - “Xin các ngài đại đức hãy thuyết Pháp.” - “Này các chị gái, không được phép thuyết Pháp đến người nữ.” - “Xin các ngài đại đức hãy thuyết Pháp năm sáu câu thôi, có thể biết được chỉ với chừng ấy.” - “Này các chị gái, không được phép thuyết Pháp đến người nữ.” Rồi trong khi ngần ngại, các vị đã không thuyết. Các nữ cư sĩ phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức khi được chúng tôi thỉnh cầu lại không thuyết Pháp?” Các tỳ khưu đã nghe được các nữ cư sĩ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép thuyết Pháp năm sáu câu đến người nữ. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào thuyết Pháp đến người nữ hơn năm sáu câu thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

6. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cho phép thuyết Pháp năm sáu câu đến người nữ.” Các vị ấy sau khi bảo người nam không trí suy xét ngồi gần rồi thuyết Pháp đến người nữ quá năm sáu câu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại bảo người nam không trí suy xét ngồi gần rồi thuyết Pháp đến người nữ quá năm sáu câu?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 7.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave aviññuṃ purisaviggahaṃ upanisīdāpetvā mātugāmassa uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ desethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā aviññuṃ purisaviggahaṃ upanisīdāpetvā mātugāmassa uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ desessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmassa uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ deseyya aññatra viññunā purisaviggahena pācittiyan ”ti.

8. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Mātugāmo nāma manussitthī na yakkhī na petī na tiracchānagatā viññū paṭibalā hoti subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ.

Uttariṃ chappañcavācāhī ’ti atirekachappañcavācāhi.

Dhammo nāma buddhabhāsito sāvakabhāsito isibhāsito devabhāsito atthūpasaṃhito dhammūpasaṃhito.

Deseyyā ’ti padena deseti pade pade āpatti pācittiyassa. Akkharāya deseti akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.

Aññatra viññunā           purisaviggahenā         ’ti     ṭhapetvā   viññuṃ purisaviggahaṃ.

Viññū nāma purisaviggaho        paṭibalo   hoti         subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhallāduṭṭhalluṃ ājānituṃ.

Mātugāme mātugāmasaññī uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ deseti aññatra viññunā purisaviggahena, āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko uttariṃ     chappañcavācāhi     dhammaṃ     deseti    aññatra   viññunā purisaviggahena, āpatti pācittiyassa. Mātugāme amātugāmasaññī uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ deseti aññatra viññunā purisaviggahena, āpatti pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                          Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 07

Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi bảo người nam không trí suy xét ngồi gần rồi thuyết Pháp đến người nữ quá năm sáu câu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại bảo người nam không trí suy xét ngồi gần rồi thuyết Pháp đến người nữ quá năm sáu câu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào thuyết Pháp đến người nữ hơn năm sáu câu ngoại trừ có người nam có trí suy xét thì phạm tội pācittiya.”

8. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người nữ: nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, có trí suy xét, có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục.

Hơn năm sáu câu: là vượt quá năm sáu câu. 1

Pháp nghĩa là được giảng bởi đức Phật, được giảng bởi các vị Thinh Văn, được giảng bởi các vị ẩn sĩ, được giảng bởi chư Thiên, có liên quan đến mục đích, có liên quan đến Giáo Pháp.

Thuyết: vị thuyết theo câu thì phạm tội pācittiya theo mỗi một câu. Vị thuyết theo từ thì phạm tội pācittiya theo mỗi một từ.

Ngoại trừ có người nam có trí suy xét: trừ ra có người nam có trí suy xét.

Người nam có trí suy xét nghĩa là có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục.

Người nữ, nhận biết là người nữ, vị thuyết Pháp hơn năm sáu câu thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có người nam có trí suy xét. Người nữ, có sự hoài nghi, vị thuyết Pháp hơn năm sáu câu thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có người nam có trí suy xét. Người nữ, (lầm) tưởng không phải là người nữ, vị thuyết Pháp hơn năm sáu câu thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có người nam có trí suy xét.

1 Ngài Buddhaghosa giải thích về chữ “vācā-câu” là “eko gāthāpādo-một câu của bài kệ” (VinA. iv, 751). Và một câu của bài kệ thông thường có ít nhất là 8 âm (ND).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 7.

Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakassa vā tiracchānagatamanussa- viggahitthiyā vā uttariṃ chappañcavācāhi dhammaṃ deseti aññatra viññunā purisaviggahena, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti viññunā purisaviggahena chappañcavācāhi dhammaṃ deseti, ūnakachappañcavācāhi dhammaṃ deseti, uṭṭhahitvā puna nisīditvā deseti, mātugāmo uṭṭhahitvā puna nisīdati tasmiṃ deseti, aññassa mātugāmassa deseti, pañhaṃ pucchati, pañhaṃ puṭṭho katheti, aññassatthāya bhaṇantaṃ mātugāmo suṇāti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dhammadesanāsikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                             Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 07

Vị thuyết Pháp hơn năm sáu câu đến nữ Dạ-xoa, hoặc ma nữ, hoặc người vô căn, hoặc loài thú có thân người nữ thì phạm tội dukkaṭa ngoại trừ có người nam có trí suy xét. Không phải là người nữ, (lầm) tưởng là người nữ, phạm tội dukkaṭa. Kkhông phải là người nữ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, nhận biết không phải là người nữ thì vô tội.

Vị thuyết Pháp hơn năm sáu câu có người nam có trí suy xét, vị thuyết Pháp chưa tới năm sáu câu, vị sau khi đứng dậy ngồi xuống lại rồi thuyết Pháp, vị thuyết trong khi người nữ đứng dậy rồi ngồi xuống lại, vị thuyết đến người nữ khác, 1 vị hỏi câu hỏi, vị trả lời khi được hỏi câu hỏi, trong khi đang thuyết vì lợi ích của người nam khác thì người nữ lắng nghe, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về thuyết Pháp là thứ bảy.

--ooOoo--

1 Về điểm này, Chú Giải có ghi là sau khi thuyết đến người nữ này chưa đến năm sáu câu, vị ấy chuyển sang thuyết đến người nữ khác. Theo cách ấy, trong một tư thế ngồi vị ấy có thể thuyết đến 100.000 người nữ (VinA. iv, 751).

6. 1. 8. BHŪTĀROCANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū vaggumudāya nadiyā tīre vassaṃ upagacchiṃsu. Tena kho pana samayena vajjī dubbhikkhā hoti dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā na sukarā uñjena paggahena yāpetuṃ.

2. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Etarahi kho vajjī dubbhikkhā dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā na sukarā uñjena paggahena yāpetuṃ. Kena nu kho mayaṃ upāyena samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vaseyyāma na ca piṇḍakena kilameyyāmā ”ti?

3. Ekacce evamāhaṃsu: “Handa mayaṃ āvuso gihīnaṃ kammantaṃ adhiṭṭhema. Evaṃ te amhākaṃ dātuṃ maññissanti. Evaṃ mayaṃ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā ”ti.

4. Ekacce evamāhaṃsu: “Alaṃ āvuso kiṃ kammantaṃ adhiṭṭhitena, handa mayaṃ āvuso gihīnaṃ dūteyyaṃ harāma. Evaṃ te amhākaṃ dātuṃ maññissanti. Evaṃ mayaṃ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā ”ti.

5. Ekacce evamāhaṃsu: “Alaṃ āvuso kiṃ gihīnaṃ kammantaṃ adhiṭṭhitena, kiṃ gihīnaṃ dūteyyaṃ haṭena, handa mayaṃ āvuso gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsissāma: ‘Asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu dutiyassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu tatiyassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu catutthassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu sotāpanno, asuko bhikkhu sakadāgāmī, asuko bhikkhu anāgāmī, asuko bhikkhu arahā, asuko bhikkhu tevijjo, asuko bhikkhu chaḷabhiñño’ ti evaṃ te amhākaṃ dātuṃ maññissanti. Evaṃ mayaṃ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā ”ti.

6. 1. 8. ĐIỀU HỌC VỀ TUYÊN BỐ SỰ THỰC CHỨNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu thân thiết đồng quan điểm đã vào mùa (an cư) mưa ở bờ sông Vaggumudā. Vào lúc bấy giờ, xứ Vajjī có sự khó khăn về vật thực, đời sống khổ cực, dịch bệnh hoành hành, vật thực được phân phối theo thẻ, không dễ dàng sinh sống bằng sự ra sức khất thực.

2. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã khởi ý điều này: “Hiện nay, xứ Vajjī có sự khó khăn về vật thực, đời sống khổ cực, dịch bệnh hoành hành, vật thực được phân phối theo thẻ, không dễ dàng sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Còn chúng ta có sự hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ nhau, vậy bằng phương thức nào chúng ta có thể sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực?”

3. Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, chúng ta hãy quyết định làm công việc cho các người tại gia đi; như thế họ sẽ nghĩ đến mà bố thí cho chúng ta. Như thế chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau sẽ sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và sẽ không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực.”

4. Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, thôi đi! Việc gì lại quyết định làm công việc cho các người tại gia? Này các đại đức, chúng ta hãy đưa tin tức cho các người tại gia đi; như thế họ sẽ nghĩ đến mà bố thí cho chúng ta. Như thế chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau sẽ sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và sẽ không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực.”

5. Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, thôi đi! Việc gì lại quyết định làm công việc cho các người tại gia? Việc gì lại đưa tin tức cho các người tại gia? Này các đại đức, chúng ta sẽ nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia rằng: ‘Vị tỳ khưu như vầy đạt sơ thiền, vị tỳ khưu như vầy đạt nhị thiền, vị tỳ khưu như vầy đạt tam thiền, vị tỳ khưu như vầy đạt tứ thiền, vị tỳ khưu như vầy là vị Nhập Lưu, vị tỳ khưu như vầy là vị Nhất Lai, vị tỳ khưu như vầy là vị Bất Lai, vị tỳ khưu như vầy là vị A-la-hán, vị tỳ khưu như vầy có ba Minh, vị tỳ khưu như vầy có sáu Thắng Trí;’ như thế họ sẽ nghĩ đến mà bố thí cho chúng ta. Như thế chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau sẽ sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và sẽ không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

6. “Esoyeva kho āvuso seyyo yo amhākaṃ gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇo bhāsito ”ti. Atha kho te bhikkhū gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsiṃsu: “Asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī, ―pe― asuko bhikkhu chaḷabhiñño ”ti.

7. Atha kho te manussā ‘lābhā vata no suladdhaṃ vata no yesaṃ no evarūpā bhikkhū vassaṃ upagatā, na vata no ito pubbe evarūpā bhikkhū vassaṃ upagatā yathayime 1 bhikkhū sīlavanto kalyāṇadhammā ’ti. Te na tādisāni bhojanāni attanā bhuñjanti, mātāpitunnaṃ 2 denti puttadārassa denti,    dāsakammakaraporisassa        denti,  mittāmaccānaṃ       denti, ñātisālohitānaṃ denti, yādisāni bhikkhūnaṃ denti. Na tādisāni khādanīyāni sāyanīyāni pānāni attanā pivanti, 3 mātāpitunnaṃ denti, puttadārassa denti dāsakammakaraporisassa denti, mittāmaccānaṃ denti, ñātisālohitānaṃ denti, yādisāni bhikkhūnaṃ denti.

8. Atha kho te bhikkhū vaṇṇavā4 ahesuṃ, pīnindriyā pasannamukha- vaṇṇā vippasannachavivaṇṇā. Ācinnaṃ kho panetaṃ vassaṃ vutthānaṃ5 bhikkhūnaṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Atha kho te bhikkhū vassaṃ vutthā temāsaccayena senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaraṃ ādāya yena vesālī tena pakkamiṃsu.6 Anupubbena yena vesālī mahāvanaṃ kūṭāgārasālā   yena    bhagavā   tenupasaṅkamiṃsu,     upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.

9. Tena kho pana samayena disāsu vassaṃ vutthā bhikkhū kisā honti lūkhā     dubbaṇṇā    uppaṇḍuppaṇḍukajātā        dhamanisanthatagattā. Vaggumudātīriyā pana bhikkhū vaṇṇavā honti pīnindriyā pasannamukha- vaṇṇā vippasannachavivaṇṇā. Āciṇṇaṃ kho panetaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodituṃ.

1
yathāyime - Syā.                            4
vaṇṇavanto - Syā, PTS.
2
mātāpitūnaṃ - Ma, Syā, PTS.                 5
vassaṃ vuṭṭhānaṃ - Ma.
3
khādanti sāyanti pivanti - katthaci.        6
tenupasaṅkamiṃsu - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

6. - “Này các đại đức, chính điều này là tốt hơn hết tức là việc chúng ta nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia.” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia: - “Vị tỳ khưu như vầy đạt sơ thiền, ―(như trên)― vị tỳ khưu như vầy có sáu Thắng Trí.”

7. Khi ấy, những người dân ấy (nghĩ rằng): “Quả thật điều lợi ích đã có cho chúng ta! Quả thật chúng ta đã đạt được điều tốt! Chúng ta có được các tỳ khưu như vầy trong số họ vào mùa (an cư) mưa! Quả thật từ trước đến nay không có các tỳ khưu như vầy vào mùa (an cư) mưa như là các vị tỳ khưu có giới có thiện pháp này vậy!” Họ cúng dường đến các tỳ khưu những vật thực loại mềm mà họ không ăn cho chính bản thân, không dâng đến cha mẹ, không cho đến vợ con, không cho đến các tôi tớ và người làm công, không cho đến bạn bè và các quan lại, không cho đến các thân quyến cùng huyết thống. Họ cúng dường đến các tỳ khưu những vật thực loại cứng, những thức nếm, những thức uống mà họ không uống cho chính bản thân, không dâng đến cha mẹ, không cho đến vợ con, không cho đến các tôi tớ và người làm công, không cho đến bạn bè và các quan lại, không cho đến các thân quyến cùng huyết thống.

8. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã có được tướng mạo, căn quyền sung mãn, sắc diện rạng rỡ, sắc thân an tịnh. Điều này đã trở thành thông lệ cho các tỳ khưu đã trải qua mùa (an cư) mưa là đi đến diện kiến đức Thế Tôn. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy trải qua ba tháng mùa (an cư) mưa đã thu xếp chỗ trú ngụ, cầm y bát, ra đi về phía thành Vesālī. Trong khi tuần tự du hành, các vị đã đi đến thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên.

9. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu đã sống qua mùa (an cư) mưa ở các phương thì ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân; trái lại các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā có được tướng mạo, căn quyền sung mãn, sắc diện rạng rỡ, sắc thân an tịnh. Điều này đã trở thành thông lệ của chư Phật Thế Tôn là niềm nở đối với các tỳ khưu đi đến.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

10. Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca: “Kacci bhikkhave khamanīyaṃ kacci yāpanīyaṃ kacci samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasittha, na ca piṇḍakena kilamitthā ”ti? “Khamanīyaṃ bhagavā yāpanīyaṃ bhagavā samaggā ca mayaṃ bhante sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasimhā na ca piṇḍakena kilamimhā ”ti. Jānantāpi tathāgatā pucchanti, jānantāpi na pucchanti, kālaṃ viditvā pucchanti kālaṃ viditvā na pucchanti, atthasaṃhitaṃ tathāgatā pucchanti, no anatthasaṃhitaṃ, anatthasaṃhite setughāto tathāgatānaṃ. Dvīhākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti, ‘dhammaṃ vā desissāma sāvakānaṃ vā sikkhāpadaṃ paññāpessāmā ’ti.

11. Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca: “Yathā kathaṃ pana tumhe bhikkhave samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasittha, na ca piṇḍakena kilamitthā ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Kacci pana vo bhikkhave bhūtan ”ti? “Bhūtaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe bhikkhave udarassa kāraṇā gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussa- dhammassa vaṇṇaṃ bhāsissatha? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu anupasampannassa             uttarimanussadhammaṃ āroceyya bhūtasmiṃ pācittiyan ”ti.

12. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Anupasampanno nāma bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma.

13. Uttarimanussadhammo nāma jhānaṃ vimokkho samādhi samāpatti ñāṇadassanaṃ maggabhāvanā phalasacchikiriyā kilesappahānaṃ vinīvaraṇatā cittassa suññāgāre abhirati. Jhānan ’ti paṭhamaṃ jhānaṃ dutiyaṃ jhānaṃ tatiyaṃ jhānaṃ catutthaṃ jhānaṃ. Vimokkho ’ti suññato vimokkho animitto vimokkho appaṇihito vimokkho. Samādhī ’ti suññato samādhi animitto samādhi appaṇihito samādhi. Samāpattī ’ti suññatā samāpatti animittā samāpatti appaṇihitā samāpatti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                             Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

10. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với vị các tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā điều này: - “Này các tỳ khưu, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Các ngươi có sự hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ nhau đã sống qua mùa (an cư) mưa có được thoải mái không? Và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực?” - “Bạch Thế Tôn, sức khoẻ khá. Bạch Thế Tôn, mọi việc đều tốt đẹp. Và bạch ngài, chúng con có sự hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ nhau đã sống qua mùa (an cư) mưa được thoải mái, và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực.” Các đấng Như Lai dầu biết vẫn hỏi, dầu biết các vị vẫn không hỏi, biết đúng thời các vị mới hỏi, biết đúng thời các vị vẫn không hỏi. Các đấng Như lai hỏi có liên quan đến lợi ích và không (hỏi việc) không có liên quan đến lợi ích, khi không có liên quan đến lợi ích các đấng Như Lai có cách để cắt đứt vấn đề. Chư Phật Thế Tôn hỏi các tỳ khưu bởi hai lý do: “Chúng ta sẽ thuyết Pháp hoặc sẽ quy định điều học cho các đệ tử.”

11. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā điều này: - “Này các tỳ khưu, các ngươi có sự hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ nhau đã sống qua mùa (an cư) mưa được thoải mái và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực như thế nào?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, các ngươi có thực chứng không?” - “Bạch Thế Tôn, có thực chứng.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao các ngươi lại ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia vì lý do của bao tử vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tuyên bố pháp thượng nhân đến người chưa tu lên bậc trên (nếu) đã thực chứng thì phạm tội pācittiya.”

12. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người chưa tu lên bậc trên nghĩa là trừ ra tỳ khưu và tỳ khưu ni, (các người) còn lại là người chưa tu lên bậc trên.

13. Pháp thượng nhân nghĩa là thiền, sự giải thoát, định, sự chứng đạt, trí tuệ và sự thấy biết, sự tu tập về Đạo, sự thực chứng về Quả, sự dứt bỏ phiền não, sự không còn bị che lấp của tâm, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng. Thiền: là sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền. Sự giải thoát: là vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát. 1 Định: là vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định. Sự chứng đạt: là sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện.

1 Vô phiền não giải thoát là nội tâm không còn tham sân si, vô tướng giải thoát là nội tâm không còn các biểu hiện của tham sân si, vô nguyện giải thoát là không còn trạng thái mong mỏi về tham sân si (VinA. ii, 492).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

Ñāṇadassanan ’ti 1 tisso vijjā.

Maggabhāvanā ’ti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañcabalāni sattabojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.

Phalasacchikariyā         ’ti     sotāpattiphalassa       sacchikiriyā sakadāgāmiphalassa sacchikariyā anāgāmiphalassa sacchikiriyā arahattassa2 sacchikiriyā.

Kilesappahānan ’ti rāgassa pahānaṃ dosassa pahānaṃ mohassa pahānaṃ.

Vinīvaraṇatā cittassā ’ti rāgā cittaṃ3 vinīvaraṇatā dosā cittaṃ3 vinīvaraṇatā mohā cittaṃ3 vinīvaraṇatā.

Suññāgāre abhiratī ’ti paṭhamena jhānena suññāgāre abhirati, dutiyena jhānena suññāgāre abhirati, tatiyena jhānena suññāgāre abhirati, catutthena jhānena suññāgāre abhirati.

14. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamassa jhānassa lābhīmhī ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamassa jhānassa vasīmhī ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

15. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyaṃ jhānaṃ ―pe― tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― catutthassa jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― catutthaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

16. Āroceyyā ’ti anupasampannassa suññataṃ vimokkhaṃ ―pe― animittaṃ vimokkhaṃ ―pe― appaṇihitaṃ vimokkhaṃ ―pe― suññataṃ samādhiṃ ―pe― animittaṃ samādhiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samādhiṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― appaṇihitassa samādhissa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― appaṇihito samādhi sacchikato mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

1
ñāṇan ti - Syā.          2
arahattaphalassa - Syā, PTS.        3
cittassa - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

Trí tuệ và sự thấy biết: là ba Minh.

Sự tu tập về Đạo: là bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy giác chi, Thánh Đạo tám chi phần.

Sự thực chứng về Quả: là sự thực chứng quả vị Nhập Lưu, sự thực chứng quả vị Nhất Lai, sự thực chứng quả vị Bất Lai, sự thực chứng phẩm vị A-la-hán.

Sự dứt bỏ phiền não: là sự dứt bỏ tham ái, sự dứt bỏ sân, sự dứt bỏ si.

Sự không còn bị che lấp của tâm: nghĩa là tâm không còn bị che lấp bởi tham ái, tâm không còn bị che lấp bởi sân, tâm không còn bị che lấp bởi si.

Sự thỏa thích ở nơi thanh vắng: là sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với sơ thiền, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với nhị thiền, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với tam thiền, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với tứ thiền.

14. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi chứng sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng được sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi có đạt sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi có trú sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ngộ sơ thiền” thì phạm tội pācittiya.

15. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được nhị thiền, ... tam thiền, ... tứ thiền, ... tôi có đạt tứ thiền ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ tứ thiền” thì phạm tội pācittiya.

16. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được vô phiền não giải thoát, ... vô tướng giải thoát, ... vô nguyện giải thoát, ... vô phiền não định, ... vô tướng định, ... vô nguyện định, ... tôi có đạt vô nguyện định ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ vô nguyện định” thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

17. Āroceyyā ’ti anupasampannassa suññataṃ samāpattiṃ ―pe― animittaṃ samāpattiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samāpattiṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― appaṇihitāya samāpattiyā lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― appaṇihitā samāpatti sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

18. Āroceyyā ’ti anupasampannassa tisso vijjā samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― tissannaṃ vijjānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― tisso vijjā sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

19. Āroceyyā ’ti anupasampannassa cattāro satipaṭṭhāne ―pe― cattāro sammappadhāne ―pe― cattāro iddhipāde samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― catunnaṃ ididhipādānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― cattāro iddhipādā sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

20. Āroceyyā ’ti anupasampannassa pañcindriyāni ―pe― pañca balāni samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― pañcannaṃ balānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― pañcabalāni sacchikatāni mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

21. Āroceyyā ’ti anupasampannassa satta bojjhaṅge ―pe― samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― satta bojjhaṅgā sacchikatāni mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

22. Āroceyyā ’ti anupasampannassa ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sacchikatāni mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

23. Āroceyyā ’ti anupasampannassa sotāpattiphalaṃ ―pe― sakadāgami-phalaṃ ―pe― anāgāmiphalaṃ ―pe― arahattaṃ 1 samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― arahattassa2 lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― arahattaṃ1 sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

1 arahattaphalaṃ - Syā.                             2 arahattaphalassa - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

17. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sự chứng đạt về vô phiền não, ... sự chứng đạt về vô tướng, ... sự chứng đạt về vô nguyện, ... tôi có đạt sự chứng đạt về vô nguyện ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sự chứng đạt về vô nguyện” thì phạm tội pācittiya.

18. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được ba Minh, ... tôi có đạt ba Minh ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ ba Minh” thì phạm tội pācittiya.

19. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được bốn sự thiết lập niệm, ... bốn chánh cần, ... bốn nền tảng của thần thông, ... tôi có đạt bốn nền tảng của thần thông, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ bốn nền tảng của thần thông” thì phạm tội pācittiya.

20. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được năm quyền, ... năm lực, ... tôi có đạt năm lực ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ năm lực” thì phạm tội pācittiya.

21. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được bảy giác chi, ... tôi có đạt bảy giác chi, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ bảy giác chi” thì phạm tội pācittiya.

22. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được Thánh Đạo tám chi phần, ... tôi có đạt Thánh Đạo tám chi phần, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ Thánh Đạo tám chi phần” thì phạm tội pācittiya.

23. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được quả vị Nhập Lưu, ... quả vị Nhất Lai, ... quả vị Bất Lai, ... phẩm vị A-la-hán, ... tôi có đạt phẩm vị A-la-hán, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ phẩm vị A-la-hán” thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo            Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

24. Āroceyyā ’ti anupasampannassa rāgo me catto ―pe― doso me catto ―pe― moho me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

25. Āroceyyā ’ti anupasampannassa rāgā me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― dosā me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

26. Āroceyyā ’ti anupasampannassa suññāgāre paṭhamaṃ jhānaṃ ―pe― dutiyaṃ jhānaṃ ―pe― tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― suññāgāre catutthassa jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

27. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

28. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ ―pe― paṭhamañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

29. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ suññatañca vimokkhaṃ ―pe― animittañca vimokkhaṃ ―pe― appaṇihitañca vimokkhaṃ ―pe― suññatañca samādhiṃ ―pe― animittañca samādhiṃ ―pe― appaṇihitañca samādhiṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa appaṇihitassa ca samādhissa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ appaṇihito ca samādhi sacchikato mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

24. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã từ bỏ tham ái, ... tôi đã từ bỏ sân, ... tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si” thì phạm tội pācittiya.

25. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, ... tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, ... tâm của tôi không bị che lấp bởi si” thì phạm tội pācittiya.

26. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền, ... nhị thiền, ... tam thiền, ... tứ thiền ở nơi thanh vắng, ... tôi có đạt tứ thiền ở nơi thanh vắng, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ tứ thiền ở nơi thanh vắng” thì phạm tội pācittiya.

27. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và nhị thiền, ... tôi có đạt sơ thiền và nhị thiền, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và nhị thiền” thì phạm tội pācittiya.

28. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và tam thiền, ... sơ thiền và tứ thiền, ... tôi có đạt sơ thiền và tứ thiền, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và tứ thiền” thì phạm tội pācittiya.

29. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và vô phiền não giải thoát, ... và vô tướng giải thoát, ... và vô nguyện giải thoát, ... và vô phiền não định, ... và vô tướng định, ... và vô nguyện định, ... tôi có đạt sơ thiền và vô nguyện định, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và vô nguyện định” thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

30. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ suññatañca samāpattiṃ ―pe― animittañca samāpattiṃ ―pe― appaṇihitañca samāpattiṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa appaṇihitāya ca samāpattiyā lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ appaṇihitā ca samāpatti sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

31. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ tisso ca vijjā samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa tissannañca vijjānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ tisso ca vijjā sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

32. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ cattāro ca satipaṭṭhāne ―pe― cattāro ca sammappadhāne ―pe― cattāro ca iddhipāde samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa catunnañca iddhipādānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ cattāro ca iddhipādā sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

33. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ pañca ca indriyāni ―pe― pañca ca balāni samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa pañcannañca balānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ pañca ca balāni sacchikatāni mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

34. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ satta ca bojjhaṅge samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa sattannañca bojjhaṅgānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ satta ca bojjhaṅgā sacchikatā mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

35. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa ariyassa ca aṭṭhaṅgikassa maggassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ ariyo ca aṭṭhaṅgiko maggo sacchikato mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

30. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và sự chứng đạt về vô phiền não, ... và sự chứng đạt về vô tướng, ... và sự chứng đạt về vô nguyện, ... tôi có đạt sơ thiền và sự chứng đạt về vô nguyện, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và sự chứng đạt về vô nguyện” thì phạm tội pācittiya.

31. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và ba Minh, ... tôi có đạt sơ thiền và ba Minh, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và ba Minh” thì phạm tội pācittiya.

32. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và bốn sự thiết lập niệm, ... sơ thiền và bốn chánh cần, ... sơ thiền và bốn nền tảng của thần thông, ... tôi có đạt sơ thiền và bốn nền tảng của thần thông, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và bốn nền tảng của thần thông” thì phạm tội pācittiya.

33. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và năm quyền, ... sơ thiền và năm lực, ... tôi có đạt sơ thiền và năm lực, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và năm lực” thì phạm tội pācittiya.

34. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và bảy giác chi, ... tôi có đạt sơ thiền và bảy giác chi, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và bảy giác chi” thì phạm tội pācittiya.

35. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và Thánh Đạo tám chi phần, ... tôi có đạt sơ thiền và Thánh Đạo tám chi phần, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và Thánh Đạo tám chi phần” thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

36.     Āroceyyā  ’ti   anupasampannassa    paṭhamañca    jhānaṃ sotāpattiphalañca ―pe― sakadāgāmiphalañca ―pe― anāgāmiphalañca ―pe― arahattañca samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa arahattassa ca lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ arahattañca sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

37. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― rāgo ca me catto ―pe― doso ca me catto ―pe― moho ca me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

38. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

39. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ ―pe― dutiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― dutiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― dutiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

40. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyañca jhānaṃ 1 ―pe― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. ―pe―

41. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyañca jhānaṃ paṭhamañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― dutiyassa ca jhānassa paṭhamassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― dutiyañca jhānaṃ paṭhamañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa ―pe―

[Mūlaṃ saṅkhittaṃ]

1 dutiyañca jhānaṃ suññatañca vimokkhaṃ ―pe― - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

36. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và quả vị Nhập Lưu, ... và quả vị Nhất Lai, ... và quả vị Bất Lai, ... và phẩm vị A-la-hán, ... tôi có đạt sơ thiền và phẩm vị A-la-hán, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và phẩm vị A-la-hán” thì phạm tội pācittiya.

37. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và tôi đã từ bỏ tham ái, ... và tôi đã từ bỏ sân, ... và tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si” thì phạm tội pācittiya.

38. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền và tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” thì phạm tội pācittiya.

39. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được nhị thiền và tam thiền, ... nhị thiền và tứ thiền, ... tôi có đạt nhị thiền và tứ thiền, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ nhị thiền và tứ thiền” thì phạm tội pācittiya.

40. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền ―(như trên)― và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” thì phạm tội pācittiya. ―(như trên)―

41. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được nhị thiền và sơ thiền, ... tôi có đạt nhị thiền và sơ thiền, ... tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ nhị thiền và sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. ―(như trên)―

[Phần căn bản đã được tóm lược]

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

42. Āroceyyā ’ti anupasampannassa mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― Mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa ―pe―

43. Āroceyyā ’ti anupasampannassa mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa ―pe―

44. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ suññatañca vimokkhaṃ animittañca vimokkhaṃ appaṇihitañca vimokkhaṃ suññatañca samādhiṃ animittañca samādhiṃ appaṇihitañca samādhiṃ suññatañca samāpattiṃ animittañca samāpattiṃ appaṇihitañca samāpattiṃ tisso ca vijjā cattāro ca satipaṭṭhāne cattāro ca sammappadhāne cattāro ca iddhipāde pañca ca indriyāni pañca ca balāni satta ca bojjhaṅge ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ sotāpattiphalañca sakadāgāmiphalañca anāgāmiphalañca arahattañca samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno 1 ―pe― rāgo ca me catto ―pe― doso ca me catto ―pe― moho ca me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito, rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

45. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti vattukāmo dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa.

46. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti vattukāmo tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ ―pe― suññataṃ vimokkhaṃ ―pe― animittaṃ vimokkhaṃ ―pe― appaṇihitaṃ vimokkhaṃ ―pe― suññataṃ samādhiṃ ―pe― animittaṃ samādhiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samādhiṃ ―pe― suññataṃ samāpattiṃ ―pe― animittaṃ samāpattiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samāpattiṃ ―pe― tisso vijjā ―pe― cattāro satipaṭṭhāne ―pe― cattāro sammappadhāne ―pe― cattāro iddhipāde ―pe― pañcindriyāni ―pe― pañcabalāni ―pe― sattabojjhaṅge ―pe― ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ ―pe― sotāpattiphalaṃ ―pe― sakadāgāmiphalaṃ ―pe― anāgāmiphalaṃ ―pe― arahattaṃ samāpajjiṃ ―pe― rāgo me catto ―pe― doso me catto ―pe― moho me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito, rāgā me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― dosā me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa.

1 ‘samāpanno ’ti padaṃ marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake natthi.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

42. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền. ... tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt sơ thiền, ... tôi có trú ... tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ sơ thiền” thì phạm tội pācittiya. ―(như trên)―

43. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và và tâm của tôi không bị che lấp bởi sân” thì phạm tội pācittiya. ―(như trên)―

44. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... tôi đã chứng được sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát, vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định, sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện, ba Minh, bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy giác chi, Thánh Đạo tám chi phần, quả vị Nhập Lưu, quả vị Nhất Lai, quả vị Bất Lai, và phẩm vị A-la-hán, ... Tôi đã từ bỏ tham ái, ... Tôi đã từ bỏ sân ... Tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” thì phạm tội pācittiya.

45. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền” lại nói: “Tôi đã chứng nhị thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa.

46. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền” lại nói: “Tôi đã chứng tam thiền, ... tứ thiền, ... vô phiền não giải thoát, ... vô tướng giải thoát, ... vô nguyện giải thoát, ... vô phiền não định, ... vô tướng định, ... vô nguyện định, ... sự chứng đạt về vô phiền não, ... sự chứng đạt về vô tướng, ... sự chứng đạt về vô nguyện, ... ba Minh, ... bốn sự thiết lập niệm, ... bốn chánh cần, ... bốn nền tảng của thần thông, ... năm quyền, ... năm lực, ... bảy giác chi, ... Thánh Đạo tám chi phần, ... quả vị Nhập Lưu, ... quả vị Nhất Lai, ... quả vị Bất Lai, ... phẩm vị A-la-hán, ... tôi đã từ bỏ tham ái, ... tôi đã từ bỏ sân, ... tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, ... tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

47. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti vattukāmo ―pe― mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa.

48. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti vattukāmo paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa. ―pe―

[Mūlaṃ saṅkhittaṃ]

49. Āroceyyā ’ti anupasampannassa mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti vattukāmo paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa. ―pe―

50. Āroceyyā ’ti anupasampannassa mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti vattukāmo dosā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa. ―pe―

51. Āroceyyā ’ti anupasampannassa paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ ―pe― dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti vattukāmo mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa. ―pe―

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

47. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền” ... lại nói: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa.

48. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền” lại nói: “Tôi đã chứng sơ thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

[Phần căn bản đã được tóm lược]

49. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” lại nói: “Tôi đã chứng sơ thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

50. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” lại nói: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

51. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, và tứ thiền” ―(như trên)― Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân” lại nói: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                               Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

52. Āroceyyā ’ti anupasampannassa dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ ―pe― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ”ti vattukāmo paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ”ti bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pācittiyassa, na paṭivijānantassa, āpatti dukkaṭassa. ―pe―

53. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāre vasi, so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikatan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

54. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāre vasi, so bhikkhu dutiyaṃ jhānaṃ ―pe― tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu catutthassa jhānassa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa. ―(như trên)―

55. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāre vasi, so bhikkhu suññataṃ vimokkhaṃ ―pe― animittaṃ vimokkhaṃ ―pe― appaṇihitaṃ vimokkhaṃ ―pe― suññataṃ samādhiṃ ―pe― animittaṃ samādhiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samādhiṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu appaṇihitassa samādhissa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā appaṇihito samādhi sacchikato ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

56. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāre vasi, so bhikkhu suññataṃ samāpattiṃ ―pe― animittaṃ samāpattiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samāpattiṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu 1 appaṇihitāya samāpattiyā lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā appaṇihitā samāpatti sacchikatā ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa. ―(như trên)―

57. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāre vasi, so bhikkhu tisso vijjā ―pe― cattāro satipaṭṭhāne ―pe― cattāro sammappadhāne ―pe― cattāro iddhipāde ―pe― pañcindriyāni ―pe― pañcabalāni ―pe― sattabojhaṅge ―pe― ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ ―pe― sotāpattiphalaṃ ―pe― sakadāgāmi phalaṃ ―pe― anāgāmiphalaṃ ―pe― arahattaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno tassa bhikkhuno rāgo catto ―pe― doso catto ―pe― moho catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito, tassa bhikkhuno rāgā cittaṃ vinīvaraṇaṃ dosā cittaṃ vinīvaraṇaṃ mohā cittaṃ vinīvaraṇan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

1 so bhikkhu iti marammachaṭṭhasaṅgīti piṭake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

52. Tuyên bố: Vị có ý định nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền, tam thiền, và tứ thiền” ... “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” lại nói: “Tôi đã chứng sơ thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pācittiya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

53. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã cư ngụ trong trú xá của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được sơ thiền, vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú sơ thiền, sơ thiền đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa.

54. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã cư ngụ trong trú xá của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được nhị thiền, tam thiền, tứ thiền; vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú tứ thiền; tứ thiền đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

55. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã cư ngụ trong trú xá của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát, vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định; vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú vô nguyện định; vô nguyện định đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa.

56. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã cư ngụ trong trú xá của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng sự chứng đạt về vô phiền não, ... sự chứng đạt về vô tướng, ... sự chứng đạt về vô nguyện, vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú sự chứng đạt về vô nguyện định; sự chứng đạt về vô nguyện định đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―

57. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã cư ngụ trong trú xá của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được ba Minh, ... bốn sự thiết lập niệm, ... bốn chánh cần, ... bốn nền tảng của thần thông, ... năm quyền, ... năm lực, ... bảy giác chi, ... Thánh Đạo tám chi phần, ... quả vị Nhập Lưu, ... quả vị Nhất Lai, ... quả vị Bất Lai, ... phẩm vị A-la-hán, vị tỳ khưu ấy đã từ bỏ tham ái, ... đã từ bỏ sân ... đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, vị tỳ khưu ấy có tâm không bị che lấp bởi tham ái, có tâm không bị che lấp bởi sân, và có tâm không bị che lấp bởi si” thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                            Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 8.

58. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāre vasi, so bhikkhu suññāgāre paṭhamaṃ jhānaṃ ―pe― dutiyaṃ jhānaṃ ―pe― tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

59. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yo te vihāraṃ paribhuñji 1 ―pe― yo te cīvaraṃ paribhuñji ―pe― yo te piṇḍapātaṃ paribhuñji ―pe― yo te senāsanaṃ paribhuñji ―pe― yo te gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñji, so bhikkhu suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

60. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yena te vihāro paribhutto ―pe― yena te cīvaraṃ paribhuttaṃ ―pe― yena te piṇḍapāto paribhutto ―pe― yena te senāsanaṃ paribhuttaṃ ―pe― yena te gilānapaccayabhesajjaparikkhāro paribhutto, so bhikkhu suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

61. Āroceyyā ’ti anupasampannassa yaṃ tvaṃ āgamma vihāraṃ adāsi ―pe― cīvaraṃ adāsi ―pe― piṇḍapātaṃ adāsi ―pe― senāsanaṃ adāsi ―pe― gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ adāsi, so bhikkhu suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ―pe― samāpajjati ―pe― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī ―pe― vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ”ti bhaṇantassa, āpatti dukkaṭassa.

62. Anāpatti upasampannassa bhūtaṃ āroceti, ādikammikassā ”ti.

Bhūtārocanasikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

1 yo te vihāraṃ paribhuñji - marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 08

58. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã cư ngụ trong trú xá của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng... đã chứng được sơ thiền, ... nhị thiền, ... tam thiền, ... tứ thiền ở nơi thanh vắng; vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú tứ thiền ở nơi thanh vắng, tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy ở nơi thanh vắng” thì phạm tội dukkaṭa.

59. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đã thọ dụng trú xá của đạo hữu, ... Vị (tỳ khưu) nào đã thọ dụng y của đạo hữu, ... Vị (tỳ khưu) nào đã thọ dụng vật thực của đạo hữu, ... Vị (tỳ khưu) nào đã thọ dụng chỗ trú ngụ của đạo hữu, ... Vị (tỳ khưu) nào đã thọ dụng vật dụng là thuốc men trị bệnh của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được tứ thiền ở nơi thanh vắng; vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú tứ thiền ở nơi thanh vắng, tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa.

60. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Trú xá của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị (tỳ khưu) nào, y của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị (tỳ khưu) nào, ... Vật thực của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị (tỳ khưu) nào, ... Chỗ trú ngụ của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị (tỳ khưu) nào, ... Vật dụng là thuốc men trị bệnh của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị (tỳ khưu) nào, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được tứ thiền ở nơi thanh vắng; vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú tứ thiền ở nơi thanh vắng, tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa.

61. Tuyên bố: Vị nói với người chưa tu lên bậc trên rằng: “Vị (tỳ khưu) nào đạo hữu đã đi đến và đã dâng trú xá, ... và đã dâng y, ... đã dâng vật thực, ... đã dâng chỗ trú ngụ, ... đã dâng vật dụng là dược phẩm trị bệnh, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được tứ thiền ở nơi thanh vắng; vị tỳ khưu ấy có đạt ... có trú tứ thiền ở nơi thanh vắng, tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được thực chứng bởi vị tỳ khưu ấy” thì phạm tội dukkaṭa.

62. Vị tuyên bố sự thực chứng đến người đã tu lên bậc trên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về tuyên bố sự thực chứng là thứ tám.

--ooOoo--

6. 1. 9. DUṬTHULLĀROCANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto chabbaggiyehi bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍanakato hoti. So sañcetanikaṃ sukkavisaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā saṅghaṃ tassā āpattiyā parivāsaṃ yāci. Tassa saṅgho tassā āpattiyā parivāsaṃ adāsi.

2. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ aññatarassa pūgassa saṅgha- bhattaṃ hoti. So parivasanto bhattagge āsanapariyante nisīdi. Chabbaggiyā bhikkhū te upāsake etadavocuṃ: “Eso āvuso āyasmā upanando sakyaputto tumhākaṃ sambhāvito kulūpago 1 yeneva hatthena saddhādeyyaṃ bhuñjati teneva hatthena upakkamitvā asuciṃ mocesi. So sañcetanikaṃ sukka- visaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā saṅghaṃ tassā āpattiyā parivāsaṃ yāci. Tassa saṅgho tassā āpattiyā parivāsaṃ adāsi. So parivasanto āsanapariyante nisinno ”ti.

3. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhussa duṭṭhullaṃ āpattiṃ anupasampannassa ārocessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhussa duṭṭhullaṃ āpattiṃ anupasampannassa arocethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā    bhikkhussa   duṭṭhullaṃ   āpattiṃ   anupasampannassa ārocessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa duṭṭhullaṃ āpattiṃ anupasampannassa āroceyya aññatra bhikkhusammutiyā2 pācittiyan ”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Duṭṭhullā nāma āpatti cattāri ca pārājikāni terasa ca saṅghādisesā.

Anupasampanno nāma bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma.

Āroceyyā ’ti āroceti3 itthiyā vā purisassa vā gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā.

1
kulūpako - Ma, Syā, PTS.   2
bhikkhusammatiyā - Syā.   3
āroceyya - Ma, PTS.

6. 1. 9. ĐIỀU HỌC VỀ CÔNG BỐ TỘI XẤU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya gây chuyện xung đột với các tỳ khưu nhóm Lục Sư. Vị ấy sau khi phạm tội xuất ra tinh dịch có sự cố ý đã thỉnh cầu hội chúng hành phạt parivāsa về tội ấy. Hội chúng đã ban cho vị ấy hành phạt parivāsa về tội ấy.

2. Vào lúc bấy giờ, tại thành Sāvatthī có buổi trai phạn của phường hội nọ. Vị ấy đang chịu hành phạt parivāsa nên đã ngồi chỗ ngồi cuối cùng trong nhà ăn. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói với các cư sĩ ấy điều này: - “Này các đạo hữu, vị này là đại đức Upananda con trai dòng Sakya được quen thuộc với quý vị, là vị thường tới lui với các gia đình, là vị thọ dụng vật tín thí bằng chính bàn tay đã gắng sức làm xuất ra tinh dịch. Vị ấy sau khi phạm tội xuất ra tinh dịch có sự cố ý đã thỉnh cầu hội chúng hành phạt parivāsa về tội ấy. Hội chúng đã ban cho vị ấy hành phạt parivāsa về tội ấy. Vị ấy đang chịu hành phạt parivāsa nên đã ngồi chỗ ngồi cuối cùng trong nhà ăn.”

3. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại công bố tội xấu của vị tỳ khưu đến người chưa tu lên bậc trên?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi công bố tội xấu của vị tỳ khưu đến người chưa tu lên bậc trên, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại công bố tội xấu của vị tỳ khưu đến người chưa tu lên bậc trên vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào công bố tội xấu của vị tỳ khưu đến người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu.”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Của tỳ khưu: là của vị tỳ khưu khác.

Tội xấu nghĩa là bốn tội pārājika và mười ba tội saṅghādisesa.

Người chưa tu lên bậc trên nghĩa là trừ ra tỳ khưu và tỳ khưu ni, (các người) còn lại là người chưa tu lên bậc trên.

Công bố: Vị công bố đến người nữ, hoặc đến người nam, hoặc đến người tại gia, hoặc đến vị xuất gia.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 9.

Aññatra bhikkhusammutiyā ’ti ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ. Atthi bhikkhusammuti āpattipariyantā na kulapariyantā, atthi bhikkhusammuti kulapariyantā na āpattipariyantā, atthi bhikkhusammuti āpattipariyantā ca kulapariyantā ca, atthi bhikkhu sammuti neva āpattipariyantā na kulapariyantā.

Āpattipariyantā nāma āpattiyo pariggahitāyo honti ettakāhi āpattīhi ārocetabbā ’ti. 1 Kulapariyantā nāma kulāni pariggahitāni honti ettakesu kulesu ārocetabbā ”ti.1 Āpattipariyantā ca kulapariyantā ca nāma āpattiyo ca pariggahitāyo honti kulāni ca pariggahitāni honti ettakāhi āpattīhi ettakesu kulesu ārocetabbā ”ti.1 Neva āpattipariyantā na kulapariyantā nāma āpattiyo ca apariggahitāyo honti kulāni ca apariggahitāni honti ettakāhi āpattīhi ettakesu kulesu ārocetabbā ”ti.1

Āpattipariyante yā āpattiyo pariggahitāyo honti tā āpattiyo ṭhapetvā aññāhi āpattīhi āroceti, āpatti pācittiyassa.

Kulapariyante yāni kulāni pariggahitāni honti tāni kulāni ṭhapetvā aññesu kulesu āroceti, āpatti pācittiyassa.

Āpattipariyante ca kulapariyante ca yā āpattiyo pariggahitāyo honti tā āpattiyo ṭhapetvā yāni kulāni pariggahitāni honti. Tāni kulāni ṭhapetvā aññāhi āpattīhi aññesu kulesu āroceti, āpatti pācittiyassa.

Neva āpattipariyante na kulapariyante, anāpatti.

Duṭṭhullāya āpattiyā duṭṭhullāpattisaññī anupasampannassa āroceti aññatra bhikkhusammutiyā, āpatti pācittiyassa. Duṭṭhullāya āpattiyā vematiko anupasampannassa āroceti aññatra bhikkhusammutiyā, āpatti pācittiyassa. Duṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī anupasampannassa āroceti aññatra bhikkhusammutiyā, āpatti pācittiyassa.

1 ārocetabbo ’ti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 09

Ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu: Trừ ra có sự đồng ý của các tỳ khưu. Có sự đồng ý của các tỳ khưu có sự giới hạn về tội không có sự giới hạn về gia đình, có sự đồng ý của các tỳ khưu có sự giới hạn về gia đình không có sự giới hạn về tội, có sự đồng ý của các tỳ khưu có sự giới hạn về tội và có sự giới hạn về gia đình, có sự đồng ý của các tỳ khưu không có sự giới hạn về tội và không có sự giới hạn về gia đình.

Có sự giới hạn về tội nghĩa là các tội được xét đến: “Nên công bố với chừng ấy tội.” Có sự giới hạn về gia đình nghĩa là các gia đình được xét đến: “Nên công bố đến chừng ấy gia đình.” Có sự giới hạn về tội và có sự giới hạn về gia đình nghĩa là các tội được xét đến và các gia đình được xét đến: “Nên công bố với chừng ấy tội đến chừng ấy gia đình.” Không có sự giới hạn về tội và không có sự giới hạn về gia đình nghĩa là các tội không được xét đến và các gia đình không được xét đến: “Nên công bố với chừng ấy tội đến chừng ấy gia đình.”

Khi có sự giới hạn về tội, trừ ra các tội được xét đến vị công bố các tội khác thì phạm tội pācittiya.

Khi có sự giới hạn về gia đình, trừ ra các gia đình được xét đến vị công bố đến các gia đình khác thì phạm tội pācittiya.

Khi có sự giới hạn về tội và có sự giới hạn về gia đình, trừ ra các tội được xét đến và trừ ra các gia đình được xét đến, vị công bố các tội khác đến các gia đình khác thì phạm tội pācittiya.

Khi không có sự giới hạn về tội và không có sự giới hạn về gia đình thì vô tội.

Tội xấu, nhận biết là tội xấu, vị công bố đến người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Tội xấu, có sự hoài nghi, vị công bố đến người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Tội xấu, (lầm) tưởng không phải là tội xấu, vị công bố đến người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 10.

Aduṭṭhullaṃ āpattiṃ āroceti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa duṭṭhullaṃ vā aduṭṭhullaṃ vā ajjhācāraṃ āroceti, āpatti dukkaṭassa.

Aduṭṭhullāya     āpattiyā    duṭṭhullāpattisaññī, āpatti  dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā vematiko, āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti vatthuṃ āroceti no āpattiṃ, āpattiṃ āroceti no vatthuṃ, bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Navamaṃ duṭṭhullārocanasikkhāpadaṃ.

--ooOoo--

6. 1. 10. PAṬHAVIKHAṆANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āḷavakā 1 bhikkhū navakammaṃ karontā paṭhaviṃ 2 khaṇantipi khaṇāpentipi. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā paṭhaviṃ khaṇissantipi khanāpessantipi, ekindriyaṃ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṃ viheṭhessantī ”ti? 3 Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āḷavakā bhikkhū paṭhaviṃ khaṇissantipi khaṇāpessantipī ”ti?4 ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave paṭhaviṃ khaṇathāpi khaṇāpethāpī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā paṭhaviṃ khaṇissathāpi khaṇāpessathāpi,5 jīvasaññino hi moghapurisā manussā paṭhaviyā? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu paṭhaviṃ khaṇeyya vā khaṇāpeyya vā pācittiyan ”ti.

1
āḷavikā - Syā, PTS.
2
pathaviṃ - Ma, PTS.             4
khaṇathapi khaṇāpethapī ti - Ma, Syā, PTS.
3
viheṭhentī ti - Ma, Syā, PTS.   5
khaṇissathapi khaṇāpessathapi - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 10

Vị công bố tội không phải là tội xấu thì phạm tội dukkaṭa. Vị công bố sự vi phạm tội xấu hoặc tội không xấu của người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa.

Không phải là tội xấu, (lầm) tưởng là tội xấu, phạm tội dukkaṭa. Không phải là tội xấu, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là tội xấu, nhận biết không phải là tội xấu, phạm tội dukkaṭa.

Vị tuyên bố về sự việc không (tuyên bố) về tội, vị tuyên bố về tội không (tuyên bố) về sự việc, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về công bố tội xấu là thứ chín.

--ooOoo--

6. 1. 10. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC ĐÀO ĐẤT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Āḷavī, nơi tháp thờ Aggāḷava. Vào lúc bấy giờ, trong khi thực hiện công trình mới các tỳ khưu ở thành Āḷavī tự đào và bảo đào đất. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại tự đào và bảo đào đất, các Sa-môn Thích tử giết hại mạng sống chỉ có một giác quan?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu ở thành Āḷavī lại tự đào và bảo đào đất?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tự đào và bảo đào đất, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tự đào và bảo đào đất vậy? Này những kẻ rồ dại, bởi vì dân chúng nghĩ rằng có mạng sống ở trong đất. Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tự đào hoặc bảo đào đất thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Musāvādavaggo - Pāc. 6. 1. 10.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Paṭhavī nāma dve paṭhaviyo jātā ca paṭhavī ajātā ca paṭhavī. Jātā nāma paṭhavī suddhapaṃsu suddhamattikā appapāsāṇā appasakkharā appa- kaṭhalā appamarumbā appavālikā yebhuyyena paṃsu 1 yebhuyyena mattikā adaḍḍhāpi vuccati jātā paṭhavī. Yopi saṃsupuñjo vā mattikāpuñjo vā atirekacātumāsaṃ ovaṭṭho, sopi 2 vuccati jātā paṭhavī. Ajātā nāma paṭhavī suddhapāsāṇā     suddhasakkharā        suddhakaṭhalā      suddhamarumbā suddhavālikā appapaṃsu appamattikā yebhuyyena pāsāṇā yebhuyyena sakkharā yebhuyyena kaṭhalā yebhuyyena marumbā yebhuyyena vālikā 3 daḍḍhāpi vuccati ajātā paṭhavī. Yopi paṃsupuñjo vā mattikā puñjo vā omakacātumāsaṃ4 ovaṭṭho, sopi vuccati ajātā paṭhavī.

Khaṇeyyā ’ti sayaṃ khaṇati, āpatti pācittiyassa. Khaṇāpeyyā ’ti aññaṃ āṇāpeti, āpatti pācittiyassa. Sakiṃ āṇanto bahukampi khaṇati, āpatti pācittiyassa.

Paṭhaviyā paṭhavisaññī khaṇati vā khaṇāpeti vā bhindati vā bhedāpeti vā dahati vā dahāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Paṭhaviyā vematiko khaṇati vā khaṇāpeti vā bhindati vā bhedāpeti vā dahati vā dahāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Paṭhaviyā apaṭhavisaññī khaṇati vā khaṇāpeti vā bhindati vā bhedāpeti vā dahati vā dahāpeti vā, anāpatti.

Apaṭhaviyā paṭhavisaññī, āpatti dukkaṭassa. Apaṭhaviyā vematiko, āpatti dukkaṭassa. Apaṭhaviyā apaṭhavisaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘imaṃ jāna, imaṃ dehi, imaṃ āhara, iminā attho, imaṃ kappiyaṃ karohī ’ti bhaṇati, asañcicca, asatiyā, ajānantassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Paṭhavikhaṇanasikkhāpadaṃ. Musāvādavaggo paṭhamo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Musā omasa pesuññaṃ padaseyyā ca te duve,5 aññatra viññunā bhūtā duṭṭhullāpatti khaṇena cā ”ti.6

--ooOoo--

1
yebhuyyena paṃsukā - Ma.                 4
ūnakacātumāsaṃ - Syā.
2
ayampi - Ma, Syā, PTS.                   5
padaseyyāya ve duve - Ma, Syā, PTS.
3
bālikā - Syā.                            6
khaṇanā ti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Nói Dối - Điều Pācittiya 10

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Đất nghĩa là có hai loại đất: đất màu mỡ và đất không màu mỡ. Đất màu mỡ nghĩa là thuần đất thịt, thuần đất sét, có ít đá, có ít sỏi, có ít mảnh sành, có ít sạn, có ít cát, phần lớn là đất thịt, phần lớn là đất sét, đất chưa được đốt cháy là đất màu mỡ được nói đến. Đống đất thịt hoặc đống đất sét được thấm nước mưa hơn bốn tháng, đây cũng được gọi là đất màu mỡ. Đất không màu mỡ nghĩa là thuần đá, thuần sỏi, thuần mảnh sành, thuần sạn, thuần cát, có ít đất thịt, có ít đất sét, phần lớn là đá, phần lớn là sỏi, phần lớn là mảnh sành, phần lớn là sạn, phần lớn là cát, đã được đốt cháy là đất không màu mỡ được đề cập đến. Đống đất thịt hoặc đống đất sét được thấm nước mưa chưa tới bốn tháng, đây cũng được gọi là đất không màu mỡ. Đào: là tự mình đào thì phạm tội pācittiya. Bảo đào: là bảo người khác đào thì phạm tội pācittiya. Được ra lệnh một lần, mặc dầu (vị kia) đào nhiều lần (vị ra lệnh chỉ) phạm (một) tội pācittiya. Đất, nhận biết là đất, vị tự đào, hoặc bảo đào, hoặc làm vỡ ra, hoặc bảo làm vỡ ra, hoặc đốt cháy, hoặc bảo đốt cháy thì phạm tội pācittiya. Đất, có sự hoài nghi, vị tự đào, hoặc bảo đào, hoặc làm vỡ ra, hoặc bảo làm vỡ ra, hoặc đốt cháy, hoặc bảo đốt cháy thì phạm tội pācittiya. Đất, (lầm) tưởng không phải là đất, vị tự đào, hoặc bảo đào, hoặc làm vỡ ra, hoặc bảo làm vỡ ra, hoặc đốt cháy, hoặc bảo đốt cháy thì vô tội. Không phải đất, (lầm) tưởng là đất, phạm tội dukkaṭa. Không phải là đất, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là đất, nhận biết không phải là đất thì vô tội. Vị nói rằng: ‘Hãy tìm vật này, hãy bố thí vật này, hãy mang lại vật này, có nhu cầu về vật này, hãy làm vật này thành đúng phép,’ không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc đào đất là thứ mười. Phẩm Nói Dối là thứ nhất.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Nói dối, sự mắng nhiếc, và đâm thọc, câu (Pháp), và hai điều về việc nằm, ngoại trừ với người biết, việc thực chứng, tội xấu, và việc đào xới.

--ooOoo--

6. 2. BHŪTAGĀMAVAGGO 6. 2. 1. BHŪTAGĀMASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āḷavakā bhikkhū navakammaṃ karontā rukkhaṃ chindantipi chedāpentipi. Aññataropi āḷavako bhikkhu rukkhaṃ chindati. Tasmiṃ rukkhe adhivatthā devatā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Mā bhante attano bhavanaṃ kattukāmo mayhaṃ bhavanaṃ chindī ”ti. 1 So bhikkhu anādiyanto chindiyeva tassā ca devatāya dārakassa bāhuṃ ākoṭesi. Atha kho tassa devatāya etadahosi: “Yannūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ idheva jīvitā voropeyyan ”ti. Atha kho tassā devatāya etadahosi: “Na kho metaṃ2 patirūpaṃ yāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ idheva jīvitā voropeyyaṃ, yannūnāhaṃ bhagavato etamatthaṃ āroceyyan ”ti. Atha kho sā devatā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesi.

“Sādhu sādhu devate sādhu kho tvaṃ devate taṃ bhikkhuṃ jīvitā na voropesi. Sac’ ajja tvaṃ devate taṃ bhikkhuṃ jīvitā voropeyyāsi bahuñca tvaṃ devate apuññaṃ pasaveyyāsi. Gaccha tvaṃ devate amukasmiṃ okāse rukkho vivitto tasmiṃ upagacchā ”ti.

2. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā rukkhaṃ chindissantipi chedāpessantipi ekindriyaṃ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṃ viheṭhessantī ”ti?3 Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āḷavakā bhikkhū rukkhaṃ chindissantipi chedāpessantipī ”ti? ―pe―

Atha kho bhagavā ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave rukkhaṃ chindathāpi chedāpethāpī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā rukkhaṃ chandissathāpi chedāpessathāpi? Jīvasaññino hi moghapurisā manussā rukkhasmiṃ. Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Bhūtagāma pātavyatāya pācittiyan ”ti.

1
chindā ti - Syā.        2
panetaṃ - Syā.   3
viheṭhentī ti - Ma, Syā, PTS.

6. 2. PHẨM THẢO MỘC: 6. 2. 1. ĐIỀU HỌC VỀ THẢO MỘC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Āḷavī, nơi tháp thờ Aggāḷava. Vào lúc bấy giờ, trong lúc thực hiện công trình mới, các tỳ khưu ở thành Āḷavī chặt cây và bảo người chặt. Có vị tỳ khưu nọ ở thành Āḷavī cũng chặt cây. Vị Thiên nhân ngụ ở trên cây ấy đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Thưa ngài, ngài có ý định làm chỗ ở cho mình thì xin ngài chớ phá hủy chỗ ở của chúng tôi.” Vị tỳ khưu ấy trong lúc không lưu tâm đã chặt đi và đã đánh trúng cánh tay đứa bé trai của vị Thiên nhân ấy. Khi ấy, vị Thiên nhân ấy đã khởi ý điều này: “Có lẽ ta nên đoạt mạng sống của vị tỳ khưu này ngay tại nơi đây?” Rồi vị Thiên nhân ấy đã khởi ý điều này: “Việc ta đoạt mạng sống của vị tỳ khưu này ngay tại nơi đây là không đúng đắn, có lẽ ta nên trình sự việc này lên đức Thế Tôn?” Sau đó, vị Thiên nhân ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

- “Này Thiên nhân, lành thay, lành thay! Này Thiên nhân, lành thay ngươi đã không đoạt lấy mạng sống của vị tỳ khưu ấy. Này Thiên nhân, nếu hôm nay ngươi đã đoạt lấy mạng sống của vị tỳ khưu ấy, này Thiên nhân ngươi đã gây ra nhiều sự vô phước. Này Thiên nhân, hãy đi, ở chỗ kia có thân cây mọc riêng biệt. Hãy đi đến nơi ấy.”

2. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại chặt cây và bảo người chặt? Các Sa-môn Thích tử giết hại mạng sống chỉ có một giác quan. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu ở thành Āḷavī lại chặt cây và bảo người chặt?”

Khi ấy, đức Thế Tôn ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi chặt cây và bảo người chặt, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại chặt cây và bảo người chặt vậy? Này những kẻ rồ dại, bởi vì dân chúng nghĩ rằng có mạng sống ở trong thân cây. Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi phá hoại sự sống của thảo mộc thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 1.

3. Bhūtagāmo nāma pañca bījajātāni mūlabījaṃ khandhabījaṃ phaḷubījaṃ aggabījaṃ bījabījameva 1 pañcamaṃ.

Mūlabījaṃ nāma haliddi 2 siṅgiveraṃ vacaṃ 3 vacatthaṃ4 ativisaṃ5 kaṭukarohiṇī usīraṃ bhaddamuttakaṃ, yāni vā panaññāni pi atthi mūle jāyanti mūle sañjāyanti, etaṃ mūlabījaṃ nāma.

Khandhabījaṃ nāma assattho nigrodho pilakkho udumbaro kacchako kapitthano, yāni vā panaññāni pi atthi khandhe jāyanti khandhe sañjāyanti, etaṃ khandhabījaṃ nāma.

Phaḷubījaṃ nāma ucchu veḷu naḷo, yāni vā panaññānipi atthi pabbe jāyanti pabbe sañjāyanti, etaṃ phaḷubījaṃ nāma.

Aggabījaṃ nāma ajjakaṃ6 phaṇijjakaṃ7 hiriveraṃ yāni vā panaññānipi atthi agge jāyanti agge sañjāyanti, etaṃ aggabījaṃ nāma.

Bījabījaṃ nāma pubbaṇṇaṃ aparaṇṇaṃ, yāni vā panaññānipi atthi bīje jāyanti bīje sañjāyanti, etaṃ bījabījaṃ nāma.

Bīje bījasaññī chindati vā chedāpeti vā bhindati vā bhedāpeti vā pacati vā pacāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Bīje vematiko chindati vā chedāpeti vā bhindati vā bhedāpeti vā pacati vā pacāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Bīje abījasaññī chindati vā chedāpeti vā bhindati vā bhedāpeti vā pacati vā pacāpeti vā, anāpatti.

Abīje bījasaññī, āpatti dukkaṭassa. Abīje vematiko, āpatti dukkaṭassa. Abīje abījasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘imaṃ jāna imaṃ dehi imaṃ āhāra iminā attho imaṃ kappiyaṃ karohī ’ti bhaṇati, asañcicca, asatiyā, ajānantassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Bhūtagāmasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ. --ooOoo--

1
bījabījañ ceva - PTS.                               4
vacattaṃ - Ma.
2
haḷiddaṃ - Syā.                                     5
ativisā - Ma.
3
siṅgiveraṃ vacā - Ma;                               6
ajjukaṃ - Ma, Syā.
siṅgaveraṃ vacaṃ - Syā.                             7
paṇijjakaṃ - Sī 1.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 11

3. Thảo mộc nghĩa là có năm sự sanh ra bởi mầm giống: mầm giống từ rễ, mầm giống từ thân, mầm giống từ mắt chồi, mầm giống từ phần ngọn, mầm giống từ hạt là loại thứ năm.

Mầm giống từ rễ nghĩa là củ nghệ, củ gừng, cây vacā, cây vacattaṃ, cây ngải cứu, cây lê lư (trị bệnh điên?), cây usīraṃ, cỏ bhaddamuttakaṃ, hoặc là có các loại nào khác được sanh ra từ rễ, được nảy mầm từ rễ, vật ấy được gọi là mầm giống từ rễ.

Mầm giống từ thân nghĩa là cây sung, cây đa, cây pilakkha, cây udumbara, cây tuyết tùng, cây kapiṭhana, hoặc là có các loại nào khác được sanh ra từ thân, được nảy mầm từ thân, vật ấy được gọi là mầm giống từ thân.

Mầm giống từ mắt chồi nghĩa là cây mía, cây tre, cây sậy, hoặc là có các loại nào khác được sanh ra từ đoạn nối, được nảy mầm từ đoạn nối, vật ấy được gọi là mầm giống từ mắt chồi.

Mầm giống từ phần ngọn nghĩa là cây húng quế, cỏ lạc đà, cỏ thơm hiriveraṃ, hoặc là có các loại nào khác được sanh ra từ phần ngọn, được nảy mầm từ phần ngọn, điều ấy được gọi là mầm giống từ phần ngọn.

Mầm giống từ hạt nghĩa là hạt lúa bắp, hạt rau cải, hoặc là có các loại nào khác được sanh ra từ hạt, được nảy mầm từ hạt, vật ấy được gọi là mầm giống từ hạt.

Mầm giống, nhận biết là mầm giống, vị chặt, hoặc bảo chặt, hoặc làm vỡ ra, hoặc bảo làm vỡ ra, hoặc nấu, hoặc bảo nấu thì phạm tội pācittiya. Mầm giống, có sự hoài nghi, vị chặt, hoặc bảo chặt, hoặc làm vỡ ra, hoặc bảo làm vỡ ra, hoặc nấu, hoặc bảo nấu thì phạm tội dukkaṭa. Mầm giống, (lầm) tưởng không phải là mầm giống, vị chặt, hoặc bảo chặt, hoặc làm vỡ ra, hoặc bảo làm vỡ ra, hoặc nấu, hoặc bảo nấu thì vô tội.

Không phải mầm giống, (lầm) tưởng là mầm giống, phạm tội dukkaṭa. Không phải là mầm giống, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là mầm giống, nhận biết không phải là mầm giống thì vô tội.

Vị nói rằng: ‘Hãy tìm vật này, hãy bố thí vật này, hãy mang lại vật này, có nhu cầu về vật này, hãy làm vật này thành đúng phép,’ không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về thảo mộc là thứ nhất. --ooOoo--

6. 2. 2. AÑÑAVĀDAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṃ ācaritvā saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno aññenaññaṃ paṭicarati: “Ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ”ti? Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā channo saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno aññenaññaṃ paricarissati: ‘ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ’”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno aññenaññaṃ paṭicarasi: ‘ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ’”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno aññenaññaṃ paṭicarissasi: ‘ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ’ti? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave, saṅgho channassa bhikkhuno aññavādakaṃ ropetu. Evañca pana bhikkhave ropetabbaṃ. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:

2. “Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ channo bhikkhu saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno aññenaññaṃ paṭicarati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho channassa bhikkhuno aññavādakaṃ ropeyya. Esā ñatti.

3. Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ channo bhikkhu saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno aññenaññaṃ paṭicarati. Saṅgho channassa bhikkhuno aññavādakaṃ ropeti. Yassāyasmato khamati channassa bhikkhuno aññavādakassa ropanā, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Ropitaṃ saṅghena channassa bhikkhuno aññavādakaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

6. 2. 2. ĐIỀU HỌC VỀ NÓI TRÁNH NÉ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, đại đức Channa tự mình hành xử sai nguyên tắc và trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): - “Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai? Ngươi nói điều gì?” Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Channa trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): ‘Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai? Ngươi nói điều gì?’” ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói ngươi trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): ‘Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai? Ngươi nói điều gì?’ có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): ‘Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai?Ngươi nói điều gì?’ Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì hội chúng hãy phán quyết tội nói tránh né đến tỳ khưu Channa. Và này các tỳ khưu, nên phán quyết như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:

2. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Tỳ khưu Channa này trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại phản kháng cách này hoặc cách khác. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên phán quyết tội nói tránh né đến tỳ khưu Channa. Đây là lời đề nghị.

3. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Tỳ khưu Channa này trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại phản kháng cách này hoặc cách khác. Hội chúng phán quyết tội nói tránh né đến tỳ khưu Channa. Đại đức nào đồng ý việc phán quyết tội nói tránh né đến tỳ khưu Channa xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Tội nói tránh né đã được hội chúng phán quyết đến tỳ khưu Channa. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 2.

4. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ channaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya 1 ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Aññavādake pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena āyasmā channo saṅghamajjhe āpattiyā anuyujiyamāno aññenaññaṃ paṭicaranto āpattiṃ āpajjissāmī’ti tuṇhībhūto saṅghaṃ viheseti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā channo saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno tuṇhībhūto saṅghaṃ vihesessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno tuṇhībhūto saṅghaṃ vihesesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno tuṇhībhūto saṅghaṃ vihesessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave, saṅgho channassa bhikkhuno vihesakaṃ ropetu. Evañca pana bhikkhave ropetabbaṃ. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:

6. Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ channo bhikkhu saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno tuṇhibhūto saṅghaṃ viheseti. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho channassa bhikkhuno vihesakaṃ ropeyya. Esā ñatti.

7. Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ channo bhikkhu saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno tuṇhībhūto saṅghaṃ viheseti. Saṅgho channassa bhikkhuno vihesakaṃ ropeti. Yassāyasmato khamata channassa bhikkhuno vihesakassa ropanā, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Ropitaṃ saṅghena channassa bhikkhuno vihesakaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

8. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ channaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Aññavādake vihesake pācittiyan ”ti.

1 dubbharatāya - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 12

4. Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách đại đức Channa bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi nói tránh né thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng, đại đức Channa (nghĩ rằng): “Trong khi phản kháng cách này hoặc cách khác, ta sẽ vi phạm tội” nên đã im lặng gây khó khăn cho hội chúng. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Channa trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại im lặng gây khó khăn cho hội chúng? ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói ngươi trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng đã im lặng gây khó khăn cho hội chúng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại im lặng gây khó khăn cho hội chúng vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại và bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì hội chúng hãy phán quyết tội gây khó khăn đến tỳ khưu Channa. Và này các tỳ khưu, nên phán quyết như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:

6. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Tỳ khưu Channa này trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại im lặng gây khó khăn cho hội chúng. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên phán quyết tội gây khó khăn đến tỳ khưu Channa. Đây là lời đề nghị.

7. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Tỳ khưu Channa này trong lúc được xác định tội ở giữa hội chúng lại im lặng gây khó khăn cho hội chúng. Hội chúng phán quyết tội gây khó khăn đến tỳ khưu Channa. Đại đức nào đồng ý việc phán quyết tội gây khó khăn đến tỳ khưu Channa xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Tội gây khó khăn đã được hội chúng phán quyết đến tỳ khưu Channa. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

8. Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách đại đức Channa bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi nói tránh né, gây khó khăn thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo         Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 2.

9. Aññavādako nāma saṅghamajjhe vatthusmiṃ vā āpattiyā vā anuyuñjiyamāno taṃ na kathekukāmo taṃ ugghāṭetukāmo 1 aññenaññaṃ paṭicarati: ‘Ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ’ti, eso aññāvādako nāma.

Vihesako nāma saṅghamajjhe vatthusmiṃ vā āpattiyā vā anuyuñjiyamāno taṃ na kathetukāmo taṃ ugghāṭetukāmo1 tuṇhībhūto saṅghaṃ viheseti, eso vihesako nāma.

Āropite aññavādake saṅghamajjhe vatthusmiṃ vā āpattiyā vā anuyuñjiyamāno taṃ na kathetukāmo taṃ ugghāṭetukāmo aññenaññaṃ paṭicarati: “Ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ’ti, āpatti dukkaṭassa.

Āropite vihesake saṅghamajjhe vatthusmiṃ vā āpattiyā vā anuyuñjiyamāno taṃ na kathetukāmo taṃ ugghāṭetukāmo tuṇhībhūto saṅghaṃ viheseti, āpatti dukkaṭassa.

Ropite aññavādake saṅghamajjhe vatthusmiṃ vā āpattiyā vā anuyuñjiyamāno taṃ na kathetukāmo taṃ ugghāṭetukāmo aññenaññaṃ paṭicarati: “Ko āpanno kiṃ āpanno kismiṃ āpanno kathaṃ āpanno kaṃ bhaṇatha kiṃ bhaṇathā ’ti, āpatti pācittiyassa.

Ropite vihesake saṅghamajjhe vatthusmiṃ vā āpattiyā vā anuyuñjiyamāno taṃ na kathetukāmo taṃ ugghāṭetukāmo tuṇhībhūto saṅghaṃ viheseti, āpatti pācittiyassa.

Dhammikamme dhammakammasaññī aññavādake vihesake, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko aññavādake vihesake, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme adhammakammasaññī aññavādake vihesake, āpatti pācittiyassa.

1 na ugghāṭetukāmo - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 12

9. Nói tránh né nghĩa là trong lúc được xác định sự việc hoặc tội ở giữa hội chúng, vị không có ý định nói lên điều ấy, không có ý định khơi lại điều ấy, rồi phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): ‘Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai? Ngươi nói điều gì?’ việc này nghĩa là nói tránh né.

Gây khó khăn nghĩa là trong lúc được xác định sự việc hoặc tội vi phạm ở giữa hội chúng, vị không có ý định nói lên điều ấy, không có ý định khơi lại điều ấy, rồi giữ im lặng và gây khó khăn cho hội chúng; việc này nghĩa là gây khó khăn.

Khi tội nói tránh né chưa được phán quyết, trong lúc được xác định sự việc hay tội vi phạm ở giữa hội chúng, vị không có ý định nói lên điều ấy, không có ý định khơi lại điều ấy, rồi phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): ‘Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai? Ngươi nói điều gì?’ thì phạm tội dukkaṭa.

Khi tội gây khó khăn chưa được phán quyết, trong lúc được xác định sự việc hay tội vi phạm ở giữa hội chúng, vị không có ý định nói lên điều ấy, không có ý định khơi lại điều ấy, rồi giữ im lặng và gây khó khăn cho hội chúng thì phạm tội dukkaṭa.

Khi tội nói tránh né đã được phán quyết, trong lúc được xác định sự việc hay tội vi phạm ở giữa hội chúng, vị không có ý định nói lên điều ấy, không có ý định khơi lại điều ấy, rồi phản kháng cách này hoặc cách khác (nói rằng): ‘Ai đã vi phạm? Đã vi phạm điều gì? Đã vi phạm ở đâu? Đã vi phạm thế nào? Ngươi nói ai? Ngươi nói điều gì?’ thì phạm tội pācittiya.

Khi tội gây khó khăn đã được phán quyết, trong lúc được xác định sự việc hay tội vi phạm ở giữa hội chúng, vị không có ý định nói lên điều ấy, không có ý định khơi lại điều ấy, rồi giữ im lặng và gây khó khăn cho hội chúng thì phạm tội pācittiya.

Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, khi nói tránh né gây khó khăn thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, khi nói tránh né gây khó khăn thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, khi nói tránh né gây khó khăn thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                       Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 3.

Adhammakamme      dhammakammasaññī,         āpatti   dukkaṭassa. Adhammakamme    vematiko,    āpatti   dukkaṭassa.   Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti ajānanto pucchati, gilāno vā 1 na katheti, ‘saṅghassa bhaṇḍanaṃ vā kalaho vā viggaho vā vivādo vā bhavissatī ’ti na katheti, ‘saṅghabhedo vā saṅgharāji vā bhavissatī ’ti na katheti, ‘adhammena vā vaggena vā na kammārahassa vā kammaṃ karissatī ’ti na katheti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Aññavādakasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

6. 2. 3. UJJHĀPANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā dabbo mallaputto saṅghassa senāsanañca paññāpeti 2 bhattāni ca uddisati. Tena kho pana samayena mettiyabhummajakā3 bhikkhū navakā ceva honti appapuññā ca, yāni saṅghassa lāmakāni senāsanāni tāni tesaṃ pāpuṇanti, lāmakāni ca bhattāni. Te āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ bhikkhū ujjhāpenti: “Chandāya dabbo mallaputto senāsanaṃ paññāpeti, chandāya ca bhattāni uddisatī ”ti.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ bhikkhū ujjhāpessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave dabbaṃ mallaputtaṃ bhikkhū ujjhāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā dabbaṃ mallaputtaṃ bhikkhū ujjhāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Ujjhāpanake pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
vā ti ayaṃ pāṭho Syā, PTS potthakesu natthi.
2
paññapeti - Ma.                                         3
mettiyabhūmajakā - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 13

Hành sự sai pháp, (lầm tưởng) là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp thì vô tội.

Vị không biết rồi hỏi, hoặc vị bị bệnh rồi không nói, (nghĩ rằng): ‘Hội chúng sẽ có xung đột, hoặc cãi cọ, hoặc tranh luận, hoặc tranh cãi’ rồi không nói, (nghĩ rằng): ‘Sẽ có sự chia rẽ hội chúng hoặc là sự bất đồng hội chúng’ rồi không nói, (nghĩ rằng): ‘Sẽ thực hiện hành sự hoặc là sai pháp, hoặc là theo phe nhóm, hoặc là đến vị không xứng đáng với hành sự’ rồi không nói, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về nói tránh né là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 2. 3. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC PHÀN NÀN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Dabba Mallaputta phân bố chỗ trú ngụ và sắp xếp các bữa ăn của hội chúng. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka chỉ là các vị mới tu có phước báu ít ỏi. Các vị ấy thường nhận được những chỗ trú ngụ kém thuộc về hội chúng và những bữa ăn tồi. Các vị ấy phàn nàn về đại đức Dabba Mallaputta với các tỳ khưu rằng: - “Dabba Mallaputta phân bố chỗ trú ngụ theo sự ưa thích và sắp xếp các bữa ăn theo sự ưa thích.”

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka lại phàn nàn về đại đức Dabba Mallaputta với các tỳ khưu?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi phàn nàn về Dabba Mallaputta với các tỳ khưu, có đúng không vậy? - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại phàn nàn về Dabba Mallaputta với các tỳ khưu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi phàn nàn thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 3.

Tena kho pana samayena mettiyabhummajakā bhikkhū ‘bhagavatā ujjhāpanakaṃ paṭikkhittanti. Ettāvatā bhikkhū sossantī ’ti bhikkhūnaṃ sāmantā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ khīyanti: “Chandāya dabbo mallaputto senāsanaṃ paññāpeti, chandāya ca bhattāni uddisatī ”ti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ khīyissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave dabbaṃ mallaputtaṃ khīyathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā dabbaṃ mallaputtaṃ khīyissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Ujjhāpanake khīyanake pācittiyan ”ti.

3. Ujjhāpanakaṃ nāma upasampannaṃ saṅghena sammataṃ senāsanapaññāpakaṃ vā bhattuddesakaṃ vā yāgubhājakaṃ vā phalabhājakaṃ vā khajjabhājakaṃ vā appamattakavissajjakaṃ vā avaṇṇaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo maṅkukattukāmo 1 upasampannaṃ ujjhāpeti vā khīyati vā, āpatti pācittiyassa.

Dhammakamme dhammakammasaññī ujjhāpanake khīyanake, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko ujjhāpanake khīyanake, āpatti pācittiyassa.   Dhammakamme     adhammakammasaññī    ujjhāpanake khīyanake, āpatti pācittiyassa.

Anupasampannaṃ ujjhāpeti vā khīyati vā, āpatti dukkaṭassa. Upasampannaṃ         saṅghena  asammataṃ   senāsanapaññāpakaṃ     vā bhattuddesakaṃ vā yāgubhājakaṃ vā phalabhājakaṃ vā khajjabhājakaṃ vā appamattakavissajjakaṃ vā avaṇṇaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo maṅkukattukāmo upasampannaṃ vā anupasampannaṃ vā ujjhāpeti vā khīyati vā, āpatti dukkaṭassa.

1 maṅkuṃ kattukāmo - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 13

Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka (nghĩ rằng): “Việc phê phán đã bị đức Thế Tôn cấm đoán, đã thế thì các tỳ khưu chỉ sẽ được nghe thôi” rồi phê phán đại đức Dabba Mallaputta ở xung quanh các vị tỳ khưu rằng: - “Dabba Mallaputta phân bố chỗ trú ngụ theo sự ưa thích và sắp xếp các bữa ăn theo sự ưa thích.” Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka lại phê phán đại đức Dabba Mallaputta?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi phê phán Dabba Mallaputta, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại phê phán Dabba Mallaputta vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi phàn nàn, phê phán thì phạm tội pācittiya.”

3. Phê phán nghĩa là vị có ý định làm mất thể diện, có ý định làm mất danh dự, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên được hội chúng chỉ định làm vị phân bố chỗ trú ngụ, hoặc là vị sắp xếp bữa ăn, hoặc là vị phân chia cháo, hoặc là vị phân chia trái cây, hoặc là vị phân chia thức ăn khô, hoặc là vị phân chia vật linh tinh rồi phàn nàn hoặc phê phán vị đã tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya.

Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, khi phàn nàn phê phán thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, khi phàn nàn phê phán thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, khi phàn nàn phê phán thì phạm tội pācittiya.

Vị phàn nàn hoặc phê phán người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Vị có ý định làm mất thể diện, có ý định làm mất danh dự, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên không được hội chúng chỉ định làm vị phân bố chỗ trú ngụ hoặc là vị sắp xếp bữa ăn, hoặc là vị phân chia cháo, hoặc là vị phân chia trái cây, hoặc là vị phân chia thức ăn khô, hoặc là vị phân chia vật linh tinh rồi phàn nàn hoặc phê phán với vị đã tu lên bậc trên hoặc với người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 4.

Anupasampannaṃ      saṅghena    sammataṃ        vā    asammataṃ vā senāsanapaññāpakaṃ vā bhattuddesakaṃ vā yāgubhājakaṃ vā phalabhājakaṃ vā khajjabhājakaṃ vā appamattakavissajjakaṃ vā avaṇṇaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo maṅkukattukāmo upasampannaṃ vā anupasampannaṃ vā ujjhāpeti vā khīyati vā, āpatti dukkaṭassa.

Adhammakamme      dhammakammasaññī,         āpatti   dukkaṭassa. Adhammakamme    vematiko     āpatti   dukkassaṭa.   Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti pakatiyā chandā dosā mohā bhayā karontaṃ ujjhāpeti vā khīyati vā, ummattakassa, ādikammissā ”ti.

Ujjhāpanasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

6. 2. 4. PAṬHAMASENĀSANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū hemantike kāle ajjhokāse senāsanaṃ paññāpetvā kāyaṃ otāpentā kāle ārocite taṃ pakkamantā neva uddhariṃsu, na uddharāpesuṃ, anāpucchā pakkamiṃsu, senāsanaṃ ovaṭṭhaṃ hoti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū ajjhokāse senāsanaṃ paññāpetvā taṃ pakkamantā neva uddharissanti na uddharāpessanti anāpucchā pakkamissanti senāsanaṃ ovaṭṭhan ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū ajjhokāse senāsanaṃ paññāpetvā ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu saṅghikaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā bhisiṃ vā kocchaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 14

Vị có ý định làm mất thể diện, có ý định làm mất danh dự, có ý định làm xấu hổ người chưa tu lên bậc trên được hội chúng chỉ định hoặc không được chỉ định làm vị phân bố chỗ trú ngụ, hoặc là vị sắp xếp bữa ăn, hoặc là vị phân chia cháo, hoặc là vị phân chia trái cây, hoặc là vị phân chia thức ăn khô, hoặc là vị phân chia vật linh tinh, rồi phê phán hoặc phàn nàn với vị đã tu lên bậc trên hoặc với người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa.

Hành sự sai pháp, (lầm tưởng) là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp, phạm tội dukkaṭa.

Vị phàn nàn hoặc phê phán vị (khác) đang hành động theo thói thường vì ưa thích, vì sân hận, vì si mê, vì sợ hãi; vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học về việc phàn nàn là thứ ba.

--ooOoo--

6. 2. 4. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ CHỖ NẰM NGỒI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ nhằm lúc mùa lạnh, các tỳ khưu sắp đặt chỗ nằm ngồi ở ngoài trời rồi sưởi ấm thân hình. Khi thời giờ được thông báo, các vị trong lúc rời đi đã không thu dọn cũng không bảo (người khác) thu dọn vật ấy, rồi đã ra đi không thông báo. Chỗ nằm ngồi trở nên ẩm ướt. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu sau khi sắp đặt chỗ nằm ngồi ở ngoài trời, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo (người khác) thu dọn vật ấy, rồi lại ra đi không thông báo khiến chỗ nằm ngồi bị ẩm ướt?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu sau khi sắp đặt chỗ nằm ngồi ở ngoài trời, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi tự trải ra hoặc bảo trải ra giường, hoặc ghế, hoặc nệm, hoặc gối kê thuộc về hội chúng ở ngoài trời, trong lúc rời đi không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 4.

2. Tena kho pana samayena bhikkhū ajjhokāse vasitvā kālasseva senāsanaṃ atiharanti. 1 Addasā kho bhagavā te bhikkhū kālasseva senāsanaṃ atiharante. Disvā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave aṭṭhamāse avassikasaṅkete maṇḍape vā rukkhamūle vā yattha kākā vā kulalā vā na ūhadanti 2 tattha senāsanaṃ nikkhipitun ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Saṅghikaṃ nāma saṅghassa dinnaṃ hoti pariccattaṃ.

Mañco nāma cattāro mañcā masārako bundikābaddho kuḷīrapādako āhaccapādako.

Pīṭhaṃ nāma cattāri pīṭhāni              masārakaṃ         bundikābaddhaṃ kuḷīrapādakaṃ āhaccapādakaṃ.

Bhisi nāma pañcabhisiyo uṇṇābhisi 3 colabhisi vākabhisi tiṇabhisi paṇṇabhisi.

Kocchaṃ nāma vākamayaṃ vā usīramayaṃ vā muñjamayaṃ vā babbajamayaṃ4 vā anto saṃveṭhetvā baddhaṃ hoti.

Santharitvā ’ti sayaṃ santharitvā.

Santharāpetvā       ’ti aññaṃ    santharāpetvā anupasampannaṃ santharāpeti tassa paḷibodho, upasampannaṃ santharāpeti santhatassa5 paḷibodho.

Taṃ pakkamanto neva uddhareyyā ’ti na sayaṃ uddhareyya.

Na uddharāpeyyā ’ti na aññaṃ uddharāpeyya.

Anāpucchaṃ vā gaccheyyā ’ti bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā ārāmikaṃ vā anāpucchā majjhamassa purisassa leḍḍupātaṃ atikkamantassa, āpatti pācittiyassa.

Saṅghike saṅghikasaññī ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchā vā gaccheyya, āpatti pācittiyassa. Saṅghike vematiko ―pe― Saṅghike puggalikasaññī ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchā vā gaccheyya, āpatti pācittiyassa.

1
abhiharanti - Ma.
2
ūhananti - PTS.                             4
pabbajamayaṃ - Ma, Syā.
3
uṇṇabhisi - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1.           5
santhārakassa - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                              Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 14

2. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu sau khi ngụ ở ngoài trời rồi mang cất chỗ nằm ngồi lúc còn sớm. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy các vị tỳ khưu ấy đang mang cất chỗ nằm ngồi lúc còn sớm; sau khi nhìn thấy đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, trong tám tháng thông thường không có mưa ta cho phép cất giữ chỗ nằm ngồi ở nơi mái che, hoặc ở gốc cây, hoặc ngay tại chỗ nào các con quạ hoặc chim kên kên không phóng uế.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Thuộc về hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng. Giường nghĩa là có bốn loại giường: giường lắp ráp, giường xếp, giường chân cong, giường có chân tháo rời được. Ghế nghĩa là có bốn loại ghế: ghế lắp ráp, ghế xếp, ghế chân cong, ghế có chân tháo rời được. Nệm nghĩa là có năm loại nệm: nệm len, nệm bông vải, nệm vỏ cây, nệm cỏ, nệm lá. Vật kê nghĩa là làm bằng bông vải, hoặc làm bằng cây usīra, hoặc làm bằng cỏ muñja, hoặc làm bằng cỏ pabbaja sau khi đã độn vào bên trong thì được buộc lại. Sau khi tự trải ra: sau khi tự mình trải ra. Sau khi bảo trải ra: sau khi bảo người khác trải ra. Vị bảo người chưa tu lên bậc trên trải ra thì trách nhiệm thuộc về vị ấy. Vị bảo người đã tu lên bậc trên trải ra thì trách nhiệm thuộc về người đã trải ra. Trong lúc rời đi không thu dọn vật ấy: không tự mình thu dọn. Cũng không bảo thu dọn: không bảo người khác thu dọn. Hoặc ra đi không thông báo: không thông báo vị tỳ khưu, hoặc vị sa di, hoặc người giúp việc tu viện. Vị vượt quá chỗ rơi của cục đất được ném đi bởi người nam (có sức mạnh) bậc trung 1 thì phạm tội pācittiya.

Thuộc về hội chúng, nhận biết là thuộc về hội chúng, sau khi trải ra hoặc bảo trải ra ở ngoài trời, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Thuộc về hội chúng, (lầm) tưởng là thuộc về cá nhân, sau khi trải ra hoặc bảo trải ra ở ngoài trời, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya.

1 Tài liệu The Buddhist Monastic Code cho biết khoảng cách là 6 mét (?).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 5.

Cilimikaṃ 1 vā uttarattharaṇaṃ vā bhummattharaṇaṃ 2 vā taṭṭikaṃ vā cammakhaṇḍaṃ vā pādapuñjaniṃ vā phalakapīṭhaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, āpatti dukkaṭassa.

Puggalike saṅghikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Puggalike vematiko, āpatti dukkaṭassa. Puggalike puggalikasaññī aññassa puggalike, āpatti dukkaṭassa. Attano puggalike, anāpatti.

Anāpatti uddharitvā gacchati, uddharāpetvā gacchati, āpucchitvā3
gacchati, otāpento gacchati, kenaci paḷibuddhaṃ hoti, āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Paṭhamasenāsanasikkhāpadaṃ catutthaṃ.
--ooOoo--

6. 2. 5. DUTIYASENĀSANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū sahāyakā honti. Te vasantāpi ekato vasanti, pakkamantāpi ekato pakkamanti. Te aññatarasmiṃ saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā taṃ pakkamantā neva uddhariṃsu, na uddharāpesuṃ, anāpucchā pakkamiṃsu, senāsanaṃ upacikāhi khāyitaṃ hoti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma sattarasavaggiyā bhikkhū saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā taṃ pakkamantā neva uddharissanti na uddharāpessanti anāpucchā pakkamissanti senāsanaṃ upacikāhi khāyitan ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave sattarasavaggiyā bhikkhū saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā taṃ pakkamantā neva uddhariṃsu, na uddharāpesuṃ, anāpucchā pakkamiṃsu, senāsanaṃ upacikāhi khāyitan ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā taṃ pakkamantā neva uddharissanti na uddharāpessanti anāpucchā pakkamissanti senāsanaṃ upacikāhi khāyitaṃ? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya pācittiyan ”ti.

1
cimilikaṃ - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1.
2
bhūmattharaṇaṃ - Ma.                                  3
āpucchaṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                                 Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 15

Sau khi trải ra hoặc bảo trải ra ở ngoài trời tấm lót nền hoặc vải phủ giường ghế hoặc thảm trải nền hoặc thảm lót ngồi hoặc tấm da thú hoặc thảm chùi chân hoặc ghế kê chân, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội dukkaṭa.

Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về hội chúng, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về cá nhân (này) trong lúc lại thuộc về cá nhân khác, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân của mình thì vô tội.

Sau khi thu dọn rồi ra đi, sau khi bảo thu dọn rồi ra đi, vị ra đi có thông báo, vị ra đi khi (vật ấy) đang còn được phơi nắng, 1 (vật ấy) đã được bất cứ ai chiếm hữu, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất về chỗ nằm ngồi là thứ tư. --ooOoo--

6. 2. 5. ĐIỀU HỌC THỨ HAI VỀ CHỖ NẰM NGỒI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư là bạn hữu. Các vị ấy trong khi sống thì sống chung, trong khi ra đi thì ra đi chung. Các vị ấy sau khi trải ra chỗ nằm ở trong trú xá thuộc về hội chúng, trong lúc rời đi đã không thu dọn cũng không bảo (người khác) thu dọn vật ấy, rồi đã ra đi không thông báo. Chỗ trú ngụ đã bị mối gặm nhấm.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư sau khi trải ra chỗ nằm ở trong trú xá thuộc về hội chúng, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo (người khác) thu dọn vật ấy, rồi lại ra đi không thông báo khiến chỗ trú ngụ bị mối gặm nhấm?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư sau khi trải ra chỗ nằm ở trong trú xá thuộc về hội chúng, trong lúc rời đi không thu dọn cũng không bảo (người khác) thu dọn vật ấy, rồi ra đi không thông báo khiến chỗ trú ngụ bị mối gặm nhấm, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy sau khi trải ra chỗ nằm ở trong trú xá thuộc về hội chúng, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo (người khác) thu dọn vật ấy, rồi lại ra đi không thông báo khiến chỗ trú ngụ bị mối gặm nhấm vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi tự trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm trong trú xá thuộc về hội chúng, trong lúc rời đi không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya.”

1 Nghĩ rằng: “Sau khi quay trở lại, ta sẽ thu dọn” (VinA. iv, 776).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 5.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Saṅghiko nāma vihāro saṅghassa dinno hoti pariccatto.

Seyyaṃ nāma bhisi cilimikā uttarattharaṇaṃ bhummattharaṇaṃ taṭṭikā cammakhaṇḍo nisīdanaṃ paccattharaṇaṃ tiṇasanthāro paṇṇasanthāro.

Santharitvā ’ti sayaṃ santharitvā.

Santharāpetvā ’ti aññaṃ santharāpetvā.

Taṃ pakkamanto neva uddhareyyā ’ti na sayaṃ uddhareyya.

Na uddharāpeyyā ’ti na aññaṃ uddharāpeyya.

Anāpucchaṃ vā gaccheyyā ’ti bhikkhuṃ vā samaṇeraṃ vā ārāmikaṃ vā anāpucchā parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ atikkamantassa āpatti pācittiyassa. Aparikkhittassa ārāmassa upacāraṃ atikkamantassa āpatti pācittiyassa.

Saṅghike saṅghikasaññī seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya āpatti pācittiyassa. Saṅghike vematiko seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, āpatti pācittiyassa. Saṅghake puggalikasaññī seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva addhareyya na addharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya āpatti pācittiyassa.

Vihārassa upacāre vā upaṭṭhānasālāyaṃ vā maṇḍape vā rukkhamūle vā seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, āpatti dukkaṭassa. Mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā vihāre vā vihārassa upacāre vā upaṭṭhānasālāyaṃ vā maṇḍape vā rukkhamūle vā santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, āpatti dukkaṭassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 15

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Trú xá thuộc về hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng.

Chỗ nằm nghĩa là nệm, tấm lót nền, vải phủ giường ghế, thảm trải nền, thảm đan, tấm da thú, vật lót ngồi, tấm trải nằm, thảm cỏ, thảm lá.

Sau khi tự trải ra: sau khi tự mình trải ra.

Sau khi bảo trải ra: sau khi bảo người khác trải ra.

Trong lúc rời đi không thu dọn vật ấy: không tự mình thu dọn.

Cũng không bảo thu dọn: không bảo người khác thu dọn.

Hoặc ra đi không thông báo: không thông báo vị tỳ khưu, hoặc vị sa di, hoặc người giúp việc tu viện. Vị vượt quá hàng rào của tu viện được rào lại thì phạm tội pācittiya. Vị vượt qua vùng phụ cận của tu viện không được rào lại thì phạm tội pācittiya.

Thuộc về hội chúng, nhận biết là thuộc về hội chúng, vị sau khi trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, có sự hoài nghi, vị sau khi trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, (lầm) tưởng là thuộc về cá nhân, vị sau khi trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội pācittiya.

Sau khi trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm ở vùng phụ cận của trú xá hoặc trong phòng phục vụ hoặc ở mái che hoặc ở gốc cây, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi trải ra hoặc bảo trải ra giường hoặc ghế ở trong trú xá hoặc ở vùng phụ cận của trú xá hoặc trong phòng phục vụ hoặc ở mái che hoặc ở gốc cây, trong lúc rời đi lại không thu dọn cũng không bảo thu dọn vật ấy, hoặc ra đi không thông báo thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 6.

Puggalike saṅghikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Puggalike vematiko, āpatti dukkaṭassa. Puggalike puggalikasaññī aññassa puggalike, āpatti dukkaṭassa. Attano puggalike, anāpatti.

Anāpatti uddharitvā gacchati, uddharāpetvā gacchati, āpucchitvā gacchati, kenaci paḷibuddhaṃ hoti, sāpekkho gantvā tattha ṭhito āpucchati, kenaci paḷibuddho hoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dutiyasenāsanasikkhāpadaṃ pañcamaṃ.

--ooOoo--

6. 2. 6. ANUPAKHAJJASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū varaseyyāyo paḷibuddhanti. 1 Therā2 bhikkhū vuṭṭhāpenti. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Kena nu kho mayaṃ upāyena idheva vaseyyāmā ”ti?3 Atha kho chabbaggiyā bhikkhū there bhikkhū anupakhajja seyyaṃ kappenti ‘yassa sambādho bhavissati so pakkamissatī ’ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū there bhikkhū anupakhajja seyyaṃ kappessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave there bhikkhū anupakhajja seyyaṃ kappethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu saṅghike vihāre jānaṃ pubbūpagataṃ bhikkhuṃ anupakhajja seyyaṃ kappeyya ‘yassa sambādho bhavissati so pakkamissatī ’ti, etadeva paccayaṃ karitvā anaññaṃ pācittiyan ”ti.

1
palibuddhenti - Ma.   2
there - Aṭṭhakathāyaṃ.   3
vassaṃ vaseyyāmā ti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 16

Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về hội chúng, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về cá nhân (này) trong khi lại thuộc về cá nhân khác, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân của mình thì vô tội.

Sau khi thu dọn rồi ra đi, sau khi bảo thu dọn rồi ra đi, vị ra đi có thông báo, (vật ấy) đã được bất cứ ai chiếm hữu, vị có dự tính sau khi đi đến nơi ấy rồi (nhắn tin về) hỏi, vị bị cản trở bởi bất cứ điều gì, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ nhì về chỗ nằm ngồi là thứ năm.

--ooOoo--

6. 2. 6. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC CHEN VÀO: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư chiếm hữu các chỗ nằm tốt nhất; các tỳ khưu trưởng lão bảo các vị ấy đứng dậy. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã khởi ý điều này: “Bằng phương kế gì chúng ta có thể sống mùa (an cư) mưa ở chính nơi này?” Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư chen vào (chỗ) các tỳ khưu trưởng lão rồi nằm xuống (nghĩ rằng): “Người nào bực bội thì sẽ ra đi.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại chen vào (chỗ) các tỳ khưu trưởng lão rồi nằm xuống?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi chen vào (chỗ) các tỳ khưu trưởng lão rồi nằm xuống, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào ở trong trú xá thuộc về hội chúng dầu biết vẫn chen vào (chỗ) của vị tỳ khưu đã đến trước rồi nằm xuống (nghĩ rằng): ‘Người nào bực bội thì sẽ ra đi.’ Sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 6.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Saṅghikaṃ nāma vihāro saṅghassa dinno hoti pariccatto.

Jānāti nāma ‘vuddho ’ti jānāti, ‘gilāno ’ti jānāti, ‘saṅghena dinno ’ti jānāti.

Anupakhajjā ’ti anupavisitvā.

Seyyaṃ kappeyyā ’ti mañcassa vā pīṭhassa vā pavisantassa vā nikkhamantassa vā upacāre seyyaṃ santharati vā santharāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Abhinisīdati vā abhinipajjati vā, āpatti pācittiyassa.

Etadeva paccayaṃ karitvā anaññan ’ti na añño koci paccayo hoti anupakhajja seyyaṃ kappetuṃ.

Saṅghike saṅghikasaññī anupakhajja seyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Saṅghike vematiko anupakhajja seyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Saṅghike puggalikasaññī anupakhajja kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mañcassa vā pīṭhassa vā pavisantassa vā nikkhamantassa vā upacāraṃ ṭhapetvā seyyaṃ santharati vā santharāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Abhinisīdati vā abhinipajjati vā, āpatti dukkaṭassa. Vihārassa upacāre vā upaṭṭhānasālāyaṃ vā maṇḍape vā rukkhamūle vā ajjhokāse vā seyyaṃ santharati vā santharāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Abhinisīdati vā abhinipajjati vā, āpatti dukkaṭassa.

Puggalike saṅghikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Puggalike vematiko, āpatti dukkaṭassa. Puggalike puggalikasaññī aññassa puggalike, āpatti dukkaṭassa. Attano puggalike, anāpatti.

Anāpatti gilāno pavisati sītena vā uṇhena vā pīḷito pavisati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā’ ti.

Anupakhajjasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 16

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Trú xá thuộc về hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng.

Biết nghĩa là vị biết rằng: ‘Vị già cả;’ vị biết rằng: ‘Vị bệnh;’ vị biết rằng: ‘Đã được hội chúng giao cho.’

Chen vào: là sau khi lấn chiếm.

Nằm xuống: Sau khi trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm ở khu vực lân cận của giường hoặc của ghế hoặc của lối vào hoặc của lối ra thì phạm tội dukkaṭa. Vị nằm xuống hoặc ngồi xuống (ở chỗ ấy) thì phạm tội pācittiya.

Sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác: không có bất cứ nguyên nhân nào khác khiến (vị ấy) chen vào rồi nằm xuống.

Thuộc về hội chúng, nhận biết là thuộc về hội chúng, vị chen vào rồi nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, có sự hoài nghi, vị chen vào rồi nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, (lầm) tưởng là thuộc về cá nhân, vị chen vào rồi nằm xuống thì phạm tội pācittiya.

