Thư Thầy
Tuyen tap Thu Thay - Vien Minh - 03
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Tuyen tap Thu Thay - Vien Minh - 03

Vietnamese, with Unicode Times font

Tuyển tập Thư
Thầy
Tỳ kheo Viên
Minh

[03]

Ngày ..... tháng ...... năm .....

Con,

Đã lâu không nhận
được thư con, Thầy nghĩ là con đã trở lại bình thường.
"Trở lại bình thường", Thầy nói đây,
không phải theo nghĩa thông thường, mà là "bình thường
tâm thị đạo". Than ôi! Chúng sinh ít ai có thể trở
lại bình thường vì họ hoặc là quá tầm thường hoặc quá
bất thường hay quá phi thường.

Người tầm thường là người bị cuộc sống cuốn trôi như một kẻ vong thân buông mình theo dòng sông định mệnh.

Người bất thường là
người bị phong ba của cuộc đời quăng lên bờ sự sống,
nằm giãy chết chờ ngọn thủy triều lôi trở lại giòng
sông.

Còn người phi thường
muốn với lên cao, bay bổng khỏi thực tại khổ đau của
cuộc sống, muốn chắp cánh tung bay, lánh xa sự thế, cho đến
ngày kia cánh mỏi, sức mòn lại rơi trở về phong ba, định
mệnh.

Chúng sanh thường là một trong ba hạng người trên, hoặc là cả ba cùng làm chủ họ, thế thì biết làm sao trở lại bình thường?

Con ạ, Thầy biết con
đã từng là kẻ tầm thường, rồi có khi bất thường và
bây lâu nay (từ khi gặp Đạo) con lại mang thêm mộng ước
phi thường.

Con tưởng có thể
vùng vẫy ra khỏi quá khứ. Con tưởng có thể hướng đến
một tương lai trên giải đất bình an. Và con băn khoăn tự
nghĩ "biết bao giờ mình mới được bình an" hoặc
tỏ ra khẳng khái "ta nhất định phải đạt được bình
an". Nhưng bằng cách ấy, con đã vô tình đánh mất cái
bình an thường trụ, mà Thầy gọi là cái bình thường ,
cái đang là hoặc cái đương như muôn
thuở của chính mình. Con ơi, sao con lại cứ mãi bỏ rơi cái
bình an muôn thuở của con để đuổi bắt cái sẽ là hoặc
cái bình an lý tưởng xa xăm?

Một thiền sư đã nói :

Thân tại hải trung hưu mích thủy

Nhật hành lãnh thượng mạc tầm sơn

(Thân ở biển khơi thôi tìm nước

Ngày ngày trên núi há tìm non).

Cái bình thường là
cái khổ đau, vô thường và vô ngã mà con luôn luôn ở
trong đó. Chỉ vì con vọng cái phi thường - cái thường lạc
ngã tịnh, hay cái bình an xa xăm nào khác - nên con đã tự bỏ
quên cái bình thường thiên thu vô giá. Cũng như một người
đãng trí cầm ngọn đèn đi tìm ngọn đèn ấy, tìm mãi
không gặp, mà thật ra ngọn đèn nằm sẵn trong tay chưa rời
nửa phút.

Trở lại bình thường không phải là có đi có lại mà con chỉ cần xả ly cái viễn vọng phi thường, chỉ cần buông tay một lần dứt khoát, thế là xong. Nhưng buông tay để trở lại cái bình thường chứ không phải buông xuôi theo cái tầm thường , nghĩa là làm sao con không bị cuốn trôi trong dòng định mệnh.

Chắc con còn nhớ công
án "con cá" mà Thầy cho con lúc trước. Tại sao cá
không bị cuốn trôi theo giòng nước? Tại sao cá không bị
quăng bỏ lên bờ? Tại sao cá không biến thành rồng để
bay bổng lên mây? Chỉ vì cá biết bơi lội, bơi lội trong
chính giòng nước bình thường muôn đời của nó.

Con tưởng người giác
ngộ ra khỏi cái bình thường sao? Không, họ chỉ ra ngoài
cái tầm thường, cái bất thường và cái phi thường. Giác
ngộ chỉ có nghĩa là trở lại bình thường , mà
người ta thường diễn tả thật kêu là "ngộ nhập
tự tánh" . Một thiền sư đã xác nhận: Người
giác ngộ "bất muội nhân quả" chứ
không phải "bất lạc nhân quả" . Nhân
quả biến dịch là cái bình thường, là cái "dữ
ngã tịnh sinh" (cùng ta sinh ra), là cái "dữ
ngã vi nhất" (cùng ta là một). Cho nên họ ở
trong nhân quả mà không "muội" nhân quả,
nghĩa là họ sống ung dung trong giòng sông nhân quả ấy mà
chẳng hề bị nhân quả cuốn trôi và hẳn nhiên trong sự
huyền đồng tuyệt đối đó họ đã là một với giòng
sông - và vì biết như thế (như thị giác), nên đã "ra
khỏi nó" , ra khỏi sự cuốn trôi (luân hồi) của
giòng sông định mệnh. đó cũng chính là ý nghĩa lời tuyên
bố siêu việt của Đức Phật: "Không dừng lại,
không bước tới Như Lai thoát khỏi bộc lưu". Nếu
con có học Kinh Kim Cang thì con nên hiểu chữ "thoát
khỏi" theo lối biện chứng này: "Thoát
khỏi mà không thoát khỏi nên gọi là thoát khỏi".

