Vbud
Kinh Kalama - Nguyen Duy Nhien
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Kinh Kalama - Nguyen Duy Nhien

Vietnamese, with Unicode Times font

Niềm tin và kinh Kalama

Nguyễn Duy Nhiên

M ỗi khi nói về vấn
đề niềm tin trong đạo Phật, chúng ta thường
hay dẫn chứng những lời Phật dạy trong kinh Kalama. Có một lần,
đức Phật đi ngang qua bộ lạc của người
Kalama. Nghe danh tiếng của Phật, người dân của bộ lạc này tìm
đến đảnh lễ v à hỏi Phật,

- Có một số đạo sư khác đi ngang qua đây.
Nhưng người nào cũng làm sáng tỏ, và ca tụng quan
điểm của chính mình, nhưng lại bài
xích, khinh miệt, chê bai, và xuyên tạc quan
điểm người khác. Đối với họ, bạch Thế Tôn, chúng con có những nghi
ngờ phân vân: "Trong những vị đạo sư n ày,
ai nói sự thật, ai nói dối?"

- Trong những trường hợp như thế, đương
nhi ên là các Ông có những nghi ngờ và có những phân vân! Này các
ông, các ông đừng tin một điều g ì vì
phong v ăn. Đừng tin một
điều g ì vì nó là tập quán lưu truyền.
Đừng tin một
điều g ì vì
được nhiều người nhắc đi nhắc lại. Đừng
tin một điều g ì vì
đó l à bút tích của thánh nhân.
Đừng tin một
điều g ì vì
đó l à thói quen
đ ã có từ lâu.
Đừng tin một
điều g ì do ta tưởng tượng và lại nghĩ
rằng do một thần linh nào đó khai thị cho ta.
Đừng tin một điều g ì vì đó là do các thầy có uy tín dạy.

Nhưng này các Ông, khi nào tự mình chứng nghiệm và biết rõ như sau: "Các việc này là bất thiện; các việc này là đáng ch ê; các việc này bị các người có tuệ giác chỉ trích; các việc này nếu thực hiện và chấp nhận đưa đến bất hạnh khổ đau", thời n ày các ông, hãy từ bỏ chúng!

Và ngược lại, khi nào tự mình chứng nghiệm và biết rõ như sau: "Các
pháp này là thiện; Các pháp này là không có tội; Các pháp này
được người có trí tán thán; Các pháp n ày
nếu được thực hiện,
được chấp nhận đưa đến hạnh phúc an lạc",
thời n ày các ông, hãy cố gắng thực hành
để tự đạt đến và an trú trong hạnh
phúc!

Ta biết rõ và chứng nghiệm những gì?

Và sau này chúng ta thường hay dùng những lời
đó để dẫn chứng rằng, đức Phật dạy ta đừng
bao giờ nên tin vào một điều g ì
hết, chỉ những gì tự chính bản thân mình đ ã
chứng nghiệm rồi thì ta mới có thể tin. Nhưng có phải trong kinh Kalama
đức Phật chỉ khuy ên những người dân ở
đấy có bấy nhiêu
đó thôi chăng?

Thật ra, trong kinh đức Phật c òn giảng nghĩa thêm cho họ như vầy nữa,

- Các Ông nghĩ thế nào, lòng tham lam, sân hận hay si mê khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên như vậy là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh?

- Bất hạnh, bạch Thế Tôn

- Khi có người bị tham sân si chinh phục, tâm bị xâm chiếm, giết các sinh vật, lấy của không cho, nói láo, khuyến khích người khác cũng làm như vậy. Như vậy, có làm cho người ấy bất hạnh đau khổ lâu dài hay không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Các Ông nghĩ thế nào, các việc này là thiện hay bất thiện?

- Là bất thiện, bạch Thế Tôn.

- Đáng ch ê hay không đáng ch ê?

- Đáng ch ê, bạch Thế Tôn.

- Bị người có trí quở trách hay không bị người có trí quở trách?

- Bị người có trí quở trách, bạch Thế Tôn.

- Nếu được thực hiện, được chấp nhận, có đưa đến bất hạnh đau khổ không? Hay ở đây như thế nào?

- Được thực hiện, được chấp nhận, bạch Thế Tôn, chúng đưa đến bất hạnh, đau khổ, ở đây, đối với chúng con là vậy.

- Như vậy, này các Kalama, điều Ta vừa nói với các Ông l à như vậy, chính do duyên như vậy được nói lên, những điều này do chính bản thân các ông hiểu rõ và tự chứng nghiệm, vậy các ông hãy từ bỏ chúng. Nếu các ông biết chấp nhận và thực hành và trọn đời sẽ được an lạc v à hạnh phúc.