Vị trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm không thuộc khu vực lân cận của giường hoặc của ghế hoặc của lối vào hoặc của lối ra thì phạm tội dukkaṭa. Vị nằm xuống hoặc ngồi xuống (chỗ ấy) thì phạm tội dukkaṭa. Vị trải ra hoặc bảo trải ra chỗ nằm ở vùng phụ cận của trú xá hoặc trong phòng phục vụ hoặc ở mái che hoặc ở gốc cây hoặc ở ngoài trời thì phạm tội dukkaṭa. Vị nằm xuống hoặc ngồi xuống (chỗ ấy) thì phạm tội dukkaṭa.

Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về hội chúng, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về cá nhân (này) trong khi lại thuộc về cá nhân khác, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân của mình thì vô tội.

Vị đi vào khi bị bệnh, vị đi vào vì lạnh hoặc vì nóng hoặc bị áp bức, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc chen vào là thứ sáu.

--ooOoo--

6. 2. 7. NIKKAḌḌHANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū aññataraṃ paccantimaṃ mahāvihāraṃ paṭisaṅkharonti “Idha mayaṃ vassaṃ vasissāmā ”ti. Addasaṃsu kho chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiye bhikkhū vihāraṃ paṭisaṅkharonte, disvāna evamāhaṃsu: “Ime āvuso sattarasavaggiyā bhikkhū vihāraṃ paṭisaṅkharonti, handa ne vuṭṭhāpessāmā ”ti. Ekacce evamāhaṃsu: “Āgamethāvuso yāva paṭisaṅkharonti paṭisaṅkhate vuṭṭhāpessāmā ”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiye bhikkhū etadavocuṃ: “Uṭṭhethāvuso amhākaṃ vihāro pāpuṇātī ”ti. “Nanu āvuso paṭigacceva 1 ācikkhitabbaṃ, mayañcaññaṃ paṭisaṅkharomā ”ti. “Nanu āvuso saṅghiko vihāro ”ti? “Āmāvuso saṅghiko vihāro ”ti. “Uṭṭhethāvuso amhākaṃ vihāro pāpuṇāti ”ti. “Mahallako āvuso vihāro. Tumhepi vasatha mahampi vasissāmā ”ti. “Uṭṭhethāvuso amhākaṃ vihāro pāpuṇātī ”ti kupitā anattamanā gīvāya gahetvā nikkaḍḍhanti. Te nikkaḍḍhayamānā rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso rodathā ”ti? “Ime āvuso chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā amhe saṅghikā vihārā nikkaḍḍhantī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā bhikkhū saṅghikā vihārā nikkaḍḍhissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave kupitā anattamanā bhikkhū saṅghikā vihārā nikkaḍḍhathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā kupitā anattamanā bhikkhū saṅghikā vihārā nikkaḍḍhissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ kupito anattamano saṅghikā vihārā nikkaḍḍheyya vā nikkaḍḍhāpeyya vā pācittiyan ”ti.

1 paṭikacceva - Ma, Syā.

6. 2. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC LÔI KÉO RA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đang sửa chữa ngôi trú xá lớn nọ ở vùng ven (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ sống mùa (an cư) mưa ở đây.’ Các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nhìn thấy các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đang sửa chữa ngôi trú xá, sau khi nhìn thấy đã nói như vầy: - “Này các đại đức, các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư này đang sửa chữa ngôi trú xá. Giờ chúng ta sẽ bảo họ rút đi.” Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, hãy chờ đợi trong lúc họ đang sửa chữa. Khi đã được sửa chữa xong thì chúng ta sẽ bảo họ rút đi.” Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói với các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư điều này: - “Này các đại đức, hãy đi đi, trú xá được giao cho chúng tôi.” - “Này các đại đức, sao lại không nói cho biết trước, chúng tôi đã có thể sửa chữa cái khác?” - “Này các đại đức, không phải trú xá thuộc về hội chúng hay sao?” - “Này các đại đức, đúng vậy, trú xá thuộc về hội chúng.” - “Này các đại đức, hãy đi đi, trú xá được giao cho chúng tôi.” - “Này các đại đức, trú xá thì lớn, các vị ở được, thì chúng tôi cũng sẽ ở được.” - “Này các đại đức, hãy đi đi, trú xá được giao cho chúng tôi.” Rồi đã nổi giận, bất bình nắm (các vị ấy) ở cổ lôi kéo ra ngoài. Trong lúc bị lôi kéo ra ngoài, các vị ấy khóc lóc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị khóc lóc vậy?” - “Thưa các đại đức, những tỳ khưu nhóm Lục Sư này nổi giận, bất bình rồi lôi kéo chúng tôi ra khỏi trú xá thuộc về hội chúng.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư này khi nổi giận, bất bình lại lôi kéo các tỳ khưu ra khỏi trú xá thuộc về hội chúng?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nổi giận, bất bình rồi lôi kéo các tỳ khưu ra khỏi trú xá thuộc về hội chúng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi khi nổi giận, bất bình lại lôi kéo các tỳ khưu ra khỏi trú xá thuộc về hội chúng vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nổi giận, bất bình rồi lôi kéo hoặc bảo lôi kéo vị tỳ khưu ra khỏi trú xá thuộc về hội chúng thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 7.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe― Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti. Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhuṃ. Kupito anattamano ’ti anabhiraddho āhatacitto khilajāto. Saṅghiko nāma vihāro saṅghassa dinno hoti pariccatto. Nikkaḍḍheyyā ’ti gabhe gahetvā pamukhaṃ nikkaḍḍhati, āpatti pācittiyassa. Pamukhe gahetvā bahi nikkaḍḍhati, āpatti pācittiyassa. Ekena payogena bahukepi dvāre atikkāmeti, āpatti pācittiyassa. Nikkaḍḍhāpeyyā ’ti aññaṃ āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. 1 Sakiṃ āṇanto bahukepi dvāre atikkāmeti, āpati pācittiyassa.

Saṅghike    saṅghikasaññī      kupito    anattamano     nikkaḍḍhati    vā nikkaḍḍhāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Saṅghike vematiko kupito anattamano nikkaḍḍhati vā nikkaḍhāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Saṅghike puggalikasaññī kupito anattamano nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, āpatti pācittiyassa.

Tassa parikkhāraṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Vihārassa upacārā vā upaṭṭhānasālāya vā maṇḍapā vā rukkhamūlā vā ajjhokāsā vā nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampannaṃ vihārā vā vihārassa upacārā vā upaṭṭhānasālāya vā maṇḍapā vā rukkhamūlā vā ajjhokāsā vā nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Tassa parikkhāraṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍhāpeti vā, āpatti dukkaṭassa.

Puggalike saṅghikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Puggalike vematiko, āpatti dukkaṭassa. Puggalike puggalikasaññī aññassa puggalike, āpatti dukkaṭassa. Attano puggalike, anāpatti.

Anāpatti alajjiṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, tassa parikkhāraṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, ummattakaṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, tassa parikkhāraṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, bhaṇḍanakārakaṃ ―pe― kalahakārakaṃ ―pe― vivādakārakaṃ ―pe― bhassakārakaṃ ―pe― saṅghe adhikaraṇakārakaṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, tassa parikkhāraṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, antevāsikaṃ vā saddhivihārikaṃ vā na sammāvattantaṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, tassa parikkhāraṃ nikkaḍḍhati vā nikkaḍḍhāpeti vā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti. Nikkaḍḍhanasikkhāpadaṃ sattamaṃ. --ooOoo--

1 pācittiyassa - Ma, Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 17

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác. Nổi giận, bất bình: không được hài lòng, có tâm bực bội, nảy sanh lòng cay cú. Trú xá thuộc về hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng. Lôi kéo ra: sau khi nắm lấy ở trong phòng rồi lôi kéo ra phía trước thì phạm tội pācittiya. Sau khi nắm lấy ở phía trước rồi lôi kéo ra bên ngoài thì phạm tội pācittiya. Với một lần ra sức, mặc dầu kéo đi qua nhiều cánh cửa phạm (chỉ một) tội pācittiya. Bảo lôi kéo ra: vị ra lệnh người khác thì phạm tội pācittiya. Được ra lệnh một lần, mặc dầu kéo đi qua nhiều cánh cửa (vị ra lệnh) phạm (chỉ một) tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, nhận biết là thuộc về hội chúng, vị nổi giận bất bình rồi lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo ra thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, có sự hoài nghi, vị nổi giận bất bình rồi lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo ra thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, (lầm) tưởng là thuộc về cá nhân, vị nổi giận bất bình rồi lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo ra thì phạm tội pācittiya. Vị lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo ra vật dụng của vị kia thì phạm tội dukkaṭa. Vị lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo ra khỏi vùng phụ cận của trú xá, hoặc ra khỏi phòng phục vụ, hoặc ra khỏi mái che, hoặc ra khỏi gốc cây, hoặc ra khỏi khuôn viên bên ngoài thì phạm tội dukkaṭa. Vị lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo người chưa tu lên bậc trên ra khỏi trú xá, hoặc ra khỏi vùng phụ cận của trú xá, hoặc ra khỏi phòng phục vụ, hoặc ra khỏi mái che, hoặc ra khỏi gốc cây, hoặc ra khỏi khuôn viên bên ngoài thì phạm tội dukkaṭa. Vị lôi kéo ra hoặc bảo lôi kéo ra vật dụng của vị kia thì phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về hội chúng, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về cá nhân (này) trong khi lại thuộc về cá nhân khác, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân của mình thì vô tội. Vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vị không biết hổ thẹn, vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vật dụng của vị ấy; vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vị bị điên, vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vật dụng của vị ấy; vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vị thường gây nên các sự xung đột, ... vị thường gây nên các sự cãi cọ, ... vị thường gây nên các sự tranh luận, ... vị thường gây nên các sự nói chuyện nhảm nhí, ... vị thường gây nên các sự tranh tụng trong hội chúng, vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vật dụng của vị kia; vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra người đệ tử hoặc người học trò không thực hành phận sự đúng đắn, vị lôi kéo hoặc bảo lôi kéo ra vật dụng của vị kia; vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học về việc lôi kéo ra là thứ bảy. --ooOoo--

6. 2. 8. VEHĀSAKUṬISIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena dve bhikkhū saṅghike vihāre upari vehāsakuṭiyā eko heṭṭhā viharati, eko upari. Uparimo bhikkhu āhaccapādakaṃ mañcaṃ sahasā abhinisīdi. Mañcapādo nipatitvā 1 heṭṭhimassa bhikkhuno matthake avatthāsi. So bhikkhu vissaramakāsi. Bhikkhū upadhāvitvā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Kissa tvaṃ āvuso vissaramakāsī ”ti? Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu saṅghike vihāre upari vehāsakuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ sahasā abhinisīdissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu saṅghike vihāre upari vehāsakuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ sahasā abhinisīdasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa saṅghike vihāre upari vehāsakuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ sahasā abhinisīdissasi? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu saṅghike vihāre upari vehāsakuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā abhinisīdeyya vā abhinipajjeyya vā pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Saṅghiko nāma vihāro saṅghassa dinno hoti pariccatto.

Vehāsakuṭi nāma majjhamassa purisassa asīsaghaṭṭā.

Āhaccapādako nāma mañco aṅge vijjhitvā ṭhito hoti.

Āhaccapādakaṃ nāma pīṭhaṃ aṅge vijjhitvā ṭhitaṃ hoti.

Abhinisīdeyyā ’ti tasmiṃ abhinisīdati, āpatti pācittiyassa.

Abhinipajjeyyā ’ti tasmiṃ abhinipajjati, āpatti pācittiyassa.

1 nippatitvā - Ma; patitvā - Syā; nippaṭitvā - PTS.

6. 2. 8. ĐIỀU HỌC VỀ CĂN GÁC LẦU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có hai vị tỳ khưu trong trú xá của hội chúng có căn gác lầu, một vị sống ở bên dưới, một vị ở phía trên. Vị tỳ khưu ở trên đã ngồi xuống một cách vội vã ở chiếc giường loại có chân tháo rời được. Chân giường đã rơi xuống và chạm vào đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã thét lên. Các tỳ khưu đã chạy lại và đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, vì sao đại đức đã thét lên?” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại ngồi xuống một cách vội vã ở chiếc giường loại có chân tháo rời được ở căn gác lầu trong trú xá của hội chúng?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi ngồi xuống một cách vội vã ở chiếc giường loại có chân tháo rời được ở căn gác lầu trong trú xá của hội chúng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại ngồi xuống một cách vội vã ở chiếc giường loại có chân tháo rời được ở căn gác lầu trong trú xá của hội chúng vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào ngồi xuống hoặc nằm xuống ở chiếc giường hoặc ghế loại có chân tháo rời được ở căn gác lầu trong trú xá của hội chúng thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác.

Thuộc về hội chúng nghĩa là trú xá đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng.

Căn gác lầu nghĩa là không đụng vào đầu của người đàn ông (có chiều cao) bậc trung.

Giường loại có chân tháo rời được nghĩa là sau khi khoan lỗ rồi được gắn vào.

Ghế loại có chân tháo rời được nghĩa là sau khi khoan lỗ rồi được gắn vào.

Ngồi xuống: vị ngồi xuống ở chỗ ấy thì phạm tội pācittiya.

Nằm xuống: vị nằm xuống ở chỗ ấy thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 9.

Saṅghike saṅghikasaññī upari vehāsakuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā abhinisīdati vā abhinipajjati vā, āpatti pācittiyassa. Saṅghike vematiko ―pe― Saṅghike puggalikasaññī upari vehāsakuṭiyā āhacca- pādakaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā abhinisīdati vā abhinipajjati vā, āpatti pācittiyassa.

Puggalike saṅghikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Puggalike vematiko, āpatti dukkaṭassa. Puggalike puggalikassaññī aññassa puggalike, āpatti dukkaṭassa. Attano puggalike, anāpatti.

Anāpatti vehāsakuṭiyā, sīsaghaṭṭāya, heṭṭhā aparibhogaṃ hoti, padarasañcitaṃ hoti, paṭāṇi dinnā hoti, tasmiṃ ṭhito gaṇhāti 1 vā laggeti vā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Vehāsakuṭisikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

6. 2. 9. MAHALLAKAVIHĀRASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmato channassa upaṭṭhāko mahāmatto āyasmato channassa vihāraṃ kārāpeti. Atha kho āyasmā channo katapariyositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpesi, 2 punappunaṃ lepāpesi,4 atibhārito vihāro paripati. Atha kho āyasmā channo tiṇañca kaṭṭhañca saṃkaḍḍhanto aññatarassa brāhmaṇassa yavakhettaṃ dūsesi. Atha kho so brāhmaṇo ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā amhākaṃ yavakhettaṃ dūsessantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa.

1
gaṇhati - Ma, PTS.                         4
lepāpeti - Ma; limpāpesi - Syā;
2
chādāpeti - Ma, PTS.                            limpāpeti - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 19

Thuộc về hội chúng, nhận biết là thuộc về hội chúng, vị ngồi xuống hoặc nằm xuống ở chiếc giường hoặc ghế loại có chân tháo rời được ở căn gác lầu thì phạm tội pācittiya. Thuộc về hội chúng, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Thuộc về hội chúng, (lầm) tưởng là thuộc về cá nhân, vị ngồi xuống hoặc nằm xuống ở chiếc giường hoặc ghế loại có chân tháo rời được ở căn gác lầu thì phạm tội pācittiya.

Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về hội chúng, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân, (lầm tưởng) là thuộc về cá nhân (này) trong khi lại thuộc về cá nhân khác, phạm tội dukkaṭa. Thuộc về cá nhân của mình thì vô tội.

Ở chỗ không phải là gác lầu, ở gác lầu (thấp) bị va chạm vào đầu, phần bên dưới là không được sử dụng, (gác lầu) đã được lót sàn, (giường ghế) đã được đóng đinh, vị đứng ở trên chỗ ấy lấy xuống hoặc treo lên, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về căn gác lầu là thứ tám.

--ooOoo--

6. 2. 9. ĐIỀU HỌC VỀ TRÚ XÁ LỚN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, vị quan đại thần người hộ độ cho đại đức Channa ra lệnh xây dựng trú xá cho đại đức Channa. Khi ấy, lúc trú xá đã được làm hoàn tất, đại đức Channa đã cho người lợp đi lợp lại, đã cho người tô trét đi tô trét lại khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống. Sau đó, đại đức Channa trong lúc gom góp cỏ và cây gỗ đã làm hư hỏng ruộng lúa mạch của người Bà-la-môn nọ. Khi ấy, người Bà-la-môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức lại làm hư hỏng ruộng lúa mạch của chúng tôi?” Các tỳ khưu đã nghe được người Bà-la-môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 9.

2. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā channo katapariyositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpessati punappunaṃ lepāpessati atibhārito vihāro paripatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa katapariyositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpesi punappunaṃ lepāpesi atibhārito vihāro paripatī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa katapariyositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpessasi punappunaṃ lepāpessasi atibhārito vihāro paripati? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Mahallakaṃ pana bhikkhunā vihāraṃ kārayamānena yāva dvāra- kosā aggalaṭṭhapanāya ālokasandhiparikammāya dvatticchadanassa pariyāyaṃ appaharite ṭhitena adhiṭṭhātabbaṃ, tato ce uttariṃ appaharite pi ṭhito adhiṭṭhaheyya pācittiyan ”ti.

3. Mahallako nāma vihāro sassāmiko vuccati.

Vihāro nāma ullitto vā hoti avalitto vā ullittāvalitto vā.

Kārayamānenā ’ti karonto vā kārāpento vā.

Yāvadvārakosā ’ti piṭṭhasaghāṭassa 1 samantā hatthapāsā.

Aggalaṭṭhapanāyā ’ti dvāraṭṭhapanāya.

Ālokasandhiparikammāyā ’ti vātapānaparikammāya, setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ2 mālākammaṃ latākammaṃ makara- dantakaṃ pañcapaṭikaṃ.3

Dvatticchadanassa        pariyāyaṃ      appaharite      ṭhitena adhiṭṭhātabban ’ti Haritaṃ nāma pubbaṇṇaṃ aparaṇṇaṃ sace harite ṭhito adhiṭṭhāti, āpatti dukkaṭassa. Maggena chādentassa dve magge adhiṭṭhahitvā tatiyaṃ maggaṃ āṇāpetvā pakkamitabbaṃ. Pariyāyena chādentassa dve pariyāye adhiṭṭhahitvā tatiyaṃ pariyāyaṃ āṇāpetvā pakkamitabbaṃ.

1
piṭṭhasaṃghāṭassa - Ma, PTS;                    2
gerukavaṇṇaṃ - Syā.
piṭṭhisaṅghāṭassa - Syā.                        3
pañcapaṭṭhikaṃ - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 19

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao lúc trú xá đã được làm hoàn tất, đại đức Channa còn cho người lợp đi lợp lại, còn cho người tô trét đi tô trét lại khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống?” ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói lúc trú xá đã được làm hoàn tất ngươi còn cho người lợp đi lợp lại, còn cho người tô trét đi tô trét lại khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao lúc trú xá đã được làm hoàn tất, ngươi còn cho người lợp đi lợp lại, còn cho người tô trét đi tô trét lại khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trong lúc cho xây dựng trú xá lớn, vị tỳ khưu nên đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định cách thức về hai ba lớp tô đắp đối với việc lắp đặt chốt cửa, đối với việc trang hoàng các lỗ thông hơi, cho đến khung cửa lớn. Nếu vượt quá điều ấy, cho dầu vị đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định vẫn phạm tội pācittiya.”

3. Trú xá lớn: nghĩa là có thí chủ được đề cập đến.

Trú xá: nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài.

Trong lúc cho xây dựng: là (tự mình) đang làm hoặc đang bảo người làm.

Cho đến khung cửa lớn: là (khoảng rộng) một tầm tay (1 mét 25) ở các khu vực xung quanh của đà ngang và trụ cửa.

Đối với việc lắp đặt chốt cửa: của việc lắp đặt cánh cửa lớn.

Đối với việc trang hoàng các lỗ thông hơi: là của việc trang hoàng các cửa sổ (gồm có các việc): sơn màu trắng, sơn màu đen, sơn màu đỏ, trang hoàng hình vòng hoa, trang hoàng hình tua, chốt treo bằng răng cá kiếm, vải trang hoàng năm loại.

Nên đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định cách thức về hai ba lớp tô đắp: Được trồng trọt nghĩa là các loại lúa bắp và rau cải. Nếu đứng ở chỗ được trồng trọt mà xác định thì phạm tội dukkaṭa. Khi đang cho tô đắp theo đường thằng, sau khi đã quyết định hai đường và đã chỉ thị đường thứ ba thì nên rời đi. Khi đang cho tô đắp theo đường vòng, sau khi đã quyết định hai đường vòng và đã chỉ thị đường vòng thứ ba thì nên rời đi.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                            Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 10.

Tato ce uttariṃ appaharitepi ṭhito adhiṭṭhaheyyā ’ti iṭṭhakāya chādentassa iṭṭhakāyiṭṭhakāya, 1 āpatti pācittiyassa. Silāya chādentassa silāya silāya, āpatti pācittiyassa. Sudhāya chādentassa piṇḍe piṇḍe, āpatti pācittiyassa. Tiṇena chādentassa karaḷe karaḷe, āpatti pācittiyassa. Paṇṇena chādentassa paṇṇe paṇṇe, āpatti pācittiyassa.

Atirekadvattipariyāye atirekasaññī adhiṭṭhāti, āpatti pācittiyassa. Atirekadvattipariyāye    vematiko     adhiṭṭhāti,     āpatti      pācittiyassa. Atirekadvattipariyāye ūnakasaññī adhiṭṭhāti, āpatti pācittiyassa.

Ūnakadvattipariyāye atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakadvatti- pariyāye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakadvattipariyāye ūnakasaññī, anāpatti.

Anāpatti    dvattipariyāye,   ūnakadvattipariyāye, 2 leṇe,    guhāya, tiṇakuṭikāya, aññassatthāya, attano dhanena, vāsāgāraṃ ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Mahallakavihārasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

6. 2. 10. SAPPĀNAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āḷavakā bhikkhū navakammaṃ karontā jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇampi mattikampi siñcantipi siñcāpentipi.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āḷavakā bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇampi mattikampi siñcissantipi siñcāpessantipī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇampi mattikampi siñcathāpi siñcāpethāpī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisa jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇampi mattikampi     siñcissāthāpi  siñcāpessathāpi?   Netaṃ    moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ tiṇaṃ vā mattikaṃ vā siñceyya vā siñcāpeyya vā pācittiyan ”ti.

1
iṭṭhakiṭṭhakāya - Ma, Syā, PTS.
2
ūnakadvittipariyāye - Syā, PTS; ūnakapariyāye - Sī 1, Sīmu 2.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 20

Nếu vượt quá điều ấy, cho dầu vị đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định: Vị đang cho tô đắp bằng ngói thì phạm tội pācittiya theo từng viên ngói. Vị đang cho tô đắp bằng đá phiến thì phạm tội pācittiya theo từng viên đá phiến. Vị đang cho tô đắp bằng vữa hồ thì phạm tội pācittiya theo từng cục vữa hồ. Vị đang cho tô đắp bằng cỏ thì phạm tội pācittiya theo từng nắm cỏ. Vị đang cho tô đắp bằng lá thì phạm tội pācittiya theo từng tấm lá.

Vượt quá hai hay ba cách thức, nhận biết là vượt quá, vị quyết định thì phạm tội pācittiya. Vượt quá hai hay ba cách thức, có sự hoài nghi, vị quyết định thì phạm tội pācittiya. Vượt quá hai hay ba cách thức, (lầm) tưởng là chưa quá, vị quyết định thì phạm tội pācittiya.

Chưa vượt quá hai hay ba cách thức, (lầm tưởng) là đã vượt quá, phạm tội dukkaṭa. Chưa vượt quá hai hay ba cách thức, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Chưa vượt quá hai hay ba cách thức, nhận biết là chưa quá thì vô tội.

Trong hai hay ba cách thức, khi chưa đủ hai hay ba cách thức, trong hang đá, trong hang động, trong cốc liêu bằng cỏ, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, trừ ra nhà ở còn tất cả các nơi thì không phạm tội, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về trú xá lớn là thứ chín.

--ooOoo--

6. 2. 10. ĐIỀU HỌC VỀ (NƯỚC) CÓ SINH VẬT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Āḷavī, nơi tháp thờ Aggāḷava. Vào lúc bấy giờ, trong lúc thực hiện công trình mới các tỳ khưu ở thành Āḷavī trong khi biết nước có sinh vật vẫn tưới và bảo tưới lên cỏ và đất sét.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu ở thành Āḷavī trong khi biết nước có sinh vật vẫn tưới và bảo tưới lên cỏ và đất sét?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi biết nước có sinh vật vẫn tưới và bảo tưới lên cỏ và đất sét, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi biết nước có sinh vật vẫn tưới và bảo tưới lên cỏ và đất sét vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết nước có sinh vật vẫn tưới hoặc bảo tưới lên cỏ hay đất sét thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Bhūtagāmavaggo - Pāc. 6. 2. 10.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Jānāti nāma 1 sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti.

Siñceyyā ’ti sayaṃ siñcati, āpatti pācittiyassa.

Siñcāpeyyā ’ti aññaṃ āṇāpeti, āpatti pācittiyassa.2 Sakiṃ āṇanto bahukampi siñcati, āpatti pācittiyassa.

Sappāṇake sappāṇakasaññī tiṇaṃ vā mattikaṃ vā siñca ti vā siñcāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Sappāṇake vematiko tiṇaṃ vā mattikaṃ vā siñcati vā siñcāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Sappāṇake appāṇakasaññī tiṇaṃ vā mattikaṃ vā siñcati vā siñcāpeti vā, anāpatti.

Appāṇake sappāṇakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Appāṇake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Appāṇake appāṇakasaññī, anāpatti.

Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sappāṇakasikkhāpadaṃ dasamaṃ. Bhūtagāmavaggo3 dutiyo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Bhūtaṃ aññāya ujjhāyaṃ pakkamantena te duve pubbe nikkaḍḍhan’ āhaccadvāraṃ sappāṇakena cā ”ti.

--ooOoo--

1
jānaṃ nāma - Syā.      2
āpatti dukkaṭassa - katthaci.     3
senāsanavaggo - Sīmu 2.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Thảo Mộc - Điều Pācittiya 20

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết hoặc các người khác thông báo cho vị ấy.

Tưới: vị tự mình tưới thì phạm tội pācittiya.

Bảo tưới: Vị ra lệnh cho người khác thì phạm tội pācittiya. Được ra lệnh một lần, mặc dầu (vị kia) tưới nhiều lần, (vị ra lệnh) phạm (chỉ một) tội pācittiya.

Khi có sinh vật, nhận biết là có sinh vật, vị tưới hoặc bảo tưới lên cỏ hay đất sét thì phạm tội pācittiya. Khi có sinh vật, có sự hoài nghi, vị tưới hoặc bảo tưới lên cỏ hay đất sét thì phạm tội dukkaṭa. Khi có sinh vật, (lầm) tưởng là không có sinh vật, vị tưới hoặc bảo tưới lên cỏ hay đất sét thì vô tội.

Khi không có sinh vật, (lầm tưởng) là có sinh vật, phạm tội dukkaṭa. Khi không có sinh vật, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi không có sinh vật, nhận biết là không có sinh vật thì vô tội.

Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về (nước) có sinh vật là thứ mười. Phẩm Thảo Mộc là thứ nhì.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Thảo mộc, nói tráo trở, trong khi phê phán, hai điều về vị rời đi, vị đến trước, việc lôi kéo ra, loại có chân tháo rời được, cửa lớn, và có sinh vật.

--ooOoo--

6. 3. BHIKKHUNOVĀDAVAGGO 6. 3. 1. OVĀDASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantā lābhino honti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya- bhesajjaparikkhārānaṃ. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Etarahi kho āvuso therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantā lābhino honti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, handāvuso mayampi bhikkhuniyo ovadāmā ”ti.

2. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavocuṃ: “Amhepi bhaginiyo upasaṅkamatha mayampi ovadissāmā ”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo yena chabbaggiyā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā chabbaggiye bhikkhū abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīnaṃ parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchānakathāya vītināmetvā uyyojesuṃ: “Gacchatha bhaginiyo ”ti.

3. Atha kho tā bhikkhuniyo yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā     bhagavantaṃ     abhivādetvā  ekamantaṃ     aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho tā bhikkhuniyo bhagavā etadavoca: “Kacci bhikkhuniyo ovādo iddho ahosī ”ti? “Kuto bhante ovādo iddho bhavissati? Ayyā chabbaggiyā parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchānakathāya vītināmetvā uyyojesun ”ti.

4. Atha kho bhagavā tā bhikkhuniyo dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho tā bhikkhuniyo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu.

5. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhunīnaṃ parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchānakathāya vītināmetvā uyyojethā ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

6. 3. PHẨM GIÁO GIỚI TỲ KHƯU NI: 6. 3. 1. ĐIỀU HỌC VỀ GIÁO GIỚI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu trưởng lão trong khi giáo giới các tỳ khưu ni có nhận được lợi lộc thuộc về các vật dụng như y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã bàn bạc điều này: - “Này các đại đức, hiện nay các tỳ khưu trưởng lão trong khi giáo giới các tỳ khưu ni có nhận được lợi lộc thuộc về các vật dụng như y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh. Này các đại đức, vậy chúng ta cũng giáo giới các tỳ khưu ni.”

2. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi đến gặp các tỳ khưu ni và đã nói điều này: - “Này các sư tỷ, hãy đi đến gặp chúng tôi. Chúng tôi cũng sẽ giáo giới.” Khi ấy, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp các tỳ khưu nhóm Lục Sư, sau khi đến đã đảnh lễ các tỳ khưu nhóm Lục Sư rồi ngồi xuống ở một bên. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói Pháp thoại đến các tỳ khưu ni chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi đã giải tán (nói rằng): - “Này các sư tỷ, hãy đi đi.”

3. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Đức Thế Tôn đã nói với các tỳ khưu ni ấy đang đứng một bên điều này: - “Này các tỳ khưu ni, chắc hẳn việc giáo giới đã có hiệu quả?” - “Bạch ngài, làm sao sự giáo giới sẽ có hiệu quả khi các ngài đại đức nhóm Lục Sư nói Pháp thoại chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi giải tán?”

4. Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các tỳ khưu ni ấy bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, các tỳ khưu ni ấy đã đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

5. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu nhóm Lục Sư rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nói Pháp thoại cho các tỳ khưu ni chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi giải tán, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo            Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 1.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhunīnaṃ parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchāna- kathāya vītināmetvā uyyojessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammikaṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujāmi bhikkhave bhikkhunovādakaṃ sammannituṃ. Evañca pana bhikkhave sammannitabbo: Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:

6. “Suṇātu me bhante saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ bhikkhunovādakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.

Suṇātu me bhante saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ bhikkhunovādakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannamāssa bhikkhuno bhikkhunovādakassa sammati, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi. ―pe― Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi. Suṇātu    me    bhante  saṅgho.   Saṅgho     itthannāmaṃ     bhikkhuṃ bhikkhunovādakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannamāssa bhikkhuno bhikkhunovādakassa sammati, 1 so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu bhikkhunovādako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

7. Atha kho bhagavā chabbaggiye bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu asammato bhikkhuniyo ovadeyya pacittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 sammuti - Ma, PTS, Sīmu.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 21

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại nói Pháp thoại cho các tỳ khưu ni chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi giải tán vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép chỉ định vị giáo giới tỳ khưu ni. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Trước hết, vị tỳ khưu cần được yêu cầu; sau khi yêu cầu, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:

6. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị giáo giới tỳ khưu ni. Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị giáo giới tỳ khưu ni. Đại đức nào đồng ý với việc chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị giáo giới tỳ khưu ni xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì: ―(như trên)―

Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị giáo giới tỳ khưu ni. Đại đức nào đồng ý việc chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị giáo giới tỳ khưu ni xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định là vị giáo giới tỳ khưu ni. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

7. Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách các tỳ khưu nhóm Lục Sư bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào chưa được chỉ định mà giáo giới tỳ khưu ni thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo          Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 1.

8. Tena kho pana samayena therā bhikkhū sammatā bhikkhuniyo ovadantā tatheva lābhino honti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya- bhesajjaparikkhārānaṃ. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Etarahi kho āvuso therā bhikkhū sammatā bhikkhuniyo ovadantā tatheva lābhino        honti      cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajja- parikkhārānaṃ. Handāvuso mayampi nissīmaṃ gantvā aññamaññaṃ bhikkhunovādakaṃ sammantitvā bhikkhuniyo ovadāmā ”ti.

9. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū nissīmaṃ gantvā aññamaññaṃ bhikkhunovādakaṃ sammannitvā bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavocuṃ: “Mayampi bhaginiyo sammatā amhepi upasaṅkamatha mayampi ovadissāmā ”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo yena chabbaggiyā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā chabbaggiye bhikkhū abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīnaṃ parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchānakathāya vītināmetvā uyyojesuṃ: “Gacchatha bhaginiyo ”ti.

10. Atha kho tā bhikkhuniyo yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā    bhagavantaṃ     abhivādetvā   ekamantaṃ     aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho tā bhikkhuniyo bhagavā etadavoca: “Kacci bhikkhuniyo ovādo iddho ahosī ”ti? “Kuto bhante ovādo iddho bhavissati? Ayyā chabbaggiyā parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchānakathāya vītināmetvā uyyojesun ”ti. Atha kho bhagavā tā bhikkhuniyo dhammiyā kathāya sandassesi ―pe― padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu.

11. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhunīnaṃ parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchānakathāya vītināmetvā uyyojethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhunīnaṃ parittaññeva dhammiṃ kathaṃ katvā divasaṃ tiracchāna- kathāya vītināmetvā uyyojessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammikaṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 21

8. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu trưởng lão đã được chỉ định trong khi giáo giới các tỳ khưu ni có nhận được lợi lộc y như thế thuộc về các vật dụng như y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã bàn bạc điều này: - “Này các đại đức, hiện nay các tỳ khưu trưởng lão đã được chỉ định trong khi giáo giới các tỳ khưu ni có nhận được lợi lộc y như thế thuộc về các vật dụng như y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh. Này các đại đức, vậy chúng ta hãy đi ra khỏi ranh giới, sau khi chỉ định là vị giáo giới tỳ khưu ni cho lẫn nhau, chúng ta hãy giáo giới các tỳ khưu ni.”

9. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi ra khỏi ranh giới và đã chỉ định là vị giáo giới tỳ khưu ni cho lẫn nhau, sau đó đã đi đến gặp các tỳ khưu ni và đã nói điều này: - “Này các sư tỷ, chúng tôi cũng đã được chỉ định. Hãy đi đến gặp chúng tôi. Chúng tôi cũng sẽ giáo giới.” Khi ấy, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp các tỳ khưu nhóm Lục Sư, sau khi đến đã đảnh lễ các tỳ khưu nhóm Lục Sư rồi ngồi xuống ở một bên. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói Pháp thoại đến các tỳ khưu ni chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi đã giải tán (nói rằng): - “Này các sư tỷ, hãy đi đi.”

10. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Đức Thế Tôn đã nói với các tỳ khưu ni ấy đang đứng một bên điều này: - “Này các tỳ khưu ni, chắc hẳn việc giáo giới đã có hiệu quả?” - “Bạch ngài, làm sao sự giáo giới sẽ có hiệu quả khi các ngài đại đức nhóm Lục Sư nói Pháp thoại chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi giải tán?” Khi ấy, đức Thế Tôn bằng bài Pháp thoại đã chỉ dạy, ―(như trên)― hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

11. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu nhóm Lục Sư rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nói Pháp thoại cho các tỳ khưu ni chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi giải tán, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại nói Pháp thoại cho các tỳ khưu ni chỉ chút ít, sau đó trải qua cả ngày với chuyện nhảm nhí rồi giải tán vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 1.

12. “Anujānāmi bhikkhave aṭṭhahaṅgehi samannāgataṃ bhikkhuṃ bhikkhunovādakaṃ sammantituṃ: Sīlavā hoti pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno anumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo ye te dhammā       ādikalyāṇā    majjhekalyāṇā    pariyosānakalyāṇā    sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti tathārūpassa dhammā bahussutā honti dhatā 1 vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso. Kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo. Yebhuyyena bhikkhunīnaṃ piyo hoti manāpo. Paṭibalo hoti bhikkhuniyo ovadituṃ. Na kho panetaṃ bhagavantaṃ uddissa pabbajitāya kāsāyavatthavasanāya garudhammaṃ ajjhāpannapubbe hoti. Vīsativasso vā hoti atirekavīsativasso vā. Anujānāmi bhikkhave imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgataṃ bhikkhuṃ bhikkhunovādakaṃ sammantitun ”ti.

13. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Asammato nāma ñatticatutthena kammena asammato.

Bhikkhuniyo nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Ovadeyyā ’ti aṭṭhahi garudhammehi ovadati, āpatti pācittiyassa. Aññena dhammena ovadati, āpatti dukkaṭassa. Ekato upasampannāya ovadati, āpatti dukkaṭassa.

14. Tena sammatena bhikkhunā pariveṇaṃ sammajjitvā pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpetvā āsanaṃ paññāpetvā dutiyaṃ gahetvā nisīditabbaṃ. Bhikkhunīhi tattha gantvā taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīditabbaṃ. Tena bhikkhunā pucchitabbā: ‘Samaggattha 2 bhaginiyo ’ti. Sace ‘Samaggamhayyā ’ti 3 bhaṇanti, ‘Vattanti bhaginiyo aṭṭhagarudhammā ’ti. Sace ‘Vattantayyā ’ti4 bhaṇanti, ‘Eso bhaginiyo ovādo ’ti nīyyādetabbo.5 Sace ‘Na vattantayyā ’ti bhaṇanti, osāretabbā.

1
dhātā - Ma, PTS.                                           4
vattantāyyā ti - Ma.
2
samaggāttha - Ma.                                            vattanti ayyā ti - Syā.
3
samaggāmhāyyā ’ti - Ma; samaggamhāyyā ’ti - Syā, PTS.      5
niyyātetabbo - katthaci.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 21

12. - “Này các tỳ khưu, ta cho phép chỉ định vị giáo giới tỳ khưu ni là vị tỳ khưu hội đủ tám điều kiện: Là vị có giới, sống thu thúc trong sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, là vị đã được thành tựu về hành xứ,[*] thấy được sự sợ hãi trong những tội nhỏ nhặt, là vị thọ trì và thực hành trong các điều học. Là vị nghe nhiều, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe, các Pháp nào là toàn hảo ở đoạn đầu, toàn hảo ở đoạn giữa, toàn hảo ở đoạn kết, thành tựu về ý nghĩa, thành tựu về văn tự, giảng giải về Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn và đầy đủ, các Pháp có hình thức như thế được nghe nhiều, được thuộc nằm lòng, được ôn tập bằng khẩu, được suy xét bằng tâm, được khéo phân tích bằng kiến thức. Cả hai giới bổn Pātimokkha được khéo truyền thừa một cách chi tiết, khéo được chia chẽ, khéo được thực hành, khéo được xác định theo từng điều học theo từng từ ngữ. Là vị có giọng nói rõ ràng, có cách nói lôi cuốn. Được nhiều tỳ khưu ni quý mến và ưa thích. Có năng lực giáo giới các tỳ khưu ni. Trước đây không có vi phạm tội nghiêm trọng đối với người nữ đã xuất gia mặc y ca- sa theo đức Thế Tôn ấy. 1 Là vị được hai mươi năm hoặc hơn hai mươi năm (thâm niên). Này các tỳ khưu, ta cho phép chỉ định vị tỳ khưu hội đủ tám điều kiện này làm vị giáo giới tỳ khưu ni.

13. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Chưa được chỉ định nghĩa là chưa được chỉ định bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ tư.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Giáo giới: vị giáo giới với tám Trọng Pháp thì phạm tội pācittiya. Vị giáo giới với pháp khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị giáo giới cô ni tu lên bậc trên từ một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa.

14. Vị tỳ khưu được chỉ định ấy nên quét dọn chỗ ngụ, chuẩn bị nước uống nước rửa, sắp đặt chỗ ngồi, sau khi giữ lại vị thứ nhì 2 rồi nên ngồi xuống. Các tỳ khưu ni đi đến nơi ấy nên đảnh lễ vị tỳ khưu ấy rồi nên ngồi xuống ở một bên. Vị tỳ khưu được chỉ định ấy nên hỏi rằng: “Này các sư tỷ, các vị đã đến đầy đủ chưa?” 3 Nếu (các tỳ khưu ni) đáp rằng: “Thưa ngài, chúng tôi đã đến đầy đủ,” (nên hỏi rằng): “Này các sư tỷ, tám Trọng Pháp có được thực hành không?” Nếu (các tỳ khưu ni) đáp rằng: “Thưa ngài, có được thực hành,” (nên nói rằng): “Này các sư tỷ, đây là lời giáo giới” rồi nên ban lời giáo giới. Nếu (các tỳ khưu ni) đáp rằng: “Thưa ngài, không được thực hành,” (các tỳ khưu ni) nên được nhắc lại rằng:

1
Khi còn tại gia, không có đụng chạm cơ thể với tỳ khưu ni, không thực hiện việc đôi lứa với
các cô ni tu tập sự và các sa di ni (VinA. iv, 791).
2
Để khỏi bị phạm tội khi thuyết Pháp đến người nữ (Sđd. 792).
3
“Samaggattha bhaginiyo ti” được ngài Buddhaghosa giải thích rằng: “Sabbā āgatthatā ti”
nên được dịch như trên thay vì “Các sư tỷ có được hợp nhất không?” (Sđd. 792).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo         Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 1.

15.    Vassasatūpasampannāya   bhikkhuniyā tadahupasampannassa bhikkhuno abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ kātabbaṃ, ayampi dhammo sakkatvā garukatvā mānetvā pūjetvā yāvajīvaṃ anatikkamanīyo. Na bhikkhuniyā abhikkhuke āvāse vassaṃ vasitabbaṃ, ayampi dhammo sakkatvā garukatvā mānetvā pūjetvā yāvajīvaṃ anatikkamanīyo. Anvaddhamāsaṃ bhikkhuniyā bhikkhusaṅghato dve dhammā paccāsiṃsitabbā 1 uposathapucchakañca ovādūpasaṅkamanañca, ayampi dhammo ―pe― Vassaṃ vutthāya bhikkhuniyā ubhato saṅghe tīhi ṭhānehi pavāretabbaṃ diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, ayampi dhammo ―pe― Garudhammaṃ ajjhāpannāya bhikkhuniyā ubhato saṅghe pakkhamānattaṃ caritabbaṃ, ayampi dhammo ―pe― Dve vassāni chasu dhammesu sikkhitasikkhāya sikkhamānāya ubhatosaṅghe upasampadā pariyesitabbā,, ayampi dhammo ―pe― Na bhikkhuniyā kenaci pariyāyena bhikkhu akkositabbo paribhāsitabbo, ayampi dhammo ―pe― Ajjatagge ovaṭo bhikkhunīnaṃ bhikkhūsu vacanapatho anovaṭo bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ vacanapatho, ayampi dhammo sakkatvā garukatvā mānetvā pūjetvā yāvajīvaṃ anatikkamanīyo.

16. Sace ‘samaggamhayyā ’ti bhaṇantiṃ aññaṃ dhammaṃ bhaṇati, āpatti dukkaṭassa. Sace ‘vaggamhayyā ’ti bhaṇantiṃ aṭṭha garudhammaṃ bhaṇati, āpatti dukkaṭassa. Ovādaṃ anīyādetvā aññaṃ dhammaṃ bhaṇati, āpatti dukkaṭassa.

17. Adhammakamme adhammakammasaññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme adhammakamma- saññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme adhammakammamasaññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

18. Adhammakamme vematiko vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme vematiko vaggaṃ bhikkhunī- saṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme vematiko vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

1 paccāsīsitabbā - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 21

15. “Tỳ khưu ni đã tu lên bậc trên được một trăm năm nên thực hành sự đảnh lễ, đứng dậy chào, chắp tay, phận sự thích hợp đến vị tỳ khưu vừa tu lên bậc trên vào ngày hôm ấy. Đây là pháp cần được thực hành tốt đẹp, thực hành nghiêm chỉnh, tôn trọng, cung kính, và không được vi phạm cho đến trọn đời. Tỳ khưu ni không nên an cư mùa mưa ở trú xứ không có tỳ khưu. Đây cũng là pháp cần được thực hành tốt đẹp, thực hành nghiêm chỉnh, tôn trọng, cung kính, và không được vi phạm cho đến trọn đời. Tỳ khưu ni vào mỗi nửa tháng nên mong mỏi hai việc từ hội chúng tỳ khưu: việc hỏi ngày Uposatha và việc đi đến (để nghe) giáo giới. Đây cũng là pháp ―(như trên)― Tỳ khưu ni sau khi mãn mùa (an cư) mưa nên hành lễ Pavāraṇā ở cả hai hội chúng dựa trên ba yếu tố: hoặc do thấy, hoặc do nghe, hoặc vì nghi ngờ. Đây cũng là pháp ―(như trên)― Tỳ khưu ni vi phạm giới nghiêm trọng nên thực hành hành phạt mānatta nửa tháng ở cả hai hội chúng. Đây cũng là pháp ―(như trên)― Cô ni tu tập sự đã thực hành điều học về sáu pháp trong hai năm nên tầm cầu sự tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng. Đây cũng là pháp ―(như trên)― Tỳ khưu ni không vì bất cứ nguyên do gì được phép sỉ vả hoặc chửi rủa tỳ khưu. Đây cũng là pháp ―(như trên)― Kể từ hôm nay, việc khuyên bảo của các tỳ khưu ni đến các tỳ khưu bị ngăn cấm, việc khuyên bảo của các tỳ khưu đến các tỳ khưu ni không bị ngăn cấm. Đây cũng là pháp cần được thực hành tốt đẹp, thực hành nghiêm chỉnh, tôn trọng, cung kính, và không được vi phạm cho đến trọn đời.”

16. Nếu (các tỳ khưu ni) đáp rằng: “Thưa ngài, chúng tôi đã đến đầy đủ,” vị nói về pháp khác thì phạm tội dukkaṭa. Nếu (các tỳ khưu ni) đáp rằng: “Thưa ngài, chúng tôi chưa đầy đủ,” 1 vị nói về tám Trọng Pháp thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi không ban lời giáo giới, vị nói về pháp khác thì phạm tội dukkaṭa.

17. Hành sự sai Pháp–nhận biết là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–nhận biết là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–nhận biết là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–nhận biết là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–(lầm tưởng) là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

18. Hành sự sai Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ– nhận biết là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–(lầm tưởng) là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

1 “vaggamhāyyā ti” thay vì dịch “Thưa ngài, chúng tôi là phe nhóm,” chúng tôi dịch như trên cho phù hợp mạch văn.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo         Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 1.

19. Adhammakamme dhammakammasaññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme dhammakamma- saññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme dhammakammakasaññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

20. Adhammakamme adhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunī- saṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme adhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme adhammakammakasaññī samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

21.    Adhammakamme        vematiko samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme vematiko samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme vematiko samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

22. Adhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunī- saṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme dhammakammakasaññī samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

23. Dhammakamme adhammakammasaññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa. Dhammakamme adhammakamma- saññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati ―pe― samaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa.

24. Dhammakamme vematiko vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati ―pe― vematiko ovadati ―pe― samaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa.

25. Dhammakamme dhammakammasaññī vaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati ―pe― vematiko ovadati ―pe― samaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa.

26. Dhammakamme adhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunī- saṅghaṃ vaggasaññī ovadati ―pe― vematiko ovadati ―pe― samaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 21

19. Hành sự sai Pháp–(lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–nhận biết là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–(lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–(lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–(lầm tưởng) là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

20. Hành sự sai Pháp–nhận biết là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–(lầm tưởng) là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–nhận biết là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp– nhận biết là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–(nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

21. Hành sự sai Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–(lầm tưởng) là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp– có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

22. Hành sự sai Pháp–(lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–(lầm tưởng) là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–(lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp–(lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ– nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

23. Hành sự đúng Pháp–(lầm tưởng) là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–nhận biết là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa. Hành sự đúng Pháp–(lầm tưởng) là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới ―(như trên)― –(lầm tưởng) là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa.

24. Hành sự đúng Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–nhận biết là chưa đầy đủ, vị giáo giới ―(như trên)― có sự hoài nghi, vị giáo giới ―(như trên)― nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa.

25. Hành sự đúng Pháp–nhận biết là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni chưa đầy đủ–nhận biết là chưa đầy đủ, vị giáo giới ―(như trên)― có sự hoài nghi, vị giáo giới ―(như trên)― (lầm tưởng) là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa.

26. Hành sự đúng Pháp–(lầm tưởng) là hành sự sai Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–(lầm tưởng) là chưa đầy đủ, vị giáo giới ―(như trên)― có sự hoài nghi, vị giáo giới ―(như trên)― nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 2.

27. Dhammakamme vematiko samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vaggasaññī ovadati ―pe― vematiko ovadati ―pe― samaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa.

28. Dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunī- saṅghaṃ vaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa. Dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ vematiko ovadati, āpatti dukkaṭassa. Dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunīsaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, āpatti dukkaṭassa.

29. Anāpatti uddesaṃ dento, paripucchaṃ dento, ‘osārehi ayyā ’ti vuccamāno osāreti, pañhaṃ pucchati, pañhaṃ puṭṭho katheti, aññassatthāya bhaṇantaṃ     bhikkhuniyo    suṇanti,    sikkhamānāya,      sāmaṇerāya, 1 ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Ovādasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ. --ooOoo--

6. 3. 2. ATTHAṄGATASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti pariyāyena. Tena kho pana samayena āyasmato cullapanthakassa pariyāyo hoti bhikkhuniyo ovadituṃ. Bhikkhuniyo evamāhaṃsu: “Na dāni ajja ovādo iddho bhavissati taññevadāni udānaṃ ayyo cullapanthako punappunaṃ bhaṇissatī ”ti.

2.   Atha    kho     tā   bhikkhuniyo    yenāyasmā   cullapanthako tenupasaṅkamiṃsu,      upasaṅkamitvā    āyasmantaṃ    cullapanthakaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdisuṃ. Ekamantaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā cullapanthako etadavoca:

“Samaggattha bhaginiyo ”ti.
“Samaggamhayyā ”ti.
“Vattanti bhaginiyo aṭṭha garudhammā ”ti.
“Vattantayyā ”ti.
“Eso bhaginiyo ovādo ”ti nīyādetvā imaṃ udānaṃ punappunaṃ abhāsi.

“Adhicetaso appamajjato munino monapathesu sikkhato, sokā na bhavanti tādino upasantassa sadā satīmato ”ti.

1 sāmaṇeriyā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 22

27. Hành sự đúng Pháp–có sự hoài nghi, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ– (lầm tưởng) là chưa đầy đủ, vị giáo giới ―(như trên)― có sự hoài nghi, vị giáo giới ―(như trên)― nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa.

28. Hành sự đúng Pháp–nhận biết là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–(lầm tưởng) là chưa đầy đủ, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa. Hành sự đúng Pháp–nhận biết là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ–có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội dukkaṭa. Hành sự đúng Pháp–nhận biết là hành sự đúng Pháp, hội chúng tỳ khưu ni đầy đủ– nhận biết là đầy đủ, vị giáo giới thì vô tội.

29. Vị đang ban cho phần đọc tụng, 1 vị đang ban cho phần giải thích, 2 vị nhắc lại khi được nói rằng: “Thưa ngài, xin hãy nhắc lại,” vị hỏi câu hỏi, vị giảng giải khi được hỏi câu hỏi, các tỳ khưu ni lắng nghe vị đang nói vì lợi ích của người khác, vị (giáo giới) cho cô ni tu tập sự, (vị giáo giới) cho sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về giáo giới là thứ nhất. --ooOoo--

6. 3. 2. ĐIỀU HỌC VỀ (MẶT TRỜI) ĐÃ LẶN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu trưởng lão giáo giới các tỳ khưu ni theo phiên. Vào lúc bấy giờ là phiên của đại đức Cūḷapanthaka giáo giới các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã nói như vầy: - “Bây giờ ngày hôm nay sự giáo giới sẽ là không có hiệu quả. Bây giờ ngài đại đức Cūḷapanthaka sẽ nói đi nói lại chính lời cảm hứng ấy.”

2. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp đại đức Cūḷapanthaka, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Cūḷapanthaka rồi ngồi xuống ở một bên. Đại đức Cūḷapanthaka đã nói với các tỳ khưu ni ấy đang ngồi một bên điều này:

- “Này các sư tỷ, các vị đã đến đầy đủ chưa?”
- “Thưa ngài, chúng tôi đã đến đầy đủ.”
- “Này các sư tỷ, tám Trọng Pháp có được thực hành không?”
- “Thưa ngài, có được thực hành.”
- “Này các sư tỷ, đây là lời giáo giới.” Sau khi ban lời trên, vị ấy đã đọc đi
đọc lại bài cảm hứng này:

Đối với bậc hiền trí có tâm hướng thượng, không bị xao lãng, rèn luyện
trong các đạo lộ trí tuệ, các sự buồn rầu không hiện hữu ở vị như thế ấy, là
vị an tịnh, luôn luôn có niệm.” 3
1
Vị đang đọc tụng phần Pāli của tám Trọng Pháp (VinA. iv, 800).
2
Vị đang đọc Chú Giải về phần Pāli của tám Trọng Pháp (Sđd.).
3
Udāna, Meghiyavagga, Sāriputtasuttaṃ; Theragāthā, Ekakanipāta, Ekudāniyattheragāthā.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 2.

3. Bhikkhuniyo evamāhaṃsu: “Nanu avocumhā na dāni ajja ovādo iddho bhavissati taññevadāni udānaṃ ayyā cullapanthako punappunaṃ bhaṇissatī ”ti. 1 Assosi kho āyasmā cullapanthako tāsaṃ bhikkhunīnaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā cullapanthako vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi seyyampi kappeti dhūmāyatipi pajjalatipi antaradhāyatipi taññeva 2 udānaṃ bhaṇati aññeva bahuṃ buddhavacanaṃ.

Bhikkhuniyo evamāhaṃsu: “Acchariyaṃ vata bho abbhutaṃ vata bho na vata no ito pubbe ovādo evaṃ iddho bhūtapubbo yathā ayyassa cullapanthakassā ”ti.

4. Atha kho āyasmā cullapanthako tā bhikkhuniyo yāva samandhakārā ovaditvā uyyojesi: “Gacchatha bhaginiyo ”ti. Atha kho tā bhikkhuniyo nagaradvāre thakite3 bahinagare vasitvā kālasseva nagaraṃ pavisanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Abrahmacāriniyo imā bhikkhuniyo ārāme bhikkhūhi saddhiṃ vasitvā idāni nagaraṃ pavisantī ”ti.

5. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā cullapanthako atthaṅgate suriye bhikkhuniyo ovadissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ cullapanthaka atthaṅgate suriye bhikkhuniyo ovadasī ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ cullapanthaka atthaṅgate suriye bhikkhuniyo ovadissasi? Netaṃ cullapanthaka appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Sammatopi ce bhikkhu atthaṅgate suriye bhikkhuniyo ovadeyya pācittiyan ”ti.

6. Sammato nāma ñatticatutthena kammena sammato.

Atthaṅgate suriye ’ti oggate suriye.4

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Ovadeyyā ’ti aṭṭhahi vā garudhammehi aññena vā dhammena ovadati, āpatti pācittiyassa.

1
bhaṇatī ti - Sīmu.                           3
thakkite - Syā, PTS, Sīmu.
2
tañceva - Ma.                                4
ogate suriye - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 22

3. Các tỳ khưu ni đã nói như vầy: - “Không phải chúng tôi đã nói rằng: ‘Bây giờ ngày hôm nay sự giáo giới sẽ là không có hiệu quả. Bây giờ ngài đại đức Cūḷapanthaka sẽ nói đi nói lại chính lời cảm hứng ấy’ hay sao?” Đại đức Cūḷapanthaka đã nghe được lời nói trao đổi này của các tỳ khưu ni ấy. Khi ấy, đại đức Cūḷapanthaka đã bay lên không trung rồi đi kinh hành trong không trung trên bầu trời, rồi đứng lại, rồi ngồi xuống, rồi nằm xuống, rồi biến thành khói, rồi cháy rực lên, rồi biến mất. Vị ấy nói lên chính bài cảm hứng ấy và nhiều Phật ngôn khác.

Các tỳ khưu ni đã nói như vầy: - “Thưa ngài, thật là kỳ diệu! Thưa ngài, thật là phi thường! Quả thật từ trước đến nay, sự giáo giới cho chúng tôi trước đây không được hiệu quả như vầy, như là (sự giáo giới) của ngài đại đức Cūḷapanthaka!”

4. Sau đó, đại đức Cūḷapanthaka đã giáo giới các tỳ khưu ni ấy cho đến khi trời tối hẳn mới giải tán (nói rằng): - “Này các sư tỷ, hãy đi về.” Khi ấy, cửa thành đã đóng nên các tỳ khưu ni ấy đã trú lại bên ngoài thành đến sáng sớm mới đi vào thành phố. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các tỳ khưu ni này không còn Phạm hạnh; họ đã ở lại với các tỳ khưu trong tu viện bây giờ mới đi vào thành phố.”

5. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Cūḷapanthaka lại giáo giới các tỳ khưu ni khi mặt trời đã lặn?” ―(như trên)― “Này Cūḷapanthaka, nghe nói ngươi giáo giới các tỳ khưu ni khi mặt trời đã lặn, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này Cūḷapanthaka, vì sao ngươi lại giáo giới các tỳ khưu ni khi mặt trời đã lặn vậy? Này Cūḷapanthaka, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Dầu đã được chỉ định, nếu vị tỳ khưu giáo giới tỳ khưu ni khi mặt trời đã lặn thì phạm tội pācittiya.”

6. Đã được chỉ định nghĩa là đã được chỉ định bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ tư.

Khi mặt trời đã lặn: khi mặt trời đã đi xuống ở bên dưới.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Giáo giới: vị giáo giới với tám Trọng Pháp hoặc với pháp khác thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Bhikkhunovādavaggo - Pāc.6. 3. 3.

Atthaṅgate atthaṅgatasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa. Atthaṅgate vematiko ovadati, āpatti pācittiyassa. Atthaṅgate anatthaṅgatasaññī ovadati, āpatti pācittiyassa.

Ekato upasampannāya 1 ovadati, āpatti dukkaṭassa. Anatthaṅgate atthaṅgatasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anatthaṅgate vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anatthaṅgate anatthaṅgatasaññī, anāpatti.

Anāpatti uddesaṃ dento, paripucchaṃ dento, ‘osārehi ayyā ’ti vuccamāno
osāreti, pañhaṃ pucchati, pañhaṃ puṭṭho katheti, aññassatthāya bhaṇantaṃ
bhikkhuniyo suṇanti, sikkhamānāya, sāmaṇerāya, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Atthaṅgatasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.
--ooOoo--

6. 3. 3. BHIKKHUNŪPASSAYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā chabbaggiyā bhikkhuniyo ovadanti. Bhikkhuniyo chabbaggiyā bhikkhuniyo etadavocuṃ: “Ethayye 2 ovādaṃ gamissāmā ”ti.

“Yampi 3 mayaṃ ayye gaccheyyāma ovādassa kāraṇā ayyā chabbaggiyā idheva 4 amhe ovadantī ”ti.

Bhikkhuniyo ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ                     hi   nāma chabbaggiyā bhikkhuniyo ovādaṃ na gacchissantī ”ti? 5

2. Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadissatī ”ti? ―pe―

“Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadathā ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

1
ekato upasampannaṃ - Syā, PTS.
2
ethāyye - Ma; eth’ ayyo - PTS.
3
yam hi - PTS.
4
idheva āgantvā - Ma.
5
chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadissantī ti - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 23

Khi (mặt trời) đã lặn, nhận biết là đã lặn, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Khi (mặt trời) đã lặn, có sự hoài nghi, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya. Khi (mặt trời) đã lặn, (lầm tưởng) là chưa lặn, vị giáo giới thì phạm tội pācittiya.

Vị giáo giới cô ni tu lên bậc trên từ một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa. Khi (mặt trời) chưa lặn, (lầm tưởng) là đã lặn, phạm tội dukkaṭa. Khi (mặt trời) chưa lặn, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi (mặt trời) chưa lặn, nhận biết là chưa lặn thì vô tội.

Vị đang ban cho phần đọc tụng, vị đang ban cho phần giải thích,vị nhắc lại khi được nói rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy nhắc lại,’ vị hỏi câu hỏi, vị giảng giải khi được hỏi câu hỏi, các tỳ khưu ni lắng nghe vị đang nói vì lợi ích của người khác, vị (giáo giới) cho cô ni tu tập sự, (vị giáo giới) cho sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học về (mặt trời) đã lặn là thứ nhì. --ooOoo--

6. 3. 3. ĐIỀU HỌC VỀ CHỖ NGỤ CỦA TỲ KHƯU NI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sakya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới cho các tỳ khưu ni nhóm Lục Sư. Các tỳ khưu ni đã nói với các tỳ khưu ni nhóm Lục Sư điều này: - “Này các ni sư, hãy đi. Chúng ta sẽ đi việc giáo giới.”

- “Này các ni sư, chúng tôi cũng nên đi vì lý do giáo giới, tuy nhiên các ngài đại đức nhóm Lục Sư đây giáo giới cho chúng tôi ngay tại đây.”

Các tỳ khưu ni phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các tỳ khưu ni nhóm Lục Sư không đi việc giáo giới?”

2, Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni lại giáo giới cho các tỳ khưu ni?” ―(như trên)―

- “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới cho các tỳ khưu ni, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Bhikkhunovādavaggo - Pāc.6. 3. 3.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena Mahāpajāpatī Gotamī gilānā hoti. Therā bhikkhū yena Mahāpajāpatī Gotamī tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavocuṃ: “Kacci te gotamī, 1 khamanīyaṃ kacci yāpanīyan ”ti?

“Na me ayyā, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ, iṅghayyā dhammaṃ desethā ”ti.

“Na bhagini kappati bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo dhammaṃ desetun ”ti kukkuccāyantā na desesuṃ.

4. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya yena Mahāpajāpatī Gotamī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca: “Kacci te gotami khamanīyaṃ kacci yāpanīyantī ”ti?

“Pubbe me bhante therā bhikkhū āgantvā dhammaṃ desenti, tena me phāsu hoti. Idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan ’ti kukkuccāyantā na desenti, tena me na phāsu hotī ”ti.

5. Atha kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ     katvā    bhikkhū    āmantesi:    “Anujānāmi    bhikkhave bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā gilānaṃ bhikkhuniṃ ovadituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā bhikkhuniyo ovadeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo gilānā hoti bhikkhunī, ayaṃ tattha samayo ”ti.

1 kacci gotami - Ma; kacci te gotami - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 23

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni lại giáo giới cho các tỳ khưu ni vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới cho các tỳ khưu ni thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, bà Mahāpajāpatī Gotamī bị bệnh. Các tỳ khưu trưởng lão đã đi đến thăm bà Mahāpajāpatī Gotamī, sau khi đến đã nói với bà Mahāpajāpatī Gotamī điều này: - “Này Gotamī, sức khoẻ bà có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?”

- “Thưa các ngài, sức khoẻ tôi không khá. Mọi việc không được thuận tiện. Thưa các ngài, xin hãy giảng Pháp.”

- “Này sư tỷ, sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni không được phép giảng Pháp cho các tỳ khưu ni.” Rồi trong lúc ngần ngại đã không thuyết giảng.

4. Sau đó, vào buổi sáng đức Thế Tôn đã mặc y, cầm y bát, đi đến thăm bà Mahāpajāpatī Gotamī, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã nói với bà Mahāpajāpatī Gotamī điều này: - “Này Gotamī, sức khoẻ bà có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?”

- “Bạch ngài, trước đây các tỳ khưu trưởng lão đi đến gặp con thường giảng Pháp cho con, vì thế con được an lạc. Giờ đây, các vị (nghĩ rằng): ‘Đức Thế Tôn đã ngăn cấm,’ trong lúc ngần ngại không thuyết giảng, vì thế con không được an lạc.

5. Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho bà Mahāpajāpatī Gotamī bằng bài Pháp thoại rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni được giáo giới tỳ khưu ni bị bệnh. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới cho các tỳ khưu ni thì phạm tội pācittiya, ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là vị tỳ khưu ni bị bệnh. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhikkhunovādavaggo - Pāc.6. 3. 3.

6. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhunūpassayo nāma yattha bhikkhuniyo ekarattampi vasanti.

Upasaṅkamitvā ’ti tattha gantvā.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Ovadeyyā ’ti aṭṭhahi garudhammehi ovadati, āpatti pācittiyassa.

Aññatra samayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ.

Gilānā nāma bhikkhunī na sakkoti ovādāya vā saṃvāsāya vā gantuṃ.

Upasampannāya           upasampannasaññī           bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā aññatra samayā ovadati, āpatti pācittiyassa. Upasampannāya vematiko bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā aññatra samayā ovadati, āpatti       pācittiyassa.   Upasampannāya          anupasampannassaññī bhikkhunūpassayaṃ upasaṅkamitvā aññatra samayā ovadati, āpatti pācittiyassa.

Aññena dhammena ovadati, āpatti dukkaṭassa. Ekato upasampannāya ovadati, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampannāya      upasampannasaññī,  āpatti  dukkaṭassa. Anupasampannāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannāya anupasampannasaññī, anāpatti.

Anāpatti samaye, uddesaṃ dento, paripucchaṃ dento, ‘osārehi ayyā ’ti vuccamāno osāreti, pañhaṃ pucchati, pañhaṃ puṭṭho katheti, aññassatthāya bhaṇantaṃ     bhikkhuniyo    suṇanti,    sikkhamānāya,      sāmaṇerāya, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Bhikkhunūpassayasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 23

6. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Chỗ ngụ của tỳ khưu ni nghĩa là nơi nào các tỳ khưu ni cư ngụ dầu chỉ một đêm.

Sau khi đi đến: sau khi đi lại nơi ấy.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Giáo giới: vị giáo giới với tám Trọng Pháp thì phạm tội pācittiya.

Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có duyên cớ.

Vị tỳ khưu ni bị bệnh nghĩa là không thể đi vì việc giáo giới hoặc vì việc cộng trú.

Người nữ đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Người nữ đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Người nữ đã tu lên bậc trên, (lầm tưởng) là chưa tu lên bậc trên, vị sau khi đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni rồi giáo giới thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ.

Vị giáo giới bằng pháp khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị giáo giới cô ni tu lên bậc trên từ một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa.

Người nữ chưa tu lên bậc trên, (lầm tưởng) là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người nữ chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người nữ chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên thì vô tội.

Khi có duyên cớ, vị đang ban cho phần đọc tụng, vị đang ban cho phần giải thích, vị nhắc lại khi được nói rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy nhắc lại,’ vị hỏi câu hỏi, vị giảng giải khi được hỏi câu hỏi, các tỳ khưu ni lắng nghe vị đang nói vì lợi ích của người khác, vị (giáo giới) cho cô ni tu tập sự, (vị giáo giới) cho sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về chỗ ngụ của tỳ khưu ni là thứ ba.

--ooOoo--

6. 3. 4. ĀMISASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantā lābhino honti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna- paccayabhesajjaparikkhārānaṃ chabbaggiyā bhikkhū evaṃ vadenti: 1 “Na bahukatā therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti,2 āmisahetu therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū evaṃ vakkhanti: ‘Na bahukatā therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti, āmisahetu therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadissatī ’”ti? ―pe―

“Saccaṃ kira tumhe bhikkhave evaṃ vadetha: ‘Na bahukatā therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti, āmisahetu therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantī ’”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā evaṃ vakkhatha: ‘Na bahukatā therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadanti, āmisahetu therā bhikkhū bhikkhuniyo ovadantī ’ti? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu evaṃ vadeyya: ‘āmisahetu bhikkhū3 bhikkhunīyo ovadantī ’ti pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Amisahetū ’ti cīvarahetu piṇḍapātahetu senāsanahetu gilānapaccaya- bhesajjaparikkhārahetu sakkārahetu garukārahetu mānanahetu vandana- hetu pūjanahetu.

1
vadanti - Ma, PTS.        2
ovadituṃ - Ma, Syā, PTS.   3
therā bhikkhū - Ma, PTS.

6. 3. 4. ĐIỀU HỌC VỀ VẬT CHẤT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu trưởng lão trong khi giáo giới các tỳ khưu ni có nhận được lợi lộc thuộc về các vật dụng như y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư nói như vầy: - “Các tỳ khưu trưởng lão không vì tôn kính Pháp mà giáo giới các tỳ khưu ni; các tỳ khưu trưởng lão giáo giới các tỳ khưu ni vì nguyên nhân vật chất.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại phát ngôn như vầy: ‘Các tỳ khưu trưởng lão không vì tôn kính Pháp mà giáo giới các tỳ khưu ni; các tỳ khưu trưởng lão giáo giới các tỳ khưu ni vì nguyên nhân vật chất’?” ―(như trên)―

- “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi phát ngôn như vầy: ‘Các tỳ khưu trưởng lão không vì tôn kính Pháp mà giáo giới các tỳ khưu ni; các tỳ khưu trưởng lão giáo giới các tỳ khưu ni vì nguyên nhân vật chất,’ có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại phát ngôn như vầy: ‘Các tỳ khưu trưởng lão không vì tôn kính Pháp mà giáo giới các tỳ khưu ni; các tỳ khưu trưởng lão giáo giới các tỳ khưu ni vì nguyên nhân vật chất’? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nói như vầy: ‘Các tỳ khưu giáo giới cho các tỳ khưu ni vì nguyên nhân vật chất’ thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vì nguyên nhân vật chất: vì nguyên nhân y phục, vì nguyên nhân vật thực, vì nguyên nhân chỗ trú ngụ, vì nguyên nhân vật dụng là dược phẩm trị bệnh, vì nguyên nhân tôn trọng, vì nguyên nhân cung kính, vì nguyên nhân tôn vinh, vì nguyên nhân đảnh lễ, vì nguyên nhân cúng dường.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 5.

Evaṃ vaseyyā ’ti upasampannaṃ saṅghena sammataṃ bhikkhuno- vādakaṃ avaṇṇaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Cīvarahetu piṇḍapātahetu senāsanahetu gilānapaccayabhejjasa- parikkhārahetu sakkārahetu garukārahetu mānanahetu vandanahetu pūjanahetu ovadatī ”ti bhaṇati, āpatti pācittiyassa.

Dhammakamme dhammakammasaññī evaṃ vadeti, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko evaṃ vadeti, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme adhammakammasaññī evaṃ vadeti, āpatti pācittiyassa.

Upasampannaṃ saṅghena asammataṃ bhikkhunovādakaṃ avaṇṇaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Cīvarahetu ―pe― pūjanahetu ovadatī ”ti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampannaṃ saṅghena sammataṃ vā asammataṃ vā bhikkhuno- vādakaṃ avaṇṇaṃ kattukāmo ayasaṃ kattukāmo maṅkukattukāmo evaṃ vadeti: “Cīvarahetu piṇḍapātahetu senāsanahetu gilānappaccayabhesajja- parikkhārahetu sakkārahetu garukārahetu mānanahetu vandanahetu pūjanahetu ovadatī ”ti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa.

Adhammakamme      dhammakammasaññī            āpatti   dukkaṭassa. Adhammakamme    vematiko,    āpatti     dukkaṭassa.   Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. 1

Anāpatti pakatiyā cīvarahetu piṇḍapātahetu senāsanahetu gilānapaccaya- bhesajjaparikkhārahetu sakkārahetu garukārahetu mānanahetu vandana- hetu pūjanahetu ovadantaṃ bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Āmisasikkhāpadaṃ catutthaṃ.

--ooOoo--

1 āpatti - Sīmu 2.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 24

Nói như vầy: Vị có ý định làm mất thể diện, có ý định làm mất danh dự, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên được hội chúng chỉ định làm vị giáo giới tỳ khưu ni rồi nói như vầy: “Vị giáo giới vì nguyên nhân y phục, vì nguyên nhân vật thực, vì nguyên nhân chỗ trú ngụ, vì nguyên nhân vật dụng là dược phẩm trị bệnh, vì nguyên nhân tôn trọng, vì nguyên nhân cung kính, vì nguyên nhân tôn vinh, vì nguyên nhân đảnh lễ, vì nguyên nhân cúng dường;” vị nói thì phạm tội pācittiya.

Hành sự sai Pháp, nhận biết là hành sự sai Pháp, vị nói như thế thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp, có sự hoài nghi, vị nói như thế thì phạm tội pācittiya. Hành sự sai Pháp, (lầm tưởng) là hành sự đúng Pháp, vị nói như thế thì phạm tội pācittiya.

Vị có ý định làm mất thể diện, có ý định làm mất danh dự, có ý định làm xấu hổ vị đã tu lên bậc trên không được hội chúng chỉ định làm vị giáo giới tỳ khưu ni rồi nói như vầy: ‘Vị giáo giới vì nguyên nhân y phục, ―(như trên)― vì nguyên nhân cúng dường;’ vị nói thì phạm tội dukkaṭa.

Vị có ý định làm mất thể diện, có ý định làm mất danh dự, có ý định làm xấu hổ vị chưa tu lên bậc trên được hội chúng chỉ định hoặc không được chỉ định làm vị giáo giới tỳ khưu ni rồi nói như vầy: ‘Vị giáo giới vì nguyên nhân y phục, vì nguyên nhân vật thực, vì nguyên nhân chỗ trú ngụ, vì nguyên nhân vật dụng là dược phẩm trị bệnh, vì nguyên nhân tôn trọng, vì nguyên nhân cung kính, vì nguyên nhân tôn vinh, vì nguyên nhân đảnh lễ, vì nguyên nhân cúng dường;’ vị nói thì phạm tội dukkaṭa.

Hành sự sai pháp, (lầm tưởng) là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp, phạm tội dukkaṭa.

Vị nói về vị đang giáo giới theo thói thường vì nguyên nhân y phục, vì nguyên nhân vật thực, vì nguyên nhân chỗ trú ngụ, vì nguyên nhân vật dụng là dược phẩm trị bệnh, vì nguyên nhân tôn trọng, vì nguyên nhân cung kính, vì nguyên nhân tôn vinh, vì nguyên nhân đảnh lễ, vì nguyên nhân cúng dường; vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật chất là thứ tư.

--ooOoo--

6. 3. 5. CĪVARADĀNASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāvatthiyaṃ aññatarissā visikhāya piṇḍāya carati. Aññatarāpi bhikkhunī tassā visikhāya piṇḍāya carati. Atha kho so bhikkhu taṃ bhikkhuniṃ etadavoca: “Gaccha bhagini, amukasmiṃ okāse bhikkhā dīyatī ”ti. Sāpi kho evamāha: “Gacchayya, 1 amukasmiṃ okāse bhikkhā dīyatī ”ti. Te abhiṇha dassanena sandiṭṭhā ahesuṃ.

2. Tena kho pana samayena saṅghassa cīvaraṃ bhājiyati. 2 Atha kho sā bhikkhunī ovādaṃ gantvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho taṃ bhikkhuniṃ so bhikkhu etadavoca: “Ayaṃ me bhagini cīvarapaṭiviṃso 3 sādiyissasī ”ti. “Āmayya,4 dubbalacīvarāmhī ”ti.5 Atha kho so bhikkhu tassā bhikkhuniyā cīvaraṃ adāsi. Sopi kho bhikkhu dubbalacīvaro hoti. Bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Karohidāni te āvuso cīvaran ”ti. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi.

3. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu bhikkhuniyā cīvaraṃ dassatī ”ti? ―pe―

“Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu bhikkhuniyā cīvaraṃ adāsī ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

“Ñātikā te bhikkhū aññātikā ”ti?

“Aññātikā bhagavā ”ti.

“Aññātako moghapurisa aññātikāya na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ dassasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ dadeyya pācittiyan ”ti. Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
gacchāyya - Ma; gaccha ayya - Syā.
2
bhājīyati - Ma; bhājiyyati - PTS.               4
āmāyya - Ma; āmayyā - Sīmu.
3
cīvarapaṭivīso - Ma; cīvarapaṭiviso - Syā, PTS. dubbalacīvaramhī ti - Sīmu, Syā, PTS.

6. 3. 5 .ĐIỀU HỌC VỀ CHO Y: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi khất thực ở con đường nọ trong thành Sāvatthī. Có vị tỳ khưu ni nọ cũng đi khất thực ở con đường ấy. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã nói với vị tỳ khưu ni ấy điều này: - “Này sư tỷ, hãy đi. Vật thực được bố thí ở chỗ kia.” Vị ni ấy cũng đã nói như vầy: - “Thưa ngài, hãy đi. Vật thực được bố thí ở chỗ kia.” Do sự gặp gỡ thường xuyên, họ đã trở nên thân thiết.

2. Vào lúc bấy giờ, y của hội chúng được chia ra. Khi ấy, vị tỳ khưu ni ấy sau khi đi việc giáo giới đã đi đến gặp vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã đảnh lễ vị tỳ khưu ấy rồi đứng ở một bên. Vị tỳ khưu ấy đã nói với vị tỳ khưu ni ấy đang đứng một bên điều này: - “Này sư tỷ, đây là phần chia y của tôi; chị nên nhận lấy.” - “Thưa ngài, xin vâng. Y của tôi đã tàn tệ.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã cho y đến vị tỳ khưu ni ấy. Ngay cả y của vị tỳ khưu ấy cũng đã tàn tệ. Các tỳ khưu đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, bây giờ hãy làm y của đại đức đi.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu.

3. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao tỳ khưu lại cho y đến tỳ khưu ni?” ―(như trên)―

- “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi cho y đến tỳ khưu ni, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

- “Này tỳ khưu, là nữ thân quyến của ngươi hay không phải là nữ thân quyến?”

- “Bạch Thế Tôn, không phải là nữ thân quyến.”

- “Này kẻ rồ dại, người nam không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với người nữ không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cho y đến tỳ khưu ni không phải là thân quyến vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cho y đến tỳ khưu ni không phải là thân quyến thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 5.

4. Tena kho pana samayena bhikkhū kukkuccāyantā bhikkhunīnaṃ pārivaṭṭakaṃ 1 cīvaraṃ na denti. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma ayyā amhākaṃ pārivaṭṭakaṃ cīvaraṃ na dassantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tāsaṃ bhikkhunīnaṃ ujjhāyantīnaṃ khīyantīnaṃ vipācentīnaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne ekasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave pañcannaṃ pārivaṭṭakaṃ dātuṃ bhikkhussa bhikkhuniyā sikkhamānāya sāmaṇerassa sāmaṇerāya. Anujānāmi bhikkhave imesaṃ pañcannaṃ pārivaṭṭakaṃ dātuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ dadeyya aññatra pārivaṭṭakā pācittiyan ”ti.

5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ.2

Aññatra pārivaṭṭakā ’ti ṭhapetvā pārivaṭṭakaṃ deti āpatti pācittiyassa.

Aññātikāya aññātikasaññī cīvaraṃ deti aññatra pārivaṭṭakā, āpatti pācittiyassa. Aññātikāya vematiko cīvaraṃ deti aññatra pārivaṭṭakā, āpatti pācittiyassa. Aññātikāya ñātikasaññī cīvaraṃ deti aññatra pārivaṭṭakā, āpatti pācittiyassa.

Ekato upasampannāya cīvaraṃ deti aññatra pārivaṭṭakā, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti.

Anāpatti ñātikāya, pārivaṭṭakaṃ parittena vā vipulaṃ vipulena vā
parittaṃ, bhikkhunī vissāsaṃ gaṇhāti, tāvakālikaṃ gaṇhāti, cīvaraṃ
ṭhapetvā aññaṃ parikkhāraṃ deti, sikkhamānāya, sāmaṇerāya,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Cīvaradānasikkhāpadaṃ pañcamaṃ.
--ooOoo--

1 pārivattakaṃ - Ma, Syā, PTS.            2 vikappanupagaṃ pacchimaṃ - Ma, Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 25

4. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không đưa y ra trao đổi với các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các ngài đại đức lại không đưa y ra trao đổi với chúng tôi?” Các tỳ khưu đã nghe được các tỳ khưu ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép đưa ra trao đổi với năm hạng là tỳ khưu, tỳ khưu ni, cô ni tu tập sự, sa di, sa di ni. Này các tỳ khưu, ta cho phép đưa ra trao đổi với năm hạng này. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cho y đến tỳ khưu ni không phải là thân quyến thì phạm tội pācittiya ngoại trừ sự trao đổi.”

5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

(Người nữ) không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung.

Ngoại trừ sự trao đổi: trừ ra sự trao đổi, vị cho (y) thì phạm tội pācittiya.

Không phải là nữ thân quyến, nhận biết không phải là nữ thân quyến, vị cho y thì phạm tội pācittiya ngoại trừ sự trao đổi. Không phải là nữ thân quyến, có sự hoài nghi, vị cho y thì phạm tội pācittiya ngoại trừ sự trao đổi. Không phải là nữ thân quyến, (lầm) tưởng là nữ thân quyến, vị cho y thì phạm tội pācittiya ngoại trừ sự trao đổi.

Vị cho y đến cô ni tu lên bậc trên ở một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa ngoại trừ sự trao đổi. Là nữ thân quyến, (lầm) tưởng không phải là nữ thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là nữ thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là nữ thân quyến, nhận biết là nữ thân quyến thì vô tội.

Với vị (tỳ khưu ni) là nữ thân quyến, sự trao đổi vật lớn bằng vật nhỏ hoặc vật nhỏ bằng vật lớn, vị tỳ khưu ni lấy do sự thân thiết, vị ni lấy trong một thời hạn, vị cho vật dụng khác ngoại trừ y, (cho đến) cô ni tu tập sự, (cho đến) sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học về cho y là thứ năm. --ooOoo--

6. 3. 6. CĪVARASIBBANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī paṭṭo 1 hoti cīvarakammaṃ       kātuṃ.   Aññatarā       bhikkhunī   yenāyasmā      udāyī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Sādhu me bhante, ayyo cīvaraṃ sibbatū ”ti. 2 Atha kho āyasmā udāyī tassā bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbitvā3 surattaṃ suparikammakataṃ katvā majjhe paṭibhāna- cittaṃ vuṭṭhāpetvā saṃharitvā nikkhipi.

2. Atha kho sā bhikkhunī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Kataṃ taṃ bhante, cīvaran ”ti. “Handa bhagini, imaṃ cīvaraṃ yathāsaṃhaṭaṃ haritvā nikkhipitvā yadā bhikkhunīsaṅgho ovādaṃ āgacchati, tadā imaṃ cīvaraṃ pārupitvā bhikkhunīsaṅghassa piṭṭhito piṭṭhito āgacchā ”ti.

3. Atha kho sā bhikkhunī taṃ cīvaraṃ yathāsaṃhaṭaṃ haritvā nikkhipitvā yadā bhikkhunīsaṅgho ovādaṃ āgacchati, tadā taṃ cīvaraṃ pārupitvā bhikkhunīsaṅghassa piṭṭhito piṭṭhito āgacchati. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Yāva chinnikā imā bhikkhuniyo dhuttikā ahirikāyo yatra hi nāma cīvare paṭibhānacittaṃ vuṭṭhāpessantī ”ti. Bhikkhuniyo evamāhaṃsu: “Kassidaṃ kamman ”ti? “Ayyassa udāyissā ”ti. “Yepi te chinnakā dhuttakā4 ahirikā tesampi evarūpaṃ na sobheyya. Kiṃ pana ayyassa udāyissā ”ti?

4. Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbissatī ”ti?5 ―pe―

“Saccaṃ kira tvaṃ udāyi bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbasī ”ti?6

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

“Ñātikā te udāyi aññātikā ”ti?

“Aññātikā bhagavā ”ti.

1
paṭṭho - Syā, PTS.         3
sibbetvā - Syā, PTS.        5
sibbessatī ti - Syā, PTS.
2
sibbetū ti - Syā, PTS.     4
chinnikā dhuttikā - Sīmu.   6
sibbesī ti - Syā, PTS.

6. 3. 6. ĐIỀU HỌC VỀ MAY Y: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, tỳ khưu Udāyi là rành rẽ làm công việc may y. Có vị tỳ khưu ni nọ đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, tốt thay ngài đại đức hãy may y cho tôi.” Sau đó, đại đức Udāyi đã may y cho tỳ khưu ni ấy, sau khi khéo nhuộm, khéo sửa soạn, đã vẽ lên hình ảnh gợi cảm ở giữa, 1 rồi gấp lại, và để riêng.

2. Sau đó, vị tỳ khưu ni ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, y ấy đâu rồi?” - “Này sư tỷ, hãy mang đi và để riêng y này còn được gấp như vầy. Khi nào hội chúng tỳ khưu ni đi đến về việc giáo giới, khi ấy hãy khoác y này lên và đi ở phía sau cùng của hội chúng tỳ khưu ni.”

3. Khi ấy, vị tỳ khưu ni ấy đã mang đi và để riêng y ấy còn được gấp như thế. Đến khi hội chúng tỳ khưu ni đi đến nghe giáo giới, khi ấy mới khoác y ấy lên và đi ở phía sau cùng của hội chúng tỳ khưu ni. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các tỳ khưu ni này thật là quá quắt, trơ trẽn, vô liêm sĩ bởi vì dám vẽ hình ảnh gợi cảm lên trên y?” Các tỳ khưu ni đã nói như vầy: - “Việc làm này là của ai?” - “Là của ngài đại đức Udāyi.” - “Thậm chí đối với những kẻ quá quắt, trơ trẽn, vô liêm sĩ, hình thức như vầy cũng không thể trưng bày. Chả lẽ lại là của ngài đại đức Udāyi?”

4. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại may y cho tỳ khưu ni?” ―(như trên)―

- “Này Udāyi, nghe nói ngươi may y cho tỳ khưu ni, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

- “Này Udāyi, là nữ thân quyến của ngươi hay không phải là nữ thân quyến?”

- “Bạch Thế Tôn, không phải là nữ thân quyến.”

1 Chú giải cho biết rằng: “Sau khi nhuộm y, đại đức Udāyi đã dùng nhiều màu sắc phác họa ở phần giữa của y ấy hình ảnh người nam và người nữ với sự thực hiện việc đôi lứa còn chưa kết thúc” (VinA. iv, 804).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 6.

“Aññātako moghapurisa aññātikāya na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā pāsādikaṃ vā apāsādikaṃ vā. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbissasi? 1 Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ sibbeyya vā sibbāpeyya vā pācittiyan ”ti.

5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ.

Sibbeyyā ’ti sayaṃ sibbati, ārapathe ārapathe āpatti pācittayassa.

Sibbāpeyyā ’ti aññaṃ āṇāpeti, āpatti pācittiyassa. Sakiṃ āṇanto bahukampi sibbati, āpatti pācittiyassa.

Aññātikāya aññātikasaññī cīvaraṃ sibbati vā sibbāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Aññātikāya vematiko cīvaraṃ sibbati vā sibbāpeti vā, āpatti pācittiyassa. Aññātikāya ñātikasaññī cīvaraṃ sibbati vā sibbāpeti vā, āpatti pācittiyassa.

Ekato upasampannāya cīvaraṃ sibbati vā sibbāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti.

Anāpatti ñātikāya, cīvaraṃ ṭhapetvā aññaṃ parikkhāraṃ sibbati vā sibbāpeti vā, sikkhamānāya, sāmaṇerāya, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Cīvarasibbanasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ. --ooOoo--

1 sibbessasi - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 26

- “Này kẻ rồ dại, người nam không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì làm hài lòng hay không làm hài lòng người nữ không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại may y cho tỳ khưu ni không phải là thân quyến vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào may y hoặc bảo may y cho tỳ khưu ni không phải là thân quyến thì phạm tội pācittiya.”

5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

(Người nữ) không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y.

May: vị tự mình may thì phạm tội pācittiya theo từng đường kim.

Bảo may: vị ra lệnh người khác thì phạm tội pācittiya. Được ra lệnh một lần, mặc dầu (vị kia) may nhiều lần vị (ra lệnh) phạm (chỉ một) tội pācittiya.

Không phải là nữ thân quyến, nhận biết không phải là nữ thân quyến, vị may y hoặc bảo may y thì phạm tội pācittiya. Không phải là nữ thân quyến, có sự hoài nghi, vị may y hoặc bảo may y thì phạm tội pācittiya. Không phải là nữ thân quyến, (lầm) tưởng là nữ thân quyến, vị may y hoặc bảo may y thì phạm tội pācittiya.

Vị may y hoặc bảo may y cho cô ni tu lên bậc trên ở một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa. Là nữ thân quyến, (lầm) tưởng không phải là nữ thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là nữ thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là nữ thân quyến, nhận biết là nữ thân quyến thì vô tội.

Trường hợp vị (tỳ khưu ni) là nữ thân quyến, vị may hoặc bảo may vật dụng khác ngoại trừ y, (trường hợp) cô ni tu tập sự, (trường hợp) sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về may y là thứ sáu. --ooOoo--

6. 3. 7. SAṂVIDHĀSIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Yatheva mayaṃ sapajāpatikā āhiṇḍāma, evamevime samaṇā sakyaputtiyā bhikkhunīhi saddhiṃ āhiṇḍantī ”ti.

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissantī ”ti? ―pe―

“Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjathā ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhāna- maggaṃ paṭipajjeyya antamaso gāmantarampi pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ca bhikkhuniyo ca sāketā sāvatthiṃ 1 addhānamaggaṃ paṭipannā honti. Atha kho tā bhikkhuniyo te bhikkhū etadavocuṃ: “Mayampi ayyehi saddhiṃ gamissāmā ”ti. “Na bhagini kappati bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjituṃ, tumhe vā paṭhamaṃ gacchatha mayaṃ vā gamissāmā ”ti. “Ayyā bhante aggapurisā ayyāva paṭhamaṃ gacchantū ”ti.

1 sāvatthiyaṃ - Sīmu.

6. 3. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC HẸN TRƯỚC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư hẹn trước rồi đi chung đường xa với các tỳ khưu ni. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Giống y như chúng ta đi dạo với vợ, các Sa-môn Thích tử này cũng đi dạo với các tỳ khưu ni y như thế.”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại hẹn trước rồi đi chung đường xa với các tỳ khưu ni?” ―(như trên)―

- “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi hẹn trước rồi đi chung đường xa với các tỳ khưu ni, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại hẹn trước rồi đi chung đường xa với các tỳ khưu ni vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào hẹn trước rồi đi chung đường xa với vị tỳ khưu ni ngay cả (đi) từ làng này sang làng khác 1 thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, nhiều tỳ khưu và tỳ khưu ni đi đường xa từ thành Sāketa đến thành Sāvatthī. Khi ấy, các tỳ khưu ni ấy sau khi nhìn thấy các tỳ khưu ấy đã nói điều này: - “Chúng tôi sẽ cùng đi với các ngài đại đức.” - “Này các sư tỷ, không được phép hẹn trước rồi đi chung đường xa với vị tỳ khưu ni. Hoặc là các chị hãy đi trước hoặc là chúng tôi sẽ đi trước.” - “Thưa các ngài, các ngài đại đức là những người cao quý. Chính các ngài đại đức hãy đi trước.”

1 Gāmantaraṃ = gāma-antaraṃ: khoảng giữa của các làng.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 7.

4. Atha kho tāsaṃ bhikkhunīnaṃ pacchā gacchantīnaṃ antarāmagge corā acchindiṃsu ceva 1 dūsesuñca. Atha kho tā bhikkhuniyo sāvatthiṃ gantvā bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave satthagamanīye magge sāsaṅka- sammate sappaṭibhaye bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhāna- maggaṃ paṭipajjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhāna- maggaṃ paṭipajjeyya antamaso gāmantarampi aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo satthagamanīyo hoti maggo, sāsaṅka- sammato, sappaṭibhayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Saddhin ’ti ekato.

Saṃvidhāyā ’ti gacchāma bhagini gacchāmayya, gacchāmayya 2 gacchāma bhagini, ajja vā hīyo vā pare vā gacchāmā ’ti saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa.

Antamaso gāmantarampī ’ti kukkuṭasampāte3 gāme gāmantare gāmantare, āpatti pācittiyassa. Agāmake araññe addhayojane addhayojane, āpatti pācittiyassa.

Aññatra samayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ.

Satthagamanīyo nāma maggo na sakkā hoti vinā satthena gantuṃ.

Sāsaṅkaṃ nāma tasmiṃ magge4 corānaṃ niviṭṭhokāso dissati, bhuttokāso dissati, ṭhitokāso dissati, nisinnokāso dissati, nipannokāso dissati.

1
acchindiṃsuva - Ma.
2
gacchāmāyya gacchāmāyya - Ma;                         3
kukkuṭasampāde - Sīmu.
gacchāma ayya, gacchāma ayya - Syā.                   4
yasmiṃ magge - katthaci.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 27

4. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy trong khi đi sau ở giữa đường đã bị bọn đạo tặc cướp bóc còn bị làm ô uế nữa. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến thành Sāvatthī và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép trên con đường cần phải đi chung với đoàn xe, được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng, sau khi hẹn trước được đi chung đường xa với vị tỳ khưu ni. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi hẹn trước rồi đi chung đường xa với vị tỳ khưu ni ngay cả (đi) từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya, ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: con đường cần phải đi chung với đoàn xe, được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Với: cùng chung.

Sau khi hẹn trước: Vị hẹn trước rằng: “Này sư tỷ, chúng ta hãy đi. Thưa ngài, chúng ta hãy đi. Thưa ngài, chúng ta hãy đi. Này sư tỷ, chúng ta hãy đi. Hôm nay hoặc hôm qua hoặc ngày mai chúng ta hãy đi” thì phạm tội dukkaṭa.

Ngay cả từ làng này sang làng khác: Ở ngôi làng trong khoảng cách đi được của con gà trống thì phạm tội pācittiya theo mỗi một khoảng giữa của các ngôi làng. Không phải trong làng, ở trong rừng, thì phạm tội pācittiya theo từng khoảng cách nửa do-tuần. 1

Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có duyên cớ.

Con đường cần phải đi chung với đoàn xe nghĩa là con đường không có đoàn xe không thể đi được.

Có sự nguy hiểm nghĩa là trên con đường ấy chỗ cắm trại của bọn cướp được thấy, chỗ ăn được thấy, chỗ đứng được thấy, chỗ ngồi được thấy, chỗ nằm được thấy.

1 Tài liệu The Buddhist Monastic Code cho biết khoảng cách của nửa do-tuần là 8 km, tức 5 miles.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 8.

Sappaṭibhayaṃ nāma tasmiṃ magge corehi manussā hatā dissanti, viluttā dissanti, ākoṭitā dissanti, sappaṭibhayaṃ gantvā appaṭibhayaṃ passitvā 1 uyyojetabbā ‘gacchatha bhaginiyo ’ti.

Saṃvidahite saṃvidahitasaññī ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi aññatra samayā, āpatti pācittiyassa. Saṃvidahite vematiko ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi aññatra samayā, āpatti pācittiyassa. Saṃvidahite asaṃvidahitasaññī ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi aññatra samayā, āpatti pācittiyassa.

Bhikkhu saṃvihadati bhikkhunī na saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa. Asaṃvidahite saṃvidahitasaññī, āpatti dukkaṭassa. Asaṃvidahite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Asaṃvidahite asaṃvidahitasaññī, anāpatti.

Anāpatti samaye, asaṃvidahitvā gacchanti, 2 bhikkhunī saṃvidahati bhikkhu na saṃvidahati, visaṅketena gacchanti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Saṃvidhānasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

6. 3. 8. NĀNĀBHIRŪHANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ3 abhirūhanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Yatheva mayaṃ sapajāpatikā nāvāya4 kīḷāma, evamevime samaṇā sakyaputtiyā bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekāya nāvāya kīḷantī ”ti.

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūhissantī ”ti?5 ―pe―

1
dassetvā - Ma; dassitvā - PTS.   3
ekanāvaṃ - Syā.
2
gacchati - Ma, PTS.              4
ekanāvāya - Syā.    5
abhiruhissantī ti - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 28

Có sự kinh hoàng nghĩa là trên con đường ấy dân chúng bị giết bởi bọn cướp được thấy, bị cướp giật được thấy, bị đánh đập được thấy. Sau khi đi đến chỗ có sự kinh hoàng, khi nhìn thấy không có sự kinh hoàng thì nên giải tán (nói rằng): ‘Này các sư tỷ, hãy đi đi.’

Khi đã hẹn trước, nhận biết là đã hẹn trước, vị đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Khi đã hẹn trước, có sự hoài nghi, vị đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Khi đã hẹn trước, (lầm) tưởng là không hẹn trước, vị đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ.

Vị tỳ khưu hẹn trước còn vị tỳ khưu ni không hẹn trước, thì phạm tội dukkaṭa. Khi không hẹn trước, (lầm) tưởng là đã hẹn trước, phạm tội dukkaṭa. Khi không hẹn trước, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi không hẹn trước, nhận biết là không hẹn trước thì vô tội.

Khi có duyên cớ, các vị sau khi không hẹn trước rồi đi, vị tỳ khưu ni hẹn trước còn vị tỳ khưu không hẹn trước, các vị đi ngoài giờ hẹn ước, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc hẹn trước là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 3. 8. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC LÊN THUYỀN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi hẹn trước rồi cùng lên một chiếc thuyền với các tỳ khưu ni. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Giống y như chúng ta du ngoạn với vợ trên một chiếc thuyến, các Sa-môn Thích tử này sau khi hẹn trước rồi du ngoạn với các tỳ khưu ni trên một chiếc thuyến y như thế.”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi hẹn trước rồi cùng lên một chiếc thuyền với các tỳ khưu ni?” ―(như trên)―

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo           Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 8.

“Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūhathā ”ti?

“Saccaṃ bhagavā ”ti.

Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhunīhi saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūhissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūheyya 1 uddhagāminiṃ vā adhogāminiṃ vā pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ca bhikkhuniyo ca sāketā sāvatthiṃ addhānamaggaṃ paṭipannā honti, antarāmagge nadī taritabbā 2 hoti. Atha kho tā bhikkhuniyo te bhikkhū etadavocuṃ: “Mayampi ayyehi saddhiṃ uttarissāmā ”ti. “Na bhagini kappati bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūhituṃ, tumhe vā paṭhamaṃ uttaratha mayaṃ vā uttarissāmā ”ti. “Ayyā bhante aggapurisā ayyāva paṭhamaṃ uttarantū ”ti.

4. Atha kho tāsaṃ bhikkhunīnaṃ pacchā uttarantīnaṃ corā acchindiṃsu ceva dūsesuñca. Atha kho tā bhikkhuniyo sāvatthiṃ gantvā bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave tiriyaṃ taraṇāya bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūhituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhāya ekaṃ nāvaṃ abhirūheyya uddhagāminiṃ3 vā adhogāminiṃ vā aññatra tiriyaṃ taraṇāya4 pācittiyan ”ti.

1
abhiruheyya - Ma evamuparipi.            3
uddhaṅgāminiṃ - Ma, PTS.
2
uttaritabbā - Syā.                       4
tiriyantaraṇāya - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 28

- “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sau khi hẹn trước rồi cùng lên một chiếc thuyền với các tỳ khưu ni, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi sau khi hẹn trước rồi cùng lên một chiếc thuyền với các tỳ khưu ni vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi hẹn trước rồi cùng với vị tỳ khưu ni lên chung một chiếc thuyền đi ngược dòng hoặc đi xuôi dòng thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu và tỳ khưu ni đi đường xa từ thành Sāketa đến thành Sāvatthī. Khoảng giữa đường, có con sông cần phải vượt qua. Khi ấy, các tỳ khưu ni ấy đã nói với các tỳ khưu ấy điều này: - “Chúng tôi sẽ vượt qua cùng với các ngài đại đức.” - “Này các sư tỷ, không được phép hẹn trước rồi cùng lên một chiếc thuyền với vị tỳ khưu ni. Hoặc là các vị hãy vượt qua trước hoặc là chúng tôi sẽ vượt qua trước.” - “Thưa các ngài, các ngài đại đức là những người cao quý. Chính các ngài đại đức hãy vượt qua trước.”

4. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy trong khi vượt qua sau đã bị bọn đạo tặc cướp giật còn bị làm ô uế nữa. Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã đi đến thành Sāvatthī và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép khi vượt ngang qua (sông) sau khi hẹn trước được lên chung một chiếc thuyền với vị tỳ khưu ni. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi hẹn trước rồi cùng với vị tỳ khưu ni lên chung một chiếc thuyền đi ngược dòng hoặc đi xuôi dòng thì phạm tội pācittiya, ngoại trừ vượt ngang qua (sông).”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 8.

5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Saddhin ’ti ekato.

Saṃvidhāyā ’ti ‘abhirūhāma bhagini abhirūhāmayya, abhirūhāmayya abhirūhāma bhagini, ajja vā hīyo vā pare vā abhirūhāmā ’ti saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhuniyā abhirūḷhe bhikkhu abhirūhati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu 1 abhirūḷhe bhikkhunī abhirūhati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā abhirūhanti, āpatti pācittiyassa.

Uddhagāminin ’ti ujjavanikāya.

Adhogāminin ’ti ojavanikāya.

Aññatra tiriyaṃ taraṇāyā ’ti ṭhapetvā tiriyaṃ taraṇaṃ.

Kukkuṭasampāte gāme gāmantare gāmantare, āpatti pācittiyassa. Agāmake araññe addhayojane addhayojane, āpatti pācittiyassa. Saṃvidahite saṃvidahitasaññī ekaṃ nāvaṃ abhirūhati uddhagāminaṃ vā adhogāminiṃ vā aññatra tiriyaṃ taraṇāya, āpatti pācittiyassa. Saṃvidahite vematiko ekaṃ nāvaṃ abhirūhati uddhagāminiṃ vā adhogāminiṃ vā aññatra tiriyaṃ taraṇāya, āpatti pācittiyassa. Saṃvidahite asaṃvidahitasaññī ekaṃ nāvaṃ abhirūhati uddhagāmiṃ vā adhogāminiṃ vā aññatra tiriyaṃ taraṇāya, āpatti pācittiyassa.

Bhikkhu saṃvidahati bhikkhunī na saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa. Asaṃvidahite saṃvidahitasaññī, āpatti dukkaṭassa. Asaṃvidahite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Asaṃvidahite asaṃvidahitasaññī, anāpatti.

