Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)
Tập 6 — Triệu Phú Keo Kiệt
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Ông triệu phú chầu vua từ hoàng cung trở về, thấy ngƣời thôn dân đang ăn một loại bánh chiên bằng bột chua. Y thèm quá, định thò tay vào túi lấy ra một vài xu lẻ; nhƣng rồi y tự nghĩ: “Mua ăn nhƣ thế này thì hoang phí quá, hãy cố gắng nhịn đói cho đến nhà”. Sự thèm muốn thúc bách làm cho bụng y đói cồn cào, nƣớc dãi chảy ra; tuy thế, bƣớc chân lên bục cửa, ý nghĩ khác lại nảy sinh: Nếu ta nói ta muốn ăn bánh chiên thì có nhiều ngƣời cùng muốn ăn, sẽ tốn kém xiết bao về gạo, thục tô, đƣờng..? Thế là vị triệu phú không dám nói ra với ai. Dù đã cố dằn ép sự thèm muốn, nhƣng miếng bánh chiên trong chảo cứ hiện ra ám ảnh y. Vị triệu phú đi đi lại lại, sắc da mỗi lúc một vàng chạch, mạch máu nổi lên có vồng, tim đập liên hồi, mồ hôi cả ngƣời rịn ra. Cuối cùng không chịu đƣợc, y bƣớc vào phòng, nằm co ro trên giƣờng. Miếng bánh chiên lại hiện ra, bây giờ lại nhảy múa với sắc vàng lóng lánh mỡ. Vợ ngƣời triệu phú thấy chồng sắc da từ thẫm hồng sang vàng, từ vàng sang tái xanh, mồ hôi tƣơm ra từng giọt, nƣớc dãi theo nhau nhểu thành dòng; bèn đến bên xoa lƣng, quạt mát rồi ân cần hỏi:

Minh Đức Triều Tâm Ảnh                  85

- Đi đƣờng xa nắng mệt, chắc ông bị cảm mạo rồi đây?
Vị triệu phú lắc đầu:
- Cảm mạo không làm gì nổi ta, bà biết đấy!
Ngƣời vợ cảm thấy yên tâm, hỏi tiếp:
- Thấy ông không đƣợc thoải mái. Hay đức vua đã nói
một điều gì làm ông chẳng hài lòng?
- Không, không phải thế. Đức vua không có liên hệ gì ở
đây cả!
Ngƣời vợ cứ chất vấn:
- Con trai, con gái có đứa nào ngỗ nghịch khó dạy đã
làm ông phiền lòng hả?
- Chúng khó dạy thì đánh, thì mắng, thì đuổi cổ nó ra
đƣờng cho đỡ tốn cơm, tốn áo. Vị triệu phú cố nói một hơi
dài - chúng là cái thá gì mà làm phiền tôi đƣợc?
- Nô tỳ, kẻ làm công, có ai không chu toàn công việc?
Vị triệu phú đã cảm thấy tƣng tức:
- Chúng thì nhƣ là đôi dép cũ, chiếc áo rách, xài không
đƣợc thì quẳng đi thôi!
- Vậy thì tôi chắc? Tôi đã có gì không phải với ông rồi?
- Không! Không phải thế! Vị triệu phú phân trần - Bà là
một ngƣời biết lẽ xƣớng tùy phu phụ, chƣa có khi nào, một
điều gì mà tôi trách bà đƣợc.
Ngƣời vợ ngạc nhiên, nhăn mày suy nghĩ hồi lâu; chợt
bà hỏi chỉ vừa đủ nghe:
- Hay ông có một sở thích, một ham muốn, một khát ái
nào chƣa thỏa mãn chăng?
Miếng bánh chiên trong chảo bằng bột chua lại hiện ra,
nhảy múa nhƣ khiêu khích. Vị triệu phú nuốt một cái ực.
Nhƣng sợ tốn kém, ông vẫn im lặng.
Ngƣời vợ lại xoa lƣng, quạt mát, giọng hờn trách:
- Vợ chồng là bạn đƣờng dài vui khổ có nhau, tối lửa tắt
đèn hộ trì nâng đỡ nhau. Là kẻ cùng nói cho nhau nghe