Nếu không thế thì thoát
khỏi chỉ là cơn đại mộng của loài người. đại
mộng ấy đã chi phối hầu hết sinh hoạt của họ, đã
hóa hiện ảo thuật trong toàn bộ những thăng trầm, khủng
hoảng, phân hóa, chiến chinh... của con người mệnh danh là
"linh ư vạn vật"!

Ôi tự do! Chính mi là ngục tù ràng buộc con người. Ôi giải đất bình an! Chính mi là bãi chiến trường bốc đầy khói lửa.

"Hãy tỉnh ngộ,
hãy dừng chân!". Tiếng
thét sư tử vương ấy đã từng đánh thức Angulimàla giữa
giấc chiêm bao của kẻ mộng thấy phi thường. Không thể
có tự do nào khác, không thể có hạnh phúc nào hơn ngoài
cái bình thường muôn thuở. Vậy chỉ còn một lối thoát
duy nhất Thầy xin mở cho con:

Tự do là ung dung trong ràng buộc

Hạnh phúc là tự tại giữa đau thương

Vâng, đúng thế, vui buồn,
đuợc mất, hơn thua, xấu tốt... là bản chất của cái
bình thường. Nếu con chỉ để một thoáng phân vân lựa chọn
là hỏng hết rồi! Nhưng vì sao người ta không kham nổi với
cái bình thường? Đức Phật trả lời:
"Chính vì vọng tưởng tham, sân, si".

Sống tầm thường là biểu hiện của si mê. Sống bất thường là biểu hiện của sân hận. Sống phi thường là biểu hiện của tham lam. Và ở đâu có si, ở đó có tham sân. Ở đâu có sân, Ở đó có si tham. Ở đâu có tham, ở đó có sân si. Tham, Sân, Si là những ảo ảnh biến hiện không lường, đ?i thay không dứt. Chúng là trùng trùng duyên khởi trên cái trùng trùng duyên khởi, là khổ đau chồng chất trên khổ đau, là tri kiến che mờ tri kiến. Bởi vậy, duyên khởi, khổ đau, tri kiến đã bị xuyên tạc, đã mất bình thường. Từ đó con người sống trong thế giới huyễn mộng của tầm thường, bất thường và phi thường. đó chính là tiến trình vận chuyển của vô minh ái dục, thập nhị nhân duyên, biến kế sở chấp, nghiệp báo luân hồi...

Thoát khỏi tiến trình
vô minh, ái dục vì thế không phải là để bay bổng vào thế
giới siêu nhiên, huyễn mộng, mà chính là lột bỏ tất cả
mọi mặt nạ trá hình mang nhãn hiệu cái ta để
dừng lại hồn nhiên trong cái nguyên tính bình thường bản
lai diện mục.

Thiền sư Vĩnh Gia đã từng nói:

Tuyệt học vô vi nhàn đạo nhân

Bất trừ vọng niệm bất cầu chơn

Vô minh thật tánh tức Phật tánh

Huyễn hóa không thân tức pháp thân.

Tuyệt học vô vi chính
là trở lại bình thường, là nhảy vào giữa giòng định mệnh
không một chút sợ hãi, và lạ lùng thay ở đó ta gặp lại
mặt mũi của ta trong pháp giới mông lung. đúng là "bất
tranh nhi thiện thắng" như Lão Tử đã dạy. Nhưng biết
bao nhiêu người niệm Phật Di đà, vọng cảnh Tây Phương.
Những người phi thường ấy thật là khờ dại khi bỏ cõi
tịnh độ ta-bà đi tìm Tây Phương Cực Lạc mộng ảo xa
xăm, vì không biết rằng Di Đà là tự tánh, tịnh độ là
bổn tâm.

Đức Phật dạy: "Tâm
bình thế giới bình", tâm bình hay tâm thanh tịnh
là bình thường tâm - " bình
thường tâm thị đạo".

Vậy tâm bình thường, thế giới bình thường, là Niết-bàn Tịnh độ chứ nào phải tìm kiếm đâu xa. Thế nên cổ đức đã từng nói:

Điểu ngữ, thiền minh giai đạo lý

Sương đầu, diệp lạc thị thiền na

(Chim hót ve kêu đều đạo lý

Sương mai lá rụng thảy thiền na).

Tâm hồn của một người bình thường là thế, đạo vị và thi vị biết là bao!

Trong tâm thái hồn nhiên, chánh niệm và tỉnh giác, con người bình thường ấy có thể mỉm cười khi thấy:

Ba cõi lầm mê tâm tịch tịnh

Một đời sinh tử tánh thường như

Sớm mai thấy nụ hoa hồng nở

Nhẹ gót trần sa mộng tỉnh rồi.

Thầy ngừng bút, chúc con thường như trong cái như thường.

Thầy.

Đầu
trang | Lời
đầu | 01 | 02 |
03 | 04 | 05 | 06
| 07 | 08 | 09
| 10 | 11 | 12
| 13 | 14 | 15
| 16 | 17 | 18
| 19 | 20 | 21
| 22 | 23 | 24
| 25 | 26 | 27
| 28 | 29 | 30
| 31 | 32 | 33
| 34 | 35 | 36
| 37 | 38 | 39
| 40 | 41 | 42

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Viên Minh đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 06-2002)

[ Trở về trang Thư Mục ]

updated: 04-06-2002