Anāpatti tiriyaṃ taraṇāya, asaṃvidahitvā abhirūhanti, bhikkhunī saṃvidahati bhikkhu na saṃvidahati, visaṅketena abhirūhanti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Nāvābhirūhanasikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ. --ooOoo--

1 bhikkhumhi - Ma, Sīmu, bhikkhusmiṃ - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 28

5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Với: cùng chung.

Sau khi hẹn trước: Vị hẹn trước rằng: “Này sư tỷ, chúng ta hãy lên (thuyền). Thưa ngài, chúng ta hãy lên (thuyền). Thưa ngài, chúng ta hãy lên (thuyền). Này sư tỷ, chúng ta hãy lên (thuyền). Hôm nay hoặc hôm qua hoặc ngày mai chúng ta hãy lên (thuyền)” thì phạm tội dukkaṭa. Khi vị tỳ khưu ni đã lên (thuyền), vị tỳ khưu lên (thuyền) thì phạm tội pācittiya. Khi vị tỳ khưu đã lên (thuyền), vị tỳ khưu ni lên (thuyền) thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai cùng lên (thuyền) thì phạm tội pācittiya.

Đi ngược dòng: đi lên phía trên.

Đi xuôi dòng: đi xuống phía dưới.

Ngoại trừ vượt ngang qua (sông): trừ ra sự vượt ngang qua (sông).

Ở ngôi làng trong khoảng cách đi được của con gà trống thì phạm tội pācittiya theo mỗi một khoảng giữa của các ngôi làng. Không phải trong làng, ở trong rừng, thì phạm tội pācittiya theo từng khoảng cách nửa do- tuần. Khi đã hẹn trước, nhận biết là đã hẹn trước, vị lên chung một chiếc thuyền đi ngược dòng hoặc đi xuôi dòng thì phạm tội pācittiya, ngoại trừ vượt ngang qua (sông). Khi đã hẹn trước, có sự hoài nghi, vị lên chung một chiếc thuyền đi ngược dòng hoặc đi xuôi dòng thì phạm tội pācittiya, ngoại trừ vượt ngang qua (sông). Khi đã hẹn trước, (lầm) tưởng là không hẹn trước, vị lên chung một chiếc thuyền đi ngược dòng hoặc đi xuôi dòng thì phạm tội pācittiya, ngoại trừ vượt ngang qua (sông).

Vị tỳ khưu hẹn trước còn vị tỳ khưu ni không hẹn trước, thì phạm tội dukkaṭa. Khi không hẹn trước, (lầm) tưởng là đã hẹn trước, phạm tội dukkaṭa. Khi không hẹn trước, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi không hẹn trước, nhận biết là không hẹn trước thì vô tội.

Khi vượt ngang qua (sông), các vị không hẹn trước rồi lên (thuyền), vị tỳ khưu ni hẹn trước còn vị tỳ khưu không hẹn trước, các vị lên (thuyền) ngoài giờ hẹn ước, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc lên thuyền là thứ tám. --ooOoo--

6. 3. 9. PARIPĀCITASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena thullananandā bhikkhunī aññatarassa kulassa kulūpikā hoti niccabhattikā. Tena ca gahapatinā therā bhikkhū nimantitā honti. Atha kho thullanandā bhikkhunī pubbanha- samayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ gahapatiṃ etadavoca:

“Kimidaṃ gahapati pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyattan ”ti?

“Therā mayā ayye nimantitā ”ti.

“Ke pana te gahapati therā ”ti?

“Ayyo sāriputto ayyo mahāmoggallāno ayyo mahākaccāno ayyo mahākoṭṭhito ayyo mahākappino ayyo mahācundo ayyo anuruddho ayyo revato ayyo upāli ayyo ānando ayyo rāhulo ”ti.

“Kiṃ pana tvaṃ gahapati mahānāge tiṭṭhamāne ceṭake nimantesī ”ti?

“Ke pana te ayye mahānāgā ”ti?

“Ayyo devadatto ayyo kokāliko ayyo                         kaṭamorakatissako 1           ayyo khaṇḍadeviyā putto ayyo samuddadatto ”ti.

Ayaṃ carahi thullanandāya bhikkhuniyā antarā kathā vippakatā. Atha therā2 bhikkhū pavisiṃsu. “Saccaṃ mahānāgā kho tayā gahapati nimantitā ”ti. “Idāneva kho tvaṃ ayye ceṭake akāsi idāni mahānāge ”ti gharato3 ca nikkaḍḍhi niccabhattañca pacchindi.4

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma devadatto jānaṃ bhikkhunīparipācitaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjissatī ”ti?5 ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ devadatta jānaṃ bhikkhunī- paripācitaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa jānaṃ bhikkhunīparipācitaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ bhikkhunīparipācitaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
kaṭamodakatissako - Ma.    2
atha te therā - Ma, PTS.         3
gehato - Syā.
katamorakatissako - Syā.   5
bhuñjissatī ti - Ma, Syā, PTS.   4
upacchindi - Syā.

6. 3. 9. ĐIỀU HỌC VỀ ĐƯỢC MÔI GIỚI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, tỳ khưu ni Thullanandā là vị thường tới lui với gia đình nọ và là vị nhận vật thực thường kỳ. Và các tỳ khưu trưởng lão đã được gia chủ ấy thỉnh mời. Khi ấy vào buổi sáng, tỳ khưu ni Thullanandā đã mặc y, cầm y bát, đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã nói với gia chủ ấy điều này:

- “Này gia chủ, việc gì mà nhiều vật thực loại cứng loại mềm này được chuẩn bị vậy?”

- “Thưa ni sư, tôi đã thỉnh mời các vị trưởng lão.”

- “Này gia chủ, các trưởng lão của ngươi là những vị nào vậy?”

- “Ngài Sāriputta, ngài Mahāmoggallāna, ngài Mahākaccāna, ngài Mahākoṭṭhita, ngài Mahākappina, ngài Mahācunda, ngài Anuruddha, ngài Revata, ngài Upāli, ngài Ānanda, ngài Rāhula.”

- “Này gia chủ, việc gì khiến ngươi lại thỉnh mời những hạng thứ yếu trong khi các khổng long đang còn tồn tại?”

- “Thưa ni sư, những vị nào là các khổng long của cô vậy?”

- “Ngài Devadatta, ngài Kokālika, ngài Kaṭamorakatissako con trai của Khaṇḍadevī, ngài Samuddadatto.”

Lúc này lời nói này của tỳ khưu ni Thullanandā đã bị gián đoạn nửa chừng. Rồi các tỳ khưu trưởng lão đã đi vào. - “Này gia chủ, có đúng là các khổng long đã được ngươi thỉnh mời không?” - “Này ni sư, ngay mới đây cô đã gọi các ngài đại đức là những hạng thứ yếu, bây giờ là các khổng long.” Rồi đã kéo ra khỏi nhà và chấm dứt phần bữa ăn thường kỳ.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao Devadatta trong khi biết vật thực được tỳ khưu ni môi giới cho vẫn thọ thực?” ―(như trên)― “Này Devadatta, nghe nói ngươi trong khi biết vật thực được tỳ khưu ni môi giới cho vẫn thọ thực, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi trong khi biết vật thực được tỳ khưu ni môi giới cho vẫn thọ thực vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết thức ăn được tỳ khưu ni môi giới cho vẫn thọ thực thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 9.

3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rājagahā pabbajito ñātikulaṃ agamāsi. Manussā ‘cirassampi 1 bhadanto āgato ’ti sakkaccaṃ bhattaṃ akaṃsu. Tassa kulassa kulūpikā bhikkhunī te manusse etadavoca: “Detha āvuso ayyassa bhikkhan” ti. 2 Atha kho so bhikkhu ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ jānaṃ bhikkhunīparipācitaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjitun ’ti kukkuccāyanto na paṭiggahesi. Nāsakkhi piṇḍāya carituṃ chinnabhatto ahosi. Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave pubbe gihīsamārambhe jānaṃ bhikkhunīparipācitaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ bhikkhunīparipācitaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjeyya aññatra pubbe gihīsamārambhā pācittiyan ”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, sā vā āroceti.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Paripāceti nāma pubbe adātukāmānaṃ akattukāmānaṃ ‘ayyo bhāṇako ayyo bahussuto ayyo suttantiko ayyo vinayadharo ayyo dhammakathiko detha ayyassa karotha ayyassā ’ti esā paripāceti nāma.

Piṇḍapāto nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhojanaṃ.

Aññatra pubbe gihīsamārambhā ’ti ṭhapetvā gihīsamārambhaṃ.

Gihīsamārambho nāma ñātakā vā honti pavāritā vā pakatipaṭiyattaṃ vā.3

1
cirassāpi - Syā, PTS.                       3
pakatipaṭiyattā vā - Syā, PTS.
2
dethayyassa āvuso bhattanti - Ma, PTS; detha āvuso ayyassa bhattan ti - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                 Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 29

3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ xuất gia ở thành Rājagaha đã đi đến gia đình thân quyến. Dân chúng (nói rằng): “Lâu lắm ngài đại đức mới đến,” rồi đã làm bữa ăn thịnh soạn. Có vị tỳ khưu ni thường lui tới với gia đình ấy đã nói với những người ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy dâng thức ăn đến ngài đại đức.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán thọ thực trong khi biết thức ăn được tỳ khưu ni môi giới cho,” trong khi ngần ngại đã không thọ nhận và không thể đi khất thực nên bữa ăn đã bị lỡ. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến tu viện và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, khi có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ ta cho phép thọ thực trong khi biết thức ăn được tỳ khưu ni môi giới cho. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết thức ăn được tỳ khưu ni môi giới cho vẫn thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ.”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc các người khác thông báo cho vị ấy, hoặc vị ni ấy thông báo.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Môi giới cho nghĩa là đối với những người trước đây không có ý định dâng cúng, không có ý định tiếp đãi, vị ni ấy môi giới rằng: “Ngài là vị trì tụng, ngài là vị nghe nhiều, ngài là vị trì Kinh, ngài là vị thông Luật, ngài là vị Pháp sư, hãy dâng cúng đến ngài, hãy phục vụ ngài.”

Thức ăn nghĩa là loại vật thực nào đó thuộc về năm loại vật thực.

Ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ: trừ ra có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ.

Có sự chuẩn bị bởi gia chủ nghĩa là các thân quyến, hoặc (những người) đã nói lời thỉnh cầu, hoặc (vật thực) đã được chuẩn bị thường kỳ.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 10.

5. Aññatra pubbe gihīsamārambhā bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

Paripācite paripācitasaññī bhuñjati aññatra pubbe gihīsamārambhā, āpatti pācittiyassa. Paripācite vematiko bhuñjati aññatra pubbe gihīsamārambhā, āpatti dukkaṭassa. Paripācite aparipācitasaññī bhuñjati aññatra pubbe gihīmārambhā, anāpatti.

Ekato upasampannāya paripācitaṃ bhuñjati aññatra pubbe gihīsamārambhā, āpatti dukkaṭassa. Aparipācite paripācitasaññī, āpatti dukkaṭassa. Aparipācite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Aparipācite aparipācitasaññī, anāpatti.

Anāpatti gihīsamārambhe, 1 sikkhamānā paripāceti, sāmaṇerā paripāceti,
pañcabhojanāni ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Paripācitasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

6. 3. 10. RAHONISAJJA SIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato udāyissa purāṇadutiyikā bhikkhunīsu pabbajitā hoti. Sā2 āyasmāto udāyissa santike abhikkhaṇaṃ āgacchati. Āyasmāpi udāyī tassā bhikkhuniyā santike abhikkhaṇaṃ gacchati. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī tassā bhikkhuniyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesi.

1 pubbe gihisamārambhe - Ma, PTS.                      2 sā bhikkhunī - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                 Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 30

5. Ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ, vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ ăn,’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Khi được môi giới cho, nhận biết đã được môi giới cho, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ. Khi được môi giới cho, có sự hoài nghi, vị thọ thực thì phạm tội dukkaṭa ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ. Khi được môi giới cho, (lầm) tưởng là không được môi giới cho, vị thọ thực thì vô tội ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ.

Được vị ni tu lên bậc trên từ một hội chúng môi giới cho, vị thọ thực thì phạm tội dukkaṭa ngoại trừ có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ. Khi không được môi giới cho, (lầm) tưởng là đã được môi giới cho, phạm tội dukkaṭa. Khi không được môi giới cho, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi không được môi giới cho, nhận biết là không được môi giới cho thì vô tội.

Khi có sự chuẩn bị trước bởi gia chủ, cô ni tu tập sự môi giới cho, vị sa di ni môi giới cho, tất cả (các thức khác) trừ ra năm loại vật thực, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về được môi giới là thứ chín.

--ooOoo--

6. 3. 10. ĐIỀU HỌC VỀ NGỒI NƠI KÍN ĐÁO: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, người vợ cũ của đại đức Udāyi đã xuất gia nơi các tỳ khưu ni. Tỳ khưu ni ấy thường xuyên đi đến gặp đại đức Udāyi. Đại đức Udāyi cũng thường xuyên đi đến gặp tỳ khưu ni ấy. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi đã cùng với tỳ khưu ni ấy một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 10.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ udāyi, bhikkhuniyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa bhikkhuniyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Saddhin ’ti ekato.

Eko ekāyā ’ti bhikkhu ceva hoti bhikkhunī ca.

Raho nāma cakkhussa raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṃ vā nikhaṇiyamāne 1 bhamukaṃ vā ukkhipiyamāne sīsaṃ vā ukkhipiyamāne passituṃ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṃ.

Nissajjaṃ kappeyyā ’ti bhikkhuniyā nisinnāya bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nisinno bhikkhunī upanisinnā vā hoti upanipannā vā, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.

Raho rahosaññī eko ekāya nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Raho vematiko eko ekāya nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Raho arahosaññī eko ekāya nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa.

1 akkhiṃ vā nikhaṇīyamāne - Ma; akkhīni vā nikhaniyamāne - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 30

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại cùng với tỳ khưu ni một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo?” ―(như trên)― “Này Udāyi, nghe nói ngươi cùng với tỳ khưu ni một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cùng với tỳ khưu ni một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cùng với tỳ khưu ni một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Với: cùng chung.

Một nam một nữ: chỉ có vị tỳ khưu và vị tỳ khưu ni.

Kín đáo: nghĩa là kín đáo đối với mắt, kín đáo đối với tai. Kín đáo đối với mắt: nghĩa là không thể nhìn thấy trong khi bị che mắt lại, trong khi nhướng mày, trong khi ngẩng đầu lên. Kín đáo đối với tai: nghĩa là không thể nghe lời nói (với giọng) bình thường.

Ngồi: Khi vị tỳ khưu ni đang ngồi, vị tỳ khưu ngồi gần hoặc nằm gần thì phạm tội pācittiya. Trong khi vị tỳ khưu đang ngồi, vị tỳ khưu ni ngồi gần hoặc nằm gần thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai đang ngồi hoặc cả hai đang nằm thì phạm tội pācittiya.

Chỗ kín đáo, nhận biết là chỗ kín đáo, vị ngồi xuống một nam một nữ thì phạm tội pācittiya. Chỗ kín đáo, có sự hoài nghi, vị ngồi xuống một nam một nữ thì phạm tội pācittiya. Chỗ kín đáo, (lầm) tưởng là chỗ không kín đáo, vị ngồi xuống một nam một nữ thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Bhikkhunovādavaggo - Pāc. 6. 3. 10.

Araho rahosaññī, āpatti dukkaṭassa. Araho vematiko, āpatti dukkaṭassa, araho arahosaññī, anāpatti.

Anāpatti yo koci viññū dutiyo hoti, tiṭṭhati na nisīdati, arahopekkho aññavihito 1 nisīdati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Rahonisajjasikkhāpadaṃ dasamaṃ. Bhikkhunovādavaggo tatiyo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Asammat’ atthaṅgatā upassayaṃ āmisadānena2 sibbati, addhānaṃ nāvaṃ bhuñjeyya eko ekāya te dasā ”ti.

--ooOoo--

1 aññāvihito - Syā, PTS.          2 asammata atthaṅgatū passayāmisadānena- Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Giáo Giới TK Ni - Điều Pācittiya 30

Chỗ không kín đáo, (lầm) tưởng là chỗ kín đáo, phạm tội dukkaṭa. Chỗ không kín đáo, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Chỗ không kín đáo, nhận biết là chỗ không kín đáo thì vô tội.

Có bất cứ người nam nào có trí suy xét là người thứ nhì, vị đứng không ngồi, không mong mỏi chỗ kín đáo, đang bận tâm chuyện khác rồi ngồi xuống, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về ngồi nơi kín đáo là thứ mười. Phẩm Giáo Giới là thứ ba.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Vị chưa được chỉ định, (mặt trời) đã lặn, chỗ ngụ của tỳ khưu ni, vì vật chất, với việc cho (y), vị may (y), (hẹn nhau đi) đường xa, (chung) thuyền, vị có thể thọ thực, một nam và một nữ, các điều ấy là mười.

--ooOoo--

6. 4. BHOJANAVAGGO 6. 4. 1. ĀVASATHAPIṆḌASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā avidūre aññatarassa pūgassa āvasathapiṇḍo paññatto hoti. Chabbaggiyā bhikkhū pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisitvā piṇḍaṃ alabhamānā āvasathaṃ agamaṃsu. Manussā ‘cirassāpi bhadantā 1 āgatā ’ti te 2 sakkaccaṃ parivisiṃsu. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū dutiyampi divasaṃ ―pe― tatiyampi divasaṃ pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya sāvatthiyaṃ piṇḍāya pavisitvā piṇḍaṃ alabhamānā āvasathaṃ gantvā bhuñjiṃsu. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Kiṃ mayaṃ karissāma ārāmaṃ gantvā hīyyopi idheva āgantabbaṃ bhavissatī ”ti? Tattheva anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ bhuñjanti. Titthiyā apasakkanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ bhuñjissanti, na imesaññeva āvasathapiṇḍo paññatto sabbesaññeva āvasathapiṇḍo paññatto ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ bhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ bhuñjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ bhuñjissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Eko āvasathapiṇḍo bhuñjitabbo tato ce uttariṃ3 bhuñjeyya pācittiyan ”ti. Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
cirassampi bhadantā - Ma; cirassāpi bhaddantā - Syā, PTS.
2
te ti padaṃ Sīhalapotthake addhikaṃ.                        3
tato ce uttari - Ma, PTS.

6. 4. PHẨM VẬT THỰC: 6. 4. 1. ĐIỀU HỌC VỀ VẬT THỰC Ở PHƯỚC XÁ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, ở không xa thành Sāvatthī có phường hội nọ sắp đặt sự thí thực tại phước xá. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư vào buổi sáng sau khi mặc y, cầm y bát, đi vào thành Sāvatthī để khất thực, khi không nhận được đồ ăn khất thực đã đi đến phước xá. Dân chúng (nói rằng): - “Lâu lắm các ngài đại đức mới đến,” họ đã phục vụ một cách trân trọng. Sau đó vào ngày thứ nhì, ―(như trên)― vào ngày thứ ba, các tỳ khưu nhóm Lục Sư vào buổi sáng sau khi mặc y, cầm y bát, đã đi vào thành Sāvatthī để khất thực, khi không nhận được đồ ăn khất thực đã đi đến phước xá và thọ thực. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã khởi ý điều này: “Chúng ta sẽ làm điều gì đây, có nên đi về tu viện rồi ngày mai cũng sẽ trở lại chính nơi này?” Các vị tiếp tục trú ngụ tại chính nơi ấy và thọ dụng vật thực ở phước xá. Các ngoại đạo lánh xa. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa- môn Thích tử cứ tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá? Vật thực ở phước xá được sắp đặt đâu có dành riêng cho các vị này; vật thực ở phước xá được sắp đặt dành cho tất cả!”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vật thực ở phước xá được thọ dụng một lần. Nếu vượt quá số ấy thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 1.

3. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto kosalesu janapadesu 1 sāvatthiyaṃ gacchanto yena aññataro āvasatho tenupasaṅkami. Manussā ‘cirassāpi thero āgato ’ti sakkaccaṃ parivisiṃsu. Atha kho āyasmato sāriputtassa bhuttāvissa kharo ābādho uppajji. Nāsakkhi tamhā āvasathā pakkamituṃ. Atha kho te manussā dutiyampi divasaṃ āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavocuṃ: “Bhuñjatha bhante”ti. Atha kho āyasmā sāriputto ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ anuvasitvā anuvasitvā āvasathaṇḍaṃ bhuñjitun ’ti kukkuccāyanto na paṭiggahesi. Chinnabhatto ahosi. Atha kho āyasmā sāriputto sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

4. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā anuvasitvā anuvasitvā āvasathapiṇḍaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Agilānena bhikkhunā eko āvasathapiṇḍo bhuñjitabbo tato ce uttariṃ bhuñjeyya pācittiyan ”ti.

5. Agilāno nāma sakkoti tamhā āvasathā pakkamituṃ. Gilāno nāma na sakkoti tamhā āvasathā pakkamituṃ.

Āvasathapiṇḍo nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhojanaṃ, sālāyaṃ vā maṇḍape vā rukkhamūle vā ajjhokāse vā anodissa yāvadattho paññatto hoti.

Agilānena bhikkhunā sakiṃ bhuñjitabbaṃ2 tato ce uttariṃ bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

Agilāno3 agilānasaññī tatuttariṃ āvasathapiṇḍaṃ bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Agilāno3 vematiko tatuttariṃ āvasathapiṇḍaṃ bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Agilāno3 gilānasaññī tatuttariṃ āvasathapiṇḍaṃ bhuñjati, āpatti pācittiyassa.

1
janapade - Ma.         2
bhuñjitabbo - Ma, Syā, PTS.         3
agilāne - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 31

3. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta trong khi đi đến thành Sāvatthī ở trong xứ sở Kosala đã ghé lại phước xá nọ. Dân chúng (nói rằng): - “Lâu lắm trưởng lão mới đến” rồi đã phục vụ một cách trân trọng. Sau đó, khi đại đức Sāriputta đã thọ thực xong, có cơn bệnh ngặt nghèo đã phát khởi. Đại đức đã không thể rời trú xá ấy ra đi. Sau đó vào ngày thứ nhì, những người ấy đã nói với đại đức Sāriputta điều này: - “Thưa ngài, xin hãy thọ thực.” Khi ấy, đại đức Sāriputta (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá,” trong lúc ngần ngại đã không thọ lãnh nên bữa ăn đã bị lỡ. Sau đó, đại đức Sāriputta đã đi đến thành Sāvatthī và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

4. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh được tiếp tục cư trú và thọ thực ở phước xá. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu không bị bệnh được thọ dụng vật thực ở phước xá một lần. Nếu vượt quá số ấy thì phạm tội pācittiya.”

5. Không bị bệnh nghĩa là có thể lìa phước xá ấy ra đi.

Bệnh nghĩa là không thể lìa phước xá ấy ra đi.

Vật thực ở phước xá nghĩa là loại vật thực nào đó thuộc về năm loại vật thực được phân phát theo nhu cầu không chỉ định (người thọ) ở trong phòng, hoặc ở mái che, hoặc ở gốc cây, hoặc ở ngoài trời.

Vị tỳ khưu không bị bệnh nên thọ thực một lần, nếu (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh vượt quá số lần ấy thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Vị không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, thọ dụng vật thực ở phước xá vượt quá số lần ấy thì phạm tội pācittiya. Vị không bị bệnh, có sự hoài nghi, thọ dụng vật thực ở phước xá vượt quá số lần ấy thì phạm tội pācittiya. Vị không bị bệnh, (lầm) tưởng là có bệnh, thọ dụng vật thực ở phước xá vượt quá số lần ấy thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 2.

Gilāno 1 agilānasaññī, āpatti dukkaṭassa. Gilāno1 vematiko, āpatti dukkaṭassa. Gilāno1 gilānasaññī, anāpatti.

Anāpatti gilānassa, agilāno sakiṃ bhuñjati, gacchanto vā āgacchanto vā bhuñjanto vā bhuñjati, sāmikā nimantetvā bhojenti, odissa paññatto hoti, na yāvadattho paññatto hoti, pañcabhojanāni ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Āvasathapiṇḍasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ.

--ooOoo--

6. 4. 2. GAṆABHOJANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena devadatto parihīnalābhasakkāro2 sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjati. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjissanti, kassa sampannaṃ na manāpaṃ, kassa sādu3 na ruccatī ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ, Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma devadatto sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ devadatta, sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñjissasi? Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
gilāne - Syā.      2
parihīnalābhasakkāro - PTS.      3
sāduṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 32

Vị bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội dukkaṭa. Vị bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vị bị bệnh, nhận biết là bị bệnh thì vô tội.

Vị bị bệnh, vị không bị bệnh thọ thực một lần, vị thọ thực khi chuẩn bị ra đi hoặc khi vừa mới đến, các người chủ thỉnh và mời ăn, được sắp đặt dành riêng (cho vị ấy), được sắp đặt vừa đủ theo nhu cầu (được nhận lãnh từng chút từng chút), trừ ra năm loại vật thực (thọ dụng) tất cả (các thức khác) thì không phạm tội, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật thực ở phước xá là thứ nhất.

--ooOoo--

6. 4. 2. ĐIỀU HỌC VỀ VẬT THỰC CHUNG NHÓM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Devadatta bị mất mát về lợi lộc và danh vọng nên cùng với tùy tùng liên tục yêu cầu các gia đình rồi thọ thực. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại liên tục yêu cầu các gia đình rồi thọ thực? Khi được đầy đủ ai mà không vừa ý? Đồ ngon ngọt ai lại không thích thú?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao Devadatta cùng với tùy tùng lại liên tục yêu cầu các gia đình rồi thọ thực?” ―(như trên)― “Này Devadatta, nghe nói ngươi cùng với tùy tùng liên tục yêu cầu các gia đình rồi thọ thực, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi cùng với tùy tùng lại liên tục yêu cầu các gia đình rồi thọ thực vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 2.

3. Tena kho pana samayena manussā gilāne bhikkhū bhattena nimantenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhikkhittaṃ bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave, gilānena bhikkhunā gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo, gilānasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

4. Tena kho pana samayena manussā cīvaradānasamaye sacīvarabhattaṃ paṭiyādetvā bhikkhū nimantenti: “Bhojetvā cīvarena 1 acchādessāmā ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Cīvaraṃ parittaṃ uppajjati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave, cīvaradānasamaye gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena manussā cīvarakārake bhikkhū bhattena nimantenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave, cīvarakārasamaye gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatrasamayā        pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo         cīvarakārasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 cīvarehi - Sīmu 2, Sī 1.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 32

3. Vào lúc bấy giờ, dân chúng thỉnh mời các tỳ khưu bị bệnh với bữa trai phạn. Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép tỳ khưu bị bệnh được thọ dụng vật thực chung nhóm. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

4. Vào lúc bấy giờ, trong thời hạn dâng y dân chúng sau khi chuẩn bị bữa trai phạn có dâng y rồi thỉnh mời các tỳ khưu (nói rằng): “Sau khi mời thọ thực, chúng tôi sẽ dâng y.” Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Y được phát sanh ít ỏi. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực chung nhóm trong thời hạn dâng y. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, dân chúng thỉnh mời các tỳ khưu là những vị may y với bữa trai phạn. Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực chung nhóm trong lúc may y. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y, trong lúc may y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 2.

6. Tena kho pana samayena bhikkhū manussehi saddhiṃ addhānaṃ gacchanti. Atha kho te bhikkhū te manusse etadavocuṃ: “Muhuttaṃ āvuso āgametha piṇḍāya carissāmā ”ti. Te evamāhaṃsu: “Idheva bhante bhuñjathā ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā na patigaṇhanti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave, addhānagamanasamaye gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo addhānagamana- samayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

7. Tena kho pana samayena bhikkhū manussehi saddhiṃ nāvāya gacchanti. Atha kho te bhikkhū te manusse etadavocuṃ: “Muhuttaṃ āvuso tīraṃ 1 upanetha piṇḍāya carissāmā ”ti. Te evamāhaṃsu: “Idheva bhante bhuñjathā ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā na patigaṇhanti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave, nāvābhirūhanasamaye2 gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo addhānagaman- asamayo nāvahirūhanasayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

8. Tena kho pana samayena disāsu vassaṃ vutthā bhikkhū rājagahaṃ āgacchanti bhagavantaṃ dassanāya. Manussā nānāverajjake bhikkhū passitvā bhattena nimantenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave, mahāsamaye gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo, addhānagamana- samayo nāvābhirūhanasamayo mahāsamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 tīraṃ nāvaṃ - Syā.            2 nāvābhiruhanasamaye - Ma., evamuparipi.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 32

6. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu đi đường xa cùng với dân chúng. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã nói với những người ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy chờ đợi chốc lát. Chúng tôi sẽ đi khất thực.” Những người ấy đã nói như vầy: - “Thưa các ngài, hãy thọ thực ở ngay đây.” Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không thọ lãnh (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực chung nhóm trong trường hợp đi đường xa. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y, trong lúc may y, trong lúc đi đường xa. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

7. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu đi thuyền cùng với dân chúng. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã nói với những người ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy vào bờ chốc lát. Chúng tôi sẽ đi khất thực.” Những người ấy đã nói như vầy: - “Thưa các ngài, hãy thọ thực ở ngay đây.” Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không thọ lãnh (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực chung nhóm trong trường hợp lên thuyền. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y, trong lúc may y, trường hợp đi đường xa, trường hợp lên thuyền. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

8. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu khi trải qua mùa (an cư) mưa ở các nơi đi đến thành Rājagaha để diện kiến đức Thế Tôn. Dân chúng khi nhìn thấy các tỳ khưu người khác xứ sở đã thỉnh mời với bữa trai phạn. Các vị tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực chung nhóm trong trường hợp đông đảo (các tỳ khưu). Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y, trong lúc may y, trường hợp đi đường xa, trường hợp lên thuyền, trường hợp đông đảo (các tỳ khưu). Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 2.

9. Tena kho pana samayena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ñātisālohito ājīvakesu pabbajito hoti. Atha kho so ājīvako yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṃ māgadhaṃ bimbisāraṃ etadavoca: “Icchāmahaṃ mahārāja sabbapāsaṇḍikabhattaṃ kātun ”ti. “Sace kho tvaṃ bhante buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṭhamaṃ bhojeyyāsi, evaṃ kareyyāsī ”ti. 1 Atha kho so ājīvako bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi: “Adhivāsentu me bhikkhū svātanāya bhattan ”ti. Bhikkhū      kukkuccāyanto      nādhivāsenti      ‘paṭikkhittaṃ     bhagavatā gaṇabhojanan ’ti. Atha kho so ājīvako yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi, sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho so ājīvako bhagavantaṃ etadavoca: “Bhavampi gotamo pabbajito ahampi pabbajito, arahati pabbajito pabbajitassa piṇḍaṃ paṭiggahetuṃ. Adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho so ājīvako bhagavato adhivāsanaṃ viditvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū    āmantesi:    “Anujānāmi    bhikkhave    samaṇabhattasamaye gaṇabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Gaṇabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo addhānagamana- samayo nāvahirūhanasamayo mahāsamayo samaṇabhattasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

10. Gaṇabhojanaṃ nāma yattha cattāro bhikkhū pañcannaṃ bhojanānaṃ   aññatarena bhojanena nimantitā bhuñjanti, etaṃ gaṇabhojanaṃ nāma.

Aññatrasamayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ.

Gilānasamayo nāma antamaso pādāpi phālitā 2 honti ‘gilānasamayo ’ti bhuñjitabbaṃ. Cīvaradānasamayo nāma anatthate kaṭhine3 vassānassa pacchimo māso, atthate kaṭhine pañcamāsā ‘cīvaradānasamayo ’ti bhuñjitabbaṃ. Cīvarakārasamayo nāma cīvare kayiramāne ‘cīvarakāra- samayo ’ti bhuñjitabbaṃ. Addhānagamanasamayo nāma ‘addhayojanaṃ gacchissāmī ’ti bhuñjitabbaṃ, gacchantena bhuñjitabbaṃ, gatena4 bhuñjitabbaṃ.

1
evaṃ kareyyāmī ti - Ma, Syā.                      3
kathine - Ma.
2
phalitā - Ma.                                     4
āgatena - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 32

9. Vào lúc bấy giờ, có người thân quyến ruột thịt của đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã xuất gia nơi các đạo sĩ lõa thể. Khi ấy, người đạo sĩ lõa thể ấy đã đi đến gặp đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha, sau khi đến đã nói với đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha điều này: - “Tâu đại vương, tôi muốn làm bữa ăn cho tất cả các giáo phái khác.” - “Thưa ngài, nếu ngài có thể dâng vật thực đến hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu là trước tiên hết, như vậy thì ngài có thể tiến hành.” Sau đó, người đạo sĩ lõa thể ấy đã phái sứ giả đi gặp các tỳ khưu (nói rằng): - “Xin các tỳ khưu hãy nhận lời bữa ăn vào ngày mai của tôi.” Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực chung nhóm.” Sau đó, người đạo sĩ lõa thể ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã tỏ vẻ thân thiện với đức Thế Tôn, sau khi trao đổi lời xã giao thân thiện rồi đã đứng ở một bên. Khi đã đứng một bên, người đạo sĩ lõa thể ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Ngài Gotama đã xuất gia, tôi cũng đã xuất gia. Người đã xuất gia thì xứng đáng để thọ nhận vật thực của người đã xuất gia. Xin ngài Gotama nhận lời tôi về bữa trai phạn vào ngày mai cùng với hội chúng tỳ khưu.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Khi ấy, người đạo sĩ lõa thể ấy hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn nên đã ra đi.

Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực chung nhóm trong trường hợp bữa trai phạn của Sa-môn. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực chung nhóm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y, trong lúc may y, trường hợp đi đường xa, trường hợp lên thuyền, trường hợp đông đảo (các tỳ khưu), trường hợp bữa trai phạn của Sa-môn. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

10. Vật thực chung nhóm nghĩa là nơi nào bốn vị tỳ khưu được thỉnh mời với loại vật thực nào đó trong năm loại vật thực rồi thọ thực, việc này gọi là vật thực chung nhóm.

Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có duyên cớ.

Trường hợp bị bệnh nghĩa là ngay cả (trường hợp) các bàn chân bị nứt nẻ, (nghĩ rằng): ‘Trường hợp bị bệnh’ rồi nên thọ thực. Trong thời hạn dâng y nghĩa là khi Kaṭhina không được thành tựu thì tháng cuối cùng của mùa mưa, khi Kaṭhina được thành tựu thì năm tháng, (nghĩ rằng): ‘Trong thời hạn dâng y’ rồi nên thọ thực. Trong lúc may y nghĩa là trong lúc y đang được may, (nghĩ rằng): ‘Trong lúc may y’ rồi nên thọ thực. Trường hợp đi đường xa nghĩa là (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đi nửa do tuần’ rồi nên thọ thực, vị đang đi thì nên thọ thực, vị đã đi thì nên thọ thực.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                         Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 3.

Nāvābhirūhanasamayo nāma nāvaṃ abhirūhissāmī ’ti bhuñjitabbaṃ, ārūḷhena bhuñjitabbaṃ, orūḷhena bhuñjitabbaṃ. Mahāsamayo nāma yattha ce tayo bhikkhū piṇḍāya caritvā yāpenti, catutthe āgate na yāpenti, ‘mahāsamaye ’ti bhuñjitabbaṃ. Samaṇabhattasamayo nāma yo koci paribbājakasamāpanno     bhattaṃ     karoti    ‘samaṇabhattasamayo     ’ti bhuñjitabbaṃ.

Aññatra samayā ‘bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

Gaṇabhojane gaṇabhojanasaññī aññatra samayā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Gaṇabhojane vematiko aññatra samayā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Gaṇabhojane na gaṇabhojanasaññī aññatra samayā bhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Na gaṇabhojane gaṇabhojanasaññī, āpatti dukkaṭassa. Na gaṇabhojane vematiko, āpatti dukkaṭassa. Na gaṇabhojane na gaṇabhojanasaññī, anāpatti.

Anāpatti samaye, dve tayo ekato bhuñjanti, piṇḍāya caritvā ekato sannipatitvā bhuñjanti, niccabhatte, salākabhatte, pakkhike, uposathike, pāṭipadike, 1 pañcabhojanāni ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Gaṇabhojanasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

6. 4. 3. PARAMPARABHOJANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ paṇītānaṃ bhattānaṃ bhattapaṭipāṭi aṭṭhitā 2 hoti. Atha kho aññatarassa daḷiddassa kammakarassa 3 etadahosi: “Na kho idaṃ orakaṃ bhavissati, yathā ime4 manussā sakkaccaṃ bhattaṃ karonti, yannūnāhampi bhattaṃ kareyyan ”ti. Atha kho so daḷiddo kammakaro yena kirapatiko tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ kirapatikaṃ etadavoca:

1
niccabhattaṃ salākabhattaṃ pakkhikaṃ uposathikaṃ pāṭipadikaṃ - Ma, PTS.
2
adhiṭṭhitā - Ma, Syā, PTS.                                4
yathayime - Ma, PTS;
3
kammakārassa - Ma.                                          yathāyime - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 33

Trường hợp lên thuyền nghĩa là (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ lên thuyền’ rồi nên thọ thực. Vị đã lên thuyền thì nên thọ thực. Vị vừa rời (thuyền) thì nên thọ thực. Trường hợp đông đảo (các tỳ khưu) nghĩa là nơi nào hai hay ba vị tỳ khưu đi khất thực thì có đủ vật thực. Khi có vị thứ tư đi đến thì khất thực không có đủ vật thực, (nghĩ rằng): ‘Trường hợp đông đảo’ rồi nên thọ thực. Trường hợp bữa trai phạn của Sa-môn nghĩa là bất cứ người nào thành tựu phẩm chất du sĩ thực hiện bữa trai phạn, (nghĩ rằng): ‘Trường hợp bữa trai phạn của Sa-môn’ rồi nên thọ thực.

Ngoại trừ có duyên cớ, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ thọ thực’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Vật thực chung nhóm, nhận biết là vật thực chung nhóm, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Vật thực chung nhóm, có sự hoài nghi, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Vật thực chung nhóm, (lầm) tưởng không phải là vật thực chung nhóm, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ.

Không phải vật thực chung nhóm, (lầm) tưởng là vật thực chung nhóm, phạm tội dukkaṭa. Không phải vật thực chung nhóm, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải vật thực chung nhóm, nhận biết không phải là vật thực chung nhóm thì vô tội.

Khi có duyên cớ, hai hoặc ba vị thọ thực chung, sau khi đi khất thực tụ hội chung lại (một chỗ) rồi thọ thực, trong bữa ăn thường kỳ, trong bữa ăn (phân phối) theo thẻ, vào mỗi nửa tháng, vào ngày Uposatha, vào ngày đầu của mỗi nửa tháng, (thọ dụng) tất cả (các thức khác) thì không phạm tội trừ ra năm loại vật thực, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật thực chung nhóm là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 4. 3. ĐIỀU HỌC VỀ VẬT THỰC THỈNH SAU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, trong thành Vesālī sự luân phiên về các bữa trai phạn gồm các thức ăn hảo hạng đã được ấn định. Khi ấy, có người lao công nghèo nọ đã khởi ý điều này: “Theo như cách những người này thực hiện bữa trai phạn một cách trịnh trọng thì việc này không phải là tầm thường, hay là ta nên thực hiện bữa trai phạn?” Sau đó, người lao công nghèo ấy đã đi đến gặp cậu chủ tên Kira, sau khi đến đã nói với cậu chủ tên Kira ấy rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                       Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 3.

“Icchāmahaṃ ayyaputta, buddhapamukhassa bhikkhusaṅghassa bhattaṃ kātuṃ, dehi me vetanan ”ti. Sopi kho kirapatiko saddho hoti pasanno. Atha kho so kirapatiko tassa daḷiddassa kammakarassa abbhātirekaṃ 1 vetanaṃ adāsi. Atha kho so daḷiddo kammakaro yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so daḷiddo kammakaro bhagavantaṃ etadavoca: “Adhivāsetu me bhante bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti. “Mahā kho āvuso bhikkhusaṅgho jānāhī ”ti. “Hotu bhante mahābhikkhusaṅgho, bahū me badarā paṭiyattā badaramissenapayyā 2 paripūrissantī ”ti.3 Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho so daḷiddo kammakaro bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

2. Assosuṃ kho bhikkhū: “Daḷiddena kira kammakarena svātanāya buddhapamukho         bhikkhusaṅgho     nimantito,    badaramissenapayyā paripūrissantī ”ti.3 Te kālasseva piṇḍāya caritvā bhuñjiṃsu. Assosuṃ kho manussā: “Daḷiddena kira kammakarena buddhapamukho bhikkhusaṅgho nimantito ”ti. Te daḷiddassa kammakarassa pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ abhihariṃsu.

3. Atha kho so daḷiddo kammakaro tassā rattiyā accayena panītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi: “Kālo bhante niṭṭhitaṃ bhattan ”ti. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa daḷiddassa kammakarassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Atha kho so diḷiddo kammakaro bhattagge bhikkhū parivisati. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Thokaṃ āvuso dehi, thokaṃ āvuso dehī ”ti. “Mā kho tumhe bhante ‘ayaṃ daḷiddo kammakaro ’ti thokathokaṃ4 paṭigaṇhittha, pahūtaṃ me khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyattaṃ paṭiggaṇhātha bhante yāvadatthan ”ti. “Na kho mayaṃ āvuso etaṃ kāraṇā thokaṃ thokaṃ paṭiggaṇhāma. Api ca mayaṃ kālasseva piṇḍāya caritvā bhuñjimhā, tena mayaṃ thokaṃ thokaṃ paṭiggaṇhāmā ”ti. Atha kho so daḷiddo kammakaro ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā mayā nimantitā aññatra bhuñjissanti, na cāhaṃ paṭibalo yāvadatthaṃ dātun ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tassa daḷiddassa kammakarassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa.

1
atirekaṃ - Syā, abbhatirekaṃ - PTS.         3
paripūressantī ti - Syā.
2
peyyā - Ma, PTS.                            4
thokaṃ thokaṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 33

- “Thưa cậu chủ, tôi muốn thực hiện bữa trai phạn dâng hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu, hãy cho tôi tiền lương.” Cậu chủ tên Kira ấy cũng có niềm tin và mộ đạo. Khi ấy, cậu chủ tên Kira ấy đã cho người lao công nghèo ấy tiền lương phụ trội. Sau đó, người lao công nghèo ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người lao công nghèo ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, xin đức Thế Tôn nhận lời con về bữa trai phạn vào ngày mai cùng với hội chúng tỳ khưu.” - “Này đạo hữu, người hãy biết hội chúng tỳ khưu là đông đảo.” - “Bạch ngài, hội chúng tỳ khưu hãy là đông đảo. Con đã chuẩn bị được nhiều táo. Các thức uống trộn với táo sẽ được đầy đủ.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Khi ấy, người lao công nghèo ấy hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn nên đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

2. Các tỳ khưu đã nghe được rằng: “Nghe nói hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu đã được người lao công nghèo thỉnh mời vào ngày mai, các thức uống trộn với táo sẽ được đầy đủ.” Các vị ấy đã đi khất thực vào lúc sáng sớm rồi đã thọ thực. Dân chúng đã nghe được rằng: “Nghe nói hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu đã được người lao công nghèo thỉnh mời.” Họ đã mang lại cho người lao công nghèo vô số vật thực loại cứng loại mềm.

3. Sau đó, khi trải qua đêm ấy người lao công nghèo ấy đã cho chuẩn bị sẵn sàng thức ăn thượng hạng loại cứng loại mềm rồi cho người thông báo thời giờ đến đức Thế Tôn: - “Bạch ngài, đã đến giờ, thức ăn đã chuẩn bị xong.” Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã mặc y, cầm y bát, đi đến tư gia của người lao công nghèo ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn cùng với hội chúng tỳ khưu. Sau đó, người lao công nghèo ấy đã phục vụ các tỳ khưu ở trong nhà ăn. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này đạo hữu, hãy dâng chút ít thôi. Này đạo hữu, hãy dâng chút ít thôi.” - “Thưa các ngài, chớ có thọ lãnh chỉ chút ít (vì nghĩ rằng): ‘Người lao công này nghèo.’ Tôi đã cho chuẩn bị sẵn sàng vô số vật thực loại cứng loại mềm. Thưa các ngài, hãy thọ lãnh theo như ước muốn.” - “Này đạo hữu, không phải vì lý do này mà chúng tôi thọ lãnh chỉ chút ít, tuy nhiên vào lúc sáng sớm chúng tôi đã đi khất thực và đã thọ thực rồi; vì thế chúng tôi thọ lãnh chỉ chút ít.” Khi ấy, người lao công nghèo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức đã được tôi thỉnh mời còn thọ thực ở nơi khác? Không lẽ tôi không đủ khả năng để bố thí theo như ước muốn hay sao?” Các tỳ khưu đã nghe được người lao công nghèo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 3.

4. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū aññatra nimantitā aññatra bhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū aññatra nimantitā aññatra bhuñjantī” ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā aññatra nimantitā aññatra bhuñjissanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Paramaparahojane pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Aññataro bhikkhu piṇḍapātaṃ ādāya yena so bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Bhuñjāhi āvuso ”ti. “Alaṃ āvuso atthi me bhattapaccāsā ”ti tassa bhikkhuno piṇḍapāto ussūre 1 āhariyittha. So bhikkhu na cittarūpaṃ bhuñji. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā paramparabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Paramaparabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo gilānasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

6. Tena kho pana samayena manussā cīvaradānasamaye sacīvara- bhattaṃ 2  paṭiyādetvā3   bhikkhū   nimantenti:   “Bhojetvā   cīvarena acchādessāmā ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā paramparabhojanan ’ti. Cīvaraṃ parittaṃ uppajjati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave cīvaradānasamaye paramparabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Paramparabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
ussūrena - katthaci.
2
cīvarabhattaṃ - Sīmu 1, Sīmu 2.         3
paṭiyādāpetvā - PTS, Sīmu 1, Sīmu 2.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 33

4. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu khi được thỉnh mời ở nơi khác lại thọ thực ở nơi khác?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu khi được thỉnh mời ở nơi khác còn thọ thực ở nơi khác, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy khi được thỉnh mời ở nơi khác lại thọ thực ở nơi khác vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực thỉnh sau thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Có vị tỳ khưu khác đã cầm lấy đồ ăn khất thực đi đến gặp vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, hãy thọ thực.” - “Này đại đức, thôi đi. Có sự chuẩn bị về bữa ăn cho tôi rồi.” Thức ăn của vị tỳ khưu ấy đã được mang lại khi đã trưa. Vị tỳ khưu ấy đã thọ thực không được như ý. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép tỳ khưu bị bệnh được thọ dụng vật thực thỉnh sau. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực thỉnh sau thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

6. Vào lúc bấy giờ, trong thời hạn dâng y dân chúng sau khi chuẩn bị bữa trai phạn có dâng y rồi thỉnh mời các tỳ khưu (nói rằng): “Sau khi mời thọ thực, chúng tôi sẽ dâng y.” Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực thỉnh sau.” Y được phát sanh ít ỏi. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực thỉnh sau trong thời hạn dâng y. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực thỉnh sau thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 3.

7. Tena kho pana samayena manussā cīvarakārake bhikkhū bhattena nimantenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā paramparabhojanan ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave, cīvaradānasamaye paramparabhojanaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Paramparabhojane aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: gilānasamayo cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

8. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā     ānandena     pacchāsamaṇena      yena    aññataraṃ     kulaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho te manussā bhagavato ca āyasmato ca ānandassa bhojanaṃ adaṃsu. Āyasmā ānando kukkuccāyanto na paṭigaṇhāti. “Paṭigaṇhāhi 1 ānandā ”ti. “Alaṃ bhagavā atthi me bhattapaccāsā ”ti. “Tenahānanda, vikappetvā gaṇhāhī ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave vikappetvā2 paramparabhojanaṃ bhuñjituṃ.    Evañca     pana    bhikkhave    vikappetabbaṃ:     “Mayhaṃ bhattapaccāsaṃ itthannāmassa dammī ”ti.

9. Paramparabhojanaṃ nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena bhojanena nimantito taṃ ṭhapetvā aññaṃ pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhojanaṃ bhuñjati, etaṃ paramparabhojanaṃ nāma.

Aññatrasamayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ.

Gilānasamayo nāma na sakkoti ekāsane nisinno yāvadatthaṃ bhuñjituṃ ‘gilānasamayo ’ti bhuñjitabbaṃ.

Cīvaranasamayo nāma anatthate kaṭhine vassānassa pacchimo māso, atthate kaṭhine pañcamāsā ‘cīvaradānasamayo ’ti bhuñjitabbaṃ.

Cīvarakārasamayo nāma cīvare kayiramāne ‘cīvarakārasamayo ’ti bhuñjitabbaṃ.

Aññatra samayā bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

1 gaṇhāhi - Ma, Syā, PTS.                  2 bhattapaccāsaṃ vikappetvā - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 33

7. Vào lúc bấy giờ, dân chúng thỉnh mời các tỳ khưu là những vị làm y với bữa trai phạn. Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vật thực thỉnh sau.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực thỉnh sau trong lúc may y. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp vật thực thỉnh sau thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trường hợp bị bệnh, trong thời hạn dâng y, trong lúc may y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

8. Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã mặc y, cầm y bát, cùng với đại đức Ānanda là Sa-môn hầu cận đã đi đến gia đình nọ, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Sau đó, những người ấy đã dâng vật thực đến đức Thế Tôn và đại đức Ānanda. Đại đức Ānanda trong lúc ngần ngại nên không thọ lãnh. - “Này Ānanda, hãy thọ lãnh.” - “Bạch Thế Tôn, thôi đi, có sự chuẩn bị về bữa ăn cho con rồi.” - “Này Ānanda, như thế thì hãy nhường lại (cho vị khác) rồi nhận lấy.” Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ dụng vật thực thỉnh sau sau khi đã nhường lại (cho vị khác). Và này các tỳ khưu, nên nhường lại như vầy: ‘Tôi cho sự chuẩn bị về bữa ăn của tôi đến vị tên (như vầy).’”

9. Vật thực thỉnh sau nghĩa là khi đã được thỉnh mời với bất cứ loại vật thực nào thuộc về năm loại vật thực, trừ ra món ấy vị thọ thực bất cứ loại vật thực nào khác thuộc về năm loại vật thực; điều này gọi là vật thực thỉnh sau.

Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có duyên cớ.

Trường hợp bị bệnh nghĩa là không thể ngồi ở một chỗ để thọ thực theo như ý muốn, (nghĩ rằng): ‘Trường hợp bị bệnh’ rồi nên thọ thực.

Trong thời hạn dâng y nghĩa là khi Kaṭhina không được thành tựu thì tháng cuối cùng của mùa mưa, khi Kaṭhina được thành tựu thì năm tháng, (nghĩ rằng): ‘Trong thời hạn dâng y’ rồi nên thọ thực.

Trong lúc may y nghĩa là trong lúc y đang được may, (nghĩ rằng): ‘Trong lúc may y’ rồi nên thọ thực.

Ngoại trừ có duyên cớ, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ thọ thực’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 4.

Paramparabhojane paramparabhojanasaññī aññatra samayā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane vematiko aññatrasamayā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Paramparabhojane na paramparabhojanasaññī aññatra samayā bhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Na paramparabhojane paramparabhojanasaññī, āpatti dukkaṭassa. Na paramparabhojane vematiko, āpatti dukkaṭassa. Na paramparabhojane na paramparabhojanasaññī, anāpatti.

Anāpatti samaye vikappetvā bhuñjati, dve tayo nimantane ekato bhuñjati, nimantanapaṭipāṭiyā bhuñjati, sakalena gāmena nimantito tasmiṃ gāme yattha katthaci bhuñjati, sakalena pūgena nimantito tasmiṃ pūge yattha katthaci bhuñjati, nimantiyamāno bhikkhaṃ gahessāmī ’ti bhaṇati, niccabhatte, salākabhatte, pakkhike, uposathike, pāṭipadike, pañcabhojanāni ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Paramparabhojanasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

6. 4. 4. KĀṆAMĀTUSIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena kāṇamātā upāsikā saddhā hoti pasannā. Kāṇā gāmake aññatarassa purisassa dinnā hoti. Atha kho kāṇā mātugharaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena. Atha kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi: “Āgacchatu kāṇā, icchāmi kāṇāya āgatan ”ti. Atha kho kāṇamātā upāsikā ‘kismiṃ viya rittahatthaṃ gantun ’ti pūvaṃ 1 paci. Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi.

1 pūpaṃ - katthaci.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 34

Vật thực thỉnh sau, nhận biết là vật thực thỉnh sau, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Vật thực thỉnh sau, có sự hoài nghi, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Vật thực thỉnh sau, (lầm) tưởng không phải là vật thực thỉnh sau, vị thọ thực thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ.

Không phải vật thực thỉnh sau, (lầm) tưởng là vật thực thỉnh sau, phạm tội dukkaṭa. Không phải vật thực thỉnh sau, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải vật thực thỉnh sau, nhận biết không phải là vật thực thỉnh sau thì vô tội.

Khi có duyên cớ, sau khi nhường lại (cho vị khác) rồi thọ thực, vị thọ thực hai hoặc ba sự thỉnh mời chung một lượt, vị thọ thực theo tuần tự của sự thỉnh mời, khi được toàn bộ cả làng thỉnh mời thì thọ thực ở bất cứ nơi nào ở trong ngôi làng ấy, khi được toàn bộ cả phường hội thỉnh mời thì thọ thực ở bất cứ nơi nào ở trong phường hội ấy, khi được thỉnh mời vị nói rằng: ‘Tôi sẽ nhận đồ khất thực,’ trong bữa ăn thường kỳ, trong bữa ăn (phân phối) theo thẻ, vào mỗi nửa tháng, vào ngày Uposatha, vào ngày đầu của mỗi nửa tháng, tất cả (các thức khác) trừ ra năm loại vật thực, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật thực thỉnh sau là thứ ba.

--ooOoo--

6. 4. 4. ĐIỀU HỌC VỀ NGƯỜI MẸ CỦA KĀṆĀ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, mẹ của Kāṇā là nữ cư sĩ có niềm tin và mộ đạo. Kāṇā đã được gả cho người đàn ông nọ ở thôn làng. Khi ấy, Kāṇā đã đi đến nhà mẹ vì công việc cần làm nào đó. Sau đó, chồng của Kāṇā đã phái người đưa tin đi đến gặp Kāṇā (nhắn rằng): “Kāṇā hãy trở về. Tôi muốn sự trở về của Kāṇā.” Khi ấy, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā (nghĩ rằng): “Thật xấu hổ khi đi với tay không!” nên đã nấu bánh ngọt. Khi bánh ngọt chín, có vị tỳ khưu đi khất thực nọ đã đi vào nhà của nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 4.

Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṃ dāpesi. Sopi 1 nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṃ dāpesi. Yathā paṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi. Dutiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi: “Āgacchatu kāṇā, icchāmi kāṇāya āgatan ”ti.

Dutiyampi kho kāṇamātā upāsikā ‘kismiṃ viya rittahatthaṃ gantun ’ti pūvaṃ paci. Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi. Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṃ dāpesi. Sopi1 nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṃ dāpesi. Yathā paṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi. Tatiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi: “Āgacchatu kāṇā icchāmi kāṇāya āgataṃ. Sace kāṇā nāgacchissati ahaṃ aññaṃ pajāpatiṃ ānessāmī ”ti.

Tatiyampi kho kāṇamātā upāsikā ‘kismiṃ viya rittahatthaṃ gantun ’ti pūvaṃ paci. Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi. Atha kho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṃ dāpesi. Sopi1 nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi pūvaṃ dāpesi. Yathā paṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi. Atha kho kāṇāya sāmiko aññaṃ pajāpatiṃ ānesi. Assosi kho kāṇā: “Tena kira purisena aññā pajāpati ānītā ”ti, rodantī aṭṭhāsi.

2. Atha kho bhagavā pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho kāṇamātā upāsikā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho kāṇamātaraṃ upāsikaṃ bhagavā etadavoca: “Kissāyaṃ kāṇā rodatī ”ti? Atha kho kāṇamātā upāsikā bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Atha kho bhagavā kānamātaraṃ upāsikaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

1 so - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 34

Khi ấy, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā đã bảo dâng bánh ngọt đến vị tỳ khưu ấy. Vị ấy sau khi ra đi đã thông báo cho vị khác. Bà ta cũng đã bảo dâng bánh ngọt đến vị ấy. Vị ấy sau khi ra đi cũng đã thông báo cho vị khác. Bà ta cũng đã bảo dâng bánh ngọt đến vị ấy. Bánh ngọt được chuẩn bị như thế đã không còn.

Đến lần thứ nhì, chồng của Kāṇā đã phái người đưa tin đi đến gặp Kāṇā (nhắn rằng): “Kāṇā hãy trở về. Tôi muốn sự trở về của Kāṇā.” Đến lần thứ nhì, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā (nghĩ rằng): “Thật xấu hổ khi đi với tay không!” nên đã nấu bánh ngọt. Khi bánh ngọt chín, có vị tỳ khưu đi khất thực nọ đã đi vào nhà của nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā. Khi ấy, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā đã bảo dâng bánh ngọt đến vị tỳ khưu ấy. Vị ấy sau khi ra đi đã thông báo cho vị khác. Bà ta cũng đã bảo dâng bánh ngọt đến vị ấy. Vị ấy sau khi ra đi cũng đã thông báo cho vị khác. Bà ta cũng đã bảo dâng bánh ngọt đến vị ấy. Bánh ngọt được chuẩn bị như thế đã không còn.

Đến lần thứ ba, chồng của Kāṇā đã phái người đưa tin đi đến gặp Kāṇā (nhắn rằng): “Kāṇā hãy trở về. Tôi muốn sự trở về của Kāṇā. Nếu Kāṇā không trở về, tôi sẽ dắt về người vợ khác.” Đến lần thứ ba, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā (nghĩ rằng): “Thật xấu hổ khi đi với tay không!” nên đã nấu bánh ngọt. Khi bánh ngọt chín, có vị tỳ khưu đi khất thực nọ đã đi vào nhà của nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā. Khi ấy, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā đã bảo dâng bánh ngọt đến vị tỳ khưu ấy. Vị ấy sau khi ra đi đã thông báo cho vị khác. Bà ta cũng đã bảo dâng bánh ngọt đến vị ấy. Vị ấy sau khi ra đi cũng đã thông báo cho vị khác. Bà ta cũng đã bảo dâng bánh ngọt đến vị ấy. Bánh ngọt được chuẩn bị như thế đã không còn. Sau đó, chồng của Kāṇā đã dắt về người vợ khác. Kāṇā đã nghe được rằng: “Nghe nói người vợ khác đã được người đàn ông ấy dắt về.” Cô ấy đã đứng khóc lóc.

2. Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã mặc y, cầm y bát, đi đến nhà của nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Đức Thế Tôn đã nói với nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā đang ngồi một bên điều này: - “Vì sao Kāṇā này lại khóc vậy?” Khi ấy, nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā đã kể lại sự việc ấy cho đức Thế Tôn. Sau đó, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho nữ cư sĩ mẹ của Kāṇā bằng bài Pháp thoại rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                             Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 4.

3. Tena kho pana samayena aññataro sattho rājagahā paṭiyālokaṃ gantukāmo hoti. Aññataro piṇḍacāriko bhikkhu taṃ satthaṃ piṇḍāya pāvisi. Aññataro upāsako tassa bhikkhuno sattuṃ dāpesi. So nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi sattuṃ dāpesi. Sopi 1 nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassapi sattuṃ dāpesi. Yathā paṭiyattaṃ pātheyyaṃ parikkhayaṃ agamāsi. Atha kho so upāsako te manusse etadavoca: “Ajjanho 2 ayyā āgametha yathā paṭiyattaṃ pātheyyaṃ ayyānaṃ dinnaṃ, pātheyyaṃ paṭiyādessāmī ”ti. “Nāyya3 sakkā āgametuṃ payāto sattho ”ti agamaṃsu. Atha kho tassa upāsakassa pātheyyaṃ paṭiyādetvā paccha gacchantassa corā acchindiṃsu. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā paṭiggahessanti, ayaṃ imesaṃ datvā pacchā gacchanto corehi acchinno ”ti?

4. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca: saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya ―pe― vinayānuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Bhikkhuṃ paneva kulaṃ upagataṃ pūvehi vā manthehi vā abhihaṭṭhuṃ pavāreyya, ākaṅkhamānena bhikkhunā dvattipattapūrā4 paṭiggahetabbā.   Tato   ce    uttariṃ5   paṭigaṇheyya pācittiyaṃ. Dvattipattapūre paṭiggahetvā tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvibhajitabbaṃ, ayaṃ tattha sāmīcī ”ti.

5. Bhikkhuṃ paneva kulaṃ upagatan ’ti kulaṃ nāma cattāri kulāni: khattiyakulaṃ brāhmaṇakulaṃ vessakulaṃ suddakulaṃ.

Upagatan ’ti tattha upagataṃ.

Pūvaṃ nāma yaṃ kiñci pahenakatthāya6 paṭiyattaṃ.

Manthaṃ nāma yaṃ kiñci pātheyyatthāya paṭiyattaṃ.

1
so - Ma, Syā, PTS.      3
nāyyo - Ma, PTS.
2
ajjaṇho - Sīmu 1, Ma;   4
uttari - Ma, PTS.              6
paheṇakatthāya - Ma.
ajjuṇho - Syā, PTS.     5
dvittipattapūrā - Syā, PTS.        pahiṇakatthāya - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 34

3. Vào lúc bấy giờ, có đoàn xe nọ có ý định từ thành Rājagaha đi về phía tây. Có vị tỳ khưu đi khất thực nọ đã đi vào khất thực ở đoàn xe ấy. Có nam cư sĩ nọ đã bảo dâng đến vị tỳ khưu ấy bánh lúa mạch. Vị ấy sau khi ra đi đã thông báo cho vị khác. Ông ta cũng đã bảo dâng bánh lúa mạch đến vị ấy. Vị ấy sau khi ra đi cũng đã thông báo cho vị khác. Ông ta cũng đã bảo dâng bánh lúa mạch đến vị ấy. Vật dự phòng đường xa được chuẩn bị như thế đã không còn. Khi ấy, nam cư sĩ ấy đã nói với những người ấy điều này: - “Này các ông, hãy chờ đến ngày mai. Vật dự phòng đường xa được chuẩn bị như thế đã được dâng đến các ngài đại đức. Tôi sẽ chuẩn bị vật dự phòng đường xa.” - “Này ông, chúng tôi không thể chờ đợi. Đoàn xe đã khởi hành.” Rồi họ đã ra đi. Khi ấy, nam cư sĩ ấy sau khi chuẩn bị vật dự phòng đường xa, trong khi đi ở phía sau, thì bọn đạo tặc đã đánh cướp. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại thọ lãnh không biết chừng mực? Người này sau khi bố thí cho các vị ấy rồi trong khi đi sau đã bị đánh cướp bởi bọn đạo tặc.”

4. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm đem lại sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm đem lại sự an lạc cho hội chúng, ―(như trên)― và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu khi đi đến gia đình được yêu cầu nhận lãnh các bánh ngọt hoặc các bánh lúa mạch, vị tỳ khưu đang mong mỏi thì nên thọ lãnh hai hoặc ba bình bát đầy. Nếu thọ lãnh quá số lượng ấy thì phạm tội pācittiya. Sau khi thọ lãnh hai hoặc ba bình bát đầy, khi mang về từ nơi ấy thì nên chia sẻ cùng với các tỳ khưu. Đây là sự đúng đắn trong trường hợp ấy.”

5. Khi vị tỳ khưu đi đến gia đình: Gia đình nghĩa là có bốn loại gia đình: gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình thương buôn, và gia đình hạng cùng đinh.

Đi đến: là đi đến nơi ấy.

Bánh ngọt nghĩa là bất cứ thức gì được chuẩn bị nhằm mục đích làm quà biếu.

Bánh lúa mạch nghĩa là bất cứ thức gì được chuẩn bị nhằm mục đích làm vật dự phòng đường xa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 4.

Abhihaṭṭhuṃ pavāreyyā ’ti ‘yāvatakaṃ icchasi tāvatakaṃ gaṇhāhī ’ti.

Ākaṅkhamānenā ’ti icchamānena.

Dvattipattapūrā              paṭiggahetabbā         ’ti     dve      tayo     pattapūrā paṭiggahetabbā.

Tato ce uttariṃ paṭigaṇheyyā ’ti tatuttariṃ 1 paṭigaṇhāti, āpatti pācittiyassa. Dvattipattapūre paṭiggahetvā tato nikkhamantena bhikkhuṃ passitvā ācikkhitabbaṃ: ‘Amutra2 mayā dvattipattapūrā paṭiggahitā, mā kho tattha paṭigaṇhī ’ti. Sace passitvā na ācikkhati, āpatti dukkaṭassa. Sace ācikkhite paṭigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

Tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ                           saṃvibhajitabban          ’ti paṭikkamanaṃ haritvā2 saṃvibhajitabbaṃ.

Ayaṃ tattha sāmīcī ’ti ayaṃ tattha anudhammatā.

Atirekadvattipattapūre atirekasaññī patigaṇhāti, āpatti pācittiyassa. Atirekadvattipattapūre   vematiko     patigaṇhāti,     āpatti    pācittiyassa. Atirekadvattipattapūre ūnakasaññī patigaṇhāti, āpatti pācittiyassa.

Ūnakadvattipattapūre atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakadvatti- pattapūre vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakadvattipattapūre ūnakasaññī, anāpatti.

Anāpatti dvattipattapūre patigaṇhāti, ūnakadvattipattapūre patigaṇhāti, na paheṇakatthāya na pātheyyatthāya paṭiyattaṃ denti, paheṇakatthāya vā pātheyyatthāya vā paṭiyattasesakaṃ denti, gamane paṭippassaddhe denti, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Kāṇamātusikkhāpadaṃ catutthaṃ.

--ooOoo--

1
tatuttari - Ma, PTS.         2
atra - Sīmu 2.    3
nīharitvā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 34

Được yêu cầu nhận lãnh: (Nói rằng): “Ngài thích chừng nào hãy lấy chừng ấy.”

(Với vị) đang mong mỏi: (với vị) đang ước muốn.

Nên thọ lãnh hai hoặc ba bình bát đầy: Nên thọ lãnh đầy hai hoặc ba bình bát.

Nếu thọ lãnh quá số lượng ấy: Vị thọ lãnh quá số lượng ấy thì phạm tội pācittiya. Sau khi thọ lãnh hai hoặc ba bình bát đầy, vị đi ra khỏi nơi ấy nhìn thấy vị tỳ khưu khác nên thông báo rằng: ‘Tôi đã thọ lãnh hai ba bình bát đầy ở nơi kia, chớ thọ lãnh ở đó.’ Nếu sau khi nhìn thấy, vị không thông báo thì phạm tội dukkaṭa. Nếu đã được thông báo vị thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa.

Khi mang về từ nơi ấy thì nên chia sẻ cùng với các tỳ khưu: là sự đi trở về, sau khi mang về thì nên chia sẻ.

Đây là sự đúng đắn trong trường hợp ấy: đây là sự hợp lý trong trường hợp ấy.

Hơn hai ba bình bát đầy, nhận biết là hơn, vị thọ lãnh thì phạm tội pācittiya. Hơn hai ba bình bát đầy, có sự hoài nghi, vị thọ lãnh thì phạm tội pācittiya. Hơn hai ba bình bát đầy, (lầm) tưởng là còn kém, vị thọ lãnh thì phạm tội pācittiya.

Còn kém hai ba bình bát đầy, (lầm) tưởng là hơn, phạm tội dukkaṭa. Còn kém hai ba bình bát đầy, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Còn kém hai ba bình bát đầy, nhận biết là còn kém thì vô tội.

Vị thọ lãnh hai hoặc ba bình bát đầy, vị thọ lãnh còn kém hai hoặc ba bình bát đầy, họ bố thí vật đã được chuẩn bị không vì mục đích làm quà biếu hoặc không vì mục đích làm vật dự phòng đường xa, họ bố thí phần còn thừa khi đã chuẩn bị vì mục đích làm quà biếu hoặc vì mục đích làm vật dự phòng đường xa, họ bố thí khi sự ra đi đã bị hủy bỏ, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về người mẹ của Kāṇā là thứ tư.

--ooOoo--

6. 4. 5. PAṬHAMAPAVĀRAṆASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro brāhmaṇo bhikkhū nimantetvā bhojesi. Bhikkhū bhuttāvī pavāritā ñātikulāni gantvā ekacce bhuñjiṃsu, ekacce piṇḍapātaṃ ādāya agamaṃsu. Atha kho so brāhmaṇo paṭivissake etadavoca: “Bhikkhū mayā ayyā santappitā, etha tumhepi santappessāmī ”ti. Te evamāhaṃsu: “Kiṃ tvaṃ ayyo 1 amhe santappessasi? Yepi tayā nimantitā, tepi amhākaṃ gharāni āgantvā ekacce bhuñjiṃsu, ekacce piṇḍapātaṃ adāya agamaṃsū ”ti. Atha kho so brāhmaṇo ujjhāyati khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā amhākaṃ ghare bhuñjitvā aññatra bhuñjissanti, na cāhaṃ paṭibalo yāvadatthaṃ dātun ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjantī ”ti.

“Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā bhuttāvī pavāritā aññatra bhuñjissanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhuttāvī pavārito khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 ayya - Syā.

6. 4. 4. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ NGĂN (VẬT THỰC): 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có người Bà-la-môn nọ đã thỉnh mời và dâng bữa ăn đến các tỳ khưu. Khi thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm), các tỳ khưu đã đi đến các gia đình thân quyến rồi một số vị đã thọ thực thêm, một số vị đã nhận lấy đồ khất thực rồi ra đi. Sau đó, người Bà-la- môn ấy đã nói với hàng xóm điều này: - “Này quý ông, các tỳ khưu đã được tôi làm hài lòng. Hãy đến, tôi cũng sẽ làm hài lòng quý ông.” Những người ấy đã nói như vầy: - “Này ông, có phải ông sẽ làm hài lòng chúng tôi không? Ngay cả những vị đã được ông thỉnh mời còn đi đến các nhà của chúng tôi, một số đã thọ thực thêm, một số đã nhận lấy đồ khất thực rồi ra đi.” Khi ấy, người Bà-la-môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các đại đức sau khi thọ thực trong nhà của chúng tôi lại thọ thực ở nơi khác? Không lẽ tôi không đủ khả năng để bố thí theo như ước muốn hay sao?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được người Bà-la-môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) lại thọ thực ở nơi khác?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) lại thọ thực ở nơi khác, có đúng không vậy?”

- “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) lại thọ thực ở nơi khác vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) lại nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 5.

3. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānānaṃ bhikkhūnaṃ paṇīte piṇḍapāte nīharanti. Gilānā na cittarūpaṃ bhuñjanti. Tāni bhikkhū chaḍḍenti. Assosi kho bhagavā uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ kākoravasaddaṃ. Sutvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Kinnu kho so ānanda uccāsaddo mahāsaddo kākoravasaddo ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi: “Bhuñjeyyuṃ panānanda bhikkhū gilānātirittan”ti? “Na bhuñjeyyuṃ bhagavā ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānassa ca agilānassa ca atirittaṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave atirittaṃ kātabbaṃ ‘alametaṃ sabban ’ti. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

Yo pana bhikkhu bhuttāvī pavārito anatirittaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā pācittiyan ”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhūttāvī nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ               aññataraṃ     bhojanaṃ antamaso kusaggenapi bhuttaṃ hoti.

Pavārito nāma asanaṃ paññāyati bhojanaṃ paññāyati hatthapāse ṭhito abhiharati paṭikkhepo paññāyati.

Anatirittaṃ nāma akappiyakataṃ hoti, apaṭiggahitakataṃ hoti, anuccāritakataṃ hoti, ahatthapāse kataṃ hoti, abhuttāvinā kataṃ hoti, bhuttāvinā 1 pavāritena āsanā vuṭṭhitena kataṃ hoti, ‘alametaṃ sabban ’ti avuttaṃ hoti, na gilānātirittaṃ hoti, etaṃ anatirittaṃ nāma.

Atirittaṃ nāma kappiyakataṃ hoti, paṭiggahitakataṃ hoti, uccaritakataṃ hoti, hatthapāse kataṃ hoti, bhuttāvinā kataṃ hoti, bhuttāvinā pavāritena, āsanā avuṭṭhitena kataṃ hoti, ‘alametaṃ sabban ’ti vuttaṃ hoti, gilānātirittaṃ hoti, etaṃ atirittaṃ nāma.

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ. “Khāsissāmī bhuñjissāmī ”ti paṭigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

1 bhuttāvinā ca - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 35

3. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu mang lại các đồ ăn khất thực hảo hạng cho các tỳ khưu bị bệnh. Các vị bị bệnh ăn không được như ý. Các tỳ khưu đổ bỏ các đồ ăn ấy. Đức Thế Tôn đã nghe được tiếng động ồn, tiếng động lớn, tiếng kêu của các con quạ, sau khi nghe đã bảo đại đức Ānanda rằng: - “Này Ānanda, tiếng động ồn, tiếng động lớn, tiếng kêu của các con quạ ấy là gì vậy?” Khi ấy, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Ānanda, các tỳ khưu có thọ thực thức ăn thừa của vị bệnh không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, không thọ thực.” Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép thọ thực thức ăn thừa của vị bị bệnh và của vị không bị bệnh. Và này các tỳ khưu, nên làm thành thức ăn thừa như vầy: “Tất cả chừng này là đủ rồi.” Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) lại nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm không phải là thức ăn thừa thì phạm tội pācittiya.”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Thọ thực xong nghĩa là bất cứ loại vật thực nào thuộc về năm loại vật thực đã được ăn, dầu chỉ với (một chút ở) đầu cọng cỏ kusa. Đã ngăn (vật thực dâng thêm) nghĩa là việc ăn được ghi nhận, vật thực được ghi nhận, (thí chủ) đứng trong tầm tay (1 mét 25) dâng lên (vật thực) và sự khước từ được ghi nhận. Không phải là thức ăn thừa nghĩa là việc làm thành đúng phép chưa được thực hiện, việc thọ lãnh chưa được thực hiện, việc nâng lên chưa được thực hiện, (việc dâng) đã được thực hiện ở ngoài tầm tay, đã được thực hiện bởi vị chưa thọ thực xong, được thực hiện bởi vị đã thọ thực xong đã ngăn (vật thực dâng thêm) đã từ chỗ ngồi đứng dậy nhưng chưa nói: ‘Tất cả chừng này là đủ rồi,’ không phải là thức ăn thừa của vị bị bệnh; vật này gọi là không phải thức ăn thừa. Thức ăn thừa nghĩa là việc làm thành đúng phép đã được thực hiện, việc thọ lãnh đã được thực hiện, việc nâng lên đã được thực hiện, (việc dâng) đã được thực hiện ở trong tầm tay, đã được thực hiện bởi vị đã thọ thực xong, được thực hiện bởi vị đã thọ thực xong đã ngăn (vật thực dâng thêm) đã từ chỗ ngồi đứng dậy và đã nói: ‘Tất cả chừng này là đủ rồi,’ là thức ăn thừa của vị bị bệnh; vật này gọi là thức ăn thừa. Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng. Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, xúp, bánh, cá, thịt. (Nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 6.

Anatiritte anatirittasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Anatiritte vematiko khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Anatiritte atirittasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khadati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa.

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya paṭigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Atiritte anatirittasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atiritte vematiko, āpatti dukkaṭassa. Atiritte atirittasaññī, anāpatti.

Anāpatti atirittaṃ kārāpetvā bhuñjati, ‘atirittaṃ kārāpetvā bhuñjissāmī ’ti paṭigaṇhāti, aññassatthāya haranto gacchati, gilānassa sesakaṃ bhuñjati, yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ sati paccaye paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti. Paṭhamapavāraṇa 1sikkhāpadaṃ pañcamaṃ. --ooOoo--

6. 4. 6. DUTIYAPAVĀRAṆASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena dve bhikkhū kosalesu janapadesu 2 sāvatthiyaṃ addhānamaggapaṭipannā honti. Eko bhikkhu anācāraṃ ācarati. Dutiyo bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Mā āvuso evarūpaṃ akāsi. Netaṃ kappatī ”ti. So tasmiṃ upanandhi. Atha kho te bhikkhū sāvatthiyaṃ agamaṃsu.

Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ aññatarassa pūgassa saṅgha- bhattaṃ hoti. Dutiyo bhikkhu bhuttāvī pavārito hoti. Upanaddho3 bhikkhu ñātikulaṃ gantvā piṇḍapātaṃ ādāya yena so bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhu etadavoca: “Bhuñjāhi āvuso ”ti. “Alaṃ āvuso paripuṇṇomhī ”ti. “Sundaro āvuso piṇḍapāto bhuñjāhī ”ti. Atha kho so bhikkhu tena bhikkhunā nippiḷiyamāno taṃ piṇḍapātaṃ bhuñji. Upanaddho bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Tvaṃ hi4 nāma āvuso maṃ vattabbaṃ maññasi. Yaṃ tvaṃ bhuttāvī pavārito anatirittaṃ bhojanaṃ bhuñjasī ”ti. “Nanu āvuso ācikkhitabban ”ti. “Nanu āvuso pucchitabban ”ti.

1
paṭhamapavāraṇā - Ma.                            3
upanandho - PTS, Sīmu.
2
janapade - Ma.                                   4
tvaṃpi - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                           Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 36

Không phải thức ăn thừa, nhận biết không phải là thức ăn thừa, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Không phải thức ăn thừa, có sự hoài nghi, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Không phải thức ăn thừa, (lầm) tưởng là thức ăn thừa, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya.

Vị thọ lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa.

Thức ăn thừa, (lầm) tưởng không phải là thức ăn thừa, phạm tội dukkaṭa. Thức ăn thừa, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Thức ăn thừa, nhận biết là thức ăn thừa thì vô tội.

Sau khi bảo làm thành thức ăn thừa rồi thọ thực, sau khi bảo làm thành thức ăn thừa vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh, vị mang theo vì nhu cầu của vị khác rồi đi, vị thọ thực phần còn thừa của vị bị bệnh, vị thọ dụng vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời khi có duyên cớ, 1 vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất về việc ngăn (vật thực) là thứ năm. --ooOoo--

6. 4. 6. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ NGĂN (VẬT THỰC): 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có hai vị tỳ khưu đang đi đường xa đến thành Sāvatthī ở trong xứ Kosala. Một vị tỳ khưu hành xử sai nguyên tắc. Vị tỳ khưu thứ nhì đã nói với vị tỳ khưu kia điều này: - “Này đại đức, chớ làm như thế. Điều này không được phép.” Vị kia đã kết oan trái với vị ấy. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã đi đến thành Sāvatthī.

Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthī có bữa trai phạn dâng đến hội chúng của phường hội nọ. Vị tỳ khưu thứ nhì thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm). Còn vị tỳ khưu kết oan trái sau khi đi đến nhà thân quyến đã cầm lấy đồ ăn rồi đi đến gặp vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, hãy thọ thực.” - “Này đại đức, thôi đi. Tôi đã đầy.” - “Này đại đức, đồ ăn ngon lắm. Hãy thọ thực.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy trong lúc bị vị tỳ khưu kia nài ép nên đã thọ thực đồ ăn ấy. Vị tỳ khưu kết oan trái đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, ngay cả ngươi vẫn nghĩ rằng ta cần được nhắc nhở trong khi ngươi đã thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) lại thọ thực thức ăn không phải là đồ còn thừa.” - “Này đại đức, sao lại không chỉ bảo?” - “Này đại đức, sao lại không hỏi?”

1 Khi có cơn khát vị thọ dụng vật dùng hết đêm để chận đứng cơn khát; khi có bệnh sanh khởi, vị thọ dụng vật dùng trong bảy ngày hoặc vật dùng suốt đời để làm giảm nhẹ cơn bệnh thì vô tội (VinA. iv, 831).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 6.

2. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi: Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu bhikkhuṃ bhuttāviṃ pavāritaṃ anatirittena bhojanena abhihaṭṭhuṃ pavāressatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu bhikkhuṃ bhuttāviṃ pavāritaṃ anatirittena bhojanena abhihaṭṭhuṃ pavāresī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa bhikkhuṃ bhuttāviṃ pavāritaṃ anatirittena bhojanena abhihaṭṭhuṃ pavāressasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ bhuttāviṃ pavāritaṃ anatirittena khādanīyena vā bhojanīyena vā abhihaṭṭhuṃ pavāreyya: ‘Handa bhikkhu khāda vā bhuñja vā ’ti jānaṃ āsādanāpekkho bhuttasmiṃ pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhuṃ.

Bhuttāvī nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ            aññataraṃ     bhojanaṃ antamaso kusaggenapi bhuttaṃ hoti.

Pavārito nāma asanaṃ paññāyati bhojanaṃ paññāyati hatthapāse ṭhito abhiharati paṭikkhepo paññāyati.

Anatirittaṃ nāma akappiyakataṃ hoti, apaṭiggahitakataṃ hoti, anuccārikatataṃ hoti, ahatthapāse kataṃ hoti, abhuttāvinā kataṃ hoti, bhuttāvinā pavāritena āsanā vuṭṭhitena kataṃ hoti, ‘alametaṃ sabban ’ti avuttaṃ hoti, gilānātirittaṃ hoti, etaṃ anatirittaṃ nāma.

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 36

2. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại yêu cầu vị tỳ khưu đã thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) nhận lãnh thức ăn không phải là đồ còn thừa?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi yêu cầu vị tỳ khưu đã thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) nhận lãnh thức ăn không phải là đồ còn thừa, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại yêu cầu vị tỳ khưu đã thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) nhận lãnh thức ăn không phải là đồ còn thừa vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào có ý muốn bươi móc lỗi lầm trong khi biết rõ vị tỳ khưu đã thọ thực xong và đã ngăn (vật thực dâng thêm) vẫn yêu cầu nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm không phải là thức ăn thừa (nói rằng): ‘Này tỳ khưu, hãy nhai hoặc hãy ăn đi;’ khi vị kia đã ăn thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác.

Thọ thực xong nghĩa là bất cứ loại vật thực nào thuộc về năm loại vật thực đã được ăn, dầu chỉ với (một chút ở) đầu cọng cỏ kusa.

Đã ngăn (vật thực dâng thêm) nghĩa là việc ăn được ghi nhận, vật thực được ghi nhận, (thí chủ) đứng trong tầm tay (1 mét 25) dâng lên (vật thực), và sự từ chối được ghi nhận.

Không phải là thức ăn thừa nghĩa là việc làm thành đúng phép chưa được thực hiện, việc thọ lãnh chưa được thực hiện, việc nâng lên chưa được thực hiện, (việc dâng) đã được thực hiện ở ngoài tầm tay, được thực hiện bởi vị chưa thọ thực xong, được thực hiện bởi vị đã thọ thực xong đã ngăn (vật thực dâng thêm) đã từ chỗ ngồi đứng dậy nhưng chưa nói: ‘Tất cả chừng này là đủ rồi,’ không phải là thức ăn thừa của vị bị bệnh; vật này gọi là không phải thức ăn thừa.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, xúp, bánh, cá, thịt.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 6.

Abhihaṭṭhuṃ pavāreyyā ’ti ‘yāvatakaṃ icchasi tāvatakaṃ gaṇhāhī ’ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Asādanāpekkho ’ti ‘Iminā imaṃ codessāmi sāressāmi paṭicodessāmi paṭisāressāmi maṅku 1 karissāmī ’ti āharati, āpatti dukkaṭassa. Tassa vacanena ‘khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa. Bhojanapariyosāne āpatti pācittiyassa.

Pavārite pavāritasaññī anatirittena khādanīyena vā bhojanīyena vā abhihaṭṭhuṃ pavāreti, āpatti pācittiyassa. Pavārite vematiko anatirittena khādanīyena vā bhojanīyena vā abhihaṭṭhuṃ pavāreti, āpatti dukkaṭassa. Pavārite appavāritasaññī anatirittena khādanīyena vā bhojanīyena vā abhihaṭṭhuṃ pavāreti, anāpatti.

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya abhiharati, āpatti dukkaṭassa. Tassa vacanena khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Appavārite pavāritasaññī, āpatti dukkaṭassa. Appavārite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Appavārite appavāritaññi, anāpatti.

Anāpatti atirittaṃ kārāpetvā deti, atirittaṃ kārāpetvā bhuñjāhī ’ti deti, aññassathāya haranto gacchāhī ’ti deti, gilānassa sasekaṃ deti, yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ sati paccaye paribhuñjāhī ’ti deti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dutiyapavāraṇasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ.

--ooOoo--

1 maṅkuṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 36

Yêu cầu nhận lãnh: (Nói rằng): ‘Đại đức thích chừng nào hãy lấy chừng ấy.’

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc các người khác thông báo cho vị ấy, hoặc vị kia thông báo.

Có ý muốn bươi móc lỗi lầm: (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ quở trách, ta sẽ nhắc nhở, ta sẽ làm cho hối lỗi, ta sẽ làm cho nhớ lại, ta sẽ làm cho xấu hổ.’ Vị mang lại thì phạm tội dukkaṭa. Với lời nói của vị ấy, (vị kia nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần (vị kia) nuốt xuống thì (vị ấy) phạm tội pācittiya.

Về vị đã ngăn (vật thực dâng thêm), nhận biết là đã ngăn (vật thực dâng thêm), vị yêu cầu nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm không phải là thức ăn thừa thì phạm tội pācittiya. Về vị đã ngăn (vật thực dâng thêm), có sự hoài nghi, vị yêu cầu nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm không phải là thức ăn thừa thì phạm tội dukkaṭa. Về vị đã ngăn (vật thực dâng thêm), (lầm) tưởng là chưa ngăn (vật thực dâng thêm), vị yêu cầu nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm không phải là thức ăn thừa thì vô tội.

Vị mang lại vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Với lời nói của vị ấy, (vị kia nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần (vị kia) nuốt xuống thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa.

Về vị chưa ngăn (vật thực dâng thêm), (lầm) tưởng là đã ngăn (vật thực dâng thêm), phạm tội dukkaṭa. Về vị chưa ngăn (vật thực dâng thêm), có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Về vị chưa ngăn (vật thực dâng thêm), nhận biết là chưa ngăn (vật thực dâng thêm) thì vô tội.

Vị sau khi bảo làm thành thức ăn thừa rồi cho; sau khi bảo làm thành thức ăn thừa rồi cho (nói rằng): ‘Hãy thọ thực;’ vị cho (nói rằng): ‘Hãy đi (và) mang theo vì nhu cầu của vị khác;’ vị cho phần còn thừa của vị bị bệnh; vị cho vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời (nói rằng): ‘Hãy thọ dụng khi có duyên cớ;’ vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ nhì về ngăn (vật thực) là thứ sáu.

--ooOoo--

6. 4. 7. VIKĀLABHOJANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe giraggasamajjo hoti. Sattarasavaggiyā bhikkhū giraggasamajjaṃ dassanāya agamaṃsu. Manussā sattarasavaggiye bhikkhū passitvā nahāpetvā vilimepatvā bhojetvā khādanīyaṃ adaṃsu. Sattarasavaggiyā bhikkhū khādanīyaṃ ādāya ārāmaṃ gantvā chabbaggiye bhikkhū etadavocuṃ: “Handāvuso 1 khādanīyaṃ khādathā ”ti. “Kuto tumhehi āvuso khādanīyaṃ laddhan ”ti? Sattarasa- vaggiyā bhikkhū chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. “Kimpana tumhe āvuso vikāle bhojanaṃ bhuñjathā ”ti? “Evamāvuso ”ti. Chabbaggiyā bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma sattarasavaggiyā bhikkhū vikāle bhojanaṃ bhuñjissantī ”ti?

2. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma sattarasavaggiyā bhikkhū vikāle bhojanaṃ bhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave vikāle bhojanaṃ bhuñjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā vikāle bhojanaṃ bhuñjissatha? Netaṃ moghapurisaṃ appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu vikāle khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Vikālo nāma majjhantike vītivatte yāva aruṇuggamanā.

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni odano kummāso sattu macco maṃsaṃ. Khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

1 gaṇhathāvuso - Ma, Syā, PTS, Sīmu.

6. 4. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VẬT THỰC SÁI GIỜ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, ở thành Rājagaha có lễ hội ở trên đỉnh núi. Các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đã đi để xem lễ hội ở trên đỉnh núi. Dân chúng sau khi nhìn thấy các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đã cho các vị ấy tắm, đã cho xức dầu, đã mời ăn, rồi đã dâng vật thực cứng. Các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư sau khi nhận lấy vật thực cứng đã đi về tu viện và đã nói với các tỳ khưu nhóm Lục Sư điều này: - “Này các đại đức, có đây, các vị hãy nhai vật thực cứng đi.” - “Này các đại đức, vật thực cứng đã được các ngươi nhận từ đâu vậy?” Các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu nhóm Lục Sư. - “Này các đại đức, có phải các ngươi đã thọ dụng vật thực vào lúc sái thời?” - “Này các đại đức, đúng vậy.” Các tỳ khưu nhóm Lục Sư phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư lại thọ dụng vật thực vào lúc sái thời?”

2. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư lại thọ dụng vật thực vào lúc sái thời?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi thọ dụng vật thực vào lúc sái thời, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại thọ dụng vật thực vào lúc sái thời vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm vào lúc sái thời thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Lúc sái thời nghĩa là từ lúc đã quá nửa ngày cho đến rạng đông (ngày hôm sau).

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, xúp, bánh, cá, thịt. Vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 8.

Vikāle vikālasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādanīyaṃ vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Vikāle vematiko khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Vikāle kālasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa.

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Kāle vikālasaññī, āpatti dukkaṭassa. Kāle vematiko, āpatti dukkaṭassa. Kale kālasaññī, anāpatti.

Anāpatti yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ                            sati    paccaye paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Vikālabhojanasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

6. 4. 8. SANNIDHIKĀRASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane aṇāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa upajjhāyo āyasmā bellaṭṭhisīso 1 araññe viharati. So piṇḍāya caritvā 2 sukkhakuraṃ ārāmaṃ haritvā sukkhāpetvā nikkhipati. Yadā āhārena attho hoti tadā udakena temetvā temetvā paribhuñjati. 3 Cirena gāmaṃ piṇḍāya pavisati.

Bhikkhū āyamantaṃ bellaṭṭhisīsaṃ etadavocuṃ: “Kissa tvaṃ āvuso bellaṭṭhisīsa cirena4 gāmaṃ piṇḍāya pavisasī ”ti?

1
belaṭṭhasīso - Ma, PTS; velaṭṭhaisīso - Syā; belaṭṭhisīso - Sīmu.
2
so piṇḍāya caritvā bahuṃ piṇḍapātaṃ labhitvā - Syā.
3
bhuñjati - Ma, Syā, PTS.                          4
kissa tvaṃ āvuso cirena - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 38

Vào lúc sái thời, nhận biết là lúc sái thời, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Vào lúc sái thời, có sự hoài nghi, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Vào lúc sái thời, (lầm) tưởng là lúc đúng thời, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya.

Vị thọ lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa.

Vào lúc đúng thời, (lầm) tưởng là lúc sái thời, phạm tội dukkaṭa. Vào lúc đúng thời, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vào lúc đúng thời, nhận biết là lúc đúng thời thì vô tội.

Vị thọ dụng vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời khi có duyên cớ; vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật thực sái giờ là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 4. 8. ĐIỀU HỌC VỀ TÍCH TRỮ (VẬT THỰC): 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, thầy tế độ của đại đức Ānanda là đại đức Veḷaṭṭhasīsa cư ngụ ở trong rừng. Vị ấy sau khi đi khất thực đã đem về tu viện phần cơm không bị dính thức ăn rồi đem phơi khô và để riêng. Khi có nhu cầu về thực phẩm vị ấy ngâm đi ngâm lại với nước rồi thọ dụng; năm ba bữa vị ấy mới đi vào làng để khất thực.

Các tỳ khưu đã nói với đại đức Veḷaṭṭhasīsa điều này: - “Này đại đức, vì sao năm ba bữa đại đức mới đi vào làng để khất thực?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 8.

2. Atha kho āyasmā bellaṭṭhisīso bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. “Kimpana tvaṃ āvuso sannidhikārakaṃ bhojanaṃ bhuñjasī ”ti? “Evamāvuso ”ti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā bellaṭṭhisīso sannidhikārakaṃ bhojanaṃ bhuñjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bellaṭṭhisīsa, sannidhikārakaṃ bhojanaṃ bhuñjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ bellaṭṭhisīsa, sannidhikārakaṃ bhojanaṃ bhuñjissasi? Netaṃ bellaṭṭhisīsa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu sannidhikārakaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādeyya vā bhuñjeyya vā pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Sannidhikārakaṃ nāma ajjapaṭiggahitaṃ aparajju. 1

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu macco maṃsaṃ. ‘Khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

Sannidhikārake sannidhikārakasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Sannidhikārake vematiko khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa. Sannidhikārake asannidhikārakasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pācittiyassa.

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Asannidhikārake sannidhikārakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Asannidhi- kārake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Asannidhikārake asannidhikārakasaññī, anāpatti.

1 aparajju khāditaṃ hoti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 38

2. Khi ấy, đại đức Veḷaṭṭhasīsa đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. - “Này đại đức, có phải đại đức thọ dụng vật thực đã được tích trữ?” - “Này các đại đức, đúng vậy.” Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Veḷaṭṭhasīsa lại thọ dụng vật thực đã được tích trữ?” ―(như trên)― “Này Veḷaṭṭhasīsa, nghe nói ngươi thọ dụng vật thực đã được tích trữ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này Veḷaṭṭhasīsa, vì sao ngươi lại thọ dụng vật thực đã được tích trữ vậy? Này Veḷaṭṭhasīsa, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm đã được tích trữ thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Đã được tích trữ nghĩa là đã được thọ lãnh hôm nay qua ngày kế tiếp.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, xúp, bánh, cá, thịt. Vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

Vật đã được tích trữ, nhận biết là vật đã được tích trữ, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Vật đã được tích trữ, có sự hoài nghi, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Vật đã được tích trữ, (lầm) tưởng không phải là vật đã được tích trữ, vị nhai hoặc ăn vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya.

Vị thọ lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa.

Không phải là vật đã được tích trữ, (lầm) tưởng là vật đã được tích trữ, phạm tội dukkaṭa. Không phải là vật đã được tích trữ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là vật đã được tích trữ, nhận biết là không phải là vật đã được tích trữ thì vô tội.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 9.

Anāpatti yāvakālikaṃ yāvakāle nidahitvā bhuñjati, yāmakālikaṃ yāme nidahitvā bhuñjati, sattāhakālikaṃ sattāhaṃ nidahitvā bhuñjati, yāvajīvikaṃ sati paccaye paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sannidhikārakasikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

6. 4. 9. PAṆĪTABHOJANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane aṇāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjissanti, kassa sampannaṃ na manāpaṃ kassa sādu 1 na ruccatī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā, paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yāni kho tāni paṇītabhojanāni seyyathīdaṃ: sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi. Yo pana bhikkhu evarūpāni paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 sāduṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 39

Vị cất giữ vật dùng đến hết ngọ rồi thọ dụng cho đến hết ngọ, vị cất giữ vật dùng đến hết đêm rồi thọ dụng trong đêm, vị cất giữ vật dùng trong bảy ngày rồi thọ dụng trong bảy ngày, vị thọ dụng vật dùng suốt đời khi có duyên cớ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về tích trữ (vật thực) là thứ tám.

--ooOoo--

6. 4. 9 ĐIỀU HỌC VẬT THỰC THƯỢNG HẠNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng? Khi được đầy đủ ai mà không vừa ý? Đồ ngon ngọt ai lại không thích thú?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Các loại vật thực thượng hạng như là bơ lỏng, bơ đặc, dầu ăn, mật ong, đường mía, cá, thịt, sữa tươi, sữa đông, vị tỳ khưu nào yêu cầu các loại vật thực thượng hạng như thế cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                         Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 9.

2. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ: “Kacci āvuso khamanīyaṃ kacci yāpanīyan ”ti? “Pubbe mayaṃ āvuso paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjāma, tena no phāsu hoti. Idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan ’ti kukkuccāyantā naviññāpema, tena no na phāsu hotī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yāni kho tāni paṇītabhojanāni seyyathīdaṃ: sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ maccho maṃsaṃ khīraṃ dadhi. Yo pana bhikkhu evarūpāni paṇītabhojanāni agilāno attato atthāya viññāpetvā bhuñjeyya pācittiyan ”ti.

3. Yāni kho pana tāni paṇītabhojanānī ’ti Sappi nāma gosappi vā ajikāsappi vā māhisaṃ 1 vā sappi, yesaṃ maṃsaṃ kappati tesaṃ sappi. Navanītaṃ nāma tesaññeva navanītaṃ. Telaṃ nāma tilatelaṃ sāsapatelaṃ madhukatelaṃ eraṇḍakatelaṃ vasātelaṃ. Madhu nāma makkhitā madhu. Phāṇitaṃ nāma ucchumhā nibbattaṃ. Maccho nāma odako 2 vuccati. Maṃsaṃ nāma yesaṃ maṃsaṃ kappati tesaṃ maṃsaṃ. Khīraṃ nāma gokhīraṃ vā ajikākhīraṃ vā māhisaṃ vā khīraṃ, yesaṃ maṃsaṃ kappati tesaṃ khīraṃ. Dadhi nāma tesaññeva dadhi.

Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Evarūpāni paṇītabhojanānī ’ti tathārūpāni paṇītabhojanāni.

Agilāno nāma yassa vinā paṇītabhojanā3 phāsu hoti.

Gilāno nāma yassa vinā paṇītabhojanā na phāsu hoti.

Agilāno attano atthāya viññāpeti payoge4 dukkaṭaṃ. Paṭilābhena bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.

1
mahiṃsasappi vā - Ma; mahisasappi vā - Syā.   3
paṇītabhojanāni - Ma, Syā, PTS.
2
udakacaro - Syā, PTS.                         4
payoge payoge - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                              Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 39

2. Vào lúc bấy giờ, có các tỳ khưu bị bệnh. Các tỳ khưu thăm hỏi bệnh tình đã nói với các tỳ khưu bị bệnh điều này: - “Này các đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?” - “Này các đại đức, trước đây chúng tôi yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): ‘Đức Thế Tôn đã cấm đoán,’ trong lúc ngần ngại chúng tôi đã không yêu cầu, vì thế không được thoải mái.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh được yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Các loại vật thực thượng hạng như là bơ lỏng, bơ đặc, dầu ăn, mật ong, đường mía, cá, thịt, sữa tươi, sữa đông, vị tỳ khưu nào không bị bệnh mà yêu cầu các loại vật thực thượng hạng như thế cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng thì phạm tội pācittiya.”

3. Các loại vật thực thượng hạng: Bơ lỏng nghĩa là bơ lỏng từ loài bò, hoặc là bơ lỏng từ loài dê, hoặc là bơ lỏng từ loài trâu, hoặc bơ lỏng từ các loài thú nào có thịt được phép (thọ thực). 1 Bơ đặc nghĩa là bơ đặc của chính các loài thú ấy. Dầu ăn nghĩa là dầu mè, dầu hạt mù tạt, dầu có chứa mật ong, dầu cây eraṇḍa, dầu từ mỡ thú. Mật ong nghĩa là mật của loài ong. Đường mía nghĩa là được sản xuất từ cây mía. Cá nghĩa là loài di chuyển trong nước được đề cập đến. Thịt nghĩa là thịt của các loài thú nào có thịt được phép (thọ dụng). Sữa tươi nghĩa là sữa tươi từ loài bò, hoặc là sữa tươi từ loài dê, hoặc là sữa tươi từ loài trâu, hoặc là sữa tươi từ các loài thú nào có thịt được phép (thọ dụng). Sữa đông nghĩa là sữa đông của các loài thú ấy.

Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Các loại vật thực thượng hạng như thế: các loại vật thực thượng hạng có hình thức như thế.

Không bị bệnh nghĩa là vị có được sự thoải mái khi không có các loại vật thực thượng hạng.

Bị bệnh nghĩa là vị không có sự thoải mái khi không có các loại vật thực thượng hạng.

Vị không bị bệnh mà yêu cầu cho nhu cầu của bản thân, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. (Nghĩ rằng): ‘Với sự đạt được, ta sẽ thọ dụng’ rồi thọ lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya.

1 Thịt của mười loài thú vị tỳ khưu không được phép thọ thực được đề cập ở Mahāvagga – Đại Phẩm gồm có: thịt người, thịt voi, thịt ngựa, thịt chó, thịt rắn, thịt sư tử, thịt hổ, thịt beo, thịt gấu, thịt chó sói (TTPV tập 05, chương VI, trang 37-40).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 10.

Agilāno agilānasaññī paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Agilāno vematiko paṇītabhojanāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa. Agilāno gilānasaññī paṇītabhojanāni attato atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Gilāno agilānasaññī, āpatti dukkaṭassa.            Gilāno        vematiko,      āpatti dukkaṭassa. Gilāno gilānasaññī, anāpatti.

Anāpatti gilānassa gilāno hutvā viññāpetvā agilāno bhuñjati, gilānassa sesakaṃ bhuñjati, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Paṇītabhojanasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

6. 4. 10. DANTAPONASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sabbapaṃsukūliko susāne viharati. So manussehi dīyamānaṃ na icchati paṭiggahetuṃ susānepi rukkhamūlepi ummārepi ayyavosāṭikatāni 1 sāmaṃ gahetvā paribhuñjati. 2 Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu amhākaṃ ayyavosāṭikatāni sāmaṃ gahetvā paribhuñjissati.3 Theroyaṃ bhikkhu vaṭharo4 manussamaṃsaṃ maññe khādatī ”ti? Assosuṃ kho    bhikkhū    tesaṃ    manussānaṃ      ujjhāyantānaṃ      khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu adinnaṃ mukhadvāra āhāraṃ āharissasī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āharasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āharissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana            bhikkhu     adinnaṃ    mukhadvāraṃ        āhāraṃ       āhāreyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
ayyavosāṭitakāni - Ma, Syā, PT S.                       3
bhuñjissati - Syā, PT S.
2
bhuñjati - Syā, PT S.                                   4
vadharo - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 40

Không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng thì phạm tội pācittiya. Không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng thì phạm tội pācittiya. Không bị bệnh, (lầm) tưởng là bị bệnh, vị yêu cầu các loại vật thực thượng hạng cho nhu cầu của bản thân rồi thọ dụng thì phạm tội pācittiya.

Bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội dukkaṭa. Bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Bị bệnh, nhận biết là bị bệnh thì vô tội.

Vị bị bệnh, sau khi bị bệnh rồi yêu cầu thì hết bệnh và thọ dụng, vị thọ dụng phần còn lại của vị bị bệnh, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật thực thượng hạng là thứ chín.

--ooOoo--

6. 4. 10. ĐIỀU HỌC VỀ TĂM XỈA RĂNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ cư ngụ ở nghĩa địa là vị chuyên sử dụng vật đã bị quăng bỏ. Vị ấy khi được dân chúng bố thí lại không muốn thọ lãnh. Vị ấy tự mình nhặt lấy các vật cúng vong ở trong nghĩa địa, ở gốc cây, ở ngưỡng cửa rồi thọ dụng. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao vị tỳ khưu này lại tự mình nhặt lấy các vật cúng vong của chúng tôi rồi thọ dụng? Vị tỳ khưu này cứng cáp vạm vỡ, chúng tôi nghĩ là có ăn thịt người?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Bhojanavaggo - Pāc. 6. 4. 10.

2. Tena kho pana samayena bhikkhū udakadantapone 1 kukkuccāyanti. Bhagavato etamatthaṃ etadavocuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave adinnaṃ udakadantaponaṃ sāmaṃ gahetvā paribhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āhāreyya aññatra udakadattaponā pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Adinnaṃ nāma apaṭiggahitakaṃ vuccati. Dinnaṃ nāma kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā nissaggiyena vā dente hatthapāye ṭhito kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā patigaṇhāti, etaṃ dinnaṃ nāma. Āhāre nāma udakadantaponaṃ ṭhapetvā yaṃ kiñci ajjhoharaṇīyaṃ eso āhāro nāma. Aññatra udakadantaponā ’ti ṭhapetvā udakadantaponaṃ ‘khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa. Apaṭiggahitake apaṭiggahitakasaññī adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āharati2 aññatra udakadantaponā, āpatti pācittiyassa. Apaṭiggahitake vematiko adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āharati aññatra udakadantaponā, āpatti   pācittiyassa.  Apaṭiggahitake   paṭiggahitakasaññī   adinnaṃ mukhadvāraṃ āhāraṃ āharati aññatra udakadantaponā, āpatti pācittiyassa. Paṭiggahitake apaṭiggahitakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Paṭiggahitake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paṭiggahitake paṭiggahitakasaññī, anāpatti.

Anāpatti udakadantapone, cattāri mahāvikaṭāni2 sati paccaye asati
kappiyakārake sāmaṃ gahetvā paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Dantaponasikkhāpadaṃ dasamaṃ.
Bhojanavaggo catuttho.
--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ
Piṇḍo gaṇaṃ paraṃ pūvaṃ dve ca vuttā pavāraṇā,
vikāle sannidhī khīraṃ dantaponena te dasā ”ti.
--ooOoo--

1
udakadantapone - Syā, PTS.     2
āhāreti - Ma.   3
mahāvikatāni - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vật Thực - Điều Pācittiya 40

2. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ngần ngại về nước và tăm xỉa răng. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép tự mình cầm lấy nước và tăm xỉa răng rồi thọ dụng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng ngoại trừ nước và tăm xỉa răng thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Chưa được bố thí nghĩa là chưa thọ lãnh được đề cập đến. Đã được bố thí nghĩa là trong khi cho (vật thí) bằng thân, hoặc bằng vật dính liền với thân, hoặc bằng cách buông ra, (thí chủ) đứng trong tầm tay (1 mét 25), vị nhận lãnh bằng thân hoặc bằng vật được gắn liền với thân; điều này gọi là đã được bố thí. Thức ăn nghĩa là ngoại trừ nước và tăm xỉa răng, bất cứ vật gì được nuốt vào vật ấy gọi là thức ăn. Ngoại trừ nước và tăm xỉa răng: trừ ra nước và tăm xỉa răng. Vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi cầm lấy thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội pācittiya. Chưa được thọ lãnh, nhận biết là chưa được thọ lãnh, vị đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ nước và tăm xỉa răng. Chưa được thọ lãnh, có sự hoài nghi, vị đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ nước và tăm xỉa răng. Chưa được thọ lãnh, (lầm) tưởng là đã được thọ lãnh, vị đưa thức ăn chưa được bố thí vào miệng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ nước và tăm xỉa răng. Đã được thọ lãnh, (lầm) tưởng là chưa được thọ lãnh, phạm tội dukkaṭa. Đã được thọ lãnh, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Đã được thọ lãnh, nhận biết là đã được thọ lãnh thì vô tội.

Trường hợp nước và tăm xỉa răng, vị tự mình nhặt lấy rồi thọ dụng bốn
loại vật dơ có tính quan trọng[*] khi có duyên cớ và không có người làm cho
đúng phép, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học về tăm xỉa răng là thứ mười.
Phẩm Vật Thực là thứ tư.
--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:
Vật thực (ở phước xá), vật thực chung nhóm, (thọ thực) nơi khác, bánh
ngọt, và hai chuyện ngăn (vật thực) đã được đề cập, vào lúc sái thời, vật được
tích trữ, sữa tươi, với tăm xỉa răng, ấy là mười điều.
--ooOoo--

6.5. ACELAKAVAGGO 6. 5. 1. ACELAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena saṅghassa khādanīyaṃ ussannaṃ hoti. Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi: “Tenahānanda vighāsādānaṃ pūvaṃ dehī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissuṇitvā vighāsāde paṭipāṭiyā nisīdāpetvā ekekaṃ pūvaṃ dento aññatarissā paribbājikāya ekaṃ maññamāno dve pūve adāsi. Sāmantā paribbājikāyo taṃ paribbājikaṃ etadavocuṃ: “Jāro te eso samaṇo ”ti. “Na me so samaṇo jāro ekaṃ maññamāno dve pūve adāsī ”ti.

Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho āyasmā ānando ekekaṃ pūvaṃ dento tassāyeva paribbājikāya ekaṃ maññamāno dve pūve adāsi. Sāmantā paribbājikāyo taṃ paribbājikaṃ etadavocuṃ: “Jāro te eso samaṇo ”ti. “Na me so samaṇo jāro ekaṃ maññamāno dve pūve adāsī”ti. “Jāro na jāro ”ti bhaṇḍiṃsu.

2. Aññataropi ājīviko parivesanaṃ agamāsi. Aññataro bhikkhu pahūtena sappinā odanaṃ madditvā tassa ājīvikassa mahantaṃ piṇḍaṃ adāsi. Atha kho so ājīviko taṃ piṇḍaṃ ādāya agamāsi. Aññataro ājīviko taṃ ājīvako etadavoca: “Kuto tayā āvuso piṇḍo laddho ”ti? “Tassāvuso samaṇassa gotamassa muṇḍagahapatikassa parivesanāya laddho ”ti. Assosuṃ kho upāsakā tesaṃ ājīvikānaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ.

Atha kho te upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te upāsakā bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Ime bhante titthiyā avaṇṇakāmā buddhassa avaṇṇakāmā dhammassa avaṇṇakāmā saṅghassa, sādhu bhante ayyā titthiyānaṃ sahatthā dadeyyun ”ti. Atha kho bhagavā te upāsake dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho te upāsakā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu.

6. 5. PHẨM ĐẠO SĨ LÕA THỂ: 6. 5. 1. ĐIỀU HỌC VỀ ĐẠO SĨ LÕA THỂ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, có vật thực cứng phát sanh đến hội chúng. Khi ấy, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Ānanda, như thế thì hãy cho bánh ngọt đến những người dùng vật thực thừa.” - “Bạch ngài, xin vâng.” Nghe theo lời đức Thế Tôn, đại đức Ānanda đã bảo những người dùng vật thực thừa ngồi xuống theo thứ tự rồi trong lúc cho mỗi người một cái bánh ngọt đã cho người nữ du sĩ ngoại đạo nọ hai cái bánh ngọt nghĩ rằng một cái. Các nữ du sĩ ngoại đạo xung quanh đã nói với nữ du sĩ ngoại đạo ấy điều này: - “Vị Sa-môn ấy là tình nhân của cô.” - “Vị Sa-môn ấy không phải là tình nhân của tôi. Vị ấy đã cho hai cái bánh ngọt nghĩ rằng một cái.”

Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, đại đức Ānanda trong lúc cho mỗi người một cái bánh ngọt đã cho chính nữ du sĩ ngoại đạo ấy hai cái bánh ngọt nghĩ rằng một cái. Các nữ du sĩ ngoại đạo xung quanh đã nói với nữ du sĩ ngoại đạo ấy điều này: - “Vị Sa-môn ấy là tình nhân của cô.” - “Vị Sa- môn ấy không phải là tình nhân của tôi. Vị ấy đã cho hai cái bánh ngọt nghĩ rằng một cái.” - “Tình nhân! Không phải là tình nhân!” Các cô ấy đã cãi vã nhau.

2. Có đạo sĩ lõa thể nọ đã đi đến nơi phân phát thực phẩm. Có vị tỳ khưu nọ sau khi nghiền cơm với nhiều bơ lỏng rồi đã cho người đạo sĩ lõa thể ấy một khối cơm lớn. Khi ấy, người đạo sĩ lõa thể ấy đã cầm lấy khối cơm ấy rồi ra đi. Một đạo sĩ lõa thể khác đã nói với người đạo sĩ lõa thể ấy điều này: - “Này huynh đệ, từ đâu ngươi đã có được khối cơm vậy?” - “Này huynh đệ, đã có được từ nơi phân phát thực phẩm của gia chủ đầu trọc tức là Sa-môn Gotama ấy.” Các nam cư sĩ đã nghe được cuộc nói chuyện này của những người đạo sĩ lõa thể ấy.

Sau đó, các nam cư sĩ ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, các nam cư sĩ ấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, những tu sĩ ngoại đạo này có ý muốn bôi nhọ đức Phật, có ý muốn bôi nhọ Giáo Pháp, có ý muốn bôi nhọ Hội Chúng. Bạch ngài, tốt thay các ngài đại đức không nên tự tay cho đến các tu sĩ ngoại đạo.” Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho các nam cư sĩ ấy bằng bài Pháp thoại. Sau đó, các nam cư sĩ ấy khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 1.

3. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca: saṅghasuṭṭhutāya ―pe― saddhammaṭṭhitiyā vinayanuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu acelakassa vā paribbājakassa vā paribbājikāya vā sahatthā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā dadeyya pācittiyan ”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Acelako nāma yo koci paribbājaka samāpanno naggo.

Paribbājako nāma            bhikkhuñca   sāmaṇerañca   ṭhapetvā    yo   koci paribbājakasamāpanno.

Paribbājikā nāma bhikkhuniñca sikkhamānañca sāmaṇeriñca ṭhapetvā yā kāci paribbājikasamāpannā.

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni               udakadantaponaṃ       ṭhapetvā avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ.

Dadeyyā ’ti kāyena vā kāpapaṭibaddhena vā nissaggiyena vā deti, āpatti pācittiyassa.

Titthiye titthiyasaññī sahatthā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā deti, āpatti pācittiyassa. Titthiye vematiko sahatthā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā deti, āpatti pācittiyassa. Titthiye atitthiyasaññī sahatthā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā deti, āpatti pācittiyassa.

Udakadantaponaṃ deti, āpatti dukkaṭassa. Atitthiye titthiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atitthiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Atitthiye atitthisaññī, anāpatti.

Anāpatti dāpeti na deti, upanikkhipitvā deti, bāhirālepaṃ 1 deti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Acelakasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ. --ooOoo--

1 bāhiralepaṃ - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 41

3. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy sau khi triệu tập hội chúng tỳ khưu lại đã nói Pháp thoại thích đáng và phù hợp cho các tỳ khưu rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm đem lại sự tốt đẹp cho hội chúng, ―(như trên)― nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tự tay cho vật thực cứng hoặc vật thực mềm đến đạo sĩ lõa thể, hoặc nam du sĩ ngoại đạo, hoặc nữ du sĩ ngoại đạo thì phạm tội pācittiya.”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Đạo sĩ lõa thể nghĩa là bất cứ người lõa thể nào thành tựu pháp du sĩ.

Nam du sĩ ngoại đạo nghĩa là bất cứ người nam thành tựu pháp du sĩ trừ ra tỳ khưu và sa di.

Nữ du sĩ ngoại đạo nghĩa là bất cứ người nữ nào thành tựu pháp du sĩ trừ ra tỳ khưu ni, vị ni tu tập sự, và sa di ni.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, nước và tăm xỉa răng; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, xúp, bánh, cá,
thịt.
Cho: Vị cho bằng thân, hoặc bằng vật được gắn liền với thân, hoặc bằng
cách buông ra thì phạm tội pācittiya.

Tu sĩ ngoại đạo, nhận biết là tu sĩ ngoại đạo, vị tự tay cho vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Tu sĩ ngoại đạo, có sự hoài nghi, vị tự tay cho vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya. Tu sĩ ngoại đạo, (lầm) tưởng không phải là tu sĩ ngoại đạo, vị tự tay cho vật thực cứng hoặc vật thực mềm thì phạm tội pācittiya.

Vị cho nước và tăm xỉa răng thì phạm tội dukkaṭa. Không phải là tu sĩ ngoại đạo, (lầm) tưởng là tu sĩ ngoại đạo, phạm tội dukkaṭa. Không phải là tu sĩ ngoại đạo, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là tu sĩ ngoại đạo, nhận biết không phải là tu sĩ ngoại đạo thì vô tội.

Vị bảo (người khác) cho và không (tự mình) cho, vị cho sau khi đã để gần bên, vị cho vật thoa bên ngoài, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về đạo sĩ lõa thể là thứ nhất. --ooOoo--

6. 5. 2. UYYOJANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto bhātuno saddhivihārikaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Ehāvuso gāmaṃ piṇḍāya pavisissāmā ”ti. Tassa adāpetvā uyyojesi: “Gacchāvuso na me tayā saddhiṃ kathā vā nisajjā vā phāsu hoti. Ekakassa me kathā vā nisajjā vā phāsu hotī ”ti. Atha kho so bhikkhu upakaṭṭhe kāle nāsakkhi piṇḍāya carituṃ paṭikkamanepi bhattavissaggaṃ na sambhāvesi. Chinnabhatto ahosi.

2. Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto bhikkhuṃ ‘ehāvuso gāmaṃ piṇḍāya pavisissāmā ’ti tassa adāpetvā uyyojessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda bhikkhuṃ ‘ehāvuso gāmaṃ piṇḍāya pavisissāmā ’ti tassa adāpetvā uyyojesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa bhikkhuṃ ‘ehāvuso gāmaṃ piṇḍāya pavisissāmā ’ti tassa adāpetvā uyyojessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ ‘ehāvuso gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisissamā ’ti tassa dāpetvā vā adāpetvā vā uyyojeyya: ‘Gacchāvuso na me tayā saddhiṃ kathā vā nisajjā vā phāsu hoti. Ekakassa me kathā vā nisajjā vā phāsu hotī ’ti. Etadeva paccayaṃ karitvā anaññaṃ pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhu.

Ehāvuso gāmaṃ vā nigamaṃ vā ’ti gāmopi nigamopi nagarampi gāmo ceva nigamo ca.

6. 5. 2. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC ĐUỔI ĐI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nói với vị tỳ khưu là đệ tử của người anh điều này: - “Này đại đức, hãy đến. Chúng ta sẽ đi vào làng để khất thực.” Sau khi không bảo (thí chủ) bố thí cho vị ấy rồi đã đuổi đi (nói rằng): - “Này đại đức, hãy đi đi. Nói chuyện hoặc ngồi với ngươi ta không được thoải mái. Nói chuyện hoặc ngồi mỗi một mình ta còn có sự an lạc.” Khi ấy thời giờ đã cận, vị tỳ khưu ấy đã không thể đi khất thực. Khi đi trở về, vị ấy đã không có được phần phân chia về vật thực nên bữa ăn đã bị lỡ.

2. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến tu viện và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya nói với vị tỳ khưu rằng: ‘Này đại đức, hãy đến. Chúng ta sẽ đi vào làng để khất thực,’ sau khi không bảo (thí chủ) bố thí cho vị ấy rồi lại đuổi đi?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi nói với vị tỳ khưu rằng: ‘Này đại đức, hãy đến. Chúng ta sẽ đi vào làng để khất thực,’ sau khi không bảo (thí chủ) bố thí cho vị ấy rồi đuổi đi, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―nt― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi nói với vị tỳ khưu rằng: ‘Này đại đức, hãy đến. Chúng ta sẽ đi vào làng để khất thực,’ sau khi không bảo (thí chủ) bố thí cho vị ấy rồi lại đuổi đi vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nói với vị tỳ khưu như vầy: ‘Này đại đức, hãy đến. Chúng ta sẽ đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực,’ sau khi bảo (thí chủ) bố thí hoặc không bảo (thí chủ) bố thí cho vị ấy rồi đuổi đi (nói rằng): ‘Này đại đức, hãy đi đi. Nói chuyện hoặc ngồi với ngươi ta không được thoải mái. Nói chuyện hoặc ngồi mỗi một mình ta còn có sự an lạc.’ Sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác.

Này đại đức, hãy đến. (Chúng ta sẽ đi vào) làng hoặc thị trấn: Làng, thị trấn, thành phố, làng luôn cả thị trấn.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 2.

Tassa dāpetvā ’ti yāguṃ vā bhattaṃ vā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā dāpetvā.

Adāpetvā ’ti na kiñci dāpetvā.

Uyyojeyyā ’ti mātugāmena saddhiṃ hasitukāmo kīḷitukāmo raho nisīditukāmo anācāraṃ ācaritukāmo evaṃ vadeti: “Gacchāvuso na me tayā saddhiṃ kathā vā nisajjā vā phāsu hoti. Ekakassa me kathā vā nisajjā vā phāsu hotī ”ti uyyojeti, āpatti dukkaṭassa. Dassanūpacāraṃ vā savanūpacāraṃ vā vijahantassa, āpatti dukkaṭassa. Vijahite āpatti pācittiyassa.

Etadeva paccayaṃ karitvā anaññan ’ti na aññokoci paccayo hoti uyyojetuṃ.

Upasampanne upasampannasaññī uyyojeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko uyyojeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī uyyojeti, āpatti pācittiyassa.

Kālisāsanaṃ āropeti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannaṃ uyyojeti, āpatti dukkaṭassa. Kalisāsanaṃ āropeti, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampanne       upasampannasaññī,      āpatti     dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti dukkaṭassa.    Anupasampanne anupasampannasaññī apātti dukkaṭassa.

Anāpatti ‘ubho ekato na yāpessāmā ’ti uyyojeti, mahagghaṃ bhaṇḍaṃ passitvā lobhadhammaṃ uppādessātī ’ti uyyojeti, mātugāmaṃ passitvā anabhiratiṃ uppādessatī ’ti uyyojeti, gilānassa vā ohīyakassa vā vihāra- pālassa vā yāguṃ vā bhattaṃ vā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā nīharāti uyyojeti, na anācāraṃ ācaritukāmo sati karaṇīye uyyojeti ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Uyyojanasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 42

Sau khi bảo (thí chủ) bố thí cho vị ấy: Sau khi bảo (thí chủ) bố thí xúp, hoặc bữa ăn, hoặc vật thực cứng, hoặc vật thực mềm.

Sau khi không bảo (thí chủ) bố thí: Sau khi không bảo (thí chủ) bố thí bất cứ vật gì.

Đuổi đi: Vị có ý định cười, có ý định đùa giỡn, có ý định ngồi ở chỗ kín đáo, có ý định hành xử sai nguyên tắc với người nữ rồi nói như vầy: ‘Này đại đức, hãy đi đi. Nói chuyện hoặc ngồi với ngươi ta không được thoải mái. Nói chuyện hoặc ngồi mỗi một mình ta còn có sự an lạc,’ rồi đuổi đi thì phạm tội dukkaṭa. Khi (vị kia) đang lìa khỏi tầm nhìn hoặc tầm nghe, (vị đuổi đi) phạm tội dukkaṭa. Khi (vị kia) đã lìa khỏi, (vị đuổi đi) phạm tội pācittiya.

Sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác: không phải bất cứ nguyên nhân nào khác để đuổi đi.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị đuổi đi thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị đuổi đi thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị đuổi đi thì phạm tội pācittiya.

Vị đưa ra lời ám chỉ về tật xấu (của vị kia) thì phạm tội dukkaṭa. Vị đuổi đi người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Vị đưa ra lời ám chỉ về tật xấu (của người chưa tu lên bậc trên) thì phạm tội dukkaṭa.

Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Vị đuổi đi (nói rằng): ‘Cả hai đi chung sẽ không có vật thực,’ sau khi nhìn thấy vật có giá trị cao (nghĩ rằng): ‘Vị ấy sẽ sanh khởi tâm tham’ rồi đuổi đi, sau khi nhìn thấy người nữ (nghĩ rằng): ‘Vị ấy sẽ sanh khởi sự không phấn chấn’ rồi đuổi đi, vị đuổi đi (nói rằng): ‘Hãy mang về cháo hoặc bữa ăn hoặc vật thực cứng hoặc vật thực mềm cho vị bị bệnh, hoặc cho vị ở lại, hoặc cho vị canh giữ tu viện,’ không có ý định hành xử sai nguyên tắc, vị đuổi đi khi có việc cần phải làm, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc đuổi đi là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 5. 3. SABHOJANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sahāyassa gharaṃ gantvā tassa pajāpatiyā saddhiṃ sayanighare 1 nisajjaṃ kappesi. Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmasantaṃ upannadaṃ sakyaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso pajāpatiṃ etadavoca: “Dehayyassa2 bhikkhan ”ti. Atha kho sā itthī āyasmato upanandassa sakyaputtassa bhikkhaṃ adāsi.

Atha kho so puriso āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Gacchatha bhante yato ayyassa bhikkhā dinnā ”ti. Atha kho sā itthī sallakkhetvā ‘pariyuṭṭhito ayaṃ puriso ’ti āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Nisīdatha bhante mā agamitthā ”ti.

Dutiyampi kho so puriso ―pe― Tatiyampi kho so puriso āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Gacchatha bhante yato ayyassa bhikkhā dinnā ”ti. Tatiyampi kho sā itthī āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Nisīdatha bhante mā agamitthā ”ti.

2. Atha kho so puriso nikkhamitvā bhikkhū ujjhāpesi: “Ayaṃ bhante ayyo upananando mayhaṃ pajāpatiyā saddhiṃ sayanighare nisinno so mayā uyyojiyamāno na icchati gantuṃ, bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā ”ti.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

1 sayanīghare - Syā.                  2 dadehāyyassa - Ma; dadeh’ eyyassa - PTS.

6. 5. 3. ĐIỀU HỌC VỀ CHỈ CÓ CẶP VỢ CHỒNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đi đến nhà của người bạn đã ngồi trong phòng ngủ với vợ của người ấy. Khi ấy, người đàn ông ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Upananda con trai dòng Sakya rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy đã nói với người vợ điều này: - “Hãy dâng đồ khất thực đến ngài đại đức.” Khi ấy, người đàn bà ấy đã dâng đồ khất thực đến đại đức Upananda con trai dòng Sakya.

Sau đó, người đàn ông ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, xin hãy đi bởi vì đồ khất thực đã được dâng đến ngài đại đức.” Khi ấy, người đàn bà ấy biết được rằng: “Người đàn ông này đã bị ám ảnh (bởi dục)!” nên đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, xin hãy ngồi lại, chớ có đi.”

Đến lần thứ nhì, người đàn ông ấy ―(như trên)― Đến lần thứ ba, người đàn ông ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, xin hãy đi bởi vì đồ khất thực đã được dâng đến ngài đại đức.” Đến lần thứ ba, người đàn bà ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, xin hãy ngồi lại, chớ có đi.”

2. Khi ấy, người đàn ông ấy đã đi ra ngoài và phàn nàn với các tỳ khưu rằng: - “Thưa các ngài, ngài đại đức Upananda này đã ngồi trong phòng ngủ với vợ của tôi. Vị ấy khi được tôi mời đi lại không chịu đi. Chúng tôi có nhiều phận sự có nhiều công việc phải làm.”

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng lại ngồi xuống?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi sau khi đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng rồi ngồi xuống, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi sau khi đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng lại ngồi xuống vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng rồi ngồi xuống thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                       Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 4.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Sabhojanaṃ nāma kulaṃ itthī ceva hoti puriso ca itthī ca puriso ca ubho anikkhantā honti ubho avītarāgā.

Anupakhajjā ’ti anupavisitvā.

Nisajjaṃ kappeyyā ’ti mahallake ghare piṭṭhasaṅghāṭassa 1 hatthapāsaṃ vijahitvā nisīdati, āpatti pācittiyassa. Khuddake ghare piṭṭhivaṃsaṃ atikkamitvā nisīdati, āpatti pācittiyassa.

Sayanighare sayanigharasaññī sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Sayanighare vematiko sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Sayanighare na sayanigharasaññī sabhojane kule anupakhajja nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Na sayanighare sayanigharasaññī, āpatti dukkaṭassa. Na sayanighare vematiko, āpatti dukkaṭassa. Na sayaniyare na sayanigharasaññī, anāpatti.

Anāpatti mahallake ghare piṭṭhasaṅghāṭassa hatthapāsaṃ avijahitvā nisīdati, khuddake ghare piṭṭhivaṃsaṃ anatikkamitvā nisīdati, bhikkhu dutiyo hoti, ubho nikkhantā honti, ubho vītarāgā, na sayanighare, ummattakassa, ādikammikassā ”ti

Sabhojanasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

6. 5. 4. PAṬHAMARAHONISAJJASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sahāyassa 2 gharaṃ gantvā tassa pajāpatiyā saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjiṃ kappesi.2 Atha kho so puriso ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma ayyo upanando mayhaṃ pajāpatiyā saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappessatī ”ti?

1
piṭṭhisaṅghātassa - Syā; piṭṭhasaṅghātassa PTS.
2
sahāyakassa - Ma.                                    2
kappeti - Sī 1, Sīmu 2.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 44

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Gia đình chỉ có cặp vợ chồng nghĩa là chỉ có người đàn bà và người đàn ông. Cả hai chưa đi ra, cả hai chưa đoạn lìa ái dục.

Sau khi đi vào: sau khi đi vào bên trong.

Ngồi xuống: Trong ngôi nhà lớn, vị đi qua khỏi khung cửa lớn một tầm tay (1 mét 25) rồi ngồi xuống thì phạm tội pācittiya. Trong ngôi nhà nhỏ, vị vượt qua khỏi trung tâm của nhà rồi ngồi xuống thì phạm tội pācittiya.

Trong phòng ngủ, nhận biết là phòng ngủ, vị đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng rồi ngồi xuống thì phạm tội pācittiya. Trong phòng ngủ, có sự hoài nghi, vị đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng rồi ngồi xuống thì phạm tội pācittiya. Trong phòng ngủ, (lầm) tưởng không phải là phòng ngủ, vị đi vào gia đình chỉ có cặp vợ chồng rồi ngồi xuống thì phạm tội pācittiya.

Không phải là phòng ngủ, (lầm) tưởng là phòng ngủ, phạm tội dukkaṭa. Không phải là phòng ngủ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là phòng ngủ, nhận biết không phải là phòng ngủ thì vô tội.

Trong ngôi nhà lớn vị không đi qua khỏi khung cửa lớn một tầm tay rồi ngồi xuống, trong ngôi nhà nhỏ vị không vượt qua khỏi trung tâm của nhà rồi ngồi xuống, có vị tỳ khưu thứ nhì, cả hai (vợ chồng) đã đi ra khỏi, cả hai đã đoạn lìa ái dục, không phải ở trong phòng ngủ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về chỉ có cặp vợ chồng là thứ ba.

--ooOoo--

6. 5. 4. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ NGỒI NƠI KÍN ĐÁO: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đi đến nhà của người bạn đã cùng với vợ của người ấy ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất. Khi ấy, người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao ngài đại đức Upananda lại cùng với vợ tôi ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                      Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 4.

2. Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto mātugāmena saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda mātugāmena saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmena saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Mātugāmo nāma manussitthī na yakkhī na petī na tiracchānagatā antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī. 1

Saddhin ’ti ekato.

Raho nāma cakkhussa raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṃ vā nikhaniyamāne bhamukhaṃ vā ukkhipiyamāne sīsaṃ vā ukkhipiyamāne passituṃ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakati kathā sotuṃ.

Paṭicchannaṃ nāma āsanaṃ kuḍḍena2 vā kavāṭena vā kilañjena vā sāṇīpākārena vā rukkhena vā thambhena vā kotthaliyā3 vā yena kenaci paṭicchannaṃ hoti.

Nisajjaṃ kappeyyā ’ti mātugāme nisanne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nisinne mātugāme upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī raho paṭicchanne āsane nissajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Mātugāme amātugāmasaññī raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa.

1
mahantatarī - Syā.   2
kuṭṭena vā - Ma.         3
kotthaḷiyā - Ma, PTS; koṭṭhaḷiyā - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 44

2. Các tỳ khưu đã nghe được người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya lại cùng với người nữ ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi cùng với người nữ ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cùng với người nữ ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cùng với người nữ ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người nữ: nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, ngay cả đứa bé gái mới sanh ngày hôm ấy cho đến bà lão.

Với: cùng chung.

Kín đáo: nghĩa là kín đáo đối với mắt, kín đáo đối với tai. Kín đáo đối với mắt: nghĩa là không thể nhìn thấy trong khi bị che mắt lại, trong khi nhướng mày, trong khi ngẩng đầu lên. Kín đáo đối với tai: nghĩa là không thể nghe lời nói (với giọng) bình thường.

Được che khuất: nghĩa là chỗ ngồi được che khuất bởi bức tường, bởi cánh cửa, bởi tấm màn, bởi khung chắn, bởi cội cây, bởi cột nhà, bởi nhà kho, hoặc bởi bất cứ vật gì.

Ngồi: Khi người nữ đang ngồi, vị tỳ khưu ngồi gần hoặc nằm gần thì phạm tội pācittiya. Trong lúc vị tỳ khưu đang ngồi, người nữ ngồi gần hoặc nằm gần thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai đang ngồi, hoặc cả hai đang nằm thì phạm tội pācittiya.

Là người nữ, nhận biết là người nữ, vị ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất thì phạm tội pācittiya. Là người nữ, có sự nghi ngờ, vị ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất thì phạm tội pācittiya. Là người nữ, (lầm) tưởng không phải là người nữ, vị ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                    Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 5.

Yakkhiyā        vā         petiyā      vā      paṇḍakena        vā tiracchānagata 1manussaviggahitthiyā vā saddhiṃ raho paṭicchanne āsane nisajjaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti yo koci viññū puriso dutiyo hoti, tiṭṭhati na nisīdati, arahopekkho aññavihito2 nisīdati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Paṭhamarahonisajjasikkhāpadaṃ3 catutthaṃ.

--ooOoo--

6. 5. 5. DUTIYA RAHONISAJJASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sahāyassa gharaṃ gantvā tassa pajāpatiyā saddhiṃ eko ekāyā raho nisajjaṃ kappesi. Atha kho so puriso ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma ayyo upanando mayhaṃ pajāpatiyā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessatī ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmena saddhiṃ eko ekāyā raho nisajjaṃ kappessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

1
tiracchānagatāya vā - katthaci.   2
aññāvihito - Syā, PTS.   3
rahonisajjisikkhādaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 45

Vị cùng với nữ Dạ-xoa, hoặc ma nữ, hoặc người vô căn, hoặc loài thú cái dạng người ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất thì phạm tội dukkaṭa.

Không phải là người nữ, (lầm) tưởng là người nữ, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, nhận biết không phải là người nữ thì vô tội.

Có bất cứ người nam nào có trí suy xét là người thứ nhì, vị đứng không ngồi, không mong mỏi chỗ kín đáo, đang bận tâm chuyện khác rồi ngồi xuống, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ nhất về ngồi nơi kín đáo là thứ tư.

--ooOoo--

6. 5. 5. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ NGỒI NƠI KÍN ĐÁO: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đi đến nhà của người bạn đã cùng với vợ của người ấy một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo. Khi ấy, người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao ngài đại đức Upananda lại cùng với vợ tôi một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya lại cùng với người nữ một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi cùng với người nữ một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cùng với người nữ một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cùng với người nữ một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 5.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Mātugāmo nāma manussitthī na yakkhī na petī na tiracchānagatā viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ.

Saddhin ’ti ekato.

Eko ekāyā ’ti bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca.

Raho nāma cakkhussa raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṃ vā nikhaniyamāne bhamukhaṃ vā ukkhipiyamāne sīsaṃ vā ukkhipiyamāne passituṃ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakati kathā sotuṃ.

Nisajjaṃ kappeyyā ’ti mātugāme nisanne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī eko ekāya raho nissajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Mātugāme amātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā vā saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti yo koci viññū puriso dutiyo hoti, tiṭṭhati na nisīdati, arahopekkho aññavihito nisīdati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dutiyarahonisajjasikkhāpadaṃ pañcamaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 45

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Người nữ: nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, có trí suy xét, có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục.

Với: cùng chung.

Một nam một nữ: chỉ có vị tỳ khưu và người nữ.

Kín đáo: nghĩa là kín đáo đối với mắt, kín đáo đối với tai. Kín đáo đối với mắt: nghĩa là không thể nhìn thấy trong khi bị che mắt lại, trong khi nhướng mày, trong khi ngẩng đầu lên. Kín đáo đối với tai: nghĩa là không thể nghe lời nói (với giọng) bình thường.

Ngồi: Khi người nữ đang ngồi, vị tỳ khưu ngồi gần hoặc nằm gần thì phạm tội pācittiya. Trong lúc vị tỳ khưu đang ngồi, người nữ ngồi gần hoặc nằm gần thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai đang ngồi, hoặc cả hai đang nằm thì phạm tội pācittiya.

Là người nữ, nhận biết là người nữ, vị ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo một nam một nữ thì phạm tội pācittiya. Là người nữ, có sự nghi ngờ, vị ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo một nam một nữ thì phạm tội pācittiya. Là người nữ, (lầm) tưởng không phải là người nữ, vị ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo một nam một nữ thì phạm tội pācittiya.

Vị cùng với nữ Dạ-xoa, hoặc ma nữ, hoặc người vô căn, hoặc loài thú cái dạng người ngồi xuống ở chỗ ngồi kín đáo một nam một nữ thì phạm tội dukkaṭa.

Không phải là người nữ, (lầm) tưởng là người nữ, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, nhận biết không phải là người nữ thì vô tội.

Có bất cứ người nam nào có trí suy xét là người thứ nhì, vị đứng không ngồi, không mong mỏi chỗ kín đáo, đang bận tâm chuyện khác rồi ngồi xuống, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ nhì về ngồi nơi kín đáo là thứ năm.

--ooOoo--

6. 5. 6. CĀRITTASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmato upandassa sakyaputtassa upaṭṭhākakulaṃ āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ bhattena nimantesi. Aññepi bhikkhū bhattena nimantesi. Tena kho samayena āyasmā upanando sakyaputto purebhattaṃ kulāni payirupāsati. Atha kho te bhikkhū te manusse etadavocuṃ: “Dethāvuso bhattan ”ti. “Āgametha bhante yāva ayyo upanando āgacchatī ”ti. Dutiyampi kho te bhikkhū ―pe― Tatiyampi kho te bhikkhū te manusse etadavocuṃ: “Dethāvuso bhattaṃ pure kālo atikkamatī ”ti. “Yampi mayaṃ bhante bhantaṃ karimhā ayyassa upanandassa kāraṇā, āgametha bhante yāva ayyo upanando āgacchatī ”ti.

2. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto purebhattaṃ kulāni payirupāsitvā divā āgañchi. 1 Bhikkhū na cittarūpaṃ bhuñjiṃsu. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjisī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhākakulaṃ saṅghassa atthāya khādanīyaṃ pāhesi. “Ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabban ”ti. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho hoti. Atha kho te manussā ārāmaṃ gantvā bhikkhū pucchiṃsu: “Kahaṃ bhante ayyo upanando ”ti? “Esāvuso āyasmā upanando sakyaputto gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho ”ti. “Idaṃ bhante khādanīyaṃ ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabban ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. 2 “Tena hi bhikkhave paṭiggahetvā nikkhipatha yāva upanando āgacchatī ”ti.

1
āgacchati - Ma, Syā, PTS.
2
atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi. -
Ma, PTS.

6. 5. 6. ĐIỀU HỌC VỀ ĐI THĂM VIẾNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, gia đình hộ độ của đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã thỉnh mời đại đức Upananda con trai dòng Sakya với bữa trai phạn và cũng đã thỉnh mời các vị tỳ khưu khác với bữa trai phạn. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya thường đi giao thiệp với các gia đình trước bữa ăn. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã nói với những người ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy dâng bữa trai phạn.” - “Thưa các ngài, xin hãy chờ đến khi ngài đại đức Upananda đến.” Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, các vị tỳ khưu ấy đã nói với những người ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy dâng bữa trai phạn trước khi thời giờ đi quá.” - “Thưa các ngài, chúng tôi đã làm bữa trai phạn vì nguyên nhân là ngài đại đức Upananda. Thưa các ngài, xin hãy chờ đến khi ngài đại đức Upananda đến.”

2. Sau đó, đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đi giao thiệp với các gia đình trước bữa ăn đã đi đến trễ. Các tỳ khưu đã không thọ thực được như ý. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, gia đình hộ độ của tỳ khưu Upananda con trai dòng Sakya đã cho người đem lại vật thực loại cứng nhằm dâng đến hội chúng (dặn dò) rằng: “Nên trình cho ngài đại đức Upananda thấy rồi mới dâng đến hội chúng.” Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đi vào làng để khất thực. Khi ấy, những người ấy sau khi đi đến tu viện đã hỏi các vị tỳ khưu rằng: - “Thưa các ngài, ngài đại đức Upananda ở đâu vậy?” - “Này các đạo hữu, đại đức Upananda con trai dòng Sakya này đã đi vào làng để khất thực.” - “Thưa các ngài, vật thực loại cứng này (được dặn dò rằng): ‘Nên trình cho ngài đại đức Upananda thấy rồi mới dâng đến hội chúng.’” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, như vậy thì sau khi thọ lãnh các ngươi hãy để riêng ra cho đến khi Upananda trở về.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 6.

4. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ purebhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjitun ’ti pacchābhattaṃ kulāni payirupāsitvā divā pakkāmi, khādanīyaṃ ussādiyittha. 1 Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto pacchābhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda pacchābhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa pacchābhattaṃ kulesu cārittaṃ āpajjisassi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena bhikkhū cīvaradānasamaye kukkuccāyantā kulāni na payirupāsanti. Cīvaraṃ parittaṃ uppajjati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave cīvaradānasamaye kulāni payirupāsituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo cīvaradānasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

6. Tena kho pana samayena bhikkhū cīvarakammaṃ karonti. Attho ca hoti sūciyāpi suttenapi satthakenapi. Bhikkhū kukkuccāyantā kulāni payirupāsanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave cīvaradānasamaye kulāni payirupāsituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 ussāriyittha - Ma, Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 46

4. Khi ấy, đại đức Upananda con trai dòng Sakya (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn” nên đã đi giao thiệp với các gia đình sau bữa ăn rồi về lại trong ngày. Món vật thực cứng đã bị bỏ đi. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya lại đi thăm viếng các gia đình sau bữa ăn?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi đi thăm viếng các gia đình sau bữa ăn, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại đi thăm viếng các gia đình sau bữa ăn vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, nhằm thời hạn dâng y các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không đi giao thiệp với các gia đình. Y được phát sanh ít ỏi. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép đi giao thiệp với các gia đình trong thời hạn dâng y. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trong thời hạn dâng y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

6. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu làm công việc may y. Và có nhu cầu về kim, chỉ, dao nhỏ. Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không đi giao thiệp với các gia đình. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép đi giao thiệp với các gia đình trong lúc may y. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn còn đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trong thời hạn dâng y, trong lúc may y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 6.

7. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti attho ca hoti bhesajjehi. Bhikkhū kukkuccāyantā kulāni payirupāsanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave santaṃ bhikkhuṃ āpucchā kulāni payirupāsituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

8. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Nimantito nāma pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena bhojanena nimantito.

Sabhatto nāma yena nimantito tena sabhatto.

Santaṃ nāma bhikkhuṃ sakkā hoti āpucchā pavisituṃ.

Asantaṃ nāma bhikkhuṃ na sakkā hoti āpucchā pavisituṃ.

Purebhattaṃ nāma yena nimantito taṃ abhuttāvī.

Pacchābhattaṃ nāma yena nimantito antamaso aruṇuggamanepi 1 bhuttaṃ hoti.

Kulaṃ nāma cattāri                   kulāni:    khattiyakulaṃ       brāhmaṇakulaṃ vesassakulaṃ suddakulaṃ.

Kulesu cārikaṃ āpajjeyyā ’ti aññassa gharūpacāraṃ okkamantassa, āpatti dukkaṭassa. Paṭhamaṃ pādaṃ ummāraṃ atikkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, āpatti pācittiyassa.

Aññatra samayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ.

Cīvaradānasamayo nāma anatthate kaṭhine vassānassa pacchimo māso, atthate kaṭhine pañcamāsā.

Cīvarakārasamayo nāma cīvare kayiramāne.

1 yena nimantito taṃ antamaso kusaggenapi bhuttaṃ hoti - Ma; yena nimantito antamaso kusaggenapi bhuttaṃ hoti - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 46

7. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu bị bệnh có nhu cầu về các dược phẩm. Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không đi giao thiệp với các gia đình. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép (vị tỳ khưu) có sự thông báo đến vị tỳ khưu hiện diện được đi giao thiệp với các gia đình. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi đã được thỉnh mời, khi đã có bữa trai phạn, chưa có sự thông báo đến vị tỳ khưu hiện diện lại đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: trong thời hạn dâng y, trong lúc may y. Đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

8. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Đã được thỉnh mời nghĩa là đã được thỉnh mời với bất cứ loại vật thực nào thuộc về năm loại vật thực.

Có bữa trai phạn nghĩa là đã được thỉnh mời với món gì thì bữa trai phạn là với món đó.

Vị tỳ khưu hiện diện nghĩa là có thể có sự thông báo để đi vào (làng).

Vị tỳ khưu không hiện diện nghĩa là không thể có sự thông báo để đi vào (làng).

Trước bữa ăn nghĩa là đã được thỉnh mời với món gì thì còn chưa thọ thực món đó.

Sau bữa ăn nghĩa là đã được thỉnh mời với món gì thì (món đó) đã được thọ thực cho dầu vào lúc rạng đông.

Gia đình nghĩa là có bốn loại gia đình: gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la- môn, gia đình thương buôn, và gia đình hạng cùng đinh.

Đi thăm viếng các gia đình: Vị đang bước vào khu vực lân cận ngôi nhà của người khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị vượt qua ngưỡng cửa bước thứ nhất thì phạm tội dukkaṭa. Vị vượt qua ngưỡng cửa bước thứ nhì thì phạm tội pācittiya.

Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có nguyên cớ.

Trong thời hạn dâng y nghĩa là khi Kaṭhina không được thành tựu thì tháng cuối cùng của mùa mưa, khi Kaṭhina được thành tựu thì năm tháng.

Trong lúc may y nghĩa là trong lúc y đang được may.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 7.

Nimantite nimantitasaññī santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjati aññatra samayā, āpatti pācittiyassa. Nimantite vematiko santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjati aññatra samayā, āpatti pācittiyassa. Nimantite animantitasaññī santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjati aññatra samayā, āpatti pācittiyassa.

Animantite nimantitasaññī, āpatti dukkaṭassa. Animantite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Animantite animantitasaññī, anāpatti.

Anāpatti samaye santaṃ bhikkhuṃ āpucchā pavisati, asantaṃ bhikkhuṃ anāpucchā pavisati, aññassa gharena maggo hoti, gharūpacārena maggo hoti, antarārāmaṃ gacchati, bhikkhunūpassayaṃ gacchati, titthiyaseyyaṃ gacchati, paṭikkamanaṃ gacchati, bhattiyagharaṃ gacchati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Cārittasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ.

--ooOoo--

6. 5. 7. MAHĀNĀMASIKKHĀPADAṂ 1. Tena kho samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapila- vatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena mahānāmassa sakkassa bhesajjaṃ ussannaṃ hoti. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṃ etadavoca: “Icchāmahaṃ bhante saṅghaṃ cātumāsaṃ 1 bhesajjena pavāretun ”ti. “Sādhu sādhu mahānāma tena hi tvaṃ mahānāma saṅghaṃ cātumāsaṃ bhesajjena pavārehī ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave cātumāsappaccaya- pavāraṇaṃ 2 sādiyitun ”ti.3

1
catumāsaṃ - Ma.
2
catumāsaṃ bhesajjappaccayapavāraṇaṃ - Ma.        3
sāditun ti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 47

Đã được thỉnh mời, nhận biết là đã được thỉnh mời, vị không thông báo đến vị tỳ khưu hiện diện lại đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Đã được thỉnh mời, có sự nghi ngờ, vị không thông báo đến vị tỳ khưu hiện diện lại đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Đã được thỉnh mời, (lầm) tưởng là không được thỉnh mời, vị không thông báo đến vị tỳ khưu hiện diện lại đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ.

Không được thỉnh mời, (lầm) tưởng là đã được thỉnh mời, phạm tội dukkaṭa. Không được thỉnh mời, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không được thỉnh mời, nhận biết là không được thỉnh mời thì vô tội.

Khi có duyên cớ, sau khi thông báo đến vị tỳ khưu hiện diện rồi đi vào (làng), không có vị tỳ khưu hiện diện rồi đi vào (làng) không thông báo, đường đi ngang qua ngôi nhà của người khác, đường đi ngang qua khu vực lân cận ngôi nhà (của người khác), vị đi đến tu viện ở giữa làng, vị đi đến chỗ ngụ của các tỳ khưu ni, vị đi đến chỗ ngủ của các tu sĩ ngoại đạo, vị đi trở về, vị đi đến nhà thí thực, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về đi thăm viếng là thứ sáu.

--ooOoo--

6. 5. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VỊ MAHĀNĀMA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sakya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, Mahānāma dòng Sakya có dược phẩm dồi dào. Khi ấy, Mahānāma dòng Sakya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Mahānāma dòng Sakya đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, tôi muốn thỉnh cầu hội chúng về (việc dâng) dược phẩm trong bốn tháng.” - “Này Mahānāma, tốt lắm, tốt lắm! Này Mahānāma, như thế ngươi hãy thỉnh cầu hội chúng về (việc dâng) dược phẩm trong bốn tháng.” Các tỳ khưu ngần ngại không nhận lời. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép chấp nhận sự thỉnh cầu về (việc dâng) vật dụng trong bốn tháng.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                            Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 7.

2. Tena kho pana samayena bhikkhū mahānāmaṃ sakkaṃ parittaṃ bhesajjaṃ viññāpenti. Tatheva mahānāmassa sakkassa bhesajjaṃ ussannaṃ hoti. Dutiyampi kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṃ etadavoca: “Icchāmahaṃ bhante saṅghaṃ aparampi cātumāsaṃ bhesajjena pavāretun ”ti. “Sādhu sādhu mahānāma! Tena hi tvaṃ mahānāma, saṅghaṃ aparampi cātumāsaṃ bhesajjena pavārehī ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave puna pavāraṇampi sādiyitun ”ti.

3. Tena kho pana samayena bhikkhū mahānāmaṃ sakkaṃ parittaññeva bhesajjaṃ viññāpenti. Tatheva mahānāmassa sakkassa bhesajjaṃ ussannaṃ hoti. Tatiyampi kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṃ etadavoca: “Icchāmahaṃ bhante saṅghaṃ yāvajīvaṃ bhesajjena pavāretun ”ti. “Sādhu sādhu mahānāma! Tena hi tvaṃ mahānāma, saṅghaṃ yāvajīvaṃ bhesajjena pavārehī ”ti. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave niccapavāraṇampi sādiyitun ”ti.

4. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dunnivatthā honti duppārutā anākappasampannā. Mahānāmo sakko vattā hoti: 1 “Kissa tumhe bhante dunnivatthā duppārutā anākappasamāpannā, nanu nāma pabbajitena sunivattena bhavitabbaṃ supārutena ākappasampannetā ”ti? Chabbaggiyā bhikkhū mahānāme sakke upanandhiṃsu. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Kena nu kho mayaṃ upāyena mahānāmaṃ sakkaṃ maṅkukareyyāmā ”ti? Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Mahānāmena kho āvuso sakkena saṅgho bhesajjena pavārito. Handa mayaṃ āvuso mahānāmaṃ sakkaṃ sappiṃ viññāpemā ”ti.

5. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū yena mahānāmo sakko tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavocuṃ: “Doṇena āvuso sappinā attho ”ti. “Ajjanho bhante āgametha. Manussā vajaṃ gatā sappiṃ āharituṃ. Kālaṃ harissathā ”ti. 2

1
mahānāmena sakkena vuttā honti - Syā.
2
kālaṃ āharissathā ti - Ma; kāle harissathā ti - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 47

2. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu yêu cầu dược phẩm (số lượng) ít ỏi ở Mahānāma dòng Sakya. Giống như trước đây, dược phẩm của Mahānāma dòng Sakya vẫn dồi dào. Đến lần thứ nhì, Mahānāma dòng Sakya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Mahānāma dòng Sakya đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, tôi muốn thỉnh cầu hội chúng về (việc dâng) dược phẩm trong bốn tháng kế tiếp.” - “Này Mahānāma, tốt lắm, tốt lắm! Này Mahānāma, như thế ngươi hãy thỉnh cầu hội chúng về (việc dâng) dược phẩm trong bốn tháng kế tiếp.” Các tỳ khưu ngần ngại không nhận lời. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép chấp nhận sự thỉnh cầu tiếp tục.”

3. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu yêu cầu dược phẩm (số lượng) rất ít ỏi ở Mahānāma dòng Sakya. Giống như trước đây, dược phẩm của Mahānāma dòng Sakya vẫn dồi dào. Đến lần thứ ba, Mahānāma dòng Sakya đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Mahānāma dòng Sakya đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, tôi muốn thỉnh cầu hội chúng về (việc dâng) dược phẩm đến trọn đời.” - “Này Mahānāma, tốt lắm, tốt lắm! Này Mahānāma, như thế ngươi hãy thỉnh cầu hội chúng về (việc dâng) dược phẩm đến trọn đời.” Các tỳ khưu ngần ngại không nhận lời. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép chấp nhận sự thỉnh cầu vĩnh viễn.”

4. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư quấn y bê bối, trùm y luộm thuộm, không được chỉnh tề. Mahānāma dòng Sakya là người phát biểu rằng: - “Thưa các ngài, tại sao các ngài lại quấn y bê bối, trùm y luộm thuộm, không được chỉnh tề? Chẳng phải vị xuất gia nên quấn y đàng hoàng, trùm y gọn gàng, có sự chỉnh tề hay sao?” Các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã kết oan trái với Mahānāma dòng Sakya. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã khởi ý điều này: “Có phương kế gì chúng ta có thể làm cho Mahānāma dòng Sakya bị xấu hổ?” Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã khởi ý điều này: “Này các đại đức, hội chúng đã được Mahānāma dòng Sakya thỉnh cầu về (việc dâng) dược phẩm. Này các đại đức, vậy chúng ta hãy yêu cầu Mahānāma dòng Sakya về bơ lỏng đi.”

5. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi đến gặp Mahānāma dòng Sakya, sau khi đến đã nói với Mahānāma dòng Sakya điều này: - “Này đạo hữu, có nhu cầu về một chum 1 bơ lỏng.” - “Thưa các ngài, xin hãy chờ đợi đến ngày mai. Nhiều người đã đi đến trại bò để lấy bơ lỏng; các ngài sẽ mang đi đúng hẹn.”

1 Chum (doṇa) là đơn vị đo thể tích, 1 doṇa = 4 āḷhaka. Để dễ hình dung, sức chứa của bình bát cỡ lớn là ½ āḷhaka, vậy số lượng bơ lỏng được yêu cầu là 8 lần bình bát cỡ lớn (ND).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 7.

Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho chabbaggiyā bhikkhū mahānāmaṃ sakkaṃ etadavocuṃ: “Doṇena āvuso sappinā attho ”ti. “Ajjanho bhante āgametha. Manussā vajaṃ gatā sappiṃ āharituṃ. Kālaṃ harissathā ”ti. “Kiṃ pana tayā āvuso adātukāmena pavāritena yaṃ tvaṃ pavāretvā na desī ”ti.

6. Atha kho mahānāmo sakko ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā ‘ajjanho bhante āgamethā ’ti vuccamānā nāgamessantī ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū mahānāmassa sakkassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū mahānāmena sakkena ‘ajjanho bhante āgamethā ’ti vuccamānā nāgamessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave mahānāmena sakkena ‘ajjanho bhante āgamethā ’ti vuccamānā nāgamethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā mahānāmena sakkena ‘ajjanho bhante āgamethā ’ti vuccamānā nāgamessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Agilānena bhikkhunā cātumāsappaccayapavāraṇā sāditabbā aññatra punapavāraṇāya aññatra niccapavāraṇāya. Tato ce uttariṃ sādiyeyya pācittiyan ”ti.

7. Agilānena bhikkhunā cātumāsappaccayapavāraṇā sāditabbā ’ti gilānapaccayapavāraṇā sāditabbā.

Punapavāraṇāpi        sāditabbā    ’ti   ‘yadā   gilāno   bhavissāmi    tadā viññāpessāmī ’ti.

Niccapavāraṇāpi       sāditabbā    ’ti   ‘yadā   gilāno   bhavissāmi    tadā viññāpessāmī ’ti.

Tato ce uttariṃ sādiyeyyā ’ti atthi pavāraṇā bhesajjapariyantā na rattipariyantā, atthi pavāraṇā rattipariyantā na bhesajjapariyantā, atthi pavāraṇā bhesajjapariyantā ca rattipariyantā ca, atthi pavāraṇā neva bhesajjapariyantā na rattipariyantā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 47

Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói với Mahānāma dòng Sakya điều này: - “Này đạo hữu, có nhu cầu về một chum bơ lỏng.” - “Thưa các ngài, xin hãy chờ đợi đến ngày mai. Nhiều người đã đi đến trại bò để lấy bơ lỏng; các ngài sẽ mang đi đúng hẹn.” - “Này đạo hữu, đạo hữu không chịu bố thí khi được yêu cầu, việc gì khiến đạo hữu nói lời thỉnh cầu khi không có ý định bố thí vậy?”

6. Khi ấy, Mahānāma dòng Sakya phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao khi được nói rằng: ‘Thưa các ngài, xin hãy chờ đợi đến ngày mai’ các đại đức lại không chịu chờ đợi?” Các tỳ khưu đã nghe được Mahānāma dòng Sakya phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư khi được Mahānāma dòng Sakya nói rằng: ‘Thưa các ngài, xin hãy chờ đợi đến ngày mai’ lại không chịu chờ đợi?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi khi được Mahānāma dòng Sakya nói rằng: ‘Thưa các ngài, xin hãy chờ đợi đến ngày mai’ lại không chịu chờ đợi, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi khi được Mahānāma dòng Sakya nói rằng: ‘Thưa các ngài, xin hãy chờ đợi đến ngày mai’ lại không chịu chờ đợi vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu không bị bệnh nên chấp nhận sự thỉnh cầu về (việc dâng) vật dụng trong bốn tháng, ngoại trừ có sự thỉnh cầu tiếp tục, ngoại trừ có sự thỉnh cầu đến trọn đời. Nếu chấp nhận vượt quá hạn ấy thì phạm tội pācittiya.”

7. Vị tỳ khưu không bị bệnh nên chấp nhận sự thỉnh cầu về (việc dâng) vật dụng trong bốn tháng: Sự thỉnh cầu (để dâng vật dụng) cho trường hợp bị bệnh nên được chấp nhận.

Sự thỉnh cầu tiếp tục cũng nên được chấp nhận: (Nói rằng): “Khi nào tôi bị bệnh, khi ấy tôi sẽ yêu cầu.”

Sự thỉnh cầu đến trọn đời cũng nên được chấp nhận: (Nói rằng): “Khi nào tôi bị bệnh, khi ấy tôi sẽ yêu cầu.”

Nếu chấp nhận vượt quá hạn ấy: Có sự thỉnh cầu có sự giới hạn về dược phẩm không có sự giới hạn về đêm. Có sự thỉnh cầu có sự giới hạn về đêm không có sự giới hạn về dược phẩm. Có sự thỉnh cầu có sự giới hạn về dược phẩm và có sự giới hạn về đêm. Có sự thỉnh cầu không có sự giới hạn về dược phẩm và không có sự giới hạn về đêm.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                            Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 7.

Bhesajjapariyantā nāma bhesajjāni pariggahitāni honti ‘ettakehi bhesajjehi pavāremī ’ti.

Rattipariyantā nāma rattiyo pariggahitāyo honti ‘ettikāsu 1 rattīsu pavāremī ’ti.

Bhesajjapariyantā ca rattipariyantā ca nāma bhesajjāni ca pariggahitāni honti rattiyo ca pariggahitāyo honti ‘ettakehi bhesajjehi ettikāsu rattīsu pavāremī ’ti.

Neva bhesajja pariyantā na rattipariyantā nāma bhesajjāni ca apariggahitāni honti rattiyo ca apariggahitāyo honti.

Bhosajjapariyante yehi bhesajjehi pavārito hoti tāni bhesajjāni ṭhapetvā aññāni bhesajjāni viññāpeti, āpatti pācittiyassa. Rattipariyante yāsu rattīsu pavārito hoti tā rattiyo ṭhapetvā aññāsu rattīsu viññāpeti, āpatti pācittiyassa. Bhesajjapariyante ca rattipariyante yehi bhesajjehi pavārito hoti. Tāni bhesajjāni ṭhapetvā yāsu rattīsu pavārito hoti tā rattiyo ṭhapetvā aññāni bhesajjāni aññāsu rattīsu viññāpeti, āpatti pācittiyassa. Neva bhesajja- pariyante na ratti pariyante, anāpatti.

Na bhesajjena karaṇīye2 bhesajjaṃ viññāpeti, āpatti pācittiyassa. Aññena bhesajjena karaṇīye aññaṃ bhesajjaṃ viññāpeti, āpatti pācittiyassa.

Tatuttariṃ tatuttarisaññī bhesajjaṃ viññāpeti, āpatti pācittiyassa. Tatuttariṃ vematiko bhesajjaṃ viññāpeti, āpatti pācittiyassa. Tatuttariṃ na tatuttarisaññī bhesajjaṃ viññāpeti, āpatti pācittiyassa.

Na tatuttariṃ tatuttarisaññī, āpatti dukkaṭassa. Na tatuttariṃ vematiko, āpatti dukkaṭassa. Na tatuttariṃ na tatuttarisaññī, anāpatti.

8. Anāpatti yehi bhesajjehi pavārito hoti tāni bhesajjāni viññāpeti, yāsu rattīsu pavārito hoti tāsu rattīsu viññāpeti, ‘Imehi tayā bhesajjehi pavāritamhā amhākañca iminā ca iminā ca bhesajjena attho ’ti ācikkhitvā viññāpeti, ‘yāsu rattīsu tayā pavāritamhā tāyo ca rattiyo avītivattā3 amhākañca bhesajjena attho ’ti ācikkhitvā viññāpeti, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ,      aññassatthāya,     attano     dhanena,      ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Mahānāmasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

1
ettakāsu - Ma, Syā, PTS.   2
karaṇīyena - Ma, PTS.      3
vītivattā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 47

Có sự giới hạn về dược phẩm nghĩa là các dược phẩm được xét đến rồi (nói rằng): ‘Tôi nói lời thỉnh cầu với chừng này dược phẩm.’

Có sự giới hạn về đêm nghĩa là các đêm được xét đến rồi (nói rằng): ‘Tôi nói lời thỉnh cầu trong (thời hạn) chừng này đêm.’

Có sự giới hạn về dược phẩm và có sự giới hạn về đêm nghĩa là các dược phẩm được xét đến và các đêm được xét đến rồi (nói rằng): ‘Tôi nói lời thỉnh cầu với chừng này dược phẩm trong (thời hạn) chừng này đêm.’

Không có sự giới hạn về dược phẩm và không có sự giới hạn về đêm nghĩa là các dược phẩm không được xét đến và các đêm không được xét đến.

Khi có sự giới hạn về dược phẩm, trừ ra các dược phẩm đã được thỉnh cầu, vị yêu cầu các loại dược phẩm khác thì phạm tội pācittiya. Khi có sự giới hạn về đêm, trừ ra các đêm đã được thỉnh cầu, vị yêu cầu trong các đêm khác thì phạm tội pācittiya. Khi có sự giới hạn về sự thỉnh cầu và có sự giới hạn về đêm, trừ ra các dược phẩm đã được thỉnh cầu và trừ ra các đêm đã được thỉnh cầu, vị yêu cầu các loại dược phẩm khác trong các đêm khác thì phạm tội pācittiya. Khi không có sự giới hạn về sự thỉnh cầu và không có sự giới hạn về đêm thì vô tội.

Khi không cần dùng dược phẩm, vị yêu cầu dược phẩm thì phạm tội pācittiya. Khi cần dùng dược phẩm này, vị yêu cầu dược phẩm khác thì phạm tội pācittiya.

Khi đã quá hạn ấy, nhận biết là đã quá hạn ấy, vị yêu cầu dược phẩm thì phạm tội pācittiya. Khi đã quá hạn ấy, có sự hoài nghi, vị yêu cầu dược phẩm thì phạm tội pācittiya. Khi đã quá hạn ấy, (lầm) tưởng là chưa quá hạn ấy, vị yêu cầu dược phẩm thì phạm tội pācittiya.

Khi chưa quá hạn ấy, (lầm) tưởng là đã quá hạn ấy, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn ấy, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn ấy, nhận biết là chưa quá hạn ấy thì vô tội.

8. Vị yêu cầu các loại dược phẩm đã được thỉnh cầu, vị yêu cầu trong (thời hạn) các đêm đã được thỉnh cầu, sau khi nói rõ rồi yêu cầu: “Chúng tôi đã được quý vị thỉnh cầu các loại dược phẩm này, giờ chúng tôi có nhu cầu về dược phẩm loại này và loại này,” sau khi nói rõ rồi yêu cầu: “(Thời hạn) các đêm chúng tôi được quý vị thỉnh cầu đã trôi qua, giờ chúng tôi có nhu cầu về dược phẩm,” của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vị Mahānāma là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 5. 8. UYYUTTASENĀSIKKHĀPADAṂ
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo
senāya abbhuyyāto hoti. Chabbaggiyā bhikkhū uyyuttaṃ senaṃ dassanāya
agamaṃsu.

Addasā kho rājā pasenadi kosalo chabbaggiye bhikkhū dūratova āgacchante disvānā pakkosāpetvā etadavoca: “Kissa tumhe bhante āgatatthā ”ti? “Mahārājānaṃ mayaṃ daṭṭhukāmā” ti. 1 “Kiṃ bhante maṃ diṭṭhena yuddhābhinandiṃ‚ 2 nanu bhagavā passitabbo”ti?

2. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipāceti: “Kathaṃ hi nāma samaṇa sakyaputtiyā uyyuttaṃ senaṃ dassanāya āgacchissanti? Amhākampi alābhā amhākampi dulladdhaṃ ye mayaṃ ājīvassa hetu puttadārassa kāraṇā senāya āgacchāmā ”ti?

Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū uyyuttaṃ senaṃ dassanāya gacchissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave uyyuttaṃ setaṃ dassanāya gacchathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā uyyuttaṃ setaṃ dassanāya gacchissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu uyyuttaṃ senaṃ dassanāya gaccheyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
mahārāja mahārājānaṃ mayaṃ daṭṭhukāmā ti - PTS.
2
yuddhābhinandinaṃ - Ma, Syā; yuddhābhinandinā - PTS.

6. 5. 8. ĐIỀU HỌC VỀ QUÂN ĐỘI ĐỘNG BINH: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala cùng với quân đội đi đánh trận. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi để xem quân đội động binh.

Đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nhìn thấy các tỳ khưu nhóm Lục Sư đang đi lại từ đàng xa, sau khi nhìn thấy đã cho người gọi đến rồi đã nói điều này: - “Thưa các ngài, vì sao các ngài lại đi đến nơi này?” - “Chúng tôi có ý muốn nhìn thấy đại vương.” - “Thưa các ngài, việc gì lại nhìn trẫm đang say sưa chiến trận? Sao không chiêm ngưỡng đức Thế Tôn?”

2. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại đi đến để xem quân đội động binh? Chúng tôi không có lợi nhuận, chúng tôi thu nhập khó khăn, chúng tôi vì lý do nuôi mạng, vì nguyên nhân vợ con mà phải đi vào quân đội.”

Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại đi để xem quân đội động binh?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đi để xem quân đội động binh, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đi để xem quân đội động binh vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đi để xem quân đội động binh thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 8.

3. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mātulo senāya gilāno hoti. So tassa bhikkhuno santike dūtaṃ pāhesi: “Ahaṃ hi senāya gilāno. Āgacchatu bhadanto, icchāmi bhadantassa āgatan ”ti. Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi: “Bhagavatā bhikkhūnaṃ 1 sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti 2 ‘na uyyuttaṃ senaṃ dassanāya gantabban ’ti. Ayañca me mātulo senāya gilāno. Kathannu kho mayā paṭipajjatabban ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave tathārūpappaccayā senaṃ gantuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu uyyuttaṃ senaṃ dassanāya gaccheyya aññatra tathārūpappaccayā pācittiyan ”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Uyyuttā nāma senā gāmato nikkamitvā niviṭṭhā vā hoti payāti vā.

Senā nāma hatthī assā rathā patti.3 Dvādasapuriso hatthī tipuriso asso catupuriso ratho cattāro purisā sarahatthā patti. Dassanāya gacchati, āpatti dukkaṭassa. Yattha ṭhito passati, āpatti pācittiyassa. Dassanūpacāraṃ vijahitvā punappunaṃ passati, āpatti pācittiyassa.

Aññatra tathārūpappaccayā ’ti ṭhapetvā tathārūpappaccayā.

Uyyutte uyyuttasaññī dassanāya gacchati aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa. Uyyutte vematiko dassanāya gacchati aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa. Uyyutte anuyyuttasaññī dassanāya gacchati aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa.

Ekamekaṃ dassanāya gacchati, āpatti dukkaṭassa. Yattha ṭhito passati, āpatti dukkaṭassa. Dassanupacāraṃ vijahitvā punappunaṃ passati, āpatti dukkaṭassa.

1
bhikkhūnaṃ itipi.
2
hoti itipi marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake na dissate.             3
pattī - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 48

3. Vào lúc bấy giờ, có người cậu của vị tỳ khưu nọ bị bệnh ở trong binh đội. Người ấy đã phái sứ giả đi đến gặp vị tỳ khưu ấy (nhắn rằng): “Bởi vì cậu bị bệnh ở trong binh đội. Đại đức hãy đi đến. Cậu mong sự đi đến của đại đức.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã khởi ý rằng: “Đức Thế Tôn đã quy định điều học cho các tỳ khưu rằng: “Không được đi để xem quân đội động binh, và người cậu này của ta thì bị bệnh ở trong binh đội, vậy ta nên thực hành như thế nào?” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép đi đến binh đội khi có nhân duyên như thế. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đi để xem quân đội động binh thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế.”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Động binh nghĩa là quân đội sau khi đi ra từ làng thì đóng trại hoặc là tiến tới.

Quân đội nghĩa là các tượng binh, các kỵ binh, các xa binh, các bộ binh. (Tượng binh) thì mười hai người đàn ông một con voi. (Kỵ binh) thì ba người đàn ông một con ngựa. (Xa binh) thì bốn người đàn ông một chiếc xe. (Bộ binh) thì bốn người đàn ông có tên ở tay. Vị đi để xem thì phạm tội dukkaṭa. Đứng ở nơi ấy nhìn thì phạm tội pācittiya. Sau khi rời khỏi khu vực lân cận của việc nhìn, vị lại nhìn nữa thì phạm tội pācittiya.

Ngoại trừ có nhân duyên như thế: trừ ra có nhân duyên như thế.

Khi động binh, nhận biết là động binh, vị đi để xem thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế. Khi động binh, có sự hoài nghi, vị đi để xem thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế. Khi động binh, (lầm) tưởng không phải là động binh, vị đi để xem thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế.

Vị đi để xem mỗi một (loại binh chủng) thì phạm tội dukkaṭa. Đứng ở nơi ấy nhìn thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi rời khỏi khu vực lân cận của việc nhìn, vị lại nhìn nữa thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 9.

6. Anuyyutte uyyuttasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anuyyutte vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anuyyutte anuyyuttasaññī, anāpatti.

Anāpatti ārāme ṭhito passati, bhikkhussa ṭhitokāsaṃ vā nisinnokāsaṃ vā nipannokāsaṃ      vā     āgacchati,    paṭipathaṃ     gacchanto     passati, tathārūpappaccayā, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Uyyuttasenāsikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

6. 5. 9. SENĀVĀSASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū satikaraṇīye senaṃ gantvā atirekatirattaṃ senāya vasanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā senāya vasissanti? Amhākampi alābhā amhākampi dulladdhaṃ ye mayaṃ ājīvassa hetu puttadārassa kāraṇā senāya paṭivasāmā ”ti.

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekatirattaṃ senāya vasissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave atirekatirattaṃ senāya vasathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā atirekatirattaṃ senāya vasissatha? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo senaṃ gamanāya dirattatirattaṃ tena bhikkhunā senāya vasitabbaṃ, tato me uttariṃ vaseyya pācittiyan ”ti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 49

6. Không phải là động binh, (lầm) tưởng là động binh, phạm tội dukkaṭa. Không phải là động binh, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là động binh, nhận biết không phải là động binh thì vô tội.

Vị đứng ở trong tu viện nhìn thấy, (việc động binh) di chuyển đến chỗ đứng hoặc chỗ ngồi hoặc chỗ nằm của vị tỳ khưu, vị nhìn thấy khi đi ngược chiều, có nhân duyên như thế, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về quân đội động binh là thứ tám.

--ooOoo--

6. 5. 9. ĐIỀU HỌC VỀ TRÚ NGỤ NƠI BINH ĐỘI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, khi có công việc cần thiết các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi đi đến nơi binh đội rồi trú ngụ trong binh đội hơn hai ba đêm. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa- môn Thích tử lại trú ngụ trong binh đội? Chúng tôi không có lợi nhuận, chúng tôi thu nhập khó khăn, chúng tôi vì lý do nuôi mạng, vì nguyên nhân vợ con mà phải sống trong binh đội.”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại trú ngụ trong binh đội hơn hai ba đêm?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trú ngụ trong binh đội hơn hai ba đêm, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại trú ngụ trong binh đội hơn hai ba đêm vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Nếu có nhân duyên nào đó khiến vị tỳ khưu ấy đi đến nơi binh đội, vị tỳ khưu ấy nên trú ngụ trong binh đội hai ba đêm; nếu vượt hơn số ấy thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 10.

3. Siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo gamanāyā ’ti siyā paccayo siyā karaṇīyaṃ.

Dirattatirattaṃ tena bhikkhunā senāya vasitabban ’ti dve tisso rattiyo vasitabbaṃ.

Tato ce uttariṃ vaseyyā ’ti catutthe divase atthaṅgate suriye senāya vasati, āpatti pācittiyassa.

Atirekatiratte atirekasaññī senāya vasati, āpatti pācittiyassa. Atirekatiratte vematiko senāya vasati, āpatti pācittiyassa. Atirekatiratte ūnakasaññī senāya vasati, āpatti pācittiyassa.

4. Ūnakatiratte atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatiratte vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatiratte ūnakasaññī, anāpatti.

5. Anāpatti dve tisso rattiyo vasati, ūnaka dve tisso rattiyo vasati, dve rattiyo vasitvā tatiyāya rattiyā purāruṇā nikkhamitvā puna vasati, gilāno vasati, gilānassa karaṇīyena vasati, senāya vā paṭisenā ruddhā 1 hoti, kenaci piḷibuddho hoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Senāvāsasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.

--ooOoo--

6. 5. 10. UYYODHIKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dirattatirattaṃ senāya vasamānā uyyodhikampi balaggampi senābyūhampi anīkadassanampi gacchati. Aññataropi chabbaggiyo bhikkhu uyyodhikaṃ gantvā kaṇḍena paṭividdho hoti. Manussā taṃ bhikkhuṃ passitvā 2 uppaṇḍesuṃ: “Kacci bhante suyuddhaṃ ahosi. Kati te lakkhāni laddhānī ”ti? So bhikkhu tehi manussehi uppaṇḍiyamāno maṅku ahosi.

1
senā vā paṭisenāya ruddhā - Ma, Syā, PTS.
2
passitvā - iti marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 50

3. Nếu có nhân duyên nào đó khiến vị tỳ khưu ấy đi đến nơi binh đội: nếu có duyên cớ, nếu có việc cần làm.

Vị tỳ khưu ấy nên trú ngụ trong binh đội hai ba đêm: nên trú hai ba đêm.

Nếu vượt hơn số ấy: khi mặt trời lặn vào ngày thứ tư, vị trú ngụ trong binh đội thì phạm tội pācittiya.

Khi hơn hai ba đêm, nhận biết là đã hơn, vị trú ngụ trong binh đội thì phạm tội pācittiya. Khi hơn hai ba đêm, có sự hoài nghi, vị trú ngụ trong binh đội thì phạm tội pācittiya. Khi hơn hai ba đêm, (lầm) tưởng là còn kém, vị trú ngụ trong binh đội thì phạm tội pācittiya.

4. Khi còn kém hai ba đêm, (lầm) tưởng là đã hơn, phạm tội dukkaṭa. Khi còn kém hai ba đêm, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi còn kém hai ba đêm, nhận biết còn kém thì vô tội.

5. Vị trú ngụ hai ba đêm, vị trú ngụ còn kém hai ba đêm, sau khi trú ngụ hai đêm vào đêm thứ ba sau khi đi ra khỏi trước rạng đông rồi trú ngụ trở lại, vị bị bệnh rồi trú ngụ, vị trú ngụ vì có việc cần làm đối với người bệnh, ở binh đội bị quân địch bao vây, vị bị cản trở bởi điều gì đó, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Dứt điều học về trú ngụ nơi binh đội.

--ooOoo--

6. 5. 10. ĐIỀU HỌC VỀ NƠI TẬP TRẬN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, trong khi trú ngụ hai ba đêm trong binh đội các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi đến nơi tập trận, nơi đóng quân, nơi dàn binh, đội chủ lực. Có vị tỳ khưu nọ thuộc nhóm Lục Sư sau khi đi đến nơi tập trận đã bị trúng mũi tên. Dân chúng đã chế giễu vị tỳ khưu ấy rằng: - “Thưa ngài, chắc hẳn đã là trận chiến cừ khôi? Ngài chiếm được bao nhiêu mục tiêu?” Trong khi bị những người ấy chế giễu, vị tỳ khưu ấy đã xấu hổ.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 10.

2. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipāceti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputiyā uyodhikaṃ dassanāya āgacchissanti? Amhākampi alābhā amhākampi dulladdhaṃ ye mayaṃ ājīvassa hetu puttadārassa kāraṇā uyyodhikaṃ āgacchāmā ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū uyyodhikaṃ dassanāya gacchissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave uyyodhikaṃ dassanāya gacchathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā uyyodhikaṃ dassanāya gacchissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Dirattatirattaṃ ce bhikkhu senāya vasamāno uyyodhikaṃ vā balaggaṃ vā senābyūhaṃ vā anīkadassanaṃ vā gaccheyya pācittiyan ”ti.

3. Dirattatirattaṃ ce bhikkhu senāya vasamāno ’ti dve tisso rattiyo vasamāno.

Uyyodhikaṃ nāma yattha sampahāro dīyyati. 1

Balaggaṃ nāma ettakā hatthī ettakā assā ettakā rathā ettakā pattī.

Senābyūhaṃ nāma ito hatthī hontu ito assā hontu ito rathā hontu ito pattī2 hontu.

Anīkaṃ nāma hatthānikaṃ assānīkaṃ rathānīkaṃ pattānīkaṃ tayo hatthī pacchimaṃ hatthānīkaṃ tayo assā pacchimaṃ assānīkaṃ tayo rathā pacchimaṃ rathānīkaṃ cattāro purisā sarahatthā pacchimaṃ pattānīkaṃ.

Dassanāya gacchati, āpatti dukkaṭassa. Yattha ṭhito passati, āpatti pācittiyassa. Dassanūpacāraṃ vijahitvā punappunaṃ passati, āpatti pācittiyassa.

1 dissati - Ma, Syā, PTS.                      2 pattikā - Ma, Syā, PTS, Sīmu 1.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 50

2. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại đi đến để xem nơi tập trận? Chúng tôi không có lợi nhuận, chúng tôi thu nhập khó khăn, chúng tôi vì lý do nuôi mạng, vì nguyên nhân vợ con mà phải đi đến nơi tập trận.” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại đi để xem nơi tập trận?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đi để xem nơi tập trận, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đi để xem nơi tập trận vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Nếu trong khi trú ngụ ở binh đội hai ba đêm vị tỳ khưu đi đến nơi tập trận, hoặc nơi đóng quân, hoặc nơi dàn binh, hoặc đội chủ lực thì phạm tội pācittiya.”

3. Nếu vị tỳ khưu trong khi trú ngụ ở binh đội hai ba đêm: trong khi trú ngụ hai ba đêm.

Nơi tập trận nghĩa là nơi nào chiến trận được nhìn thấy.

Nơi đóng quân nghĩa là chừng này tượng binh, chừng này kỵ binh, chừng này xa binh, chừng này bộ binh.

Nơi dàn binh nghĩa là các tượng binh hãy từ nơi này; các kỵ binh hãy từ nơi này; các xa binh hãy từ nơi này; các bộ binh hãy từ nơi này.

Đội chủ lực nghĩa là đội tượng binh chủ lực, đội kỵ binh chủ lực, đội xa binh chủ lực, đội bộ binh chủ lực. Đội tượng binh chủ lực ít nhất là ba con voi, đội kỵ binh chủ lực ít nhất là ba con ngựa, đội xa binh chủ lực ít nhất là ba xe, đội bộ binh chủ lực ít nhất là bốn người đàn ông có vũ khí ở tay.

Vị đi để xem thì phạm tội dukkaṭa. Đứng ở nơi ấy nhìn thì phạm tội pācittiya. Sau khi rời khỏi khu vực lân cận của việc nhìn, vị lại nhìn nữa thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                            Acelakavaggo - Pāc. 6. 5. 10.

5. Ekamekaṃ dassanāya gacchati, āpatti dukkaṭassa. Yattha ṭhito passati, āpatti dukkaṭassa. Dassanūpacāraṃ vijahitvā punappunaṃ passati, āpatti dukkaṭassa.

6. Anāpatti ārāme ṭhito passati, bhikkhussa ṭhitokāsaṃ vā nisinnokāsaṃ vā nipannokāsaṃ vā āgantvā sampahāro dīyati, paṭipathaṃ gacchanto passati, sati karaṇīye gantvā passati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Uyyodhikasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.

Acelakavaggo pañcamo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Acelakaṃ uyyojañca sabhojanaṃ duve raho sabhattakañca bhesajjaṃ uyyuttaṃ senuyyodhikan ”ti. 1

--ooOoo--

1 Pūvaṃ kathopanandassa - tayaṃ paṭṭhākameva ca, mahānāmo pasenadi - senāviddho ime dasā ti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể - Điều Pācittiya 50

5. Vị đi để xem mỗi một (loại binh chủng) thì phạm tội dukkaṭa. Đứng ở nơi ấy nhìn thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi rời khỏi khu vực lân cận của việc nhìn, vị lại nhìn nữa thì phạm tội dukkaṭa.

6. Vị đứng ở trong tu viện nhìn thấy, sự tập trận di chuyển đến và được nhìn thấy ở chỗ đứng hoặc ở chỗ ngồi hoặc ở chỗ nằm của vị tỳ khưu, vị nhìn thấy khi đi ngược chiều, khi có việc cần phải làm vị đi rồi nhìn thấy, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Dứt điều học về nơi tập trận.

Phẩm Đạo Sĩ Lõa Thể là thứ năm.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Vị đạo sĩ lõa thể, việc đuổi đi, có cặp vợ chồng, nơi kín đáo hai chuyện, và vị có bữa trai phạn, dược phẩm, bị động binh, (trú ngụ) nơi binh đội, nơi tập trận.

--ooOoo--

6.6. SURĀPĀNAVAGGO 6. 6. 1. SURĀPĀNASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā cetiyesu cārikaṃ caramāno yena bhaddavatikā tena pāyāsi. Addasaṃsu kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ, disvāna bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Mā kho bhante bhagavā ambatitthaṃ agamāsi. Ambatitthe bhante jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsiviso 1 ghoraviso. So bhagavantaṃ mā viheṭhesī ”ti. Evaṃ vutte bhagavā tuṇhī ahosi.

Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho gopalakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Mā kho bhante bhagavā ambatitthaṃ agamāsi. Ambatitthe bhante jaṭilassa assame nāgo paṭivasati iddhimā āsiviso1 ghoraviso. So bhagavantaṃ mā viheṭhesī ”ti. Tatiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.

2. Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena bhaddavatikā tadavasari, tatrasudaṃ bhagavā bhaddavatikāyaṃ viharati. Atha kho āyasmā sāgato    yena     ambatitthakassa 2 jaṭilassa  assamo    tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā agyāgāraṃ pavisitvā tiṇasanthārakaṃ paññāpetvā3 nisīdi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Atha kho4 so nāgo āyasmantaṃ sāgataṃ paviṭṭhaṃ, disvāna dukkhī5 dummano padhūpāyi.6 Āyasmāpi sāgato padhūpāyi.6 Atha kho so nāgo makkhaṃ asahamāno pajjali. Āyasmāpi sāgato tejodhātuṃ samāpajjitvā pajjali. Atha kho āyasmā sāgato tassa nāgassa tejasā tejaṃ pariyādiyitvā7 yena bhaddavatikā tenupasaṅkami.

Atha kho bhagavā bhaddavatikāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena kosambī tena cārikaṃ pakkāmi. Assosuṃ kho kosambikā upāsakā: “Ayyo kira sāgato ambatitthakena nāgena saddhiṃ saṅgāmesī ”ti.

1
āsīviso - Syā.           3
paññapetvā - Ma.            4
addasā kho - Ma, Syā.
2
ambatitthassa - Ma;      5
dukkhī iti marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake na dissate.
ambatitthaṃ - Syā.       6
padhūpāsi - Syā, PTS.       7
pariyādayitvā - Syā.

6. 6. PHẨM UỐNG RƯỢU: 6. 6. 1. ĐIỀU HỌC VỀ UỐNG RƯỢU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn trong khi du hành ở xứ Cetiya đã đi đến Bhaddavatikā. Những người giữ bò, chăn dê, nông phu, khách đi đường đã nhìn thấy đức Thế Tôn từ đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, xin đức Thế Tôn chớ đi đến Ambatittha. Bạch ngài, ở Ambatittha có con rồng sống trong khu ẩn cư của đạo sĩ thờ lửa, là con rắn có pháp thuật, có nọc độc khủng khiếp, chớ để nó hãm hại đức Thế Tôn.”

Khi được nói như thế, đức Thế Tôn đã im lặng. Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, những người giữ bò, chăn dê, nông phu, khách đi đường đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, xin đức Thế Tôn chớ đi đến Ambatittha. Bạch ngài, ở Ambatittha có con rồng sống trong khu ẩn cư của đạo sĩ thờ lửa, là con rắn có pháp thuật, có nọc độc khủng khiếp, chớ để nó hãm hại đức Thế Tôn.” Đến lần thứ ba, đức Thế Tôn đã im lặng.

2. Sau đó, trong khi tuần tự du hành đức Thế Tôn đã ngự đến Bhaddavatikā. Tại nơi đó, đức Thế Tôn đã trú ngụ ở Bhaddavatikā. Khi ấy, đại đức Sāgata đã đi về phía khu ẩn cư của đạo sĩ thờ lửa thuộc vùng Ambatittha, sau khi đến đã đi vào nhà thờ lửa, rồi đã sắp đặt tấm thảm trải bằng cỏ, ngồi xuống, xếp (chân) thế kiết già, giữ thân thẳng, tập trung niệm ở phía trước. Khi ấy, con rồng ấy sau khi nhìn thấy đại đức Sāgata đi vào, có sự khó chịu, có tâm bực bội, đã phun khói. Đại đức Sāgata cũng đã phun khói. Khi ấy, con rồng không còn đè nén được cơn giận nên đã phun ra lửa. Đại đức Sāgata cũng đã nhập thiền đề mục lửa và đã phun ra lửa. Sau đó, đại đức Sāgata đã dùng lửa (của mình) đoạt lấy ngọn lửa của con rồng ấy rồi đã đi về phía Bhaddavatikā.

Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi đã ngự tại Bhaddavatikā theo như ý thích đã ra đi du hành về phía thành Kosambī. Các cư sĩ ở thành Kosambī đã nghe được rằng: “Nghe nói ngài đại đức Sāgata đã gây chiến với con rồng ở Ambatittha.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 1.

3. Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṃ caramāno yena kosambī tadavasari. Atha kho kosambikā upāsakā bhagavato paccuggamanaṃ karitvā yenāyasmā sāgato tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāgataṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho kosambikā upāsakā āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ: “Kiṃ bhante ayyānaṃ dullabhañca manāpañca, kiṃ paṭiyādemā ”ti? Evaṃ vutte chabbaggiyā bhikkhū kosambike upāsake etadavocuṃ: “Atthāvuso kāpotikā nāma pasannā bhikkhūnaṃ dullabhā vā manāpā ca taṃ paṭiyādethā ”ti.

Atha kho kosambikā upāsakā ghare ghare kāpotikaṃ pasannaṃ paṭiyādetvā āyasmantaṃ sāgataṃ piṇḍāya carantaṃ 1 disvāna āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ: “Pivatu bhante ayyo sāgato kāpotikaṃ pasannaṃ, pivatu bhante ayyo sāgato kāpotikaṃ pasannan ”ti. Atha kho āyasmā sāgato ghare ghare kāpotikaṃ pasannaṃ pivitvā nagaramhā nikkhamanto nagaradvāre paripati.

4. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ nagaramhā nikkhamanto addasa āyasmantaṃ sāgataṃ nagaradvāre paripatitaṃ,2 disvāna bhikkhū āmantesi: “Gaṇhatha bhikkhave sāgatan ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭisuṇitvā āyasmantaṃ sāgataṃ ārāmaṃ netvā yena bhagavā tena sīsaṃ katvā nipātesuṃ.

Atha kho āyasmā sāgato parivattitvā yena bhagavā tena pāde karitvā seyyaṃ kappesi. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Nanu bhikkhave pubbe sāgato tathāgate sagāravo ahosi sappatisso ”ti.

“Evaṃ bhante ”ti.

“Api nu kho bhikkhave sāgato etarahi tathāgate sagāravo sappatisso ”ti.

“No hetaṃ bhante ”ti.

“Na nu bhikkhave sāgato ambatitthakena nāgena saddhiṃ saṅgāmesī ”ti.

“Evaṃ bhante ”ti.

1 piṇḍāya paviṭṭhaṃ - Ma, PTS.                        2 paripatantaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 51

3. Sau đó, trong khi tuần tự du hành, đức Thế Tôn đã ngự đến thành Kosambī. Khi ấy, các cư sĩ ở thành Kosambī sau khi đi ra tiếp đón đức Thế Tôn đã đi đến gặp đại đức Sāgata, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Sāgata rồi đứng ở một bên. Khi đã đứng một bên, các cư sĩ ở thành Kosambī đã nói với đại đức Sāgata điều này: - “Thưa ngài, vật gì các ngài đại đức khó có được và ưng ý? Chúng tôi nên chuẩn bị vật gì?” Khi được nói như thế, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói với các cư sĩ ở thành Kosambī điều này: - “Này các đạo hữu, có thứ rượu cất tên Bồ Câu thì các tỳ khưu khó có được và ưng ý, hãy chuẩn bị thức ấy.”

Sau đó, các cư sĩ ở thành Kosambī đã chuẩn bị rượu cất tên Bồ Câu ở mỗi nhà, rồi khi nhìn thấy đại đức Sāgata đang đi khất thực đã nói với đại đức Sāgata điều này: - “Thưa ngài, xin ngài đại đức Sāgata hãy uống rượu cất tên Bồ Câu. Thưa ngài, xin ngài đại đức Sāgata hãy uống rượu cất tên Bồ Câu.” Sau đó, khi đã uống rượu cất tên Bồ Câu ở mỗi nhà, đại đức Sāgata trong lúc đang đi ra khỏi thành phố đã té ngã ở cổng thành.

4. Khi ấy, đức Thế Tôn cùng với nhiều vị tỳ khưu đang đi ra khỏi thành phố đã nhìn thấy đại đức Sāgata bị té ngã ở cổng thành, sau khi nhìn thấy đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, hãy đưa Sāgata về.” - “Bạch ngài, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy nghe theo lời đức Thế Tôn sau khi đưa đại đức Sāgata về lại tu viện đã đặt nằm xuống, đầu hướng về đức Thế Tôn.

Khi ấy, đại đức Sāgata đã xoay tròn vòng đưa hai chân hướng về đức Thế Tôn rồi nằm ngủ. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng:

- “Này các tỳ khưu, phải chăng Sāgata đã có sự tôn kính và có sự vâng lời đối với Như Lai?”

- “Bạch ngài, đúng vậy.”

- “Này các tỳ khưu, vậy bây giờ Sāgata có sự tôn kính và có sự vâng lời đối với Như Lai không?”

- “Bạch ngài, điều ấy không có.”

- “Này các tỳ khưu, phải chăng Sāgata đã gây chiến với con rồng ở Ambatittha?”

- “Bạch ngài, đúng vậy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 1.

“Api nu kho bhikkhave sāgato etarahi pahoti deḍḍhubhenāpi 1 saddhiṃ saṅgāmetun ”ti.

“No hetaṃ bhante ”ti.

“Api nu kho bhikkhave taṃ pātabbaṃ yaṃ pivitvā visaññī assā ”ti.

“No hetaṃ bhante ”ti.

“Ananucchaviyaṃ bhikkhave sāgatassa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma bhikkhave sāgato majjaṃ pivissati? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Surāmerayapāne pācittiyan ”ti.

5. Surā nāma piṭṭhasurā pūvasurā odaniyasurā2 kiṇṇapakkhittā sambhārasaṃyuttā.

Merayo nāma              pupphāsavo     phalāsavo      madhvāsavo        guḷāsavo sambhārasaṃyutto.

Piveyyā ’ti antamaso kusaggepi pivati, āpatti pācittiyassa.

6. Majje majjasaññī pivati, āpatti pācittiyassa. Majje vematiko pivati, āpatti pācittiyassa. Majje amajjasaññī pivati, āpatti pācittiyassa.

7. Amajje majjasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amajje vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amajje amajjasaññī, anāpatti.

8. Anāpatti amajjañca hoti majjavaṇṇaṃ majjagandhaṃ majjarasaṃ taṃ pivati, sūpasampāke, maṃsasampāke, telasampāke, āmalakaphāṇite, amajjaṃ ariṭṭhaṃ pivati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Surāpānasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ. --ooOoo--

1 nāgena - Ma, PTS.                             2 odanasurā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 51

- “Này các tỳ khưu, vậy bây giờ Sāgata có đủ sức gây chiến với con rắn nước không?”

- “Bạch ngài, điều ấy không có.”

- “Này các tỳ khưu, vậy loại thức uống nào sau khi uống vào sẽ trở thành mất tỉnh táo thì có nên uống loại ấy không?”

- “Bạch ngài, điều ấy không nên.”

- “Này các tỳ khưu, thật không đúng đắn cho Sāgata, thật không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này các tỳ khưu, vì sao Sāgata lại uống men say vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi uống rượu và men say thì phạm tội pācittiya.”

5. Rượu nghĩa là rượu từ bột, rượu từ bánh ngọt, rượu từ cơm, đã được rắc men vào, đã được trộn vào các hương liệu cần thiết.

Men say nghĩa là chất mật từ bông hoa, nước trích ra từ trái cây, nước trích ra từ mật ong, nước trích ra từ đường mía đã được trộn vào các hương liệu cần thiết.

Uống: vị uống vào dầu chỉ với (một chút ở) đầu cọng cỏ kusa thì phạm tội pācittiya.

6. Men say, nhận biết là men say, vị uống vào thì phạm tội pācittiya. Men say, có sự hoài nghi, vị uống vào thì phạm tội pācittiya. Men say, (lầm) tưởng không phải là men say, vị uống vào thì phạm tội pācittiya.

7. Không phải là men say, (lầm) tưởng là men say, phạm tội dukkaṭa. Không phải là men say, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là men say, nhận biết không phải là men say thì vô tội.

8. Vị uống vào chất có màu sắc của men say có hương của men say có vị của men say nhưng không phải là men say, khi được nấu chung với xúp, khi được nấu chung với thịt, khi được nấu chung với dầu ăn, ở trong nước mật của trái cây āmalaka, vị uống nước cất không men say, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về uống rượu là thứ nhất. --ooOoo--

6. 6. 2. AṄGULIPATODAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiye bhikkhū sattarasavaggiyaṃ bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsesuṃ. So bhikkhu uttasanto anassāsako kālamakāsi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhuṃ      aṅgulipatodakena    hāsessatha?  Netaṃ    moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Aṅgulipatodake pācittiyan ”ti.

2. Aṅgulipatodako nāma 1 upasampanno upasampannaṃ hassā- dhippāyo 2 kāyena kāyaṃ āmasati, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne upasampannasaññī aṅgulipatodakena hāseti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko aṅgulipatodakena hāseti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī aṅgulipatodakena hāseti, āpatti pācittiyassa.

Kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nisaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampannaṃ kāyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. 3 Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti na hassādhippāyo, sati karaṇīye āmasati, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Aṅgulipatodakasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.
--ooOoo--

1
aṅguliyāpi tudanti - Syā adhikaṃ.
2
hasādhippāyo - Ma; hāsādhippāyo - PTS.
3
Kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṃ amāsati,
āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati,
āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṃ amāsati, āpatti dukkaṭassa - Ma, Syā, PTS.

6. 6. 2. ĐIỀU HỌC VỀ THỌT LÉT BẰNG NGÓN TAY: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã chọc cười vị tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư bằng cách dùng ngón tay thọt léc. Vị tỳ khưu ấy trong lúc bị cười quá mức không thở được nên đã chết đi. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại chọc cười vị tỳ khưu bằng cách dùng ngón tay thọt léc?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi chọc cười vị tỳ khưu bằng cách dùng ngón tay thọt léc, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại chọc cười vị tỳ khưu bằng cách dùng ngón tay thọt léc vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi thọt léc bằng ngón tay thì phạm tội pācittiya.”

2. Thọt léc bằng ngón tay nghĩa là vị đã tu lên bậc trên, có ý định chọc cười vị đã tu lên bậc trên rồi sờ vào cơ thể (vị kia) bằng cơ thể (của mình) thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị chọc cười bằng cách dùng ngón tay thọt léc thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị chọc cười bằng cách dùng ngón tay thọt léc thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị chọc cười bằng cách dùng ngón tay thọt léc thì phạm tội pācittiya.

Vị sờ vào vật được gắn liền với cơ thể (vị kia) bằng cơ thể (của mình) thì phạm tội dukkaṭa. Vị sờ vào cơ thể (vị kia) bằng vật được gắn liền với cơ thể (của mình) thì phạm tội dukkaṭa. Vị sờ vào vật được gắn liền với cơ thể (vị kia) bằng vật được gắn liền với cơ thể (của mình) thì phạm tội dukkaṭa. Vị sờ vào cơ thể (vị kia) bằng vật (do mình) ném ra thì phạm tội dukkaṭa. Vị sờ vào vật được gắn liền với cơ thể (vị kia) bằng vật (do mình) ném ra thì phạm tội dukkaṭa. Vị sờ vào vật (do vị kia) ném ra bằng vật (do mình) ném ra thì phạm tội dukkaṭa.

Với vị chưa tu lên bậc trên, vị sờ vào cơ thể (vị kia) bằng cơ thể (của mình) thì phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Không có ý định chọc cười, vị sờ vào khi có việc cần phải làm, vị bị điên,
vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học về thọt lét bằng ngón tay là thứ nhì.
--ooOoo--

6. 6. 3. HASSADHAMMASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū aciravatiyā nadiyā udake kīḷanti. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. Addasā kho rājā pasenadi kosalo sattarasavaggiye bhikkhū aciravatiyā nadiyā udake kīḷante disvāna mallikaṃ deviṃ etadavoca: “Ete te mallike arahanto udake kīḷantī ”ti. “Nissaṃsayaṃ kho mahārāja bhagavatā sikkhāpadaṃ apaññattaṃ te vā bhikkhū appakataññuno ”ti.

2. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa 1 etadahosi: “Kena nu kho ahaṃ upāyena bhagavato ca na āroceyyaṃ, bhagavā ca jāneyya ime bhikkhū udake kīḷitā ”ti? 2 Atha kho rājā pasenadi kosalo sattarasavaggiye bhikkhū pakkosāpetvā tesaṃ 3 mahantaṃ guḷapiṇḍaṃ adāsi: “Imaṃ bhante guḷapiṇḍaṃ bhagavato dethā ”ti.

Sattarasavaggiyā bhikkhū taṃ guḷapiṇḍaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ: “Imaṃ bhante guḷapiṇḍaṃ rājā pasenadi kosalo4 bhagavato detī ”ti. “Kahaṃ pana tumhe bhikkhave rājā addasā ”ti? “Aciravatiyā nadiyā bhagavā udake kīḷante ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā udake kīḷissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Udake hassadhamme5 pācittiyan ”ti.

3. Udake hassadhammo nāma uparigopphake udake hassādhippāyo nimujjati vā ummujjati vā plavati6 vā, āpatti pācittiyassa.

Udake hassadhamme hassadhammasaññī āpatti pācittiyassa. Udake hassadhamme vematiko āpatti pācittiyassa. Udake hassadhammasaññī āpatti pācittiyassa.

1
pasenadikosalassa - PTS.               4
pasenadi kosalo - Syā natthi.
2
kīḷantī ti - Syā.                      5
hasadhamme - Ma; hāsadhamme - PTS.
3
tesaṃ iti - Machasam natthi.           6
palavati - Ma, Syā, PTS.

6. 6. 3. ĐIỀU HỌC VỀ CHƠI GIỠN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đùa nghịch ở trong nước của dòng sông Aciravatī. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala cùng với hoàng hậu Mallikā ngự ở tầng trên của tòa lâu đài. Đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nhìn thấy các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đang đùa nghịch ở trong nước của dòng sông Aciravatī, sau khi nhìn thấy đã nói với với hoàng hậu Mallikā điều này: - “Này Mallikā, các vị A-la-hán này của khanh đùa nghịch ở trong nước.” - “Tâu đại vương, chắc chắn là điều học chưa được đức Thế Tôn quy định hoặc là các vị tỳ khưu ấy không biết.”

2. Sau đó, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã khởi ý điều này: “Bằng phương thức nào để ta không phải trình lên đức Thế Tôn mà đức Thế Tôn có thể biết được các tỳ khưu này đã đùa nghịch ở trong nước?” Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã cho mời các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đến rồi đã dâng khối đường lớn cho các vị ấy (nói rằng): - “Thưa các ngài, xin hãy dâng lên đức Thế Tôn khối đường này.”

Các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đã cầm lấy khối đường ấy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, đức vua Pasenadi xứ Kosala dâng khối đường này đến đức Thế Tôn.” - “Này các tỳ khưu, đức vua đã gặp các ngươi ở đâu?” - “Bạch Thế Tôn, trong khi đang đùa nghịch ở trong nước của dòng sông Aciravatī.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đùa nghịch ở trong nước vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi chơi giỡn ở trong nước thì phạm tội pācittiya.”

3. Chơi giỡn ở trong nước nghĩa là ở trong nước ngập trên mắt cá chân vị có ý định chơi giỡn rồi hụp xuống hoặc trồi lên hoặc bơi lội thì phạm tội pācittiya.

Chơi giỡn ở trong nước, nhận biết là chơi giỡn, phạm tội pācittiya. Chơi giỡn ở trong nước, có sự hoài nghi, phạm tội pācittiya. Chơi giỡn ở trong nước, (lầm) tưởng là không chơi giỡn, phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 4.

Heṭṭhā gopphake udake kīḷati, āpatti dukkaṭassa. Udake nāvāya kīḷati, āpatti dukkaṭassa. Hatthena vā pādena vā kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā udakaṃ paharati, 1 āpatti dukkaṭassa. Bhājanagataṃ udakaṃ vā kañjikaṃ vā khīraṃ vā takkaṃ vā rajanaṃ vā passāvaṃ vā cikkhallaṃ vā kīlati, āpatti dukkaṭassa.

Udake ahassadhamme hassadhammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Udake ahassadhamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Udake ahassadhamme ahassadhammasaññī, anāpatti.

Anāpatti na hassādhippāyo, sati karaṇīye udakaṃ otaritvā nimujjati vā ummujjati vā plavati vā, pāraṃ gacchanto nimujjati vā ummujjati vā plavati vā, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Hassadhammasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

6. 6. 4. ANĀDARIYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṃ ācarati. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Mā āvuso channa evarūpaṃ akāsi, netaṃ kappatī ”ti. So anādariyaṃ paṭicca karotiyeva.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā channo anādariyaṃ karissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa anādariyaṃ karosī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa anādariyaṃ karissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Anādariye pācittiyan ”ti.

