Khóa Thiền Mười Ngày (Goenka)
Goenka - Khoa Thien muoi ngay
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Goenka - Khoa Thien muoi ngay

Times font

NHỮNG BÀI GIẢNG CƯƠNG YẾU CỦA

KHÓA MƯỜI NGÀY TU TẬP THIỀN MINH SÁT TUỆ Thiền sư Goenka

Thích Minh Diệu dịch

BÀI GIẢNG NGÀY THỨ NHẤT

- Những khó kh ă n ban đầ u

- Mục đí ch của hành thiền

- Tại sao hơi thở đượ c chọn như đ iểm khởi đầ u

- Bản chất của tâm

- Những khó kh ă n và phương cách khắc phục

- Những nguy hiểm cần phải tránh.

Ngày thứ nhất chúng ta thường gặp nhiều khó kh ă n
và không mấy thoải mái, một phần vì chúng ta không quen ngồi lâu suốt
ngày và cũng không quen trong việc nỗ lực thiền
đị nh, nhưng phần lớn là do phương
pháp thiền đị nh mà chúng ta
đ ang thực tập:
đó là chánh niệm bằng hơi thở, và
chỉ có hơi thở.

Nếu không có những trở ngại trên, thì việc
đị nh tâm theo dõi hơi thở kết hợp
với việc tụng niệm một lời nói, một câu chú, một danh xưng của một vị
thần nào đó hoặc nếu chúng ta tưởng
tượng hình ảnh của một vị thần linh sẽ dễ dàng và nhanh hơn. Nhưng ở
đâ y phương pháp này chỉ yêu cầu quý
vị theo dõi hơi thở, đú ng như bản
chất tự nhiên của nó, không có qui đị nh
nào cho hơi thở; không thể sử dụng thần chú hoặc phương thức tưởng tượng
hình ảnh nào đó trong phương pháp
hành trì này.

Những hình thức trên không đượ c
phép hành trì, vì mục đí ch tối hậu
của phương pháp thiền này không phải là sự
đị nh tâm. Sự đị nh tâm chỉ là
một yếu tố hỗ trợ, một bước nối dẫn đế n
mục đí ch cao hơn:
Đó là sự thanh lọc tâm, loại trừ mọi
cấu uế của tâm, mọi bất thiện trong tâm, và giải thoát ra khỏi mọi khổ
đ au, thành tựu sự giác ngộ viên mãn.

Cấu uế sinh khởi trong tâm chúng ta từng sát na, như sân hận, thù
hằn, tham lam, sợ hãi, v.v... làm chúng ta
đ au khổ. Bất cứ lúc nào, những đ iều
chúng ta không cầu mong lại đế n,
chúng ta rơi vào hoàn cảnh khổ đ au
và tự tạo ra những nội kết. Khi nào những đ iều
mong muốn không đượ c thoả mãn, một
lần nữa chúng ta lại tự tạo ra đ au
khổ cho bản thân. Những khổ đ au này
cứ tái diễn mãi trong cuộc sống, cho đế n
khi thân và tâm chúng ta trở thành một khối phiền não rối rắm. Và chúng
ta không chỉ đ au khổ riêng bản thân
mà còn làm ảnh hưởng đế n những người
thân xung quanh. Tất nhiên, đâ y
không phải là một lối sống thích hợp.

Quý vị tham dự khóa tu này là để
học nghệ thuật sống: đó là làm sao
để sống hạnh phúc và an lạc cho
chính chúng ta, và cho mọi người; làm thế nào
để sống hạnh phúc trong mọi lúc
đồ ng thời hướng
đế n hạnh phúc tối thuợng với một tâm
hồn hoàn toàn thanh tịnh, một tâm hồn tràn
đầ y tình thương vị tha, lòng từ bi, vui vẻ trước thành công của
người khác, và tâm hỷ xả.

