Vbud
4 Thanh Tich
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

4 Thanh Tich

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Những Lời Dạy Của Đức Phật

Có Liên Quan Về Bốn Thánh Tích

Thích Giác Toàn

Đức Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni
là bậc Đại Đạo Sư, Thiên Nhân Sư, thầy của Trời
và Người trong thế giới Ta Bà. Những sự kiện
liên quan cuộc đời Ngài là bài học vô vàn
thiêng liêng đối với người Phật tử khắp trần gian.
Đặc biệt, trước khi nhập diệt, đức Phật tổ
có giáo huấn về "Bốn chỗ động
tâm", sau này trở thành "Bốn chỗ Thánh
tích" vĩ đại của Phật giáo Ấn độ nói
riêng, Phật giáo thế giới nói chung: nơi Bồ Tát
đản sanh, nơi đức Phật thành đạo, nơi đức Phật
chuyển pháp luân và nơi đức Phật thị nhập
Niết bàn.

Nay nhân mùa Phật đản hàng
năm (PL 2541-1997), chúng tôi xin được cùng chư pháp
hữu và Phật tử ôn lại một số những lời dạy của
đức Phật liên quan 4 dấu ấn lịch sử này:

1. Lời dạy của đức Phật về dấu ấn "Đản sinh ":

Hàng Phật tử chúng ta đều
nhớ - tại vườn Lâm Tỳ Ni, thành Ca Tỳ La Vệ
xưa, khi hoàng hậu Ma Gia vừa vói cành tay hài cành
hoa Vô ưu thì Thái tử Tất Đạt Đa "đản
sinh" chào đời. Điều kỳ diệu thứ nhất
là vừa mới sinh ra đời, Thái tử Tất Đạt Đa có
thể bước đi 7 bước và dưới chân Ngài rộ nở 7
đóa sen thiêng. Điều kỳ diệu thứ hai là
Ngài vừa bước đi trên 7 đóa sen thiêng, cùng lúc
một tay vừa chỉ trời, một tay vừa chỉ đất mà tuyên
bố pháp âm vi diệu: "Thiên thượng thiên hạ,
duy ngã độc tôn -- Vô lượng sanh tử, ư kim tận
hỷ" .

Con người chúng ta sở dĩ trôi
lăn nhiều đời, nhiều kiếp trong cõi luân
hồi vì mình thường chỉ biết sống với ngã chấp
phàm phu, với cái ta tội lỗi. Cho nên cũng trôi
lăn không biết bao nhiêu đời kiếp, nhưng
chúng ta không thể nào thoát ly được nỗi
khổ của sanh tử. Đức Phật thì trái lại, khi còn
phàm phu thì mỗi đời kiếp luân hồi là
mỗi quán tưởng tầm tu. Mỗi lần thọ khổ
là mỗi lần giác ngộ hồi đàu, không cho dễ duôi
phóng túng. Ngài Huệ Năng, Tổ sư thứ 6 Thiền
tông Trung Hoa, đã nối tiếp con đường chánh
pháp của Đức Phật bằng cách: "Thường tự thấy
lỗi mình, tức phù hợp với đạo". Nếu
chúng ta tự nhận ra chơn tánh của mình, không cho
bụi trần ô nhiễm tức là chúng ta hiểu rõ được
ý pháp của Đức Phật dạy.