1 udake hanati - Syā; udake hasati - Sīmu 1, Sīmu 2, Sī 1.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 54

Vị đùa nghịch ở trong nước ngập dưới mắt cá chân thì phạm tội dukkaṭa. Vị đùa nghịch với chiếc thuyền thì phạm tội dukkaṭa. Vị đập vỗ trong nước bằng cánh tay hoặc bằng bàn chân hoặc với khúc cây hoặc với mảnh sành thì phạm tội dukkaṭa. Vị đùa nghịch nước hoặc cháo chua hoặc sữa tươi hoặc sữa pha loãng hoặc nước nhuộm y hoặc nước tiểu hoặc nước bùn chứa ở trong chậu thì phạm tội dukkaṭa.

Không chơi giỡn ở trong nước, (lầm) tưởng là chơi giỡn, phạm tội dukkaṭa. Không chơi giỡn ở trong nước, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không chơi giỡn ở trong nước, nhận biết là không chơi giỡn ở trong nước thì vô tội.

Không có ý định chơi giỡn, vị đi xuống nước khi có việc cần phải làm rồi hụp xuống hoặc trồi lên hoặc bơi lội, trong khi đi sang bờ bên kia rồi hụp xuống hoặc trồi lên hoặc bơi lội, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về chơi giỡn là thứ ba.

--ooOoo--

6. 6. 4. ĐIỀU HỌC VỀ SỰ KHÔNG TÔN TRỌNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, đại đức Channa hành xử không đúng nguyên tắc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này đại đức Channa, chớ hành động như thế. Điều ấy không được phép.” Vị ấy hành động tỏ ra vẻ không tôn trọng.

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Channa lại thể hiện sự không tôn trọng?” ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói ngươi thể hiện sự không tôn trọng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại thể hiện sự không tôn trọng vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi có sự không tôn trọng thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                         Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 4.

2. Anādariyaṃ               nāma        dve    anādariyāni        puggalānādariyañca dhammānādariyañca.

Puggalānādariyaṃ nāma upasampannena paññattena vuccamāno: ‘Ayaṃ ukkhitto vā 1 vambhito vā garahito vā imassa vacanaṃ akataṃ bhavissatī ’ti anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa.

Dhammānādariyaṃ nāma upasampannena paññattena vuccamāno: ‘Kathāyaṃ nasseyya vā vinasseyya vā antaradhāyeyya vā’ taṃ vā na sikkhitukāmo anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne upasampannasaññī anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī anādariyaṃ karoti, āpatti pācittiyassa.

Upasampannena 2 apaññattena vuccamāno: ‘Idaṃ na sallekhāya na dhutāya3 na pāsādikatāya na apacayāya na viriyārambhāya saṃvattatī ’ti anādariyaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampanne paññattena vā apaññantena vā vuccamāno: ‘Idaṃ na sallekhāya na dhutāya na pādādikatāya na apacayāya na viriyārambhāya saṃvattatī ’ti anādariyaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampanne       upasampannasaññī,       āpatti     dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti  dukkaṭassa.    Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti ‘evaṃ amhākaṃ ācariyānaṃ uggaho paripucchā ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Anādariyasikkhāpadaṃ catutthaṃ.

--ooOoo--

1
ukkhittako vā - Ma, PTS.                                    3
na dhutatthāya - Ma;
2
upasampannena - iti Machasaṃ natthi.                            na dhūtattāya - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 54

2. Sự không tôn trọng nghĩa là có hai sự không tôn trọng: sự không tôn trọng người và sự không tôn trọng Pháp.

Sự không tôn trọng người nghĩa là khi đang được vị đã tu lên bậc trên nói về điều đã được quy định, vị (nghĩ rằng): “Vị này bị phạt án treo, hoặc bị xem thường, hoặc bị khiển trách, hoặc lời nói của vị này sẽ không được thực hiện” rồi thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội pācittiya.

Sự không tôn trọng Pháp nghĩa là khi đang được vị đã tu lên bậc trên nói về điều đã được quy định, vị (nghĩ rằng): “Làm thế nào để điều này có thể được hủy bỏ, hoặc được thủ tiêu, hoặc được biến mất?” hoặc là vị không có ý muốn học tập điều ấy rồi thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội pācittiya.

Khi đang được vị đã tu lên bậc trên nói về điều không được quy định, vị (nghĩ rằng): “Thực hành điều này không đưa đến sự đoạn trừ, không đưa đến sự từ khước, không đưa đến sự hoan hỷ, không đưa đến sự giảm thiểu, không đưa đến sự ra sức nỗ lực” rồi thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

Khi đang được vị chưa tu lên bậc trên nói về điều đã được quy định hoặc không được quy định, vị (nghĩ rằng): “Thực hành điều này không đưa đến sự đoạn trừ, không đưa đến sự từ khước, không đưa đến sự hoan hỷ, không đưa đến sự giảm thiểu, không đưa đến sự ra sức nỗ lực” rồi thể hiện sự không tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Vị nói rằng: ‘Sự học tập, sự giải thích của các vị thầy dạy học của chúng tôi là như vậy,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về sự không tôn trọng là thứ tư.

--ooOoo--

6. 6. 5. BHIṂSĀPANAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiye bhikkhū bhiṃsāpenti. Te bhiṃsāpiyamānā rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso rodathā ”ti? “Ime āvuso chabbaggiye bhikkhū amhe bhiṃsāpentī ”ti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuṃ 1 bhiṃsāpessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhuṃ1 bhiṃsāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisā bhikkhuṃ1 bhiṃsāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ bhiṃsāpeyya pācittiyan ”ti.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhuṃ.

Bhiṃsāpeyyā ’ti upasampanno upasampannaṃ bhiṃsāpetukāmo rūpaṃ vā saddaṃ vā gandhaṃ vā rasaṃ vā phoṭṭhabbaṃ vā upasaṃharati, bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti pācittiyassa. Corakantāraṃ vā vālakantāraṃ vā pisācakantāraṃ vā ācikkhati, bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti pācityassa.

Upasampanne upasampannasaññī bhiṃsāpeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko bhiṃsāpeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī bhiṃsāpeti, āpatti pācittiyassa.

Anupasampanne2 bhiṃsāpetukāmo rūpaṃ vā saddaṃ vā rasaṃ vā phoṭṭhabbaṃ vā upasaṃharati bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti dukkaṭassa. Corakantāraṃ vā vālakantāraṃ vā pisācakantāraṃ vā ācikkhati, bhāyeyya vā so na vā bhāyeyya, āpatti dukkaṭassa.

1 bhikkhū - Syā.                          2 anupasampannaṃ - Ma, Syā, PTS.

6. 6. 5. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC LÀM CHO KINH SỢ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã làm các vị tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư kinh sợ. Trong lúc bị làm cho kinh sợ, các vị ấy khóc lóc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị khóc lóc?” - “Thưa các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư này đã làm chúng tôi kinh sợ.” Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại làm vị tỳ khưu kinh sợ?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi làm vị tỳ khưu kinh sợ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại làm vị tỳ khưu kinh sợ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào làm vị tỳ khưu kinh sợ thì phạm tội pācittiya.”

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác.

Làm kinh sợ: vị đã tu lên bậc trên có ý định làm kinh sợ vị đã tu lên bậc trên rồi đem lại cảnh sắc hoặc cảnh thinh hoặc cảnh khí hoặc cảnh vị hoặc cảnh xúc thì phạm tội pācittiya cho dầu vị kia bị kinh sợ hoặc không bị kinh sợ. Vị kể về sự nguy hiểm của trộm cướp hoặc sự nguy hiểm của thú dữ hoặc sự nguy hiểm của quỷ sứ thì phạm tội pācittiya cho dầu vị kia bị kinh sợ hoặc không bị kinh sợ.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị làm kinh sợ thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị làm kinh sợ thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị làm kinh sợ thì phạm tội pācittiya.

Có ý định làm kinh sợ vị chưa tu lên bậc trên rồi đem lại cảnh sắc hoặc cảnh thinh hoặc cảnh khí hoặc cảnh vị hoặc cảnh xúc thì phạm tội dukkaṭa cho dầu vị kia bị kinh sợ hoặc không bị kinh sợ. Vị kể về sự nguy hiểm của trộm cướp hoặc sự nguy hiểm của thú dữ hoặc sự nguy hiểm của quỷ sứ thì phạm tội dukkaṭa cho dầu vị kia bị kinh sợ hoặc không bị kinh sợ.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 6.

Anupasampanne       upasampannasaññī,       āpatti     dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti  dukkaṭassa.    Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

6. Anāpatti na bhiṃsāpetukāmo rūpaṃ vā saddaṃ vā gandhaṃ vā rasaṃ vā phoṭṭhabbaṃ vā upasaṃharati, corakantāraṃ vā vālakantāraṃ vā pisācakantāraṃ vā ācikkhati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Bhiṃsāpanakasikkhāpadaṃ pañcamaṃ.

--ooOoo--

6. 6. 6. JOTISIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā bhaggesu viharati suṃsumāragire 1 bhesakalāvane migadāye. Tena kho pana samayena bhikkhū hemantike kāle aññataraṃ mahantaṃ susirakaṭṭhaṃ jotiṃ samādahitvā visibbesuṃ. Tasmiṃ ca susire kaṇhasappo agginā santatto nikkhamitvā bhikkhū paripātesi, bhikkhū tahaṃ tahaṃ upadhāviṃsu.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū jotiṃ samādahitvā visibbessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū jotiṃ samādahitvā visibbentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā jotiṃ samādahitvā visibbessantī ”ti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu visibbanāpekho 2                   jotiṃ   samādaheyya       vā samādahāpeyya vā pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1
susumāragire - Ma, Syā.
2
visibbanāpekkho - Ma, PTS; visīvanāpekkho - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 56

Vị chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Vị chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vị chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

6. Vị không có ý định làm kinh sợ rồi đem lại cảnh sắc hoặc cảnh thinh hoặc cảnh khí hoặc cảnh vị hoặc cảnh xúc, (hay là) kể về sự nguy hiểm của trộm cướp hoặc sự nguy hiểm của thú dữ hoặc sự nguy hiểm của quỷ sứ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc làm cho kinh sợ là thứ năm.

--ooOoo--

6. 6. 6. ĐIỀU HỌC VỀ NGỌN LỬA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại xứ Bhagga, thành Susumāragira, trong rừng Bhesakalā, chỗ vườn nai. Vào lúc bấy giờ trong tháng mùa lạnh, các tỳ khưu sau khi đốt lên ngọn lửa ở khúc gỗ lớn có lỗ hổng nọ rồi sưởi ấm. Và ở trong lỗ hổng ấy có con rắn đen bị đốt nóng bởi ngọn lửa nên bò ra ngoài và tấn công các vị tỳ khưu. Các tỳ khưu đã chạy nơi này nơi nọ.

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại đốt lên ngọn lửa rồi sưởi ấm?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu đốt lên ngọn lửa rồi sưởi ấm, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại đốt lên ngọn lửa rồi sưởi ấm vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào có ý định sưởi ấm rồi đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 6.

2. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti. Gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ: “Kaccāvuso khamanīyaṃ kacci yāpanīyan ”ti? “Pubbe mayaṃ āvuso jotiṃ samādahitvā visibbema, tena no phāsu hoti. Idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan ’ti kukkuccāyantā na visibbema, tena no na phāsu hotī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā jotiṃ samādahitvā vā samadahāpetvā vā visibbetuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu agilāno visibbanāpekho jātiṃ samādaheyya vā samādahāpeyya vā pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena bhikkhū padīpepi jotikepi jantāgharepi kukkuccāyanti. 1 Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave tathārūpappaccayā jotiṃ samādahituṃ samadahāpetuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu agilāno visibbanāpekho jotiṃ samādaheyya vā samādahāpeyya vā aññatra tathārūpappaccayā pācittiyan ”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Agilāno nāma yassa vinā agginā phāsu hoti.

Gilāno nāma yassa vinā agginā na phāsu hoti.

Visibbanāpekho ’ti tappitukāmo.

Joti nāma aggi vuccati.

Samādaheyyā ’ti sayaṃ samādahati, āpatti pācittiyassa.

Samādahāpeyyā ’ti aññaṃ āṇāpeti, āpatti pācittiyassa. Sakiṃ āṇatto bahukampi samādahati, āpatti pācittiyassa.

Aññatra tathārūpappaccayā ’ti ṭhapetvā tathārūpappaccayaṃ.

1 tena kho pana samayena bhikkhū na padīpesuṃ jotike pi jantāghare pi kukkuccāyantā - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 56

2. Vào lúc bấy giờ, có các tỳ khưu bị bệnh. Các tỳ khưu thăm hỏi bệnh tình đã nói với các tỳ khưu bị bệnh điều này: - “Này các đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?” - “Này các đại đức, trước đây chúng tôi đốt lên ngọn lửa rồi sưởi ấm, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): ‘Đức Thế Tôn đã cấm đoán,’ trong lúc ngần ngại nên không sưởi ấm; vì thế chúng tôi không được thoải mái.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa rồi sưởi ấm. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào không bị bệnh có ý định sưởi ấm rồi đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ngần ngại ngay cả trong việc thắp đèn, trong việc đốt lửa, luôn cả ở nhà tắm hơi. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa khi có các nhân duyên như thế. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào không bị bệnh có ý định sưởi ấm rồi đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế.”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Không bệnh nghĩa là vị có được sự thoải mái khi không có ngọn lửa.

Bị bệnh nghĩa là vị không có sự thoải mái khi không có ngọn lửa.

Có ý định sưởi ấm: có ý muốn hơ nóng.

Ngọn lửa nghĩa là lửa được đề cập đến.

Đốt lên: vị tự mình đốt lên thì phạm tội pācittiya.

Bảo đốt lên: vị ra lệnh người khác thì phạm tội pācittiya. Khi được ra lệnh một lần, dầu (vị kia) đốt nhiều lần vị (ra lệnh) phạm (chỉ một) tội pācittiya.

Ngoại trừ có nhân duyên như thế: trừ ra có nhân duyên như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 7.

Agilāno agilānasaññī visibbanāpekho jotiṃ samādahati vā samādahāpeti vā aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa. Agilāno vematiko visibbanāpekho jotiṃ samādahati vā samādahāpeti vā aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa. Agilāno gilānasaññī visibbanāpekho jotiṃ samādahati vā samādahāpeti vā aññatra tathārūpappaccayā, āpatti pācittiyassa.

Paṭilātaṃ ukkhipati, āpatti dukkaṭassa. Gilāno agilānasaññī, āpatti dukkaṭassa. Gilāno vematiko, āpatti dukkaṭassa. Gilāno gilānasaññī, anāpatti.

Anāpatti gilānassa aññena kataṃ visibbeti, vitaccikaṅgāraṃ 1 visibbeti, padīpe jotike jantāghare, tathārūpappaccayā, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Jotisikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ.

--ooOoo--

6. 6. 7. NAHĀNASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhikkhū tapode nahāyanti. Atha kho 2 rājā māgadho seniyo bimbisāro ‘sīsaṃ nabhāyissāmī ’ti tapodaṃ gantvā ‘yāva ayyā nahāyantī ’ti ekamantaṃ patimānesi. Bhikkhū yāva samandhakārā nahāyiṃsu.

Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro vikāle sīsaṃ nahāyitvā nagaradvāre thakite3 bahi nagare vasitvā kālasseva asambhinnena vilepanena yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ bhagavā etadavoca: “Kissa tvaṃ mahārāja kālasseva āgato asambhinnena vilepanenā ”ti? Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavato etamatthaṃ ārocesi.

1
vītaccitaṅgāraṃ - Ma; vītacchitaṅgāraṃ - Syā; vitacchitaṅgāraṃ - PTS.
2
tena kho pana samayena - Ma, PTS.                             3
thakkite - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 57

Không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị có ý định sưởi ấm rồi đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế. Không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị có ý định sưởi ấm rồi đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế. Không bị bệnh, (lầm) tưởng là bị bệnh, vị có ý định sưởi ấm rồi đốt lên hoặc bảo đốt lên ngọn lửa thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có nhân duyên như thế.

Vị nhặt lên khúc củi đang cháy thì phạm tội dukkaṭa. Bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội dukkaṭa. Bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Bị bệnh, nhận biết là bị bệnh thì vô tội.

Vị bị bệnh, vị sưởi ấm khi (ngọn lửa) đã được thực hiện bởi vị khác, vị sưởi ấm ở chỗ tro tàn (không còn ngọn lửa), khi thắp đèn, khi đốt lửa (nung bình bát), ở trong nhà tắm hơi, ngoại trừ có nhân duyên như thế, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về ngọn lửa là thứ sáu.

--ooOoo--

6. 6. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC TẮM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu thường tắm ở dòng sông Tapodā. 1 Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha (nghĩ rằng): “Ta sẽ gội đầu” rồi đã đi đến sông Tapodā và đã chờ đợi ở một bên (nghĩ rằng): “Đến khi các ngài đại đức tắm xong.” Các tỳ khưu đã tắm đến khi trời tối hẳn.

Sau đó, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha sau khi gội đầu xong vào ban đêm thì cửa thành đã đóng nên đã ngụ lại bên ngoài thành. Vào lúc sáng sớm, đức vua với dầu thoa chưa được tẩm hương đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Đức Thế Tôn đã nói với đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đang ngồi một bên điều này: - “Tâu đại vương, vì sao ngài lại đến sớm với dầu thoa chưa được tẩm hương?” Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

1 Tapodā (nghĩa là nước nóng) vừa là tên của một cái hồ vừa là tên của một dòng sông. Nước ở hồ thì mát nhưng khi ra đến dòng sông thì nóng (Pārājikapāḷi - Phân Tích Giới Tỳ Khưu I, TTPV tập 01, điều Pārājika thứ 4, trang 253).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 7.

2. Atha kho bhagavā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito    samuttejito   sampahaṃsito    uṭṭhāyāsanā  bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū rājānampi passitvā na mattaṃ jānitvā nahāyantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā rājānampi passitvā na mattaṃ jānitvā nahāyissanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena bhikkhū uṇhasamaye pariḷāhasamaye kukkuccāyantā na nahāyanti sedagatena gattena sayanti, cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave uṇhasamaye pariḷāhasamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 57

2. Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại rồi đã hỏi các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu sau khi nhìn thấy ngay cả đức vua vẫn tắm không biết chừng mực?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy sau khi nhìn thấy ngay cả đức vua vẫn tắm không biết chừng mực vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tắm khi chưa đủ nửa tháng thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, nhằm lúc trời nóng nực nhằm lúc trời oi bức, các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không tắm rồi đi ngủ với thân thể đẫm mồ hôi. Y và chỗ nằm ngồi bị dơ bẩn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vào lúc trời nóng nực vào lúc trời oi bức ta cho phép tắm khi chưa đủ nửa tháng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tắm khi chưa đủ nửa tháng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: (Nghĩ rằng): ‘Một tháng rưỡi còn lại của mùa nóng’ và tháng đầu tiên của mùa mưa, như vậy thành hai tháng rưỡi là lúc trời nóng nực là lúc trời oi bức; đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 7.

4. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti gilānapucchakā bhikkhū gilāne bhikkhū etadavocuṃ: “Kaccāvuso khamanīyaṃ, kacci yāpanīyan ”ti? “Pubbe mayaṃ āvuso orenaddhamāsaṃ nahāyāma, tena no phāsu hoti. Idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan ’ti kukkuccāyantā na nahāyāma, tena no na phāsu hotī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo, gilānasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṃ katvā kukkuccāyantā na nahāyanti, 1sedagatena gattena sayanti, cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne ekasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave kammasamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

6. Tena kho pana samayena bhikkhū addhānaṃ gantvā kukkuccāyantā na nahāyanti, 1sedagatena gattena sayanti, cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave addhānagamanasamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, addhānagamanasamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 te - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 57

4. Vào lúc bấy giờ, có các tỳ khưu bị bệnh. Các tỳ khưu thăm hỏi bệnh tình đã nói với các tỳ khưu bị bệnh điều này: - “Này các đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?” - “Này các đại đức, trước đây chúng tôi tắm khi chưa đủ nửa tháng, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): ‘Đức Thế Tôn đã cấm đoán,’ trong lúc ngần ngại nên không tắm; vì thế chúng tôi không được thoải mái.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh tắm khi chưa đủ nửa tháng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tắm khi chưa đủ nửa tháng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: (Biết rằng): ‘Một tháng rưỡi còn lại của mùa nóng’ và tháng đầu tiên của mùa mưa, như vậy thành hai tháng rưỡi là lúc trời nóng nực là lúc trời oi bức, trường hợp bị bệnh; đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu sau khi thực hiện công trình mới, trong lúc ngần ngại không tắm rồi đi ngủ với thân thể đẫm mồ hôi. Y và chỗ nằm ngồi bị dơ bẩn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, trong trường hợp có công việc ta cho phép tắm khi chưa đủ nửa tháng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tắm khi chưa đủ nửa tháng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: (Nghĩ rằng): ‘Một tháng rưỡi còn lại của mùa nóng’ và tháng đầu tiên của mùa mưa, như vậy thành hai tháng rưỡi là lúc trời nóng nực là lúc trời oi bức, trường hợp bị bệnh, trường hợp có công việc; đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

6. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu sau khi đi đường xa, trong lúc ngần ngại không tắm rồi đi ngủ với thân thể đẫm mồ hôi. Y và chỗ nằm ngồi bị dơ bẩn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, trong trường hợp đi đường xa ta cho phép tắm khi chưa đủ nửa tháng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tắm khi chưa đủ nửa tháng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: (Nghĩ rằng): ‘Một tháng rưỡi còn lại của mùa nóng’ và tháng đầu tiên của mùa mưa, như vậy thành hai tháng rưỡi là lúc trời nóng nực là lúc trời oi bức, trường hợp bị bệnh, trường hợp có công việc, trường hợp đi đường xa; đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 7.

7. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ajjhokāse cīvara- kammaṃ karontā sarajena vātena okiṇṇā honti, devo ca thokathokaṃ phusāyati. 1 Bhikkhū kukkuccāyantā na nahāyanti, kilinnena gattena sayanti, cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave vātavuṭṭhisamaye orenaddhamāsaṃ nahāyituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu orenaddhamāsaṃ nahāyeyya aññatra samayā pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo diyaḍḍho māso seso gimhānanti vassānassa paṭhamo māso iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo, gilānasamayo, kammasamayo, addhānagamanasamayo, vātavuṭṭhisamayo, ayaṃ tattha samayo ”ti.

8. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Orenaddhamāsan ’ti ūnakaddhamāsaṃ.

Nahāyeyyā ’ti cuṇṇena vā mattikāya vā nahāyati, payoge2 dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne āpatti pācittiyassa.

Aññatrasamayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ.

Uṇhasamayo nāma diyaḍḍho māse seso gimhānaṃ.3

Pariḷāhasamayo     nāma    vassānassa     paṭhamo    māso.                      Iccete aḍḍhateyyamāsā uṇhasamayo pariḷāhasamayo ’ti nahāyitabbaṃ.

Gilānasamayo nāma yassa vinā nahānena phāsu hoti, ‘gilānasamayo ’ti nahāyitabbaṃ.

Kammasamayo nāma antamaso parivenampi sammaṭṭhaṃ hoti, ‘kammasamayo ’ti nahāyitabbaṃ.

Addhānagamanasamayo nāma ‘addhāyojanaṃ gacchissāmī                                  ’ti nahāyitabbaṃ, gacchantena nahāyitabbaṃ, gatena nahāyitabbaṃ.

Vātavuṭṭhisamayo nāma bhikkhū sarajena vātena okiṇṇā honti, dve vā tīṇi vā udakaphusitāni kāye nipatitāni honti ‘vātavuṭṭhisamayo ’ti nahāyitabbaṃ.

1
phussi - Syā.    2
payoge payoge - Ma, PTS.   3
gimhānanti - Sī 1, Sīmu 1, Sīmu.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                          Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 57

7. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu trong khi thực hiện việc may y ở ngoài trời đã bị bao phủ bởi cơn gió có bụi, và trời thì mưa lâm râm. Các vị tỳ khưu trong lúc ngần ngại không tắm rồi đi ngủ với thân thể bị ẩm ướt. Y và chỗ nằm ngồi bị dơ bẩn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, trong trường hợp mưa gió ta cho phép tắm khi chưa đủ nửa tháng. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào tắm khi chưa đủ nửa tháng thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp ấy là: (Nghĩ rằng): ‘Một tháng rưỡi còn lại của mùa nóng’ và tháng đầu tiên của mùa mưa, như vậy thành hai tháng rưỡi là lúc trời nóng nực là lúc trời oi bức, trường hợp bị bệnh, trường hợp có công việc, trường hợp đi đường xa, trường hợp mưa gió; đây là duyên cớ trong trường hợp ấy.”

8. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Chưa đủ nửa tháng: chưa tới nửa tháng.

Tắm: Vị tắm với bột tắm hoặc với đất sét, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Khi hoàn tất việc tắm thì phạm tội pācittiya.

Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có duyên cớ.

Lúc trời nóng nực nghĩa là một tháng rưỡi còn lại của mùa nóng.

Lúc trời oi bức nghĩa là tháng đầu tiên của mùa mưa; (nghĩ rằng): ‘Như vậy thành hai tháng rưỡi là lúc trời nóng nực là lúc trời oi bức’ rồi nên tắm.

Trường hợp bị bệnh nghĩa là vị không có thoải mái khi không tắm; (nghĩ rằng): ‘Trường hợp bị bệnh’ rồi nên tắm.

Trường hợp có công việc nghĩa là ngay cả việc căn phòng được quét bụi; (nghĩ rằng): ‘Trường hợp có công việc’ rồi nên tắm.

Trường hợp đi đường xa nghĩa là (nghĩ rằng) ‘Ta sẽ đi nửa do tuần’ 1 rồi nên tắm. Vị sắp sửa đi thì nên tắm. Vị đã đi thì nên tắm.

Trường hợp mưa gió nghĩa là các vị tỳ khưu đã bị bao phủ bởi cơn gió có bụi, hoặc là hai hoặc ba giọt nước mưa đã rơi trên thân thể; (nghĩ rằng): ‘Trường hợp mưa gió’ rồi nên tắm.

1 Tương đương 5 miles, hoặc 8 km (theo The Buddhist Monastic Code).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 8.

Ūnakaddhamāse ūnakasaññī aññatra samayā nahāyati, āpatti pācittiyassa. Ūnakaddhamāse vematiko aññatrasamayā nahāyati, āpatti pācittiyassa. Ūnakaddhamāse atirekasaññī aññatra samayā nahāyati, āpatti pācittiyassa.

Atirekaddhamāse ūnakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atirekaddhamāse vematiko, āpatti dukkaṭassa. Atirekaddhamāse atirekaddhasaññī, anāpatti.

Anāpatti samaye addhamāsaṃ nahāyati, atirekaddhamāsaṃ nahāyati, sati karaṇīye udakaṃ otaritvā nahāyati, pāraṃ gacchanto nahāyati, sabbapaccantimesu janapadesu, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Nahānasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

6. 6. 8. DUBBAṆṆAKARAṆASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū ca paribbājakā ca sāketā sāvatthiṃ addhānamaggapaṭipannā honti. Antarā- magge corā nikkhamitvā te acchindiṃsu. Sāvatthiyā rājabhaṭā nikkhamitvā te core sabhaṇḍe gahetvā bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesuṃ: “Āgacchantu bhadantā sakaṃ sakaṃ cīvaraṃ sañjānitvā gaṇhantū ”ti. Bhikkhū na sañjānanti. 1 Te2 ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā attano attano cīvaraṃ na sañjānantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

2. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātetvā bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikaṃ dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca: saṅghasuṭṭhutāya ―pe― saddhammaṭṭhitiyā vinayanuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Navaṃ pana bhikkhunā cīvaralābhena tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ ādātabbaṃ nīlaṃ vā kaddamaṃ vā kālasāmaṃ vā. Anādā ce bhikkhu tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ añña- taraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ navaṃ cīvaraṃ paribhuñjeyya pācittiyan ”ti.

1 bhikkhū cīvaraṃ na sañjānanti - Syā.                           2 manussā - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                          Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 58

Chưa đủ nửa tháng, nhận biết là chưa đủ, vị tắm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Chưa đủ nửa tháng, có sự hoài nghi, vị tắm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Chưa đủ nửa tháng, (lầm) tưởng là đã hơn, vị tắm thì phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ.

Hơn nửa tháng, (lầm) tưởng là chưa đủ, phạm tội dukkaṭa. Hơn nửa tháng, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hơn nửa tháng, nhận biết là đã hơn thì vô tội.

Khi có duyên cớ, vị tắm khi được nửa tháng, vị tắm khi hơn nửa tháng, vị tắm khi đi sang bờ bên kia sông, ở tất cả các xứ sở vùng biên địa, 1 trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc tắm là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 6. 8. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC LÀM HOẠI SẮC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu và các du sĩ ngoại đạo đang đi đường xa từ thành Sāketa đến thành Sāvatthī. Giữa đường, bọn trộm cướp đã xuất hiện và cướp bóc các vị ấy. Quân lính của đức vua xuất phát từ thành Sāvatthī sau khi bắt được bọn cướp ấy cùng với đồ đạc đã phái sứ giả đến gặp các tỳ khưu (nói rằng): - “Các đại đức hãy đi đến, các vị hãy nhận ra y của chính mình rồi hãy lấy.” Các vị tỳ khưu không nhận ra. Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức lại không nhận biết y của chính bản thân?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

2. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy sau khi triệu tập hội chúng tỳ khưu lại đã nói Pháp thoại thích đáng và phù hợp cho các tỳ khưu rồi đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm đem lại sự tốt đẹp cho hội chúng, ―(như trên)― nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nhận được y mới nên áp dụng một cách hoại sắc nào đó trong ba cách hoại sắc là màu xanh, màu bùn, màu đen sẫm. Nếu vị tỳ khưu không áp dụng một cách hoại sắc nào đó trong ba cách hoại sắc mà sử dụng y mới thì phạm tội pācittiya.”

1 Xem chi tiết ở Mahāvagga 2 - Đại Phẩm 2, TTPV tập 04, chương V, trang 512-515.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 8.

3. Navaṃ nāma akatakappaṃ vuccati.

Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ.

Tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ ādātabban ’ti antamaso kusaggenapi ādātabbaṃ.

Nīlaṃ nāma dve nīlāni kaṃsanīlaṃ palāsanīlaṃ.

Kaddāmo nāma odako vuccati.

Kāḷasāmaṃ nāma yaṃ kiñci kāḷakaṃ. 1

Anādā ce bhikkhu dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇa- karaṇan ’ti antamaso kusaggenapi anādiyitvā tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ aññataraṃ dubbaṇṇakaraṇaṃ navaṃ cīvaraṃ paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Anādinne anādinnasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Anādinne vematiko paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Anādinne anādinnasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Ādinne anādinnasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ādinne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ādinne ādinnasaññī, anāpatti.

Anāpatti ādiyitvā paribhuñjati, kappo naṭṭho hoti, kappakatokāso jiṇṇe hoti, kappakatena akappakataṃ saṃsibbitaṃ hoti, aggale2 anuvāte paribhaṇḍe, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

1 kāḷasāmakaṃ - Ma, PTS.                            2 agga ḷe - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 58

3. Mới nghĩa là đề cập đến việc làm thành đúng phép chưa được thực hiện.

Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y.

Nên áp dụng một cách hoại sắc nào đó trong ba cách hoại sắc: nên áp dụng dầu chỉ với (một chút ở) đầu cọng cỏ kusa.

Màu xanh nghĩa là có hai loại màu xanh: màu xanh của rỉ đồng và màu xanh lá cây.

Màu bùn nghĩa là nước (bùn) được đề cập đến.

Màu đen sẫm nghĩa là bất cứ (phẩm màu) gì liên quan đến màu đen.

Nếu vị tỳ khưu không áp dụng một cách hoại sắc nào đó trong ba cách hoại sắc: sau khi không áp dụng một cách hoại sắc nào đó trong ba cách hoại sắc dầu chỉ với (một chút ở) đầu cọng cỏ kusa, vị sử dụng y mới thì phạm tội pācittiya.

Khi chưa áp dụng, nhận biết là chưa áp dụng, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya. Khi chưa áp dụng, có sự hoài nghi, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya. Khi chưa áp dụng, (lầm) tưởng là đã áp dụng, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya.

Khi đã áp dụng, (lầm) tưởng là chưa áp dụng, phạm tội dukkaṭa. Khi đã áp dụng, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi đã áp dụng, nhận biết là đã áp dụng thì vô tội.

Sau khi áp dụng rồi sử dụng, việc làm thành đúng phép bị hư hoại, chỗ đã thực hiện việc làm thành đúng phép bị sờn, (y) chưa được làm thành đúng phép được may chung với (y) đã được làm thành đúng phép, khi có miếng vá, khi có làm đường viền, khi có sự mạng lại, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc làm hoại sắc là thứ tám.

--ooOoo--

6. 6. 9. VIKAPPANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto bhātuno saddhivihārikassa bhikkhuno sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā apaccuddhārakaṃ 1 paribhuñjati. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi: “Ayaṃ āvuso āyasmā upanando sakyaputto mayhaṃ sāmaṃ cīvaraṃ 2 vikappetvā apaccuddhārakaṃ paribhuñjatī ”ti.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi āyasmā upanando sakyaputto bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā apaccuddhārakaṃ paribhuñjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā apaccuddhārakaṃ paribhuñjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ     moghapurisa     bhikkhussa    sāmaṃ      cīvaraṃ     vikappetvā apaccuddhārakaṃ paribhuñjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā sikkhamānāya vā sāmaṇerassa vā sāmaṇeriyā vā sāmaṃ cīvaraṃ vikappetvā apaccuddhārakaṃ paribhuñjeyya pācittiyan ”ti.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Bhikkhunī nāma ubhatosaṅghe upasampannā.

Sikkhamānā nāma dve vassāni chasu dhammesu sikkhitasikkhā.

Sāmaṇero nāma dasasikkhāpadiko.

Sāmaṇerī nāma dasasikkhāpadikā.

Sāman ’ti sayaṃ vikappetvā.

Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ. 3

1
apaccuddhāraṇaṃ - Ma.
2
mayhaṃ cīvaraṃ sāmaṃ - Ma, PTS.
3
vikappanūpagaṃ pacchimaṃ - Ma, Syā, PTS, Sī 1.

6. 6. 9. ĐIỀU HỌC VỀ CHÚ NGUYỆN ĐỂ DÙNG CHUNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đích thân chú nguyện để dùng chung y đến vị tỳ khưu là đệ tử của người anh lại sử dụng khi chưa có sự xả lời nguyện (của vị ấy). Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu: - “Này các đại đức, đại đức Upananda con trai dòng Sakya này sau khi đích thân chú nguyện để dùng chung y đến tôi lại sử dụng khi chưa có sự xả lời nguyện.”

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi đích thân chú nguyện để dùng chung y đến vị tỳ khưu lại sử dụng khi chưa có sự xả lời nguyện?” ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi sau khi đích thân chú nguyện để dùng chung y đến vị tỳ khưu lại sử dụng khi chưa có sự xả lời nguyện, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi sau khi đích thân chú nguyện để dùng chung y đến vị tỳ khưu lại sử dụng khi chưa có sự xả lời nguyện vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi đích thân chú nguyện để dùng chung y đến vị tỳ khưu hoặc đến vị tỳ khưu ni hoặc đến vị ni tu tập sự hoặc đến vị sa di hoặc đến vị sa di ni lại sử dụng khi chưa có sự xả lời nguyện thì phạm tội pācittiya.”

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Đến vị tỳ khưu: là đến vị tỳ khưu khác.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Cô ni tu tập sự nghĩa là người nữ thực hành sự học tập về sáu pháp trong hai năm.

Sa di nghĩa là người nam tu tập theo mười điều học.

Sa di ni nghĩa là người nữ tu tập theo mười điều học.

Đích thân: sau tự mình chú nguyện để dùng chung.

Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                 Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 10.

Vikappanā nāma dve vikappanā: sammukhā vikappanā ca parammukhā vikappanā ca.

Sammukhā        vikappanā                  nāma        ‘Imaṃ       tuyhaṃ       vikappemi itthannāmassa vā ’ti.

Parammukhā vikappanā nāma ‘Imaṃ cīvaraṃ vikappanatthāya tuyhaṃ dammī ’ti. Tena vattabbo: ‘Ko te mitto vā sandiṭṭho vā ”ti? ‘Itthannāmamo ca itthannāmo cā ’ti. Tena vattabbo: ‘Ahaṃ tesaṃ dammi, tesaṃ santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohī ’ti.

Apaccuddhārakaṃ nāma tassa vā adinnaṃ, tassa vā avissasanto 1 paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Apaccuddhārake apaccuddhārakasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Apaccuddhārake vematiko paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Apaccuddhārake paccuddhārasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Adhiṭṭheti vā visasajjeti vā, āpatti dukkaṭassa. Paccuddhārake apaccuddhārakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Paccuddhārake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paccuddhārake paccuddhārakasaññī, anāpatti.

Anāpatti so vā deti, tassa vā vissasanto2 paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Vikappanasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

6. 6. 10. CĪVARĀPANIDHĀNASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū asannihitaparikkhārakā3 honti. Chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhenti. Sattarasavaggiyā bhikkhū chabbaggiye bhikkhū etadavocuṃ: “Dethāvuso amhākaṃ pattampi cīvarampī ”ti. Chabbaggiyā bhikkhū hasanti. Te rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso rodathā ”ti? “Ime āvuso chabbaggiyā bhikkhū āmhākaṃ pattampi cīvarampi apanidhentī ”ti.

1
avissāsento - Syā, PTS.   2
vissāsento - Syā, PTS.    3
asannihitaparikkhārā - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                         Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 60

Sự chú nguyện để dùng chung nghĩa là có hai sự chú nguyện để dùng chung: sự chú nguyện để dùng chung có mặt và sự chú nguyện để dùng chung vắng mặt.

Sự chú nguyện để dùng chung có mặt nghĩa là (nói rằng): ‘Tôi chú nguyện để dùng chung y này đến ngươi hoặc đến vị tên (như vầy).’

Sự chú nguyện để dùng chung vắng mặt nghĩa là (nói rằng): ‘Tôi trao y này đến ngươi vì mục đích chú nguyện để dùng chung.’ Vị kia nên nói rằng: ‘Ai là bạn bè hoặc là người thân thiết của ngài?’ ‘Vị tên (như vầy) và tên (như vầy).’ Vị kia nên nói rằng: ‘Tôi sẽ trao cho những người ấy. Ngài hãy sử dụng vật sở hữu của những người ấy hoặc ngài hãy phân phát hoặc ngài hãy tiến hành như là có duyên cớ.’

Chưa có sự xả lời nguyện nghĩa là chưa được cho lại 1 đến vị ấy hoặc là vị ấy sử dụng trong khi không có thân thiết với vị kia thì phạm tội pācittiya.

Chưa có sự xả lời nguyện, nhận biết là chưa có sự xả lời nguyện, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya. Chưa có sự xả lời nguyện, có sự hoài nghi, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya. Chưa có sự xả lời nguyện, (lầm) tưởng là đã có sự xả lời nguyện, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya.

Vị chú nguyện để dùng riêng hoặc vị phân phát (y ấy) thì phạm tội dukkaṭa. Có sự xả lời nguyện, (lầm) tưởng là chưa có sự xả lời nguyện, phạm tội dukkaṭa. Có sự xả lời nguyện, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Có sự xả lời nguyện, nhận biết là đã có sự xả lời nguyện thì vô tội.

Hoặc là vị kia cho lại, hoặc là vị ấy (vị chủ nhân) sử dụng trong khi thân thiết với vị kia, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về chú nguyện để dùng chung là thứ chín.

--ooOoo--

6. 6. 10. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC THU GIẤU Y: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư có các vật dụng không được cất giữ. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư thu giấu bình bát và luôn cả y của các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư. Các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư đã nói với các tỳ khưu nhóm Lục Sư điều này: - “Này các đại đức, hãy cho lại chúng tôi bình bát và luôn cả y nữa.” Các tỳ khưu nhóm Lục Sư cười. Các vị ấy khóc lóc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị khóc lóc?” - “Thưa các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư này thu giấu bình bát và luôn cả y của chúng tôi.”

1 Nghĩa là vị kia chưa nói với vị chủ nhân của y rằng: “Ngài hãy sử dụng hoặc ngài hãy phân phát hoặc ngài hãy tiến hành như là có duyên cớ” (VinA. iv, 864).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 10.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhūnaṃ pattampi cīvarampi apanidhessatha? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa pattaṃ vā cīvaraṃ nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidheyya vā apanidhāpeyya vā antamaso hassāpekho pi 1 pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Patto nāma dve pattā ayopatto mattikā patto.

Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ.

Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati.

Sūcigharaṃ nāma sasūcikaṃ vā asūcikaṃ vā.

Kāyabandhaṃ nāma dve kāyabandhanāni paṭṭikā sukarantakaṃ. 2

Apanidheyyā ’ti3 sayaṃ apanidheti, āpatti pācittiyassa.

Apanidhāpeyyā ’ti4 aññaṃ ānāpeti, āpatti pācittiyassa. Sakiṃ āṇatto bahukampi apanidheti, āpatti pācittiyassa.

Antamaso hassāpekhopī ’ti kīḷādhippāyo.

Upasampanne upasampannasaññī pattaṃ vā cīvaraṃ vā nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidheti vā apanidhāpeti vā antamaso hassāpekhopi, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko ―pe― Upasampanne anupasampannasaññī pattaṃ vā cīvaraṃ vā nisīdanaṃ vā sūcigharaṃ vā kāyabandhanaṃ vā apanidheti vā apanidhāpeti vā antamaso hassāpekhopi, āpatti pācittiyassa.

1
hasāpekkho pi - Ma; hāsāpekkho pi - PTS.         3
apanidheyya vā ti - Ma, PTS.
2
paṭṭikaṃ sūkarantakaṃ - Syā, PTS.                4
apanidhāpeyya vā ti - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 60

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại thu giấu bình bát và luôn cả y của các tỳ khưu?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi thu giấu bình bát và luôn cả y của các tỳ khưu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại thu giấu bình bát và luôn cả y của các tỳ khưu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào thu giấu hoặc bảo thu giấu bình bát hoặc y hoặc tấm lót ngồi hoặc ống đựng kim hoặc dây thắt lưng của vị tỳ khưu cho dầu chỉ muốn cười giỡn thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Của vị tỳ khưu: là của vị tỳ khưu khác.

Bình bát nghĩa là có hai loại bình bát: bình bát sắt và bình bát đất.

Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung.

Tấm lót ngồi nghĩa là vật có đường biên được nói đến.

Ống đựng kim nghĩa là có kim hoặc không có kim.

Dây thắt lưng nghĩa là có hai loại dây thắt lưng: loại tết bằng vải sợi, loại tết kiểu đuôi heo.

Thu giấu: vị tự mình thu giấu thì phạm tội pācittiya.

Bảo thu giấu: vị ra lệnh vị khác thì phạm tội pācittiya. Khi được ra lệnh một lần, dầu (vị kia) thu giấu nhiều lần (vị ra lệnh) phạm (chỉ một) tội pācittiya.

Cho dầu chỉ muốn cười giỡn: là có ý định đùa nghịch.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị thu giấu hoặc bảo thu giấu bình bát hoặc y hoặc tấm lót ngồi hoặc ống đựng kim hoặc dây thắt lưng cho dầu chỉ muốn cười giỡn thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị thu giấu hoặc bảo thu giấu bình bát hoặc y hoặc tấm lót ngồi hoặc ống đựng kim hoặc dây thắt lưng cho dầu chỉ muốn cười giỡn thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Surāpānavaggo - Pāc. 6. 6. 10.

Aññaṃ parikkhāraṃ apanidheti vā apanidhāpeti vā antamaso hassāpekhopi, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa pattaṃ vā cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ apanidheti vā apanidhāpeti vā antamaso hassāpekhopi, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasam- panne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti na hassādhippāyo dunnikkhittaṃ paṭisāmeti, ‘dhammakathaṃ kathetvā 1 dassāmī ’ti paṭisāmeti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Cīvarāpanidhānasikkhāpadaṃ dasamaṃ. Surāpānavaggo chaṭṭho.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Surā aṅguli hāso ca anādariyañca bhiṃsanaṃ,2 joti nahāna dubbaṇṇaṃ sāmaṃ apanidhena cā ”ti.

--ooOoo--

1 dhammiṃ kathaṃ katvā - Ma, Syā, PTS.                       2 bhiṃsanā - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Uống Rượu - Điều Pācittiya 60

Vị thu giấu hoặc bảo thu giấu vật dụng khác cho dầu chỉ muốn cười giỡn thì phạm tội dukkaṭa. Vị thu giấu hoặc bảo thu giấu bình bát hoặc y hoặc vật dụng khác của người chưa tu lên bậc trên cho dầu chỉ muốn cười giỡn thì phạm tội dukkaṭa.

Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Không có ý định đùa giỡn, vị thu dọn vật được để lộn xộn, vị thu dọn (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ cho lại sau khi thuyết giảng bài Pháp,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc thu giấu y là thứ mười. Phẩm Uống Rượu là thứ sáu.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Rượu, ngón tay, việc chơi giỡn (ở trong nước), sự không tôn trọng, sự làm
cho kinh sợ, ngọn lửa, việc tắm, việc hoại sắc, đích thân (chú nguyện), và việc
thu giấu.
--ooOoo--

6. 7. SAPPĀṆAKAVAGGO 6. 7. 1. SAÑCICCAPĀṆASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī issāso hoti. Kākā cassa amanāpā honti. So kāke vijjhitvā vijjhitvā sīsaṃ chinditvā sūle paṭipāṭiyā ṭhapesi. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kenime āvuso kākā jīvitā voropitā ”ti? “Mayā āvuso amanāpā me kākā ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma udāyī sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropesatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ udāyi sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropesīti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Sañciccā ’ti jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vitikkamo.

Pāṇo nāma tiracchānagatapāṇo vuccati.

Jīvitā voropeyyā ’ti jīvitindriyaṃ upacchindati uparodheti santatiṃ vikopeti, āpatti pācittiyassa.

Pāṇe pāṇasaññī jīvitā voropeti, āpatti pācittiyassa. Pāṇe vematiko jīvitā voropeti, āpatti dukkaṭassa. Pāṇe appāṇasaññī jīvitā voropeti, 1 anāpatti.

4. Appāṇe pāṇasaññī, āpatti dukkaṭassa. Appāṇe vematiko, āpatti dukkaṭassa. Appāṇe appāṇasaññī, anāpatti.

5. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, na maraṇādhippāyassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sañciccapāṇasikkhāpadaṃ2 paṭhamaṃ. --ooOoo--

1 jīvitā veropeti - PTS natthi.                 2 sañciccasikkhāpadaṃ - Ma.

6. 7. PHẨM CÓ SINH VẬT: 6. 7. 1. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC CỐ Ý (GIẾT) SINH VẬT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi là cung thủ. Và các con quạ làm vị ấy không vui. Vị ấy sau khi lần lượt bắn trúng các con quạ rồi đã chặt đầu và cắm thành xâu ở cây cọc nhọn. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này đại đức, ai đã đoạt lấy mạng sống các con quạ này vậy?” - “Này các đại đức, chính tôi. Các con quạ làm tôi không vui.” 2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại cố ý đoạt lấy mạng sống sinh vật?” ―(như trên)― “Này Udāyi, nghe nói ngươi cố ý đoạt lấy mạng sống sinh vật, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cố ý đoạt lấy mạng sống sinh vật vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào cố ý đoạt lấy mạng sống sinh vật thì phạm tội pācittiya.” 3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Cố ý: sự vi phạm trong khi biết, trong khi có ý định, sau khi đã suy nghĩ, sau khi đã khẳng định. Sinh vật nghĩa là đề cập đến sinh vật là loài thú. Đoạt lấy mạng sống: vị cắt đứt mạng quyền, làm hủy hoại, làm tổn hại sự tiếp nối thì phạm tội pācittiya. Sinh vật, nhận biết là sinh vật, vị đoạt lấy mạng sống thì phạm tội pācittiya. Sinh vật, có sự hoài nghi, vị đoạt lấy mạng sống thì phạm tội dukkaṭa. Sinh vật, (lầm) tưởng không phải là sinh vật, vị đoạt lấy mạng sống thì vô tội. 4. Không phải là sinh vật, (lầm) tưởng là sinh vật, phạm tội dukkaṭa. Không phải là sinh vật, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là sinh vật, nhận biết không phải là sinh vật thì vô tội. 5. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị không có ý định gây tử vong, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học về việc cố ý (giết) sinh vật là thứ nhất. --ooOoo--

6. 7. 2. SAPPĀṆAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjanti.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjeyya pācittiyan ”ti.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti. Sappāṇakan ’ti jānanto paribhogena marissantī ’ti jānanto paribhuñjati, āpatti pācittiyassa.

Sappāṇake sappāṇakasaññī paribhuñjati, āpatti pācittiyassa. Sappāṇake vematiko paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sappāṇake appāṇakasaññī paribhuñjati, anāpatti.

Appāṇake sappāṇakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Appāṇake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Appāṇake appāṇakasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘appāṇakan ’ti jānanto, 1 ‘paribhogena na marissantī ’ti jānanto paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sappāṇakasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

1 anāpatti sappāṇakan ti ajānanto, appāṇakan ti jānanto - Ma, Syā, PTS.

6. 7. 2. ĐIỀU HỌC VỀ (NƯỚC) CÓ SINH VẬT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết nước có sinh vật vẫn sử dụng.

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết nước có sinh vật vẫn sử dụng?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi biết nước có sinh vật vẫn sử dụng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi biết nước có sinh vật vẫn sử dụng vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết nước có sinh vật vẫn sử dụng thì phạm tội pācittiya.”

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết hoặc những người khác thông báo cho vị ấy. Trong khi biết rằng: ‘Có sinh vật,’ trong khi biết rằng: ‘Chúng sẽ bị chết do việc sử dụng,’ vị sử dụng thì phạm tội pācittiya.

Có sinh vật, nhận biết là có sinh vật, vị sử dụng thì phạm tội pācittiya. Có sinh vật, có sự hoài nghi, vị sử dụng thì phạm tội dukkaṭa. Có sinh vật, (lầm) tưởng là không có sinh vật, vị sử dụng thì vô tội.

Không có sinh vật, (lầm) tưởng là có sinh vật, phạm tội dukkaṭa. Không có sinh vật, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không có sinh vật, nhận biết là không có sinh vật thì vô tội.

Trong khi biết rằng: ‘Không có sinh vật,’ trong khi biết rằng: ‘Chúng sẽ không bị chết do việc sử dụng’ rồi sử dụng, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về (nước) có sinh vật là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 7. 3. UKKOṬANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭenti: “Akataṃ kammaṃ dukkataṃ kammaṃ puna kātabbaṃ kammaṃ anihataṃ dunnihataṃ puna nihanitabban ”ti.

Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave jānaṃ yathādhammaṃ nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe     moghapurisā     jānaṃ   yathādhammaṃ         nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ yathādhammaṃ                     nihatādhikaraṇaṃ punakammāya ukkoṭeyya pācittiyan ”ti.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Yathādhammaṃ nāma dhammena vinayena satthusāsanena kataṃ, etaṃ yathādhammaṃ nāma.

Adhikaraṇaṃ nāma cattāri adhikaraṇāni: vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇaṃ.

Punakammāya ukkoṭeyyā ’ti ‘akataṃ kammaṃ dukkataṃ kammaṃ puna kātabbaṃ kammaṃ anihataṃ dunnihataṃ puna nihanitabban ’ti jānanto 1 ukkoṭeti, āpatti pācittiyassa.

1 jānanto - Sīhala adhikaṃ.

6. 7. 3. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC KHƠI LẠI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết sự tranh tụng đã được giải quyết đúng theo Pháp vẫn khơi lại để làm hành sự lần nữa (nói rằng): - “Hành sự chưa được thực hiện, hành sự đã được thực hiện sai nên được thực hiện lại, hành sự chưa được giải quyết, đã được giải quyết sai nên được giải quyết lại.

Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết sự tranh tụng đã được giải quyết đúng theo Pháp vẫn khơi lại để làm hành sự lần nữa?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi biết sự tranh tụng đã được giải quyết đúng theo Pháp vẫn khơi lại để làm hành sự lần nữa, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi biết sự tranh tụng đã được giải quyết đúng theo Pháp vẫn khơi lại để làm hành sự lần nữa vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết sự tranh tụng đã được giải quyết đúng theo pháp vẫn khơi lại để làm hành sự lần nữa thì phạm tội pācittiya.”

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc là những người khác thông báo cho vị ấy, hoặc là vị kia thông báo.

Đúng theo pháp nghĩa là được thực hiện theo Pháp, theo Luật, theo lời dạy của bậc Đạo Sư; việc này gọi là đúng theo pháp.

Sự tranh tụng nghĩa là có bốn sự tranh tụng: sự tranh tụng liên quan đến tranh cãi, sự tranh tụng liên quan đến khiển trách, sự tranh tụng liên quan đến tội, sự tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ.

Khơi lại để làm hành sự lần nữa: vị khơi lại (nói rằng): “Hành sự chưa được thực hiện, hành sự đã được thực hiện sai nên được thực hiện lại, hành sự chưa được giải quyết, đã được giải quyết sai nên được giải quyết lại” thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 4.

Dhammakammaṃ dhammakammasaññī ukkoṭeti, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko ukkoṭeti, āpatti dukkaṭassa. Dhammakamme adhammakammasaññī ukkoṭeti, anāpatti.

Adhammakamme      dhammakammasaññī,       āpatti   dukkaṭassa. Adhammakamme    vematiko,    āpatti dukkaṭassa.   Adhammakamme adhammakammasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘adhammena vā vaggena vā na kammārahassa vā kammaṃ katan ’ti jānanto ukkoṭeti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Ukkoṭanasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

6. 7. 4. DUṬṬHULLASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sañcetanikaṃ sukkhavisaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā bhātuno saddhivihārikassa bhikkhuno ārocesi: “Ahaṃ āvuso sañcetanikaṃ sukkavisaṭṭhiṃ āpattiṃ āpanno, mā kassaci ārocehī ”ti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sañcetanikaṃ sukkavisaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā saṅghaṃ tassā āpattiyā parivāsaṃ yāci. Tassa saṅgho tassā āpattiyā parivāsaṃ adāsi. So parivasanto taṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ahaṃ āvuso sañcetanikaṃ sukkavisaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā saṅghaṃ tassā āpattiyā parivāsaṃ yāciṃ. Tassa me saṅgho tassā āpattiyā parivāsaṃ adāsi sohaṃ parivasāmi. Vediyāmahaṃ 1 āvuso vediyatī ’ti maṃ āyasmā dhāretū ”ti.

2. “Kinnu kho āvuso yo aññopi imaṃ āpattiṃ āpajjati sopi evaṃ karotī ”ti? “Evamāvuso ”ti. “Ayaṃ āvuso āyasmā upanando sakyaputto sañcetanikaṃ sukkavisaṭṭhiṃ āpattiṃ āpajjitvā, so me ārocesi: ‘Mā kassaci ārocehī ’”ti. “Kiṃ pana tvaṃ āvuso paṭicchādesī ”ti? “Evamāvuso ”ti. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti:

1 vedayāmahaṃ - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 64

Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, vị khơi lại thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, vị khơi lại thì phạm tội dukkaṭa. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, vị khơi lại thì vô tội.

Hành sự sai pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp thì vô tội.

Vị khơi lại trong khi biết rằng: ‘Hành sự đã được thực hiện hoặc là sai pháp, hoặc là theo phe nhóm, hoặc là đến vị không đáng bị hành sự,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc khơi lại là thứ ba.

--ooOoo--

6. 7. 4. ĐIỀU HỌC VỀ TỘI XẤU XA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi vi phạm tội làm xuất ra tinh dịch có sự cố ý đã thông báo đến vị tỳ khưu là đệ tử của người anh rằng: - “Này đại đức, tôi đã vi phạm tội làm xuất ra tinh dịch có sự cố ý. Chớ thông báo cho bất cứ ai.” Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi vi phạm tội làm xuất ra tinh dịch có sự cố ý đã cầu xin hội chúng hành phạt parivāsa của tội ấy. Hội chúng đã ban cho hành phạt parivāsa của tội ấy đến vị ấy. Trong lúc thực hành parivāsa, vị nọ sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu ấy đã nói điều này: - “Này đại đức, sau khi vi phạm tội làm xuất ra tinh dịch có sự cố ý tôi đã cầu xin hội chúng hành phạt parivāsa của tội ấy. Hội chúng đã ban hành phạt parivāsa của tội ấy đến tôi đây. Tôi đây đang thực hành parivāsa. Này đại đức, tôi xin trình báo. Đại đức hãy ghi nhận về tôi là: ‘Vị có trình báo.’”

2. - “Này đại đức, vị nào khác vi phạm tội này, có phải vị ấy cũng làm như vầy?” - “Này đại đức, đúng vậy.” - “Này đại đức, đại đức Upananda con trai dòng Sakya này sau khi vi phạm tội làm xuất ra tinh dịch có sự cố ý, vị ấy đã thông báo đến tôi rằng: ‘Chớ thông báo cho bất cứ ai.’” - “Này đại đức, có phải đại đức đã che giấu?” - “Này đại đức, đúng vậy.” Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 4.

“Kathaṃ hi nāma bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa jānaṃ duṭṭhullaṃ āpattiṃ paṭicchādeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Duṭṭhullā nāma āpatti cattāri ca pārājikāni terasa ca saṅghādisesā.

Paṭicchādeyyā ’ti ‘imaṃ jānitvā coressanti sāressanti khuṃsessanti vambhessanti maṅkukarissanti nārocessāmī ’ti dhuraṃ nikkhittamatte, āpatti pācittiyassa.

Duṭṭhullāya āpattiyā duṭṭhullāpattisaññī paṭicchādeti, āpatti pācittiyassa. Duṭṭhullāya āpattiyā vematiko paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa. Duṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa.

Aduṭṭhullaṃ     āpattiṃ    paṭicchādeti,     āpatti    dukkaṭassa. Anupasampannassa duṭṭhullaṃ vā aduṭṭhullaṃ vā ajjhācāraṃ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa.

Aduṭṭhullāya     āpattiyā    duṭṭhullāpattisaññī, āpatti  dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā vematiko, āpatti dukkaṭassa. Aduṭṭhullāya āpattiyā aduṭṭhullāpattisaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti saṅghassa bhaṇḍanaṃ vā kalaho vā viggaho vā vivādo vā bhavissatī ’ti nāroceti, saṅghabhedo vā saṅgharāji vā bhavissatī ’ti nāroceti, ayaṃ kakkhalo pharuso jīvitantarāyaṃ vā brahmacariyantarāyaṃ vā karissatī ’ti nāroceti, aññe patirūpe bhikkhū apassanto nāroceti, nacchādetukāmo nāroceti, paññāyissati sakena kammenā ’ti nāroceti, ummattakassa, ādikammikakassā ”ti.

Duṭṭhullasikkhāpadaṃ catutthaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 64

- “Vì sao vị tỳ khưu trong khi biết tội xấu xa của vị tỳ khưu vẫn che giấu?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi trong khi biết tội xấu xa của vị tỳ khưu vẫn che giấu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi trong khi biết tội xấu xa của vị tỳ khưu vẫn che giấu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết tội xấu xa của vị tỳ khưu vẫn che giấu thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Của vị tỳ khưu nghĩa là của vị tỳ khưu khác.

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc là những người khác thông báo cho vị ấy, hoặc là vị kia thông báo.

Tội xấu xa nghĩa là bốn tội pārājika và mười ba tội saṅghādisesa.

Che giấu: Vị (nghĩ rằng): “Sau khi biết được điều này, các vị sẽ quở trách, các vị sẽ nhắc nhở, các vị sẽ rầy la, các vị sẽ chê bai, các vị sẽ làm cho xấu hổ; ta sẽ không thông báo,” khi vừa buông bỏ trách nhiệm thì phạm tội pācittiya.

Tội xấu xa, nhận biết là tội xấu xa, vị che giấu thì phạm tội pācittiya. Tội xấu xa, có sự hoài nghi, vị che giấu thì phạm tội dukkaṭa. Tội xấu xa, (lầm) tưởng là tội không xấu xa, vị che giấu thì phạm tội dukkaṭa.

Vị che giấu tội không xấu xa thì phạm tội dukkaṭa. Vị che giấu sự vi phạm xấu xa hoặc không xấu xa của người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Tội không xấu xa, (lầm) tưởng là tội xấu xa, phạm tội dukkaṭa. Tội không xấu xa, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Tội không xấu xa, nhận biết là tội không xấu xa, phạm tội dukkaṭa.

Vị (nghĩ rằng): ‘Sẽ có sự xung đột, hoặc sự cãi cọ, hoặc sự tranh luận, hoặc sự tranh cãi đến hội chúng’ rồi không thông báo, vị (nghĩ rằng): ‘Sẽ có sự chia rẽ hội chúng hoặc là sự bất đồng trong hội chúng’ rồi không thông báo, vị (nghĩ rằng): ‘Vị này hung bạo thô lỗ sẽ gây nguy hiểm đến mạng sống hoặc nguy hiểm đến Phạm hạnh’ rồi không thông báo, trong khi không nhìn thấy các tỳ khưu thích hợp khác rồi không thông báo, vị không có ý định che giấu rồi không thông báo, vị (nghĩ rằng): ‘Sẽ được nhận biết do hành động của chính vị ấy’ rồi không thông báo, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về tội xấu xa là thứ tư. --ooOoo--

6. 7. 5. ŪNAVĪSATIVASSASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandaka- nivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe sattarasavaggiyā dārakā sahāyakā honti. Upālidārako tesaṃ pāmokkho 1 hoti. Atha kho upālissa mātāpitunnaṃ 2 etadahosi: “Kena nu kho upāyena upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā ”ti? Atha kho upālissa mātāpitunnaṃ etadahosi: “Sace kho upāli lekhaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā ”ti. Atha kho upālissa mātāpitunnaṃ etadahosi: “Sace kho upāli lekhaṃ sikkhissati, aṅguliyo dukkhā bhavissanti. Sace kho upāli gaṇanaṃ sikkheyya evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā ”ti. Atha kho upālissa mātāpitunnaṃ etadahosi: “Sace kho upāli gaṇanaṃ sikkhissati urassa dukkho bhavissati. Sace kho upāli rūpaṃ sikkheyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā ”ti. Atha kho upālissa mātāpitunnaṃ etadahosi: “Sace kho upāli rūpaṃ sikkhissati akkhinī dukkhā3 bhavissanti.

2. Ime kho samaṇā sakyaputtiyā sukhasīlā sukhasamācārā subhojanāni bhuñjitvā nivātesu sayanesu sayanti. Sace kho upāli samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyya, evaṃ kho upāli amhākaṃ accayena sukhañca jīveyya na ca kilameyyā ”ti.

Assosi kho upālidārako mātāpitunnaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho upāli dārako yena te dārakā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te dārake etadavoca: “Etha mayaṃ ayyā samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajissāmā ”ti. “Sace kho tvaṃ ayya pabbajissasi, evaṃ mayampi pabbajissāmā ”ti.

1
pamukho - Syā.                           3
akkhīni dukkhā - Ma, PTS;
2
mātāpitūnaṃ - Ma, Syā.                       akkhīnissa dukkhāni - Syā

6. 7. 5. ĐIỀU HỌC VỀ NGƯỜI KÉM HAI MƯƠI TUỔI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, trong thành Rājagaha có nhóm mười bảy thiếu niên là bạn bè. Thiếu niên Upāli là thủ lãnh của chúng. Khi ấy, cha mẹ của Upāli đã khởi ý điều này: “Có phương cách gì để sau khi chúng ta từ trần, Upāli có thể sống thoải mái và không bị cực nhọc?” Rồi cha mẹ của Upāli đã khởi ý điều này: “Nếu Upāli có thể học chữ viết, như thế sau khi chúng ta từ trần Upāli có thể sống thoải mái và không bị cực nhọc.” Rồi cha mẹ của Upāli đã khởi ý điều này: “Nếu Upāli học chữ viết thì các ngón tay sẽ bị đau.” Rồi cha mẹ của Upāli đã khởi ý điều này: “Nếu Upāli có thể học tính toán, như thế sau khi chúng ta từ trần Upāli có thể sống thoải mái và không bị cực nhọc.” Rồi cha mẹ của Upāli đã khởi ý điều này: “Nếu Upāli học tính toán thì ngực sẽ bị đau. Nếu Upāli có thể học hội họa, như thế sau khi chúng ta từ trần Upāli có thể sống thoải mái và không bị cực nhọc.” Rồi cha mẹ của Upāli đã khởi ý điều này: “Nếu Upāli học hội họa thì các con mắt sẽ bị đau.

2. Còn những Sa-môn Thích tử này có giới luật thoải mái, có sở hành thoải mái, sau khi thọ thực thức ăn ngon rồi nằm ngủ trên những cái giường kín gió, nếu Upāli có thể xuất gia nơi các vị Sa-môn Thích tử, như thế sau khi chúng ta từ trần Upāli có thể sống thoải mái và không bị cực nhọc.”

Thiếu niên Upāli đã nghe được cuộc nói chuyện trao đổi này của cha mẹ. Sau đó, thiếu niên Upāli đã đi đến gặp những thiếu niên ấy, sau khi đến đã nói với những thiếu niên ấy điều này: - “Này các bạn, hãy đến, chúng ta sẽ xuất gia nơi các vị Sa-môn Thích tử.” - “Này bạn, nếu bạn sẽ xuất gia, như thế chúng tôi cũng sẽ xuất gia.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                               Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 5.

3. Atha kho te dārakā ekamekassa mātāpitaro upasaṅkamitvā etadavocuṃ: “Anujānātha maṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Atha kho tesaṃ dārakānaṃ mātāpitaro ‘sabbepi me dārakā samānacchandā kalyāṇādhippāyā ’ti anujāniṃsu. Te bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāciṃsu. Te bhikkhū pabbājesuṃ upasampādesuṃ. Te rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodanti: “Yāguṃ detha bhattaṃ detha, khādanīyaṃ dethā ”ti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Āgametha āvuso yāva vibhāyati. 1 Sace yāgu bhavissati pavissatha, sace bhattaṃ bhavissati bhuñjissatha, sace khādanīyaṃ bhavissati khādissatha. No ce bhavisati yāguṃ vā bhattaṃ vā khādanīyaṃ vā piṇḍāya caritvā bhuñjissathā ”ti. Evampi kho te bhikkhū bhikkhūhi vuccamānā rodanteva: 2 “Yāguṃ detha, bhattaṃ detha, khādanīyaṃ dethā ”ti. Senāsanaṃ ūhadantipi ummihantipi. Assosi kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya dārakasaddaṃ sutvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Kinnu kho so ānanda dārakasaddo ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi.

4. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātetvā bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādessanti? Ūnavīsati vasso bhikkhave puggalo akkhamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya    pipāsāya    ḍaṃsamakasavātātapasiriṃsapasamphassānaṃ3 duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sāririkānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tippānaṃ4 kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharāṇaṃ anadhivāsakajātiko hoti. Vīsativasso ca5 kho bhikkhave puggalo khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasiriṃsapasamphassānaṃ3 duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sāririkānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tippānaṃ4 kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharāṇaṃ adhivāsakajātiko hoti. Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ ūnavīsativassaṃ puggalaṃ upasampādeyya, so ca puggalo anupasampanno te ca bhikkhū gārayhā, idaṃ tasmiṃ pācittiyan ”ti.

1
yāva ratti vibhāyati - Ma, Syā, PTS.             3
vātātapasarīsapa - Machasaṃ sabbattha.
2
rodantiyeva - Ma, Syā, PTS.          4
tibbānaṃ - Ma, Syā, PTS.        5
vīsativasso va - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 65

3. Sau đó, những thiếu niên ấy đã đi đến gặp cha mẹ của từng người một và đã nói điều này: - “Hãy cho phép chúng con rời nhà xuất gia sống không nhà.” Khi ấy, cha mẹ của những thiếu niên ấy (nghĩ rằng): “Tất cả những đứa trẻ này có cùng ước muốn, có ý định tốt đẹp” rồi đã chấp thuận. Chúng đã đi đến gặp các tỳ khưu và cầu xin sự xuất gia. Các tỳ khưu đã cho chúng xuất gia và đã cho tu lên bậc trên. Các vị ấy, vào lúc hừng sáng của đêm, sau khi thức dậy khóc lóc rằng: - “Hãy cho cháo, hãy cho bữa ăn, hãy cho vật để nhai.” Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các sư đệ, hãy chờ đến khi trời sáng. nếu có cháo thì các đệ sẽ húp cháo, nếu có bữa ăn thì các đệ sẽ ăn, nếu có vật để nhai thì các đệ sẽ nhai; còn nếu cháo, hoặc bữa ăn, hoặc vật để nhai không có, thì các đệ sẽ ăn sau khi đi khất thực.” Mặc dầu được các tỳ khưu nói như thế, các tỳ khưu (thiếu niên) ấy cũng vẫn khóc lóc rằng: - “Hãy cho cháo, hãy cho bữa ăn, hãy cho vật để nhai.” Rồi đã tiêu tiểu ở chỗ nằm ngồi. Đức Thế Tôn sau khi thức dậy vào lúc hừng sáng của đêm đã nghe được tiếng của các đứa trẻ, sau khi nghe đã bảo đại đức Ānanda rằng: - “Này Ānanda, tiếng của các đứa trẻ ấy là gì vậy?” Khi ấy, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

4. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại rồi đã hỏi các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu trong khi biết người chưa đủ hai mươi tuổi vẫn cho tu lên bậc trên, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy trong khi biết người chưa đủ hai mươi tuổi vẫn cho tu lên bậc trên vậy? Này các tỳ khưu, người chưa đủ hai mươi tuổi không có khả năng chịu đựng đối với sự lạnh, sự nóng, sự đói, sự khát, các sự xúc chạm bởi ruồi, muỗi, gió, nắng, và các loài bò sát, các lối nói lăng mạ công kích, có khuynh hướng không cam chịu các cảm thọ khổ, nhức nhối, khốc liệt, sắc bén, gay gắt, không chút thích thú, khó chịu, chết người thuộc về cơ thể đã sanh khởi. Và này các tỳ khưu, người đã được hai mươi tuổi có khả năng chịu đựng đối với sự lạnh, sự nóng, sự đói, sự khát, các sự xúc chạm bởi ruồi, muỗi, gió, nắng, và các loài bò sát, các lối nói lăng mạ công kích, có khuynh hướng cam chịu các cảm thọ khổ, nhức nhối, khốc liệt, sắc bén, gay gắt, không chút thích thú, khó chịu, chết người thuộc về cơ thể đã sanh khởi. Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết người chưa đủ hai mươi tuổi vẫn cho tu lên bậc trên thì người ấy chưa được tu lên bậc trên và các vị tỳ khưu ấy bị chê trách; đây là tội pācittiya trong trường hợp ấy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 6.

5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Ūnavīsativasso nāma appattavīsativasso.

Upasampādessāmī ’ti gaṇaṃ vā ācariyaṃ vā pattaṃ vā cīvaraṃ vā pariyesati sīmaṃ vā sammannati, āpatti dukkaṭassa. Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi dukkaṭā. Kammavācāpariyosāne upajjhāyassa āpatti pācittiyassa, gaṇassa ca ācariyassa ca, āpatti dukkaṭassa.

Ūnavīsativasse ūnavīsativassasaññī upasampādeti, āpatti pācittiyassa. Ūnavīsativasse vematiko upasampādeti, āpatti dukkaṭassa. Ūnavīsativasse paripuṇṇa vīsativassasaññī upasampādeti, anāpatti.

Paripuṇṇavīsativasse     ūnavīsativassasaññī, āpatti   dukkaṭassa. Paripuṇṇavīsativasse vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paripuṇṇavīsativasse paripuṇṇavīsativassasaññī, anāpatti

Anāpatti ūnavīsativassaṃ paripuṇṇavīsativassasaññī                upasampādeti, paripuṇṇavīsativassaṃ     paripuṇṇavīsativassasaññī                  upasampādeti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti. Ūnavīsativassasikkhāpadaṃ pañcamaṃ.

--ooOoo--

6. 7. 6. THEYYASATTHASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro sattho rājagahā paṭiyālokaṃ gantukāmo hoti. Aññataro bhikkhu te manusse etadavoca: “Ahampāyasmantehi saddhiṃ gamissāmī ”ti. “Mayaṃ kho bhante suṅkaṃ pariharissāmā ”ti. “Pajānāthāvuso ”ti. Assosuṃ kho kammikā: 1 “Sattho kira suṅkaṃ pariharissatī ”ti, te magge pariyuṭṭhiṃsu. Atha kho te kammikā taṃ satthaṃ gahetvā acchinditvā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Kissa tvaṃ bhante jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ gacchasī ”ti 2 paḷibuddhitvā3 muñciṃsu. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti:

1
kammiyā - Machasaṃ sabbattha.                        3
palibundhetvā - Ma;
2
gacchissatī ti - Sīmu 1, Sīmu 2.                         palibuddhitvā, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 66

5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc là những người khác thông báo cho vị ấy, hoặc là vị kia thông báo. Người chưa đủ hai mươi tuổi nghĩa là người chưa đạt được hai mươi tuổi. (Nghĩ rằng): ‘Ta sẽ cho tu lên bậc trên’ rồi tìm kiếm nhóm (tỳ khưu), hoặc vị thầy (đọc tuyên ngôn), hoặc là bình bát, hoặc là y, hoặc là chỉ định ranh giới thì phạm tội dukkaṭa. Do lời đề nghị thì phạm tội dukkaṭa. Do hai lời tuyên ngôn của hành sự thì phạm các tội dukkaṭa. Khi chấm dứt tuyên ngôn của hành sự, thầy tế độ phạm tội pācittiya, nhóm (chứng minh) và vị thầy (đọc tuyên ngôn) phạm tội dukkaṭa. Người chưa đủ hai mươi tuổi, nhận biết là chưa đủ hai mươi tuổi, vị cho tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya. Người chưa đủ hai mươi tuổi, có sự hoài nghi, vị cho tu lên bậc trên thì phạm tội pācittiya. Người chưa đủ hai mươi tuổi, (lầm) tưởng là tròn đủ hai mươi tuổi, vị cho tu lên bậc trên thì vô tội. Người tròn đủ hai mươi tuổi, (lầm) tưởng là chưa đủ hai mươi tuổi, phạm tội dukkaṭa. Người tròn đủ hai mươi tuổi, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người tròn đủ hai mươi tuổi, nhận biết là tròn đủ hai mươi tuổi thì vô tội. Vị cho tu lên bậc trên người chưa đủ hai mươi tuổi (lầm) tưởng là tròn đủ hai mươi tuổi, vị cho tu lên bậc trên người tròn đủ hai mươi tuổi khi nhận biết là tròn đủ hai mươi tuổi, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”[*] Điều học về người kém hai mươi tuổi là thứ năm.

--ooOoo--

6. 7. 6. ĐIỀU HỌC VỀ ĐÁM NGƯỜI ĐẠO TẶC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có đoàn xe nọ có ý định đi về phía tây của thành Rājagaha. Có vị tỳ khưu nọ đã nói với những người ấy điều này: - “Tôi cũng sẽ cùng đi với quý vị.” - “Thưa ngài, chúng tôi sẽ đi vòng tránh trạm thuế.” - “Này các đạo hữu, các người tự biết lấy.” Những viên chức đã nghe được rằng: “Nghe nói đoàn xe sẽ đi vòng tránh trạm thuế” nên họ đã canh giữ các con đường. Sau đó, những viên chức ấy đã bắt được đoàn xe ấy, đã tịch thu, rồi đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Thưa ngài, vì sao trong khi ngài biết mà vẫn đi chung với đám người đạo tặc?” Sau khi giữ lại, họ đã thả ra. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến thành Sāvatthī và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 6.

“Kathaṃ hi nāma bhikkhu jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhāna- maggaṃ paṭipajjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjeyya antamaso gāmantarampi pācittiyan ”ti.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
Theyyasattho nāma corā katakammā vā honti akatakammā vā, rājānaṃ
vā theyyaṃ gacchanti suṅkaṃ vā pariharanti.
Saddhin ’ti ekato.
Saṃvidhāyā ’ti ‘gacchāma āvuso gacchāma bhante, gacchāma bhante
gacchāma āvuso. Ajja vā hīyyo vā pare vā gacchāmā ’ti saṃvidahati, āpatti
dukkaṭassa.
Antamaso gāmantarampī ’ti kukkuṭasampāde gāme gāmantare,
āpatti pācittiyassa. Agāmake araññe addhayojane addhayojane, āpatti
pācittiyassa.

Theyyasatthe    theyyasatthasaññī saṃvidhāya   ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi āpatti pācittiyassa. Theyyasatthe vematiko     saṃvidhāya    ekaddhānamaggaṃ    paṭipajjati antamaso gāmattarampi, āpatti dukkaṭassa. Theyyasatthe atheyyasatthasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi, anāpatti.

Bhikkhu saṃvidahati manussā na saṃvidahanti, āpatti dukkaṭassa. Atheyyasatthe theyyasatthasaññī, āpatti dukkaṭassa. Atheyyasatthe vematiko, āpatti dukkaṭassa. Atheyyasatthe atheyyasatthasaññī, anāpatti.

Anāpatti asaṃvidahitvā gacchati, masussā saṃvidahanti bhikkhu na
saṃvidahati, visaṅketena gacchati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Theyyasatthasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 66

- “Vì sao vị tỳ khưu trong khi biết vẫn hẹn trước rồi đi chung đường xa với đám người đạo tặc?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi trong khi biết vẫn hẹn trước rồi đi chung đường xa với đám người đạo tặc, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi trong khi biết vẫn hẹn trước rồi đi chung đường xa với đám người đạo tặc vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào trong khi biết vẫn hẹn trước rồi đi chung đường xa với đám người đạo tặc ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya.”

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc là những người khác thông báo cho vị ấy, hoặc là vị kia thông báo. Đám người đạo tặc nghĩa là bọn trộm cướp có các hành động đã được thực hiện, hoặc có các hành động chưa được thực hiện, hoặc là họ đi trộm của các vị vua, hoặc đi vòng tránh trạm thuế. Với: cùng chung. (Sau khi) hẹn trước: Vị hẹn trước rằng: “Này các đạo hữu, chúng ta hãy đi. Thưa ngài, chúng ta hãy đi. Thưa ngài, chúng ta hãy đi. Này các đạo hữu, chúng ta hãy đi. Hôm nay hoặc hôm qua hoặc ngày mai chúng ta hãy đi” thì phạm tội dukkaṭa. Ngay cả từ làng này sang làng khác: Ở ngôi làng trong khoảng cách đi được của con gà trống thì phạm tội pācittiya theo mỗi một khoảng giữa của các ngôi làng. Không phải trong làng, ở trong rừng, thì phạm tội pācittiya theo từng khoảng cách nửa do-tuần. Đám người đạo tặc, nhận biết là đám người đạo tặc, vị hẹn trước rồi đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya. Đám người đạo tặc, có sự hoài nghi, vị hẹn trước rồi đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội dukkaṭa. Đám người đạo tặc, (lầm) tưởng không phải là đám người đạo tặc, vị hẹn trước rồi đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì vô tội. Vị tỳ khưu hẹn trước còn đám người không hẹn trước thì phạm tội dukkaṭa. Không phải là đám người đạo tặc, (lầm) tưởng là đám người đạo tặc, phạm tội dukkaṭa. Không phải là đám người đạo tặc, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là đám người đạo tặc, nhận biết không phải là đám người đạo tặc thì vô tội. Sau khi không hẹn trước rồi đi, đám người hẹn trước còn vị tỳ khưu không hẹn trước, vị đi ngoài giờ hẹn ước, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học về đám người đạo tặc là thứ sáu. --ooOoo--

6. 7. 7. SAṂVIDHĀNASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu janapadesu sāvatthiyaṃ gacchanto aññatarena gāmadvārena atikkamati. Aññataro itthī sāmikena saha bhaṇḍitvā gāmato nikkhamitvā taṃ bhikkhu passitvā etadavoca: “Kahaṃ bhante, ayyo gamissatī ”ti? “Sāvatthiṃ kho ahaṃ bhagini gamissāmī ”ti. “Ahampayyena saddhiṃ gamissāmī ”ti. “Eyyāsi bhaginī ”ti. Atha kho tassā itthiyā sāmiko gāmato nikkhamitvā manusse pucchi: “Apayyā, 1 evarūpiṃ2 itthiṃ passeyyāthā ”ti. “Esā ayya,3 pabbajitena saha gacchatī ”ti. Atha kho so puriso anubandhitvā taṃ bhikkhu gahetvā ākoṭetvā muñci. Atha kho so bhikkhu aññatarasmiṃ rukkhamūle padhūpento nisīdi. Atha kho sā itthī taṃ purisaṃ etadavoca: “Nāyyo so bhikkhu maṃ nippātesi. Api ca ahameva tena bhikkhunā saddhiṃ gacchāmi. Akārako so bhikkhu gaccha naṃ khamāpehī ”ti. Atha kho so puriso taṃ bhikkhuṃ khamāpesi.

2. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhāna- maggaṃ paṭipajjissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhāna- maggaṃ paṭipajjeyya antamaso gāmantarampi pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

1
apāyyo - Ma, PTS.   2
evarūpaṃ - Syā, PTS.   3
esāyyo - Ma, PTS; esayya - Syā.

6. 7. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC HẸN TRƯỚC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đi đến thành Sāvatthī ở trong xứ sở Kosala đã đi ngang qua cổng làng nọ. Có người đàn bà nọ sau khi gây gỗ với chồng đã đi ra khỏi làng, sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu ấy đã nói điều này: - “Thưa ngài, ngài đại đức sẽ đi đâu?” - “Này chị gái, tôi sẽ đi thành Sāvatthī.” - “Tôi sẽ cùng đi với ngài đại đức.” - “Này chị gái, cô có thể đi.” Sau đó, chồng của người đàn bà ấy đã đi ra khỏi làng và đã hỏi dân chúng rằng: - “Này quý vị, quý vị có nhìn thấy người đàn bà hình dáng như vầy không?” - “Này ông, cô ấy đi với vị xuất gia rồi.” Sau đó, người đàn ông ấy đã đuổi theo và nắm lấy vị tỳ khưu ấy, đã đánh đập, rồi thả ra. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy trong lúc giận dỗi đã ngồi xuống ở gốc cây nọ. Khi ấy, người đàn bà ấy đã nói với người đàn ông ấy điều này: - “Này ông, vị tỳ khưu ấy đã không dụ dỗ tôi đi, mà chính tôi đi chung với vị tỳ khưu ấy. Vị tỳ khưu ấy không làm gì cả. Hãy đi đến và xin lỗi vị ấy.” Khi ấy, người đàn ông ấy đã xin lỗi vị tỳ khưu ấy.

2. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến thành Sāvatthī và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại hẹn trước rồi đi chung đường xa với người nữ?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi hẹn trước rồi đi chung đường xa với người nữ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại hẹn trước rồi đi chung đường xa với người nữ vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào hẹn trước rồi đi chung đường xa với người nữ ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 7.

Mātugāmo nāma manussitthī na yakkhī na petī na tiracchānagatā viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ.

Saddhin ’ti ekato.

Saṃvidhāyā ’ti ‘gacchāma bhagini, gacchāma ayya, gacchāma ayya, gacchāma bhagini. Ajja vā hīyyo vā pare vā gacchāmā ’ti saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa.

Antamaso gāmantarampī ’ti kukkuṭasampāde gāme gāmantare gāmantare, āpatti pācittiyassa. Agāmake araññe addhayojane addhayojane, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi, āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmattarampi, āpatti pācittiyassa. Mātugāme amātugāmasaññī saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjati antamaso gāmantarampi, āpatti pācittiyassa.

Bhikkhu saṃvidahati mātugāmo na saṃvidahati, āpatti dukkaṭassa. Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā vā saddhiṃ     saṃvidhāya     ekaddhānamaggaṃ       paṭipajjati  antamaso gāmantarampi, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa. Amātugāma vematiko, āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti asaṃvidahitvā gacchati, mātugāmo saṃvidahati bhikkhu na saṃvidahati, visaṅketena gacchati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Saṃvidhānasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 67

Người nữ nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, có trí suy xét, có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục.

Với: cùng chung.

(Sau khi) hẹn trước: Vị hẹn trước rằng: “Này chị gái, chúng ta hãy đi. Thưa ngài, chúng ta hãy đi. Thưa ngài, chúng ta hãy đi. Này chị gái, chúng ta hãy đi. Hôm nay hoặc hôm qua hoặc ngày mai chúng ta hãy đi” thì phạm tội dukkaṭa.

Ngay cả từ làng này sang làng khác: Ở ngôi làng trong khoảng cách đi được của con gà trống thì phạm tội pācittiya theo mỗi một khoảng giữa của các ngôi làng. Không phải trong làng, ở trong rừng, thì phạm tội pācittiya theo từng khoảng cách nửa do-tuần.

Người nữ, nhận biết là người nữ, vị hẹn trước rồi đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya. Người nữ, có sự hoài nghi, vị hẹn trước rồi đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya. Người nữ, (lầm) tưởng không phải là người nữ, vị hẹn trước rồi đi chung đường xa ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội pācittiya.

Vị tỳ khưu hẹn trước còn người nữ không hẹn trước thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu hẹn trước rồi đi chung đường xa với nữ Dạ-xoa, hoặc với ma nữ, hoặc với người vô căn, hoặc với loài thú cái hình người ngay cả từ làng này sang làng khác thì phạm tội dukkaṭa.

Không phải là người nữ, (lầm) tưởng là người nữ, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là người nữ, nhận biết không phải là người nữ thì vô tội.

Sau khi không hẹn trước rồi đi, người nữ hẹn trước còn vị tỳ khưu không hẹn trước, vị đi ngoài giờ hẹn ước, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc hẹn trước là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 7. 8. ARIṬṬHASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa 1 evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti: “Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū: “Ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’”ti.

2. Atha kho te bhikkhū yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhi- pubbaṃ etadavocuṃ: “Saccaṃ kira te āvuso ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’”ti. “Evaṃ vyā kho ahaṃ āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi. Yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. “Mā āvuso ariṭṭha evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ,2 na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyena āvuso ariṭṭha, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā3 ādīnavo ettha bhiyyo, aṭṭhikaṅkhalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo ―pe― maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā ―pe― sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo ”ti.

1
gandhabādhipubbassa - Syā.   2
abbhācikkhanaṃ - katthaci.   3
bahupāyāsā - Ma.

6. 7. 8. ĐIỀU HỌC VỀ VỊ ARIṬṬHA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, tỳ khưu tên Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng có tà kiến ác sanh khởi như vầy: “Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.” Nhiều vị tỳ khưu đã nghe được rằng: - “Nghe nói tỳ khưu tên Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’”

2. Sau đó, các tỳ khưu ấy đã đi đến gặp tỳ khưu Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng, sau khi đến đã nói với tỳ khưu Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng điều này: - “Này đại đức Ariṭṭha, nghe nói đại đức đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành,’ có đúng không vậy?” - “Này các đại đức, đúng như vậy. Theo như tôi hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.” - “Này đại đức Ariṭṭha, chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này đại đức Ariṭṭha, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại ấy có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành. Đức Thế Tôn đã giảng giải rằng dục tình chỉ có chút ít khoái lạc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là bộ xương, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là miếng thịt, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là cây đuốc cỏ, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là hố than cháy rực, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là giấc mơ, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là vật vay mượn, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là trái trên cây, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là lò sát sanh, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là mũi lao nhọn, ―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là đầu rắn độc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 8.

3. Evampi kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tehi bhikkhūhi vuccamāno tatheva taṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmassa 1 abhinivissa voharati: “Evaṃ vyā kho ahaṃ āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. Yato ca kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ. Atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

4. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātetvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira te ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’”ti. “Evaṃ vyā kho ahaṃ bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. “Kassa nu kho nāma tvaṃ moghapurisa, mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi? Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo, aṭṭhikaṅkhalūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― maṃsapesūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― tiṇukkūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― supinakūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― yācitakūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― rukkhaphalūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― asisūnūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― sattisūlūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― sappasirūpamā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo.

1 parāmāsā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 68

3. Khi được các tỳ khưu ấy nói như thế, tỳ khưu Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng do có sự ngoan cố, chấp giữ, và bảo thủ tà kiến ác ấy nên vẫn phát biểu giống như thế: - “Này các đại đức, đúng như vậy. Theo như tôi hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.” Và như thế, các tỳ khưu ấy đã không thể giúp cho tỳ khưu Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng thoát khỏi tà kiến ác ấy. Sau đó, các tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

4. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi tỳ khưu Ariṭṭha trước đây là người huấn luyện chim ưng rằng: - “Này Ariṭṭha, nghe nói tà kiến ác đã sanh khởi ở ngươi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành,’ có đúng không vậy?” - “Bạch ngài, đúng như vậy. Theo như con hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.” - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại hiểu Pháp được ta thuyết giảng là như thế? Này kẻ rồ dại, không phải ta đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành? Dục tình đã được ta giảng giải là chỉ có chút ít khoái lạc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. Dục tình đã được ta giảng giải như là bộ xương, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là miếng thịt, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là cây đuốc cỏ, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là hố than cháy rực, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là giấc mơ, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là vật vay mượn, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là trái trên cây, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là lò sát sanh, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là mũi lao nhọn, ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là đầu rắn độc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 8.

5. Atha ca pana tvaṃ moghapurisa, attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhasi, attānañca khaṇasi, 1 bahuñca apuññaṃ pasavasi, taṃ hi te moghapurisa, bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu evaṃ vadeyya: ‘Tathāhaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ti, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Mā āyasmā evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato     abbhakkhānaṃ,     na  hi   bhagavā     evaṃ    vadeyya. Anekapariyāyena āvuso, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ’ti. Evañca pana2 so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya, yāvatatiyaṃ ce samanubhāsiyamāno tampaṭinissajjeyya iccetaṃ kusalaṃ, no ce paṭinissajjeyya pācittiyan ”ti.

6. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Evaṃ vadeyyā ’ti ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ti.

So bhikkhū ’ti yo so evaṃ vādī bhikkhu.

Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi, ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo: “Mā āyasmā evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyena āvuso antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati iccetaṃ kusalaṃ, no ce paṭinissajjati āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa.

1 khanasi - Syā.                                           2 evañca - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 68

5. Và này kẻ rồ dại, hơn nữa ngươi không những vu khống ta do sự hiểu biết sai lạc của bản thân mà ngươi còn làm tổn hại chính bản thân và tích lũy nhiều điều vô phước nữa. Này kẻ rồ dại, bởi vì điều ấy sẽ đem lại cho ngươi sự thất bại và khổ đau lâu dài. Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nói như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Vị tỳ khưu ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như vầy: ‘Đại đức chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này đại đức, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Và khi được nói như vậy bởi các tỳ khưu mà vị tỳ khưu ấy vẫn chấp giữ y như thế, thì vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở đến lần thứ ba để từ bỏ việc ấy. Nếu được nhắc nhở đến lần thứ ba mà dứt bỏ việc ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội pācittiya.”

6. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Nói như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’

Vị tỳ khưu ấy: là vị tỳ khưu nói như thế.

Bởi các tỳ khưu: bởi các vị tỳ khưu khác. Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: ‘Đại đức chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này đại đức, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Các vị sau khi nghe mà không nói thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 8.

7. So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhatvā vattabbo: “Mā āyasmā evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyena āvuso antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati iccetaṃ kusalaṃ, no ce paṭinissajjati āpatti dukkaṭassa.

8. So bhikkhu bhikkhūhi samanubhāsitabbo. 1 Evañca pana bhikkhave samanubhāsitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:

Suṇātu me bhante saṅgho. Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. So taṃ diṭṭhiṃ nappaṭinissajjati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Esā ñatti.

Suṇātu me bhante saṅgho. Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ annarāyāyā ’ti. So taṃ diṭṭhiṃ nappaṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi. ―pe―

Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi. Suṇātu me bhante saṅgho. Itthannāmassa bhikkhuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhagataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. So taṃ diṭṭhiṃ nappaṭinissajjati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu tassā diṭṭhiyā paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

1 so bhikkhu samanubhāsitabbo - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 68

7. Vị tỳ khưu ấy nên được kéo đến giữa hội chúng rồi nên được nói rằng: ‘Đại đức chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này đại đức, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa.

8. Vị tỳ khưu ấy cần được các tỳ khưu nhắc nhở. Và này các tỳ khưu, nên được nhắc nhở như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Vị ấy không chịu từ bỏ tà kiến ấy. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ tà kiến ấy. Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Vị ấy không chịu từ bỏ tà kiến ấy. Hội chúng nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ tà kiến ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ tà kiến ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì: ―(như trên)―

Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Vị ấy không chịu từ bỏ tà kiến ấy. Hội chúng nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ tà kiến ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ tà kiến ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng nhắc nhở để dứt bỏ tà kiến ấy. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 9.

9. Ñattiyā dukkaṭaṃ. Dvīhi kammavācāhi dve dukkaṭā, kammavācā pariyosāne āpatti pācittiyassa.

Dhammakamme       dhammakammasaññī       nappaṭinissajjati,      āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematito nappaṭinissajjati, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme        adhammakammasaññī       nappaṭinissajjati,       āpatti pācittiyassa.

Adhammakamme      dhammakammasaññī,         āpatti   dukkaṭassa. Adhammakamme    vematiko,    āpatti   dukkaṭassa.   Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti asamanubhāsantassa,                  paṭinissajjantassa,   ummattakassa, ādikammikassā ”ti. 1

Ariṭṭhasikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

6. 7. 9. UKKHITTASAMBHOGASIKKHĀPADAṂ

1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhaṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjantipi saṃvasantipi sahāpi seyyaṃ kappenti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjissantipi saṃvasissantipi sahāpi seyyaṃ kappessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjathāpi saṃvasathāpi sahāpi seyyaṃ kappethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā jānaṃ tathāvādinā ariṭṭhena bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjissathāpi saṃvasissathāpi sahāpi seyyaṃ kappessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ tathāvādinā bhikkhunā akaṭānudhammena taṃ diṭṭhaṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ sambhuñjeyya vā saṃvaseyya vā sahavāseyyaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

1 ādikammikassā ’ti padaṃ marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 69

9. Do lời đề nghị thì phạm tội dukkaṭa. Do hai lời tuyên ngôn của hành sự thì phạm các tội dukkaṭa. Khi chấm dứt tuyên ngôn của hành sự thì phạm tội pācittiya.

Hành sự đúng Pháp, nhận biết là hành sự đúng Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng Pháp, có sự hoài nghi, vị không dứt bỏ thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng Pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội pācittiya.

Hành sự sai Pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng Pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, nhận biết là hành sự sai Pháp, phạm tội dukkaṭa.

Vị chưa được nhắc nhở, vị dứt bỏ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vị Ariṭṭha là thứ tám.

--ooOoo--

6. 7. 9. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC HƯỞNG THỤ CHUNG VỚI VỊ BỊ ÁN TREO: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết tỳ khưu Ariṭṭha là vị phát ngôn như thế, là vị không thực hành thuận pháp và không dứt bỏ tà kiến ấy mà vẫn hưởng thụ chung, vẫn cộng trú, vẫn nằm chung chỗ ngụ. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết tỳ khưu Ariṭṭha là vị phát ngôn như thế, là vị không thực hành thuận pháp và không dứt bỏ tà kiến ấy mà vẫn hưởng thụ chung, vẫn cộng trú, vẫn nằm chung chỗ ngụ?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi biết tỳ khưu Ariṭṭha là vị phát ngôn như thế, là vị không thực hành thuận pháp và không dứt bỏ tà kiến ấy mà vẫn hưởng thụ chung, vẫn cộng trú, vẫn nằm chung chỗ ngụ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi biết tỳ khưu Ariṭṭha là vị phát ngôn như thế, là vị không thực hành thuận pháp và không dứt bỏ tà kiến ấy mà vẫn hưởng thụ chung, vẫn cộng trú, vẫn nằm chung chỗ ngụ vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết vị tỳ khưu là vị phát ngôn như thế, là vị không thực hành thuận pháp, và không dứt bỏ tà kiến ấy mà vẫn hưởng thụ chung, hoặc vẫn cộng trú, hoặc vẫn nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 9.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Tathāvādinā ’ti ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ti evaṃ vādinā.

Akaṭānudhammo nāma ukkhitto anosārito.

Taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena             saddhin    ’ti   etaṃ   diṭṭhiṃ appaṭinissaṭṭhena saddhiṃ.

Sambhuñjeyya vā ’ti sambhogo nāma dve sambhogā āmisasambhogo ca dhammasambhogo ca. Āmisasambhogo nāma āmisaṃ deti vā patigaṇhāti vā, āpatti pācittiyassa. Dhammasambhogo nāma uddisati vā uddisāpeti vā, padena uddisati vā uddisāpeti vā pade pade āpatti pācittiyassa. Akkharāya uddisati vā uddisāpeti vā akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.

Saṃvaseyya vā ’ti ukkhittakena saddhiṃ uposathaṃ vā pavāraṇaṃ vā saṅghakammaṃ vā karoti, āpatti pācittiyassa.

Saha vā seyyaṃ kappeyyā ’ti ekacchanne ukkhittake nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nipanne ukkhittako nipajjati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nipajjati, āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṃ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.

Ukkhittake ukkhittakasaññī sambhuñjati vā saṃvasati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Ukkhittake vematiko sambhuñjati vā saṃvasati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa. Ukkhittake anukkhittakasaññī sambhuñjati vā saṃvasati vā saha vā seyyaṃ kappeti, anāpatti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 69

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc là những người khác thông báo cho vị ấy, hoặc là vị kia thông báo.

Vị phát ngôn như thế: là vị nói như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’

Không thực hành thuận pháp nghĩa là bị phạt án treo, chưa được phục hồi.

Với vị không dứt bỏ tà kiến ấy: với vị không dứt bỏ tà kiến đó.

(Hoặc vẫn) hưởng thụ chung: sự hưởng thụ chung nghĩa là có hai sự hưởng thụ chung: Sự hưởng thụ chung về vật chất và sự hưởng thụ chung về Pháp. Sự hưởng thụ chung về vật chất nghĩa là vị cho hoặc thọ nhận vật chất thì phạm tội pācittiya. Sự hưởng thụ chung về Pháp nghĩa là vị đọc tụng hoặc bảo đọc tụng. Vị đọc tụng hoặc bảo đọc tụng theo câu thì phạm tội pācittiya theo mỗi một câu. Vị đọc tụng hoặc bảo đọc tụng theo từ thì phạm tội pācittiya theo mỗi một từ.

Hoặc (vẫn) cộng trú: Vị thực hiện lễ Uposatha hoặc lễ Pavāraṇā hoặc hành sự của hội chúng cùng với vị bị phạt án treo thì phạm tội pācittiya.

Hoặc (vẫn) nằm chung chỗ ngụ: Ở chỗ chung mái che, khi vị bị phạt án treo đang nằm vị tỳ khưu nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Khi vị tỳ khưu đang nằm, vị bị phạt án treo nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Sau khi đứng dậy, (cả hai) lại nằm xuống thì phạm tội pācittiya.

Vị bị phạt án treo, nhận biết là bị phạt án treo, vị hưởng thụ chung hoặc cộng trú hoặc nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya. Vị bị phạt án treo, có sự hoài nghi, vị hưởng thụ chung hoặc cộng trú hoặc nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội dukkaṭa. Vị bị phạt án treo, (lầm) tưởng là không bị phạt án treo, vị hưởng thụ chung hoặc cộng trú hoặc nằm chung chỗ ngụ thì vô tội.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 10.

Anukkhittake ukkhittakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anukkhittake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anukkhittake anukkhittakasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘anukkhitto ’ti jānāti, ‘ukkhitto osārito ’ti jānāti, ‘ 1taṃ diṭṭhiṃ paṭinissaṭṭho ’ti jānāti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Ukkhittasambhogasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

6. 7. 10. KAṆṬAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena kaṇṭakassa2 nāma samaṇuddessa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti: “Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū: “Kaṇṭakassa nāma kira samaṇuddesassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’”ti. Atha kho te bhikkhū yena kaṇṭako samaṇuddeso tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ etadavocuṃ: “Saccaṃ kira te āvuso kaṇṭaka evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. “Evaṃ vyā kho ahaṃ bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti.

2. “Mā āvuso kaṇaṭaka evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Aneka- pariyāyena āvuso kaṇṭaka, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyā ādīnavo ettha bhiyyo, aṭṭhikaṅkhalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo, ―pe―

1 ukkhitto - Syā adhikaṃ.                             2 kaṇḍakassa - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 70

Vị không bị phạt án treo, (lầm) tưởng là bị phạt án treo, phạm tội dukkaṭa. Vị không bị phạt án treo, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vị không bị phạt án treo, nhận biết là không bị phạt án treo thì vô tội.

Vị biết rằng: ‘Vị không bị phạt án treo,’ vị biết rằng: ‘Vị đã bị phạt án treo và đã được phục hồi,’ vị biết rằng: ‘Vị đã dứt bỏ tà kiến ấy,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc hưởng thụ chung với vị bị án treo là thứ chín.

--ooOoo--

6. 7. 10. ĐIỀU HỌC VỀ SA DI KAṆṬAKA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, sa di tên Kaṇṭaka có tà kiến ác sanh khởi như vầy: “Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.” Nhiều vị tỳ khưu đã nghe được rằng: - “Nghe nói sa di tên Kaṇṭaka đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’” Sau đó, các tỳ khưu ấy đã đi đến gặp sa di tên Kaṇṭaka, sau khi đến đã nói với sa di tên Kaṇṭaka điều này: - “Này sa di Kaṇṭaka, nghe nói ngươi đã có tà kiến ác sanh khởi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành,’ có đúng không vậy?” - “Thưa các ngài, đúng như vậy. Theo như tôi hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.”

2. - “Này sa di Kaṇṭaka, chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này sa di Kaṇṭaka, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành. Đức Thế Tôn đã giảng giải rằng dục tình chỉ có chút ít khoái lạc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là bộ xương, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. ―(như trên)―

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 10.

―pe― Sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā adīnavo ettha bhiyyo ”ti. Evampi kho kaṇṭako samaṇuddeso tehi bhikkhūhi vuccamāno, tatheva taṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmassa abhinivissa voharati: “Evaṃ vyā kho ahaṃ bhante, bhagavato dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti.

3. Yato ca kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ. Atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira te kaṇṭaka, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’”ti? “Evaṃ vyā kho ahaṃ bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti.