Để học nghệ thuật sống hạnh phúc, trước nhất chúng ta phải tìm
nguyên nhân của đ au khổ. Nguyên nhân
này luôn tiềm ẩn bên trong, vì vậy quý vị phải khám phá thực tại ở nơi
mình. Quý vị thực tập phương pháp thiền này là
để giúp quý vị quán sát lại thân và
tâm của mình, chính thân tâm là nơi chứa nhiều tham
đắ m dẫn
đế n kết quả tạo ra những tâm lý c ă ng
thẳng và khổ đ au. Ở cấp
độ kinh nghiệm, chúng ta phải tuệ
tri bản chất của thân và tâm; có như vậy, chúng ta mới có thể kinh
nghiệm những gì vượt ra ngoài thân và tâm. Do
đó , đâ y
là phương pháp chứng ngộ chân lý, chứng ngộ tự ngã, quán chiếu thực tại
mà chúng ta đ ã gán cho nó cái tên là
"tự ngã". Phương pháp này cũng có thể đượ c
xem là phương pháp chứng ngộ - Thượng đế
(God-realization), bởi vì, đằ ng sau
Thượng đế không có gì khác hơn là
chân lý, tình thương và thanh tịnh.

Kinh nghiệm trực tiếp về thực tại là đ iều
rất quan trọng. "Hiểu biết chính mình" (know thyself) quý vị sẽ quán sát
thực tại qua nhiều hình thức từ đặ c
tính thô bên ngoài đế n những hình
thức có đặ c tính vi tế hơn và vi tế
nhất biểu hiện qua thân và tâm của quý vị. Sau khi kinh nghiệm qua những
thực tại này, chúng ta có thể tiến xa hơn
để kinh nghiệm thực tại siêu việt nhất vượt ra ngoài kinh nghiệm
của thân và tâm.

Hơi thở là yếu tố thích hợp cho tiến trình thực nghiệm này. Sử dụng
một đố i tượng do mình tự tạo ra
(self-created), tập trung vào một đố i
tượng do tưởng tượng - một câu thần chú hoặc một hình tượng - tất cả
những cách hành trì này dẫn chúng ta vào những trạng thái hoang tưởng,
và những ảo giác mơ hồ; nó không giúp đượ c
gì cho chúng ta trong việc khám phá ra sự thật vi tế của chính chúng ta.
Để thể nhập vào sự thật vi tế này,
chúng ta cũng phải bắt đầ u bằng sự
thật, đó là thực tại thô như hơi thở
ra, vào. Hơn nữa, nếu chúng ta hành trì theo hình thức
đọ c tụng thần chú hoặc quán tưởng
hình tượng của một vị thần nào đó
thì phương pháp hành trì này trở thành một phương pháp mang
đặ c tính giáo phái. Tụng
đọ c thần chú hoặc quán tưởng hình
tượng có giá trị tương đươ ng với một
hình thức tu tập, một hình thức tôn giáo hoặc một hình thức khác, và ở
đâ y việc thực tập không chấp nhận
những hình thức có nguồn gốc khác nhau này. Khổ
đ au là c ă n
bệnh chung. Phương thuốc đ iều trị
cho c ă n bệnh này không thể là một
phương thuốc của một môn phái nào đó ;
mà nó phải là một phương thuốc chung cho tất cả. Tu tập tỉnh giác hơi
thở sẽ đá p ứng yêu cầu này. Hơi thở
là thành tố quen thuộc đố i với mọi
người: ai cũng có thể áp dụng phương pháp theo dõi hơi thở. Toàn bộ tiến
trình tu tập theo phương pháp này phải hoàn toàn vượt ra ngoài chủ nghĩa
môn phái.

Hơi thở là một công cụ và với công cụ này chúng ta có thể khám phá ra sự thật về tự ngã của chúng ta. Thực ra, ở mức độ kinh nghiệm, quý vị biết rất ít về bản thân. Quý vị chỉ biết những hình thức mang tính thô thiển bên ngoài của thân, và quý vị có thể tự đ iều khiển những bộ phận và chức n ă ng của nó một cách có ý thức. Quý vị không biết gì về những cơ quan bên trong, chúng hoạt độ ng ngoài sự kiểm soát của quý vị. Thân thể đượ c kết cấu do sự phối hợp của vô số tế bào, và những tế bào này luôn luôn thay đổ i trong từng sát na. Vô số phản ứng sinh lý và đ iện lực hấp dẫn liên tục xảy ra trên khắp thân thể, nhưng quý vị không hề biết gì về chúng.