86            Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

những điều khó nói. Nay ông có chuyện kín trong lòng mà
không chịu nói ra, thì ông đã coi tôi nhƣ kẻ xa lạ mất rồi!
Thấy vợ hờn mát, vị triệu phú chống tay ngồi dậy, cố
gắng nuốt một hơi rồi nói nhƣ làn gió phất qua ngọn lá:
- Ta sẽ nói. Ta sẽ nói bà ạ! Nó nhƣ thế này: Có một thèm
muốn đang thúc bách ta. Ôi! Ta thèm làm sao một chiếc
bánh chiên bằng bột chua mà ngƣời thôn dân kia ăn trên
đƣờng khi ta từ cung vua trở về.
Vị triệu phú kể lại chuyện. Ngƣời vợ “ồ” lên một tiếng,
muốn cƣời mà không dám cƣời.
- Chỉ có thế mà không chịu nói. Ông là ngài triệu phú
tiền rừng bạc bể. Nay tôi sẽ làm loại bánh chiên ngọt kia, và
dọn cho toàn thể mọi ngƣời trong thị trấn Sakkhāra cùng ăn
nhé?
Đại triệu phú nhíu mày:
- Bà nói cái gì ghê gớm vậy? Cho cả thị trấn Sakkhāra?
Chúng cần phải làm mới có ăn.
- Tôi sẽ dọn đầy đủ cho mọi ngƣời trong cùng một
đƣờng phố vậy. Ngƣời vợ nói.
Vị triệu phú bĩu môi, nói mỉa:
- Tài sản của bà còn hơn tài sản của một ông vua giàu
sang nhỉ?
- Thế thì tôi sẽ làm cho mọi ngƣời trong nhà cùng ăn.
Vị triêu phú xua xua tay:
- Thôi! Thôi! Thế là hoang phí hết sức.
- Vậy thì ta hãy làm vừa đủ cho con cái nó ăn.
Vị triệu phú lại gắt:
- Sao bà lại đem chúng vào đây?
Ngƣời vợ đấu dịu:
- Thế thì cho tôi và ông cũng đƣợc.
- Sao bà lại có ở trong đó nữa?
Vợ triệu phú ngoan ngoãn gật đầu:
- Phải rồi! Tôi sẽ làm cho một mình ông ăn thôi.
Minh Đức Triều Tâm Ảnh                  87

