Vbud
This article is written in Vietnamese, using Unicode Times font
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

This article is written in Vietnamese, using Unicode Times font

Bảy Đức Tính của Phật Pháp

Thích Từ Nghiêm.

Trong kinh Pháp Hoa, Phật
dạy: "Ta vì một nhân duyên
lớn mà xuất hiện ở đời,
đó là làm cho chúng sanh mở
mắt, nhìn thấy, tỉnh ngộ và
bước vào tri kiến của Phật."
(Ngã vị nhất đại sự nhân
duyên xuất hiện ư thế, vị linh
chúng sanh khai thị ngộ nhập Phật
chi tri kiến). Với nhân duyên vĩ đại
ấy, Đức Bổn sư của chúng
ta đã từ bỏ tất cả những
quyền quý cao sang của ngôi vị đế
vương, giả từ vòng tay thương
yêu của người vợ hiền và
đứa con thơ dại, để lại
cho vượng phụ và hoàng triều
nỗi niềm thương nhớ, ra đi tìm
con đường để đưa chúng
sanh ra khỏi sự trói buộc của bóng
tối si mê, của đau khổ tử
sanh bất tận. Rồi không từ gian
khổ, Ngài đã nỗ lực tu tập,
và cuối cùng sau 49 ngày đêm
thiền định, Ngài phá vỡ được
bức thành kiên cố của sự
chấp trước, bước thẳng vào
đỉnh cao giác ngộ và tìm
thấy con đường thoát khổ.
Con đường ấy được Phật
tuyên thuyết và được truyền
bá cho đến ngày nay. Con đường
ấy được gọi là Đạo
Phật, là giáo pháp của Phật
và giáo pháp ấy có bảy
đức tính hay bảy đặc điểm
thường được đức Phật
dạy trong kinh Trung bộ.

1. Thiện thuyết:
Với trí tuệ siêu tuyệt, đức
Phật đã thấy được chân
lý và căn cơ chúng sanh, nên
Ngài đã trình bày một
cách khéo léo để mọi căn
cơ có thể thâm nhập. Đó
là giáo lý của Khế Lý và
Khế Cơ. Khế lý vì nó trình
bày đạo lý nhân duyên - đạo
lý của sự tương tức tương
nhập - rằng cái này có là
vì cái kia có, cái này không
là vì cái kia không, khổ đau
có là vì có vọng tưởng,
vọng tưởng không cho nên khổ đau
không... Khế cơ là vì nó
được trình bày dưới nhiều
dạng như 5 giới, 10 thiện, 4 đế,
12 nhân duyên v.v... Những giáo lý
ấy thích hợp với mọi căn cơ,
đáp ứng được nhu cầu
của người nghe, giúp họ giải
thoát được những buộc ràng
của Tham, Sân, Si v.v...

2. Hiện thân thọ chứng:
Tu tập theo lời Phật dạy, chúng
ta sẽ được lợi lạc ngay trong thân
này và ngay trong giờ phút tu tập.
Giáo lý ấy không dự kiến cho
một hứa hẹn tương lai hay cứu
chuộc cho tội lỗi quá khứ. Như
người nếm nước biển, thấy
ngay được vị mặn, cũng vậy,
bước vào cữa ngõ của chánh
pháp chúng ta được ngay sự
giải thoát, an lạc.

3. Xa lìa nhiệt não:
Giáo pháp của Phật là giáo
pháp ly dục. Chúng ta thường bị
thiêu đốt bởi những dục vọng
không bến bờ, những dục vọng
ấy tạo cho chúng ta vô lượng
khổ não. Đến với giáo pháp
là đến với sự xa lìa những
nhiệt não ấy, là đến bến
bờ của sự thanh lương.

4. Vượt thoát thời
gian: Vì là một
giáo lý trình bày chân lý
của nhân sinh vũ trụ, nên giáo
pháp Phật là giáo pháp vượt
thời gian. Giáo pháp ấy luôn hiện
hữu trong mọi thời và luôn đem
lại sự vững chãi, bình an, tự
do cho con người ở mọi thời, mọi
lúc và mọi lứa tuổi. Nó
không bị lỗi thời, không bị
xóa bỏ bởi thời gian và hiện
tại nó đang được cả thế
giới tìm về bởi giá trị vĩnh
cữu ấy.

5. Đến để mà
thấy: Đến
với giáo pháp của Phật, chúng
ta sẽ thấy rằng một đức tin
mù quáng sẽ vô nghĩa với chánh
pháp. Chánh pháp chỉ có giá
trị khi thực hành, và thực hành
thì sẽ thấy ngay lợi ích. Như
người mở bàn tay ra để thấy
viên ngọc ở trong, cũng vậy, giáo
pháp Phật là giáo pháp không
có sự che dấu, giáo pháp ấy
chỉ bày rõ ràng về khổ,
nguyên nhân của khổ, sự thoát
khổ và con đường đưa
đến sự thoát khổ.

6. Dẫn đạo đi
lên: Tu tập theo
giáo pháp của Phật, chúng ta
sẽ đi lên mãi cho đến quả
vị tột cùng là thành Phật
như Phật.

7. Tự mình thông hiểu:
Trong chánh pháp, đức Phật chỉ
là người chỉ đường, còn
ta là người thực hành. Muốn
thực hành thì phải thông hiểu,
cho nên đối với giáo pháp,
chúng ta cần nỗ lực tu học. Nỗi
khổ là của chính ta, nếu chính
ta không hiểu được nỗi khổ
của mình thì không có cách
gì thoát được nỗi khổ
ấy. Muốn thoát khổ phải thông
hiểu và giáo pháp giúp chúng
ta có sự thấu hiểu ấy.

Với bảy đặc điểm
trên, giáo pháp của Phật đã
được truyền bá sâu rộng,
và mặc cho bao nhiêu biến đổi,
giáo pháp ấy vẫn hiện hữu
để giúp chúng sanh tìm về
an lạc vì không có nơi nào,
không có thời gian nào mà nỗi
khổ trên thế gian vắng mặt. Mà
hễ còn khổ thì giáo pháp
còn, vì nó là phương thuốc
kỳ diệu để đối lại khổ
não. Do đó, chúng ta thật may
mắn được tắm mát trong dòng
sữa pháp của Phật. Như lời người
xưa tán thán:

Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp

Bách thiên vạn kiếp nan tao ngộ

Ngã kim kiến văn đắc thọ trì

Nguyện hiểu Như Lai chơn thật nghĩa

Tạm dịch:

Pháp vi diệu thâm sâu vô lượng

Trăm ngàn ức kiếp thật khó gặp

Nay con may mắn thọ lãnh được

Nguyện xin hiểu ý thật của Phật.

Ý thật ấy không
có gì khác hơn là bảy đức
của chánh pháp đã nói
trên. Bảy ý nghĩa ấy giúp ta
tu tập đúng đắn, sớm vượt
thoát sanh tử, mau đến bờ giác
ngộ và cuối cùng bước vào
tri kiến Phật, không phụ bản hoài
mà Phật đã tuyên thuyết
trong kinh Pháp Hoa.

Tặng Gia đình Phật tử Chánh Tâm.

6.5.1996

Thích Từ Nghiêm.
