Vbud
Kinh Con rua
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Kinh Con rua

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Kinh Con rùa

Hòa thượng Thích Thiện Châu

Giới thiệu

B ản kinh này trích từ Tương Ưng bộ
(Samyutta Nikâya) tập IV, trang 183-185 do HT Thích Minh
Châu dịch, Tu thư Phật học Vạn Hạnh xuất bản
1982.

Nội dung gồm những ý chính sau đây:

Phật lấy ví dụ con
rùa khôn ngoan, khi gặp chó sói thì rút chân và
đầu cổ vào trong mai để khỏi bị chó sói
giết hại, để khuyên dạy chúng ta hãy hộ trì
các giác quan khi các giác quan tiếp xúc với các
đối tượng để khỏi bị "ác ma" gây nên
tai họa

Phật chỉ dạy
phương pháp "hộ trì các căn": Khi các giác
quan mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc
với đối tượng sắc tiếng, mùi, vị, cảm xúc,
pháp. Không nên nắm giữ tướng chung (toàn diện
cành hoa hồng với tất cả hình sắc, mùi thơm v.v...),
tướng riêng (một phần của hoa hồng như một tai hoa
hay mùi thơm) và chế ngự những nguyên nhân nào
có thể gây nên say đắm, lo buồn và những ý
nghĩ, những lời nói, những hành động có hại cho
mình cho người

Ý thứ ba nằm trong
bài kệ ở cuối bản kinh vừa tóm tắt hai ý
trên, vừa nhấn mạnh những điểm quan trọng
trong khi thực hành "hộ trì các căn": thâu
nhóm, nhiếp phục tâm tư để tâm tư không
tán loạn. Vì tán loạn là nguồn gốc của phiền
não và nghiệp ác, không nương tựa vào "tà
kiến" (sản phẩm của những lý thuyết
sai lầm, lệch lạc đói với sự thật) để nhận
xét, phán đoán sự vật, không làm hại người, không
nói xấu người. Và như vậy là chứng đạt được sự
an tịnh hoàn toàn.

Bản kinh trên cho
chúng ta thấy rõ tính chất thực tiễn của đạo Phật.
Phật không nói nhiều về tâm trên bình
diện bản thể như nhiều đệ tử về
sau màchỉ thẳng phương pháp "hộ trì các
căn" để tâm ý đạt được sự an tịnh.
Mà an tịnh vốn là bản tánh của tâm.

"Hộ trì các
căn" còn có nghĩa là đừng để tâm ý
bị vương vấn, trói buộc bởi các dây nhợ phiền
não và tà kiến. Đây cũng là đạo lý
"Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" (khi tâm
phát khởi không nên để bị kẹt vào một nơi
nào) mà trong kinh Kim Cương và các Thiền Kinh
thường nói đến. Và phương pháp thực hiện
"vô niệm", "vô trụ" cũng được
Phật chỉ dạy một cách giản dị mà sâu sắc như sau:

"Trong cái nghe,
sẽ chỉ là cái nghe. Trong cái thọ tưởng sẽ chỉ
là cái thọ tưởng. Trong cái thức trí sẽ chỉ là
cái thức trí. Như vậy, nay Bâhiya, nhà ngươi cần
phải họ tập. Vì rằng, này Bâhiya, nếu với
ngươi, trong cái thấy sẽ chỉ là cái thấy; trong cái
nghe, sẽ chỉ là cái nghe; trong cái thọ tưởng sẽ
chỉ là cái thọ tưởng; trong cái thức trí sẽ
chỉ là cái thức trí.; do vậy, này Bâhiya, người
không là đời nay, không là đời sau, không là đời
chặng giữa. Như vậy là đoạn tận khổ đau."

Chánh Kinh

"Thuở xưa, này
các Tỳ kheo, có một con rùa vào buổi chiều đang
đi kiếm mồi dọc theo bờ sông. Một con giã
can, này các Tỳ kheo, vào buổi chiều cũng đi tìm
mồi dọc theo bờ sông".

"Này các Tỳ
kheo, con rùa từ đằng xa thấy con giã can đang đi
tìm mồi, thấy vậy liền rụt bốn chân và thứ năm
là cổ vào trong mai rùa của mình và nằm bất động ,
im lặng".

"Này các Tỳ
kheo, con giã can từ đằng xa thấy con rùa, đi
đến con rùa, sau khi đến, đứng một bên nghĩ
rằng: khi nào con rùa này thò ra thân phần nào và
cổ là thứ năm, ngay tại chỗ ấy, ta sẽ nắm lấy,
bẻ gãy và ăn".

"Nhưng này các
Tỳ kheo, vì rằng con rùa không thò ra thân phần nào
và cổ là thứ năm, nên con giã can nhàm chán con ruà
và bỏ đi, không nắm được cơ hội".

"Cũng vậy, này
các Tỳ kheo, Ác ma thường xuyên không gián đoạn,
đứng trong tư thế rình mò các ngươi với ý
nghĩ: Rất có thể ta nắm được cơ hội để
bắt gặp từ con mắt ... từ cái lưỡi ... hay từ
ý".

"Do vậy, này các Tỳ kheo, hãy sống hộ trì các căn" .

"Khi mắt thấy
sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ
tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn
không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi,
các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự chế
ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thiệt hành
hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng ... mũi ngửi
mùi ... lưỡi nếm vị ... thân cảm xúc ... Ý nhận
thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm
giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì ý
căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu
bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự
chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn,
thiệt hành hộ trì ý căn. Này các Tỳ kheo,
khi nào các ngươi sống hộ trì các căn, thời ác ma
nhàm chán các ngươi và sẽ bỏ đi, không nắm giữ
được cơ hội như con giã can đối với con rùa".

"Như rùa dấu thân phần,

Cũng vậy vị tỳ kheo,

Không nương tựa một ai

Hoàn toàn đạt tịch tịnh,

Trong mai rùa của nó,

Thâu nhóm mọi tâm tư,

Không hại một người nào

Không nói xấu một ai"

Source: Người Cư Sĩ , France, http://www.multimania.com/cusi/

[ Trở về trang Thư Mục ]