Vị triệu phú mỉm cƣời hài lòng. Lại nhỏ giọng: - Nhƣng mà bà này, làm ở tại đây không đƣợc đâu. Những ông sa-môn, đạo sĩ, con cái, nô tỳ, ngƣời làm công dòm ngó. Chúng sẽ chờ đợi để xin ăn. Ta sẽ làm ở một nơi kín đáo. Ngƣời vợ gật đầu bƣớc đi, triệu phú còn kêu lại dặn dò: - Bà hãy đến nơi chỗ gạo thừa, để ra những hạt nguyên, chỉ lấy những hạt gạo vụn rồi đem xay. Xong rồi đừng khua động, lấy lò và chảo, một ít sữa, thục tô, đƣờng cục.. nhớ là thứ đƣờng để dành cho ngựa ăn - rồi chúng ta sẽ cùng lên tầng lầu thứ bảy, chiên tại đấy. Chiên xong, thế là hết phần việc của bà. Hãy để phần việc còn lại cho ta! Ngƣời vợ làm y lời. Vị triệu phú bƣớc lên tầng lầu thứ nhất khóa cửa bằng chốt sắt kiên cố; leo lên lầu hai, khóa cửa bằng chốt sắt kiên cố. Bảy tầng lầu đều khóa bảy lớp nhƣ thế. Ngƣời vợ đốt lửa trong lò, đặt chảo lên. Với đầy đủ bột, sữa, thục tô, đƣờng, mật... bắt đầu làm bánh chiên... Bậc Đạo Sƣ, vào buổi sáng ở trong hƣơng phòng, tại Kỳ Viên tịnh xá, với thiên nhãn siêu nhân thuần tịnh, thấy rõ tất cả mọi việc xảy ra ở gia đình vị triệu phú, vào lúc đúng thời, bảo tôn giả Mahā Moggallāna: - Cách Vƣơng Xá thành khoảng vài do tuần về phía Bắc, có thị trấn Sakkhāra, này Mahā Moggallāna! Ở đấy có ngƣời triệu phú hà tiện, keo kiệt đệ nhất thế gian. Y thèm muốn một chiếc bánh bằng bột chua. Sợ tốn kém, sợ hao hụt tài sản, sợ ngƣời khác cùng ăn nên bảo vợ chiên bánh nơi tầng lầu thứ bảy, lối lên bằng bảy lần cửa khóa kiên cố. Này Mahā Moggallāna! Ông hãy đến đó, nhiếp phục và hóa độ ngƣời triệu phú ấy. Rồi dùng thần lực đem cả hai vợ chồng cùng với tất cả bánh, sữa, thục tô, mật, đƣờng cục... về đây. Hôm nay, Nhƣ Lai cùng đại chúng tỳ-khƣu năm trăm vị,

88            Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

ngồi tại Kỳ Viên, sẽ ngọ trai bằng những chiếc bánh chiên
ngọt ấy.
Cúi đầu đảnh lễ đức Đạo Sƣ, tôn giả Mahā Moggallāna
vận thần thông lực, trong nháy mắt đã đến Sakkhāra. Trƣớc
cửa sổ căn lầu thứ bảy của triệu phú hà tiện, tôn giả Mahā
Moggallāna hiện ra sừng sững giữa hƣ không, với đại y
trang nghiêm nhƣ một bức tƣợng vàng chói lọi.
Vị đại triệu phú giật thót mình, quả tim xúc động mạnh,
mồ hôi rỏ long tong, tự nghĩ: Ta sợ nhƣ vậy nên đã lánh lên
đến đây. Nhƣng y cũng theo ta, đòi xin những chiếc bánh
chiên, bèn nói:
- Này ông sa-môn có thần thông! Đứng giữa hƣ không
nhƣ vậy có đƣợc gì đâu? Dẫu cho ông có đi kinh hành qua
lại, ông cũng chẳng đƣợc gì! Đừng tƣởng bở!
Tôn giả Mahā Moggallāna thay đổi oai nghi, vạch một
con đƣờng bằng bạch ngọc giữa không gian rồi đi kinh hành
qua lại.
- Đi kinh hành nhƣ vậy mà làm gì, vô ích thôi! Vị triệu
phú lắc đầu nói - dẫu ông có ngồi kiết già nhƣ phạm thiên,
ông cũng chẳng đƣợc gì. Tôi chẳng cho cái gì đâu!
Đƣờng bạch ngọc lóe lên rồi tắt, tôn giả Mahā
Moggallāna an nhiên ngồi kiết già, quanh thân tỏa hào
quang nhƣ mảnh trăng rằm chiếu sáng dịu dàng.
Vị triệu phú đã thấy ớn trong ngƣời nhƣng vẫn cứ nói
cứng:
- Kiết già giữa hƣ không kia ƣ? Cũng vậy thôi! Dẫu ông
có đứng lọt trong cái lỗ thông hơi, ông cũng chẳng đƣợc gì!
Tôi báo cho ông biết rõ nhƣ vậy.
Bức tƣợng kiết già châu báu giữa hƣ không biến mất,
trên thành lỗ thông hơi nhỏ bằng con chim có thể bay lọt,
tôn giả Mahā Moggallāna ôm bát đứng uy nghi, trong lúc lỗ
hổng kia không lớn ra mà ngài cũng không nhỏ lại.
Vị triệu phú đã sợ hãi, giọng nói đã mất bình tĩnh:
Minh Đức Triều Tâm Ảnh                  89