4. “Kassa nu kho nāma tvaṃ moghapurisa, mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi? Nanu mayā moghapurisa, anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo, aṭṭhikaṅkhalūpamā kāmā vuttā mayā ―pe― sappasirūpamā kāmā vuttā mayā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca pana tvaṃ moghapurisa, attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhasi attānañca khaṇasi bahuñca apuññaṃ pasavasi, taṃ hi te moghapurisa, bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave saṅgho kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ nāsetuṃ. Evañca pana bhikkhave nāsetabbo: ‘Ajjatagge te āvuso kaṇṭaka, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo. Yampi caññe samaṇuddesā labhanti bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ sāpi te natthi cara pare 1 vinassā ’”ti. Atha kho saṅgho kaṇṭakaṃ samaṇudadesaṃ nāsesi.

1 cara pire - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 70

―(như trên)― Dục tình đã được đức Thế Tôn giảng giải như là đầu rắn độc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn.” Khi được các vị tỳ khưu ấy nói như thế, sa di Kaṇṭaka do có sự ngoan cố, chấp giữ, và bảo thủ tà kiến ác ấy nên vẫn phát biểu giống như thế: - “Thưa các ngài, đúng như vậy. Theo như tôi hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.”

3. Và như thế, các vị tỳ khưu ấy đã không thể giúp cho sa di Kaṇṭaka thoát khỏi tà kiến ác ấy. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi sa di Kaṇṭaka rằng: - “Này Kaṇṭaka, nghe nói tà kiến ác đã sanh khởi ở ngươi như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành,’ có đúng không vậy?” - “Bạch ngài, đúng như vậy. Theo như con hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.”

4. - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại hiểu Pháp được ta thuyết giảng là như thế? Này kẻ rồ dại, không phải ta đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành? Dục tình đã được ta giảng giải là chỉ có chút ít khoái lạc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. Dục tình đã được ta giảng giải như là bộ xương, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. ―(như trên)― Dục tình đã được ta giảng giải như là đầu rắn độc, nhiều khổ đau, nhiều ưu phiền, ở đó điều bất lợi còn nhiều hơn. Và này kẻ rồ dại, hơn nữa ngươi không những vu khống ta do sự hiểu biết sai lạc của bản thân mà ngươi còn làm tổn hại chính bản thân và tích lũy nhiều điều vô phước nữa. Này kẻ rồ dại, bởi vì điều ấy sẽ đem lại cho ngươi sự thất bại và khổ đau lâu dài. Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì hội chúng hãy trục xuất sa di Kaṇṭaka. Và này các tỳ khưu, nên trục xuất như vầy: ‘Này sa di Kaṇṭaka, kể từ hôm nay không được tuyên bố đức Thế Tôn ấy là bậc Đạo Sư của ngươi nữa. Ngay cả việc các sa di khác được hưởng là việc nằm chung chỗ ngụ với các tỳ khưu hai ba đêm, việc ấy không có cho ngươi nữa. Hãy đi chỗ khác, hãy biến mất đi.’” Sau đó, hội chúng đã trục xuất sa di Kaṇṭaka.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 10.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathā nāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpentipi upaṭṭhāpentipi sambhuñjantipi sahāpi seyyaṃ kappenti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ tathā nāsitaṃ kaṇṭakaṃ       samaṇuddesaṃ         upalāpessantipi     upaṭṭhāpessantipi sambhuñjissantipi sahāpi seyyaṃ kappessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave jānaṃ tathā nāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpethāpi upaṭṭhāpethāpi sambhuñjathāpi sahāpi seyyaṃ kappethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā jānaṃ tathā nāsitaṃ kaṇṭakaṃ samaṇuddesaṃ upalāpessathāpi upaṭṭhāpessathāpi sambhuñjissathāpi sahāpi seyyaṃ kappessatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Samaṇuddesopi ce evaṃ vadeyya: ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ”ti. So samaṇuddeso bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Mā āvuso samaṇuddesa evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyena āvuso samaṇuddesa, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāyā ’ti. Evañca pana 1 so samaṇuddeso bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so samaṇuddeso bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Ajjatagge te āvuso samaṇuddesa, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo. Yampi caññe samaṇuddesā labhanti bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ, sāpi te natthi cara pare vinassā ”ti. Yo pana bhikkhu jānaṃ tathā nāsitaṃ samaṇuddesaṃ upalāpeyya vā upaṭṭhāpeyya vā sambhuñjeyya vā saha vā seyyaṃ kappeyya pācittiyan ”ti.

1 evañca - Ma, Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 70

Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết sa di Kaṇṭaka là kẻ đã bị trục xuất như thế mà vẫn dụ dỗ, vẫn bảo phục vụ, vẫn hưởng thụ chung, vẫn nằm chung chỗ ngụ. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết sa di Kaṇṭaka là kẻ đã bị trục xuất như thế mà vẫn dụ dỗ, vẫn bảo phục vụ, vẫn hưởng thụ chung, vẫn nằm chung chỗ ngụ?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi biết sa di Kaṇṭaka là kẻ đã bị trục xuất như thế mà vẫn dụ dỗ, vẫn bảo phục vụ, vẫn hưởng thụ chung, vẫn nằm chung chỗ ngụ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi biết sa di Kaṇṭaka là kẻ đã bị trục xuất như thế mà vẫn dụ dỗ, vẫn bảo phục vụ, vẫn hưởng thụ chung, vẫn nằm chung chỗ ngụ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Nếu có vị sa di nói như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Vị sa di ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như sau: ‘Này ông sa di, ngươi chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này ông sa di, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Và khi được các tỳ khưu nói như vậy mà vị sa di ấy vẫn chấp giữ y như thế, vị sa di ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như sau: ‘Này ông sa di, kể từ hôm nay không được tuyên bố đức Thế Tôn ấy là bậc Đạo sư của ngươi nữa. Ngay cả việc các sa di khác được hưởng là việc nằm chung chỗ ngụ với các tỳ khưu hai ba đêm, việc ấy không có cho ngươi nữa. Hãy đi chỗ khác, hãy biến mất đi.’ Vị tỳ khưu nào trong khi biết vị sa di là kẻ đã bị trục xuất như thế mà vẫn dụ dỗ, hoặc vẫn bảo phục vụ, hoặc vẫn hưởng thụ chung, hoặc vẫn nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 10.

6. Samaṇuddeso nāma sāmaṇero vuccati.

Evaṃ vadeyyā ’ti ‘Tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā ’ti.

So samaṇuddeso ’ti yo so evaṃ vādī samaṇuddeso.

Bhikkhuhī ’ti aññehi bhikkhūhi, ye passanti suṇanti tehi vattabbo: ‘Mā āvuso samaṇuddesa evaṃ avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyena āvuso samaṇuddesa, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato attarāyāyā ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. ―pe― Sace paṭinissajjati iccetaṃ kusalaṃ, no ce paṭinissajjati so samaṇuddeso bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Ajjatagge te āvuso samaṇuddesa, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo. Yampi caññe samaṇuddesā labhanti bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ, sāpi te natthi cara pare vinassā ’ti.

Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so ca āroceti.

Tathānāsitan ’ti evaṃ nāsitaṃ.

Samaṇuddeso nāma sāmaṇero vuccati.

Upalāpeyya vā ’ti tassa pattaṃ vā cīvaraṃ vā uddesaṃ vā paripucchaṃ vā dassāmī ’ti upalāpeti, āpatti pācittiyassa.

Upaṭṭhāpeyya vā ’ti tassa cuṇṇaṃ vā mattikaṃ vā dantakaṭṭhaṃ vā mukhodakaṃ vā sādiyati, āpatti pācittiyassa.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 70

6. Vị sa di nghĩa là vị sāmaṇera được nói đến.

Nói như vầy: ‘Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì những pháp chướng ngại được đức Thế Tôn giảng giải không có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’

Vị sa di ấy: là vị sa di nói như thế.

Bởi các tỳ khưu: bởi các tỳ khưu khác. Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: ‘Này ông sa di, ngươi chớ có nói như thế. Chớ có vu khống đức Thế Tôn bởi vì việc vu khống đức Thế Tôn là không tốt. Bởi vì đức Thế Tôn không có nói như thế. Này ông sa di, đức Thế Tôn đã giảng giải bằng nhiều phương thức rằng các pháp chướng ngại có khả năng đem đến sự chướng ngại cho người thực hành.’ Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị sa di ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì vị sa di ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như sau: ‘Này ông sa di, kể từ hôm nay không được tuyên bố đức Thế Tôn ấy là bậc Đạo sư của ngươi nữa, và việc các sa di khác được hưởng là việc nằm chung chỗ ngụ với các tỳ khưu hai ba đêm, ngay cả việc ấy không có cho ngươi nữa. Hãy đi chỗ khác, hãy biến mất đi.’

Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc những người khác thông báo cho vị ấy, hoặc là vị kia thông báo.

Đã bị trục xuất như thế: đã bị trục xuất như vậy.

Vị sa di nghĩa là vị sāmaṇera được nói đến.

Hoặc vẫn dụ dỗ: Vị dụ dỗ (nói rằng): ‘Ta sẽ cho ngươi bình bát hoặc y hoặc sự đọc tụng hoặc sự hỏi han’ thì phạm tội pācittiya.

Hoặc vẫn bảo phục vụ: Vị chấp nhận bột tắm hoặc đất sét hoặc gỗ chà răng hoặc nước rửa mặt của vị (sa di) ấy thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Sappāṇakavaggo - Pāc. 6. 7. 10.

Sambhuñjeyya vā ’ti sambhogo nāma dve sambhogā āmisa sambhogo ca dhammasambhogo ca. Āmisasambhogo nāma āmisaṃ deti vā patigaṇhāti vā, āpatti pācittiyassa. Dhammasambhogo nāma uddisati vā uddisāpeti vā, padena uddisati vā uddisāpeti vā pade pade āpatti pācittiyassa. Akkharāya uddisati vā uddisāpeti vā akkharakkharāya āpatti pācittiyassa.

Saha vā seyyaṃ kappeyyā ’ti ekacchanne nāsitake samaṇuddese nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nipanne nāsitako samaṇuddeso nipajjati, āpatti pācittiyassa. Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṃ nipajjati, āpatti pācittiyassa.

Nāsitake nāsitakasaññī upalāpeti vā upaṭṭhāpeti vā sambhuñjati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti pācittiyassa. Nāsitake vematiko upalāpeti vā upaṭṭhāpeti vā sambhuñjati vā saha vā seyyaṃ kappeti, āpatti dukkaṭassa. Nāsitake anāsitakasaññī upalāpeti vā upaṭṭhāpeti vā sambhuñjati vā saha vā seyyaṃ kappeti, anāpatti.

Anāsitake nāsitakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anāsitake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anāsitake anāsitakasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘anāsitako ’ti jānāti, ‘taṃ diṭṭhiṃ paṭinissaṭṭho ’ti jānāti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Kaṇṭakasikkhāpadaṃ dasamaṃ. Sappāṇakavaggo sattamo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Sañciccavadhasappāṇaṃ - ukkoṭaṃ duṭṭhullachādanaṃ, ūnavīsatisatthañca 1 - saṃvidhānaṃ ariṭṭhakaṃ, ukkhittaṃ kaṇṭakaṃ ceva - dasasikkhāpadā ime ”ti.

--ooOoo--

1 vassañca - Sīmu.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Có Sinh Vật - Điều Pācittiya 70

Hoặc vẫn hưởng thụ chung: sự hưởng thụ chung nghĩa là có hai sự hưởng thụ chung: Sự hưởng thụ chung về vật chất và sự hưởng thụ chung về Pháp. Sự hưởng thụ chung về vật chất nghĩa là vị cho hoặc thọ nhận vật chất thì phạm tội pācittiya. Sự hưởng thụ chung về Pháp nghĩa là vị đọc tụng hoặc bảo đọc tụng. Vị đọc tụng hoặc bảo đọc tụng theo câu thì phạm tội pācittiya theo mỗi một câu. Vị đọc tụng hoặc bảo đọc tụng theo từ thì phạm tội pācittiya theo mỗi một từ.

Hoặc vẫn nằm chung chỗ ngụ: ở chỗ chung mái che, khi vị sa di bị trục xuất đang nằm vị tỳ khưu nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Khi vị tỳ khưu đang nằm, vị sa di bị trục xuất nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Hoặc cả hai nằm xuống thì phạm tội pācittiya. Sau khi đứng dậy, (cả hai) lại nằm xuống thì phạm tội pācittiya.

Vị bị trục xuất, nhận biết là bị trục xuất, vị dụ dỗ hoặc bảo phục vụ hoặc hưởng thụ chung hoặc nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội pācittiya. Vị bị trục xuất, có sự hoài nghi, vị dụ dỗ hoặc bảo phục vụ hoặc hưởng thụ chung hoặc nằm chung chỗ ngụ thì phạm tội dukkaṭa. Vị bị trục xuất, (lầm) tưởng là không bị trục xuất, vị dụ dỗ hoặc bảo phục vụ hoặc hưởng thụ chung hoặc nằm chung chỗ ngụ thì vô tội.

Vị không bị trục xuất, (lầm) tưởng là bị trục xuất, phạm tội dukkaṭa. Vị không bị trục xuất, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vị không bị trục xuất, nhận biết là không bị trục xuất thì vô tội.

Vị biết rằng: ‘Vị (sa di) không bị trục xuất,’ vị biết rằng: ‘Vị (sa di) đã dứt bỏ tà kiến ấy,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vị Kaṇṭaka là thứ mười. Phẩm Có Sinh Vật là thứ mười.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Cố ý giết hại, có sinh vật, được khơi lại, sự che giấu tội xấu xa, chưa đủ hai mươi tuổi, và đám người, sự hẹn trước, vị Ariṭṭha,vị bị án treo, và sa di Kaṇṭaka nữa; đây là mười điều học.”

--ooOoo--

6. 8. SAHADHAMMIKAVAGGO 6. 8. 1. SAHADHAMMIKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṃ ācarati. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Mā āvuso channa evarūpaṃ akāsi, netaṃ kappatī ”ti. So evaṃ vadeti: “Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paripucchāmī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi āyasmā channo bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno evaṃ vakkhati: ‘Na tāvāhaṃ āvuso etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paripucchāmī ’”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno evaṃ vadesi: ‘Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paripucchāmī ’”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno evaṃ vakkhasi: ‘Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paripucchāmī ’ti? Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno evaṃ vadeyya: ‘Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paripucchāmī ’ti pācittiyaṃ. Sikkhamānena bhikkhave, bhikkhunā aññātabbaṃ paripucchitabbaṃ paripañhitabbaṃ, ayaṃ tattha sāmīcī ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi.

Sahadhammikaṃ nāma yaṃ bhagavatā paññattaṃ sikkhāpadaṃ etaṃ sahadhammikaṃ nāma, tena vuccamāno.

6. 8. PHẨM (NÓI) THEO PHÁP: 6. 8. 1. ĐIỀU HỌC VỀ (NÓI) THEO PHÁP: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, đại đức Channa hành xử sai nguyên tắc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này đại đức Channa, chớ có hành động như thế, điều này không được phép.” Vị ấy nói như vầy: - “Này các đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm rành rẽ về Luật.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao khi được các tỳ khưu nói theo Pháp đại đức Channa lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm rành rẽ về Luật’?” ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói khi được các tỳ khưu nói theo Pháp ngươi lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm rành rẽ về Luật,’ có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao khi được các tỳ khưu nói theo Pháp ngươi lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm rành rẽ về Luật’? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi được các tỳ khưu nói theo Pháp lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm rành rẽ về Luật’ thì phạm tội pācittiya.’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trong lúc học tập nên hiểu rõ, nên thắc mắc, nên suy xét. Đây là sự đúng đắn trong trường hợp ấy.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

(Bởi) các tỳ khưu: (bởi) các vị tỳ khưu khác.

Theo Pháp nghĩa là điều gì đã được đức Thế Tôn quy định là điều học, điều ấy gọi là theo Pháp, nên được nói với điều ấy.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 1.

Evaṃ vadeyyā ’ti 1 “Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paripucchāmīti paṇḍitaṃ vyattaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ 2 paripucchāmī ”ti bhaṇati, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne upasampannasaññī evaṃ vadeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko evaṃ vadeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī evaṃ vadeti, āpatti pācittiyassa.

Apaññattena vuccamāno: “Idaṃ na sallekhāya na dhutāya 3 na pāsādikatāya na apacayāya na viriyārambhāya saṃvattatī ”ti, evaṃ vadeti “Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paṇḍitaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ paripucchāmī ”ti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampannena paññattena vā apaññattena vā vuccamāno: “Idaṃ na sallekhāya na dhutāya na pāsādikatāya na apacayāya na viriyārambhāya saṃvattatī ”ti, evaṃ vadeti “Na tāvāhaṃ āvuso, etasmiṃ sikkhāpade sikkhissāmi yāva na aññaṃ bhikkhuṃ vyattaṃ vinayadharaṃ paṇḍitaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ paripucchāmī ”ti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampannena       upasampannasaññī      apatti     dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti  dukkaṭassa.    Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Sikkhamānenā ’ti sikkhitukāmena.

Aññātabban ’ti jānitabbaṃ.

Paripucchitabban ’ti ‘idaṃ bhante kathaṃ imassa kvattho ’ti. 4

Paripañhitabban ’ti cintetabbaṃ tulayitabbaṃ.

Ayaṃ tattha sāmīcī ’ti ayaṃ tattha anudhammatā.

Anāpatti  ‘jānissāmi       sikkhissāmī      ’ti   bhaṇati,    ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sahadhammikasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ.

--ooOoo--

1
tena vuccamāno evaṃ vadeti - Ma, Syā, PTS.
2
byattaṃ vinayadharaṃ paṇḍitaṃ medhāviṃ bahussutaṃ dhammakathikaṃ - Syā, PTS.
3
na dhutattāya - Ma; na dhūtattāya - Syā, PTS.
4
imassa vā kvattho ’ti - Ma, PTS; imassa ko attho ti - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                 Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 71

Lại nói như vầy: “Này các đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm rành rẽ về Luật, còn chưa hỏi vị Pháp sư thông thái, kinh nghiệm, trí tuệ, nghe nhiều;” vị nói thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị nói như thế thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị nói như thế thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị nói như thế thì phạm tội pācittiya.

Khi được nói về điều không được quy định (nghĩ rằng): “Thực hành điều này không đưa đến sự đoạn trừ, không đưa đến sự từ khước, không đưa đến sự hoan hỷ, không đưa đến sự giảm thiểu, không đưa đến sự ra sức nỗ lực” rồi nói như vầy: “Này đại đức, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm, rành rẽ về Luật, vị Pháp sư thông thái, trí tuệ, nghe nhiều;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa.

Khi được người chưa tu lên bậc trên nói về điều đã được quy định hoặc không được quy định (nghĩ rằng): “Thực hành điều này không đưa đến sự đoạn trừ, không đưa đến sự từ khước, không đưa đến sự hoan hỷ, không đưa đến sự giảm thiểu, không đưa đến sự ra sức nỗ lực” rồi nói như vầy: “Này đạo hữu, tôi sẽ không thực hành điều học này cho đến khi nào tôi còn chưa hỏi vị tỳ khưu khác kinh nghiệm, rành rẽ về Luật, vị Pháp sư thông thái, trí tuệ, nghe nhiều;” vị nói thì phạm tội dukkaṭa.

Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

(Với) vị trong lúc học tập: (với) vị có ý muốn học tập.

Nên hiểu rõ: nên biết rõ.

Nên thắc mắc: ‘Thưa ngài, điều này là thế nào, ý nghĩa của điều này là gì?’

Nên suy xét: nên suy nghĩ, nên cân nhắc.

Đây là sự đúng đắn trong trường hợp ấy: đây là sự hợp lý trong trường hợp ấy.

Vị nói rằng: ‘Tôi sẽ biết, tôi sẽ học tập,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về (nói) theo Pháp là thứ nhất.

--ooOoo--

6. 8. 2. VILEKHANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhūnaṃ anekapariyāyena vinayakathaṃ katheti vinayassa vaṇṇaṃ bhāsati, vinayapariyattiyā vaṇṇaṃ bhāsati, ādissa ādissa āyasmato upālissa vaṇṇaṃ bhāsati. Bhikkhū 1 ‘bhagavā kho anekapariyāyena vinayakathaṃ katheti vinayassa vaṇṇaṃ bhāsati vinayapariyattiyā vaṇṇaṃ bhāsati ādissa ādissa āyasmato upālissa vaṇṇaṃ bhāsati. Handa mayaṃ āvuso āyasmato upālissa santike vinayaṃ pariyāpuṇāmā ’ti, tedha bahū bhikkhū therā ca navā ca majjhimā ca āyasmato upālissa santike vinayaṃ pariyāpuṇanti.

2. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Etarahi kho āvuso bahū bhikkhū therā ca navā ca majjhimā ca āyasmato upālissa santike vinayaṃ pariyāpuṇanti. Sace ime vinaye pakataññuno bhavissanti amhe yenicchakaṃ yadicchakaṃ yāvaticchakaṃ 2 ākaḍḍhissanti parikaḍḍhissanti. Handa mayaṃ āvuso vinayaṃ vivaṇṇemā ”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū bhikkhū upasaṅkamitvā evaṃ vadenti:3 “Kiṃ panimehi khuddānukhud- dakehi sikkhāpadehi uddiṭṭhehi yāvadeva kukkuccāya vihesāya vilekhāya saṃvattantī ”ti?

3. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū vinayaṃ vivaṇṇessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, vinayaṃ vivaṇṇethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā vinayaṃ vivaṇṇessatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu pātimokkhe uddissamāne evaṃ vadeyya: ‘Kiṃ panimehi khuddānukhuddakehi sikkhāpadehi uddiṭṭhehi yāvadeva kukkuccāya vihesāya vilekhāya saṃvattantī ’ti, sikkhāpadavivaṇṇake4 pācittiyan ”ti.

1
bhikkhū etadahosi - Ma.                 3
vadanti - Ma, Syā.
2
yāvadicchakaṃ - Ma, Syā.                4
sikkhāpadavivaṇṇanake - Syā.

6. 8. 2. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC GÂY RA SỰ BỐI RỐI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bằng nhiều phương thức thuyết giảng về Luật cho các tỳ khưu, ngợi khen về Luật, ngợi khen sự nghiên cứu về Luật, ngợi khen đại đức Upāli như thế này như thế khác. Các tỳ khưu (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn bằng nhiều phương thức thuyết giảng về Luật, ngợi khen về Luật, ngợi khen về sự nghiên cứu Luật, ngợi khen đại đức Upāli như thế này như thế khác. Này các đại đức, vậy chúng ta hãy học thông thạo về Luật từ đại đức Upāli.” Và các vị ấy gồm nhiều tỳ khưu trưởng lão, mới tu, và trung niên học thông thạo về Luật từ đại đức Upāli.

2. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã bàn bạc điều này: “Này các đại đức, hiện nay nhiều vị tỳ khưu trưởng lão, mới tu, và trung niên học thông thạo về Luật từ đại đức Upāli. Nếu các vị này được thành tựu kiến thức về Luật, họ sẽ lôi và quay chúng ta theo cách thức như ý thích, vào thời điểm như ý thích, lâu mau như ý thích. Này các đại đức, vậy chúng ta hãy chê bai Luật.” Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi đến gặp các tỳ khưu và nói như vầy: - “Được việc gì với các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng được đọc tụng này? Chúng chỉ đem lại sự ăn năn, sự bực bội, sự bối rối thôi!”

3. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại chê bai Luật?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi chê bai Luật, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại chê bai Luật ? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng, vị tỳ khưu nào nói như vầy: ‘Được việc gì với các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng được đọc tụng này? Chúng chỉ đem lại sự ăn năn, sự bực bội, sự bối rối thôi!’ Khi có sự chê bai điều học thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 2.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Pātimokkhe uddissamāne ’ti uddisante 1 vā uddisāpente vā sajjhāyaṃ vā karonte.

Evaṃ vadeyyā ’ti “Kiṃ panimehi khuddānukhuddakehi vā sikkhā- padehi uddiṭṭhehi yāvadeva kukkuccāya vihesāya vilekhāya saṃvattanti. Ye imaṃ pariyāpuṇanti tesaṃ kukkuccaṃ hoti vihesā hoti vilekhā hoti. Ye imaṃ na pariyāpuṇanti tesaṃ kukkuccaṃ na hoti vihesā na hoti, vilekhā na hoti. Anuddiṭṭhaṃ idaṃ varaṃ, anuggahitaṃ idaṃ varaṃ, apariyāpuṇitaṃ 2 idaṃ varaṃ, adhāritaṃ idaṃ varaṃ, vinayo vā antaradhāyatu, ime vā bhikkhū appakataññuno hontū ”ti usampannassa vinayaṃ vivaṇṇati, āpatti pācittiyassa.

5. Upasampanne upasampannasaññī vinayaṃ vivaṇṇeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko vinayaṃ vivaṇṇeti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī vinayaṃ vivaṇṇeti, āpatti pācittiyassa.

6. Aññaṃ dhammaṃ vivaṇṇeti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa vinayaṃ vā aññaṃ vā dhammaṃ vivaṇṇeti, āpatti dukkaṭassa.

7.   Anupasampanne       upasampannasaññī,    āpatti   dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti  dukkaṭassa.    Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

8. Anāpatti na vivaṇṇetukāmo ‘iṅgha tāva2 suttante vā gāthāyo vā abhidhammaṃ vā pariyāpuṇassa pacchāpi vinayaṃ pariyāpuṇissasī ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Vilekhanasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

1
uddissante - Syā.
2
apariyāpuṭaṃ - Ma, PTS; apariyāputaṃ - Syā.               2
iṅgha tvaṃ - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 72

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Khi giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng: trong khi đang đọc tụng, hoặc trong khi đang bảo (người khác) đọc tụng, hoặc trong khi đang học.

Nói như vầy: Vị chê bai Luật đến vị đã tu lên bậc trên rằng: “Được việc gì với các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng được đọc tụng này? Chúng chỉ đem lại sự ăn năn, sự bực bội, sự bối rối thôi! Những ai học thông thạo việc này các vị ấy có sự ăn năn, có sự bực bội, có sự bối rối. Những ai không học thông thạo việc này các vị ấy không có sự ăn năn, không có sự bực bội, không có sự bối rối. Phần này là không được đọc tụng, phần này là không được học tập, phần này là không được học thông thạo, phần này là không được duy trì, Luật hãy biến mất hay là các tỳ khưu này hãy là những người không được thành tựu kiến thức” thì phạm tội pācittiya.

5. Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị chê bai Luật thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị chê bai Luật thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị chê bai Luật thì phạm tội pācittiya.

6. Vị chê bai Pháp khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị chê bai Luật hoặc Pháp khác đến người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa.

7. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

8. Vị không có ý định chê bai rồi nói rằng: “Này, đến khi nào ngươi học thông thạo về các bài Kinh hoặc các bài kệ hoặc Vi Diệu Pháp rồi sẽ học thông thạo về Luật sau,” vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc gây ra sự bối rối là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 8. 3. MOHANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū anācāraṃ ācaritvā ‘aññāṇakena āpannāti jānantū ’ti pātimokkhe uddissamāne evaṃ vadenti: 1 “Idāneva kho mayaṃ jānāma ayampi kira dhammo suttāgato suttapariyāpanno anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchatī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū pātimokkhe uddissamāne evaṃ vakkhanti: ‘Idāneva kho mayaṃ jānāma ayampi kira dhammo suttāgato suttapariyāpanno anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchatī ’”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, pātimokkhe uddissamāne evaṃ vadetha: ‘Idāneva kho mayaṃ jānāma ayampi kira dhammo suttāgato suttapariyāpanno anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchatī ’”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā, pātimokkhe uddissamāne evaṃ vakkhatha: ‘Idāneva kho mayaṃ jānāma ayampi kira dhammo suttāgato suttapariyāpanno anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchatī ’ti? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu anvaddhamāsaṃ pātimokkhe uddissamāne evaṃ vadeyya: ‘Idāneva kho ahaṃ jānāmi ayampi kira dhammo suttāgato suttapariyāpanno anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchatī ’ti. Tañce bhikkhuṃ aññe bhikkhū jāneyyuṃ nisinnapubbaṃ iminā bhikkhunā dvattikkhattuṃ pātimokkhe uddissamāne ko pana vādo bhiyyo. 2 Na ca tassa bhikkhuno aññāṇakena mutti atthi. Yañca tattha āpattiṃ āpanno tañca yathādhammo kāretabbo. Uttariṃ cassa 3 moho āropetabbo: ‘Tassa te āvuso alābhā, tassa te dulladdhaṃ, yaṃ tvaṃ pātimokkhe uddissamāne na sādhukaṃ aṭṭhikatvā 4 manasikarosī ’ti. Idaṃ tasmiṃ mohanake pācittiyan ”ti.

1
vadanti - Ma.
2
ko pana vādo bhiyyo ti - Syā.
3
uttari cassa - Ma, PTS; uttariñcassa - Syā.
4
aṭṭhiṃ katvā - Ma.

6. 8. 3. ĐIỀU HỌC VỀ SỰ GIẢ VỜ NGU DỐT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi hành xử không đúng nguyên tắc (nghĩ rằng): “Hãy để các vị hay biết rằng: ‘Chúng ta đã phạm tội vì không biết,’” rồi trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng lại nói như vầy: - “Ngay giờ đây chúng tôi mới hay biết rằng điều học này đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, và được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng lại nói như vầy: ‘Ngay giờ đây chúng tôi mới hay biết rằng điều học này đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, và được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng’?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng các ngươi nói như vầy: ‘Ngay giờ đây chúng tôi mới hay biết rằng điều học này đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, và được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng,’ có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng các ngươi lại nói như vầy: ‘Ngay giờ đây chúng tôi mới hay biết rằng điều học này đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, và được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng’? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng vào mỗi nửa tháng lại nói như vầy: ‘Ngay giờ đây tôi mới hay biết rằng điều học này đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, và được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng.’ Nếu các vị tỳ khưu khác biết rõ về vị tỳ khưu ấy rằng: ‘Vị tỳ khưu này trước đây đã có ngồi hai hoặc ba lần trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng, nói nhiều hơn nữa làm gì.’ Vị tỳ khưu ấy không có được sự vô tội vì không biết. Và trong trường hợp đó, (vị ấy) đã vi phạm tội nào thì nên được hành xử theo pháp về tội ấy. Hơn nữa, sự ngu dốt nên được khẳng định đối với vị ấy rằng: ‘Này đại đức, ngươi đây không có sự lợi ích, ngươi đây đã nhận lãnh điều xấu là việc trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng ngươi lại không khéo chăm chú và tác ý.’ Đây là tội pācittiya trong sự ngu dốt ấy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 3.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Anvaddhamāsan ’ti anuposathikaṃ.

Pātimokkhe uddissamāne ’ti uddisante.

Evaṃ vadeyyā ’ti anācāraṃ ācaritvā ‘aññāṇakena āpannoti jānantū ’ti, pātimokkhe uddissamāne evaṃ vadeti: “Idāneva kho ahaṃ jānāmi ayampi kira dhammo suttagato suttapariyāpanno anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchatī ”ti, āpatti dukkaṭassa.

4. Tañce ’ti 1 mohetukāmaṃ bhikkhuṃ aññe bhikkhū jāneyyuṃ nisinnapubbaṃ iminā bhikkhunā dvattikkhattuṃ pātimokkhe uddissamāne ko pana vādo bhiyyo. Na ca tassa bhikkhuno aññāṇakena mutti atthi. Yañca tattha āpattiṃ āpanno tañca yathādhammo kāretabbo. Uttariṃ cassa moho āropetabbo. Evañca pana bhikkhave āropetabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:

Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu pātimokkhe uddissamāne na sādhukaṃ aṭṭhikatvā manasikaroti. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno mohaṃ āropeyya. Esā ñatti.

Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu pātimokkhe uddissamāne na sādhukaṃ aṭṭhikatvā manasikaroti. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno mohaṃ āropeti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno mohassa āropanā, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Āropito saṅghena itthannāmassa bhikkhuno moho. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

Anāropite mohe moheti, āpatti dukkaṭassa. Āropite mohe moheti, āpatti pācittiyassa.

1 tañce mohetukāmaṃ bhikkhuṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 73

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vào mỗi nửa tháng: vào mỗi kỳ lễ Uposatha.

Trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng: trong khi (vị đọc giới bổn) đang đọc tụng.

Nói như vầy: Sau khi hành xử không đúng nguyên tắc, vị (nghĩ rằng): “Hãy để các vị hay biết rằng: ‘Ta đã phạm tội vì không biết,’” rồi trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng lại nói như vầy: “Ngay giờ đây tôi mới hay biết rằng điều học này đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, và được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng” thì phạm tội dukkaṭa.

4. Nếu các vị tỳ khưu khác biết rõ về vị tỳ khưu có ý định giả vờ ngu dốt ấy rằng: “Vị tỳ khưu này trước đây đã có ngồi hai hoặc ba lần trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng, nói nhiều hơn nữa làm gì.” Vị tỳ khưu ấy không có được sự vô tội vì không biết. Và trong trường hợp đó, (vị ấy) đã vi phạm tội nào thì nên được hành xử theo pháp về tội ấy. Hơn nữa, sự ngu dốt của vị ấy nên được khẳng định. Và này các tỳ khưu, nên khẳng định như vầy. Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) không khéo chăm chú và tác ý trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên khẳng định về sự ngu dốt của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) không khéo chăm chú và tác ý trong lúc giới bổn Pātimokkha đang được đọc tụng. Hội chúng khẳng định về sự ngu dốt của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc khẳng định về sự ngu dốt của vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Sự ngu dốt của vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng khẳng định. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

Khi sự ngu dốt chưa được khẳng định, vị giả vờ ngu dốt thì phạm tội dukkaṭa. Khi sự ngu dốt đã được khẳng định, vị giả vờ ngu dốt thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 4.

Dhammakamme dhammakammasaññī moheti, āpatti pācittiyassa. Adhammakamme vematiko moheti, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme adhammakammasaññī moheti, āpatti pācittiyassa.

Adhammakamme dhammakammasaññī moheti, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko moheti, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti na vitthārena sutaṃ hoti, ūnakadvattikkhattuṃ vitthārena sutaṃ hoti, na mohetukāmassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Mohanasikkhāpadaṃ tatiyaṃ.

--ooOoo--

6. 8. 4. PAHĀRASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā sattarasavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ pahāraṃ denti. Te rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso rodathā ”ti? “Ime āvuso chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā amhākaṃ pahāraṃ dentī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā bhikkhūnaṃ pahāraṃ dassantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, kupitā anattamanā bhikkhūnaṃ pahāraṃ dethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā kupitā anattamanā bhikkhūnaṃ pahāraṃ dassatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa kupito anattamano pahāraṃ dadeyya pācittiyan ”ti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 74

Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, vị giả vờ ngu dốt thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, vị giả vờ ngu dốt thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, vị giả vờ ngu dốt thì phạm tội pācittiya.

Hành sự sai pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp thì vô tội.

Vị chưa được nghe (giới bổn được đọc tụng) một cách chi tiết, vị đã được nghe (giới bổn được đọc tụng) một cách chi tiết chưa tới hai hoặc ba lần, vị không có ý định giả vờ ngu dốt, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về sự giả vờ ngu dốt là thứ ba.

--ooOoo--

6. 8. 4. ĐIỀU HỌC VỀ CÚ ĐÁNH: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư nổi giận, bất bình rồi tung cú đánh vào các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư. Các vị ấy khóc lóc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị khóc lóc vậy?” - “Thưa các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư này nổi giận, bất bình rồi tung cú đánh vào chúng tôi.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư khi nổi giận, bất bình lại tung cú đánh vào các tỳ khưu?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nổi giận, bất bình rồi tung cú đánh vào các tỳ khưu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi khi nổi giận, bất bình lại tung cú đánh vào các tỳ khưu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nổi giận, bất bình rồi tung cú đánh vào vị tỳ khưu thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 5.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Kupito anattamano ’ti anabhiraddho āhatacitto khilajāto.

Pahāraṃ dadeyyā ’ti kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā nissaggiyena vā antamaso uppalapattenapi pahāraṃ deti, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne upasampannasaññī kupito anattamano pahāraṃ deti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko kupito anattamano pahāraṃ deti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī kupito anattamano pahāraṃ deti, āpatti pācittiyassa.

Anupasampannassa kupito anattamano pahāraṃ deti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti kenaci viheṭhiyamāno               mokkhādhippāyo       pahāraṃ    deti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Pahārasikkhāpadaṃ catutthaṃ.

--ooOoo--

6. 8. 5. TALASATTIKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā sattarasavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ talasattikaṃ uggiranti. Te pahārasamuñcitā 1 rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso rodathā ”ti? “Ime āvuso chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā amhākaṃ talasattikaṃ uggirantī ”ti.

1 pahārasamuccitā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 75

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vào vị tỳ khưu: vào vị tỳ khưu khác.

Nổi giận, bất bình: không được hài lòng, có tâm bực bội, nảy sanh lòng cay cú.

Tung cú đánh: vị tung cú đánh bằng thân, hoặc bằng vật gắn liền với thân, hoặc vật ném ra, ngay cả bằng lá sen thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị nổi giận bất bình rồi tung cú đánh thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị nổi giận bất bình rồi tung cú đánh thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị nổi giận bất bình rồi tung cú đánh thì phạm tội pācittiya.

Vị nổi giận bất bình rồi tung cú đánh vào người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Khi bị hãm hại bởi bất cứ người nào vị có ý định thoát thân rồi tung cú đánh, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về cú đánh là thứ tư.

--ooOoo--

6. 8. 5. ĐIỀU HỌC VỀ SỰ GIÁ TAY (DỌA ĐÁNH): 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư nổi giận, bất bình rồi giá tay dọa đánh 1 các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư. Các vị ấy dầu được thoát khỏi cú đánh vẫn khóc lóc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị khóc lóc vậy?” - “Thưa các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư này nổi giận, bất bình rồi giá tay dọa đánh chúng tôi.”

1 Được ghi nghĩa theo Chú Giải, “pahāradānākāraṃ dassetvā ...” (VinA. iv, 878). Dịch sát từ thì hành động này là ‘giá tay để tát tai’ (tala: lòng bàn tay, sattika: cây thương, con dao nhỏ).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 5.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū kupitā anattamanā bhikkhūnaṃ 1 talasattikaṃ uggirissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, kupitā anattamanā bhikkhūnaṃ1 talasattikaṃ uggirathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā kupitā anattamanā bhikkhūnaṃ talasattikaṃ uggirissatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa kupito anattamano talasattikaṃ uggireyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Kupito anattamano ’ti anabhiraddho āhatacitto khilajāto.

Talasattikaṃ uggireyyā ’ti kāyaṃ vā kāyapaṭibaddhaṃ vā antamaso uppalapattampi uccāreti, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne upasampannasaññī kupito anattamano talasattikaṃ uggirati, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko kupito anattamano talasattikaṃ      uggirati,     āpatti   pācittiyassa.   Upasampanne anupasampannasaññī kupito anattamano talasattikaṃ uggirati, āpatti pācittiyassa.

Anupasampannassa kupito anattamano talasattikaṃ uggirati, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti  dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti kenaci viheṭhiyamāno mokkhādhippāyo talasattikaṃ uggirati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Talasattikasikkhāpadaṃ pañcamaṃ.

--ooOoo--

1 sattarasavaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 75

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư khi nổi giận, bất bình lại giá tay dọa đánh các tỳ khưu?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nổi giận, bất bình rồi giá tay dọa đánh các tỳ khưu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi khi nổi giận, bất bình lại giá tay dọa đánh các tỳ khưu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nổi giận, bất bình rồi giá tay dọa đánh vị tỳ khưu thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu: vị tỳ khưu khác.

Nổi giận, bất bình: không được hài lòng, có tâm bực bội, nảy sanh lòng cay cú.

Giá tay dọa đánh: vị đưa lên (phần) thân (của mình), hoặc vật gắn liền với thân, ngay cả bằng lá sen thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị nổi giận bất bình rồi giá tay dọa đánh thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị nổi giận bất bình rồi giá tay dọa đánh thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị nổi giận bất bình rồi giá tay dọa đánh thì phạm tội pācittiya.

Vị nổi giận bất bình rồi giá tay dọa đánh người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Khi bị hãm hại bởi bất cứ người nào vị có ý định thoát thân rồi giá tay dọa đánh, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về sự giá tay (dọa đánh) là thứ năm.

--ooOoo--

6. 8. 6. AMŪLIKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuṃ amūlakena saṅghādisesena anuddhaṃsenti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuṃ amūlakena saṅghādisesena anuddhaṃsessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, bhikkhuṃ amūlakena saṅghādisesena anuddhaṃsethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe      moghapurisā     bhikkhuṃ     amūlakena    saṅghādisesena anuddhaṃsessatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo  pana    bhikkhu       bhikkhuṃ     amūlakena      saṅghādisesena anuddhaṃseyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhuṃ.

Amūlakaṃ nāma adiṭṭhaṃ asutaṃ aparisaṅkitaṃ.

Saṅghādisesenā ’ti terasannaṃ aññatarena.

Anuddhaṃseyyā ’ti codeti vā codāpeti vā, āpatti pācittiyassa.

Upasampanne      upasampannasaññī     amūlikena     saṅghādisesena anuddhaṃseti, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko amūlakena saṅghādisesena  anuddhaṃseti,     āpatti pācittiyassa.  Upasampanne anupasampannasaññī amūlakena saṅghādisesena anuddhaṃseti, āpatti pācittiyassa.

6. 8. 6. ĐIỀU HỌC VỀ KHÔNG CÓ NGUYÊN CỚ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư bôi nhọ vị tỳ khưu về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ.

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại bôi nhọ vị tỳ khưu về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi bôi nhọ vị tỳ khưu về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại bôi nhọ vị tỳ khưu về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào bôi nhọ vị tỳ khưu về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu: vị tỳ khưu khác.

Không có nguyên cớ nghĩa là không được thấy, không được nghe, không bị nghi ngờ.

Về tội saṅghādisesa: về bất cứ tội nào thuộc nhóm mười ba tội.

Bôi nhọ: vị buộc tội hoặc bảo (người khác) buộc tội thì phạm tội pācittiya.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị bôi nhọ về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị bôi nhọ về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị bôi nhọ về tội saṅghādisesa không có nguyên cớ thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 7.

Ācāravipattiyā vā diṭṭhivipattiyā vā anuddhaṃseti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannaṃ anuddhaṃseti, āpatti dukkaṭassa.

Anupasampanne       upasampannasaññī,       āpatti     dukkaṭassa. Anupasampanne    vematiko,     āpatti  dukkaṭassa.    Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti tathāsaññī codeti vā codāpeti vā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Amūlakasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ.

--ooOoo--

6. 8. 7. SAÑCICCASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiyānaṃ   bhikkhūnaṃ      sañciccakukkuccaṃ   upadahanti: “Bhagavatā āvuso sikkhāpadaṃ paññattaṃ ‘na ūnavīsativasso puggalo upasampādetabbo’ ti. Tumhe ca ūnavīsativassā upasampannā, kacci no tumhe anupasampannā ”ti. Te rodanti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso rodathā ”ti? “Ime āvuso chabbaggiyā bhikkhū amhākaṃ sañcicca kukkuccaṃ upadahantī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ sañcicca kukkuccaṃ upadahissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, bhikkhūnaṃ sañcicca kukkuccaṃ upadahathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhūnaṃ sañcicca kukkuccaṃ upadahissatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhussa sañcicca kukkuccaṃ upadaheyya ‘itissa muhuttampi aphāsu bhavissatī ’ti, etadeva paccayaṃ karitvā anaññaṃ pācittiyan ”ti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 77

Vị bôi nhọ với sự hư hỏng về hạnh kiểm hoặc với sự hư hỏng về tri kiến thì phạm tội dukkaṭa. Vị bôi nhọ người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa.

Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Vị buộc tội hoặc bảo (người khác) buộc tội theo sự nhận biết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về không có nguyên cớ là thứ sáu.

--ooOoo--

6. 8. 7. ĐIỀU HỌC VỀ CỐ Ý: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư (nói rằng): - “Này các đại đức, điều học đã được đức Thế Tôn quy định rằng: ‘Không được cho tu lên bậc trên người chưa đủ hai mươi tuổi.’ Và các ngươi chưa đủ hai mươi tuổi đã được tu lên bậc trên, không lẽ các ngươi là người chưa được tu lên bậc trên?” Các vị ấy khóc lóc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị khóc lóc vậy?” - “Thưa các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư này cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi chúng tôi.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi các tỳ khưu?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi các tỳ khưu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi các tỳ khưu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi vị tỳ khưu (nghĩ rằng): ‘Như thế sẽ làm cho vị này không được thoải mái dầu chỉ trong chốc lát,’ sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 7.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.

Sañciccā ’ti jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamo.

Kukkuccaṃ upadabheyyā ’ti ‘Ūnavīsativasso maññe tvaṃ upasampanno, vikāle maññe tayā bhuttaṃ, majjaṃ maññe tayā pītaṃ, mātugāmena saddhiṃ raho maññe tayā nisinnan ’ti kukkuccaṃ upadahati, āpatti pācittiyassa.

Etadevapaccayaṃ karitvā anaññan ’ti na añño koci paccayo hoti kukkuccaṃ upadahituṃ.

Upasampanne upasampannasaññī sañcicca kukkuccaṃ upadahati, āpatti pācittiyassa. Upasampanne vematiko sañcicca kukkuccaṃ upadahati, āpatti pācittiyassa. Upasampanne sañcicca kukkuccaṃ upadahati, āpatti pācittiyassa.

Anupasampannassa sañcicca kukkuccaṃ upadahati, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti na kukkuccaṃ upadahitukāmo ‘ūnavīsativasso maññe tvaṃ upasampanno, vikāle maññe tayā bhuttaṃ, majjaṃ maññe tayā pītaṃ, mātugāmena saddhiṃ raho maññe tayā nisinnaṃ, iṅgha jānāhi, mā te pacchā kukkuccaṃ ahosī ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sañciccasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 77

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Ở nơi vị tỳ khưu: ở nơi vị tỳ khưu khác.

Cố ý: sự vi phạm trong khi biết, trong khi có ý định, sau khi đã suy nghĩ, sau khi đã khẳng định.

Gợi lên nỗi nghi hoặc: Vị gợi lên nỗi nghi hoặc (nói rằng): ‘Ta nghĩ rằng ngươi chưa đủ hai mươi tuổi mà đã được tu lên bậc trên, ta nghĩ rằng ngươi đã thọ thực lúc sái thời, ta nghĩ rằng ngươi đã uống men say, ta nghĩ rằng ngươi đã ngồi với người nữ ở chỗ kín đáo’ thì phạm tội pācittiya.

Sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác: không có bất cứ nguyên nhân nào khác để gợi lên nỗi nghi hoặc.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc thì phạm tội pācittiya.

Vị cố ý gợi lên nỗi nghi hoặc ở nơi người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

Vị không có ý định gợi lên nỗi nghi hoặc rồi nói rằng: ‘Ta nghĩ rằng ngươi chưa đủ hai mươi tuổi mà đã được tu lên bậc trên, ta nghĩ rằng ngươi đã thọ thực lúc sái thời, ta nghĩ rằng ngươi đã uống men say, ta nghĩ rằng ngươi đã ngồi với người nữ ở chỗ kín đáo. Này ngươi hãy biết lấy, ngươi chớ có nghi hoặc về sau này,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về cố ý là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 8. 8. UPASSUTISIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pesalehi bhikkhūhi saddhiṃ bhaṇḍenti. 1 Pesalā bhikkhū evaṃ vadenti: “Alajjino ime āvuso chabbaggiyā bhikkhū na sakkā imehi saha bhaṇḍitun ”ti. Chabbaggiyā bhikkhū evaṃ vadenti: “Kissa tumhe āvuso amhe alajjivādena pāpethā ”ti? “Kahaṃ pana tumhe āvuso assutthā ”ti? “Mayaṃ āyasmantānaṃ upassutiṃ tiṭṭhamhā ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ upassutiṃ tiṭṭhissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajānānaṃ kalahajānānaṃ vivādāpannānaṃ upassutiṃ tiṭṭhathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā, bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ upassutiṃ tiṭṭhissatha? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu bhikkhūnaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ upassutiṃ tiṭṭheyya yaṃ ime bhaṇissanti taṃ sossāmīti etadeva paccayaṃ karitvā anaññaṃ pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Bhikkhūnan ’ti aññesaṃ bhikkhūnaṃ.

Bhaṇḍanajātānaṃ                   kalahajātānaṃ              vivādāpannānan   ’ti adhikaraṇajātānaṃ.

Upassutiṃ tiṭṭheyyā ’ti ‘imesaṃ sutvā codessāmi sāressāmi paṭicodessāmi paṭisāressāmi maṅkukarissāmī ’ti 2 gacchati, āpatti dukkaṭassa. Yattha ṭhito suṇāti, āpatti pācittiyassa. Pacchato gacchanto turito gacchati ‘sossāmī ’ti, āpatti dukkaṭassa. Yattha ṭhito suṇāti, āpatti pācittiyassa. Purato gacchato ohīyati ‘sossāmī ’ti, āpatti pācittiyassa. Yattha ṭhito suṇāti, āpatti pācittiyassa. Bhikkhussa ṭhitokāsaṃ vā nisinnokāsaṃ vā nipannokāsaṃ vā āgantvā mantentaṃ ukkāsitabbaṃ vijānāpetabbaṃ, no ce ukkāseyya vā vijānāpeyya vā, āpatti pācittiyassa.

1
bhaṇḍanti - Ma, Syā, PTS.
2
maṅkū karissāmī ti - Ma; maṅkuṃ karissāmī ’ti - Syā, PTS.

6. 8. 8. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC NGHE LÉN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư xung đột với các tỳ khưu hiền thiện. Các tỳ khưu hiền thiện nói như vầy: - “Này các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư này không có liêm sỉ, không có thể xung đột với các vị này được.” Các tỳ khưu nhóm Lục Sư nói như vầy: - “Này các đại đức, vì sao các vị lại lên án chúng tôi bằng cách nói là không có liêm sỉ?” - “Này các đại đức, các vị đã nghe ở đâu?” - “Chúng tôi đã đứng nghe lén các đại đức.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại đứng nghe lén các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đứng nghe lén các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đứng nghe lén các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đứng nghe lén các tỳ khưu đã nảy sanh sự xung đột, đã nảy sanh sự cãi cọ, đã tiến đến sự tranh luận (nghĩ rằng): ‘Những người này nói điều gì, ta sẽ nghe lời ấy,’ sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

(Của) các tỳ khưu: (của) các vị tỳ khưu khác.

Đứng nghe lén: “Sau khi lắng nghe những người này, ta sẽ quở trách, ta sẽ nhắc nhở, ta sẽ làm cho hối lỗi, ta sẽ làm cho nhớ lại, ta sẽ làm cho xấu hổ” rồi đi đến thì phạm tội dukkaṭa. Tại nơi nào, vị (ấy) đứng và nghe được thì phạm tội pācittiya. Trong khi đang đi ở phía sau, vị đi nhanh hơn (nghĩ rằng): “Ta sẽ lắng nghe” thì phạm tội dukkaṭa. Tại nơi nào, vị (ấy) đứng và nghe được thì phạm tội pācittiya. Trong khi đang đi ở phía trước, vị đi chậm lại (nghĩ rằng): “Ta sẽ lắng nghe” thì phạm tội dukkaṭa. Tại nơi nào, vị (ấy) đứng và nghe được thì phạm tội pācittiya. Sau khi đi đến chỗ đứng hoặc chỗ ngồi hoặc chỗ nằm của vị tỳ khưu, nên tằng hắng, nên báo hiệu cho vị đang nói biết. Nếu không tằng hắng hoặc báo hiệu cho biết thì phạm tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 9.

Etadeva paccayaṃ karitvā anaññan ’ti na añño koci paccayo hoti upassutiṃ tiṭṭhituṃ.

Upasampanne upasampannasaññī upassutiṃ tiṭṭhati, āpatti pācittiyassa. Upasampanne   vematiko  upassutiṃ    tiṭṭhati,   āpatti    pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī upassutiṃ tiṭṭhati, āpatti pācittiyassa.

Anupasampannassa        upassutiṃ   tiṭṭhati, āpatti  dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti ‘imesaṃ sutvā oramissāmi viramissāmi vūpasamissāmi 1 attānaṃ parimocessāmī ’ti gacchati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Upassutisikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

6. 8. 9. KAMMAPAṬIBĀHANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū anācāraṃ ācaritvā ekamekassa kamme kayiramāne paṭikkosanti.

Tena kho pana samayena saṅgho sannipatito hoti kenacideva karaṇīyena. Chabbaggiyā bhikkhū cīvarakammaṃ karontā ekassa chandaṃ adaṃsu. Atha kho saṅgho ‘ayaṃ āvuso chabbaggiyā bhikkhū ekako āgato. Handassa mayaṃ kammaṃ karomā ’ti tassa kammaṃ akāsi. Atha kho so bhikkhu yena chabbaggiyā bhikkhū tenupasaṅkami. Chabbaggiyā bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Kiṃ āvuso saṅgho akāsī ”ti? “Saṅgho me āvuso kammaṃ akāsī ”ti. “Na mayaṃ āvuso etadatthāya chandaṃ adamha ‘tuyhaṃ kammaṃ karissatī ’ti. Sace ca mayaṃ jāneyyāma2 ‘tuyhaṃ kammaṃ karissatī ’ti, na mayaṃ chandaṃ dadeyyāmā ”ti.

1 vūpasamessāmi - Sī 1, Sīmu 1.                  2 sace ca mayaṃ jāneyyāma - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 79

Sau khi thực hiện chỉ nguyên nhân ấy không điều nào khác: không có bất cứ nguyên nhân nào khác để đứng nghe lén.

Vị đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị đứng nghe lén thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị đứng nghe lén thì phạm tội pācittiya. Vị đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, vị đứng nghe lén thì phạm tội pācittiya.

Vị đứng nghe lén người chưa tu lên bậc trên thì phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.

(Nghĩ rằng): ‘Sau khi lắng nghe những người này, ta sẽ hạn chế, ta sẽ kềm chế, ta sẽ dập tắt (sự việc), ta sẽ tự mình thoát ra’ rồi đi đến, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc nghe lén là thứ tám.

--ooOoo--

6. 8. 9. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC NGĂN CẢN HÀNH SỰ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi hành xử sai nguyên tắc lại phản đối trong khi hành sự đang được thực hiện cho từng vị một.

Vào lúc bấy giờ, hội chúng đã tụ họp lại do công việc cần làm nào đó. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong lúc đang làm y đã trao ra sự tùy thuận đến một vị. Khi ấy, hội chúng (bàn bạc rằng): “Này các đại đức, các tỳ khưu nhóm Lục Sư chỉ có mỗi một vị đã đi đến, vậy chúng ta hãy thực hiện hành sự cho vị ấy” rồi đã thực hiện hành sự cho vị ấy. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp các tỳ khưu nhóm Lục Sư. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, hội chúng đã làm gì?” - “Này các đại đức, hội chúng đã thực thi hành sự đến tôi.” - “Này đại đức, chúng tôi đã không trao ra sự tùy thuận vì mục đích của việc ấy (là việc): ‘Sẽ thực hiện hành sự cho đại đức.’ Và này đại đức, nếu chúng tôi biết rằng: ‘Sẽ thực hiện hành sự cho đại đức’ thì chúng tôi đã không trao ra sự tùy thuận.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 9.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū dhammikānaṃ kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ 1 āpajjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, dhammikānaṃ kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā dhammikānaṃ kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjissatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu dhammikānaṃ kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Dhammikaṃ nāma kammaṃ apalokanakammaṃ ñattikammaṃ ñattidutiya     kammaṃ   ñatticatutthakammaṃ dhammena    vinayena satthusāsanena kataṃ, etaṃ dhammikaṃ kammaṃ, chandaṃ datvā khīyati, āpatti pācittiyassa.

Dhammikamme dhammikammasaññī chandaṃ datvā khīyati, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko chandaṃ datvā khīyati, āpatti dukkaṭassa. Dhammakamme adhammakammasaññī chandaṃ datvā khīyati, anāpatti.

Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Adhamma- kamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhamma- kammasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘adhammena vā vaggena vā na kammārahassa vā katan ’ti jānanto khīyati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Kammapaṭibāhanasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

1 khīyadhammaṃ - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 79

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi trao ra sự tùy thuận cho những hành sự đúng pháp sau đó lại tiến hành việc phê phán?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sau khi trao ra sự tùy thuận cho những hành sự đúng pháp sau đó lại tiến hành việc phê phán, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi sau khi trao ra sự tùy thuận cho những hành sự đúng pháp sau đó lại tiến hành việc phê phán vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào sau khi trao ra sự tùy thuận cho những hành sự đúng pháp sau đó lại tiến hành việc phê phán thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Hành sự đúng pháp nghĩa là hành sự công bố, hành sự với lời thông báo, hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì, hành sự với lời thông báo đến lần thứ tư được thực hiện theo Pháp, theo Luật, theo lời dạy của bậc Đạo Sư; việc này gọi là hành sự đúng pháp. Sau khi trao ra sự tùy thuận, vị phê phán thì phạm tội pācittiya.

Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, vị sau khi trao ra sự tùy thuận rồi phê phán thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, vị sau khi trao ra sự tùy thuận rồi phê phán thì phạm tội dukkaṭa. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, vị sau khi trao ra sự tùy thuận rồi phê phán thì vô tội.

Hành sự sai pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp thì vô tội.

Vị phê phán trong khi biết rằng: ‘Hành sự đã được thực hiện sai pháp hoặc theo phe nhóm hoặc đến vị không đáng bị hành sự,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc ngăn cản hành sự là thứ chín.

--ooOoo--

6. 8. 10. CHANDAṂ ADATVĀ GAMANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena saṅgho sannipatito hoti kenacideva karaṇīyena. Chabbaggiyā bhikkhū cīvarakammaṃ karontā ekassa chandaṃ adaṃsu. Atha kho saṅgho ‘yassatthāya sannipatito taṃ kammaṃ karissāmī ’ti ñattiṃ ṭhapesi. Atha kho so bhikkhu ‘evamevime ekamekassa kammaṃ karonti. Kassa tumhe kammaṃ karissathā ’ti chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu saṅghe vinicchayakathāya vattamānāya chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkamissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhu saṅghe vinicchayakathāya vattamānāya chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkamasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa saṅghe vinicchayakathāya vattamānāya chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkamissasi? Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu saṅghe vinicchayakathāya vattamānāya chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkameyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Saṅghe vinicchayakathā nāma vatthu vā ārocitaṃ hoti avinicchitaṃ, ñatti vā ṭhapitā hoti kammāvācā vā vippakatā. 1

Chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkameyyā ’ti ‘kathaṃ idaṃ kammaṃ kuppaṃ assa vaggaṃ assa na kareyyā ’ti gacchati, āpatti dukkaṭassa. Parisāya hatthapāsaṃ vijahantassa, āpatti dukkaṭassa. Vijahite āpatti pācittiyassa.

Dhammikamme dhammikammasaññī chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkamati, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā     pakkamati,      āpatti  dukkaṭassa.  Dhammakamme adhammakammasaññī chandaṃ adatvā uṭṭhāyāsanā pakkamati, anāpatti.

1 vippakatā hoti - Ma, Syā, PTS.

6. 8. 10. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC BỎ ĐI KHÔNG TRAO RA SỰ TÙY THUẬN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, hội chúng đã tụ họp lại do công việc cần làm nào đó. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong lúc đang làm y đã trao ra sự tùy thuận cho một vị. Khi ấy, hội chúng (bàn bạc rằng): “Hội chúng đã tụ hội lại vì mục đích của hành sự nào thì chúng ta sẽ thực hiện hành sự ấy” rồi đã thiết lập lời đề nghị. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nói rằng): - “Các vị này thực hiện hành sự đến từng vị một giống y như vầy. Các đại đức sẽ thực hiện hành sự đến vị nào đây?” Sau khi không trao ra sự tùy thuận rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi. 2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao trong khi lời quyết định đang được tuyên bố ở hội chúng vị tỳ khưu không trao ra sự tùy thuận lại từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói trong khi lời quyết định đang được tuyên bố ở hội chúng ngươi không trao ra sự tùy thuận rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao trong khi lời quyết định đang được tuyên bố ở hội chúng, ngươi không trao ra sự tùy thuận lại từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào, trong khi lời quyết định đang được tuyên bố ở hội chúng, không trao ra sự tùy thuận rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Trong khi lời quyết định (đang được tuyên bố) ở hội chúng nghĩa là sự việc đã được kể ra nhưng chưa được quyết định, hoặc là lời đề nghị vừa mới được thiết lập, hoặc là tuyên ngôn của hành sự chưa được hoàn thành. (Sau khi) không trao ra sự tùy thuận rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi: (Nghĩ rằng): “Làm cách nào để hành sự này là không thể duy trì, là theo phe nhóm, không thể thực hiện” rồi đi thì phạm tội dukkaṭa. Vị lìa xa khỏi tập thể một tầm tay (1 mét 25) thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã lìa khỏi thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, vị không trao ra sự tùy thuận rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, vị không trao ra sự tùy thuận rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi thì phạm tội dukkaṭa. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, vị không trao ra sự tùy thuận rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và bỏ đi thì vô tội.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo             Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 11.

Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Adhamma- kamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhamma- kammasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘saṅghassa bhaṇḍanaṃ vā kalaho vā viggaho vā vivādo vā bhavissatī ’ti gacchati, ‘saṅghabhedo vā saṅgharāji vā bhavissatī ’ti gacchati, ‘adhammena vā vaggena vā na kammārahassa vā kammaṃ karissatī ’ti gacchati, gilāno vā gacchati, gilānassa karaṇīyena vā gacchati, uccārena vā passāvena vā pīḷito gacchati, na kammaṃ kopetukāmo puna paccāgamissāmī ’ti gacchati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Chandaṃ adatvā gamanasikkhāpadaṃ dasamaṃ.

--ooOoo--

6. 8. 11. DABBASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā dabbo mallaputto saṅghassa senāsanañca paññāpeti bhattāni ca uddisati. So cāyasmā dubbalacīvaro hoti. Tena kho pana samayena saṅghassa ekaṃ cīvaraṃ uppannaṃ hoti. Atha kho saṅgho taṃ cīvaraṃ āyasmato dabbassa mallaputtassa adāsi. Chabbaggiyā bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Yathāsanthutaṃ bhikkhū saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇāmentī ”ti.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjissatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu samaggena saṅghena cīvaraṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjeyya ‘yathāsanthutaṃ bhikkhū saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇāmentī ’ti pācittiyan ”ti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 81

Hành sự sai pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp thì vô tội.

Vị (nghĩ rằng): ‘Sẽ có sự xung đột, hoặc sự cãi cọ, hoặc sự tranh luận, hoặc sự tranh cãi đến hội chúng’ rồi đi, (nghĩ rằng): ‘Sẽ có sự chia rẽ hội chúng hoặc là sự bất đồng trong hội chúng’ rồi đi, (nghĩ rằng): ‘Hội chúng sẽ thực hiện hành sự hoặc là sai pháp, hoặc là theo phe nhóm, hoặc là đến vị không xứng đáng với hành sự’ rồi đi, vị bị bệnh rồi đi, vị đi vì công việc cần làm đối với vị bị bệnh, vị bị khó chịu vì đại tiện hoặc tiểu tiện rồi đi, vị không có ý định làm xáo trộn hành sự (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ quay trở lại’ rồi đi, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc bỏ đi không trao ra sự tùy thuận là thứ mười.

--ooOoo--

6. 8. 11. ĐIỀU HỌC VỀ VỊ DABBA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Dabba Mallaputta phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng. Và vị đại đức ấy có y đã tàn tạ. Vào lúc bấy giờ, có một y được phát sanh đến hội chúng. Khi ấy, hội chúng đã cho y ấy đến đại đức Dabba Mallaputta. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các tỳ khưu trao phần lợi lộc thuộc về hội chúng thuận theo sự quen biết.”

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư cùng với hội chúng hợp nhất đã cho y sau đó lại tiến hành việc phê phán?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi cùng với hội chúng hợp nhất đã cho y sau đó lại tiến hành việc phê phán, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi cùng với hội chúng hợp nhất đã cho y sau đó lại tiến hành việc phê phán vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cùng với hội chúng hợp nhất đã cho y sau đó lại tiến hành việc phê phán rằng: ‘Các tỳ khưu trao phần lợi lộc thuộc về hội chúng thuận theo sự quen biết’ thì phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo             Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 11.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.

Samaggo nāma saṅgho samānasaṃvāsako samānasīmāyaṃ ṭhito.

Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ.

Datvā ’ti sayaṃ datvā.

Yathāsanthutaṃ nāma yathāmittatā yathāsandiṭṭhatā                   yathā- sambhattatā yathāsamānūpajjhāyakatā yathāsamānācariyakatā.

Saṅghikaṃ nāma saṅghassa dinnaṃ hoti pariccattaṃ.

Lābho nāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasikasuttampi. 1

Pacchā khīyanadhammaṃ āpajjeyyā ’ti upasampannassa saṅghena sammatassa senāsanapaññāpakassa vā bhattuddesakassa vā yāgubhājakassa vā phalabhājakassa vā khajjakabhājakassa vā appamattakavissajjakassa vā cīvaraṃ dinne khīyati, āpatti pācittiyassa.

Dhammikamme dhammikammasaññī cīvaraṃ dinne khīyati, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme vematiko cīvaraṃ dinne khīyati, āpatti pācittiyassa. Dhammakamme adhammakammasaññī cīvaraṃ dinne khīyati, āpatti pācittiyassa.

Aññaṃ parikkhāraṃ dinne khīyati, āpatti dukkaṭassa. Upasampannassa saṅghena asammatassa senāsanapaññāpakassa vā bhattuddesakassa vā yāgubhājakassa      vā    phalabhājakassa vā   khajjakabhājakassa  vā appamattakavissajjakassa vā cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ dinne khīyati, āpatti dukkaṭassa.

1 dasikasuttamattampi - Sī 1.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 81

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Hội chúng hợp nhất nghĩa là có sự đồng cộng trú được thiết lập trong cùng ranh giới.

Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung.

(Sau khi) đã cho: sau khi đích thân cho.

Thuận theo sự quen biết nghĩa là thuận theo tình bạn bè, thuận theo sự đồng quan điểm, thuận theo sự thân thiết, thuận theo sự có chung thầy tế độ, thuận theo sự có chung thầy dạy học.

Thuộc về hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng.

Lợi lộc nghĩa là các vật dụng như là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh, ngay cả cục bột tắm, gỗ chà răng, nắm chỉ rời.

Sau đó lại tiến hành việc phê phán: Khi y đã được cho đến vị đã tu lên bậc trên được hội chúng chỉ định làm vị phân bố chỗ trú ngụ hoặc làm vị sắp xếp bữa ăn hoặc làm vị phân chia cháo hoặc làm vị phân chia trái cây hoặc làm vị phân chia thức ăn khô hoặc làm vị phân chia vật linh tinh, vị phê phán thì phạm tội pācittiya.

Hành sự đúng pháp, nhận biết là hành sự đúng pháp, khi y đã được cho, vị phê phán thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, có sự hoài nghi, khi y đã được cho, vị phê phán thì phạm tội pācittiya. Hành sự đúng pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai pháp, khi y đã được cho, vị phê phán thì phạm tội pācittiya.

Khi vật dụng khác đã được cho, vị phê phán thì phạm tội dukkaṭa. Khi y hoặc vật dụng khác đã được cho đến vị đã tu lên bậc trên không được hội chúng chỉ định làm vị phân bố chỗ trú ngụ hoặc làm vị sắp xếp bữa ăn hoặc làm vị phân chia cháo hoặc làm vị phân chia trái cây hoặc làm vị phân chia thức ăn khô hoặc làm vị phân chia vật linh tinh, vị phê phán thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 12.

Anupasampannassa saṅghena sammatassa vā asammatassa vā senāsanapaññāpakassa vā bhattuddesakassa vā yāgubhājakassa vā phalabhājakassa vā khajjakabhājakassa vā appamattakavissajjakassa vā cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ dinne khīyati, āpatti dukkaṭassa.

Adhammakamme      dhammakammasaññī,       āpatti   dukkaṭassa. Adhammakamme    vematiko,    āpatti dukkaṭassa.   Adhammakamme adhammakammasaññī, anāpatti.

Anāpatti ‘pakatiyā chandā dosā mohā bhayā karontaṃ kvattho tassa dinnena, laddhāpi vinipātessati na sammā upanessatī ’ti khīyati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dabbasikkhāpadaṃ 1 ekādasamaṃ.

--ooOoo--

6. 8. 12. PARIṆĀMANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ aññatarassa pūgassa saṅghassa sacīvarabhattaṃ paṭiyattaṃ hoti, “bhojetvā cīvarena acchādessāmā ”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū yena so pūgo tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā taṃ pūgaṃ etadavocuṃ: “Dethāvuso imāni cīvarāni imesaṃ bhikkhūnan ”ti. “Na mayaṃ bhante dassāma, amhākaṃ saṅghassa anuvassaṃ2 sacīvarabhikkhā paññattā ”ti. “Bahū āvuso saṅghassa dāyakā bahū saṅghassa bhaddāni.3 Ime tumhe nissāya tumhe sampassantā idha viharanti. Tumhe ce imesaṃ na dassatha atha ko carahi imesaṃ dassati. Dethāvuso imāni cīvarāni imesaṃ bhikkhūnan ”ti.

Atha kho so pūgo chabbaggiyehi bhikkhūhi nippīḷiyamāno yathāpaṭiyattaṃ cīvaraṃ chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ datvā saṅghaṃ bhattena parivisi. Ye te bhikkhū jānanti saṅghassa sacīvarabhattaṃ paṭiyattaṃ na ca jānanti ‘chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ dinnan ’ti, te evamāhaṃsu: “Oṇojethāvuso saṅghassa cīvaran ”ti. “Natthi bhante yathāpaṭiyattaṃ cīvaraṃ. Ayyā chabbaggiyā ayyānaṃ chabbaggiyānaṃ pariṇāmesun ”ti.

1
dubbalasikkhāpadaṃ - Ma.   2
anuvassakaṃ - Sī.   3
saṅghassa bhattā - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 82

Khi y hoặc vật dụng khác đã được cho đến người chưa tu lên bậc trên được chỉ định hoặc không được chỉ định bởi hội chúng làm vị phân bố chỗ trú ngụ hoặc làm vị sắp xếp bữa ăn hoặc làm vị phân chia cháo hoặc làm vị phân chia trái cây hoặc làm vị phân chia thức ăn khô hoặc làm vị phân chia vật linh tinh, vị phê phán thì phạm tội dukkaṭa.

Hành sự sai pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai pháp, nhận biết là hành sự sai pháp, phạm tội dukkaṭa.

Vị phê phán (hội chúng) đang hành động theo thói thường vì ưa thích, vì sân hận, vì si mê, vì sợ hãi rằng: ‘Lợi ích gì với việc cho đến vị ấy? Thậm chí khi nhận được rồi (vị ấy) sẽ phí phạm, sẽ không bảo quản đúng đắn;’ vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vị Dabba là thứ mười một.

--ooOoo--

6. 8. 12. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC THUYẾT PHỤC DÂNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthī có bữa trai phạn có dâng y đến hội chúng của phường hội nọ đã được chuẩn bị (thông báo rằng): “Sau khi mời thọ thực, chúng tôi sẽ dâng y.” Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục sư đã đi đến gặp phường hội ấy, sau khi đến đã nói với phường hội ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy dâng các y này cho các vị tỳ khưu này.” - “Thưa các ngài, chúng tôi sẽ không dâng. Bữa trai phạn có dâng y đến hội chúng hàng năm của chúng tôi đã được thông báo.” - “Này các đạo hữu, hội chúng có nhiều thí chủ, hội chúng có nhiều cơ hội. Các vị này sống ở đây nương nhờ vào quý vị, trông ngóng nơi quý vị. Nếu quý vị sẽ không bố thí đến các vị này, giờ còn ai sẽ bố thí cho các vị này? Này các đạo hữu, hãy dâng các y này cho các vị tỳ khưu này.”

Khi ấy, trong lúc bị các tỳ khưu nhóm Lục Sư ép buộc phường hội ấy đã dâng y được chuẩn bị như thế đến các tỳ khưu nhóm Lục Sư rồi dâng vật thực đến hội chúng. Các vị tỳ khưu biết được bữa trai phạn có dâng y đến hội chúng đã được chuẩn bị mà không biết rằng: “(Y) đã được dâng đến các tỳ khưu nhóm Lục Sư,” các vị ấy đã nói như vầy: - “Này các đạo hữu, hãy cống hiến y đến hội chúng.” - “Thưa các ngài, không có y như đã chuẩn bị; các ngài đại đức nhóm Lục Sư đã thuyết phục dâng cho các ngài đại đức nhóm Lục Sư.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 12.

2. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ puggalassa pariṇāmessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, jānaṃ saṅghikaṃ lābaṃ pariṇataṃ puggalassa pariṇāmethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ puggalassa pariṇāmessatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ puggalassa pariṇāmeyya pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Jānāti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.

Saṅghikaṃ nāma saṅghassa dinnaṃ hoti pariccattaṃ.

Lābho       nāma     cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajja- parikkhārā antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhamipi dasikasuttampi.

Pariṇataṃ nāma ‘dassāma karissāmā ’ti vācā bhinnā hoti taṃ puggalassa pariṇāmeti, āpatti pācittiyassa. Pariṇate pariṇatasaññī puggalassa pariṇāmeti, āpatti pācittiyassa. Pariṇate vematiko puggalassa pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Pariṇate apariṇatasaññī puggalassa pariṇāmeti, anāpatti

Saṅghassa pariṇataṃ aññasaṅghassa vā cetiyassa vā pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Cetiyassa pariṇataṃ aññacetiyassa vā saṅghassa vā gaṇassa vā 1 puggalassa vā pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Puggalassa pariṇataṃ aññapuggalassa vā saṅghassa vā gaṇassa vā cetiyassa vā pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa.

Apariṇate pariṇatasaññī, āpatti dukkaṭassa. Apariṇate vematiko, āpatti dukkaṭassa. Apariṇate apariṇatasaññī, anāpatti.

1 gaṇassa vā - iti padaṃ Ma, Syā, PTS potthake na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 82

2. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong khi biết lợi lộc đã được khẳng định là dành riêng cho hội chúng lại thuyết phục dâng cho cá nhân?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi trong khi biết lợi lộc đã được khẳng định là dành riêng cho hội chúng vẫn thuyết phục dâng cho cá nhân, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi trong khi biết lợi lộc đã được khẳng định là dành riêng cho hội chúng lại thuyết phục dâng cho cá nhân vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào trong khi biết lợi lộc đã được khẳng định là dành riêng cho hội chúng vẫn thuyết phục dâng cho cá nhân thì phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc là những người khác nói cho vị ấy, hoặc là vị kia nói.

Dành riêng cho hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng.

Lợi lộc nghĩa là các vật dụng như là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và dược phẩm trị bệnh, ngay cả cục bột tắm, gỗ chà răng, nắm chỉ rời.

Đã được khẳng định nghĩa là lời nói đã được phát ra rằng: ‘Chúng tôi sẽ dâng, chúng tôi sẽ làm.’ Vị thuyết phục dâng vật ấy cho cá nhân thì phạm tội pācittiya. Khi đã được khẳng định, nhận biết là đã được khẳng định, vị thuyết phục dâng cho cá nhân thì phạm tội pācittiya. Khi đã được khẳng định, có sự hoài nghi, vị thuyết phục dâng cho cá nhân thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã được khẳng định, (lầm) tưởng là chưa được khẳng định, vị thuyết phục dâng cho cá nhân thì vô tội.

Khi đã được khẳng định là dành riêng cho hội chúng, vị thuyết phục dâng đến hội chúng khác hoặc bảo tháp thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã được khẳng định là dâng đến bảo tháp, vị thuyết phục dâng đến bảo tháp khác, hoặc hội chúng, hoặc cá nhân thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã được khẳng định là dâng cho cá nhân, vị thuyết phục dâng cho cá nhân khác, hoặc hội chúng, hoặc bảo tháp thì phạm tội dukkaṭa.

Khi chưa được khẳng định, (lầm) tưởng là đã được khẳng định, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa được khẳng định, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa được khẳng định, nhận biết là chưa được khẳng định thì vô tội.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo           Sahadhammikavaggo - Pāc. 6. 8. 12.

Anāpatti ‘kattha demā’ ti pucchiyamāno ‘yattha tumhākaṃ deyya- dhammo paribhogaṃ vā labheyya paṭisaṅkhāraṃ vā labheyya ciraṭṭhiko vā assa, yattha vā pana tumhākaṃ cittaṃ pasīdati tattha dethā ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Pariṇāmanasikkhāpadaṃ dvādasamaṃ.

Sahadhammikavaggo aṭṭhamo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Sahadhamma vivaṇṇañca - mohāpanaṃ pahārakaṃ, talasatti amūlañca - sañcicca ca upassuti, paṭibāhanachandañca - dabbañca pariṇāmanan ”ti.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2            Phẩm (Nói) Theo Pháp - Điều Pācittiya 82

Trong khi được hỏi rằng: ‘Chúng tôi dâng nơi nào?’ vị nói rằng: ‘Nơi nào mà pháp bố thí của quý vị có thể đạt được sự hữu dụng, hoặc có thể được làm vật sửa chữa, hoặc có thể tồn tại lâu dài, hoặc nơi nào tâm của quý vị được hoan hỷ thì hãy dâng nơi đó,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc thuyết phục dâng là thứ mười hai.

Phẩm (Nói) Theo Pháp là thứ tám.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Theo Pháp, và sự chê bai, sự giả vờ ngu dốt, cú đánh, việc giá tay dọa đánh, không có nguyên cớ, cố ý, và sự nghe lén, việc ngăn cản, và sự tùy thuận, vị Dabba, và việc thuyết phục dâng.

--ooOoo--

6. 9. RĀJAVAGGO 6. 9. 1. RĀJANTEPURASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo uyyānapālaṃ āṇāpesi: “Gaccha bhaṇe uyyānaṃ sodhehi, uyyānaṃ gamissāmā ”ti. 1 “Evaṃ devā ”ti kho so uyyānapālo rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā uyyānaṃ sodhento addasa bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ, disvāna yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca: “Suddhaṃ deva uyyānaṃ, api ca bhagavā tattha nisinno ”ti. “Hotu bhaṇe, mayaṃ bhagavantaṃ payirupāsissāmā ”ti.

2. Atha kho rājā pasenadi kosalo uyyānaṃ gantvā yena bhagavā tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena aññataro upāsako bhagavantaṃ payirupāsanto nisinno hoti. Addasā kho rājā pasenadi kosalo taṃ upāsakaṃ bhagavantaṃ payirupāsantaṃ nisinnaṃ, disvāna bhīto aṭṭhāsi. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi: ‘Nārahatāyaṃ puriso pāpo hotuṃ yathābhagavantaṃ payirupāsatī ’ti yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho so upāsako bhagavato gāravena rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ neva abhivādesi na paccuṭṭhāsi. Atha kho rājā pasenadi kosalo anattamano ahosi: “Kathaṃ hi nāmāyaṃ puriso mayi āgate neva abhivādessati na paccuṭṭhessatī ”ti? Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ anattamanaṃ viditvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca: “Eso kho mahārāja upāsako bahussuto āgatāgamo kāmesu vītarāgo ”ti.

3. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi: ‘Nārahatāyaṃ upāsako orako hotuṃ, bhagavāpi imassa vaṇṇaṃ bhāsatī ’ti taṃ upāsakaṃ etadavoca: “Vadeyyāsi upāsaka yena attho ”ti. “Suṭṭhu devā ”ti. Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

1 gamissāmī ti - Sīmu.

6. 9. PHẨM ĐỨC VUA: 6. 9. 1. ĐIỀU HỌC VỀ HẬU CUNG CỦA ĐỨC VUA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã ra lệnh cho người giữ công viên rằng: - “Này khanh, hãy đi và làm sạch sẽ công viên. Chúng ta sẽ đi đến công viên.” - “Tâu bệ hạ, xin vâng.” Rồi người giữ công viên nghe lệnh đức vua Pasenadi xứ Kosala, trong lúc làm sạch sẽ công viên đã nhìn thấy đức Thế Tôn đang ngồi ở gốc cây nọ, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp đức vua Pasenadi xứ Kosala, sau khi đến đã tâu với đức vua Pasenadi xứ Kosala điều này: - “Tâu bệ hạ, công viên đã được sạch sẽ. Tuy nhiên, đức Thế Tôn đang ngồi ở đó.” - “Này khanh, hãy vậy đi. Chúng ta sẽ thăm viếng đức Thế Tôn.”

2. Sau đó, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã đi đến công viên và đã đi đến gần đức Thế Tôn. Vào lúc bấy giờ, có nam cư sĩ nọ đang ngồi thăm viếng đức Thế Tôn. Đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nhìn thấy nam cư sĩ ấy đang ngồi thăm viếng đức Thế Tôn, sau khi nhìn thấy đã hoảng sợ đứng lại. Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã khởi ý điều này: “Theo như việc người đàn ông này thăm viếng đức Thế Tôn thì không phải là kẻ ác” nên đã đi đến gần đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi ấy, nam cư sĩ ấy do sự tôn kính đức Thế Tôn đã không cúi lạy đức vua Pasenadi xứ Kosala cũng không đứng dậy chào. Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã không được hài lòng (nghĩ rằng): “Tại sao người đàn ông này lại không cúi lạy cũng không đứng dậy chào khi ta đi đến?” Khi ấy, đức Thế Tôn nhận biết đức vua Pasenadi xứ Kosala không được hài lòng của nên đã nói với đức vua Pasenadi xứ Kosala điều này: - “Tâu đại vương, vị nam cư sĩ này là vị nghe nhiều, kinh điển đã được truyền thừa, đã lìa khỏi tham ái trong các dục.”

3. Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã khởi ý điều này: “Nam cư sĩ này quả không phải là thấp thỏi. Đức Thế Tôn còn khen ngợi người này” rồi đã nói với nam cư sĩ ấy điều này: - “Này nam cư sĩ, khanh có thể nói lên điều có lợi ích.” - “Tâu bệ hạ, rất đúng.” Sau đó, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho đức vua Pasenadi xứ Kosala bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 1.

4. Tena kho pana samaneya rājā pasenadi kosalo uparipāsādā varagato hoti. Addasā kho rājā sasenadi kosalo taṃ upāsakaṃ rathikāya 1 chattapāṇiṃ gacchantaṃ, disvāna pakkosāpetvā etadavoca: “Tvaṃ kira upāsaka bahussuto āgatāgamo, sādhu upāsaka amhākaṃ itthāgāraṃ dhammaṃ vācehī ”ti. “Yampāhaṃ 2 deva jānāmi ayyānaṃ vāhasā, ayyāva devassa itthāgāraṃ dhammaṃ vācessantī ”ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo ‘saccaṃ kho upāsako āhā ’ti yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca: “Sādhu bhante bhagavā ekaṃ bhikkhuṃ āṇāpetu, yo amhākaṃ itthāgāraṃ dhammaṃ vācessatī ”ti. Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ dhammiyā kathāya sandassesi ―pe― padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

5. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Tena hānanda rañño itthāgāraṃ dhammaṃ vācehī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā3 kālena kālaṃ pavisitvā rañño itthāgāraṃ dhammaṃ vāceti. Atha kho āyasmā ānando pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya yena rañño pasenadissa kosalassa nivesanaṃ tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ sayanagato hoti. Addasā kho mallikā devī āyasmantaṃ ānandaṃ dūratova āgacchantaṃ, disvāna sahasā vuṭṭhāsi, pītakamassā4 dussaṃ pahassittha. Atha kho āyasmā ānando tatova paṭinivattitvā ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi.

6. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā ānando pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ paṭisissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ ānanda, pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ pavisasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ ānanda, pubbe appaṭisaṃvidito rañño antepuraṃ pavisissasi? Netaṃ ānanda, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:

1
rathiyāha - Syā, PTS.                    3
paṭissuṇitvā - Syā, Sīmu.
2
yamahaṃ - Ma, Syā, PTS.                  4
pitakamaṭṭhaṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 83

4. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala đang ngự ở tầng trên của tòa lâu đài. Đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nhìn thấy nam cư sĩ ấy tay cầm dù đang đi ở trên đường, sau khi nhìn thấy đã ra lệnh mời đến rồi đã nói điều này: - “Này nam cư sĩ, nghe nói khanh nghe nhiều, kinh điển được truyền thừa. Này nam cư sĩ, tốt thay khanh hãy nói Pháp cho các cung phi của trẫm.” - “Tâu bệ hạ, điều thần biết được là cũng nhờ vào các ngài đại đức. Chính các ngài đại đức sẽ nói Pháp cho các cung phi của bệ hạ.” Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala (nghĩ rằng): “Nam cư sĩ đã nói đúng” nên đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, tốt thay xin đức Thế Tôn hãy chỉ thị một vị tỳ khưu là vị sẽ nói Pháp cho các cung phi của trẫm.” Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, ―(như trên)― cho đức vua Pasenadi xứ Kosala bằng bài Pháp thoại. ―(như trên)― hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.

5. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: - “Này Ānanda, như thế thì ngươi hãy nói Pháp cho các cung phi của đức vua.” - “Bạch ngài, xin vâng.” Rồi đại đức Ānanda nghe theo đức Thế Tôn đã đi vào lần này lần khác và đã nói Pháp cho các cung phi của đức vua. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Ānanda đã mặc y cầm y bát đi đến chỗ ngụ của đức vua Pasenadi xứ Kosala. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala đang nằm cùng với hoàng hậu Mallikā. Hoàng hậu Mallikā đã nhìn thấy đại đức Ānanda từ đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy đã vội vàng đứng lên. Tấm vải choàng màu vàng của hoàng hậu đã rơi xuống. Khi ấy, đại đức Ānanda ngay tại chỗ đó đã quay lại, đi trở về tu viện, và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu.

6. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Ānanda khi chưa được báo tin trước lại đi vào hậu cung của đức vua?” ―(như trên)― “Này Ānanda, nghe nói ngươi khi chưa được báo tin trước lại đi vào hậu cung của đức vua, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này Ānanda, vì sao ngươi khi chưa được báo tin trước lại đi vào hậu cung của đức vua vậy? Này Ānanda, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                    Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 1.

7. Dasa ime 1 bhikkhave ādīnavā rājantepurappavesane. Katame dasa? Idha bhikkhave rājā mahesiyā saddhiṃ nipanno 2 hoti, tattha bhikkhu pavisati, mahesī vā bhikkhuṃ disvā sitaṃ pātukaroti, bhikkhu vā mahesiṃ disvā sitaṃ pātukaroti. Tattha rañño evaṃ hoti: “Addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vā ”ti. Ayaṃ bhikkhave paṭhama ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rājā bahukicco bahukaraṇīyo aññataraṃ itthiṃ gantvā nassarati, sā tena gabhaṃ gaṇhāti.2 Tattha rañño evaṃ hoti: “Na kho idha añño koci pavisati aññatra pabbajitena, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave dutiyo ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rañño antepure aññataraṃ ratanaṃ nassati. Tattha rañño evaṃ hoti: “Na kho idha añño koci pavisati aññatra pabbajitena, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave tatiyo ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rañño antepure abbhantarā guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ. Tattha rañño evaṃ hoti: “Na kho idha añño koci pavisati aññatra pabbajitena, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave catuttho ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rañño antepure putto vā pitaraṃ pattheti, pitā vā puttaṃ pattheti. Tesaṃ evaṃ hoti: “Na kho idha añño koci pavisati aññatra pabbajitena, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave pañcamo ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rājā nīcaṭṭhāniyaṃ ucce ṭhāne4 ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti: “Rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave chaṭṭho ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rājā uccaṭṭhāniyaṃ nīce ṭhāne5 ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti: “Rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave sattamo ādīnavo rājantepurappavesane.

1
dasayime - Ma, Syā; das’ ime - PTS.          3
gaṇhi - Ma, PTS.
2
nisinno - Ma, PTS; sayanagato - Syā.         4
uccaṭṭhāne - PTS.    5
nīcaṭṭhāne - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 83

7. Này các tỳ khưu, đây là mười điều nguy hiểm trong việc đi vào hậu cung của đức vua. Thế nào là mười? Này các tỳ khưu, trường hợp đức vua đang nằm với hoàng hậu. Vị tỳ khưu đi vào nơi ấy. Hoặc là khi nhìn thấy vị tỳ khưu hoàng hậu nở nụ cười, hoặc là khi nhìn thấy hoàng hậu vị tỳ khưu nở nụ cười. Trong trường hợp ấy, đức vua khởi ý như vầy: “Rõ ràng giữa những người này đã xảy ra chuyện, hoặc họ sẽ làm ra chuyện.” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ nhất trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, đức vua có nhiều phận sự có nhiều công việc cần phải làm, sau khi đi đến với người đàn bà nào đó rồi không nhớ. Do việc ấy, cô ấy mang thai. Trong trường hợp ấy, đức vua khởi ý như vầy: “Ở đây, không có người nào khác đi vào ngoại trừ vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ nhì trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, trong hậu cung của đức vua có vật báu nào đó bị mất trộm. Trong trường hợp ấy, đức vua khởi ý như vầy: “Ở đây, không có người nào khác đi vào ngoại trừ vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ ba trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, trong hậu cung của đức vua các chuyện nội vụ đang được giữ kín lại bị tiết lộ ra bên ngoài. Trong trường hợp ấy, đức vua khởi ý như vầy: “Ở đây, không có người nào khác đi vào ngoại trừ vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ tư trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, trong hậu cung của đức vua, hoặc là con âm mưu giết cha hoặc là cha âm mưu giết con. Họ khởi ý như vầy: “Ở đây, không có người nào khác đi vào ngoại trừ vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ năm trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, đức vua đưa người có địa vị thấp lên địa vị cao. Những người không hài lòng với điều ấy khởi ý như vầy: “Đức vua thân cận với vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ sáu trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, đức vua đưa người có địa vị cao xuống địa vị thấp. Những người không hài lòng với điều ấy khởi ý như vầy: “Đức vua thân cận với vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ bảy trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                  Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 1.

Punacaparaṃ bhikkhave rājā akāle senaṃ uyyojeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti: “Rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave aṭṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rājā kāle senaṃ uyyojetvā antarāmaggato nivattāpeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti: “Rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho, siyā nu kho pabbajitassa kamman ”ti. Ayaṃ bhikkhave navamo ādīnavo rājantepurappavesane.

Punacaparaṃ bhikkhave rañño rājantepuraṃ hatthisammaddaṃ assasammaddaṃ rathasammaddaṃ rajanīyāni 1 rūpasaddagandharasa- phoṭṭhabbāni yāni na pabbajitassa sāruppāni. Ayaṃ bhikkhave dasamo ādīnavo rājantepurappavesane. Ime kho bhikkhave dasa ādīnavā rājantepurappavesane ”ti.

8. Atha kho bhagavā ayasmantaṃ ānandaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo  pana     bhikkhu   rañño  khattiyassa  muddhāvasittassa2 anikkhantarājake anīhataratanake pubbe appaṭisaṃvidito indakhīlaṃ 3

atikkāmeyya pācittiyan ”ti.

9. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Khattiyo nāma ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāvasattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.

Muddhāvasitto nāma khattiyābhisekena abhisitto hoti.

1
rajjanīyāni - Ma.   2
muddhābhisittassa - Syā.   3
aniggataratanake - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 83

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, đức vua điều động quân đội không đúng thời. Những người không hài lòng với điều ấy khởi ý như vầy: “Đức vua thân cận với vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ tám trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, đức vua điều động quân đội đúng thời, giữa đường lại quay trở về. Những người không hài lòng với điều ấy khởi ý như vầy: “Đức vua thân cận với vị xuất gia; có thể là việc làm của vị xuất gia?” Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ chín trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

Này các tỳ khưu, còn có điều khác nữa, hậu cung của đức vua là đông đúc với những voi, đông đúc với những ngựa, đông đúc với những xe, các sắc thinh hương vị xúc đều gợi lên sự đắm nhiễm không thích hợp cho vị xuất gia. Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hiểm thứ mười trong việc đi vào hậu cung của đức vua. Này các tỳ khưu, đây là mười điều nguy hiểm trong việc đi vào hậu cung của đức vua.

8. Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách đại đức Ānanda bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, về sự khó khăn trong việc ăn uống, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào khi chưa được báo tin trước mà vượt qua ngưỡng cửa (phòng ngủ) của đức vua dòng Sát-đế-lỵ đã được đội lên vương miện trong lúc đức vua chưa đi khỏi trong lúc vật báu (hoàng hậu) chưa lui ra thì phạm tội pācittiya.”

9. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Dòng Sát-đế-lỵ nghĩa là hậu duệ thuần khiết được khéo sanh ra từ cả hai bên là từ dòng bên mẹ và từ dòng bên cha cho đến bảy thế hệ tổ tiên, không bị gièm pha, không bị chỉ trích khi nói về nguồn gốc.

Đã được đội lên vương miện: đã được đăng quang với lễ phong vương của dòng Sát-đế-lỵ.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                     Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 1.

Anikkhantarājake ’ti rājā sayanigharā 1 anikkhatto hoti.

Anīhataratanake ’ti mahesī sayanigharā anikkhattā hoti. Ubho vā anikkhattā honti.

Pubbe appaṭisaṃvidito ’ti pubbe animantito. 2

Indakhīlo nāma sayanigharassa ummāro vuccati.

Sayanigharaṃ nāma yattha katthaci rañño sayanaṃ paññattaṃ hoti antamaso sānipākāraparikkhittampi.

Indakhīlaṃ atikkāmeyyā ’ti paṭhamaṃ pādaṃ ummāraṃ atikkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, āpatti pācittiyassa.

Appaṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññī indakhīlaṃ atikkāmeti, āpatti pācittiyassa. Appaṭisaṃvidite vematiko indakhīlaṃ atikkāmeti, āpatti pācittiyassa. Appaṭisaṃvidite paṭisaṃviditasaññī indakhīlaṃ atikkāmeti, āpatti pācittiyassa.

Paṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññī, āpatti dukkaṭassa. Paṭisaṃvidite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paṭisaṃvidite paṭisaṃviditasaññī, anāpatti.

Anāpatti paṭisaṃvidite, na khattiyo hoti, na khattiyābhisekena abhisitto hoti, rājā vā3 sayanigharā nikkhanto hoti, mahesī vā3 sayanigharā nikkhantā hoti, ubho vā nikkhantā4 ca honti, na sayanighare, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Rājantepurasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ.5

--ooOoo--

1
sayanīgharā - Syā.   3
vā - adhikaṃ.           4
ubho vā sayanīgharā nikkhantā - Ma.
2
anāmantetvā - Ma, PTS.                         5
antepurasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 83

Trong lúc đức vua chưa đi khỏi: đức vua chưa ra khỏi phòng ngủ.

Trong lúc vật báu (hoàng hậu) chưa lui ra: hoàng hậu chưa ra khỏi phòng ngủ, hoặc cả hai chưa ra khỏi.

Chưa được báo tin trước: chưa được thỉnh mời (đi vào).

Ngưỡng cửa nghĩa là ngạch cửa của phòng ngủ được đề cập đến.

Phòng ngủ nghĩa là bất cứ nơi nào được quy định là chỗ nằm của đức vua, thậm chí chỉ được bao quanh bằng khung màn che.

Vượt qua ngưỡng cửa: vị vượt qua ngạch cửa bước thứ nhất thì phạm tội dukkaṭa. Vượt qua bước thứ nhì thì phạm tội pācittiya.

Khi chưa được báo tin, nhận biết là chưa được báo tin, vị vượt qua ngưỡng cửa thì phạm tội pācittiya. Khi chưa được báo tin, có sự hoài nghi, vị vượt qua ngưỡng cửa thì phạm tội pācittiya. Khi chưa được báo tin, (lầm) tưởng là đã được báo tin, vị vượt qua ngưỡng cửa thì phạm tội pācittiya.

Khi đã được báo tin, (lầm) tưởng là chưa được báo tin, phạm tội dukkaṭa. Khi đã được báo tin, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi đã được báo tin, nhận biết là đã được báo tin thì vô tội.

Khi đã được báo tin, (đức vua) không phải là dòng Sát-đế-lỵ, chưa được đăng quang với lễ phong vương của dòng Sát-đế-lỵ, hoặc là đức vua đã ra khỏi phòng ngủ, hoặc là hoàng hậu đã ra khỏi phòng ngủ, hoặc cả hai đã ra khỏi phòng ngủ, không phải ở trong phòng ngủ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về hậu cung của đức vua là thứ nhất.

--ooOoo--

6. 9. 2. RATANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aciravatiyā nadiyā nahāyati. Aññataropi brāhmaṇo pañcasatānaṃ thavikaṃ thale nikkhipitvā aciravatiyā nadiyā nahāyitvā 1 vissaritvā agamāsi. Atha kho so bhikkhu tassāyaṃ brāhmaṇassa thavikā ‘mā idha nassī ’ti2 aggahesi. Atha kho so brāhmaṇo saritvā turitaturito3 ādhāvitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Api me bho thavikaṃ passeyyāsī ”ti. “Handa brāhmaṇā ”ti adāsi. Atha kho tassa brāhmaṇassa etadahosi: ‘Kena nu kho ahaṃ upāyena imassa bhikkhuno puṇṇapattaṃ na dadeyyan ’ti? “Na me bho pañcasatāni sahassaṃ me ”ti palibuddhitvā muñci.

2. Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu ratanaṃ uggahessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ratanaṃ uggahesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa ratanaṃ uggahessasi? Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ussavo hoti, manussā alaṃkatapaṭiyattā    uyyānaṃ       gacchanti.  Visākhāpi    migāramātā alaṃkatapaṭiyattā ‘uyyānaṃ gamissāmī ’ti gāmato nikkhamitvā “Kyāhaṃ karissāmi uyyānaṃ gantvā, yannūnāhaṃ bhagavantaṃ payirupāseyyan ”ti? Ābharaṇaṃ omuñcitvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ khandhitvā dāsiyā adāsi: “Handa je imaṃ bhaṇḍikaṃ gaṇhāhī ”ti. Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho sā dāsī taṃ bhaṇḍikaṃ vissaritvā agamāsi. Bhikkhū passitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Tena hi bhikkhave uggahetvā nikkhipathā ”ti.

1
nahāyanto - Ma;                                   2
mā nassī ti - Syā, PTS.
nhāyanto - PTS; nhāyitvā - Syā.                   3
turito - Ma, Syā, PTS.

6. 9. 2. ĐIỀU HỌC VỀ VẬT QUÝ GIÁ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ tắm ở dòng sông Aciravatī. Có người Bà-la-môn nọ sau khi bỏ xuống trên bờ túi xách có năm trăm (đồng tiền) rồi cũng đã tắm ở dòng sông Aciravatī, sau đó đã quên lửng rồi ra đi. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Túi xách này là của người Bà-la- môn ấy, chớ để bị mất cắp ở chỗ này” rồi đã giữ lấy. Sau đó, người Bà-la-môn ấy sau khi nhớ ra đã vội vã chạy trở lại và đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này ông, vậy ông có nhìn thấy túi xách của tôi không?” - “Này Bà-la-môn, đây này,” rồi đã trao cho. Khi ấy, người Bà-la-môn ấy đã khởi ý điều này: “Bằng phương kế gì để ta khỏi phải biếu vị tỳ khưu này một bình bát đầy?” (nên đã nói rằng): - “Này ông, của tôi không phải là năm trăm, của tôi là một ngàn,” sau khi giữ (vị tỳ khưu) lại rồi đã thả ra.

2. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến tu viện và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại nhặt lấy vật quý giá?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi nhặt lấy vật quý giá, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại nhặt lấy vật quý giá vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthī có lễ hội. Dân chúng chưng diện trang điểm đi đến công viên. Bà Visākhā mẹ của Migāra cũng chưng diện trang điểm (nghĩ rằng): “Ta sẽ đi đến công viên.” Sau khi đi ra khỏi làng (nghĩ rằng): “Ta sẽ làm gì sau khi đi đến công viên? Hay là ta nên thăm viếng đức Thế Tôn?” rồi đã tháo ra đồ trang sức, dùng thượng y buộc lại thành gói rồi trao cho người tớ gái (nói rằng): - “Này em, hãy cầm lấy gói đồ này.” Sau đó, bà Visākhā mẹ của Migāra đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho bà Visākhā mẹ của Migāra đang ngồi một bên bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, bà Visākhā mẹ của Migāra đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi. Khi ấy, cô tớ gái ấy đã quên lửng gói đồ ấy và ra đi. Các tỳ khưu đã nhìn thấy rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, như thế thì các ngươi hãy nhặt lấy và để riêng ra.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 2.

4. Atha kho bhagavā etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā, 1 uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipituṃ ‘yassa bhavissati so harissatī ’ti. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vā1 uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena kāsīsu janapadesu 2 anāthapiṇḍikassa gahapatissa kammantagāmo hoti. Tena ca gahapatinā antevāsi āṇatto hoti: “Sace bhadantā āgacchanti bhattaṃ kareyyāsī ”ti. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu janapadesu cārikaṃ caramānā yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa kammantagāmo tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho so puriso te bhikkhū dūratova āgacchante, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū abhivādetvā etadavoca: “Adhivāsentu bhante ayyā svātanāya gahapatino bhattan ”ti. Adhivāsesuṃ kho te bhikkhū tuṇhībhāvena. Atha kho so puriso tassā rattiyā accayena paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā kālaṃ ārocāpetvā aṅgulimuddikaṃ omuñcitvā te bhikkhū bhattena parivisitvā: “Ayyā bhuñjitvā gacchantu, ahampi kammantaṃ gamissāmī ”ti aṅgulimuddikaṃ vissaritvā agamāsi. Bhikkhū passitvā ‘sace mayaṃ gamissāma nassissatāyaṃ aṅgulimuddikā ’ti tattheva acchiṃsu. Atha kho so puriso kammantā āgacchanto te bhikkhū passitvā etadavoca: “Kissa bhante ayyā idheva acchantī ”ti? Atha kho te bhikkhū tassa purisassa etamatthaṃ ārocetvā sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

6. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā, uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipituṃ ‘yassa bhavissati so harissatī ’ti. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vā uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā pācittiyaṃ. Ratanaṃ vā pana bhikkhunā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā3 vā nikkhipitabbaṃ, ‘yassa bhavissati so harissatī ’ti. Ayaṃ tattha sāmīcī ”ti.

