Tyltc
Thuong yeu la Thong cam - Binh Anson
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Thuong yeu la Thong cam - Binh Anson

Vietnamese, with Unicode Times font

Thương yêu là thông cảm

Bình Anson

NXB Tôn Giáo

TL. 2005 - PL. 2549

-04-

Ba giới, sáu đường

T rong đạo Phật, chúng ta thường
nghe câu "Ba giới, sáu đường luân
hồi" (tam giới, lục đạo luân hồi).
Đây là một cách diễn tả quan niệm về các hình thái hiện sinh của
mọi loài luân hồi trong cõi Ta-bà ( Sams āra ,
Sa-bà). Ba giới là Dục giới, Sắc giới, và Vô sắc giới. Sáu
đường luân hồi l à sáu loài chúng sinh:

1) chư thiên,

2) loài người,

3) loài a-tu-la,

4) loài ngạ quỷ,

5) loài thú vật,

6) loài đọa địa ngục.

Hai loài đầu ti ên - chư thiên và
loài người, được xem như l à loài có
nhiều phước báu, còn bốn loài kia chịu những cảnh
đọa đ ày,
đau đớn.

Riêng chư thiên gồm 26 loài (có sách liệt kê 27 hoặc 28 loài), ở trong ba cõi giới khác nhau: Dục giới, Sắc giới, và Vô sắc giới. Loài người và bốn loài đau khổ th ì ở trong cõi Dục giới. Như vậy, tổng cộng là 31 loài, theo quan niệm của đạo Phật.

Nếu phân loại theo nguồn gốc phát sinh, cõi Ta bà chia làm chín
địa giới (Cửu địa): Dục địa, bốn Sắc địa do
đắc bốn tầng thiền-na hữu sắc (r ūpa
jhāna) , và bốn Vô sắc địa do đắc
bốn tầng thiền-na vô sắc (ar ūpa
jhāna) .

Tất cả các loài trong cõi Ta-bà này, kể cả chư thiên,
đều phải qua cảnh sinh, trụ, hoại, diệt, v à
cùng chịu tám loại khổ (bát khổ), dù rằng có thể có những cường
độ v à thời gian khác nhau.
Đôi khi chúng ta thấy có cụm từ "tam đồ, bát
khổ" d ùng trong các kinh sách, trong
đó, "tam đồ" đồng nghĩa với "tam giới" (dục giới, sắc giới, vô sắc giới).
Tám loại khổ đó l à:

1) Sinh khổ: khổ do sinh,

2) Lão khổ: khổ do già,

3) Bệnh khổ: khổ do bệnh,

4) Tử khổ: khổ do chết,

5) Ái biệt ly khổ: khổ do xa lìa những gì ta thích,

6) Oán t ăng hội khổ: khổ do nối kết với g ì ta không ưa thích,

7) Cầu bất đắc khổ: khổ do không được điều ta mong cầu,

8) Ngũ ấm xí thạnh khổ: khổ do hiện hữu năm ấm (sắc, thọ, tưởng, h ành, thức).

Sau đây l à bảng liệt kê 31 loài trong cõi Ta-bà, từ cao xuống thấp:

A. Vô sắc giới

(Formless World, Ar ūpa Loka)

31. Phi tưởng, phi phi tưởng thiên (Devas of Sphere of Neither-perception nor non-perception ; Nevasaññ ā-nasa ññ ā-yatanūpagā devā )

30. Vô sở hữu thiên (Devas of Sphere of No-thingness ; Āki ñcañña-yatan ūpagā devā )

29. Thức vô biên thiên (Devas of Sphere of Infinite Concsiousness ; Viññ ā nañca-yatan ūpagā devā )

28. Không vô biên thiên (Devas of Sphere of Infinite Space ; Ākāsāna ñca-yatan ūpā devā )

B. Sắc giới

(World of Form, R ūpa Loka)

B1. Tứ thiền

27. Vô song thiên (Peerless devas ; Akanitth ā devā)

26. Thiện kiến thiên (Clear-sighted devas ; Sudass ī devā)

25. Thiện hiện thiên (Beautiful or Clearly Visible devas) ; Sudass ā devā)

24. Thanh tịnh thiên (Untroubled devas ; Atapp ā devā)

23. Vô đọa thi ên (Devas not Falling Away ; Avih ā devā)

22. Vô tưởng thiên (Unconscious beings ; Asaññ ā sattā )

21. Quảng quả thiên (Very Fruitful devas ; Vehapphal ā devā)

B2. Tam thiền

20. Biến tịnh thiên (Devas of Refulgent Glory ; Subhakinn ā devā)

19. Vô lượng tịnh thiên (Devas of Unbounded Glory ; Appam ā nasubh ā devā)

18. Thiểu tịnh thiên (Devas of Limited Glory ; Parittasubh ā devā)

B3. Nhị thiền

17. Quang minh thiên (Devas of Streaming Radiance ; Ābhassarā devā)

16. Vô lượng quang thiên (Devas of Unbounded Radiance ; Appam ā nabh ā devā)

15. Thiểu quang thiên (Devas of Limited Radiance ; Parittabh ā devā)

B4. Sơ thiền

14. Đại phạm thiên (Great Brahmas ; Mah ā Brahmā )

13. Phạm phụ thiên (Ministers of Brahmas ; Brahma-Purohit ā devā)

12. Phạm chúng thiên (Retinue of Brahma ; Brahma-Parisajj ā devā)

C. Dục giới

(World of Sense-Desires, Kama Loka)

11. Tha hóa tự tại thiên (Devas Wielding Power over Others' Creations ; Paranimmita-vasavatt ī devā)

10. Hóa lạc thiên (Devas Delighting in Creation ; Nimm ānaratī devā)

09. Đâu-suất thiên (Contented devas ; Tusit ā devā)