- Tài... đấy! Giỏi.. giỏi... đấy! Ông sa-môn à, nhƣng nếu
ông có phun khói, ông cũng chẳng đƣợc gì!
Rồi nơi lỗ hổng kia, khói xông tỏa mù mịt.
Đôi mắt vị đại triệu phú cay xè, buốt đau, nƣớc mắt,
nƣớc mũi tuôn ra; y không còn dám nói: Dẫu cho có đốt lửa,
ông cũng không đƣợc gì! Rồi tự nghĩ: Chẳng có gì mà ông
sa-môn này làm không đƣợc, dẫu bắt mặt trời bỏ trong lòng
bàn tay. Ông ta quả thật là gan lỳ. Nếu không cho thì hắn sẽ
chẳng bao giờ đi!
Đợi cho khói tan loãng, ông quay qua bảo vợ:
- Này bà, hãy chiên cho ông sa-môn gan lỳ kia một cái
bánh nhỏ, thật nhỏ, rồi tống y đi.
Ngƣời vợ lấy một tí bột bỏ vào chảo. Chiếc bánh chợt
phồng lên làm đầy miệng chảo. Vị triệu phú nghĩ rằng vợ
mình đã bỏ nhiều bột, tức giận nhìn vợ rồi khẽ nhấc đầu
chiếc muỗng, khoắng một tí bột. Lạ lùng thay, bánh lại
phồng lên, to gấp đôi chiếc bánh trƣớc.
Vị triệu phú hừ một tiếng, cho bột dính một xíu ở đầu
chiếc que, búng vào trong chảo. Lạ chƣa? Chiếc bánh uốn
mình lên, nhúc nhích phồng ra mãi, to gấp ba lần chiếc bánh
thứ nhất. Lộn ruột, sôi gan, vị triệu phú kêu ùng ục trong cổ
họng, hằn học làm chiếc bánh khác. Cho đến khi bột chỉ còn
bằng hạt mè, bằng một tí bụi có thể dính đƣợc trên đầu ngọn
cỏ... thế mà chiếc bánh vẫn cứ ngang ngạnh phình ra, to lớn
hơn mãi.
Thoát hạn dầm dề, vị triệu phú quay lại rơi phịch trên
ghế, nản chí:
- Này thôi bà ơi! Lấy ngay cho ông ta một cái. Cái nào
đó cũng đƣợc.
Rồi đại triệu phú than dài:
- Ôi! Cái ông sa-môn thi gan với ta mà chiếc bánh cũng
muốn thi gan với ta nữa!