Về sau, khi gần thị nhập
Niết Bàn, nơi núi Linh Thứu, Đức Phật đã
hiển bày trong kinh Pháp Hoa vì sao Ngài thị
hiện trong cõi Ta Bà: "Đức Phật ra đời vì
một đại sự nhân duyên là khai thị chúng sanh ngộ
nhập Phật tri kiến". Lời khẳng định này của
Đức Phật giúp cho người con Phật chúng ta sáng tỏ
hơn ý pháp "duy ngã độc tôn" trước kia
và "ngộ nhập tri kiến" sau đó, đều
là nhằm để xác tín chắc chắn sự kiện của
Đức Phật "đản sinh" thị hiện vào đời
là do lòng đại từ, đại bi vô hạn của Đức Phật
đói với chúng sanh, thương xót chỉ bày cho chúng
sanh và cứu độ chúng sanh. Niềm vui sẽ thực sự
đến với Ngài trọn vẹn khi nào chúng sanh
thành tựu chơn tánh như Ngài đã thành tựu.
"Như Lai là Phật đã thành, chúng sanh là Phật
sẽ thành" chính là lý tưởng, mục tiêu của
Đức Phật mong cầu cho mọi người chúng ta.

2. Lời dạy của Đức Phật về dấu ấn "Thành đạo":

Hàng Phật tử chúng ta nên nhớ
là Đức Phật đã mất rất nhiều năm đi tìm đạo
và tu khổ hạnh (có thuyết ghi 11 năm, có
thuyết ghi 6 năm) mới có thể chứng ngộ đạo
quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, sau khi ngồi
dưới cội cây Bồ Đề 49 ngày đêm thiền
quán. Và khi bừng sáng chứng ngộ, Đức Phật đã
thốt lên bài kệ pháp, tự cảm thán trong niềm
hoan hỷ vô biên:

" Xuyên qua nhiều kiếp sống trong vòng luân hồi, Như Lai thênh thang đi, đi mãi.

Như Lai đi tìm mãi mà không gặp, Như Lai đi tìm người thợ cất cái nhà này.

Lặp đi lặp lại đời sống quả thật là phiền muộn.

Này hỡi người thợ làm nhà, Như Lai đã tìm được ngươi.

Từ đây ngươi không còn cất nhà cho Như Lai nữa. Tất cả sườn nhà đều gãy, cây

đòn dông của ngươi dựng lên cũng bị phá tan!

Như Lai đã chứng quả vô sanh bất diệt và Như Lai đã tận diệt mọi ái dục"

(Kinh Pháp Cú)

Lời pháp vi diệu này cho
chúng ta thấy Đức Phật đã chứng ngộ, đã thấu
suốt dòng dông sanh tử tự bao đời kiếp, mặt
trái của sự giả tạo, sự cấu thành hư huyễn..., giờ
này Ngài đã tỏ sáng, viên dung như ánh trăng rằm,
không còn gì che khuất. Ngài đã thực sự đi vào
thế giới tối tôn tối thượng của "duy ngã
độc tôn" và "ngộ nhập Phật tri
kiến" mà Ngài đã chỉ bày cho mọi người
từ khi Ngài mới hiện thân vào đời.

3. Lời dạy của Đức Phật về dấu ấn "chuyển Pháp luân":

Như chúng ta đã biết, khi
còn trên đường đi tầm đạo, Tất Đạt Đa có gặp
năm anh em A Nhã Kiều Trần Như, có cùng trao đổi
tu tập và có hứa với nhau khi nào có người chứng
quả vị Vô Thượng Bồ Đề thì sẽ trở lại và
truyền đạt cho nhau. Sau khi chứng quả thành Phật,
Đức Phật liền đến với năm anh em Kiều
Trần Như nơi vườn Lộc Giả. Và tại đây, Đức Phật
thuyết bài pháp đàu tiên là "Tứ Diệu
Đế" tức "Bốn điều chân lý"
tối thượng, chỉ rõ hiện trạng mọi sự khổ
trên đời, nguồn gốc huân tập nên sự khổ, phương
pháp chấm dứt khổ và con đường an trú đạo quả
hạnh phúc lâu dài.