Thực tập phương pháp này, quý vị sẽ biết những gì mà lâu nay quý vị
chưa biết về tự ng. Hơi thở sẽ giúp quý vị thành tựu mục tiêu này. Hơi
thở hoạt độ ng như là một nhịp cầu
nối tiếp từ chỗ phân biệt đế n chỗ
không phân biệt, vì hơi thở đó ng một
vai trò quan trọng trong thân thể và nó có thể nhận thức hoặc không thể
nhận thức, có tác ý hoặc tự nhiên. Chúng ta bắt
đầ u với sự hít thở có ý thức, có chủ
ý, và thực tập chánh niệm hơi thở một cách tự nhiên và bình thường. Và
từ đó quý vị sẽ tiến xa hơn
để làm lắng
độ ng những sự thật vi tế hơn trong
quí vị. Mỗi bước tu tập là mỗi bước tiến vào thực tại; mỗi ngày quý vị
thể nhập sâu hơn để khám phá những
thực tại vi tế hơn của thân và tâm.

Hôm nay quý vị chỉ đượ c yêu cầu theo dõi vai trò của hơi thở đồ ng thời quý vị cũng phải theo dõi tâm thức của quý vị, vì bản chất của hơi thở có mối quan hệ rất mật thiết với các trạng thái tâm thức của quý vị. Khi nào cấu uế, phiền não sinh khởi trong tâm, khi ấy hơi thở trở nên bất thường - chúng ta bắt đầ u thở nhanh và mạnh hơn một tí. Khi những phiền não qua đ i, hơi thở sẽ trở lại nhẹ nhàng. Vì vậy hơi thở có thể giúp quý vị khám phá ra thực tại không chỉ ở cấp độ thân thể mà còn ở tâm thức nữa.

Thực tại của tâm mà quý vị bắt đầ u
kinh nghiệm hôm nay, đó là tâm có
thói quen luôn luôn lang thang từ
đố i tượng này
đế n đố i
tượng khác. Nó không muốn an trú vào hơi thở, hoặc tập trung vào bất cứ
đố i tượng
đơ n lẻ nào: thay vào
đó , tâm nghĩ lung tung.

Và khi nào, và nơi nào tâm thức lang thang
đế n? Khi thực tập, quý vị sẽ nhận ra
tâm thức của quý vị rong ruổi về quá khứ hoặc tương lai.
Đâ y là thói quen của tâm; nó không
muốn an trú trong giây phút hiện tại. Thực tế, chúng ta phải sống với
hiện tại. Quá khứ là những gì đ ã
qua, vượt ngoài ký ức; tương lai là những gì chưa
đế n, ngoài tầm nắm bắt của chúng ta,
cho đế n khi nó trở thành hiện tại.
Nhớ lại quá khứ và suy nghĩ về tương lai có giá trị quan trọng chỉ khi
nào chúng giúp chúng ta giải quyết những vấn
đề hiện tại. Nhưng vì thói quen
đ ã bị tập nhiễm từ lâu, tâm thức
luôn luôn tìm cách trốn khỏi thực tại và lang thang về quá khứ hoặc
tuơng lai một cách vô vọng, và vì vậy tâm hoang vu này tạo ra khổ
đ au và bất an cho chúng ta. Phương
pháp mà quý vị đ ang học ở
đâ y gọi là "nghệ thuật sống", và
cuộc sống thật sự có thể sống đú ng
nghĩa chỉ trong hiện tại. Vì vậy, bước đầ u
tiên là học phương cách làm sao để
sống với giây phút hiện tại, bằng cách an trú tâm vào thực tại:
Đó là hơi thở
đ ang đ i
vào và ra từ lỗ mũi của quý vị. Đâ y
chính là thực tại của sát na này, mặc dù nó là một thực tại không vi tế.
Khi tâm thức lang thang, hãy mỉm cười và không nên khởi lên bất cứ trạng
thái c ă ng thẳng nào, chúng ta chấp
nhận nó, vì đâ y là thói quen của
tâm. Ngay lúc chúng ta nhận ra tâm thức đ ã
lang thang, tự độ ng nó sẽ trở lại
với chánh niệm của hơi thở một cách tự nhiên.