90            Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Vợ đại triệu phú lấy một chiếc bánh từ giỏ. Kỳ lạ chƣa!
Tất cả bánh đã dính liền với nhau. Bà đã cố tách ra, nhƣng
không đƣợc. Vị đại triệu phú thấy vậy bƣớc tới. Cả hai
ngƣời cùng dùng hết sức lực kéo bánh. Nhƣng vô ích, bánh
đã dính làm một!
Mồ hôi toát ra ƣớt đẫm cả áo. Bao nhiêu thèm muốn
biến mất, vị triệu phú thở hổn hển, giọng lạc hẳn đi:
- Ta không còn muốn ăn nữa. Này bà, hãy thí hết, hãy
thí tất cả bánh cho ông ta! Ôi! Cái lũ bánh trời đánh!
Ngƣời vợ làm theo, đem cả giỏ bánh bố thí. Tôn giả
Mahā Moggallāna sau khi thọ nhận, rải tâm từ bi nhƣ chiếc
bánh lớn hơn bao trùm cả không gian to rộng khiến cho tâm
tƣ hai vợ chồng triệu phú lắng dịu, mát mẻ, khinh an. Rồi cất
giọng Phạm thiên, ngài thuyết một thời pháp nói về công
đức ba ngôi báu, kết quả rạng ngời nhƣ nhật nguyệt của sự
bố thí... Do túc duyên nhiều đời kiếp, vị triệu phú nghe
xong, khởi tâm tịnh tín:
- Thƣa tôn giả, ngài hãy đến đây, hãy ngồi trên chiếc
gƣờng bằng bạc này mà độ thực.
Tôn giả Mahā Moggallāna:
- Này ông triệu phú, ta chƣa thể ăn. Hiện giờ, đức Chánh
Đẳng Giác với đại chúng năm trăm vị tỳ-khƣu đang ngồi tại
tịnh xá. Triệu phú và vợ có thể hoan hỷ không, khi tự mình
với bánh, bột, sữa, thục tô, đƣờng, mật... đi đến bên chân
đức Đạo Sƣ?
Vị triệu phú nghiêng mình cung kính:
- Thƣa tôn giả, bậc đại thần thông, đức Tôn Sƣ hiện giờ
ở đâu?
- Tại Kỳ Viên tịnh xá, cách đây bốn trăm do tuần(1).
- Ôi, xa quá là xa. Thƣa tôn giả, làm sao chúng ta có thể
đi đến đó mà không mất nhiều thì giờ?

(1) Con số này e rằng không chính xác.

Minh Đức Triều Tâm Ảnh                  91

Tôn giả Mahā Moggallāna mỉm cƣời nhƣ sự hé nụ của
đóa hoa vô ƣu:
- Nếu các ngƣơi hoan hỷ, thì từ đây đến đó chỉ trong thời
gian mấy cái bƣớc chân mà thôi.
Vị triệu phú và vợ ngơ ngác.
- Với oai lực thần thông! Tôn giả Mahā Moggallāna nói
tiếp - Ta sẽ làm cho đầu cầu thang vẫn nằm ở đây nhƣng
chân thang sẽ ở Kỳ Viên!
Triệu phú và vợ hoan hỷ bằng lòng.
Ngạc nhiên xiết bao, khi họ vừa bƣớc chân xuống cầu
thang thì cửa tịnh xá đã ở ngay trƣớc mắt.
Đức Thế Tôn, tại trai đƣờng lúc ấy đang ngồi trên bửu
tọa với đại chúng đoanh vây. Đại triệu phú cung kính đến đổ
nƣớc rửa tay cho đức Phật và tăng chúng, cúng dƣờng tất cả
bánh, sữa, thục tô, bột, đƣờng cục... rồi bắt đầu làm bánh.
Khi đức Thế Tôn và năm trăm vị tỳ-khƣu dùng xong,
triệu phú và vợ ăn cho đến thỏa thích nhƣng bánh cũng
không hết. Mấy trăm kẻ tàn thực ăn cho đến căng da bụng
nhƣng bánh vẫn còn thừa. Thấy chuyện kỳ lạ, một số vị tỳ
khƣu đến tâu với đức Thế Tôn, ngài dạy:
- Bánh kia là bánh của công đức. Ai không có nhân
duyên với công đức này, không thể nào dùng chúng. Vậy
này hỡi chƣ tỳ-khƣu! Số bánh còn lại sẽ đổ xuống nơi cái hố
hay một cái hang nào đấy (Nay bên cạnh cửa lớn chùa Kỳ
Viên còn dấu tích cái hang, tên gọi là „Cái hang bánh chiên
trong chảo‟).
Đức Thế Tôn dạy thế xong, nói lời tùy hỷ với vợ chồng
triệu phú. Cuối lời tùy hỷ, cả hai vợ chồng đều chứng quả
Dự Lƣu.
Từ đấy về sau, hai vợ chồng đại triệu phú tinh tấn trong
giáo pháp này, nhƣ chiếc thuyền nhẹ qua bờ, và an trú vững
chắc vào đích đến, họ cúng dƣờng đến Tam Bảo những tám
ức tài sản.