* Khổ đế:
"Thế giới này đầy rẫy những sự khổ ải.
Sinh cũng khổ, già cũng khổ, bệnh cũng khổ,
rồi tử cũng khổ. Phải gặp điều mình ghét
cũng khổ, phải xa cái mình yêu thích cũng khổ,
không tìm được cái mình muốn tìm cũng khổ.
Đúng là cuộc đời này vì không xa lánh được
sự chấp nê nên khổ. Đó gọi là chân lý
của sự khổ" (Kinh Tương Ưng Bộ)

Các pháp Đức Phật dạy
về chân lý khổ đế này hàng ngày
luôn ở quanh ta, trong cuộc sống của ta. Do vô minh
nghiệp thức che lấp nhiều đời khiến
chúng ta lầm chấp ôm chặt vào lòng "ngã và
ngã sở" cho nên bị "tám khổ" nơi
bánh xe khổ để hành hạ từ đời này qua
kiếp khác, không còn biết đâu đàu mối
là thế. Nếu muốn hết khổ, chúng ta
phải tự mình biễt dừng lại, phăng tìm nguồn gốc
cấu thành sự khổ để quày lại, không tạo
tác "nhân" nữa thì mới mong thoát khỏi
"quả" khổ của sanh tử nhiều đời.

* Tập đế:
"Tại sao đời người lại khổ? Đó chắc là do
sự phiền não trong tâm người mà ra. Sở dĩ
có những nỗi phiền não là bắt nguồn từ
những sự ham muốn dục vọng bẩm sinh. Lòng dục
vọng này phát sinh từ sự chấp nê đối với
sự sống, dục vọng, muốn nghe, muốn thấy, ngay
cho dù phải chết chăng nữa. Điều này
gọi là nguyên nhân của sự khổ" (Kinh
Tương Ưng Bộ)

Khi chưa biết nguyên
nhân thì chúng ta còn thắc mắc, không biết
tại sao mình bị khổ hay khổ nhiều, khổ ít?
Nay đã biết rõ nguyên nhân rồi, thiết
nghĩ mỗi người mình, nhất là Phật tử, chúng
ta cần nên cố gắng tập tu, tập học để
hạn chế từ lần, rồi đưa đến chấm dứt
mọi nguyên nhân có thể đem đến khổ
đau cho mình, bà con thân quyến mình và tất
cả mọi người quen lạ, xa gần xung quanh trong
cuộc sống.

* Diệt đế:
"Chúng ta phải diệt trừ tận gỗc sự
phiền não. Nếu con người bỏ được tất
cả sự chấp nê thì sẽ hết khổ. Đây gọi
là chân lý diệt khổ" ( Kinh Tương Ưng
Bộ ).

Sự thật không ai trong cuộs
sống chúng ta lại thích cưu mang phiền não
trong lòng. Nhưng dứt diệt phiền não, dứt
diệt sự khổ cũng không phải là điều dễ
dàng. Thông thường, những lời nói quấy hay những
hành động quấy, nó đã được tích tụ và ngủ
ngầm trong nghiệp thức từ lâu đời, kể cả
sự chấp nê và lòng phiền não. Nay, nếu
chúng ta không quyết tâm, không chịu dùng
pháp Phật để soi sáng nhân quả nghiệp
chướng nhiều đời để dứt trừ thì không
biết đời nào mình mới được hết khổ !

* Đạo đế:
"Muốn vào cõi vô dục vô khổ, con người
phải tu 'Bát chánh đạo', tức là đạo 8 chơn
chánh. Một là thấy chơn chánh, hai là suy nghĩ
chơn chánh, ba là lời nói chơn chánh, bốn là
làm việc chơn chánh, năm là đời sống chơn
chánh, sáu là siêng năng chơn chánh, bảy là
niệm nhớ chơn chánh và tám là giữ tâm định
chơn chánh. Đó gọi là con đường đạo 8
chơn chánh, là chân lý chánh đạo diệt
dục. Phải thấm nhuần 8 điều chân lý
này" ( Kinh Tương Ưng Bộ ).