Quý vị dễ dàng nhận ra thói quen của tâm là thường bị các vọng tưởng
quá khứ hoặc tương lai đ oanh vây.
Những thói quen gì có mặt ở đâ y? Hôm
nay, quý vị đ ã tự nhận ra rằng có
những lúc các ý niệm khởi lên một cách ngẫu nhiên, không theo một trật
tự nào cả. Thói quen của tâm trong hình thức như vầy thường
đượ c xem như một dấu hiệu của sự bất
bình thường (madness). Tuy nhiên, ở đâ y,
tất cả quý vị đ ã khám phá ra rằng
quý vị đ ang ở trong một trạng thái
tâm tương đồ ng với tâm của người bất
bình thường, khi nhận ra đ iều này
tâm quí vị không còn vô minh, ảo giác, ảo tưởng (moha). Ngay khi có một
chuỗi ý niệm phát sinh, chúng phát sinh theo
đố i tượng và tuỳ thuộc vào
đố i tượng, tâm cảm thọ lạc hoặc khổ.
Nếu đố i tượng làm cho tâm cảm thọ
lạc thì chúng ta bắt đầ u ưa thích,
rồi tham đắ m, chấp thủ nó (r ā ga).
Nếu tâm cảm thọ một đố i tượng là khổ
thì chúng ta bắt đầ u phản ứng với
tâm không thích, rồi oán ghét, sân giận (dosa). Tâm thức luôn chứa
đầ y vô minh, tham lam và sân hận.
Tất cả những tâm bất thiện khác phát nguồn cũng từ ba tâm bất thiện c ă n
bản này, và mỗi tâm bất thiện tạo ra một đ au
khổ.

Mục đí ch của phương pháp này là
thanh lọc tâm, để tâm thoát khỏi khổ
đ au bằng cách
đ oạn trừ dần những phiền não trong
tâm. Đâ y là một tiến trình giải phẫu
đ i sâu vào tâm vô thức của chúng ta,
thực tập theo tiến trình này để khai
mở và loại trừ những phiền não vi tế tiềm ẩn bên trong. Ngay bước
đầ u của phương pháp tu tập là phải
thanh lọc tâm thức, và đâ y là phương
pháp quán sát hơi thở, quý vị đ ã
hành trì không chỉ tập trung vào việc đị nh
tâm mà còn phải thanh lọc tâm nữa. Có lẽ suốt ngày hôm nay chỉ có vài
giây phút nào đó tâm quý vị tập
trung hoàn toàn vào hơi thở, nhưng mỗi khi tâm quý vị ở vào trạng thái
này nó có n ă ng lực chuyển hoá những
thói quen của tâm thức. Tại giây phút đó
quý vị chánh niệm với thực tại hiện hữu, hơi thở vào hoặc ra từ hai lỗ
mũi, và không khởi lên bất cứ ảo tưởng nào. Và quý vị không thể tham
muốn thở nhiều hơn nữa hoặc cảm thấy nổi giận
đố i với hơi thở: quý vị chỉ
đơ n giản theo dõi,
đừ ng phản ứng với nó. Trong tâm niệm
như vậy, tâm sẽ xuất ly khỏi ba c ă n
bản phiền não tham, sân và si mê, đâ y
là tâm thanh tịnh. Tâm niệm thanh tịnh ở cấp
độ tỉnh thức này có tác
độ ng mạnh
đế n các phiền não
đ ã tích tụ từ lâu trong vô thức. Sự
tiếp xúc giữa các độ ng lực thiện và
bất thiện tạo ra một sự bùng nổ. Một số phiền não tiềm ẩn trong vô thức
hiện ra trên tầng ý thức, và nó biểu hiện thành các trạng thái bất an
khác nhau của thân và tâm.

