Vbud
Kinh Ba mat
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Kinh Ba mat

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Kinh Ba mắt

Hòa thượng Thích Thiện Châu

Giới thiệu

B ài kinh này rút từ kinh "Phật
thuyết như vậy" (Itivuttaka), 1 trong 15
quyển thuộc Tiểu Bộ (Khuđaka Nikâya), Pâli
Text Society, trang 52; HT Minh Châu đã dịch, Tu Thư
Phật học, Vạn Hạnh ấn hành năm 1982. Nội dung
nói về ba loại mắt: Nhục nhãn, Thiên nhãn và
Tuệ nhãn.

Nhục nhãn là mắt thường
không bệnh tật của người đời, thấy được màu
sắc và hình tướng, như chúng ta thường thấy. Không
có gì cần phải nói về loại mắt này. Phật chỉ
nêu ra như một sự thật trong đời.

Thiên nhãn (dibba-cakku) là
loại mắt thanh tịnh thấy xa, nhất là thấy được
chúng sanh qua lại, lên xuống trong vòng sống chết
chết sống:chúng sanh tạo nghiệp nhân xấu ác
thì phải chịu lấy quả báo đau khổ trong các cảnh
giới thấp kém, chúng sanh nào tạo nghiệp nhân
tốt lành thì được hưởng quả báo an vui. Như vậy
có thiên nhãn tức là có trí thức, biết được
đâu là con đường đi lên, con đường giải thoát:

"Thiên nhãn thấy được đạo

từ đó trí thức sanh ".

Song Thiên nhãn mới chỉ kiến đạo mà chưa đạt đạo.

Tuệ nhãn (pãnnã-cakku) là
loại mắt vừa thấy đạo vừa đạt đạo. Trí tuệ
không chỉ là trí thức. Mà trí thức thì gồm trong
trí tuệ.

Tuệ nhãn thấy rõ ba pháp
ấn: Khổ (dukka), Vô thường (anicca) và Vô ngã
(anatta) thể hiện trong cuộc đời, và sống theo
tám chánh đạo (Chánh tri kiến, Chánh tư duy,
Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh tinh tấn, Chánh
niệm, Chánh định); do đó thực hiện được
giải thoát qua bốn quả vị niết bàn:Dự lưu, Nhất
lai, Bất hoàn và Giải thoát (Alahan) như kinh nói:

"Tuệ nhãn là hơn hết

Ai chứng được mắt ấy

Giải thoát mọi khổ đau"

Tuệ nhãn là mắt của Phật
mà mỗi người có thể phát triển bằng
cách nghe học, suy tư và thực nghiệm theo kinh
nghiệm giác ngộ của Phật.

Chánh kinh

Điều này do Thế Tôn nói, bậc A la hán nói và tôi được nghe:

-- Này các Tỳ kheo, có ba loại mắt. Những gì là ba? Ba loại mắt là nhục nhãn, thiên nhãn và tuệ nhãn.

Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. Đây là điều được nói:

Nhục nhãn và thiên nhãn

Tuệ nhãn là hơn hết

Ba loại con mắt này

Vô thượng nhân nói ra.

Nhục nhãn (thường) sanh khởi

Thiên nhãn thấy được đạo.

Từ đó trí thức sanh.

Tuệ nhãn là hơn hết

Ai chứng được mắt ấy

Giải thoát mọi khổ đau.

Ý nghĩa này do Thế Tôn nói và tôi được nghe.

Source: Người Cư Sĩ , France, http://www.multimania.com/cusi/

[ Trở về trang Thư Mục ]
