Thức Biện (Thích Thiện Siêu)
Thuc Bien - HT Thien Sieu - 11
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Thuc Bien - HT Thien Sieu - 11

Trang gốc

Trang web BuddhaSasana

Times (Unicode) font

Thức Biến

Hòa thượng Thích Thiện Siêu

Nxb TP. HCM, 2003

[11]

TỔ CÁY

T rong thời đại n ày có một việc làm
như vậy cũng xứng đáng l àm Tổ rồi, chứ
nói đến học cả trăm kinh vạn quyển. Đó l à
chuyện xảy ra từ đời Hậu L ê thường kể
về Tổ Cáy.

Tổ là vị chủ Chùa, là người Trú trì, người niên cao lạp trưởng trong chốn Tòng lâm.

Nguyên trước ngày chưa xuất gia, Tổ đ ã
có lòng thương vật khác thường. Một hôm bà mẹ
đi chợ mua về một rổ "cáy" để l àm thức
ăn cho đ ình dùng cơm trong ngày ( "Cáy" là loại rạm, cua
đồng nhỏ. Khi rổ cáy
được đặt gần chỗ Ng ài nghỉ, tiếng cáy
kêu phát ra một âm thanh rù rì rủ rỉ y như tiếng nỉ non của người bị nạn.
Động lòngtrắc ẩn trước tiếng kêu ấy,
Tổ mang cả rổ cáy ra đổ xuống đồng ruộng

Đến giờ l àm thức ăn, thấy không có
rổ cáy, b à hỏi con, Tổ tình thật thức mẹ: "Con chịu không nổi tiếng
kêu đau thương của "cáy" nên
đ ã mang
đi đổ xuống đồng hết rồi".

Một thời gian sau, Tổ xin mẹ đi xuất gia.
Bỏ những người th ương, xa mọi người thân quyến ( cát ái từ thân ),
Tổ cất bước vân du học đạo, trải qua mấy chục
năm không về thăm qu ê đ ược. Quê
hương sinh ra Tổ nay đ ã
đổi đời, tang thưong dâu bể, vật
đổi sao dời không c òn dấu tích ngày
xưa. Tổ cũng lớn lên theo n ăm tháng v à
đ ược bổ làm Trú trì chùa Hoè Nhai (Hà
Nội).

Một hôm, Tổ có dịp đi qua thôn cũ, thấy
một cái ch òi rách nát, trong có một bà cụ già bán nước và cau trầu
để độ sống qua ng ày tháng. Khi vào
trong quán, Tổ nhận ra ngay bà bán quán ấy là mẹ mình. Tuy nhiên, Tổ vẫn
làm như người không quen biết. Tổ hỏi th ăm b à
cụ về quê hương, nhưng bà cụ này không hay biết người
đối diện với b à chính là con
đẻ của m ình. Một thoáng suy nghĩ Tổ
mới nói với bà cụ: "Thưa cụ, một mình cụ ở
đây đ êm hôm đơn chiếc lấy ai giúp đỡ,
nếu b à cụ về chùa tôi làm công quả thì hay biết mấy". Bà cụ rất
mừng và nói rằng: "Nếu sư cụ cho phép thì con sẽ về và xin
được ă n mày công
đức Sư cụ". Thế là bà cụ
đ ược đưa
về ch ùa để l àm công quả.

Khi đến ch ùa, T ăng
chúng v à bổn đạo đông đúc n ên
Tổ không nói cho ai biết. Tổ im lặng bố trí chỗ ở cho bà cụ và phân bố
công việc hằng ngày cho bà cụ làm, đặc biệt
Tổ khuy ên bà cụ vừa làm vừa niệm Phật thường xuyên. Mỗi ngày Tổ ra
sân lấy gậy khoanh một đám cỏ cho b à
cụ nhổ, tùy theo sức khoẻ của bà cụ mỗi ngày
đám cỏ được khoanh nhỏ lại. Ng ày ngày làm công quả như thế, sức
khoẻ của bà cụ cũng theo n ăm tháng suy yếu
dần. Cho đến một ng ày kia, thân không còn vật lộn
được với thời gian, b à cụ
đ ã từ giã cõi
đời v à ra
đi v ào buổi hoàng hôn bên cạnh tình thương và sự hộ niệm của chúng
T ăng. Cái g ì có hình thì có hoại. bà
cụ đ ã kết thúc thân mạng tại khuôn
viên của một ngôi chùa cổ kính. Tổ vẫn điềm
nhi ên lo liệu khâm liệm cho xác mẹ. Cho
đến khi nắp quan t ài từ từ khép lại,
đứng trước quan t ài mẹ, Tổ mới nói cho
T ăng chúng v à bổn
đạo biết, người trong quan t ài này
chính là mẹ đẻ của m ình. Khi nghe Tổ
nói, ai ai cũng rơi lệ. Có người nghĩ Tổ là vị chân tu, nên không cho ai
biết. Có người nghĩ Tổ đề ph òng rằng,
nếu Tổ nhận mẹ ngay thì tâm lý ỷ thị của bà cụ làm T ăng
chúng Phật l òng ch ăng! Ri êng Tổ
thì vẫn im lặng cầu kinh

Tuy là việc hiếu đạo b ình thường
trong chốn Thiên môn, nhưng người đời sau
thường hay nhắc nhở v à kể cho con cháu mình biết về vị Tổ này.
Người ta thường kết hợp tên đạo (Tổ) v à
sự việc khi còn ở đời (Cáy) để chỉ cho một vị
chân tu. Đạo đời hợp nhất. Không phô trương nhưng vẫn có ý nghĩa.
Đạo v à
đời tuy hai m à một và đ ược gọi
là: Tổ Cáy.

-ooOoo-

Đầu trang | Mục lục |
01 |
02 |
03 |
04 |
05 |
06 |
07 |
08 |
09 |
10 |

11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24.a |
24.b

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Minh Tịnh đã giúp bố trí đánh máy vi tính (Bình Anson, 07-2003).

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 05-07-2003
