Vbud
Trung Bo Kinh
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Trung Bo Kinh

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Trung
Bộ Kinh
Bình
Anson

Trung Bộ Kinh (Majjhima
Nikaya) là một trong năm bộ kinh chính của Kinh
Tạng (Nikaya) trong hệ Pali (Nam Phạn): Trường
Bộ, Trung Bộ, Tăng Chi Bộ, Tương Ưng Bộ, và
Tiểu Bộ. Trong hệ Hán-Sanskrit (Bắc Phạn),
bộ kinh tương ứng với Trung Bộ Kinh là Trung A
Hàm (Madhyamagama) vốn là một trong bốn bộ Kinh A
Hàm (Agamas): Trường A Hàm, Trung A Hàm, Tăng Nhất
A Hàm, và Tạp A Hàm.

Cuối năm 1995 vừa qua, tôi
lại có duyên may kính thỉnh được ba bộ kinh
quý: The Middle Length Discourses, bản dịch
tiếng Anh của bộ Majjhima Nikaya; Trung Bộ Kinh,
bản dịch Việt ngữ từ tạng Pali; và Trung A
Hàm, bản dịch Việt ngữ từ Hán tạng.

Bản Dịch Việt Ngữ

Theo tôi được biết
thì công tác dịch Trung Bộ Kinh từ Pali sang
Việt ngữ đã bắt đầu thực hiện trong
thập niên 1960, và các bản thảo đã được phổ
biến giảng dạy trong giới Tăng Sinh tại
Việt Nam từ thời đó. Thêm vào đó, một vài
bài kinh quan trọng (Tứ Niệm Xứ, Quán
Niệm Hơi Thở, ...) cũng đã được quý vị
Hòa Thượng, Thượng Tọa trích dịch và phổ
biến trong các tập sách riêng rẻ.

Tuy nhiên, vào cuối năm
1992, Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam
đã phát hành toàn bộ Trung Bộ Kinh. Bộ kinh nầy
gồm 3 quyển, đóng bìa cứng, chữ vàng, in
trên giấy mỏng, rất đẹp. Đây là một phần trong
chương trình phát hành Đại Tạng Kinh bằng
Việt ngữ, phiên dịch từ cả hai hệ: hệ
Pali và hệ Hán-Sanskrit. Song song với Trung Bộ
Kinh, còn có phát hành bộ Trung A Hàm, gồm 4
quyển.

Trong khi Trung Bộ Kinh gồm
có 152 bài kinh giảng thì bộ Trung A Hàm lại có
đến 222 bài kinh. Tuy nhiên quý vị Hòa
Thượng dịch giả cũng có cho kèm một bản mục
lục đối chiếu, so sánh các bài kinh trong hai
hệ văn tự. Từ đó chúng ta thấy rằng
việc kết tập kinh điển trong hệ
Sanskrit có phần khác chút ít so với hệ Pali:
có nhiều bài kinh trong Trường Bộ, Tương
Ưng, Tăng Chi của hệ Pali thì lại được
hệ Sanskrit đưa vào Trung A Hàm. Tuy nhiên
cũng có một vài bài kinh trong Trung A Hàm mà
không thấy kết tập trong hệ Pali. Vì vậy
mà số lượng các bài kinh trong Trung A Hàm có
phần nhiều hơn so với Trung Bộ Kinh.

Bản Dịch Anh Ngữ

Bản dịch Anh ngữ có tên là
The Middle Length Discourses of the Buddha ,
Những Bài Giảng Cỡ Trung của Đức Phật. Gọi
là cỡ trung vì các bài giảng nầy tương đối
ngắn hơn, so với các bài giảng dài được
kết tập trong Trường Bộ Kinh (Digha Nikaya, The
Long Discourses), nhưng lại tương đối dài hơn, so
với các bài kinh trong các bộ Tương Ưng và Tăng
Chi.

Đây là một bản dịch thứ
hai bằng Anh ngữ. Trước đó, vào năm 1954, bà I.
B. Horner của hội Pali Text Society, London, đã dịch
bản đầu tiên, có tựa là "The Collection of
The Middle Length Sayings".

Song song với công tác dịch
thuật của hội Pali Text Society, Tỳ khưu Nanamoli
của hội Buddhist Publication Society, Sri Lanka, cũng
tiến hành thực hiện một bản dịch khác,
trong khoảng thời gian 1953-1956. Tuy nhiên, sau khi
hoàn tất bản thảo đầu tiên thì ngài viên tịch
vào năm 1960. Bản thảo đó đã được Tỳ Khưu
Khantipalo xem lại, và đã cho ấn hành 90 bài kinh
quan trọng nhất vào năm 1976, với tựa đề
"A Treasury of the Buddha's Words".