1
vā ajjhāvasathe vā - Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.
2
janapade - Ma.                                             3
uggaṇhāpetvā - Sīmu.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 84

Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong khuôn viên chỗ ngụ rồi để riêng ra (nghĩ rằng): ‘Là của ai, người ấy sẽ đem đi.’ Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá thì phạm tội pācittiya ngoại trừ ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong khuôn viên chỗ ngụ.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, trong xứ Kāsī có ngôi làng là nơi thương mãi của gia chủ Anāthapiṇḍika. Và vị gia chủ ấy đã dặn dò viên quản lý rằng: “Nếu các ngài đại đức đi đến, ngươi có thể dọn bữa ăn.” Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu trong khi đi du hành ở xứ Kāsī đã đi đến ngôi làng là nơi thương mãi của gia chủ Anāthapiṇḍika. Người đàn ông ấy đã nhìn thấy các vị tỳ khưu ấy từ đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp các vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã đảnh lễ các vị tỳ khưu ấy và đã nói điều này: - “Thưa các ngài, xin các ngài đại đức hãy nhận lời bữa ăn của gia chủ vào ngày mai.” Các vị tỳ khưu ấy đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Sau đó, khi trải qua đêm ấy người đàn ông ấy đã cho chuẩn bị sẵn sàng thức ăn thượng hạng loại cứng loại mềm rồi cho người thông báo thời giờ. Vị ấy sau khi tháo ra chiếc nhẫn đeo ngón tay rồi đã dâng bữa ăn đến các vị tỳ khưu ấy (nói rằng): - “Các ngài đại đức sau khi thọ thực xin cứ việc ra đi. Tôi cũng sẽ đi làm công việc.” Rồi đã quên lửng chiếc nhẫn đeo ngón tay và ra đi. Các vị tỳ khưu sau khi nhìn thấy (nghĩ rằng): “Nếu chúng ta đi, chiếc nhẫn đeo ngón tay này sẽ bị mất trộm” nên đã ngồi lại ngay tại chỗ ấy. Sau đó, người đàn ông ấy khi xong công việc quay trở lại đã nhìn thấy các vị tỳ khưu ấy nên đã nói điều này: - “Thưa các ngài, tại sao các ngài đại đức ngồi lại ngay tại chỗ này?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho người đàn ông ấy, rồi sau khi đi đến thành Sāvatthī đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

6. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong khuôn viên chỗ ngụ rồi để riêng ra (nghĩ rằng): ‘Là của ai, người ấy sẽ đem đi.’ Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá thì phạm tội pācittiya ngoại trừ trong khuôn viên tu viện hoặc trong khuôn viên chỗ ngụ. Vị tỳ khưu sau khi nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong khuôn viên chỗ ngụ nên để riêng ra (nghĩ rằng): ‘Là của ai, người ấy sẽ đem đi.’ Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 2.

7. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Ratanaṃ nāma muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko masāragallaṃ. 1

Ratanasammataṃ nāma yaṃ manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ, etaṃ ratanasammataṃ nāma.

Aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vā ’ti ṭhapetvā ajjhārāmaṃ ajjhāvasathaṃ.

Ajjhārāmo nāma parikkhittassa ārāmassa anto ārāmo, aparikkhattassa upacāro.

Ajjhāvasatho nāma              parikkhittassa   āvasathassa   anto   āvasatho, aparikkhattassa upacāro.

Uggaṇheyyā ’ti sayaṃ gaṇhāti, āpatti pācittiyassa.

Uggaṇhāpeyyā ’ti aññaṃ gaṇhāpeti, āpatti pācittiyassa.

8. Ratanaṃ vā pana ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipitabban ’ti rūpena vā nimittena vā saññāṇaṃ katvā nikkhipitvā ācikkhitabbaṃ: “Yassa bhaṇḍaṃ naṭṭhaṃ so āgacchatū ”ti. Sace tattha āgacchati, so vattabbo: “Āvuso kīdisaṃ te bhaṇḍan ”ti? Sace rūpena vā nimittena vā sampādeti dātabbaṃ. No ce sampādeti, “vicināhi āvuso ”ti vattabbo. Tamhā āvāsā pakkamantena ye tattha honti bhikkhū patirūpā tesaṃ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṃ. No ce honti bhikkhū patirūpā, ye tattha honti gahapatikā patirūpā tesaṃ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṃ.

Ayaṃ tattha sāmīcī ’ti ayaṃ tattha anudhammatā.

Anāpatti ratanaṃ vā ratanasammataṃ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati ‘yassa bhavissati so harissatī ’ti, ratanasammataṃ vissāsaṃ gaṇhāti, tāvakālikaṃ gaṇhāti, paṃsukūla- saññissa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Ratanasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.

--ooOoo--

1 etaṃ ratanaṃ nāma - Syā adhikaṃ.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 84

7. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vật quý giá nghĩa là ngọc trai, ngọc ma-ni, ngọc pha lê, ngọc xa-cừ, đá quý, ngọc san hô, vàng, bạc, hồng ngọc, ngọc mắt mèo.

Vật được xem là quý giá nghĩa là vật gì được dân chúng ưa chuộng và bảo quản, vật này gọi là vật được xem là quý giá.

Ngoại trừ trong khuôn viên tu viện hoặc trong khuôn viên chỗ ngụ: trừ ra khuôn viên tu viện (và) khuôn viên chỗ ngụ.

Khuôn viên tu viện nghĩa là bên trong tu viện đối với tu viện đã được rào lại, là vùng phụ cận đối với tu viện không được rào lại.

Khuôn viên chỗ ngụ nghĩa là bên trong chỗ ngụ đối với chỗ ngụ đã được rào lại, là vùng phụ cận đối với chỗ ngụ không được rào lại.

Nhặt lấy: tự mình nhặt lấy thì phạm tội pācittiya.

Bảo nhặt lấy: bảo người khác nhặt lấy thì phạm tội pācittiya.

8. Vị tỳ khưu sau khi nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong khuôn viên chỗ ngụ nên để riêng ra: Sau khi ghi nhận hình dáng hoặc đặc điểm rồi để riêng ra và nên thông báo rằng: “Ai có vật bị mất, người ấy hãy đi đến.” Nếu có người đi đến nơi ấy, thì nên nói với người ấy rằng: “Này đạo hữu, đồ vật của đạo hữu như thế nào?” Nếu mô tả đúng hình dáng hoặc đặc điểm thì nên trao cho. Nếu không mô tả đúng thì nên nói rằng: “Này đạo hữu, hãy tìm kiếm.” Vị sắp sửa rời khỏi trú xứ ấy, nên trao lại tận tay của những vị tỳ khưu thích hợp ở tại nơi ấy rồi ra đi. Nếu không có những vị tỳ khưu thích hợp, nên trao lại tận tay của những vị gia chủ thích hợp ở tại nơi ấy rồi ra đi.

Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy: đây là sự hợp lý trong trường hợp ấy.

Vị sau khi nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy vật quý giá hoặc vật được xem là quý giá ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong khuôn viên chỗ ngụ rồi để riêng ra (nghĩ rằng): ‘Là của ai, người ấy sẽ đem đi,’ vị lấy vật được xem là quý giá theo lối thân thiết, vị lấy trong một thời hạn, vị nghĩ là vật quăng bỏ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vật quý giá là thứ nhì.

--ooOoo--

6. 9. 3. VIKĀLE GĀMAPPAVESANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū vikāle gāmaṃ pavisitvā sabhāyaṃ nisīditvā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathenti, seyyathīdaṃ rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakhathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthīkathaṃ        purisakathaṃ 1      sūrakathaṃ2         visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ pubbapetakathaṃ nānatthakathaṃ lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vā. Manussā ujjhāyanti khīyantī vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā vikāle gāmaṃ pavisitvā sabhāyaṃ nisīditvā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathessanti, seyyathīdaṃ rājakathaṃ corakathaṃ ―pe― itibhavābhavakathaṃ iti vā, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū vikāle gāmaṃ pavisitvā sabhāyaṃ nisīditvā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathessanti, seyyathīdaṃ rājakathaṃ corakathaṃ ―pe― itibhavābhavakathaṃ iti vā ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave vikāle gāmaṃ pavisitvā sabhāyaṃ nisīditvā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentha, seyyathīdaṃ rājakathaṃ corakathaṃ ―pe― itibhavābhavakathaṃ iti vā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā vikāle gāmaṃ pavisitvā sabhāyaṃ nisīditvā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathessatha, seyyathīdaṃ rājakathaṃ corakathaṃ ―pe― itibhavābhavakathaṃ iti vā? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu vikāle gāmaṃ paviseyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 purisakathaṃ - Ma, Syā, PTS potthake na dissate.   2 surākathaṃ - Sīmu 1, Sīmu 2.

6. 9. 3. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC VÀO LÀNG LÚC SÁI THỜI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi vào làng lúc sái thời rồi ngồi ở đám đông nói chuyện nhảm nhí liên quan đến nhiều vấn đề như là: chuyện đức vua, chuyện kẻ trộm, chuyện quan đại thần, chuyện binh lính, chuyện kinh dị, chuyện chiến trường, chuyện thức ăn, chuyện nước uống, chuyện vải vóc, chuyện giường nằm, chuyện vòng hoa, chuyện hương thơm, chuyện thân quyến, chuyện xe cộ, chuyện làng xóm, chuyện thị trấn, chuyện thành thị, chuyện quốc gia, chuyện đàn bà, chuyện đàn ông, chuyện người hùng, chuyện đường xá, chuyện về chỗ có hũ (của cải chôn giấu), chuyện ma quỷ, chuyện linh tinh, chuyện tiên đoán về thế gian, chuyện tiên đoán về biển cả, chuyện sẽ xảy ra và sẽ không xảy ra như vầy hay là như vầy. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa- môn Thích tử lại đi vào làng lúc sái thời rồi ngồi ở đám đông nói chuyện nhảm nhí liên quan đến nhiều vấn đề như là: chuyện đức vua, ―(như trên)― chuyện sẽ xảy ra và sẽ không xảy ra như vầy hay là như vầy giống như các người tại gia hưởng dục vậy?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại đi vào làng lúc sái thời rồi ngồi ở đám đông nói chuyện nhảm nhí liên quan đến nhiều vấn đề như là: chuyện đức vua, ―(như trên)― chuyện sẽ xảy ra và sẽ không xảy ra như vầy hay là như vầy?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đi vào làng lúc sái thời rồi ngồi ở đám đông nói chuyện nhảm nhí liên quan đến nhiều vấn đề như là: chuyện đức vua, ―(như trên)― chuyện sẽ xảy ra và sẽ không xảy ra như vầy hay là như vầy, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đi vào làng lúc sái thời rồi ngồi ở đám đông nói chuyện nhảm nhí liên quan đến nhiều vấn đề như là: chuyện đức vua, ―(như trên)― chuyện sẽ xảy ra và sẽ không xảy ra như vầy hay là như vầy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đi vào làng lúc sái thời thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 3.

3. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kosalesu janapadesu sāvatthiṃ gacchantā sāyaṃ aññataraṃ gāmaṃ upagacchiṃsu. Manussā te bhikkhū passitvā etadavocuṃ: “Pavisatha bhante ”ti. Atha kho te bhikkhū ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ vikāle gāmaṃ pavisitun ’ti kukkuccāyanto na pāvisiṃsu. Corā te bhikkhū acchindiṃsu. Atha kho te bhikkhū sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave āpucchā vikāle gāmaṃ pavisituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu anāpucchā vikāle gāmaṃ paviseyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu janapadesu sāvatthiṃ gacchanto sāyaṃ aññataraṃ gāmaṃ upagañchi. Manussā taṃ bhikkhuṃ passitvā etadavocuṃ: “Pavisatha bhante ”ti. Atha kho so bhikkhu ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ pavisitun ’ti kukkuccāyanto na pāvisi. Corā taṃ bhikkhuṃ acchindiṃsu. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave santaṃ bhikkhuṃ āpucchā vikāle gāmaṃ pavisituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ paviseyya pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

5. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho hoti. Aññataro bhikkhu ‘aggiṃ āharissāmī ’ti gāmaṃ gacchati. Atha kho so bhikkhu ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ pavisitun ’ti kukkuccāyanto na pāvisi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave tathārūpe accāyike karaṇīye santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ pavisituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā vikāle gāmaṃ paviseyya aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā pācittiyan ”ti.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 85

3. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu trong lúc đi đến thành Sāvatthī thuộc xứ Kosala đã đi đến gần ngôi làng nọ vào lúc chiều tối. Dân chúng sau khi nhìn thấy các vị tỳ khưu ấy đã nói điều này: - “Thưa các ngài, xin hãy vào.” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đi vào làng lúc sái thời” rồi trong lúc ngần ngại đã không đi vào. Bọn đạo tặc đã cướp bóc các vị tỳ khưu ấy. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã đi đến thành Sāvatthī và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép đi vào làng lúc sái thời khi đã thông báo. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đi vào làng lúc sái thời không thông báo thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đi đến thành Sāvatthī thuộc xứ Kosala đã đi đến gần ngôi làng nọ vào lúc chiều tối. Dân chúng sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu ấy đã nói điều này: - “Thưa ngài, xin hãy vào.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đi vào làng lúc sái thời không thông báo” rồi trong lúc ngần ngại đã không đi vào. Bọn đạo tặc đã cướp bóc vị tỳ khưu ấy. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến thành Sāvatthī và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép đi vào làng lúc sái thời khi đã thông báo vị tỳ khưu hiện diện. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đi vào làng lúc sái thời không thông báo vị tỳ khưu hiện diện thì phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị rắn cắn. Vị tỳ khưu khác (nghĩ rằng): “Ta sẽ mang lại lửa” rồi đi đến làng. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đi vào làng không thông báo vị tỳ khưu hiện diện” rồi trong lúc ngần ngại đã không đi vào. Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, trong trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế ta cho phép đi vào làng lúc sái thời không thông báo vị tỳ khưu hiện diện. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào đi vào làng lúc sái thời không thông báo vị tỳ khưu hiện diện thì phạm tội pācittiya ngoại trừ trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 3.

6. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Santo nāma bhikkhu sakkā hoti āpucchā pavisituṃ.

Asanto nāma bhikkhu na sakkā hoti āpucchā pavisituṃ.

Vikālo nāma majjhantike vītivatte yāva aruṇuggamanā.

Gāmaṃ paviseyyā ’ti parikkhittassa gāmassa parikkhepaṃ atikkamantassa āpatti pācittiyassa. Aparikkhittassa gāmassa upacāraṃ okkamantassa āpatti pācittiyassa.

Aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā ’ti ṭhapetvā tathārūpaṃ accāyikaṃ karaṇīyaṃ.

Vikāle vikālasaññī santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā gāmaṃ pavisati aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, āpatti pācittiyassa. Vikāle vematiko santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā gāmaṃ pavisati aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, āpatti pācittiyassa. Vikāle kālasaññī santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā gāmaṃ pavisati aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, āpatti pācittiyassa.

Kāle vikālasaññī, āpatti dukkaṭassa. Kāle vematiko, āpatti dukkaṭassa. Kāle kālasaññī, anāpatti.

Anāpatti tathārūpe accāyike karaṇīye santaṃ bhikkhuṃ āpucchā pavisati, asantaṃ bhikkhuṃ anāpucchā pavisati, antarārāmaṃ 1 gacchati, bhikkhunūpassayaṃ gacchati, titthiyaseyyaṃ gacchati, paṭikkamanaṃ gacchati, gāmena maggo hoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Vikāle gāmappavesanasikkhāpadaṃ2 tatiyaṃ.

--ooOoo--

1 antarāgāmaṃ - PTS.                      2 vikālagāmappavesanasikkhāpadaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 85

6. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỳ khưu hiện diện nghĩa là có thể thông báo để đi vào (làng).

Vị tỳ khưu không hiện diện nghĩa là không thể thông báo để đi vào (làng).

Lúc sái thời nghĩa là từ lúc đã quá nửa ngày cho đến rạng đông (ngày hôm sau).

Đi vào làng: vị vượt qua hàng rào của ngôi làng được rào lại thì phạm tội pācittiya. Vị đi vào vùng phụ cận của ngôi làng không được rào lại thì phạm tội pācittiya.

Ngoại trừ trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế: trừ ra trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế.

Vào lúc sái thời, nhận biết là vào lúc sái thời, vị đi vào làng không thông báo vị tỳ khưu hiện diện thì phạm tội pācittiya ngoại trừ trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế. Vào lúc sái thời, có sự hoài nghi, vị đi vào làng không thông báo vị tỳ khưu hiện diện thì phạm tội pācittiya ngoại trừ trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế. Vào lúc sái thời, (lầm) tưởng là vào lúc hợp thời, vị đi vào làng không thông báo vị tỳ khưu hiện diện thì phạm tội pācittiya ngoại trừ trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế.

Vào lúc hợp thời, (lầm) tưởng là lúc sái thời, phạm tội dukkaṭa. Vào lúc hợp thời, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Vào lúc hợp thời, nhận biết là lúc hợp thời thì vô tội.

Trong trường hợp có việc cần làm khẩn cấp như thế, sau khi thông báo vị tỳ khưu hiện diện rồi đi vào (làng), không có vị tỳ khưu hiện diện rồi đi vào (làng) không có thông báo, vị đi bên trong tu viện, vị đi đến chỗ ngụ của tỳ khưu ni, vị đi đến chỗ ngủ của các tu sĩ ngoại đạo, vị đi trở về, con đường đi ngang qua ngôi làng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về việc vào làng lúc sái thời là thứ ba.

--ooOoo--

6. 9. 4. SŪCIGHARASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena aññatarena dantakārena bhikkhū pavāritā honti: “Yesaṃ ayyānaṃ sūcigharena attho, ahaṃ sūcigharenā ”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū bahū sūcighare viññāpenti. Yesaṃ khuddakā sūcigharā te mahante sūcighare viññāpenti, yesaṃ mahantā sūcigharā te khuddake sūcighare viññāpenti. Atha kho so dantakāro bhikkhūnaṃ bahū sūcighare karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ, attanāpi na yāpeti, puttadārāpissa kilamanti. 1 Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā bahū sūcighare viññāpessanti? Ayaṃ imesaṃ bahū sūcighare karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ attanāpi na yāpeti puttadārāpissa kilamantī ”ti.

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū sūcighare viññāpessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū sūcighare viññāpentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave, moghapurisā na mattaṃ jānitvā bahū sūcighare viññāpessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu aṭṭhimayaṃ vā dantamayaṃ vā visāṇamayaṃ vā sūcigharaṃ kārāpeyya bhedanakaṃ pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Aṭṭhi nāma yaṃ kiñci aṭṭhi.

Danto nāma hatthidanto vuccati.

Visāṇaṃ nāma yaṃ kiñci visāṇaṃ.

Kārapeyyā ’ti karoti vā kārāpayati vā, payoge dukkaṭaṃ paṭilābhena bhinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

1 puttadāropissa kilamati - Ma, PTS, Sī.

6. 9. 4. ĐIỀU HỌC VỀ ỐNG ĐỰNG KIM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sakya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu đã được người thợ làm đồ sừng nọ thỉnh cầu rằng : “Các ngài đại đức nào có nhu cầu về ống đựng kim, tôi sẽ dâng ống đựng kim.” Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu yêu cầu nhiều ống đựng kim. Những vị có các ống đựng kim nhỏ thì yêu cầu các ống đựng kim lớn. Những vị có các ống đựng kim lớn thì yêu cầu các ống đựng kim nhỏ. Khi ấy, trong lúc làm nhiều ống đựng kim cho các tỳ khưu, người thợ làm đồ sừng ấy không thể làm hàng khác để bán nên không nuôi nổi bản thân, ngay cả vợ con của người này cũng phải chịu khổ sở. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều ống đựng kim? Người này trong lúc làm nhiều ống đựng kim cho các vị này không thể làm hàng khác để bán nên không nuôi nổi bản thân, ngay cả vợ con của người này cũng phải chịu khổ sở.

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều ống đựng kim?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi không biết chừng mực và yêu cầu nhiều ống đựng kim, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều ống đựng kim vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào bảo làm ống đựng kim bằng xương, hoặc bằng ngà, hoặc bằng sừng thì (ống đựng kim ấy) nên được đập vỡ và phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Xương nghĩa là bất cứ loại xương gì.

Ngà nghĩa là ngà voi được đề cập đến.

Sừng nghĩa là bất cứ loại sừng gì.

Bảo làm: Vị (tự) làm hoặc bảo làm, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên đập vỡ rồi nên sám hối tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 5.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti gaṇṭhikāya 1 araṇike, vīṭhe,2 añjaniyā, añjanisalākāya, vāsijaṭe, udakapuñchaniyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Sūcigharasikkhāpadaṃ catutthaṃ.

--ooOoo--

6. 9. 5. MAÑCASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto ucce mañce sayati. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ     senāsanacārikaṃ     āhiṇḍanto    yenāyasmato    upanandassa sakyaputtssa vihāro tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā upanando sakyaputto bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ, disvāna bhagavantaṃ etadavoca: “Āgacchatu me bhante sayanaṃ passatū ”ti. Atha kho bhagavā tato va paṭinivattitvā bhikkhū āmantesi: “Āsayato bhikkhave moghapuriso veditabbo ”ti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Navaṃ pana bhikkhunā mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā kārayamānena aṭṭhaṅgulapādakaṃ kāretabbaṃ sugataṅgulena aññatra heṭṭhimāya aṭaniyā. Taṃ atikkāmayato chedanakaṃ pācittiyan ”ti.

1 gaṇḍikāya - Syā.                           2 vidhe - Ma, PTS; vīthe - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                               Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 87

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị nhận được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Trong trường hợp hột nút, đồ đánh lửa, cái khóa thắt lưng, hộp đựng thuốc cao, que bôi thuốc cao, cán dao cạo, đồ gạt nước, 1 vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về ống đựng kim là thứ tư.

--ooOoo--

6. 9. 5. ĐIỀU HỌC VỀ GIƯỜNG NẰM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya nằm giường cao. Khi ấy, đức Thế Tôn trong lúc đi dạo quanh các chỗ trú ngụ cùng với nhiều vị tỳ khưu đã đi đến trú xá của đại đức Upananda con trai dòng Sakya. Đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nhìn thấy đức Thế Tôn từ đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, xin hãy đi đến. Xin đức Thế Tôn hãy nhìn xem cái giường của con.” Khi ấy, đức Thế Tôn ngay tại chỗ ấy đã quay lại và bảo các vị tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, kẻ rồ dại cần được chỉ bảo về chỗ nằm.” Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách đại đức Upananda con trai dòng Sakya bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trong lúc cho thực hiện giường hoặc ghế mới, vị tỳ khưu nên bảo làm chân cao tám ngón tay theo ngón tay của đức Thiện Thệ[*] ngoại trừ phần khung giường ở bên dưới. Nếu vượt quá mức ấy thì nên cắt bớt và phạm tội pācittiya.”

1 Một số vật dụng trên được đề cập ở Cullavagga 2 - Tiểu Phẩm 2, TTPV tập 07: khóa thắt lưng (vīṭha, tr. 93), hộp đựng thuốc cao (añjanī, tr. 91), que bôi thuốc cao (añjanisalākā, tr. 91), đồ gạt nước (udakapuñchanī, tr. 55).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                   Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 6.

2. Navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccati.

Mañco nāma cattāro mañcā: masārako bundikābaddho kuḷīrapādako 1 āhaccapādako.

Pīṭhaṃ nāma cattāri pīṭhāni: masārakaṃ bundikābaddhaṃ kuḷīra- pādakaṃ āhaccapādakaṃ.

Kārayamānenā ’ti karonto vā kārāpento vā.

Aṭṭhaṅgulapādakaṃ kāretabbaṃ sugataṅgulena aññatra heṭṭhimāya aṭaniyā ’ti ṭhapetvā heṭṭhimaṃ aṭaniṃ.2 Taṃ atikkāmetvā karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena chinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti pamāṇikaṃ karoti, ūnakaṃ karoti, aññena kataṃ pamāṇātikkantaṃ paṭilabhitvā chinditvā paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Mañcasikkhāpadaṃ3 pañcamaṃ.

--ooOoo--

6. 9. 6. TŪLONADDHASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mañcampi pīṭhampi tūlonaddhaṃ kārāpenti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā mañcampi pīṭhampi tūlonaddhaṃ kārāpessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti?

1
kuḷirapādako - Ma, PTS.   2
aṭaniyaṃ - Syā, PTS.   3
mañcapīṭhasikkhāpadaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 88

Mới nghĩa là có liên quan đến việc làm (giường hoặc ghế) được đề cập.

Giường nghĩa là có bốn loại giường: giường lắp ráp, giường xếp, giường chân cong, giường có chân tháo rời được.

Ghế nghĩa là có bốn loại ghế: ghế lắp ráp, ghế xếp, ghế chân cong, ghế có chân tháo rời được.

Trong lúc cho thực hiện: trong khi (tự) làm hoặc trong khi bảo làm.

Nên bảo làm chân cao tám ngón tay theo ngón tay của đức Thiện Thệ ngoại trừ phần khung giường ở bên dưới: trừ ra phần khung giường ở bên dưới. Vị (tự) làm hoặc bảo làm vượt quá mức ấy, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên cắt bớt rồi nên sám hối tội pācittiya.

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị đạt được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Vị làm theo kích thước, vị làm thấp hơn, do người khác làm quá kích thước sau khi đạt được thì cắt bớt rồi sử dụng, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về giường nằm là thứ năm.

--ooOoo--

6. 9. 6. ĐIỀU HỌC VỀ ĐỘN BÔNG GÒN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư cho thực hiện giường ghế độn bông gòn. Dân chúng trong lúc đi dạo quanh các trú xá nhìn thấy rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại cho thực hiện giường ghế độn bông gòn giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 6.

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ, Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū mañcampi pīṭhampi tūlonaddhaṃ kārāpessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave mañcampi pīṭhampi tūlonaddhaṃ kārāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā mañcampi pīṭhampi tūlonaddhaṃ kārāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā tūlonaddhaṃ kārāpeyya uddālanakaṃ pācittiyan ”ti.

3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Mañco nāma cattāro mañcā: masārako bundikābaddho kuḷīrapādako āhaccapādako.

Pīṭhaṃ nāma cattāri pīṭhāni: masārakaṃ bundikābaddhaṃ kuḷīra- pādakaṃ āhaccapādakaṃ.

Tūlaṃ nāma tīṇitulāni rukkhatūlaṃ latātūlaṃ poṭakitūlaṃ.

Kārāpeyyā ’ti karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena uddāletvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti āyoge kāyabandhane aṃsavaṭṭake 1 pattatthavikāya parissāvane bimbohanaṃ2     karoti,  aññena   kataṃ     paṭilabhitvā    paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Tūlonaddhasikkhāpadaṃ chaṭṭhaṃ. --ooOoo--

1 aṃsabaddhake - Ma, Syā; aṃsavaddhake - PTS.      2 bibbohanaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 88

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại cho thực hiện giường ghế độn bông gòn?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi cho thực hiện giường ghế độn bông gòn, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại cho thực hiện giường ghế độn bông gòn vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào bảo thực hiện giường ghế độn bông gòn thì (bông gòn) nên được móc ra và phạm tội pācittiya.”

3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Giường nghĩa là có bốn loại giường: giường lắp ráp, giường xếp, giường chân cong, giường có chân tháo rời được.

Ghế nghĩa là có bốn loại ghế: ghế lắp ráp, ghế xếp, ghế chân cong, ghế có chân tháo rời được.

Bông gòn nghĩa là có ba loại bông gòn: bông gòn từ cây, bông gòn từ dây leo, bông gòn từ cỏ.

Bảo thực hiện: vị (tự) làm hoặc bảo làm, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên móc ra rồi nên sám hối tội pācittiya.

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị đạt được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Trong trường hợp vị làm đồ băng bó, dây buộc lưng, dây đeo vai, túi đựng bát, đồ lọc nước, gối kê; sau khi đạt được (giường ghế) do người khác làm thì móc ra rồi sử dụng, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về độn bông gòn là thứ sáu. --ooOoo--

6. 9. 7. NISĪDANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṃ nisīdanaṃ anuññātaṃ hoti. Chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā nisīdanaṃ anuññātan ’ti appamāṇikāni nisīdanāni dhārenti mañcassapi pīṭhassapi puratopi pacchatopi olambanti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū appamāṇikāni nisīdanāni dhāressantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave appamāṇikāni nisīdanāni dhārethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā appamāṇikāni nisīdanāni dhāressatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Nisīdanaṃ pana bhikkhunā kārayamānena pāmāṇikaṃ kāretabbaṃ. Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso dve vidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ diyaḍḍhaṃ. Taṃ atikkāmayato chedanakaṃ pācittiyan ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

2. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī mahākāyo hoti. So bhagavato purato nisīdanaṃ paññāpetvā samantato samañjamāno nisīdi. 1 Atha kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ udāyi nisīdanaṃ paññāpetvā samannato samañjasi seyyathāpi purāṇāsikoṭṭho ”ti? “Tathā hi pana bhante bhagavatā bhikkhūnaṃ atikhuddakaṃ nisīdanaṃ anuññātan ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave nisīdanassa dasaṃ2 vidatthiṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Nisīdanaṃ pana bhikkhunā kārayamānena pamāṇikaṃ kāretabbaṃ. Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso dve vidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ diyaḍḍhaṃ dasā vidatthi. Taṃ atikkāmayato chedanakaṃ pācittiyan ”ti.

1 nisīdati - Ma, Syā, PTS.                2 dasā - Syā, PTS, Sī 1, Sīmu 2.

6. 9. 7. ĐIỀU HỌC VỀ TẤM LÓT NGỒI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, tấm lót ngồi đã được đức Thế Tôn cho phép đến các tỳ khưu. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Tấm lót ngồi đã được đức Thế Tôn cho phép” nên đã sử dụng các tấm lót ngồi không theo kích thước. Các vị treo ở phía trước và phía sau của giường và của ghế. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại sử dụng các tấm lót ngồi không theo kích thước?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sử dụng các tấm lót ngồi không theo kích thước, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại sử dụng các tấm lót ngồi không theo kích thước vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trong lúc cho thực hiện tấm lót ngồi, vị tỳ khưu nên bảo làm theo kích thước. Ở đây, kích thước này là chiều dài hai gang tay, chiều rộng một gang rưỡi theo gang tay của đức Thiện Thệ. Nếu vượt quá mức ấy thì (tấm lót ngồi) nên được cắt bớt và phạm tội pācittiya.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

2. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi có thân hình to lớn. Vị ấy khi sắp đặt tấm lót ngồi ở phía trước đức Thế Tôn cứ kéo căng ra khắp các phía rồi mới ngồi xuống. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Này Udāyi, vì sao sau khi sắp đặt tấm lót ngồi ngươi cứ kéo căng ra khắp các phía giống như là căng ra tấm da bị nhăn vậy?” - “Bạch ngài, như thế là vì tấm lót ngồi đã được đức Thế Tôn cho phép đến các tỳ khưu thì quá nhỏ.” Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép đường viền của tấm lót ngồi là một gang. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trong lúc cho thực hiện tấm lót ngồi, vị tỳ khưu nên bảo làm theo kích thước. Ở đây, kích thước này là chiều dài hai gang tay, chiều rộng một gang rưỡi, đường viền một gang theo gang tay của đức Thiện Thệ. Nếu vượt quá mức ấy thì (tấm lót ngồi) nên được cắt bớt và phạm tội pācittiya.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 8.

3. Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati.

Kārayamānenā ’ti karonto vā kārāpento vā. Pamāṇikaṃ kāretabbaṃ: Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso dve vidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ diyaḍḍhaṃ dasā vidatthi. Taṃ atikkāmetvā karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena chinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti pamāṇikaṃ karoti, ūnakaṃ karoti, aññena kataṃ pamāṇātikkantaṃ paṭilabhitvā chinditvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Nisīdanasikkhāpadaṃ sattamaṃ.

--ooOoo--

6. 9. 8. KAṆḌUPAṬICCĀDISIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṃ kaṇḍupaṭicchādi 1 anuññātā hoti. Chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā kaṇḍupaṭicchādi anuññātā ’ti appamāṇikāyo kaṇḍupaṭicchādiyo dhārenti, puratopi pacchatopi ākaḍḍhantā āhiṇḍanti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti:

1 kaṇḍupaṭicchādī - Syā, PTS evamuparipi.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 90

3. Tấm lót ngồi nghĩa là vật có đường viền được nói đến.

Trong lúc cho thực hiện: trong khi (tự) làm hoặc trong khi bảo làm. Nên bảo làm theo kích thước: Ở đây, kích thước này là chiều dài hai gang tay, chiều rộng một gang rưỡi, đường viền một gang theo gang tay của đức Thiện Thệ. Vị (tự) làm hoặc bảo làm vượt quá mức ấy, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên cắt bớt rồi nên sám hối tội pācittiya.

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị đạt được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Vị làm theo kích thước, vị làm nhỏ hơn, sau khi đạt được (tấm lót ngồi) do người khác làm quá kích thước thì cắt bớt rồi sử dụng, vị làm mái che hoặc thảm trải nền hoặc tấm vách chắn hoặc nệm hoặc gối kê, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về tấm lót ngồi là thứ bảy.

--ooOoo--

6. 9. 8. ĐIỀU HỌC VỀ Y ĐẮP GHẺ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, y đắp ghẻ đã được đức Thế Tôn cho phép đến các tỳ khưu. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Y đắp ghẻ đã được đức Thế Tôn cho phép” nên đã sử dụng các y đắp ghẻ không theo kích thước. Các vị trong lúc để lòng thòng ở phía trước và phía sau rồi đi đó đây. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 8.

“Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū appamāṇikāyo kaṇḍu- paṭicchādiyo dhāressantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave appamāṇikāyo kaṇḍupaṭicchādiyo dhārethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā appamāṇikāyo kaṇḍupaṭicchādiyo dhāressatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Kaṇḍupaṭicchādiṃ pana bhikkhunā kārayamānena pāmāṇikā kāretabbā. Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso catasso vidatthiyo sugata- vidatthiyā tiriyaṃ dve vidatthiyo. Taṃ atikkāmayato chedanakaṃ pācittiyan ”ti.

2. Kaṇḍupaṭicchādi nāma yassa adhonābhi ubbhajāṇumaṇḍalaṃ kaṇḍu vā piḷakā 1 vā assāvo2 thullakacchu3 vā ābādho tassa paṭicchādanatthāya.

Kārayamānenā ’ti karonto vā karāpento vā. Pamāṇikā kāretabbā: Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso catasso vidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ dve vidatthiyo. Taṃ atikkāmetvā karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena chinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti pamāṇikaṃ karoti, ūnakaṃ karoti, aññena kataṃ pamāṇātikkantaṃ paṭilabhitvā chinditvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Kaṇḍupaṭicchādisikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ.

--ooOoo--

1
pīḷakā - Ma.            2
assavo - Sī 1.     3
thallukacchā - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 90

- “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại sử dụng các y đắp ghẻ không theo kích thước?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sử dụng các y đắp ghẻ không theo kích thước, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại sử dụng các y đắp ghẻ không theo kích thước vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trong lúc cho thực hiện y đắp ghẻ, vị tỳ khưu nên bảo làm theo kích thước. Ở đây, kích thước này là chiều dài bốn gang tay, chiều rộng hai gang theo gang tay của đức Thiện Thệ. Nếu vượt quá mức ấy thì (y đắp ghẻ) nên được cắt bớt và phạm tội pācittiya.”

2. Y đắp ghẻ nghĩa là nhằm mục đích băng bó cho vị có ghẻ hoặc mụt nhọt hoặc vết thương hoặc bệnh lở loét ở phía dưới lỗ rún và ở phía trên đầu gối.

Trong lúc cho thực hiện: trong khi (tự) làm hoặc trong khi bảo làm. Nên bảo làm theo kích thước: Ở đây, kích thước này là chiều dài bốn gang tay chiều rộng hai gang theo gang tay của đức Thiện Thệ (1m x 0,5 m). Vị (tự) làm hoặc bảo làm vượt quá mức ấy, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên cắt bớt rồi nên sám hối tội pācittiya.

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị đạt được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Vị làm theo kích thước, vị làm nhỏ hơn, sau khi đạt được (y đắp ghẻ) do người khác làm quá kích thước thì cắt bớt rồi sử dụng, vị làm mái che hoặc thảm trải nền hoặc tấm vách chắn hoặc nệm hoặc gối kê, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về y đắp ghẻ là thứ tám.

--ooOoo--

6. 9. 9. VASSIKASĀṬIKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṃ vassikasāṭikā anuññā hoti. Chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā vassikasāṭikā anuññātā ’ti appamāṇikāyo vassikasāṭikāyo dhārenti puratopi pacchatopi ākaḍḍhantā āhiṇḍanti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū appamāṇikāyo vassikasāṭikāyo dhāressantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave appamāṇikāyo vassikasāṭikāyo dhārethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā appamāṇikāyo     vassikasāṭikāyo  dhāressatha?    Netaṃ    moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Vassikasāṭikaṃ pana bhikkhunā kārayamānena pāmāṇikaṃ kāretabbaṃ. Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso chavidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ aḍḍhateyyā. Taṃ atikkāmayato chedanakaṃ pācittiyan ”ti.

2. Vassikasāṭikā nāma vassānassa cātumāsatthāya.

Kārayamānenā ’ti karonto vā kārāpento vā. Pamāṇikā kāretabbā: Tatrīdaṃ pamāṇaṃ dīghaso chavidatthiyo sugatavidatthiyā, tiriyaṃ aḍḍhateyyā. Taṃ atikkāmetvā karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena chinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

6. 9. 9. ĐIỀU HỌC VỀ VẢI CHOÀNG TẮM MƯA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, vải choàng tắm mưa đã được đức Thế Tôn cho phép đến các tỳ khưu. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Vải choàng tắm mưa đã được đức Thế Tôn cho phép” nên đã sử dụng các vải choàng tắm mưa không theo kích thước. Các vị trong lúc để lòng thòng ở phía trước và phía sau rồi đi đó đây. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại sử dụng các vải choàng tắm mưa không theo kích thước?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sử dụng các vải choàng tắm mưa không theo kích thước, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại sử dụng các vải choàng tắm mưa không theo kích thước vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trong lúc cho thực hiện vải choàng tắm mưa, vị tỳ khưu nên bảo làm theo kích thước. Ở đây, kích thước này là chiều dài sáu gang tay, chiều rộng hai gang rưỡi theo gang tay của đức Thiện Thệ. Nếu vượt quá mức ấy thì (vải choàng tắm mưa) nên được cắt bớt và phạm tội pācittiya.”

Vải choàng tắm mưa nghĩa là nhằm nhu cầu của bốn tháng mùa mưa.

Trong lúc cho thực hiện: trong khi (tự) làm hoặc trong khi bảo làm. Nên bảo làm theo kích thước: Ở đây, kích thước này là chiều dài sáu gang tay, chiều rộng hai gang rưỡi theo gang tay của đức Thiện Thệ (1,50 m x 0,625 m). Vị (tự) làm hoặc bảo làm vượt quá mức ấy, trong lúc tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên cắt bớt rồi nên sám hối tội pācittiya.

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị đạt được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 10.

Anāpatti pamāṇikaṃ karoti, ūnakaṃ karoti, aññena kataṃ pamāṇātikkantaṃ paṭilabhitvā chinditvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ navamaṃ.

--ooOoo--

6. 9. 10. NANDATTHERASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā nando bhagavato mātucchāputto abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko caturaṅgulomako bhagavato. 1 So sugatacīvarappamāṇaṃ cīvaraṃ dhāreti. Addasaṃsu kho therā bhikkhū āyasmantaṃ nandaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvā ‘bhagavā āgacchatī ’ti āsanā uṭṭhahitvā 2 te upagate sañjānitvā 3 ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā nando sugatacīvarappamāṇaṃ cīvaraṃ dhāressatī ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ nanda sugata- cīvarappamāṇaṃ cīvaraṃ dhāresī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ nanda sugatacīvarappamāṇaṃ cīvaraṃ dhāressasi? Netaṃ nanda appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yo pana bhikkhu sugatacīvarappamānaṃ cīvaraṃ kārāpeyya atirekaṃ vā chedanakaṃ pācittiyaṃ. Tatrīdaṃ sugatassa sugata- cīvarappamāṇaṃ dīghaso navavidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ chavidatthiyo, idaṃ sugatassa sugatacīvarappamāṇan ”ti.

2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Sugatacīvaraṃ 4 nāma dīghaso navavidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ chavidatthiyo.

Kārāpeyyā ’ti karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena chinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.

1
bhagavatā - Ma, Syā.
2
uṭṭhahanti - Ma, Syā, PTS.
3
upagate jānitvā - Ma, PTS; upagataṃ sañjānitvā - Syā.
4
sugatacīvarappamāṇaṃ - Ma, Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 92

Vị làm theo kích thước, vị làm nhỏ hơn, sau khi đạt được (vải choàng tắm mưa) do người khác làm quá kích thước thì cắt bớt rồi sử dụng, vị làm mái che hoặc thảm trải nền hoặc tấm vách chắn hoặc nệm hoặc gối kê, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về vải choàng tắm mưa là thứ chín.

--ooOoo--

6. 9. 10. ĐIỀU HỌC VỀ TRƯỞNG LÃO NANDA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Nanda con trai người dì của đức Thế Tôn là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái, và thấp hơn đức Thế Tôn bốn ngón tay. Vị ấy mặc y có kích thước y của đức Thiện Thệ. Các tỳ khưu trưởng lão đã nhìn thấy đại đức Nanda từ đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đi đến” rồi đã rời chỗ ngồi đứng dậy. Các vị ấy sau khi nhận ra người đã đi đến liền phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Nanda lại mặc y có kích thước y của đức Thiện Thệ?” ―(như trên)― “Này Nanda, nghe nói ngươi mặc y có kích thước y của đức Thiện Thệ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này Nanda, vì sao ngươi lại mặc y có kích thước y của đức Thiện Thệ vậy? Này Nanda, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Vị tỳ khưu nào cho thực hiện y có kích thước y của đức Thiện Thệ hoặc rộng hơn thì (y ấy) nên được cắt bớt và phạm tội pācittiya. Trong trường hợp này, kích thước y của đức Thiện Thệ dành cho đức Thiện Thệ là chiều dài chín gang tay, chiều rộng sáu gang theo gang tay của đức Thiện Thệ. Đây là kích thước y của đức Thiện Thệ dành cho đức Thiện Thệ.”

2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Kích thước y của đức Thiện Thệ nghĩa là chiều dài chín gang tay, chiều rộng sáu gang theo gang tay của đức Thiện Thệ.

Cho thực hiện: vị (tự) làm hoặc bảo làm, trong lúc tiến hành phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì nên cắt bớt rồi nên sám hối tội pācittiya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                 Rājavaggo - Pāc. 6. 9. 10.

Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti pācittiyassa.

Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti ūnakaṃ karoti, aññena kataṃ paṭilabhitvā chinditvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Nandattherasikkhāpadaṃ dasamaṃ. Rājavaggo 1 navamo.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Rañño ca ratanaṃ santaṃ sūciṃ mañcañca tūlikaṃ nisīdanañca kaṇḍū ca vassikaṃ sugatena cā ”ti.

--ooOoo--

VAGGUDDĀNAṂ

Musā bhūtañca ovādo bhojanaṃ celakena ca, surā sappāṇakā dhammā rājavaggena te nava.

--ooOoo--

Uddiṭṭhā kho āyasmanto dvenavuti pācittiyā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā?     Tatiyampi      pucchāmi,     kaccittha     parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

Khuddakaṃ samattaṃ.3

--ooOoo--

1
ratanavaggo - Ma.     2
kaṇḍuñ ca - Ma, PTS.     3
pācittiyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Đức Vua - Điều Pācittiya 92

Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội pācittiya.

Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Được làm bởi người khác, vị đạt được rồi sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.

Vị làm nhỏ hơn, sau khi đạt được (y) do người khác làm quá kích thước thì cắt bớt rồi sử dụng, vị làm mái che hoặc thảm trải nền hoặc tấm vách chắn hoặc nệm hoặc gối kê, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học về trưởng lão Nanda là thứ mười. Phẩm Đức Vua là thứ chín.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Của đức vua, và vật quý giá, vị hiện diện, kim may, và (chân) giường,
(độn) bông gòn, tấm lót ngồi, và (y đắp) ghẻ, (choàng tắm) thuộc mùa mưa,
và (y) đức Thiện Thệ.
--ooOoo--

TÓM LƯỢC CÁC PHẨM:

Nói dối, thảo mộc, và giáo giới, vật thực, và đạo sĩ lõa thể, (uống) rượu, có sinh vật, (nói) theo Pháp, với phẩm đức vua, chúng gồm có chín phẩm.

--ooOoo--

Bạch chư đại đức, chín mươi hai điều pācittiya đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.

Phần Nhỏ Nhặt đã được đầy đủ.

--ooOoo--

7. PĀṬIDESANĪYAKAṆḌO Ime kho           panāyasmanto   cattāro   pāṭidesanīyā    dhammā        uddesaṃ āgacchanti.

7. 1. PAṬHAMA PĀṬIDESANĪYA SIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhunī sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā paṭikkamanakāle aññataraṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Handayya bhikkhaṃ patigaṇhāhī ”ti. 1 “Suṭṭhu bhaginī ”ti sabbeva aggahesi. Sā upakaṭṭhe kāle nāsakkhi piṇḍāya carituṃ, chinnabhattā ahosi. Atha kho sā bhikkhunī dutiyampi divasaṃ ―pe― tatiyampi divasaṃ sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā paṭikkamanakāle naṃ bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Handayya bhikkhaṃ patigaṇhāhī ”ti. “Suṭṭhu bhaginī ”ti sabbeva aggahesi. Sā upakaṭṭhe kāle nāsakkhi piṇḍāya carituṃ, chinnabhattā ahosi.

2. Atha kho sā bhikkhunī catuttho divase rathikāya pavedhentī 2 gacchati. Seṭṭhi gahapati rathena paṭipathaṃ āgacchanto taṃ bhikkhuniṃ etadavoca: “Apehayye ”ti. Sā okkamantī2 tattheva paripati. Seṭṭhi gahapati taṃ bhikkhuniṃ khamāpesi: “Khamāhayye mayā nipātitā ”ti?3 “Nāhaṃ gahapati tayā nipātitā, api ca ahameva dubbalā ”ti. “Kissa pana tvaṃ ayye dubbalā ”ti? Atha kho sā bhikkhunī seṭṭhissa gahapatissa etamatthaṃ ārocesi. Seṭṭhi gahapati taṃ bhikkhuniṃ gharaṃ netvā bhojetvā ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahessanti, kicchalābho mātugāmo ”ti?

3. Assosuṃ kho bhikkhū tassa seṭṭhissa gahapatissa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahessatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātikā te bhikkhu aññātikā ”ti? “Aññātikā bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātikāya na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa aññātikāya bhikkhuniyā hatthato āmisaṃ paṭiggahessasi? Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

1
paṭiggaṇhāti - Ma.                                   3
vokkamantī - Ma.
2
pavedhantī - Syā, PTS.                               4
mayāsi pātitā ti - Ma.

7. CHƯƠNG PĀṬIDESANĪYA: Bạch chư đại đức, bốn điều pāṭidesanīya này được đưa ra đọc tụng.

7. 1. ĐIỀU HỌC PĀṬIDESANĪYA THỨ NHẤT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu ni nọ sau khi đi khất thực ở trong thành Sāvatthī đến lúc đi trở về đã nhìn thấy vị tỳ khưu nọ và đã nói điều này: - “Này ngài đại đức, hãy nhận lãnh vật thực.” - “Này sư tỷ, tốt lắm!” Rồi đã nhận lãnh hết tất cả. Khi thời giờ đã kề cận, vị ni ấy đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đã bị lỡ. Sau đó, vào ngày thứ nhì―(như trên)― vào ngày thứ ba, vị tỳ khưu ni ấy sau khi đi khất thực ở trong thành Sāvatthī đến lúc đi trở về đã nhìn thấy vị tỳ khưu ấy và đã nói điều này: - “Này ngài đại đức, hãy nhận lãnh vật thực.” - “Này sư tỷ, tốt lắm!” Rồi đã nhận lãnh hết tất cả. Khi thời giờ đã kề cận, vị ni ấy đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đã bị lỡ.

2. Sau đó vào ngày thứ tư, vị tỳ khưu ni ấy run lập cập đi trên đường. Người gia chủ đại phú đang đi xe ngược chiều đã nói với vị tỳ khưu ni ấy điều này: - “Này ni sư, hãy tránh ra.” Vị ni ấy trong lúc bước xuống đã bị té ngã ngay tại chỗ ấy. Người gia chủ đại phú đã xin lỗi vị tỳ khưu ni ấy: - “Thưa ni sư, xin hãy thứ lỗi. Ni sư đã bị tôi làm té ngã.” - “Này gia chủ, không phải ta đã bị ngươi làm té ngã mà chính vì ta đây đuối sức.” - “Thưa ni sư, vì sao ni sư đuối sức?” Khi ấy, vị tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho người gia chủ đại phú. Người gia chủ đại phú ấy đã đưa vị tỳ khưu ni ấy về nhà, dâng thức ăn, rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức lại nhận lãnh vật thực từ tay của tỳ khưu ni? Là người nữ có lợi lộc khó khăn!”

3. Các tỳ khưu đã nghe được người gia chủ đại phú phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao tỳ khưu lại nhận lãnh vật thực từ tay của tỳ khưu ni?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi nhận lãnh vật thực từ tay của tỳ khưu ni, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này tỳ khưu, là nữ thân quyến của ngươi hay không phải là nữ thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là nữ thân quyến.” - “Này kẻ rồ dại, người nam không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với người nữ không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại nhận lãnh vật thực từ tay tỳ khưu ni không phải là thân quyến vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Paṭhamapāṭidesanīyaṃ

“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā: ‘Gārayhaṃ āvuso dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemī ’”ti.

4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Antaragharaṃ nāma rathikā 1 byūhaṃ siṅghāṭakaṃ gharaṃ.

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā, avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ. ‘Khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa.

Aññātikāya     aññātikasaññī      antaragharaṃ   paviṭṭhāya   hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa. Aññātikāya vematiko antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa. Aññātikāya ñātikasaññī antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa.

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa. Ekato upasampannāya hatthato khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ‘khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

1 rathiyā - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Chương Pāṭidesanīya - Điều học 01

“Vị tỳ khưu nào tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm từ tay tỳ khưu ni không phải là thân quyến đã đi vào xóm nhà, rồi nhai hoặc ăn thì vị tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

(Người nữ) không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

Xóm nhà nghĩa là con đường có xe cộ, ngõ cụt, giao lộ, căn nhà.

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, súp, bánh, cá, thịt. Vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ nhận thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội pāṭidesanīya.

Không phải là nữ thân quyến, nhận biết không phải là nữ thân quyến, vị tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm từ tay của vị ni đã đi vào xóm nhà rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya. Không phải là nữ thân quyến, có sự hoài nghi, vị tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm từ tay của vị ni đã đi vào xóm nhà rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya. Không phải là nữ thân quyến, (lầm) tưởng là nữ thân quyến, vị tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm từ tay của vị ni đã đi vào xóm nhà rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya.

Vị nhận lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa. Vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi nhận lãnh từ tay của vị ni tu lên bậc trên từ một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                              Dutiyapāṭidesanīyaṃ

Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñatikasaññī, anāpatti.

Anāpatti ñātikāya, dāpeti na deti, upanikkhipitvā deti, antarārāme, bhikkhunūpassaye, titthiyaseyyāya, paṭikkamane, gāmato nīharatvā deti, yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ‘sati paccaye paribhuñjā ’ti deti, sikkhamānāya, sāmaṇerāya, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Paṭhamapāṭidesanīya sikkhāpadaṃ.

--ooOoo--

7. 2. DUTIYAPĀṬIDESANĪYA SIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhikkhū kulesu nimantitā bhuñjanti. Chabbaggiyā bhikkhuniyo chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ vosāsantiyo ṭhitā honti: “Idha sūpaṃ detha, idha odanaṃ dethā ”ti, chabbaggiyā bhikkhū yāvadatthaṃ bhuñjanti. Aññe bhikkhū na cittarūpaṃ labhanti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuniyo vosāsantiyo na nivāressantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhuniyo vosāsantiyo na nivārethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā bhikkhuniyo vosāsantiyo na nivāressatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Bhikkhū paneva kulesu nimantitā bhuñjanti. Tatra ce sā 1 bhikkhunī vosāsamānarūpā ṭhitā hoti: ‘Idha sūpaṃ detha idha odanaṃ dethā ’ti. Tehi bhikkhūhi sā bhikkhunī apasādetabbā: ‘Apasakka tāva bhagini, yāva bhikkhū bhuñjantī ’ti. Ekassapi ce2 bhikkhuno nappaṭibhāseyya taṃ bhikkhuniṃ apasādetuṃ: ‘Apasakka tāva bhagini, yāva bhikkhū bhuñjantī ’ti. Paṭidesetabbaṃ tehi bhikkhūhi: ’Gārayhaṃ āvuso dhammaṃ āpajjimhā asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemā ”ti.

1 sā iti padaṃ Syā potthake na dissati.               2 ekassa cepi - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Chương Pāṭidesanīya - Điều học 02

Nữ thân quyến, (lầm) tưởng không phải là nữ thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Nữ thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Nữ thân quyến, nhận biết là nữ thân quyến thì vô tội.

Từ vị (tỳ khưu ni) là nữ thân quyến, (vị ni) bảo (người khác) trao cho chứ không tự trao cho, (vị ni) sau khi để xuống rồi cho, ở trong tu viện, ở chỗ trú ngụ của các tỳ khưu ni, ở chỗ ngủ của các tu sĩ ngoại đạo, khi đi trở về, (vị ni) mang từ làng về rồi cho, (vị ni) cho vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời (nói rằng): ‘Hãy thọ dụng khi có duyên cớ,’ từ cô ni tu tập sự, từ sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học pāṭidesanīya thứ nhất.

--ooOoo--

7. 2. ĐIỀU HỌC PĀṬIDESANĪYA THỨ NHÌ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu được thỉnh mời đang thọ thực ở các gia đình. Các tỳ khưu ni nhóm Lục Sư đứng hướng dẫn sự phục vụ đến các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nói rằng): - “Hãy dâng xúp ở đây, hãy dâng cơm ở chỗ này.” Các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực theo như ý thích. Các tỳ khưu khác thọ thực không được như ý. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư không ngăn cản các tỳ khưu ni đang hướng dẫn sự phục vụ?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi không ngăn cản các tỳ khưu ni đang hướng dẫn sự phục vụ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại không ngăn cản các tỳ khưu ni đang hướng dẫn sự phục vụ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp các tỳ khưu được thỉnh mời thọ thực ở các gia đình. Nếu tại nơi ấy có vị tỳ khưu ni đứng hướng dẫn sự phục vụ (nói rằng): ‘Hãy dâng xúp ở đây, hãy dâng cơm ở chỗ này.’ Vị tỳ khưu ni ấy nên bị từ chối bởi các tỳ khưu ấy (nói rằng): ‘Này sư tỷ, hãy lui ra cho đến khi nào các tỳ khưu thọ thực xong.’ Nếu không một vị tỳ khưu nào lên tiếng để từ chối tỳ khưu ni ấy (nói rằng): ‘Này sư tỷ, hãy lui ra cho đến khi nào các tỳ khưu thọ thực xong’ thì các tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, chúng tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; chúng tôi xin thú nhận tội ấy.’’’

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                         Dutiyapāṭidesanīyaṃ

2. Bhikkhū paneva kulesu nimantitā bhuñjantī ’ti 1 Kulaṃ nāma cattāri kulāni: khattiyakulaṃ brāhmaṇakulaṃ vessakulaṃ suddakulaṃ.

Nimantitā bhuñjantī ’ti          pañcannaṃ     bhojanānaṃ      aññatarena bhojanena nimantitā bhuñjanti.

Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.

Vosāsantī nāma yathāmittatā yathāsandiṭṭhatā yathāsambhattatā yathāsamānūpajjhāyakatā yathāsamānācariyakatā ‘idha sūpaṃ detha, idha odanaṃ dethā ’ti, esā 2 vosāsantī nāma.

Tehi bhikkhuhī ’ti bhuñjamānehi bhikkhūhi.

Sā bhikkhunī ’ti yā sā vosāsantī bhikkhunī. Tehi bhikkhūhi sā bhikkhunī apasādetabbā: ‘Apasakka tāva bhagini yāva bhikkhū bhuñjantī ’ti. Ekassapi ce 3 bhikkhuno anapasādite 4 ‘khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa.

Upasampannāya upasampannasaññī vosāsantiyā na nivāreti, āpatti pāṭidesanīyassa. Upasampannāya vematiko vosāsantiyā na nivāreti, āpatti pāṭidesanīyassa. Upasampannāya anupasampanna saññī vosāsantiyā na nivāreti, āpatti pāṭidesanīyassa.

Ekato upasampannāya vosāsantiyā na nivāreti, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannāya upampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannāya anupasampannasaññī, anāpatti.

Anāpatti attano bhattaṃ dāpeti na deti, aññassa5 bhattaṃ deti na dāpeti, yaṃ na dinnaṃ taṃ dāpeti, yattha na dinnaṃ tattha dāpeti, sabbesaṃ samakaṃ dāpeti, sikkhamānāya6 vosāsati, sāmaṇerāya7 vosāsati, pañca- bhojanāni ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dutiyapāṭidesanīya sikkhāpadaṃ. --ooOoo--

1
bhuñjanti - Sīmu 1.
2
ayaṃ - Syā.                                 5
aññesaṃ - Ma, Syā, PTS.
3
ekassa cepi - Ma, PTS.                      6
sikkhamānā - Ma, Syā, PTS.
4
anapasādito - Ma.                           7
sāmaṇerī - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Chương Pāṭidesanīya - Điều học 02

2. Trường hợp các tỳ khưu được thỉnh mời thọ thực ở các gia đình: Gia đình nghĩa là có bốn loại gia đình: gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình thương buôn, và gia đình hạng cùng đinh.

Được thỉnh mời thọ thực: được thỉnh mời thọ thực loại vật thực nào đó thuộc về năm loại vật thực.

Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.

(Vị ni) đang hướng dẫn sự phục vụ nghĩa là (nói rằng): ‘Hãy dâng xúp ở đây, hãy dâng cơm ở chỗ này’ thuận theo tình bạn bè, thuận theo sự đồng quan điểm, thuận theo sự thân thiết, thuận theo sự có chung thầy tế độ, thuận theo sự có chung thầy dạy học; điều này gọi là (vị ni) đang hướng dẫn sự phục vụ.

Bởi các tỳ khưu ấy: bởi các vị tỳ khưu đang thọ thực.

Vị tỳ khưu ni ấy: là vị tỳ khưu ni đang hướng dẫn sự phục vụ. Các tỳ khưu ấy nên từ chối vị tỳ khưu ni ấy (nói rằng): ‘Này sư tỷ, hãy lui ra cho đến khi nào các tỳ khưu thọ thực xong.’ Nếu không một vị tỳ khưu nào từ chối, vị (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi nhận lãnh thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội pāṭidesanīya.

Người nữ đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, vị không ngăn cản vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội pāṭidesanīya. Người nữ đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, vị không ngăn cản vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội pāṭidesanīya. Người nữ đã tu lên bậc trên, (lầm tưởng) là chưa tu lên bậc trên, vị không ngăn cản vị ni đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội pāṭidesanīya.

Vị không ngăn cản vị ni tu lên bậc trên từ một hội chúng đang hướng dẫn sự phục vụ thì phạm tội dukkaṭa. Người nữ chưa tu lên bậc trên, (lầm tưởng) là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người nữ chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người nữ chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên thì vô tội.

(Vị tỳ khưu ni) bảo (người khác) dâng chớ không tự dâng bữa ăn của bản thân, (vị ni) tự dâng chớ không bảo dâng bữa ăn của những người khác, (vị ni) bảo dâng vật chưa được dâng, (vị ni) bảo dâng nơi nào chưa được dâng, (vị ni) bảo dâng đồng đều cho tất cả, cô ni tu tập sự hướng dẫn sự phục vụ, vị sa di ni hướng dẫn sự phục vụ, trừ ra năm loại vật thực còn tất cả (các thức khác) không phạm tội, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học pāṭidesanīya thứ nhì. --ooOoo--

7. 3. TATIYAPĀṬIDESANĪYA SIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ aññataraṃ kulaṃ ubhato pasannaṃ hoti saddhāya vaḍḍhati bhogena hāyati. Yaṃ tasmiṃ kule uppajjati purebhattaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā taṃ sabbaṃ bhikkhūnaṃ vissajjetvā appekadā anasitā acchanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā paṭiggahessanti? Imesaṃ datvā appekadā anasitā acchantī ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

2. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave yaṃ taṃ kulaṃ 1 saddhāya vaḍḍhati bhogena hāyati, evarūpassa kulassa ñattidutiyena kammena sekhasammutiṃ dātuṃ. Evañca pana bhikkhave dātabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:

3. Suṇātu me bhante saṅgho. Itthannāmaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati bhogena hāyati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa kulassa sekhasammutiṃ dadeyya. Esā ñatti.

Suṇātu me bhante saṅgho itthannāmaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati bhogena hāyati. Saṅgho itthannāmassa kulassa sekhasammutiṃ deti yassāyasmato khamati itthannāmassa kulassa sekhasammutiyā dānaṃ, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dinnā saṅghena itthannāmassa kulassa sekhasammuti.          Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

1 yaṃ kulaṃ - Ma, Syā, PTS.

7. 3. ĐIỀU HỌC PĀṬIDESANĪYA THỨ BA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, ở trong thành Sāvatthī có gia đình nọ cả hai (vợ chồng) đều mộ đạo, tăng trưởng về đức tin, và dứt bỏ về của cải. Ở trong gia đình ấy, khi có vật thực cứng hoặc vật thực mềm gì phát sanh trước bữa ăn, họ đều phân phát tất cả vật thực ấy đến các vị tỳ khưu, đôi lúc họ không còn gì (để ăn). Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại thọ lãnh không biết chừng mực? Những người này sau khi bố thí cho các vị này đôi lúc không còn gì (để ăn).” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

2. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, (trường hợp) gia đình nào tăng trưởng về đức tin và dứt bỏ về của cải, ta cho phép ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình có hiện trạng như thế bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì. Và này các tỳ khưu, nên ban cho như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:

3. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Gia đình tên (như vầy) tăng trưởng về đức tin và dứt bỏ về của cải. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Gia đình tên (như vầy) tăng trưởng về đức tin và dứt bỏ về của cải. Hội chúng ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý với việc ban cho sự công nhận là bậc hữu học đến gia đình tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.

Sự công nhận là bậc hữu học đã được hội chúng ban cho đến gia đình tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                      Tatiyapāṭidesanīyaṃ

“Yāni kho pana tāni sekhasammatāni kulāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu sekhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā: ‘Gārayhaṃ āvuso dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemī ’”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

4. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ussavo hoti. Manussā bhikkhū nimantetvā bhojenti. Tampi kho kulaṃ bhikkhū nimantesi. Bhikkhū kukkuccāyantā nādhivāsenti ‘paṭikkhittaṃ bhagavatā sekhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjitun ’ti. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kinnu kho nāma amhākaṃ jīvitena yaṃ ayyā amhākaṃ na patigaṇhantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

5. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave nimantitena sekhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yāni kho pana tāni sekhasammatāni kulāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu sekhasammatesu kulesu pubbe animantito khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā: ‘Gārayhaṃ āvuso dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemī ’”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

6. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tassa kulassa kulūpago hoti. Atha kho so bhikkhu pubbanhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Tena kho pana samayena so bhikkhu gilāno hoti. Atha kho te manussā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Bhuñjatha bhante ”ti. Atha kho so bhikkhu ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ animantitena sekhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjitun ’ti kukkuccāyanto na paṭiggahesi. Nāsakkhi piṇḍāya carituṃ, chinnabhatto ahosi. Atha kho so bhikkhu ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                       Chương Pāṭidesanīya - Điều học 03

“Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học, vị tỳ khưu nào tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế, rồi nhai hoặc ăn thì vị tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

4. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthī có lễ hội. Dân chúng thỉnh mời các tỳ khưu rồi dâng vật thực. Gia đình ấy cũng đã thỉnh mời các tỳ khưu. Các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lời (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học rồi nhai hoặc ăn.” Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Có điều gì với cuộc sống của chúng tôi khiến các ngài đại đức không thọ lãnh của chúng tôi?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

5. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, với vị đã được thỉnh mời ta cho phép tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học rồi nhai hoặc ăn. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học, vị tỳ khưu nào không được thỉnh mời trước, tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế, rồi nhai hoặc ăn thì vị tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

6. Vào lúc bấy giờ, có tỳ khưu nọ là vị thường lui tới với gia đình ấy. Khi ấy vào buổi sáng, vị tỳ khưu ấy đã mặc y cầm y bát đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Vào lúc bấy giờ, vị tỳ khưu ấy bị bệnh. Khi ấy, những người ấy đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Thưa ngài, xin hãy thọ thực.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán vị không được thỉnh mời tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học rồi nhai hoặc ăn,” trong lúc ngần ngại đã không thọ lãnh và đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đã bị lỡ. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi về tu viện và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                      Tatiyapāṭidesanīyaṃ

7. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā sekhasammatesu kulesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yāni kho pana tāni sekhasammatāni kulāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu sekhasammatesu kulesu pubbe animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā: ‘Gārayhaṃ āvuso dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemī ’”ti.

8. Yāni kho pana tāni sekhasammatāni kulānī ’ti Sekhasammataṃ nāma kulaṃ yaṃ kulaṃ saddhāya vaḍḍhati bhogena hāyati, evarūpassa kusalassa ñattidutiyena kammena sekhasammuti dinnā hoti.

Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Tathārūpesu sekhasammatesu                      kulesū      ’ti   evarūpesu   sekha- sammatesu kulesu.

Animantito nāma ajjatanāya vā svātanāya vā animantito gharūpacāraṃ okkante nimantenti, 1 eso animantito nāma.

Nimantito nāma ajjatanāya vā svātanāya vā nimantito gharūpacāraṃ anokkante nimantenti, eso nimantito nāma.

Agilāno nāma sakkoti piṇḍāya carituṃ.

Gilāno nāma na sakkoti piṇḍāya carituṃ.

1 okkamante nimanteti - Ma, PTS, Sīmu 1; okkamante nimantenti - Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Chương Pāṭidesanīya - Điều học 03

Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, với vị tỳ khưu bị bệnh ta cho phép tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học rồi nhai hoặc ăn. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học, vị tỳ khưu nào không được thỉnh mời trước, không bị bệnh, tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế, rồi nhai hoặc ăn thì vị tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

8. Trường hợp các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học: Gia đình đã được công nhận là bậc hữu học nghĩa là gia đình nào tăng trưởng về đức tin, dứt bỏ về của cải, và sự công nhận là bậc hữu học bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì đã được ban cho gia đình có hiện trạng như thế.

Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như thế: ở các gia đình đã được công nhận là bậc hữu học theo hình thức như vậy.

Không được thỉnh mời nghĩa là không được thỉnh mời vào ngày nay hoặc ngày mai, họ thỉnh mời khi (vị tỳ khưu) đi vào vùng phụ cận của ngôi nhà; việc này gọi là không được thỉnh mời.

Được thỉnh mời nghĩa là được thỉnh mời vào ngày nay hoặc ngày mai, họ thỉnh mời khi (vị tỳ khưu) không đi vào vùng phụ cận của ngôi nhà; việc này gọi là được thỉnh mời.

Không bị bệnh nghĩa là có thể đi khất thực.

Bị bệnh nghĩa là không thể đi khất thực.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Tatiyapāṭidesanīyaṃ

Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā, avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ. Animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ‘khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa.

Sekhasammate sekhasammatasaññī animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa. Sekhasammate vematiko animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa. Sekhasammate asekhasammatasaññī animantito agilāno khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa.

Yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Asekhasammate sekhasammatasaññī, āpatti dukkaṭassa. Asekhasammate vematiko, āpatti dukkaṭassa. Asekhasammate asekhasammatasaññī, anāpatti.

Anāpatti nimantitassa, gilānassa, nimantitassa vā gilānassa vā sesakaṃ bhuñjati, aññesaṃ bhikkhā tattha paññattā hoti, gharato nīharitvā denti, niccabhatte, pakkhike, uposathike, pāṭipadike, yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ‘sati paccaye paribhuñjā ’ti deti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Tatiyapāṭidesanīya sikkhāpadaṃ.

--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Chương Pāṭidesanīya - Điều học 03

Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, súp, bánh, cá, thịt. Vị không được thỉnh mời, không bị bệnh (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ nhận thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội pāṭidesanīya.

Đã được công nhận là bậc hữu học, nhận biết đã được công nhận là bậc hữu học, vị không được thỉnh mời, không bị bệnh, tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya. Đã được công nhận là bậc hữu học, có sự hoài nghi, vị không được thỉnh mời, không bị bệnh, tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya. Đã được công nhận là bậc hữu học, (lầm tưởng) chưa được công nhận là bậc hữu học, vị không được thỉnh mời, không bị bệnh, tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm rồi nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya.

Vị nhận lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa.

Chưa được công nhận là bậc hữu học, (lầm tưởng) đã được công nhận là bậc hữu học, phạm tội dukkaṭa. Chưa được công nhận là bậc hữu học, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Chưa được công nhận là bậc hữu học, nhận biết chưa được công nhận là bậc hữu học thì vô tội.

Vị đã được thỉnh mời, vị bị bệnh, vị thọ thực phần còn lại của vị đã được thỉnh mời hoặc của vị bị bệnh, vật thực đã được sắp đặt tại nơi ấy là của những người (thí chủ) khác, (gia đình ấy) sau khi đem ra khỏi nhà rồi dâng, bữa ăn thường kỳ, bữa ăn theo thẻ, vào mỗi nửa tháng, vào ngày Uposatha, vào ngày đầu của mỗi nửa tháng, (người ấy) dâng vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời (nói rằng): ‘Hãy thọ dụng khi có duyên cớ,’ vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học pāṭidesanīya thứ ba.

--ooOoo--

7. 4. CATUTTHAPĀṬIDESANĪYA SIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena sākiyadāsakā avaruddhā honti. Sākiyāniyo icchanti āraññakesu senāsanesu bhattaṃ kātuṃ. Assosuṃ kho sākiyadāsakā: “Sākiyāniyo kira āraññakesu senāsanesu bhattaṃ kattukāmā ”ti. Te magge pariyuṭṭhiṃsu. Sākiyāniyo paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya āraññakaṃ senāsanaṃ agamaṃsu. Sākiyadāsakā nikkhamitvā sākiyāniyo acchandiṃsu ca dūsesuṃ ca. Sākiyā nikkhamitvā te core sabhaṇḍe 1 gahetvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā ārāme core paṭivasante nārocessantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ 2 sākiyānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. ―pe― Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

2. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya ―pe― saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yāni kho pana tāni āraññākāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu senāsanesu viharanto 3 pubbe appaṭisaṃviditaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā: ‘Gārayahaṃ āvuso dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemī ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āraññakesu senāsanesu gilāno hoti. Manussā khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya āraññakaṃ senāsanaṃ agamaṃsu. Atha kho te manussā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Bhuñjatha bhante ”ti. Atha kho so bhikkhu ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ āraññakesu senāsanesu khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjitun ’ti kukkuccāyantā na paṭiggahesi. Nāsakkhi piṇḍāya carituṃ,4 chinnabhatto ahosi. Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

1
saha bhaṇḍena - Ma, PTS.
2
tesan ti padaṃ Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.
3
senāsanesu - Ma, PTS, viharanto iti padaṃ na dissate.   4
pavisituṃ - PTS.

7. 4. ĐIỀU HỌC PĀṬIDESANĪYA THỨ TƯ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sakya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, các nô lệ của dòng Sakya nổi loạn. Các người nữ dòng Sakya muốn làm bữa trai phạn ở những chỗ trú ngụ trong rừng. Các nô lệ của dòng Sakya đã nghe được rằng: “Nghe nói các người nữ dòng Sakya có ý định làm bữa trai phạn ở những chỗ trú ngụ trong rừng.” Chúng đã canh giữ các con đường. Các người nữ dòng Sakya đã mang thực phẩm thượng hạng loại cứng loại mềm đi đến chỗ trú ngụ ở trong rừng. Các nô lệ của dòng Sakya đã xuất hiện, cướp bóc, và làm nhục các người nữ dòng Sakya. Những người dòng Sakya đã xuất hiện bắt giữ bọn cướp cùng với các đồ đạc rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các ngài đại đức không thông báo về bọn cướp đang ẩn náu trong tu viện?” Các tỳ khưu đã nghe được những người dòng Sakya phàn nàn, phê phán, chê bai. ―(như trên)― Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

2. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như thế thì ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm đem lại sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm đem lại sự an lạc cho hội chúng, ―(như trên)― nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp những chỗ trú ngụ ở trong rừng được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng, vị tỳ khưu nào trong khi đang sống ở những chỗ trú ngụ có hình thức như thế, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm chưa được báo tin trước ở trong khuôn viên tu viện, rồi nhai hoặc ăn, thì vị tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ ở những chỗ trú ngụ trong rừng bị bệnh. Dân chúng mang vật thực cứng vật thực mềm đi đến chỗ trú ngụ trong rừng. Khi ấy, những người ấy đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Thưa ngài, xin hãy thọ thực.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán sau khi tự tay thọ lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở những chỗ trú ngụ trong rừng rồi nhai hoặc ăn,” trong lúc ngần ngại đã không nhận lãnh, và đã không thể đi khất thực nên bữa ăn đã bị lỡ. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                       Catutthapāṭidesanīyaṃ

4. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā āraññakesu senāsanesu 1 khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sahatthā paṭiggahetvā khādituṃ bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni, yo pana bhikkhu tathārūpesu senāsanesu viharanto pubbe appaṭisaṃviditaṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilāno khādeyya vā bhuñjeyya vā, paṭidesetabbaṃ tena bhikkhunā: ‘Gārayhaṃ āvuso dhammaṃ āpajjiṃ asappāyaṃ pāṭidesanīyaṃ, taṃ paṭidesemī ”ti.

5. Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanānī ’ti Āraññakaṃ nāma senāsanaṃ pañcadhanusatikaṃ pacchimaṃ.

Sāsaṅkaṃ nāma ārāme vā 2 ārāmūpacāre vā corānaṃ niviṭṭhokāso dissati, bhuttokāso dissati, ṭhitokāso dissati, nisinnokāso dissati, nipannokāso dissati.

Sappaṭibhayaṃ nāma ārāme vā ārāmūpacāre vā corehi manussā hatā dissanti viluttā dissanti ākoṭitā dissanti.

Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―

Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū’ ti.

Tathārūpesu senāsanesū ’ti evarūpesu senāsanesu.

Appaṭisaṃviditaṃ nāma pañcannaṃ paṭisaṃviditaṃ, etaṃ appaṭisaṃviditaṃ nāma. Ārāmaṃ ārāmūpacāraṃ ṭhapetvā paṭisaṃviditaṃ, etampi3 appaṭisaṃviditaṃ nāma.

1
pubbe appaṭisaṃviditaṃ - Ma.
2
vā ti padaṃ Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.   3
etaṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                            Chương Pāṭidesanīya - Điều học 04

4. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, với vị tỳ khưu bị bệnh ta cho phép sau khi tự tay thọ lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở những chỗ trú ngụ trong rừng rồi nhai hoặc ăn. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Trường hợp những chỗ trú ngụ ở trong rừng được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng, vị tỳ khưu nào trong khi đang sống ở những chỗ trú ngụ có hình thức như thế, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm chưa được báo tin trước ở trong khuôn viên tu viện, không bị bệnh rồi nhai hoặc ăn thì vị tỳ khưu ấy nên thú nhận rằng: ‘Bạch chư đại đức, tôi đã vi phạm tội đáng chê trách, không có lợi ích, cần phải thú nhận; tôi xin thú nhận tội ấy.’”

5. Trường hợp những chỗ trú ngụ ở trong rừng: Ở trong rừng nghĩa là chỗ trú ngụ cách (căn nhà) cuối cùng khoảng cách 500 cây cung. 1

Có sự nguy hiểm nghĩa là trong tu viện hoặc trong vùng phụ cận tu viện, chỗ cắm trại của bọn cướp được thấy, chỗ ăn được thấy, chỗ đứng được thấy, chỗ ngồi được thấy, chỗ nằm được thấy.

Có sự kinh hoàng nghĩa là trong tu viện hoặc trong vùng phụ cận tu viện, dân chúng bị giết bởi bọn cướp được thấy, bị cướp giật được thấy, bị đánh đập được thấy.

Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―

Tỳ khưu: ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.

Ở những chỗ trú ngụ có hình thức như thế: ở các chỗ trú ngụ có hình thức như vậy.

Chưa được báo tin nghĩa là đã được báo tin đến năm hạng (người đồng đạo); 2 điều này gọi là chưa được báo tin. Đã được báo tin (ở các nơi khác) ngoại trừ tu viện hoặc vùng phụ cận tu viện; điều này gọi là chưa được báo tin.

1
Sách The Buddhist Monastic Code cho biết khoảng cách của 500 cây cung độ chừng 1 km.
2
Năm hạng người đồng đạo là tỳ khưu, tỳ khưu ni, cô ni tu tập sự, sa di, và sa di ni.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                  Catutthapāṭidesanīyaṃ

6. Paṭisaṃviditaṃ nāma yo koci itthī vā puriso vā ārāmaṃ ārāmūpacāraṃ agantvā āroceti: “Itthannāmassa kulassa 1 bhante khādanīyaṃ vā abhojanīyaṃ vā āharissatī ”ti. 2 Sace sāsaṅkaṃ hoti ‘sāsaṅkan ’ti ācikkhitabbaṃ. Sace sappaṭibhayaṃ hoti ‘sappaṭibhayan ’ti ācikkhitabbaṃ. Sace ‘hotu bhante āhariyissatī ’ti bhaṇati, corā vattabbabā: “Manussā idhūpacaranti apasakkathā ”ti. Yāguyā paṭisaṃvidite tassa parivāro āharīyati, etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Bhattena paṭisaṃvidite tassa parivāro āharīyati, etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Khādanīyena paṭisaṃvidite tassa parivāro āharīyati, etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Kulena paṭisaṃvidite yo tasmiṃ kule manusso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharati,3 etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Gāmena paṭisaṃvidite yo tasmiṃ gāme manusso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharati,3 etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Pūgena paṭisaṃvidite yo tasmiṃ pūge manusso khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āharati,3 etaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma.

7. Khādanīyaṃ nāma pañcabhojanāni yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ ṭhapetvā, avasesaṃ khādanīyaṃ nāma.

Bhojanīyaṃ nāma pañcabhojanāni: odano kummāso sattu maccho maṃsaṃ.

Ajjhārāmo nāma parikkhittassa ārāmassa anto ārāmo, aparikkhittassa upacāro.

Agilāno nāma sakkoti piṇḍāya carituṃ.4

Gilāno nāma na sakkoti piṇḍāya carituṃ.4

Appaṭisaṃviditaṃ agilāno ‘khādissāmi bhuñjissāmī ’ti patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pāṭidesanīyassa.

Appaṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilāno khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa. Appaṭisaṃvidite vematiko khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilāno khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa. Appaṭisaṃvidite paṭisaṃviditasaññī khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhārāme sahatthā paṭiggahetvā agilāno khādati vā bhuñjati vā, āpatti pāṭidesanīyassa.

1
kulassā ti padaṃ Ma, Syā, PTS na dissate.         3
ye ... manussā ... āharanti - Syā.
2
āharissantī ti - Ma, PTS.                         4
gantuṃ - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Chương Pāṭidesanīya - Điều học 04

6. Đã được báo tin nghĩa là bất cứ người nữ nào hoặc người nam nào đi đến tu viện và vùng phụ cận tu viện rồi thông báo rằng: “Thưa ngài, sẽ mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm của người tên (như vầy).” Nếu có sự nguy hiểm, nên nói rằng: “Có sự nguy hiểm.” Nếu có sự kinh hoàng, nên nói rằng: “Có sự kinh hoàng.” Nếu (người ấy) nói lại rằng: “Thưa ngài, hãy vậy đi. Sẽ được mang lại” thì nên nói với bọn trộm cướp rằng: “Dân chúng đi đến nơi đây, hãy lui ra.” Khi đã được báo tin liên quan đến cháo, vật phụ thuộc của cháo được mang lại; điều này nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin liên quan đến bữa ăn, vật phụ thuộc của bữa ăn được mang lại; điều này nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin liên quan đến vật thực cứng, vật phụ thuộc của vật thực cứng được mang lại; điều này nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin liên quan đến gia đình, người nào trong gia đình ấy mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm; điều này nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin liên quan đến ngôi làng, người nào trong ngôi làng ấy mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm; điều này nghĩa là đã được báo tin. Khi đã được báo tin liên quan đến phường hội, người nào trong phường hội ấy mang lại vật thực cứng hoặc vật thực mềm; điều này nghĩa là đã được báo tin.

7. Vật thực cứng nghĩa là trừ ra năm loại vật thực, vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, và vật dùng suốt đời; phần còn lại gọi là vật thực cứng.

Vật thực mềm nghĩa là năm loại vật thực (gồm có) cơm, súp, bánh, cá, thịt.

Khuôn viên tu viện nghĩa là bên trong tu viện đối với tu viện đã được rào lại, là vùng phụ cận đối với tu viện không được rào lại.

Không bị bệnh nghĩa là có thể đi khất thực.

Bị bệnh nghĩa là không thể đi khất thực.

(Vật thực) chưa được báo tin, vị không bị bệnh (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ nhai, ta sẽ ăn’ rồi thọ nhận thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội pāṭidesanīya.

Khi chưa được báo tin, nhận biết là chưa được báo tin, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở trong khuôn viên tu viện, vị không bị bệnh nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya. Khi chưa được báo tin, có sự hoài nghi, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở trong khuôn viên tu viện, vị không bị bệnh nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya. Khi chưa được báo tin, (lầm) tưởng là đã được báo tin, sau khi tự tay nhận lãnh vật thực cứng hoặc vật thực mềm ở trong khuôn viên tu viện, vị không bị bệnh nhai hoặc ăn thì phạm tội pāṭidesanīya.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Catutthapāṭidesanīyaṃ

Yamākālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ āhāratthāya patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti dukkaṭassa.

Paṭisaṃvidite appaṭisaṃvitasaññī, āpatti dukkaṭassa. Paṭisaṃvidite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Paṭisaṃvidite paṭisaṃviditasaññī, anāpatti.

Anāpatti paṭisaṃvidite, gilānassa, paṭisaṃvidite vā gilānassa vā sesakaṃ bhuñjati, bahārāme paṭiggahetvā anto ārāme paribhuñjati, tattha jātakaṃ mūlaṃ vā tacaṃ vā pattaṃ vā pupphaṃ vā phalaṃ vā paribhuñjati, yāmakālikaṃ sattāhakālikaṃ yāvajīvikaṃ sati paccaye paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Catutthapāṭidesanīya sikkhāpadaṃ.

--ooOoo--

TASSUDDĀNAṂ

Aññātikāya vosāsaṃ - sekha āraññakena ca, pāṭidesanīyā cattāro - sambuddhena pakāsitā.

--ooOoo--

Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pāṭidesanīyā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi, kacchittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā?     Tatiyampi      pucchāmi,      kaccittha    parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

Pāṭidesanīyā niṭṭhitā. 1

--ooOoo--

1 pāṭidesanīyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ - Ma.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                     Chương Pāṭidesanīya - Điều học 04

Vị nhận lãnh vật dùng đến hết đêm, vật dùng trong bảy ngày, vật dùng suốt đời vì mục đích vật thực thì phạm tội dukkaṭa. Mỗi một lần nuốt xuống thì phạm tội dukkaṭa.

Khi đã được báo tin, (lầm) tưởng là chưa được báo tin, phạm tội dukkaṭa. Khi đã được báo tin, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi đã được báo tin, nhận biết là đã được báo tin thì vô tội.

Khi đã được báo tin, vị bị bệnh, vị thọ thực phần còn lại trong trường hợp đã được báo tin hoặc của vị bị bệnh, vị thọ lãnh ở bên ngoài tu viện rồi thọ thực ở bên trong tu viện, vị thọ thực rễ cây hoặc vỏ cây hoặc lá cây hoặc bông hoa hoặc trái cây sanh trưởng tại nơi ấy, vị thọ dụng vật dùng đến hết đêm vật dùng trong bảy ngày vật dùng suốt đời khi có duyên cớ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học pāṭidesanīya thứ tư.

--ooOoo--

TÓM LƯỢC PHẨM NÀY:

Với vị ni không phải là thân quyến, hướng dẫn sự phục vụ, (gia đình) bậc
hữu học, và với vị ở trong rừng, là bốn điều pāṭidesanīya đã được giảng rõ
bởi đấng Toàn Giác.
--ooOoo--

Bạch chư đại đức, bốn điều pāṭidesanīya đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.

Dứt các điều Pāṭidesanīya.

--ooOoo--

8. SEKHIYAKAṆḌO Ime kho panāyasmato sekhiyā dhammā uddesaṃ āgacchanti.

8. 1. 1. 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū puratopi pacchatopi olambentā nivāsenti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā puratopi pacchatopi olambentā nivāsessanti seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti?

Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū puratopi pacchatopi olambentā nivāsessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā 1 bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, puratopi pacchatopi olambentā nivāsethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā puratopi pacchatopi olambentā nivāsessatha? Netaṃ moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Parimaṇḍalaṃ nivāsessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Parimaṇḍalaṃ nivāsetabbaṃ nābhimaṇḍalaṃ jāṇumaṇḍalaṃ paṭicchādentena. Yo anādariyaṃ paṭicca purato vā pacchato vā olambento nivāseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, 2             ajānantassa,   gilānassa,     āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Paṭhamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

1
dhammiṃ kathaṃ katvā - pāṭhoyaṃ marammachaṭṭhasaṅgītipiṭake na dissate.
2
assatiyā - Ma evamuparipi.

8. CHƯƠNG SEKHIYA: Bạch chư đại đức, các pháp sekhiyā 1 này được đưa ra đọc tụng.

8. 1. 1. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư quấn y (nội) 2 để lòng thòng phía trước và phía sau. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại quấn y (nội) để lòng thòng phía trước và phía sau giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?”

Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại quấn y (nội) để lòng thòng phía trước và phía sau?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy sau khi nói Pháp thoại đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu nhóm Lục Sư rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi quấn y (nội) để lòng thòng phía trước và phía sau, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại quấn y (nội) để lòng thòng phía trước và phía sau vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ quấn y (nội) tròn đều’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Nên quấn y (nội) cho tròn đều với việc che kín vòng bụng nơi lỗ rún và vòng đầu gối. Vị nào quấn y (nội) để lòng thòng ở phía trước hoặc phía sau do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ nhất. --ooOoo--

1
Sekhiya: (vị lai phân từ thụ động, ngữ căn √sikkh): cần được học tập, nên được rèn luyện.
2
Động từ nivāseti áp dụng cho antaravāsaka (y nội) nên được dịch là “quấn y (nội).”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                       Parimaṇḍalavaggo - Sekh. 02 -04

8. 1. 2.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
puratopi pacchatopi olambentā pārupanti. ―pe―
“Parimaṇḍalaṃ pārupissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.
2. Parimaṇḍalaṃ pārupitabbaṃ ubho kaṇṇe samaṃ katvā pārupantena. 1
Yo anādariyaṃ paṭicca purato vā pacchato vā olambento pārupati, āpatti
dukkaṭassa.
3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,                 ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dutiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 1. 3.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
kāyaṃ vivaritvā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Supaṭicchanno antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Suppaṭicchannena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyaṃ vivaritvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,                 ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Tatiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 1. 4.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
kāyaṃ vivaritvā antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Supaṭicchanno antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Supaṭicchannena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyaṃ vivaritvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa,
āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Catutthasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

1 pārupantenā tipadaṃ Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Tròn Đều - Điều Sekhiya 02 - 04

8. 1. 2. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trùm y (vai trái) 1 để lòng thòng phía trước và phía sau. ―(như trên)― “‘Ta sẽ trùm y (vai trái) tròn đều’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Nên trùm y (vai trái) cho tròn đều sau khi đã làm bằng nhau cả hai mép y. Vị nào trùm y (vai trái) để lòng thòng ở phía trước hoặc phía sau do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhì. --ooOoo--

8. 1. 3.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư để hở thân
rồi đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―
“‘Mặc y che kín đáo, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được
thực hành.”
2. Vị mặc che kín đáo (mới) nên đi ở nơi xóm nhà. Vị nào để hở thân rồi
đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ ba.
--ooOoo--

8. 1. 4. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư để hở thân rồi ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)― “‘Mặc y che kín đáo, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Vị mặc y che kín đáo (mới) nên ngồi ở nơi xóm nhà. Vị nào để hở thân rồi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã vào đến nơi trú ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tư. --ooOoo--

1 Động từ pārupati áp dụng cho uttarāsaṅga (thượng y, y vai trái) nên được dịch là “trùm y (vai trái).”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Parimaṇḍalavaggo - Sekh. 05 - 07

8. 1. 5.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
hatthampi pādampi kīḷāpentā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Susaṃvuto antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Susaṃvutena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthaṃ vā pādaṃ vā kīḷāpento antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Pañcamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 1. 6.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
hatthampi kīḷāpento antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Susaṃvuto antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Susaṃvutena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthaṃ vā pādaṃ vā kīḷāpento antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 1. 7.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
tahaṃ tahaṃ olokentā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Okkhittacakkhu antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Okkhittacakkhunā antaraghare gantabbaṃ yugamattaṃ pekkhantena. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,         ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Sattamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                            Phẩm Tròn Đều - Điều Sekhiya 05 - 07

8. 1. 5.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư múa máy
tay chân khi đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―
“‘Khéo thu thúc, ta sẽ đi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực
hành.
2. Vị khéo thu thúc (mới) nên đi ở nơi xóm nhà. Vị nào múa máy tay chân
khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ năm.
--ooOoo--

8. 1. 6.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư múa máy
tay chân khi ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―
“‘Khéo thu thúc, ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực
hành.”
2. Vị khéo thu thúc (mới) nên ngồi ở nơi xóm nhà. Vị nào múa máy tay
chân khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ sáu.
--ooOoo--

8. 1. 7.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư nhìn chỗ
này chỗ nọ khi đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ đi ở nơi xóm nhà với mắt nhìn xuống’ là việc học tập nên được
thực hành.”
2. Nên đi ở nơi xóm nhà với mắt nhìn xuống thấy khoảng cách bằng cái
cày. 1 Vị nào nhìn chỗ này chỗ nọ khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn
trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ bảy.
--ooOoo--

1 Nghĩa là nhìn phía trước ở mặt đất khoảng cách 4 hattha, khoảng 2 mét (VinA. iv, 891).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Parimaṇḍalavaggo - Sekh. 08 - 10

8. 1. 8.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
tahaṃ tahaṃ olokentā antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Okkhittacakkhu antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2.    Okkhittacakkhunā   antaraghare nisīditabbaṃ   yugamattaṃ pekkhantena. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,         ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Aṭṭhamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 1. 9.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
ukkhittakāya antaraghare gacchanti. ―pe―

“Na ukkhittakāya antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ukkhittakāya antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā ukkhipitvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Navamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 1. 10.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
ukkhittakāya antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Na ukkhittakāya antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ukkhittakāya antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā ukkhipitvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa,
āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dasamasikkhāpadaṃ.
Parimaṇḍalavaggo paṭhamo.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Tròn Đều - Điều Sekhiya 08 - 10

8. 1. 8.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư nhìn chỗ
này chỗ nọ khi ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà với mắt nhìn xuống’ là việc học tập nên được
thực hành.”
2. Nên ngồi ở nơi xóm nhà với mắt nhìn xuống thấy khoảng cách bằng cái
cày. Vị nào nhìn chỗ này chỗ nọ khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn
trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ tám.
--ooOoo--

8. 1. 9.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi ở nơi
xóm nhà với sự vén y lên. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không đi ở nơi xóm nhà với sự vén y lên’ là việc học tập nên được
thực hành.”
2. Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự vén y lên. Vị nào vén y lên một bên
hoặc cả hai bên khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội
dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ chín.
--ooOoo--

8. 1. 10.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư ngồi ở nơi
xóm nhà với sự vén y lên. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không ngồi ở nơi xóm nhà với sự vén y lên’ là việc học tập nên
được thực hành.”
2. Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự vén y lên. Vị nào vén y lên một
bên hoặc cả hai bên khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì
phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã vào đến nơi
trú ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ mười.
Phẩm Tròn Đều là thứ nhất.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Ujjagghikavaggo - Sekh. 11 - 13

8. 2. 1.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
mahāhasitaṃ hasantā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Na ujjagghikāya antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ujjagghikāya antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca mahāhasitaṃ hasanto antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, hasanīyasmiṃ
vatthusmiṃ mihitamattaṃ karoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Paṭhamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 2. 2. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mahāhasitaṃ hasantā antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Na ujjagghikāya antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ujjagghikāya antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca mahāhasitaṃ hasanto antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, hasanīyasmiṃ
vatthusmiṃ mihitamattaṃ karoti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Dutiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 2. 3. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Appasaddo antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Appasaddena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karonto antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,         ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Tatiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Cười Vang - Điều Sekhiya 11 - 13

8. 2. 1. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư cười tiếng cười lớn khi đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không đi ở nơi xóm nhà với tiếng cười vang’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên đi ở nơi xóm nhà với tiếng cười vang. Vị nào cười tiếng cười lớn khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị chỉ mỉm cười khi
có sự việc đáng cười, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên
thì vô tội.”
Điều học thứ nhất.
--ooOoo--

8. 2. 2. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư cười tiếng cười lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không ngồi ở nơi xóm nhà với tiếng cười vang’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với tiếng cười vang. Vị nào cười tiếng cười lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị chỉ mỉm cười khi
có sự việc đáng cười, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên
thì vô tội.”
Điều học thứ nhì.
--ooOoo--

8. 2. 3. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư gây tiếng động ồn tiếng động lớn khi đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ đi ở nơi xóm nhà với giọng nói nhỏ nhẹ”[*] là việc học tập nên được thực hành.”