Đời là bể khổ, người
nào muốn tránh khỏi khổ nạn thì cần phải dứt bỏ
được sự phiền não trong lòng, lời nói xấu xa
và hành động tội lỗi. Làm con người, làm Phật
tử muốn đến được cõi vô dục vô khổ thì chỉ
có cách tự biết tu dưỡng thâm tâm để đạt
được sự giác ngộ.

Thế nên, người con Phật
thành tâm theo đạo thì phải học và hiểu
được "bốn chân lý" cao cả này. Nếu
làm Phật tử mà không hiểu được thì dễ bị đi
vào con đường lầm lạc khổ đau. Khi hiểu được
"bốn chân lý" diệu mầu này thì con
người sẽ biết vân dụng ứng xử trong cuộc sống,
tự mình biết chuyển hóa mình và con người
bắt đàu biết tự mình xa lánh sự ham muốn, không
bon chen với thế gian, không sát sanh, không trộm
đạo, không dâm tà, không lừa đảo, không khinh khi,
không xu nịnh, không ghen ghét, không nóng giận,
không quên điều vô thường của đời người,
không lầm đường lạc lối và không gây tạo tội
lỗi trong cuộc sống.

4. Lời dạy của Đức Phật về dấu ấn "thị nhập Niết bàn":

Trong kinh Đại Bát Niết
Bàn, nhất là phẩm Di giáo, Đức Phật đã truyền
dạy rất nhiều điều quý báu về tâm
đức của một vị Tỳ kheo, một vị A La Hán trước sự
viên tịch của một vị Phật là đức Như Lai. Nơi
đây xin trích dẫn lại hai lời dạy sau cùng của Đức
Phật dạy cho Đại đức A Nan Đa và đại chúng:

-- "Này A Nan Đa, có
thể con sẽ nói rằng giáo pháp tối thượng sẽ
không còn thầy giảng dạy. Chúng con không còn
Đạo sư. Không nên, A Nan Đa, con không nên suy
tư như thế. Giáo pháp và giới luật đã
được Như Lai truyền dạy và quảng bá rộng
rãi. A Nan Đa, khi Như Lai nhập diệt rồi thì
giáo pháp và giới luật ấy sẽ là Đạo sư của
chúng con."

-- "Hãy nghe đây, này
các đệ tử, Như Lai khuyên các con: Tất cả
các pháp hữu vi đều vô thường. Hãy tận
lực, liên tục chuyên cần".

Đó là những lời di huấn tối hậu của đức Thế Tôn.

Tóm lại, với 4 Thánh tích: (1)
Nơi Bồ Tát đản sanh (vườn Lumbini, ngày nay thuộc
nước Népal), (2) Nơi Đức Phật thành đạo (Buddha
Gaya), (3) Nơi Đức Phật chuyển pháp luân
(Isipatana, hiện nay là thành phố Sarnath), (4) Nơi
Đức Phật nhập Niết Bàn, Đức Phật đã chứng
minh tự ngàn xưa, những người đệ tử, con Phật
với tấm lòng trong sạch, tịnh tín, tâm đạo
nhiệt thành, có đủ nhân duyên hành hương chiêm
bái sẽ được đày đủ phước lành, hiện tại
được an lành, vị lai được hướng sanh nhàn cảnh.

Ngày nay, những người con Phật
Việt nam, mặc dù sống xa Đức Phật và đất Phật,
mỗi năm những ngày lễ Đức Phật sanh, Đức Phật
thành đạo, Đức Phật nhập Niết Bàn... tìm
đọc lại kinh sử, niệm nhớ lại những lời di
huấn thiêng liêng của Đức Phật mà vẫn nghe lòng
như trào dâng niềm xúc cảm, niềm hạnh phúc
vô biên.

Thích Giác Toàn

Mùa Phật Đản 2541-1997

Chân thành cám ơn anh T.T. Lưu đã có thiện tâm giúp đánh máy lại bài viết nầy (09/97).

[ Trở về trang Thư Mục ]