Khi chúng ta gặp tình huống như vậy, những nguy hiểm sẽ phát sinh, và
những chướng ngại tâm sẽ t ă ng
trưởng. Tuy nhiên, chúng ta phải sáng suốt nhận ra rằng những gì có vẻ
như chướng ngại khó kh ă n, thật ra
chính nó là dấu hiệu của sự tiến bộ trong việc tu tập thiền
đị nh, nói tóm lại,
đ iều này cho thấy phương pháp tu tập
bắt đầ u có hiệu nghiệm. Việc giải
phẩu tâm vô thức đ ã bắt
đầ u, và chút ít mủ bị khuất bên
trong đ ã bắt
đầ u xuất hiện ra ngoài vết thương.
Mặc dù tiến trình giải phẩu tâm thức gặp nhiều trở ngại, chỉ có phương
pháp duy nhất này mới lấy đượ c mủ
ung độ c, loại bỏ mọi cấu uế của tâm.
Nếu chúng ta tiếp tục hành trì đú ng
phương pháp, tất cả chướng ngại lần lượt tiêu tan. Ngày mai quý vị sẽ
cảm thấy dễ chịu hơn và ngày mốt lại dễ chịu hơn một tí nữa. Từng tí
một, tất cả khó kh ă n sẽ
đượ c khắc phục, nếu quý vị nhẫn nại
thực hành.

Không ai có thể tu tập thế cho quý vị; quý vị phải tự thực hành. Quý vị phải khám phá thực tại ở nơi quý vị. Và quý vị phải tự giải thoát.

VÀI LỜI KHUYÊN VỀ CÁCH HÀNH TRÌ

Suốt những giờ thiền đị nh, quý vị
luôn luôn hành trì trong nhà thiền. Nếu thiền
đị nh ở ngoài gặp ánh nắng mặt trời
và gió, quý vị sẽ không thể thâm nhập vào mức
độ sâu của tâm thức. Khoảng thời
gian giải lao quý vị có thể ở ngoài.

Quý vị phải tu tập trong khuôn viên của trung tâm. Quý vị
đ ang thực hành giải phẩu tâm thức
của quý vị; vì vậy quý vị phải có mặt ở trong phòng giải phẩu (thiền
đườ ng).

Quyết tâm hành trì trong suốt khóa tu, nhẫn nại trước mọi khó kh ă n.
Khi những khó kh ă n sinh khởi trong
thời gian tu, hãy nhớ đế n việc quyết
tâm mạnh mẽ này. Bản thân có thể gặp nguy hiểm nếu quý vị từ bỏ khoá tu
nửa chừng.

Tương tự, quyết tâm mạnh mẽ tuân thủ các nội qui, qui luật, trong
đó đ iều
quan trọng nhất là giới tịnh khẩu đồ ng
thời cũng tuân thủ nội qui trong thời khắc biểu, và
đặ c biệt mỗi ngày phải có mặt ba lần
ngồi thiền tập thể, mỗi lần một giờ.

Tránh ă n quá nhiều, tránh hôn trầm, và tránh nói những đ iều vô ích.

Khi đượ c hướng dẫn, quý vị hãy
hành trì một cách chính xác và nghiêm túc. Không than phiền bất cứ
đ iều gì, trong suốt khoá tu hãy bỏ
đ i tất cả mọi việc, ngay việc
đọ c hoặc học tập bất cứ
đ iều gì khác. Pha trộn phương pháp
tu tập là đ iều vô cùng nguy hiểm.
Nếu quý vị chưa rõ đ iều gì hãy
đế n vị Thầy hướng dẫn
để làm rõ vấn
đề . Chỉ nên tuân thủ hành theo
phương pháp này; nếu thực hành đú ng
như vậy, quý vị sẽ gặt hái kết quả mỹ mãn.

Quý vị hãy vận dụng thời giờ quí báu, cơ hội, phương pháp,
để tự giải thoát khỏi những trói
buộc của tham, sân, si, và thưởng thức chân an lạc, chân an hoà, và chân
hạnh phúc.

Chân hạnh phúc đế n với quý vị.

Mục lục |  1
| 2 | 3 | 4
| 5 | 6 | 7
| 8 | 9 | 10
| 11 | 12 |
13 | Đầu trang

Chân thành cám ơn Đại đức Thích Minh Diệu đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 05-2004)

[ Trở về trang Thư Mục ]

revised: 10-05-2004