08. Dạ-ma thiên (Yama devas ; Y āmā devā)

07. Đao-lợi thiên (The Thirty-Three Gods ; T āvati ṁ sa dev ā)

06. Tứ thiên vương thiên (Devas of the Four Great Kings ; Catumah ārājikā devā)

05. Loài người ( Human beings ; Manuss ā )

04. Loài a-tu-la (Titans; Asur ā )

03. Loài ngạ quỷ (Hungry ghosts ; Pet ā )

02. Loài thú vật (Animals ; Tiracch ānā )

01. Loài đọa địa ngục (Hells ; Niray ā )

Bảng liệt kê trên được dựa theo hai t ài
liệu: quyển " Đức Phật v à Phật Pháp"
của ngài Hòa thượng Narada (ông Phạm Kim Khánh dịch) và phần giới thiệu
trong bản dịch Anh ngữ Trường Bộ Kinh của ông Maurice Walshe (The Long
Discourses of the Buddha: A Translation of the Digha Nikaya) . Theo
đó, lo ài người chúng ta chỉ
đứng h àng thứ 5, trên 4 loài khác là
địa ngục, thú vật (súc sinh), ngạ quỷ v à
a-tu-la. Bốn loài sau cùng này thường được
gọi l à những chúng sinh trong đọa xứ
hay khổ cảnh. A-tu-la l à loài có nhiều quyền lực nhưng không hạnh
phúc vì có tánh sân hận, thường hay gây chiến với các loài khác.
Đôi khi có sách không đề cập đến lo ài
a-tu-la, và như thế cõi Ta-bà chỉ có 5 đường
thôi (ngũ đạo luân hồi).

Loài người ở trong một cảnh giới có hạnh phúc và
đau khổ lẫn lộn. Chư vị Bồ Tát thường chọn
tái sinh v ào cảnh nầy, vì ở đây có
nhiều ho àn cảnh thuận lợi để phục vụ v à
thực hành những Pháp cần thiết nhằm thành tựu
Đạo Quả Phật. Kiếp cuối c ùng của Bồ Tát luôn luôn ở cảnh người.

Chư thiên có mặt trong cả ba cõi giới. Có 6 loại chư thiên trong Dục
giới (hạng số 6 đến 11 trong biểu đồ), trong
đó kinh điển thường đề cập đến c õi trời
Đao-lợi v à
Đâu-suất. C õi trời
Đao-lợi c òn gọi là cõi trời Ba Mươi Ba
vì ở đó có 33 vị trời m à ngài
Đế-thích (Sakka) là thiên chủ.
Chính ở nơi đây, theo truyền thuyết, Đức Phật
giảng Vi Diệu Pháp trong 3 tháng hạ. C õi trời
Đâu-suất l à nơi lưu ngụ của những vị
Bồ Tát đ ã thực hành tròn
đủ các Pháp cần thiết để đắc Quả Phật, chờ cơ
hội thích nghi để tái sinh v ào cảnh người lần cuối cùng. Ngài Bồ
Tát Mettaya (Di Lạc), vị Phật tương lai, hiện
đang ở cảnh trời nầy, chờ ng ày tái sinh vào cảnh người
để th ành tựu
Đạo Quả Phật. Theo truyền thuyết, ho àng
hậu Maya (Ma-da, Tịnh Diệu), mẹ của ngài Bồ Tát Siddhattha (Sĩ- đạt-ta),
sau khi chết, tái sinh v ào cảnh trời
Đâu-suất, v à từ đó sang cung trời
Đao-lợi nghe Đức Phật giảng Vi Diệu Pháp.

Trên Dục giới có Sắc giới (r ūpa loka) ,
cảnh giới các vị Phạm Thiên, những vị Trời đ ã
từ bỏ tham dục và đang thọ hưởng hạnh phúc
của thiền-na (jh āna) . Có
tất cả 16 cảnh (số 12 đến 27 trong biểu đồ),
tương ứng với bốn tầng thiền-na hữu sắc (r ūpa
jhāna) . Trong đó, 5 cảnh giới cao
nhất (số 23 đến 27) thường được gọi chung l à Vô Phiền Thiên
(suddavasa) hay Tịnh Cư Thiên, cảnh giới hoàn toàn tinh khiết.
Đây l à cảnh giới tuyệt
đối ri êng biệt của các vị Bất lai
(A-na-hàm, An āgāmi) . Chúng sinh ở
trong một cảnh khác mà đắc quả Bất Lai th ì
tái sinh vào cảnh nầy. Tiếp tục tu tập, các vị ấy
đắc quả A-la-hán v à sống ở
đó cho đến lúc hết tuổi thọ, nhập Đại Niết B àn.

Cao nhất là Cõi Vô sắc giới (ar ūpa loka) gồm có 4 hạng chư thiên tương ứng với bốn tầng thiền-na vô sắc ( ar ūpa jhāna) .

*

T heo ngài Hòa thượng Narada trong quyển " Đức Phật v à Phật Pháp", giáo pháp của Đức Phật không nhằm mục đích truyền bá một lý thuyết về vũ trụ. D ù những cảnh giới trên có thật hay không, điều ấy không ảnh hưởng g ì đến giáo lý của Ng ài. Không ai bị bắt buộc phải tin điều n ào, nếu điều ấy không thích hợp với suy luận của m ình. Nhưng chúng ta cũng không nên bác bỏ tất cả những gì mà lý trí hữu hạn của con người không thể thấu hiểu tường tận.

-ooOoo-

Đầu
trang
| 01
| 02
| 03
| 04
| 05
| 06
| 07
| 08
| 09
| 10
| Mục lục

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 01-05-2005