Từ đó, Tỳ khưu Bodhi, một
nhà Phật học nỗi tiếng người Mỹ và
hiện nay là Chủ tịch hội Buddhist Publication
Society, tiếp tục công tác duyệt và
hiệu chỉnh các bản dịch, và đã hoàn tất
công tác nầy vào năm 1995 với toàn bộ 152 bài
kinh.

Bản Anh ngữ có phần phong
phú và chi tiết hơn các bản Việt ngữ.
Ngoài phần dịch kinh, các dịch giả còn kèm theo
phần giới thiệu, 60 trang, về nguồn gốc và
bố cục bộ kinh, về cuộc đời Đức Phật và
các điểm căn bản của Phật Pháp trích từ bộ
kinh. Sau đó là 15 trang tóm tắt từng bài kinh
một. Đặc biệt hơn hết là phần chú thích
gồm 200 trang, ghi chú và giảng giải các chi
tiết lịch sử của từng bài kinh, và cuối cùng
là phần từ vựng đối chiếu Pali-Anh, rất hữu
ích cho các nhà Phật học.

Sơ Lược Về Trung Bộ Kinh

Có học giả cho rằng
Trung Bộ Kinh, và Trung A Hàm, là một bộ kinh quan
trọng nhất, bao gồm tất cả các tinh hoa và
các pháp môn quan trọng nhất của Đạo Phật.
Bộ kinh bao gồm các bài giảng quan trọng của
Đức Phật về các cách tu hành, tịnh tâm.
Ngoài ra, bộ kinh còn giúp chúng ta thấy được
các sinh hoạt hằng ngày của Đức Phật và Tăng
Đoàn trong 45 năm truyền đạo.

Mặc dù nhiều bài kinh
trong Trung Bộ Kinh là để giảng dạy các tu
sĩ, nhưng chúng ta cũng còn thấy có nhiều
bài kinh mà Đức Phật giảng dạy cho các thành
phần khác trong xã hội, trong nhiều trường
hợp và hoàn cảnh khác nhau: từ các bậc vua chúa
vương giả, chư thiên, các bậc chân tu khổ hạnh
của các giáo phái khác, cho đến những nông
dân, thương gia, tướng cướp, học giả, và
các nhà hùng biện, v.v... Trong đó chúng ta
được dịp tìm hiểu và học hỏi những
pháp môn quan trọng của Ngài như: Tứ Diệu
Đế, Bát Chánh Đạo, Vô Ngã, Niết Bàn,
Thập Nhị Nhân Duyên, Nghiệp Hành và Tái Sinh,
Các Bậc Thiền, Các Pháp Quán Niệm, Các
Bậc Giải Thoát, Các Thế Giới Luân Hồi, v.v...

Bộ kinh không những chỉ
kết tập các bài giảng của Đức Phật, mà
cũng còn kết tập các bài giảng quan trọng
của các vị đại đệ tử của Ngài vào thời
đó. Ngoài các bài kinh giảng của Đức Phật,
chúng ta còn thấy 9 bài kinh của ngài Xá Lợi
Phất (Sariputra), 7 bài kinh của ngài A Nan (Ananda),
4 bài của ngài Đại Ca Chiên (Maha Kaccana), 2 bài
của ngài Đại Mục Kiền Liên (Maha Moggallana)
và một bài pháp thoại của Ni sư Dhammadinna
được Đức Phật khen ngợi là bậc Đại Trí
Tuệ.

Nếu có dịp, tôi sẽ
mạn phép xin trình bài các bài giảng trong Trung
Bộ Kinh một cách chi tiết hơn. Ở đây tôi
chỉ xin trân trọng giới thiệu các bộ kinh
vừa mới xuất bản nầy đến quý bạn đạo
Phật tử để chúng ta cùng nghiên cứu và
học hỏi.

oOo

Tham Khảo:

1. Bikkhu Nanamoli and
Bikkhu Bodhi (1995), The Middle Length Discourses of
the Buddha, Buddhist Publication Society, Sri Lanka,
ISBN 955-24-0121-6

2. Trung Bộ Kinh (1992), Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam, Sài Gòn.

3.Trung A Hàm (1992), Viện Nghiên Cứu Phật Học Việt Nam, Sài Gòn.

Bình Anson,

Perth, Western Australia

Tháng 01, 1996

[ Trở về trang Thư Mục ]