2. Nên đi ở nơi xóm nhà với giọng nói nhỏ nhẹ. Vị nào gây tiếng động ồn tiếng động lớn khi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ ba.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Ujjagghikavaggo - Sekh. 14 - 16

8. 2. 4. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontā antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Appasaddo antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Appasaddena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ karontā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Catutthasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 2. 5. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kāyappacālakaṃ antaraghare gacchanti kāyaṃ olambentā. ―pe―

“Na kāyappacālakaṃ antaraghare gāmissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na kāyappacālakaṃ antaraghare gantabbaṃ. Kāyaṃ paggahetvā gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyappacālakaṃ antaghare gacchati kāyaṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Pañcamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 2. 6. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kāyappacālakaṃ antaraghare nisīdanti, kāyaṃ olambentā. ―pe―

“Na kāyappacālakaṃ antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na kāyappacālakaṃ antaraghare nisīditabbaṃ. Kāyaṃ paggahetvā nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kāyappacālakaṃ antaraghare nisīdati kāyaṃ olambento, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa,
āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                 Phẩm Cười Vang - Điều Sekhiya 14 - 16

8. 2. 4. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư gây tiếng động ồn tiếng động lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ ngồi ở nơi xóm nhà với giọng nói nhỏ nhẹ’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Nên ngồi ở nơi xóm nhà với giọng nói nhỏ nhẹ. Vị nào gây tiếng động ồn tiếng động lớn khi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tư. --ooOoo--

8. 2. 5.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư thân trong khi đung đưa thân hình. ―(như
trên)―

“‘Ta sẽ không đi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa thân’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư thân. Nên giữ thân ngay thẳng rồi đi. Vị nào đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư thân trong khi đung đưa thân hình do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ năm. --ooOoo--

8. 2. 6.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
ngồi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư thân trong khi đung đưa thân hình. ―(như
trên)―

“‘Ta sẽ không ngồi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa thân’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư thân. Nên giữ thân ngay thẳng rồi ngồi. Vị nào ngồi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư thân trong khi đung đưa thân hình do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã vào đến nơi
trú ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ sáu.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Ujjagghikavaggo - Sekh. 17 - 19

8. 2. 7. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bāhuppacālakaṃ antaraghare gacchanti, bāhuṃ olambentā. ―pe―

“Na bāhuppacālakaṃ antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na bāhuppacālakaṃ antaraghare gantabbaṃ. Bāhuṃ paggahetvā gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca bāhuppacālakaṃ antaraghare gacchanti bāhuṃ oḷambento, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Sattamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 2. 8. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīdanti, bāhuṃ olambentā. ―pe―

“Na bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīditabbaṃ. Bāhuṃ paggahetvā nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca bāhuppacālakaṃ antaraghare nisīdati bāhuṃ oḷambento, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Aṭṭhamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 2. 9. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sīsappacālakaṃ antaraghare gacchanti, sīsaṃ olambentā. ―pe―

“Na sīsappacālakaṃ antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na sīsappacālakaṃ antaraghare gantabbaṃ. Sīsaṃ paggahetvā gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sīsappacālakaṃ antaraghare gacchati sīsaṃ oḷambento, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Navamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Cười Vang - Điều Sekhiya 17 - 19

8. 2. 7.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
đi ở nơi xóm nhà có sự lắc lư cánh tay trong khi đung đưa cánh tay. ―(như
trên)―

“‘Ta sẽ không đi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa cánh tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư cánh tay. Nên giữ yên cánh tay rồi đi. Vị nào đi ở nơi xóm nhà có sự lắc lư cánh tay trong khi đung đưa cánh tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ bảy. --ooOoo--

8. 2. 8.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
ngồi ở nơi xóm nhà có sự lắc lư cánh tay trong khi đung đưa cánh tay. ―(như
trên)―

“‘Ta sẽ không ngồi ở nơi xóm nhà với sự đung đưa cánh tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư cánh tay. Nên giữ yên cánh tay rồi ngồi. Vị nào ngồi ở nơi xóm nhà có sự lắc lư cánh tay trong khi đung đưa cánh tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tám. --ooOoo--

8. 2. 9. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư đầu trong khi đung đưa cái đầu. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư đầu’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư đầu. Nên giữ đầu ngay thẳng rồi đi. Vị nào đi ở nơi xóm nhà với với sự lắc lư đầu trong khi đung đưa cái đầu do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ chín. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Ujjagghikavaggo - Sekh. 20

8. 2. 10. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sīsappacālakaṃ antaraghare nisīdanti, sīsaṃ olambentā. ―pe―

“Na sīsappacālakaṃ antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na sīsappacālakaṃ antaraghare nisīditabbaṃ. Sīsaṃ paggahetvā nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sīsappacālakaṃ antaraghare nisīdati sīsaṃ oḷambento, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dasamasikkhāpadaṃ. Ujjagghivaggo dutiyo. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Cười Vang - Điều Sekhiya 20

8. 2. 10.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
ngồi ở nơi xóm nhà với sự với sự lắc lư đầu trong khi đung đưa cái đầu.
―(như trên)―

“‘Ta sẽ không ngồi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư đầu’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự lắc lư đầu. Nên giữ đầu ngay thẳng rồi ngồi. Vị nào ngồi ở nơi xóm nhà với với sự lắc lư đầu trong khi đung đưa cái đầu do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã vào đến nơi trú ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười. Phẩm Cười Vang là thứ nhì. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Khambhakatavaggo - Sekh. 21 - 23

8. 3. 1.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
khambhakatā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Na khambhakato antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na khambhakatena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā khambhaṃ katvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Paṭhama sikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 3. 2. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū khambhakatā antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Na khambhakato antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na khambhakatena antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā khambhaṃ katvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa,
āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dutiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 3. 3. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sasīsaṃ pārupitvā antaraghare gacchanti. ―pe―

“Na oguṇṭhito antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na oguṇṭhitena antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sasīsaṃ pārupitvā antaraghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Tatiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Chống Nạnh - Điều Sekhiya 21 - 23

8. 3. 1.
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện
của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư chống
nạnh đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không chống nạnh đi ở nơi xóm nhà ’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên chống nạnh đi ở nơi xóm nhà. Vị nào chống nạnh một bên hoặc hai bên rồi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất. --ooOoo--

8. 3. 2. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư chống nạnh ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không chống nạnh ngồi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên chống nạnh ngồi ở nơi xóm nhà. Vị nào chống nạnh một bên hoặc hai bên rồi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã vào đến nơi
trú ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ nhì.
--ooOoo--

8. 3. 3. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trùm y luôn cả đầu rồi đi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không trùm đầu lại đi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Vị trùm đầu lại không nên đi ở nơi xóm nhà. Vị nào trùm y luôn cả đầu rồi đi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ ba. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo              Khambhakatavaggo - Sekh. 24 - 26

8. 3. 4. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sasīsaṃ pārupitvā antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Na oguṇṭhito antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na oguṇṭhito antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sasīsaṃ pārupitvā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Catutthasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 3. 5. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ukkuṭikāya antaraghare gacchanti. ―pe―

“Na ukkuṭikāya antaraghare gamissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ukkuṭikāya antaraghare gantabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ukkuṭikāya antaghare gacchati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Pañcamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 3. 6. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pallatthikāya antaraghare nisīdanti. ―pe―

“Na pallatthikāya antaraghare nisīdissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na pallatthikāya antaraghare nisīditabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthapallatthikāya vā dussapallatthikāya vā antaraghare nisīdati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, vāsūpagatassa,
āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Chống Nạnh - Điều Sekhiya 24 - 26

8. 3. 4. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trùm y luôn cả đầu rồi ngồi ở nơi xóm nhà. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không trùm đầu lại ngồi ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Vị trùm đầu lại không nên ngồi ở nơi xóm nhà. Vị nào trùm y luôn cả đầu rồi ngồi ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tư. --ooOoo--

8. 3. 5. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi ở nơi xóm nhà với sự nhón gót. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không đi ở nơi xóm nhà với sự nhón gót’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên đi ở nơi xóm nhà với sự nhón gót. Vị nào đi ở nơi xóm nhà với sự nhón gót do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ năm. --ooOoo--

8. 3. 6. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư ngồi ở nơi xóm nhà với sự ôm đầu gối. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không ngồi ở nơi xóm nhà với sự ôm đầu gối’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên ngồi ở nơi xóm nhà với sự ôm đầu gối. Vị nào ngồi ở nơi xóm nhà với sự ôm đầu gối bằng tay hoặc ôm đầu gối bằng miếng vải do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã vào đến nơi
trú ngụ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ sáu.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Khambhakatavaggo - Sekh. 27 - 29

8. 3. 7. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭigaṇhanti chaḍḍetukāmā viya ―pe―

“Sakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Sakkaccaṃ piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ paṭigaṇhāti chaḍḍetukāmo viya, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Sattamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 3. 8.
1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
tahaṃ tahaṃ olokentā piṇḍapātaṃ paṭigaṇhanti ākirantepi atikkamantepi 1
na jānanti. ―pe―

“Pattasaññī piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Pattasaññinā piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento piṇḍapātaṃ paṭigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Aṭṭhamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 3. 9. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū piṇḍapātaṃ paṭigaṇhantā sūpaññeva bahuṃ paṭigaṇhanti. ―pe―

“Samasūpakaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Sūpo nāma dve sūpā muggasūpo māsasūpo hatthahāriyo. Sama- sūpako piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaññeva bahuṃ paṭigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa,                rasarase,
ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena,                    āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Navamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

1 atikkantepi - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                        Phẩm Chống Nạnh - Điều Sekhiya 27 - 29

8. 3. 7.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
thọ lãnh đồ khất thực không nghiêm trang như là có ý muốn đổ bỏ. ―(như
trên)―
“‘Ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực một cách nghiêm trang’ 1 là việc học tập
nên được thực hành.”
2. Nên thọ lãnh đồ khất thực một cách nghiêm trang. Vị nào thọ lãnh đồ
khất thực không nghiêm trang như là có ý muốn đổ bỏ do không có sự tôn
trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ bảy.
--ooOoo--

8. 3. 8.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
nhìn chỗ này chỗ nọ khi thọ lãnh đồ khất thực. Ngay cả trong lúc vung vãi
luôn cả trong lúc làm tràn ra ngoài các vị đều không hay biết. ―(như trên)―
“‘Chú tâm ở bình bát, ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực’ là việc học tập nên
được thực hành.”
2. Nên thọ lãnh đồ khất thực với sự chú tâm ở bình bát. Vị nào nhìn chỗ
này chỗ nọ khi thọ lãnh đồ khất thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội
dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)―vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ tám.
--ooOoo--

8. 3. 9. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư, trong khi thọ lãnh đồ khất thực, thọ lãnh quá nhiều xúp. ―(như trên)― “‘Ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực với lượng xúp tương xứng’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Xúp nghĩa là có hai loại xúp: xúp đậu mugga và xúp đậu māsa là nên được mang đi bằng tay. Nên thọ lãnh đồ khất thực với lượng xúp tương xứng. Vị nào thọ lãnh quá nhiều xúp do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, khi (xúp) có thêm nhiều món khác nhau để tăng hương vị, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, do vật sở hữu của bản thân, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ chín. --ooOoo-- 1 sakkaccan ti satiṃ upaṭṭhapetvā: nghiêm trang là sau khi thiết lập niệm (VinA. iv, 891).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo               Khambhakatavaggo - Sekh. 30

8. 3. 10. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭigaṇhāti. ―pe―

“ Samatittikaṃ piṇḍapātaṃ paṭiggahessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Samatittiko piṇḍapāto paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dasamasikkhāpadaṃ. Khambhakatavaggo tatiyo. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Chống Nạnh - Điều Sekhiya 30

8. 3. 10. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ lãnh đồ khất thực được làm vun đầy lên. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ thọ lãnh đồ khất thực vừa ngang miệng (bình bát)’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Nên thọ lãnh đồ khất thực vừa ngang miệng (bình bát). Vị nào thọ lãnh đồ khất thực được làm vun đầy lên do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười. Phẩm Chống Nạnh là thứ ba. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                       Sakkaccavaggo - Sekh. 31 - 33

8. 4. 1.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjanti abhuñjitukāmā viya. ―pe―

“Sakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Sakkaccaṃ piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca asakkaccaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,              ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Paṭhamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 4. 2.
1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
tahaṃ tahaṃ olokentā piṇḍapātaṃ bhuñjanti ākirantepi atikkamantepi na
jānanti. ―pe―

“Pattasaññī piṇḍapātaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Pattasaññinā piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ olokento piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Dutiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 4. 3. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ omasitvā piṇḍapātaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Sapadānaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Sapadānaṃ piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca tahaṃ tahaṃ omasitvā piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, aññesaṃ dento
omasati, aññabhājane 1 ākiranto omasati, uttaribhaṅge, āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Tatiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

1 aññassa bhājane - Ma, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm Nghiêm Trang - Điều Sekhiya 31 - 33

8. 4. 1. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ dụng đồ khất thực không nghiêm trang như là không có ý muốn ăn. ―(như trên)― “‘Ta sẽ thọ dụng đồ khất thực một cách nghiêm trang’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Nên thọ dụng đồ khất thực một cách nghiêm trang. Vị nào thọ dụng đồ khất thực không nghiêm trang như là không có ý muốn ăn do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất. --ooOoo--

8. 4. 2.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
nhìn chỗ này chỗ nọ khi thọ dụng đồ khất thực. Ngay cả trong lúc vung vãi
lẫn trong lúc làm tràn ra ngoài các vị đều không hay biết. ―(như trên)―
“‘Chú tâm ở bình bát, ta sẽ thọ dụng đồ khất thực’ là việc học tập nên
được thực hành.”
2. Nên thọ dụng đồ khất thực với sự chú tâm ở bình bát. Vị nào nhìn chỗ
này chỗ nọ khi thọ dụng đồ khất thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội
dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ nhì.
--ooOoo--

8. 4. 3. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư lựa chọn chỗ này chỗ kia rồi thọ dụng đồ khất thực. ―(như trên)― “‘Ta sẽ thọ dụng đồ khất thực theo tuần tự’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Nên thọ dụng đồ khất thực theo tuần tự. Vị nào lựa chọn chỗ này chỗ kia khi thọ dụng đồ khất thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị lựa chọn trong lúc bố thí đến những vị khác, vị lựa chọn trong lúc bỏ sang vật đựng khác, (khi lấy ra) các món đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ ba. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Sakkaccavaggo - Sekh. 34 - 36

8. 4. 4.
1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
piṇḍapātaṃ bhuñjantā sūpaññeva bahuṃ bhuñjanti. ―pe―
“Samasūpakaṃ piṇḍapātaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.
2. Sūpo nāma dve sūpo muggasūpo māsasūpo hatthahāriyo.
Samasūpako piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaññeva
bahuṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, rasarase
ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, attano dhanena, āpadāsu, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Catutthasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 4. 5.
1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
thūpato 1 omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjanti. ―pe―
“Na thūpato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.
2. Na thūpato omadditvā piṇḍapāto bhuñjitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca
thūpato omadditvā piṇḍapātaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, parittake sese ekato
saṃkaḍḍhitvā omadditvā bhuñjati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Pañcamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 4. 6.
1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
sūpampi byañjanampi odanena paṭicchādenti bhiyyokamyataṃ upādāya.
―pe―
“Na sūpaṃ vā byañjanaṃ vā odanena paṭicchādessāmi bhiyyo-
kamyataṃ upādāyā ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.
2. Na sūpaṃ vā byañjanaṃ vā odanena paṭiccādetabbo bhiyyokamyataṃ
upādāya. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaṃ vā odanena paṭicchādeti
bhiyyokamyataṃ upādāya, āpatti dukkaṭassa.
3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, sāmikā paṭicchādetvā denti,
na bhiyyokamyataṃ, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

1 thūpakato - Ma evamuripi.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm Nghiêm Trang - Điều Sekhiya 34 - 36

8. 4. 4. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư, trong lúc thọ dụng đồ khất thực, thọ dụng quá nhiều xúp. ―(như trên)― “‘Ta sẽ thọ dụng đồ khất thực với lượng xúp tương xứng’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Xúp nghĩa là có hai loại xúp: xúp đậu mugga và xúp đậu māsa là nên được mang đi bằng tay. Nên thọ dụng đồ khất thực với lượng xúp tương xứng. Vị nào thọ dụng quá nhiều xúp do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, khi (xúp) có thêm nhiều món khác nhau để tăng hương vị, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, do vật sở hữu của bản thân, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tư. --ooOoo--

8. 4. 5. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư vun lên thành đống rồi thọ dụng đồ khất thực. ―(như trên)― “‘Ta sẽ không vun lên thành đống rồi thọ dụng đồ khất thực’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Không nên vun lên thành đống rồi thọ dụng đồ khất thực. Vị nào vun lên thành đống rồi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi gom chung phần ít ỏi còn sót lại làm vun lên rồi thọ dụng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ năm. --ooOoo--

8. 4. 6. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư dùng cơm che lấp xúp và thức ăn với ý muốn được nhiều hơn. ―(như trên)― “‘Ta sẽ không dùng cơm che lấp xúp hoặc thức ăn với ý muốn được nhiều hơn’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Không nên dùng cơm che lấp xúp hoặc thức ăn với ý muốn được nhiều hơn. Vị nào dùng cơm che lấp xúp hoặc thức ăn với ý muốn được nhiều hơn do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, các thí chủ phủ kín lại rồi bố thí, không có ý muốn được nhiều hơn, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ sáu. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                   Sakkaccavaggo - Sekh. 37

8. 4. 7. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā sūpampi odanapi attano atthāya viññāpetvā bhuñjissanti? Kassa sampannaṃ na manāpaṃ, kassa sāduṃ na ruccatī ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave, sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na sūpaṃ vā odanaṃ vā attano atthāya viññāpetvā bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti. Gilānapucchakā bhikkhū gilāne 1 etadavocuṃ: “Kaccāvuso khamanīyaṃ kacci yāpanīyan ”ti? “Pubbe mayaṃ āvuso sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjāma, tena phāsu hoti. Idāni pana ‘bhagavatā paṭikkhittan ’ti kukkuccāyantā na viññāpema, tena no na phāsu hotī ”ti. Bhikkhū2 bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā sūpampi odanampi attano atthāya viññāpetvā bhuñjituṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyo ”ti.

1 gilāne bhikkhū - Ma, Syā, PTS.   2 bhikkhū ti padaṃ Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Nghiêm Trang - Điều Sekhiya 37

8. 4. 7. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực? Khi được đầy đủ ai mà không vừa ý? Đồ ngon ngọt ai lại không thích thú?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực’ là việc học tập nên được thực hành.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, có các tỳ khưu bị bệnh. Các tỳ khưu thăm hỏi bệnh tình đã nói với các vị bị bệnh điều này: - “Này các đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được thuận tiện không?” - “Này các đại đức, trước đây chúng tôi yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực, nhờ thế chúng tôi được thoải mái. Giờ đây, (nghĩ rằng): ‘Đức Thế Tôn đã cấm đoán,’ trong lúc ngần ngại nên không yêu cầu, vì thế chúng tôi không được thoải mái.” Các vị tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh được yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Khi không bị bệnh, ta sẽ không yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực’ là việc học tập nên được thực hành.”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Sakkaccavaggo - Sekh. 38 - 39

4. Na sūpaṃ vā odanaṃ vā agilānena attano atthāya viññāpetvā bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

5. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, ñātakānaṃ,
pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, āpadāsu, ummattakassa,
ādikammikassā ”ti.
Sattamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 4. 8. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ujjhānasaññī paresaṃ pattaṃ olokenti. ―pe―

“Na ujjhānasaññī paresaṃ pattaṃ olokessāmīti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ujjhāyasaññī paresaṃ patto oloketabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca ujjhānasaññī paresaṃ pattaṃ oloketi, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, ‘dassāmī ’ti vā ‘dāpessāmī ’ti
vā oloketi, na ujjhānasaññissa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Aṭṭhamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 4. 9. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū mahantaṃ kabaḷaṃ karonti. ―pe―

“Nātimahantaṃ kabaḷaṃ karissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Nātimahanto kabaḷo kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca mahantaṃ kabaḷaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, agilānassa, khajjake,
phalāphale, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Navamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2             Phẩm Nghiêm Trang - Điều Sekhiya 38 - 39

4. Vị không bị bệnh không nên yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực. Vị nào không bị bệnh mà yêu cầu xúp và cơm vì nhu cầu của bản thân rồi thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

5. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, của các thân
quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, do vật sở
hữu của bản thân, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì
vô tội.”
Điều học thứ bảy.
--ooOoo--

8. 4. 8. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi. Vị nào nhìn vào bình bát của các vị khác với ý định tìm lỗi do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ cho’ hoặc
‘Ta sẽ bảo (người khác) cho’ rồi nhìn, vị không có ý định tìm lỗi, trong những
lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ tám.
--ooOoo--

8. 4. 9. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư làm vắt cơm lớn. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không làm vắt cơm quá lớn’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên làm vắt cơm quá lớn. Vị nào làm vắt cơm quá lớn do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng,
các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị
vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ chín.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Sakkaccavaggo - Sekh. 40

8. 4. 10. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dīghaṃ ālopaṃ karonti. ―pe―

“Parimaṇḍalaṃ ālopaṃ karissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Parimaṇḍalo ālopo kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca dīghaṃ ālopaṃ karoti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake, phalāphale, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dasamasikkhāpadaṃ. Sakkaccavaggo catuttho. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                 Phẩm Nghiêm Trang - Điều Sekhiya 40

8. 4. 10. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư làm những nắm cơm dài rồi thọ thực. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ làm nắm cơm tròn đều’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Nên làm nắm cơm tròn đều. Vị nào làm nắm cơm dài do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng, các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười. Phẩm Nghiêm Trang là thứ tư. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Kabaḷavaggo - Sekh. 41 - 43

8. 5. 1.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivaranti. ―pe―

“Na anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivarissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivaritabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca anāhaṭe kabaḷe mukhadvāraṃ vivarati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Paṭhamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 5. 2. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhuñjamānā sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipanti. ―pe―

“Na bhuñjamāno sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na bhuñjamāno sabbo hattho mukhe pakkhitabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca bhuñjamāno sabbaṃ hatthaṃ mukhe pakkhipati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Dutiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 5. 3. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sakabaḷena mukhena byāharanti. ―pe―

“Na sakabaḷena mukhena byāharissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na sakabaḷena mukhena byāharitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sakabaḷena mukhena byāharati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Tatiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Vắt Cơm - Điều Sekhiya 41 - 43

8. 5. 1. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến. Vị nào há miệng ra khi vắt cơm chưa được đưa đến do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất. --ooOoo--

8. 5. 2. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Trong lúc thọ thực, không nên đưa trọn bàn tay vào miệng. Vị nào đưa trọn bàn tay vào miệng trong lúc thọ thực do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhì. --ooOoo--

8. 5. 3. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư nói khi miệng có vắt cơm. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không nói khi miệng có vắt cơm’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên nói khi miệng có vắt cơm. Vị nào nói khi miệng có vắt cơm do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ ba. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                             Kabaḷavaggo - Sekh. 44 - 46

8. 5. 4. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū piṇḍukkhepakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na piṇḍukkhepakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na piṇḍukkhepakaṃ bhuñjitabbaṃ.                       Yo   anādariyaṃ    paṭicca piṇḍukkhepakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa,                    khajjake,
phalāphale, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Catutthasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 5. 5. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca kabaḷāvacchedakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake, 1
phalāphale, uttaribhaṅge, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Pañcamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 5. 6. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū avagaṇḍakārakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na avagaṇḍakārakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na avagaṇḍakārakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca ekato vā ubhato vā gaṇḍaṃ katvā bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, khajjake,1
phalāphale, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

1 khajjake ti padaṃ Ma, Syā, PTS potthakesu na dissate.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Vắt Cơm - Điều Sekhiya 44 - 46

8. 5. 4. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực theo lối đưa thức ăn (vào miệng) một cách liên tục.[*] ―(như trên)― “‘Ta sẽ không thọ thực theo lối đưa thức ăn (vào miệng) một cách liên tục’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Không nên thọ thực theo lối đưa thức ăn (vào miệng) một cách liên tục. Vị nào thọ thực theo lối đưa thức ăn (vào miệng) một cách liên tục do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng, các thứ trái cây, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tư. --ooOoo--

8. 5. 5.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một.[*] ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một’ là việc học
tập nên được thực hành.”
2. Không nên thọ thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một. Vị nào thọ
thực theo lối cắn vắt cơm từng chút một do không có sự tôn trọng thì phạm
tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng,
các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị
vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ năm.
--ooOoo--

8. 5. 6.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
thọ thực theo lối làm phồng má (do cơm bị độn vào). ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không thọ thực theo lối làm phồng má’ là việc học tập nên được
thực hành.”
2. Không nên thọ thực theo lối làm phồng má. Vị nào làm phồng má một
bên hoặc hai bên rồi thọ thực thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, các vật thực cứng,
các thứ trái cây, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì
vô tội.”
Điều học thứ sáu.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Kabaḷavaggo - Sekh. 47 - 49

8. 5. 7. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū hatthaniddhunakaṃ 1 bhuñjanti. ―pe―

“Na hatthaniddhunakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na hatthaniddhunakaṃ bhuñjitabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthaniddhunakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassā, kacavaraṃ
chaḍḍhento hatthaṃ niddhunāti, 2 āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Sattamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 5. 8. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sitthāvakārakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na sitthāvakārakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na sitthāvakārakaṃ bhuñjitabbaṃ.                  Yo         anādariyaṃ       paṭicca sitthāvakārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, kacavaraṃ
chaḍḍhento sitthaṃ chaḍḍhayati,3 āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā
”ti.
Aṭṭhamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 5. 9. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū jivhānicchārakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na jivhānicchārakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na jivhānicchārakaṃ bhuñjitabbaṃ.                  Yo        anādariyaṃ       paṭicca jivhānicchārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,                ajānantassa,       gilānassa,    āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Navamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--
1
hatthaniddhūnakaṃ - Syā evamuparipi.                        3
chaḍḍayati - Ma, Syā;
2
niddhūnati - Syā; niddhunati - PTS.                             chaḍḍiyyati - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Vắt Cơm - Điều Sekhiya 47 - 49

8. 5. 7. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có sự vung rảy bàn tay. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có sự vung rảy bàn tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có sự vung rảy bàn tay. Vị nào thọ thực có sự vung rảy bàn tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị vung rảy bàn tay
khi rũ bỏ vật dơ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì
vô tội.”
Điều học thứ bảy.
--ooOoo--

8. 5. 8. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có sự làm rơi đổ cơm. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có sự làm rơi đổ cơm’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có sự làm rơi đổ cơm. Vị nào thọ thực có sự làm rơi đổ cơm do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị làm cơm bị rơi
rớt trong lúc rũ bỏ vật dơ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu
tiên thì vô tội.”
Điều học thứ tám.
--ooOoo--

8. 5. 9. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có sự le lưỡi. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có sự le lưỡi’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có sự le lưỡi. Vị nào thọ thực có sự le lưỡi do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ chín.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Kabaḷavaggo - Sekh. 50

8. 5. 10. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū capucapukārakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na capucapukārakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na capucapukārakaṃ bhuñjitabbaṃ.              Yo     anādariyaṃ    paṭicca capucapukārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,          ajānantassa,    gilānassa,   āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Dasamasikkhāpadaṃ. Kabaḷavaggo pañcamo. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phẩm Vắt Cơm - Điều Sekhiya 50

8. 5. 10. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có làm tiếng chép chép. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có làm tiếng chép chép’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có làm tiếng chép chép. Vị nào thọ thực có làm tiếng chép chép do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười. Phẩm Vắt Cơm là thứ năm. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                          Surusuruvaggo - Sekh. 51 - 52

8. 6. 1. 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena aññatarena brāhmaṇena saṅghassa payopānaṃ paṭiyattaṃ hoti. Bhikkhū surusurukārakaṃ khīraṃ pivanti. Aññataro naṭapubbako bhikkhū evamāha: “Sabbāyaṃ 1 maññe saṅgho sītīkato ”ti.2 Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu saṅghaṃ ārabbha davaṃ karissatī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu saṅghaṃ ārabbha davaṃ akāsī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa saṅghaṃ ārabbha davaṃ karissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Na bhikkhave buddhaṃ vā dhammaṃ vā saṅghaṃ vā ārabbha davo kātabbo. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na surusurukārakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na surusurukārakaṃ bhuñjitabbaṃ.                     Yo     anādariyaṃ         paṭicca surusurukārakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Paṭhamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 6. 2. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū hatthanillehakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na hatthanillehakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na hatthanillehakaṃ bhuñjitabbaṃ.                    Yo     anādariyaṃ         paṭicca hatthanillehakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,           ajānantassa,          gilānassa,      āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dutiyasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

1 sabboyaṃ - Ma.                          2 sītikato ti - PTS; sītakato ti - Sīmu.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2               Phẩm Tiếng Sột Sột - Điều Sekhiya 51 - 52

8. 6. 1. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, món nước sữa được chuẩn bị cho hội chúng bởi người Bà-la-môn nọ. Các vị tỳ khưu uống sữa làm tiếng kêu sột sột. Có vị tỳ khưu nọ trước kia là kịch sĩ đã nói như vầy: - “Tôi nghĩ rằng toàn thể hội chúng này bị lạnh.” Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại làm trò đùa giỡn liên quan đến hội chúng?” ―(như trên)― “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi làm trò đùa giỡn liên quan đến hội chúng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại làm trò đùa giỡn liên quan đến hội chúng vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, không nên làm trò đùa giỡn liên quan đến đức Phật, hoặc đến Giáo Pháp, hoặc đến Hội Chúng; vị nào làm thì phạm tội dukkaṭa. Sau đó, đức Thế Tôn đã khiển trách vị tỳ khưu ấy bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không thọ thực có làm tiếng sột sột’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có làm tiếng sột sột. Vị nào thọ thực có làm tiếng sột sột do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất. --ooOoo--

8. 6. 2. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có sự liếm tay. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có sự liếm tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có sự liếm tay. Vị nào thọ thực có sự liếm tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ nhì.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Surusuruvaggo - Sekh. 53 - 54

8. 6. 3. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pattanillehakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na pattanillehakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na pattanillehakaṃ bhuñjitabbaṃ.              Yo    anādariyaṃ     paṭicca pattanillehakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, parittake sese ekato saṃkaḍḍhitvā nillehitvā bhuñjati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Tatiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 6. 4. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū oṭṭhanillehakaṃ bhuñjanti. ―pe―

“Na oṭṭhanillehakaṃ bhuñjissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na oṭṭhanillehakaṃ bhuñjitabbaṃ.              Yo    anādariyaṃ     paṭicca oṭṭhanillehakaṃ bhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti.

Catutthasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Tiếng Sột Sột - Điều Sekhiya 53 - 54

8. 6. 3. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có sự nạo vét bình bát. 1 ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có sự nạo vét bình bát’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có sự nạo vét bình bát. Vị nào thọ thực có sự nạo vét bình bát do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi gom chung phần ít ỏi còn sót lại vét ra ngoài rồi thọ dụng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ ba. --ooOoo--

8. 6. 4. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thọ thực có sự liếm môi. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thọ thực có sự liếm môi’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thọ thực có sự liếm môi. Vị nào thọ thực có sự liếm môi do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ tư. --ooOoo--

1 Từ nillehakaṃ nghĩa là sự liếm, vét trong ba cụm từ “hattha-nillehakaṃ, patta- nillehakaṃ, oṭṭha-nillehakaṃ” liên quan đến tay, bình bát, và môi. Sở dĩ chúng tôi không dịch là “liếm bình bát” vì điều ấy không thể thực hiện được nên ghi là “nạo vét.” Nếu vị tỳ khưu thọ thực trong đĩa thì từ “liếm” có thể áp dụng (ND).

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Surusuruvaggo - Sekh. 55 - 56

8. 6. 5. 1. Tena samayena buddho bhagavā bhaggesu viharati suṃsumāragire 1 bhesakalāvane migadāye. Tena kho pana samayena bhikkhū kokanade2 pāsāde sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭigaṇhanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti?

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ Ye te bhikkhū appicchā ―pe― “Kathaṃ hi nāma bhikkhū sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭigaṇhantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggahessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

3. Na sāmisena hatthena pānīyathālako paṭiggahetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca sāmisena hatthena pānīyathālakaṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassa.

4. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, ‘dhovissāmī ’ti vā ‘dhovāpessāmī ’ti vā paṭigaṇhāti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Pañcamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 6. 6. 1. Tena samayena buddho bhagavā bhaggesu viharati suṃsumāragire bhesakalāvane migadāye. Tena kho pana samayena bhikkhū kokanade pāsāde sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhenti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti?

1 susumāragire - Ma.                                 2 kokanude - katthaci.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Tiếng Sột Sột - Điều Sekhiya 55 - 56

8. 6. 5. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại xứ Bhagga, trong thành Susumāragira, ở rừng Bhesakalā, chỗ vườn nai. Vào lúc bấy giờ, ở tòa lâu đài của Kokanada các vị tỳ khưu thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?”

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn’ là việc học tập nên được thực hành.”

3. Không nên thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn. Vị nào thọ lãnh tô nước uống bằng bàn tay có dính thức ăn do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

4. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị thọ lãnh (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ rửa’ hoặc ‘Ta sẽ bảo (người khác) rửa,’ trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ năm. --ooOoo--

8. 6. 6. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại xứ Bhagga, trong thành Susumāragira, ở rừng Bhesakalā, chỗ vườn nai. Vào lúc bấy giờ, ở tòa lâu đài của Kokanada các vị tỳ khưu đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                           Surusuruvaggo - Sekh. 57

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

3. Na sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍhetabbaṃ. Yo anādariyaṃ paṭicca sasitthakaṃ pattadhovanaṃ antaraghare chaḍḍheti, āpatti dukkaṭassa.

4. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, uddharitvā vā bhinditvā vā paṭiggahe vā 1 nīharitvā vā chaḍḍheti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Chaṭṭhasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 6. 7. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chattapāṇissa dhammaṃ desenti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū chattapāṇissa dhammaṃ desessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave chattapāṇissa dhammaṃ desethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā chattapāṇissa dhammaṃ desessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na chattapāṇissa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

1 paṭiggahetvā vā - Ma, PTS, Sīmu 1, Sī 1.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Tiếng Sột Sột - Điều Sekhiya 57

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà’ là việc học tập nên được thực hành.”

3. Không nên đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà. Vị nào đổ bỏ nước rửa bình bát có lẫn cơm ở nơi xóm nhà do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

4. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi đã vớt ra (các hột cơm) hoặc sau khi làm nhừ nát hoặc (đổ vào) ở đồ chứa hoặc đem ra bên ngoài rồi đổ bỏ, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ sáu. --ooOoo--

8. 6. 7. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có dù ở bàn tay. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại thuyết Pháp đến người có dù ở bàn tay?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi thuyết Pháp đến người có dù ở bàn tay, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại thuyết Pháp đến người có dù ở bàn tay vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người có dù ở bàn tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                Surusuruvaggo - Sekh. 58

2. Tena kho pana samayena bhikkhū chattapāṇissa gilānassa dhammaṃ desetuṃ kukkuccāyantā na desenti. 1 Manussā ujjhayānti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā chattapāṇisa gilānassa dhammaṃ na desessantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave chattapāṇissa gilānassa dhammaṃ desetuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na chattapāṇissa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

3. Chattaṃ nāma tīṇi chattāni setacchattaṃ                           kilañjacchattaṃ paṇṇacchattaṃ maṇḍalabaddhaṃ salākabaddhaṃ.

Dhammo nāma buddhabhāsito sāvakabhāsito isibhāsito devabhāsito atthūpasaṃhito dhammūpasaṃhito.

Deseyyā ’ti padena deseti, pade pade āpatti dukkaṭassa. Akkharāya deseti, akkharakkharāya āpatti dukkaṭassa.

4. Na chattapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca chattapāṇisa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

5. Anāpatti asañcicca, asatiyā,                   ajānantassa,   gilānassa,   āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Sattamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 6. 8. 1. Sāvatthinidānaṃ - Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū daṇḍapāṇissa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na daṇḍapāṇisa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Daṇḍo nāma majjhamassa purisassa catuhattho daṇḍo, tato ukkaṭṭho adaṇḍo, omako adaṇḍo.

Na daṇḍapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca daṇḍapāṇisa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Aṭṭhamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

1 desetuṃ kukkuccāyanti - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Tiếng Sột Sột - Điều Sekhiya 58

2. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ngần ngại thuyết Pháp đến người bị bệnh có dù ở bàn tay rồi không thuyết. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại không thuyết Pháp đến người bị bệnh có dù ở bàn tay?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép thuyết Pháp đến người bị bệnh có dù ở bàn tay. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có dù ở bàn tay’ là việc học tập nên được thực hành.” 3. Dù nghĩa là có ba loại dù: dù trắng, dù bằng sậy, dù bằng lá được buộc theo vòng tròn, được buộc bằng các thanh cây dẹp. Pháp nghĩa là được giảng bởi đức Phật, được giảng bởi các vị Thinh Văn, được giảng bởi các vị ẩn sĩ, được giảng bởi chư Thiên có liên quan đến mục đích có liên quan đến Giáo Pháp. Thuyết: vị thuyết theo câu thì phạm tội dukkaṭa theo mỗi một câu. Vị thuyết theo từ thì phạm tội dukkaṭa theo mỗi một từ. 4. Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có dù ở bàn tay. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh có dù ở bàn tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 5. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ bảy. --ooOoo--

8. 6. 8. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có gậy ở bàn tay. ―(như trên)― “‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có gậy ở bàn tay’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Gậy nghĩa là gậy dài bốn cánh tay của người đàn ông bậc trung (khoảng hai mét), dài hơn không phải là gậy, ngắn hơn không phải là gậy. Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có gậy ở bàn tay. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh có gậy ở bàn tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tám. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                        Surusuruvaggo - Sekh. 59 - 60

8. 6. 9. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū satthapāṇissa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na satthapāṇisa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Satthaṃ nāma ekatodhāraṃ ubhatodhāraṃ paharaṇaṃ. 1

Na satthapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca satthapāṇisa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Navamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 6. 10. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū āyudhapāṇissa2 dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na āyudhapāṇissa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Āyudhaṃ nāma cāpo kodaṇḍo.

Na āyudhapāṇissa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca āyudhapāṇisa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā,           ajānantassa,       gilānassa,    āpadāsu,
ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dasamasikkhāpadaṃ.
Surusuruvaggo chaṭṭho.
--ooOoo--

1 paharaṇi - Syā, PTS.                    2 āvudhapāṇissa, āvudhaṃ - Ma, Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2              Phẩm Tiếng Sột Sột - Điều Sekhiya 59 - 60

8. 6. 9. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có dao ở bàn tay. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có dao ở bàn tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Dao nghĩa là vũ khí có lưỡi một bên, có lưỡi hai bên.

Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có dao ở bàn tay. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh có dao ở bàn tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ chín. --ooOoo--

8. 6. 10. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có vũ khí ở bàn tay. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có vũ khí ở bàn tay’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Vũ khí nghĩa là cây cung, cây nỏ.

Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có vũ khí ở bàn tay. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh có vũ khí ở bàn tay do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, trong những lúc có
sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ mười.
Phẩm Tiếng Sột Sột là thứ sáu.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Pādukāvaggo - Sekh. 61 - 63

8. 7. 1.
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
pādukārūḷhassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na pādukārūḷhassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na pādukārūḷhassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca akkantassa vā paṭimukkassa vā omukkassa vā agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Paṭhamamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 2. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū upāhanārūḷhassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na upāhanārūḷhassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na upāhanārūḷhassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca akkantassa vā paṭimukkassa vā omukkassa vā agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Dutiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 3. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū yānagatassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na yānagatassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Yānaṃ nāma vayhaṃ ratho sakaṭaṃ sandamānikā sivikā pāṭaṅkī.

Na yānagatassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca yānagatassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Tatiyasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2          `         Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 61 - 63

8. 7. 1. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có mang giày. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có mang giày’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có mang giày. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh hoặc đứng ở trên giày, hoặc (mang giày) đã được buộc lại, hoặc đã được cởi ra (ở gót chân), do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhất. --ooOoo--

8. 7. 2. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có mang dép. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có mang dép’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có mang dép. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh hoặc đứng ở trên dép, hoặc (mang dép) đã được buộc lại, hoặc đã được cởi ra (ở gót chân), do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ nhì. --ooOoo--

8. 7. 3. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người ở trên xe. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh ở trên xe’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Xe nghĩa là xe bò, xe kéo, xe hàng, xe ngựa, kiệu khiêng, ghế khiêng.

Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh ở trên xe. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh ở trên xe do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ ba. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                    Pādukāvaggo - Sekh. 64 - 66

8. 7. 4. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sayanagatassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na sayanagatassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na sayanagatassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca antamaso chamāyapi 1 nipantassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Catutthasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 5. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pallatthikāya nisinnassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na pallatthikāya nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na pallatthikāya nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca hatthapallatthikāya vā dussapallatthikāya vā nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Pañcasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 6. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū veṭhitasīsassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na veṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Veṭhitasīso nāma kesantaṃ na dassāpetvā veṭhito hoti.

Na veṭhitasīsassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca veṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, kesantaṃ
vivarāpetvā deseti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Chaṭṭhasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--
1
chamāyampi - Ma, Syā.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 64 - 66

8. 7. 4.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
thuyết Pháp đến người đang nằm. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh đang nằm’ là việc
học tập nên được thực hành.”
2. Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh đang nằm. Vị nào
thuyết Pháp đến người không bị bệnh đang nằm cho dù ở trên nền đất do
không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ tư.
--ooOoo--

8. 7. 5. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người ngồi ôm đầu gối. ―(như trên)― “‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi ôm đầu gối’ là việc học tập nên được thực hành.” 2. Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi ôm đầu gối. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi ôm đầu gối bằng tay hoặc ôm đầu gối bằng miếng vải do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa. 3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ năm. --ooOoo--

8. 7. 6.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
thuyết Pháp đến người đội khăn ở đầu. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh đội khăn ở đầu’ là
việc học tập nên được thực hành.”
2. Đội khăn ở đầu nghĩa là sau khi không để lộ ra tóc ở bên trong rồi
đội khăn lên.
Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh đội khăn ở đầu. Vị nào
thuyết Pháp đến người không bị bệnh đội khăn ở đầu do không có sự tôn
trọng thì phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi bảo mở tóc
ở bên trong ra rồi thuyết giảng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi
phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ sáu.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                     Pādukāvaggo - Sekh. 67 - 69

8. 7. 7. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū oguṇṭhitasīsassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na oguṇṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Oguṇṭhitasīso nāma sasīsaṃ pāruto vuccati.

Na oguṇṭhitasīsassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca oguṇṭhitasīsassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, sīsaṃ vivarāpetvā
deseti, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Sattamasikkhāpadaṃ.
--ooOoo--

8. 7. 8. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chamāya 1 nisīditvā āsane nisinnassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na chamāya nisīditvā āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na chamāya nisīditvā āsane nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca chamāya nisīditvā āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Aṭṭhasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 9. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desenti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desessantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:

1 chamāyaṃ - Ma, Syā, evamuparipi.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 67 - 69

8. 7. 7. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thuyết Pháp đến người có đầu được trùm lại. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị bệnh có đầu được trùm lại’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Có đầu được trùm lại nghĩa là đề cập đến đầu đã được (y) trùm lên.

Không nên thuyết Pháp đến người không bị bệnh có đầu được trùm lại. Vị nào thuyết Pháp đến người không bị bệnh có đầu được trùm lại do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi bảo tháo
vật trùm đầu ra rồi thuyết giảng, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi
phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ bảy.
--ooOoo--

8. 7. 8. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư ngồi ở nền đất rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi. ―(như trên)―

“‘Ta sẽ không ngồi ở nền đất rồi thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi trên chỗ ngồi’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không nên ngồi ở nền đất rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi. Vị nào ngồi ở nền đất rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Điều học thứ tám. --ooOoo--

8. 7. 9. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi cao. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi cao?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi cao, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi cao vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                  Pādukāvaggo - Sekh. 67 - 69

2. Bhūtapubbaṃ bhikkhave bārāṇasiyaṃ aññatarassa chapakassa 1 pajāpatī gabbhinī ahosi. Atha kho bhikkhave sā chapakī 2 taṃ chapakaṃ etadavoca: “Gabbhanīmhi ayyaputta icchāmi ambaṃ khāditun ”ti. “Natthi ambo 3 akālo ambassā ”ti. “Sacāhaṃ4 na labhissāmi marissāmī ”ti. Tena kho pana samayena rañño ambo dhuvaphalo hoti. Atha kho bhikkhave so chapako yena so ambo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ ambaṃ abhirūhitvā nilīno acchi.

3. Atha kho bhikkhave rājā purohitena brāhmaṇena saddhiṃ yena so ambo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ucce āsane nisīditvā mantaṃ pariyāpunāti. Atha kho bhikkhave tassa chapakassa etadahosi: “Yāva adhammiko ayaṃ rājā yatra hi nāma ucce āsane nisīditvā mantaṃ pariyāpuṇissati. Ayañca brāhmaṇo adhammiko yatra hi nāma nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa mantaṃ vācessati. Ahañcamhi adhammiko yohaṃ itthiyā kāraṇā rañño ambaṃ avaharāmi. Sabbamidaṃ camarigatan ”ti3 tattheva paripati.

Ubho atthaṃ na jānanti ubho dhammaṃ na passare,
yo cāyaṃ mantaṃ vāceti yo cādhammena’dhīyati.
Sālīnaṃ odano bhutto sucimaṃsūpasevano,
tasmā dhamme na vattāmi dhammo ariyehi vaṇṇito.
Dhiratthu taṃ dhanalābhaṃ yasalābhañca brāhmaṇa,
yā vutti vinipātena adhammacaraṇena vā.
Paribbaja mahābrahme pacantaññepi pāṇino,
mā tvaṃ adhammo ācarito asmā kumbhamivābhidā ”ti.

4. Tadāpi me bhikkhave amanāpā nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa mantaṃ vācetuṃ. Kimaṅga pana etarahi na amanāpā bhavissati nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṃ desetuṃ? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

5. Na nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

6. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti.

Navamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

1
chavakassa - Syā evamuparipi.                      4
sace - Ma, Syā, PTS.
2
chavakī - Syā evamuparipi.                         5
carimaṃ katan ti - Ma;
3
ambaṃ - Ma, PTS.                                       ca parigatan ti - Syā, PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 67 - 69

2. - “Này các tỳ khưu, vào thời trước đây ở thành Bārāṇasī cô vợ của người hạng cùng đinh nọ đã mang thai. Này các tỳ khưu, khi ấy người vợ hạng cùng đinh ấy đã nói với người chồng hạng cùng đinh ấy điều này: - ‘Này tướng công, thiếp muốn ăn xoài.’ - ‘Không có xoài, không phải mùa xoài.’ - ‘Nếu thiếp không có, thiếp sẽ chết.’ Vào lúc bấy giờ, đức vua có cây xoài ra trái liên tục. Này các tỳ khưu, sau đó người hạng cùng đinh ấy đã đi đến nơi cây xoài ấy, sau khi đến đã leo lên cây xoài ấy rồi ngồi yên ẩn nấp.

3. Này các tỳ khưu, khi ấy đức vua đã đi đến cây xoài ấy cùng với viên quan tế tự Bà-la-môn, sau khi đến đã ngồi trên chỗ ngồi cao học thuộc lòng bài chú thuật. Này các tỳ khưu, khi ấy người hạng cùng đinh đã khởi ý điều này: ‘Cho đến cả đức vua này mà còn sai trái bởi vì đã ngồi trên chỗ ngồi cao mà học thuộc lòng bài chú thuật. Và người Bà-la-môn này là sai trái bởi vì đã ngồi ở chỗ ngồi thấp mà dạy bài chú thuật đến người ngồi trên chỗ ngồi cao. Và ta là sai trái khi ta vì nguyên nhân đàn bà mà lấy trộm xoài của đức vua. Toàn bộ việc này là luẩn quẩn!’ rồi đã rơi xuống ngay tại chỗ ấy (nói rằng):

- ‘Cả hai không biết mục đích, cá hai không nhìn thấy Pháp. Vị dạy bài chú thuật, và vị học đều sai trái.’ (Vị Bà-la-môn đáp): - ‘Ta ăn cơm gạo sālī có trộn lẫn thịt tinh khiết, do đó ta không thực hành các Pháp. Pháp đã được các bậc Thánh nhân ca ngợi.’ (Người hạng cùng đinh): - ‘Này Bà-la-môn, xấu hổ thay sự đạt được tài sản và sự đạt được danh vọng ấy, đó là hành vi với sự bị rơivào đọa xứ hay là có sở hành xử sai trái. Này vị Bà-la-môn vĩ đại, hãy thoát ra, dầu cho các chúng sanh khác bị đọa đày. Ngài chớ thực hành việc phi pháp, vì điều ấy ví như đá làm vỡ chum.’

4. Này các tỳ khưu, ngay từ thời ấy (người) ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi dạy bài chú thuật đến người ngồi trên chỗ ngồi cao đã không làm ta hài lòng, thì hiện nay điều gì khiến cho việc (người) ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người ngồi trên chỗ ngồi cao sẽ làm ta hài lòng? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi trên chỗ ngồi cao’ là việc học tập nên được thực hành.”

5. Không nên ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi trên chỗ ngồi cao. Vị nào ngồi ở chỗ ngồi thấp rồi thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi trên chỗ ngồi cao do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

6. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ chín. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                Pādukāvaggo - Sekh. 70 - 72

8. 7. 10. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ṭhitā nisinnassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na ṭhito nisinnassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ṭhitena nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca ṭhito nisinnassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Dasamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 11. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū pacchato gacchantā purato gacchantassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na pacchato gacchanto purato pacchantassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na pacchato gacchantena purato gacchantassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca pacchato gacchanto purato gacchantassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Ekādasamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 12. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uppathena gacchantā pathena gacchantassa dhammaṃ desenti. ―pe―

“Na uppathena gacchanto pathena gacchantassa agilānassa dhammaṃ desessāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na uppathena gacchantena pathena gacchantassa agilānassa dhammo desetabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca uppathena gacchanto pathena gacchantassa agilānassa dhammaṃ deseti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti. Dvādasamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                  Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 70 - 72

8. 7. 10.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
đứng thuyết Pháp đến người ngồi. ―(như trên)―
“‘Ta sẽ không đứng thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi’ là việc
học tập nên được thực hành.”
2. Không nên đứng thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi. Vị nào
đứng thuyết Pháp đến người không bị bệnh ngồi do không có sự tôn trọng thì
phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ mười.
--ooOoo--

8. 7. 11.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
trong khi đang đi phía sau thuyết Pháp đến người đang đi phía trước. ―(như
trên)―
“‘Khi đang đi phía sau, ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị
bệnh đang đi phía trước’ là việc học tập nên được thực hành.”
2. Trong khi đang đi phía sau không nên thuyết Pháp đến người không bị
bệnh đang đi phía trước. Vị nào trong khi đang đi phía sau thuyết Pháp đến
người không bị bệnh đang đi phía trước do không có sự tôn trọng thì phạm
tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ mười một.
--ooOoo--

8. 7. 12.
1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư
trong khi đang đi bên đường thuyết Pháp đến người đang đi giữa đường.
―(như trên)―
“‘Khi đang đi bên đường, ta sẽ không thuyết Pháp đến người không bị
bệnh đang đi giữa đường’ là việc học tập nên được thực hành.”
2. Trong khi đang đi bên đường không nên thuyết Pháp đến người không
bị bệnh đang đi giữa đường. Vị nào trong khi đang đi bên đường thuyết Pháp
đến người không bị bệnh đang đi giữa đường do không có sự tôn trọng thì
phạm tội dukkaṭa.
3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Điều học thứ mười hai.
--ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                 Pādukāvaggo - Sekh. 73 - 75

8. 7. 13. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ṭhitā uccārampi passāvampi karonti. ―pe―

“Na ṭhito agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā karissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na ṭhitena agilānena uccāro vā passāvo vā kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca ṭhito agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, ―pe― ādikammikassā ”ti.

Terasamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 14. 1. Sāvatthinidānaṃ: Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū harite uccārampi passāvampi kheḷampi karonti. ―pe―

“Na harite agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

2. Na harite agilānena uccāro vā passāvo vā kheḷo vā kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca harite agilāno uccāraṃ vā passaṃ vā kheḷaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.

3. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, appaharite kato haritaṃ ottharati, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.

Cuddasamasikkhāpadaṃ. --ooOoo--

8. 7. 15. 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi karonti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā udake uccārampi passāvampi kheḷampi karissati, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti?

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                    Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 73 - 75

8. 7. 13. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đứng đại tiện và tiểu tiện. ―(như trên)―

“‘Khi không bị bệnh, ta sẽ không đứng đại tiện hoặc tiểu tiện’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Khi không bị bệnh, không nên đứng đại tiện hoặc tiểu tiện. Vị nào không bị bệnh đứng đại tiện hoặc tiểu tiện do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, ―(như trên)― vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười ba. --ooOoo--

8. 7. 14. 1. Duyên khởi ở thành Sāvatthī: Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ trên cỏ cây xanh. ―(như trên)―

“‘Khi không bị bệnh, ta sẽ không đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ trên cỏ cây xanh’ là việc học tập nên được thực hành.”

2. Không bị bệnh, không nên đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ trên cỏ cây xanh. Vị nào không bị bệnh đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ trên cỏ cây xanh do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

3. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, vị đã thực hiện ở chỗ không có cỏ cây xanh rồi khỏa cỏ cây xanh ra che lại, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười bốn. --ooOoo--

8. 7. 15. 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?”

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                   Pādukāvaggo - Sekh. 73 - 75

2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi karissantī ”ti? ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave udake uccārampi passāvampi kheḷampi karothā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā udake uccārampi passāvampi kheḷampi karissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:

“Na udake uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.

3. Tena kho pana samayena gilānā bhikkhū udake uccārampi passāvampi kheḷampi kātuṃ kukkuccāyanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānena bhikkhunā udake uccārampi passāvampi kheḷampi kātuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhādaṃ uddiseyyātha:

“Na udake agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karissāmī ’ti sikkhā karaṇīyā ”ti.

4. Na udake agilānena uccāro vā passāvo vā kheḷo vā kātabbo. Yo anādariyaṃ paṭicca udake agilāno uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.

5. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, gilānassa, thale kato udakaṃ ottharati,  āpadāsu,      ummattakassa,      khittacittassa,    vedanaṭṭassa, ādikammikassā ”ti.

Paṇṇarasamasikkhāpadaṃ. Pādukāvaggo sattamo. --ooOoo--

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                   Phẩm Giày Dép - Điều Sekhiya 73 - 75

2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước?” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“‘Ta sẽ không đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ vào trong nước’ là việc học tập nên được thực hành.”

Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

3. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu bị bệnh ngần ngại đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh được đại tiện, tiểu tiện, khạc nhổ vào trong nước. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:

“Khi không bị bệnh, ta sẽ không đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ vào trong nước’ là việc học tập nên được thực hành.”

4. Khi không bị bệnh, không nên đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ vào trong nước. Vị nào không bị bệnh đại tiện hoặc tiểu tiện hoặc khạc nhổ vào trong nước do không có sự tôn trọng thì phạm tội dukkaṭa.

5. Không cố ý, khi thất niệm, vị không biết, vị bị bệnh, sau khi thực hiện trên đất rồi xối nước, trong những lúc có sự cố, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”

Điều học thứ mười lăm. Phẩm Giày Dép là thứ bảy. --ooOoo--

Pācittiyapāḷi - Bhikkhuvibhaṅgo                                         Sekhiya-uddānaṃ

UDDĀNAṂ

Parimaṇḍalaṃ paṭicchannaṃ susaṃvutokkhittacakkhunā, ukkhittujjagghikappasaddo tayo ceva pacālanā.

Khambha oguṇṭhitā ceva kuṭipallatthikāya ca, sakkaccaṃ pattasaññī ca samasūpasamatittikaṃ.

Sakkaccaṃ pattasaññī ca sapadāna samasūpakaṃ, thūpato ca paṭicchannaṃ viññattujjhānasaññinā.

Na mahantaṃ maṇḍalaṃ dvāraṃ sabbaṃ hatthaṃ na byāhare, ukkhepo chedanaṃ gaṇḍaṃ dhunaṃ sitthāvakārakaṃ.

Jivhānicchārakaṃ ceva capussuru surena ca, hattho patto ca oṭṭho ca sāmisañca sasitthakaṃ.

Chattapāṇisa saddhammaṃ na desenti tathāgatā, icceva daṇḍapāṇisa satthaāyudhapāṇinaṃ.

Pādukopāhanā ceva yāna seyyagatassa ca, pallatthikā nisinnassa veṭhitoguṇṭhitassa ca.

Chamā nīcāsane ṭhānaṃ pacchato uppathena ca, ṭhitakena na kātabbaṃ harite udakamhi cā ”ti. --ooOoo--

TESAṂ VAGGĀNAṂ UDDĀNAṂ

Parimaṇḍalaṃ ujjagghi khambhaṃ sakkaccameva ca, kabaḷāsuru surū ceva pādukena ca sattamā ”ti.

Paññattā atidevena gotamena yasassinā, sāvake sikkhanatthāya pañcasattati sekhiyā ”ti. --ooOoo--

Uddiṭṭhā kho āyasmanto sekhiyā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

Sekhiyā. 1 --ooOoo--

1 sekhiyā niṭṭhitā - sekhiyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ - Ma; sekhiyā dhammā niṭṭhitā - PTS.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2                      Phần Tóm Lược Chương Sekhiya

PHẦN TÓM LƯỢC:

(Mặc y ) tròn đều, được che kín, khéo thu thúc, với mắt nhìn xuống, được vén lên, tiếng cười vang, với giọng nói nhỏ nhẹ, và luôn cả ba điều về sự đung đưa. Sự chống nạnh, trùm đầu, luôn cả sự nhón gót, và ôm đầu gối, (thọ lãnh) một cách nghiêm trang, có sự chú tâm ở bình bát, lượng xúp tương xứng, và vừa ngang miệng (bình bát). (Thọ dụng) một cách nghiêm trang, và có sự chú tâm ở bình bát, theo tuần tự, với lượng xúp tương xứng, vun lên thành đống, và che lấp, việc yêu cầu, với ý định tìm lỗi. Không quá lớn, tròn đều, cửa miệng, trọn bàn tay, không nói, việc đưa lên (liên tục), việc cắn (từng chút), việc phồng má, việc vung rảy, việc làm rơi đổ cơm. Và luôn cả sự le lưỡi, tiếng chép chép, với tiếng sột sột, (liếm) bàn tay, (nạo vét) bình bát, và (liếm) môi, (bàn tay) có dính thức ăn, và (nước rửa bình bát) có lẫn cơm. Các đức Như Lai không thuyết giảng Chánh Pháp đến người có dù ở bàn tay, y như thế đến người có gậy ở bàn tay, và những người có dao và vũ khí ở bàn tay. Và luôn cả người mang giày, dép, ở trên xe, và đang nằm, đến người ngồi ôm đầu gối, đầu đội khăn, và được trùm lại. Nền đất, ở chỗ ngồi thấp, đứng, (đi) phía sau, và (đi) bên đường, vị đứng không nên làm, ở cỏ cây xanh, và vào trong nước. --ooOoo--

TÓM LƯỢC CÁC CHƯƠNG ẤY:

(Mặc y ) tròn đều, cười vang, chống nạnh, và nghiêm trang nữa, vắt cơm, luôn cả tiếng sột sột, với giày dép là thứ bảy.

Bảy mươi lăm điều sekhiya đã được quy định bởi đức Gotama, vị Trời tối cao, bậc có danh vọng, nhằm mục đích học tập cho các đệ tử. --ooOoo--

Bạch chư đại đức, các pháp sekhiyā đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

Các điều Sekhiya. --ooOoo--

9. ADHIKARAṆASAMATHĀ DHAMMĀ Ime kho panāyasmanto satta adhikaraṇasamathā dhammā uddesaṃ āgacchanti.

1. Uppannupannānaṃ adhikaraṇānaṃ samathāya vūpasamāya sammukhāvinayo dātabbo, sativinayo dātabbo, amūḷhavinayo dātabbo, paṭiññāya kāretabbaṃ, yebhuyyasikā, tassapāpiyyasikā 1 tiṇavatthārako ’ti.

2. Uddiṭṭhā kho āyasmanto satta adhikaraṇasamathā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Tatiyampi pucchāmi, kaccittha parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.

Adhikaraṇasamathā.

--ooOoo--

3. Uddiṭṭhaṃ kho āyasmanto nidānaṃ. Uddiṭṭhā cattāro pārājikā dhammā. Uddiṭṭhā terasa saṅghādisesā dhammā. Uddiṭṭhā dve aniyatā dhammā. Uddiṭṭhā tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā. Uddiṭṭhā dvenavuti pācittiyā dhammā. Uddiṭṭhā cattāro pāṭidesanīyā dhammā. Uddiṭṭhā sekhiyā dhammā. Uddiṭṭhā satta adhikaraṇasamathā dhammā. Ettakaṃ tassa bhagavato suttāgataṃ suttapariyāpannaṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati, tattha sabbeheva samaggehi sammodamānehi avivadamānehi sikkhitabban ”ti.

BHIKKHUVIBHAṄGO2 NIṬṬHITO.

--ooOoo--

1 tassapāpiyasikā - Ma.                           2 mahāvibhaṅgo - Ma.

9. CÁC PHÁP DÀN XẾP TRANH TỤNG: Bạch chư đại đức, bảy pháp dàn xếp tranh tụng 1 này được đưa ra đọc tụng.

1. Nhằm đưa đến sự dàn xếp, nhằm đưa đến sự giải quyết các sự tranh tụng đã sanh khởi hoặc chưa sanh khởi, nên áp dụng cách hành xử Luật với sự hiện diện, nên áp dụng cách hành xử Luật bằng sự ghi nhớ, nên áp dụng cách hành xử Luật khi không điên cuồng, nên phán xử theo sự thừa nhận, thuận theo số đông, theo tội của vị ấy, cách dùng cỏ che lấp.

2. Bạch chư đại đức, bảy pháp dàn xếp tranh tụng đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.

Các Pháp Dàn Xếp Tranh Tụng.

--ooOoo--

Bạch chư đại đức, phần mở đầu đã được đọc tụng, bốn điều pārājika đã được đọc tụng, mười ba điều saṅghādisesa đã được đọc tụng, hai điều aniyata đã được đọc tụng, ba mươi điều nissaggiya pācittiya đã được đọc tụng, chín mươi hai điều pācittiya đã được đọc tụng, bốn điều pāṭidesanīya đã được đọc tụng, các pháp sekhiyā đã được đọc tụng, bảy pháp dàn xếp tranh tụng đã được đọc tụng. Bấy nhiêu của đức Thế Tôn ấy đã được truyền lại trong giới bổn, đã được đầy đủ trong giới bổn, được đưa ra đọc tụng vào mỗi nửa tháng. Chính tất cả (chư đại đức) nên học tập các điều học ấy với sự hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ.”

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU ĐƯỢC CHẤM DỨT.

--ooOoo--

1 Xem phần giảng giải chi tiết ở Cullavagga - Tiểu Phẩm, TTPV tập 06, chương IV.

PĀCITTIYAPĀḶI - BHIKKHUVIBHAṄGO

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP HAI

PHẦN PHỤ CHÚ: --ooOoo--

CÁC TỪ CHUYÊN MÔN:

Một số từ chuyên môn cùng với các từ dịch nghĩa hoặc dịch âm bởi các dịch giả khác đã được trích lục và ghi lại dưới đây:

- Pātimokkha: giới bổn Ba-la-đề-mộc-xoa, biệt biệt giải thoát giới.
- Pārājika: tội bất cộng trụ, ba-la-di, triệt khai, ba-la-thị-ca, giới khí.
- Saṅghādisesa: tội tăng tàn, tăng tàng, tăng-già-bà-thi-sa, tăng-già-
phạt-thi-sa.
- Aniyata: tội bất định.
- Nissaggiya pācittiya: tội ưng xả đối trị, ni-tát-kỳ-ba-dật-đề, ni-tát-
kỳ-ba-dật-để-ca, giới xả đọa.
- Pācittiya: tội ưng đối trị, ba-dật-đề, ba-dật-để-ca, giới đọa.
- Pāṭidesanīya: tội ưng phát lộ, ba-la-đề đề-xá-ni, ba-dạ-đề, ba-la-để-
đề-xá-ni, giới hối quá.
- Sekhiya dhamma: ưng học pháp, chúng-học-pháp, pháp chúng học,
giới học.
- Adhikaraṇa dhamma: pháp diệt tranh, pháp diệt-tránh, pháp điều
giải.
- Thullaccaya: trọng tội, tội thâu lan giá.
- Dukkaṭa: tội tác ác, đột cát la.
- Dubbhāsita: tội ác khẩu.
- Parivāsa: phạt biệt trú.
- Mānatta: hành tự hối.
- Abbhāna: phục vị.
- Uposatha: lễ Bố Tát.
- Pavāraṇā: lễ Tự Tứ.

TRANG 3:
- Ngài Buddhaghosa nói rằng: “Nghe nói vào thời đức Phật có 80.000
người đàn ông đã từ dòng Sākya đi xuất gia, Hatthaka con trai dòng Sakya
là một vị trong số đó” (VinA. iv, 735).

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Phần Phụ Chú

TRANG 153: - Ācāra-gocara: hành xứ, tức là sở hành và các chỗ đi lại, thân cận. Ngài Buddhaghosa giải thích là vị không thực hành tà mạng như là cho tre, v.v... không đi đến các nơi không nên đi như gái điếm, v.v... và có được hành xứ là các gia đình đầy đủ đức tin, v.v... (VinA. iv, 788).

TRANG 251: - Bốn loại vật dơ có tính quan trọng (cattāri mahāvikatāni) là: phân (gūthaṃ), nước tiểu (muttaṃ), tro (chārikaṃ), và đất sét (mattikaṃ) được sử dụng trong trường hợp bị rắn cắn (Mahāvagga – Đại Phẩm, TTPV tập 5, chương VI, trang 17).

TRANG 351: - Vì là trường hợp đầu tiên nên nhóm mười bảy thiếu niên ấy vẫn là tỳ khưu dầu chưa đủ hai mươi tuổi. Các vị này thường khóc lóc khi bị các tỳ khưu nhóm Lục Sư hiếp đáp hoặc vẫn còn những hành động của trẻ nít như đi xem lễ hội (điều pācittiya 37), chơi giỡn ở trong nước (điều pācittiya 53), để đồ đạc bừa bãi (điều pācittiya 60), v.v... (ND).

TRANG 447: - Sugataṅgulena: theo ngón tay của đức Thiện Thệ. Theo từ điển của Childers, aṅgula là bề rộng của ngón tay, tương dương 1 inch =2,54 cm; vậy 8 aṅgula = 2,54 x 8 = 20,32 cm. Tài liệu The Buddhist Monsatic Code cho biết chiều dài của 8 aṅgula vào khoảng 16,6 cm; đó là nói về chân giường (pādakaṃ). Tuy nhiên, do câu sau: “ngoại trừ phần khung giường ở bên dưới” nên chân giường được tính từ dưới đất lên phần bên dưới mối nối của thanh ngang và chân giường, hay nói cách khác 8 aṅgula chính là khoảng hở giữa mặt đất và thanh ngang của khung giường. Hiểu theo cách này thì chỗ nằm cách mặt đất bao nhiêu cũng không được xác định rõ, có thể là 40 cm hoặc 50 cm tùy theo bề rộng của thanh ngang (độ cao như vậy xét ra cũng hợp lý). Nếu tính ngón tay của đức Thiện Thệ có chiều dài gấp ba lần ngón tay của người bình thường thì giường nằm có vẻ hơi cao (tối thiểu là 70 cm nếu tính thanh ngang của giường có bề rộng là 20 cm).

TRANG 455: - Gang tay của đức Thiện Thệ (sugatavidatthi): Với những kích thước của tấm lót ngồi, y đắp ghẻ, và y tắm mưa, độ dài gang tay của đức Thiện Thệ nên lấy số đo là 25 cm, tức là độ dài gang tay của người nam bậc trung thay vì gấp ba lần (xem thêm điều saṅghādisesa thứ sau về làm cốc liêu). Như thế, kích thước các cạnh của tấm lót ngồi căn bản không đường viền sẽ là 50 cm x 37,5 cm, và đức Phật cho phép thêm vào đường viền 25 cm. Chúng tôi nghĩ là đường viền sẽ bao bọc cả bốn cạnh; tuy nhiên khi đọc lời trình bày về tấm lót ngồi có kèm theo hình vẽ của ngài Mahāsamaṇa Chao trong tài liệu Vinayamukha thì vấn đề xem ra phức tạp hơn nhiều, quý vị nên tìm đọc để suy nghiệm.

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Phần Phụ Chú

TRANG 497: - Appasaddo: dịch sát nghĩa là “ít tiếng động, tiếng động nhỏ.” Chú Giải cho ví dụ về tiếng động nhỏ như sau: “Trong căn nhà dài 6 mét có ba vị trưởng lão ngồi, một vị ngồi đầu này, một vị ngồi giữa, một vị ngồi đàng cuối (như vậy vị ngồi giữa cách đều hai vị kia một khoảng cách là 3 mét). Khi vị thứ nhất nói nhỏ nhẹ thì vị ngồi ở giữa nghe và xác định được nội dung, còn vị kia ngồi cách 6 mét nghe tiếng nói nhưng không xác định được nội dung. Cho đến như vậy là tiếng động nhỏ. Trái lại, nếu vị trưởng lão thứ ba xác định được nội dung thì gọi là tiếng động lớn” (VinA. iv, 891).

TRANG 525: - Hợp từ piṇḍukkhepakaṃ được dịch sát nghĩa là “sự thảy lên cục (cơm).” Như vậy theo sự xác định ở phần không phạm tội thì vật thực cứng và các thứ trái cây được phép thảy vào miệng! Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: “piṇḍukkhepakan ti piṇḍaṃ ukkhipitvā ukkhipitvā” (VinA. iv, 893), chúng tôi hiểu sự lập lại của bất biến động từ ukkhipitvā là “đưa lên rồi đưa lên” nên đã ghi lại lời dịch Việt là: “thọ thực theo lối đưa thức ăn (vào miệng) một cách liên tục.”

- Hợp từ kabaḷāvacchedaka được dịch sát nghĩa là “sự cắn vắt cơm làm hai.” Cũng như điều trên, khi xem đến phần không phạm tội với các vật thực cứng, các thứ trái cây, các món ăn đặc biệt, chúng tôi hiểu lời giải thích “kabaḷāvacchedakan ti kabaḷaṃ avacchinditvā avacchindivā” của ngài Buddhaghosa là “cắn đi cắn lại vắt cơm,” “cắn vắt cơm từng chút một,” nói theo cách nôm na là “ăn theo lối nhâm nhi.”

--ooOoo--

PĀCITTIYAPĀḶI - BHIKKHUVIBHAṄGO

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP HAI

GĀTHĀDIPĀDASŪCI - THƯ MỤC CÂU KỆ PĀḶI:

Trang

Adhicetaso appamajjato         158

Ubho atthaṃ na jānanti         548

Dhiratthu taṃ dhanalābhaṃ      548

Paribbaja mahābrahme           548

Manāpameva bhāseyya             16

Sālinaṃ odano bhutto           548

--ooOoo--

PĀCITTIYAPĀḶI - BHIKKHUVIBHAṄGO

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP HAI SAÑÑĀNĀMĀNUKKAMANIKĀ - THƯ MỤC DANH TỪ RIÊNG:

Trang                                     Trang A                                         K Aggāḷava                          56,      Kaccānagotta                      18 102, 106, 142     Kaṭamorakatissaka                190 Aciravatī                        304,      Kaṇṭaka                         370, 432                                  372, 374 Anuruddha                      60, 62,     Kapilavatthu                     162, 64, 190                             276, 444, 480 Ambatitthaka                 296, 298      Kalandakanivāpa                  116, Ariṭṭha                          300,                                  190, 204, 358, 360, 366                             238, 270, 316, Avakaṇṇakaṃ                 16, 20, 22                            346, 350, 412, 468 Ā                       Kāṇamātā                    220, 222 Ānanda                           190,      Kāṇā                        220, 222 218, 230, 240,      Kāsi                             434 252, 348, 424, 428      Kirapatika                   212, 214 Āḷavaka                  102, 106, 142     Kūṭāgārasālā                  74, 76, Āḷavī                             56,                              212, 248, 252 102, 106, 142     Kokālika                         190 Kosambī                           56, U                                                   110, 138, Udāyī                    66, 176, 194,                            296, 298, 306, 196, 336, 452                                  380, 530 Upananda                          98,      Kosala                      60, 202, 232, 256,                             232, 284, 304, 260, 262, 264, 266,                        354, 422, 424, 440 270, 272, 278, 328, 342, 446 Upāli                        190, 384                        KH Upālidāraka                       346      Khaṇḍadevīputta                  190

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Danh Từ Riêng

G                                             D Gotamagotta                            18      Dabbamallaputta                 116, 118, 412 GH                           Devadatta                  190, 204 Ghositārāma                          110, 138, 306, 380, 530                            N Nanda                           460 C                           Nandivisāla                       14 Cullapanthaka                   158, 160       Nigrodhārāma                    162, 276, 444, 480 CH Channa                           110, 112,                       P 138, 140, 306, 380          Paṭiyāloka                 224, 350 Chabbaggiyā                   14, 42, 52,      Pasenadikosala                  284, 68, 98, 128, 132,                             304, 422, 424 146, 150, 162, 168, 180, 184, 200, 238, 244, 278, 280,                           B 284, 288, 290, 292, 298, 302, 310,           Badarikārāma                      56 330, 332, 338, 340, 366, 374,         Bārāṇasī                        548 384, 388, 392, 394, 396,          Bimbisāra              210, 316, 318 398, 400, 404, 406, 408, ..., 552, 554                       BH Bhagga                      312, 534 J                          Bhesakalāvana               312, 534 Javakaṇṇakaṃ                   16, 20, 22 Jetavana            02, 04, 52, 60, 66,                          M 98, 120, 128, 132, 136,        Mallikā                    304, 424 146, 158, 168, 172, 176,        Mahākaccāna                      190 180, 184, 194, 200, 220,         Mahākappina                      190 458, 460, 464, 472, 488,          Mahācunda                        190 490, 492, 494, 496, 504, 542          Mahāpajāpatigotamī               164 Mahāvana                     74, 76, T                                                 212, 248, 252 Takkasilā                              14      Māgadha                210, 316, 318 Tapoda                                316      Migadāya                    312, 524 Mettiya bhummajaka           116, 118 TH                           Moggallāna                       190 Thullanandā                           190      Moggallānagotta                   18

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Danh Từ Riêng

R                                           S Rājagaha                   116, 190,     Sakka                             162, 192, 204, 208,                              276, 444, 480 224, 238, 270, 316,     Sattarasavaggiyā bhikkhu          124, 346, 350, 412,                         132, 238, 302, 304, 468               `310, 330, 346, 392, 394, 400 Rāhula                      56, 190      Samuddadatta                       190 Revata                          190      Sāketa                   180, 186, 324 Sāgata                  296, 298, 388 V                       Sāvatthī            02, 14, 52, 60, 68, Vaggumudā nadī                   74                      98, 120, 124, 128, 132, Vajjī                            74                     136, 146, 158, 168, 172, Vāseṭṭhagottaṃ                   18                     176, 180, 184, 194, 200, Visākhā migāramātā              432               220, 458, 460, 464, 472, 488, Vesālī                       74, 76,         490, 492, 494, 496, 504, 542, 552 212, 248, 252      Suṃsumāragira                 312, 534 Veḷuvana                   116, 190, 204, 238, 270,                          H 316, 346, 350, 412, 468      Hatthaka sakyaputta             02, 04

--ooOoo--

PĀCITTIYAPĀḶI - BHIKKHUVIBHAṄGO

PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP HAI VISESAPADĀNUKKAMAṆIKĀ - THƯ MỤC TỪ ĐẶC BIỆT:

Trang                                      Trang A                                          A Akaṭānudhammo                368, 370      Atibaddhaṃ                      14, 16 Akatakappaṃ                       328      Atirekaddhamāsaṃ                  324 Akkoso                         20, 44      Atirekadvattipariyāye             142 Akkharakkharāya                   54,      Atthavase      04, 224, 254, 324, 480 70, 368, 378, 538      Addhānagamanasamayo              210, Akārako                           354                                   320, 322 Aggalaṭṭhapanāya                  140      Addhānamaggaṃ                180, 186 Agilāno        202, 246, 314, 476, 484     Adiṭṭhaṃ           04, 06, 08, 10, 398 Aggale                            326      Addhikā                            60 Aṅgārakāsūpamā                    358      Adhikaraṇasamatha                 558 Aṅgulipatodakena                  302      Adhicetaso                        158 Aṅgulimuddikā                     434      Antaragharaṃ                 466, 490 Acelako                           254      Antarāyikā              358, 360, 362, Accayo                             62                364, 368, 370, 372, 374, 376 Ajjhācāraṃ                   102, 344      Anadhivāsakajātiko                348 Ajjhārāme                        434,      Anabhiraddho            134, 394, 396 436, 480, 482, 484      Anassāsako                        302 Ajjhāvasathe                 434, 436      Anasitā                           472 Ajikākhīraṃ                       246      Anācāraṃ           101, 232, 258, 306, Ajikāsappi                        246                        380, 388, 390, 406 Añjaniyā                          446      Anādariyaṃ        306, 308, 488, 490 Aññavādakaṃ                       110      Anāpucchaṃ         120, 122, 124, 126, Aññāṇake                     338, 390                         274, 276, 440, 442 Aññātikā                 174, 178, 466     Anikkhantarājake             428, 430 Aṭṭhagarudhammā                   152      Animittaṃ samāpattiṃ        82, 90, 94 Aṭṭhaṅgulapādakaṃ            446, 448      Anīhataratanake              428, 430 Aṭṭhikaṅkhalūpamā                358,      Anupakhajja        128, 130, 260, 262 360, 370, 372      Anupasampanno           52, 58, 78, 98 Aḍḍhateyyamāsā          318, 320, 322      Anuposathikaṃ                     390

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

A                                        Ā Anuvāte                           326      Āpattipariyantā                 100 Anosārito                         368      Āpattiyo                     18, 100 Appaṭinissaṭṭhena            366, 368      Ābādhā                           18 Appaṭisaṃviditaṃ        480, 482, 484      Āmalakaphāṇite                  300 Appaṭisaṃvidito         424, 428, 430      Āmisahetu                       168 Appaṇihito samādhi          78, 80, 94     Āyudhaṃ                         540 Appamattakavissajjakassa     414, 416      Āroceyya                      78, 98 Appamattakavissajjakaṃ        118, 120     Ālokasandhi                     140 Apacayassa                         04      Ālopaṃ                          520 Apaccuddhārakaṃ              328, 330      Āvasathāgāraṃ                    60 Apaññattena                  308. 382      Āvasathapiṇḍo              200, 202 Aparaṇṇaṃ                    108, 140      Āhaccapādako           122, 136, 448 Apasakka                468, 470, 484 Abbhakkhānaṃ                358, 362,                        I 364, 370, 374, 376     Iṅgha              68, 164, 386, 402 Abbhutaṃ                   14, 16, 160     Itthāgāraṃ                      424 Amanāpānaṃ                        348      Itthī                        60, 62, Amutaṃ                  04, 06, 08, 10                       260, 262, 354, 484 Amūlakena                         398      Iddhipāda         80, 82, 86, 90, 94 Amūḷhavinayo                      558      Indakhīla                  428, 430 Ayopatto                          332      Indriyāni                 62, 86, 90 Ayyavosāṭikatāni                  248      Isibhāsito               52, 70, 538 Araṇike                           446 Alajjivādena                      404                        U Avagaṇḍakārakaṃ                   524      Ukkuṭikāya                      506 Avaññātaṃ                       16, 18     Ukkhittakāya                    494 Avaṇṇaṃ kattukāmo                 118,     Ukkhitto              308, 368, 370 120, 170      Ukkheṭito             84, 88, 90, 94 Aviññātaṃ               04, 06, 08, 10     Uggaho                          308 Aviññuṃ purisaviggahaṃ         68, 70      Ugghāṭetukāmo                   114 Asannihitaparikkhārakā            330      Uccaṭṭhāniyaṃ                   426 Asammato                     148, 152      Uccāraṃ                    552, 554 Asutaṃ                  04, 06, 08, 10     Uccārena                        412 Assasammaddaṃ                     428      Ujjagghikāya                    496 Ujjhāpanaka                 116, 118 Ā                      Uṇhasamaye                      318 Ājīvako                      210, 252      Uttarattharaṇaṃ             124, 126

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

U                                          O Uttaribhaṅge        512, 518, 520, 524     Orenaddhamāsaṃ         318, 320, 322 Uttarimanussadhammo                78      Ovaṭo                            154 Udakadantaponaṃ              250, 254 Udakaphusitāni                    322                         K Uddhariṃsu                   120, 124      Kakkhalo                         344 Uparigopphake                     304      Kañjikaṃ                         306 Upassutiṃ                    404, 406      Kaṭhalāya                        306 Upāhanārūḷhassa                   542      Kaṇḍupaṭicchādi             454, 456 Uppaṇḍuppaṇḍukajātā                76      Kaṇhasappo                       312 Uposathike              212, 220, 478      Katapariyositaṃ             138, 140 Ubhatosaṅghe                 154, 328      Kaddamaṃ                         324 Ummāro                  248, 274, 430      Kabaḷaṃ                          518 Kabaḷāvacchedakaṃ                524 Ū                       Kammavācāhi                 350, 366 Ūnakaddhamāsaṃ                    322      Kammasamayo                 320, 322 Ūnavīsativasso          350, 400, 402      Kammaṃ                            18 Ūhadanti                     122, 348      Kammārahassa       116, 342, 408, 412 Kalyāṇaādhippāya                 348 E                      Kassakaṃ                          24 Ekacchanne                   368, 378      Kāpotikā                         298 Ekindriyaṃ                   102, 106      Kāyappacālakaṃ                   498 Eraṇḍakatelaṃ                     246      Kāyabandhanaṃ                    332 Evaṃvyākho         358, 360, 370, 372      Kālasāmaṃ                        324 Kāsī                             434 O                       Kāḷakaṃ                          326 Okkhittacakkhu               492, 494      Kiṇṇapakkhittā                  300 Okkhipitvā                         62      Kilāsikaṃ                         26 Oguṇṭhitasīso                     546      Kilinnena                        322 Oñātaṃ                          16, 18     Kilesā                            18 Oṭṭhanillehakaṃ                   532      Kukkuccaṃ              386, 400, 402 Odako                   246, 302, 326      Kukkuṭasampāte              182, 188 Odaniyasurā                       300      Kuṭṭhikaṃ                         26 Odano              230, 234, 238, 242,     Kumbhakāraṃ                       24 254, 466, 478, 484, 548          Kummāso          230, 234, 238, 242, Omasavādo                      16                       254, 466, 478, 484, 548 Omukkassa                         542      Kulapariyantā                    100 Orakaṃ                            212      Kulaṃ                  224, 274, 470

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

K                                          G Kuḷīrapādakaṃ                    122,      Guḷapiṇḍaṃ                      304 448, 450      Guḷāsavo                        300 Kulūpago                  66, 98, 474      Gerukaparikammaṃ                140 Kusaggena               230, 234, 326      Gokhīraṃ                        246 Kūṭa                            14, 16 Kocchaṃ                      120, 122                         C Koṭṭhakaṃ                   24, 32, 46     Caṇḍālaṃ                     20, 36 Kosiyagottaṃ                       18      Capucapukārakaṃ                 528 Cammakāraṃ                       24 KH                       Cilimikaṃ                       124 Khajjakaṃ               518, 520, 524      Cīvarakārasamayo               210, Khambhakato                       504                                 218, 274 Khādanīyaṃ                       230,      Cīvaradānasamayo           210, 274 234, 238, 242,      Cīvarapaṭiviṃso                 172 254, 466, 478, 484      Cīvaraṃ                         174, Khīyanake                         118                                 178, 326, Khīyanadhammaṃ                   408,                             328, 332, 414 412, 414      Ceṭake                          190 Khuddānukhuddakehi           384, 386      Corakantāraṃ                310, 312 Khuṃsanā                           16 CH G                       Chattapāṇissa              536, 538 Gaṇakaṃ                           24,      Chapakassa                      548 26, 32, 46      Chappañcavācāhi           68, 70, 72 Gaṇḍikaṃ                           26      Chinnabhatto                    192, Gaddhabādhipubbo             358, 360                   202, 256, 464, 474, 480 Garahito                         308 Gilānapucchakā                   246,                         J 314, 320, 516      Jantāghare                  314, 316 Gilānasamayo                     206,      Jāti                          16, 44 208, 210,      Jāro                        66, 252 216, 218, 320, 322      Jivhānicchārakaṃ                526 Gilānā                           164,      Jīvitāvoropeyyaṃ                106 166, 230, 246,      Jotiṃ                  312, 314, 316 274, 314, 320, 516, 554 Gihīsamārambho                    192                         Ñ Guyhamantā                        426      Ñātikulāni                      228

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

T                                         D Takkaṃ                               306      Dunnihataṃ                     340 Taṭṭikaṃ                             124      Dubbaṇṇakaraṇaṃ           324, 326 Talasattikaṃ                  394, 396        Dubharatāya                04, 112, Tahaṃ                         312, 492,                             148, 428, 446 494, 508, 512        Durāgatānaṃ                    348 Tādino                               158      Duruttānaṃ                     348 Tiṇavatthārako                       558      Deḍḍhubhena                    300 Tiṇukkūpamā                   358, 360        Devatā                         106 Tippānaṃ                             348      Deseyya                     68, 70 Tiracchānakathaṃ                     438      Dosapariyuṭṭhitaṃ        28, 32, 46 Tiracchānagatamanussa-                        Dvattikkhattuṃ                388, viggahitthiyā       72,                               390, 392 266, 268, 356        Dvārakosā                      140 Tilatelaṃ                            246 Tūlonaddha                    448, 450                         DH Telasampāke                          300      Dhaniṭṭhakaṃ             16, 20, 22 Dhammakathikaṃ              30, 32, TH                                                34, 40, 382 Thakite                       160, 316        Dhammo                  52, 70, 538 Thūpīkataṃ                           510      Dhutāya                   308, 382 Theyyasatthena                350, 352        Dhuvaphalo                     548

D                                          N Daṇḍapāṇissa                         538      Naṭapubbako                    530 Daṇḍo                                538      Navakammaṃ                    102, Davā                              12, 530                           106, 142, 320 Dasasikkhāpadiko                     328      Nahāpitaṃ                       24 Dasikasuttaṃ                  414, 418        Naḷakāraṃ                       24 Dārakasadda                          348      Nāvaṃ                         184, Diṭṭhadhammikānaṃ                     04                            186, 188, 212 Diṭṭhiyā suppaṭividdhā               152      Nāvābhirūhanasamayo       208, 212 Diyaḍḍho                            318,      Nāvāya                        184, 320, 322                                  208, 306 Dirattatirattaṃ                    58,        Nāsitaṃ                   374, 376 288, 290,        Nikkaḍḍheyya                   134 292, 372, 374, 376       Niccabhatte           212, 220, 478 Duṭṭhullaṃ                98, 102, 344        Nimantito                 274, 476

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

N                                               P Nisīdanaṃ                     332, 454        Pariyāyo                          158 Nihatādhikaraṇaṃ                    340       Parivāsaṃ                     98, 342 Nīcaṭṭhāniyaṃ                       426       Pariveṇaṃ                         152 Nesādaṃ                          20, 36       Parivesanaṃ                       252 Pariḷāhasamaye                    318 P                          Pallatthikāya                506, 544 Pakkhike                            212,      Pavaṭṭesi                          16 220, 478        Passāvaṃ                         306, Pacchāsamaṇena                      218                                    552, 554 Pajjhāyati                            16      Pahārasamuñcitā                   394 Pañcabhojanāni                     230,       Pāṭidesanīyā                      464 234, 238, 242,        Pāṭipadike                       212, 254, 466, 478, 484                                       220, 478 Paṭicchituṃ                           62      Pādukārūḷhassa                    542 Paṭibhānacittaṃ                      176      Pārivaṭṭakaṃ                      174 Paṭimukkassa                        542       Piṭṭhasurā                       300 Paṭiyālokaṃ                   224, 350        Piṭṭhisaṅghāṭassa            140, 262 Paṭisaṅkhāraṃ                       420       Piṇḍapāto                         96, Paṭṭo                                176                              192, 216, 232, Paṭṭikā                             332                           508, 510, 512, 514 Paṭhavī                             104       Piṇḍukkhepakaṃ                    524 Pattakallaṃ            110, 112, ..., 472     Pisācakantāraṃ                    310 Pattanillehakaṃ                     532       Pīṭhaṃ                           122, Padaso                                52                                   448, 450 Padasodhammaṃ                    52, 54       Pukkusaṃ                       20, 36 Padhūpento                          354       Puggalike                        124, Pamuṭṭho                              12                          128, 130, 134, 138 Payopānaṃ                           530       Puṇṇapattaṃ                       432 Paramparabhojanaṃ                   218       Pupphachaḍḍhakaṃ                   24 Paripati                      138, 140,       Pupphāsavo                       300 298, 464, 548         Pubbaṇṇaṃ                    108, 140 Paripāceti                     192, 194       Pūgassa                           98, Paripucchā                         308,                               200, 232, 416 380, 382        Pūvasurā                         300 Paribbājako                        254        Pūvaṃ                            220, Paribhaṇḍe                          326                                    222, 224 Parimaṇḍalaṃ            488, 490, 520         Pesakāraṃ                          24

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

P                                           BH Pesalā                         04, 404       Bhikkhunovādakaṃ                 148, Pesuññaṃ                             42                              150, 152, 170 Poṭakitūlaṃ                        450       Bhisi                       120, 122, 126, ..., 456, 460, 462 PH                        Bhiṃsāpiyamānā                    310 Phalabhājakaṃ                      118,      Bhummattharaṇaṃ                  124, 120, 414, 416                                   126, 454, Phalāsavo                          300                               456, 460, 462 Bhūtagāma                         106 B                         Bhūtaṃ                         78, 96 Badaramissena                       214      Bhojanīyaṃ     230, 234, ..., 478, 484 Bahudukkhā                         358, 360, 370, 372                           M Bahussutaṃ              30, 32, ..., 382     Makaradantakaṃ                    140 Bahūpāyāsā                         358,      Majjagandhaṃ                     300 360, 370, 372        Majjarasaṃ                       300 Bāhirālepaṃ                        254       Majjavaṇṇaṃ                      300 Bāhuppacālakaṃ                     500       Mañco                            122, Bimbohanaṃ                   450, 454,                                   448, 450 456, 460, 462        Madhukatelaṃ                      246 Bundikābaddho                      122,      Madhumeho                          18 448, 450       Madhvāsavo                       300 Byāharati                          522       Mattaṃ                           224, Brahmacariyaṃ                       152                              318, 444, 472 Manthaṃ                           224 BH                        Masārako                         122, Bhaṇḍanakato                         98                                  448, 450 Bhaṇḍikaṃ                          432       Mahallako vihāro             132, 140 Bhattagge                      98, 214       Mahānāge                          190 Bhattapaccāsā                 216, 218       Mahāvikaṭāni                      250 Bhattapaṭipāṭi                      212      Maṃsasampāke                     300 Bhattuddesakassa              414, 416       Mātugāmo                      64, 70, Bhaddāni                            416                              264, 268, 356 Bhāradvājagottaṃ                     18      Mālākammaṃ                        140 Bhikkhuniyo                         152      Māhisaṃ                           246 Bhikkhunūpassayaṃ                  162,      Muṇḍagahapatikassa                252 164, 166, 276, 442       Muddikaṃ                24, 26, 32, 46

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

M                                            R Meṇḍaṃ                              30      Rūpaṃ                52, 310, 312, 346 Merayo                            300 Moghapurisa                        04,                         L 42, 68, ..., 464, 530     Latākammaṃ                        140 Monapathesu                        158      Liṅgaṃ                             18 Mohanake                          388       Lekhakaṃ                       24, 26 Mohapariyuṭṭhitaṃ                   28      Lekhaṃ                            346 Mohetukāmā                   390, 392 V Y                        Vacanapathānaṃ                    348 Yadicchakaṃ                       384       Vacanapatho                       154 Yathādhammaṃ                  62, 340       Vaṭharo                           248 Yathāsanthutaṃ                412, 414      Vambhanā                           16 Yāgubhājakassa                414, 416      Vambhito                         308 Yāgubhājakaṃ                  118, 120      Vasātelaṃ                         246 Yācitakūpamā                 358, 360       Vassikasāṭikā                     458 Yānaṃ                             542       Vāṇijaṃ                            24 Yāmakālikaṃ                       230,      Vātavuṭṭhisamaye                  322 232, ...., 484, 486     Vādakkhitto                        02 Yāvakālikaṃ                       244       Vālakantāraṃ                 310, 312 Yāvajīvikaṃ                       230,      Vāsijaṭe                          446 232, ..., 484, 486      Vāhasā                            424 Yāvaticchakaṃ                     384       Vikappanā                         330 Yenicchakaṃ                       384       Vikālo                       238, 442 Yebhuyyasikā                      558       Vighāsādānaṃ                      252 Vitaccikaṅgāraṃ                   316 R                         Vitānaṃ                          454, Rajataṃ                           436                               456, 460, 462 Ratanasammataṃ                    432,      Vinayapariyattiyaṃ                384 434, 436       Vinicchayakathāya                 410 Rathakāraṃ                      20, 36      Vilepanena                        316 Rathasammaddaṃ                    428       Vivitto                           106 Ravā                                12      Visaṅketena                      184, Raho                                20                              188, 352, 356 Rāgapariyuṭṭhitaṃ                   28      Visibbanāpekkho                  312, Rājabhaṭā                         324                                    314, 316 Rukkhaphalūpamā              358, 360       Vihesakaṃ                         112

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

V                                             S Vīṭhe                              446       Saddhādeyyaṃ                       98 Vītadosaṃ                            28      Sannidhikārakaṃ                   242 Vītamohaṃ                            28      Sapadānaṃ                         512 Vītarāgaṃ                            28      Sappaṭibhayaṃ                184, 482 Vīsativasso                   152, 348       Sappasirūpamā                    358, Veṭhitasīso                        544                                    360, 372 Veṇaṃ                            20, 36      Sappāṇakaṃ                   142, 338 Vematiko                            12,      Sabbapaccantimesu                 324 54, ..., 484, 486     Sabbapaṃsukūliko                  248 Vehāsakuṭi                     136, 138      Sabbapāsaṇḍikabhattaṃ             210 Vosāsantiyo                        468       Sabhaṇḍe                     324, 480 Samanubhāsiyamāno                 362 S                         Samānacchandā                     348 Saṅgaṇikāya                          04      Sampajānamusā                      02, Saṅghabhattaṃ                        98                                  04, ..., 12 Saṅghabhedo                        116,      Sambādho                          128 344, 412       Sambhārasaṃyuttā                  300 Saṅgharāji                         116,      Sammaṭṭhaṃ                        322 344, 412       Sammato                           160 Saṅghikaṃ                          122,      Sammukhāvinayo                    558 130, 414, 418       Sayanigharā                       430 Saṅghiko vihāro                     132      Sarajena                          322 Sañcetanikaṃ                   98, 342       Salākabhatte                 212, 220 Satta bojjhaṅgo                     82,      Salākāvuttā                         74 86, 90       Sallapanto                     02, 04 Sattarasavaggiyaṃ                  230,      Sallekhāya                  308, 382 232, 302       Saviṭṭhakaṃ                 16, 20, 22 Sattāhakālikaṃ                     232,      Sasitthakaṃ                  534, 536 234, ..., 484, 486       Sahadhammikaṃ                     380 Sattisūlūpamā                 358, 360       Sahaseyyaṃ                     56, 58, Satthagamanīyo                      182                       62, 64, 372, 374, 376 Satthaṃ                 224, 350, 540        Saṃvidhāya                  180, 182, Satthusāsanena                340, 408                      184, 186, 352, 354, 356 Sativinayo                         558       Sāṇipākāraṃ                      454, Sadasaṃ                       332, 454                               456, 460, 462 Saddhammaṭṭhitiyā                   04,      Sāmantā                      118, 252 254, 324, 480        Sāmisena                          534

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 2 - Thư Mục Từ Đặc Biệt

S                                             S Sāmīcikammaṃ                         154      Susaṃvuto                        492 Sāsaṅkaṃ                       182, 482       Susirakaṭṭhaṃ                    312 Sāsapatelaṃ                         246       Sūcigharaṃ                  332, 444 Sikkhamānā                          328       Sūpasampāke                      300 Sikkhamānāya                        154,      Sūpo                        508, 514 158, ..., 468, 470     Sekhasammutiṃ                    472 Sikkhamānena                        380       Sedagatena                  318, 320 Sikkhāpadavivaṇṇake                 384       Senāsanapaññāpakassa         118, 120 Sitthāvakārakaṃ                     526       Senāsanapaññāpakaṃ               414 Sippaṃ                                18      Seyyaṃ                           126 Sīsappacālakaṃ                 500, 502       Seyyā                         58, 64 Sukarantakaṃ                        332       Sosikaṃ                           26 Sukkavisaṭṭhiṃ                  98, 342                          H Sukhasamācārā                       346       Hatthaniddhunakaṃ                530 Sukhasīlā                           346       Hatthanillehakaṃ                 350 Sugatacīvaraṃ                       460       Hatthapāsā                       140 Sugatavidatthiyā                    452,      Handa                             74, 454, 456, 458, 460                                     132, 176, Suṅkaṃ                         350, 352                          234, 278, 384, 432 Suttapariyāpanno               388, 390       Hassadhamme                      304 Suttāgato                           388       Hassādhippāyo                    302 Sudhāya                              142      Hīyyo                           200, Supaṭicchanno                       490                                   352, 356 Supinakūpamā                   358, 360       Hīḷitaṃ                        16, 18 Surusurukārakaṃ                     530       Hemantike                    120, 312

--ooOoo--

CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT

PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Công Đức Thành Lập
1. Ven. Khánh Hỷ và Phật tử chùa Bát Nhã
2. Quỹ Hùn Phước Visākhā
3. Gia đình Phật tử Visākhā An Trương
4. Gia đình Phật tử Trương Đình Nguyên & Huỳnh Ngọc Hạnh
5. Bà Quả Phụ Phạm Vũ Điềm - Pháp danh Diệu Đài
6. Bà Phật tử Diệu Giới và các con cháu
7. Gia đình Phật tử Lương Xuân Lộc & Lê Thị Thu Hà
8. Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô Thị Liên
9. Gia đình Phật tử Lý Hoàng Anh
10. Gia đình Phật tử Nguyễn Văn Hòa & Minh Hạnh
11. Gia đình Phật tử Hồ Hoàng Anh
12. Phật tử Diệu Bình và Gia đình Phạm Thiện Bảo
13. Gia đình Phật tử Phạm Thị Thi & Châu Thiên Hưng
14. Gia đình Phật tử Phạm Xuân Lan & Trần Thành Nhơn
15. Cư sĩ Liên Tâm (Phan đình Quế)
16. Ái nữ Chú Nguyễn Hữu Danh
17. Gia đình Phật tử Khánh Huy
18. Ái nữ Cô Lê thị Tích
19. Cô Võ Trân Châu
20. Cô Hồng (IL)

Công Đức Hộ Trì 1. Ven. Dr. Bodagama Chandima (Một bộ Tam Tạng Sri Lanka in tại Taiwan)

2. Phật tử Tống Thị Phương Lan (Một bộ Đại Tạng Kinh Việt Nam)

CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT

PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 02 - PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU II -

Công Đức Bảo Trợ
Nhóm Phật tử Philadelphia
(do Phật tử Thanh Đức đại diện)
Phật tử chùa Kỳ Viên (Hoa Thịnh Đốn)
và Thích Ca Thiền Viện (California - USA)
Phật tử Thiền Viện Bát Nhã (Canada)
Nhóm Phật tử chùa Phật Bảo - France
(do Phật tử Lê Quí Hùng đại diện)
Gia đình Phật tử Missouri

Công Đức Hỗ Trợ
Sư Cô Huệ Phúc
Tu Nữ Jinaputta - Diệu Linh
Bác Diệu Hiền
Một Phật tử ẩn danh
Phật tử Lý Ngọc Hoa
Phật tử Trần Hương-Nga
Phật tử Phạm Thị Thảo (Australia)
Phật tử Phượng Dinh và thân mẫu
Phật tử Lê Thị Hồng Trâm Pd. Duyên Hạnh
G.Đ. Ngô Đ . Châu (Minh Quang & Diệu Minh)
Phật tử Diệu Minh, Diệu Từ, Diệu Huệ (Finland)

CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT

PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 02 - PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU II -

Công Đức Bảo Trợ
Hòa Thượng Chơn Trí (Chùa Pháp Vân, California)
Đại Đức Chánh Kiến
Thầy Thích Minh Hạnh (Chicago)
Phật tử Kiều Công Minh
Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô thị Liên
Phật tử Minh Phương
Gia đình Phật tử Trần Minh & Thúy Hoa
Phật tử Nguyễn Công Bình và Thân Mẫu Trà thị Hối

Công Đức Hỗ Trợ
Ven. Minh Hạnh
Đại Đức Giác Hạnh
Đại Đức Minh Sang
Sư Cô Liên Đạt
Một Phật tử ẩn danh
Samadhi Nhựt Quang
Phật tử Lê Thị Liêu
Phật tử Vinh Quang
Phật tử Trần Thị Ngọc Yến (Pd Tâm Nguyện)
Phật tử Văn Thị Phương Dung (Pd Tâm Hương)
Phật tử Văn Thị Yến Dung (Pd Diệu Thư)

DANH SÁCH PHẬT TỬ CHỦA KỲ VIÊN (Washington D. C.) & THÍCH CA THIỀN VIỆN (Riverside, CA):

Chúc Giới & Chúc Nguyên, Phật tử Diệu Minh, G.Đ. Ngô Đ. Châu (Minh Quang & Diệu Minh), Phật tử Minh Phương, Phật tử Nga và Tấn, Phật tử Ngâm và Phục, Samadhi Nhựt Quang, Phật tử Tài và Linh, Phật tử Trang Cang, Phật tử Trinh, Đồng, Thảo, Thuận.

GĐ. PHẬT TỬ MISSOURI: Phật tử Lý Hà Vinh, Phật tử Phạm Đức Long, Phật tử Lê Thị Trang

DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện): Ba lần vào tháng 5, tháng 9, và tháng 12 năm 2008

Hứa thị Liên Pd. Diệu Bạch (3 lần), Nguyễn văn Huỳnh Pd. Tâm Thiện, Gđ. Nguyễn Trọng Nhân, Gđ. Nguyễn Trọng Luật, Gđ. Nguyễn thị Xuân Thảo, Gđ. Nguyễn thị Xuân Trinh, Phan Thông Hảo Pd. Hoằng Trí (3 lần), Lưu Kim Chi Pd. Mỹ Trí (3 lần), Gđ. Quang Thoại Liên Pd Thuần Ngọc, Lê thị Sinh Pd. Diệu Trí (3 lần), Đặng Phước Châu Pd. Tâm Nghĩa, Nguyễn thị Rắt Pd. Tâm Thạnh (3 lần), Gđ. Đặng Kim Phụng Pd. Tâm Trì, Gđ. Đặng văn Minh Pd. Quảng Phước, Gđ. Đặng văn Hùng, Gđ. Đặng Kim Nga Pd. Tâm Mỹ, Gđ. Đặng Kim Mai Pd. Tâm Đồng, Gđ. Đặng Kim Thi Pd. Tâm Thơ, Gđ. Đặng Thế Hòa Pd. Tâm Hiền, Đặng Thế Luân Pd. Tâm Pháp, Hồ Kinh và Ngụy Kim Pd. Diệu Hảo, Gđ. La Kim, Gđ. La Phối và Trần thị Dung Pd. Đắc Huệ, Gđ. La Tiểu Phương, Gđ. La Nhuận Phương, Gđ. La Nguyễn thị Hường, Gđ. Ngụy Hinh Pd. Nguyên Huy, Gđ. La Song Hỷ Pd. Nguyên Tịnh (3 lần), Gđ. Trương Trung Thành, Gđ. Trương Đoàn Viên, Gđ. Trương Xuân Viên, Gđ. Trương Đông Mỹ Pd. Nguyên Thoại, Ngụy Trí An Pd. Nguyên Bình, Phạm Xuân Điệp, Ngụy Mỹ An Pd. Nguyên Như, La Nhuận Niên Pd. Thiện Duyên, Lưu Hội Tân Pd. Ngọc Châu, Gđ. La Quốc Cường, La Mỹ Hương Pd. Diệu Hoa, Gđ. La Mỹ Hoa, Gđ. La Quốc Hùng Pd. Huệ Minh, Gđ. La Quốc Dũng, Gđ. La Mỹ Phương Pd. Ngọc Hợp, Gđ. La Mỹ Anh Pd. Diệu Lạc, Gđ. La Mỹ Hạnh Pd. Diệu Tịnh, Gđ. La Quốc Minh Pd. Huệ Minh, La Quốc Tâm Pd. Huệ Đạt.

.

DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện): Ba lần vào tháng 5, tháng 9, và tháng 12 năm 2008

Gđ. Ngụy Khai Trí Pd Nguyên Tuệ, Gđ. Ngụy Phụng Mỹ Pd. Nguyên Quang, Gđ. Ngụy Mộng Đức Pd. Nguyên Tường, Gđ. Ngụy Mỹ Anh Pd. Nguyên Văn, Gđ. Lưu Trung Hưng, Gđ. Lưu Mỹ Lan Pd. Ngọc Thiện, Gđ. Lưu Ngọc TâmDương Tô Pd. Ngọc Phát, Huỳnh Ngọc Phương, Cung Khẩu Phát, Ngụy Chánh Nguyệt, Cung Việt Cường, Cung Việt Đức, Cung Ngọc Thanh, Trần Thành, Phạm Thị Thới (Switzerland), Ô. Bà Nguyễn Hữu Phước, Nguyễn thị Ký Pd Diệu Nhã (3 lần), Nguyễn Thanh Trung (2 lần), Nguyễn Thị Lan Anh, Nguyễn Thị Bích Thủy, Nguyễn Thị Bích Sơn, Gđ. Lý Trung Tâm, Gđ. Trần Thị Bé Pd. Diệu Chơn, Bùi thị Sáng Pd Diệu Minh, Nguyễn Thanh Hải Pd. Minh Hội, Nguyễn Thanh Vũ Pd. Quảng Trí, Nguyễn Thị Thanh Mai Pd. Diệu Hoa, Vũ Thế Phương Trường, Đỗ Thị Dung Pd. Diệu Hạnh, Gđ. Đỗ Đào Thu & các con, Nguyễn Huỳnh Hoa Pd. Nhựt Huỳnh Hoa, Nguyễn Bạch Cúc Pd. Thanh Đức (3 lần), Trần Thị Bích Thủy Pd. Diệu Hảo, Trần Quốc Việt Pd. Thiện Đạt, Đoàn Việt Nga Pd. Quảng Anh (2 lần), Phạm Thị Thu Hồng Pd. Huệ Tịnh (2 lần), Đặng Thị Gái Pd. Tâm Thành (2 lần), Dương Thị Chiểu Pd. Diệu Hương, Phan thị Nhứt Pd Diệu Tâm, Gđ Dương văn Tài, Nguyễn thị Vẹn Pd Tâm Toàn, Nguyễn thị Thanh Hương Pd Diệu Thanh, Nguyễn Thị Thanh Mỹ Hà Pd. Diệu Hằng, Nguyễn Hữư Bảo Toàn Pd. Thiện Tánh, Nguyễn Thị Hà Mỹ Linh Pd. Diệu Thảo, Nguyễn Thị Diễm Thúy Pd. Ngọc Duyên (3 lần), Đoàn Văn Hiểu Pd. Thiện Phúc, Nguyễn Duy Thanh Pd. Huệ Trí, Nguyễn Duy Phú Pd. Huệ Đức, Nguyễn Diễm Thảo Pd. Huệ Nhân, Đoàn Hiểu Junior Pd. Minh Hạnh, Đoàn Tommy Pd. Huệ Lành, Evans Lan Pd. Diệu Anh, Đạo Tràng Bát Quan Trai, Chùa Giác Lâm (Lansdowne, PA), Phật Tử & Ban Trai Soạn Chùa Giác Lâm (Lansdowne, PA), Ô. Bà Trà Kiễu, Ô. Bà Dương Thảo, Cô Phạm Nga, Cô Phùng, Cô Thanh Lớn, Bà Tư, Nguyễn Linda, Phan Thị Thu Pd. Diệu Nguyệt, Nguyễn Ngọc Hương Pd. Chơn Thanh, Đặng Thị Hà Pd. Diệu Hương, Phật tử Ngọc Như, Phật tử Huệ Hiếu , Nguyễn James Pd. Huệ Hiền, Nguyễn Ngọc Hạnh Pd. Diệu Mỹ, Nguyễn Thị Ngọc Phượng Pd. Hiếu Nghĩa, Trương Thị Tuyết Thu Pd. Diệu Phước, Phan Hoàng Lan Pd. Gwa Phan.