Và ngược lại, đức P hật lặp lại như vầy về những hành động vô tham, vô sân v à vô si:

- Các Ông nghĩ thế nào, này các Kalama, khi không tham, không sân, không si khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên như vậy là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh cho người ấy?

- Hạnh phúc, bạch Thế Tôn.

- Khi có người không bị tham sân si chinh phục, không giết các sinh vật, không lấy của không cho, không nói láo, khích lệ người khác cũng làm như vậy. Như vậy, có đem lại hạnh phúc an lạc lâu dài cho người ấy hay không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Các Ông nghĩ thế nào, các pháp này là thiện hay bất thiện?

- Là thiện, bạch Thế Tôn.

- Các pháp này là đáng ch ê hay không đáng ch ê?

- Không đáng ch ê, bạch Thế Tôn.

- Bị người có trí quở trách hay được người có trí tán thán?

- Được người trí tán thán, bạch Thế Tôn.

- Nếu được thực hiện, được chấp nhận, có đưa đến hạnh phúc an lạc không, hay ở đây, l à như thế nào?

- Được thực hiện, được chấp nhận, bạch Thế Tôn, chúng đưa đến hạnh phúc, an lạc. Ở đây, đối với chúng con là vậy.

- Như vậy, này các Kalama, điều Ta vừa nói với các Ông l à như vậy, chính do duyên như vậy được nói lên, những điều này do chính bản thân các ông hiểu rõ và tự chứng nghiệm, vậy các ông hãy chứng đạt v à an trú! Nếu các ông biết chấp nhận và thực hành và trọn đời sẽ được an lạc v à hạnh phúc.

Chúng ta ai cũng đều đ ã chứng nghiệm.

Như vậy, tôi nghĩ trong kinh Kalama đức Phật không nói về một niềm tin xa vời như ta nghĩ.

Trong kinh, đức Phật không phải chỉ khuy ên
chúng ta nên tin vào những gì tự mình chứng nghiệm mà thôi, mà ngài còn
trình bày thêm cho ta thấy những điều m à
chính bản thân chúng ta đ ã từng chứng
nghiệm và biết rất rõ. Chúng ta ai cũng đ ã
đều chứng nghiệm rằng, hễ m ình hành
động v ì ganh tỵ, nhỏ nhen, tính toán,
si mê... thì chúng là bất thiện và sẽ mang
đến khổ đau. V à ngược lại, những hành
động n ào do bao dung, tha thứ, trí tuệ, thương yêu... thì chắc chắn
sẽ mang đến cho ta hạnh phúc.

Và đức Phật cũng nhắc nhở rằng, đức tin
đặt nền tảng tr ên sự "tự bản thân mình chứng nghiệm" mà ngài trình
bày là nằm trong ý đó. "Điều
đ ã được
nói l ên với các Ông là như vậy, chính do duyên như vậy
được nói l ên." "And in reference to
this was it said."

Có niềm tin trong sự thực tập của mình

Nếu không khéo, chúng ta có thể vô tình biến những lời dạy rất thực tế của đức Phật th ành lý thuyết suông, rồi lý luận cho rằng niềm tin của ta phải được dựa tr ên một sự chứng nghiệm gì to tát hay xa xôi lắm.

Thật ra, đức Phật bao giờ cũng khuy ên
ta nên có một niềm tin vào chánh pháp và sự thực tập của mình. Những việc
làm nào bị thúc đẩy do tư lợi, do tham sân si
sẽ mang đến cho ta khổ đau, v à nếu biết cố gắng thực tập tha thứ,
rộng lượng, cởi mở... ta chắc chắn sẽ có hạnh phúc.
Đó l à những gì mà
đức Phật khuy ên ta nên tin, bỡi chúng
ta đều đ ã chứng nghiệm và hiểu biết
chúng rất rõ.

Dầu xã hội hay cuộc sống chung quanh có nói rằng, giàu sang sẽ mang
đến tự do, v à dầu cho có một uy quyền
nào đó bảo ta rằng, danh lợi sẽ mang đến hạnh
phúc ... ta cũng đừng vội tin. H ãy
tự nhìn lại những gì mình đ ã chứng
nghiệm đi! Cái g ì bắt
đầu từ những cố chấp, nắm bắt, nhỏ nhen sẽ
chỉ mang đến sự bất toại nguyện v à khổ
đau. V à cái gì bắt đầu bằng sự buông
bỏ, thảnh thơi sẽ đưa ta đến tự do v à hạnh phúc.

Và đó l à một niềm tin mà tôi nghĩ trong Kinh Kalama đức Phật dạy ta h ãy chấp nhận và biết cố gắng thực hành.

Nguyễn Duy Nhiên

-ooOoo-

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 15-07-2006
