Vbud
Sa mon so rung vang
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Sa mon so rung vang

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Sa
môn sợ rừng vắng
Nhựt
Chiếu

Sợ hãi, khiếp đảm là một
nỗi khổ lớn của loài hữu tình. Riêng con người
cũng có rất nhiều sự lo sợ: Trẻ con sợ bóng
tối, sợ roi vọt,..., người lớn sợ thất bại, sợ
mất mát, sợ cô đơn,... Chỉ có bậc Thánh nhân là
được tự tại, vô ưu, vô úy trước mọi hoàn
cảnh. Đọc thiền sử chúng ta thấy nhiều
vị thiền sư sống một mình trong rừng sâu vẫn an
nhàn vô sự, vẫn điềm tĩnh vô ngại trước cảnh
núi rừng hùng vĩ thâm u, cọp gầm vượn hú, nhất
là những đêm tối tăm dầy đặc, khí núi lạnh lùng,
rừng thiêng linh dị,...

Trong thời đức Phật, các vị
Tỳ kheo thường sống trong cảnh vắng. Có nhiều vị
tu tập theo hạnh đầu đà thường ở gốc cây, gò mả,
hang động, rừng núi một mình. Như vậy nhờ đâu mà
họ sống đời tịnh lạc không sợ hãi, khiếp
đảm trước cảnh vắng vẻ hoang vu?

Bà la môn Janussoni đã nêu
lên vấn đề này khi người đến chiêm ngưỡng
đức Phật: "Tôn giả Gotama, thật khó kham những
nhân trú xứ xa vắng trong rừng núi hoang vu! Thật khó
khăn đời sống viễn ly! Thật khó thưởng thức đời
sống độc cư. Con nghĩ rằng núi làm rối loạn tâm
trí vị Tỳ Kheo chưa chứng thiền định" [Trung
Bộ, kinh số 4].

Đức Phật xác nhận lời phát
biểu của bà la môn Janussoni là đúng. Sau đó
Ngài giải thích vì sao sự sợ hãi, khiếp đảm và
bất thiện khởi lên nơi một Tỳ Kheo, khi sống tại
xứ trú xa vắng, đồng thời trình bày kinh nghiệm
của Ngài, khi còn là Bồ tát, về cách diệt
trừ sợ hãi và các pháp bất thiện để chứng
đắc thiền định, thành tựu trí tuệ và hoàn
toàn giải thoát.

Đức Phật bảo bà la môn
Janussoni rằng: những sa môn hay bà la môn nào mà
thân, khẩu, ý nghiệp vọng động, mạng
sống không thanh tịnh, bị tham dục, sầu hận, hôn
trầm, trão cử nghi ngờ chi phối, lại khen mình chê
người, nhu nhược run rấy, tham muốn danh lợi, thích
người cung kính, mong cầu danh vọng, biến
nhác, thất niệm, vọng động, đần độn, khi
sống tại những nơi xa vắng, vì bị nhiễm trước các
nghiệp bất thiện nói trên, chắc chắn sự sợ
hãi, khiếp đảm và bất thiện khởi lên.

Còn Ngài, khi còn hành đạo
Bồ tát, Ngài tự quán sát thấy mình thanh tịnh,
không bị các phiền não chi phối, là một trong
những bậc thánh, nên cảm thấy lòng tự tin được
xác chứng hơn, khi sống trong rừng núi.

Tỳ kheo thường phải sống ở
những nơi hoang vắng đã tu tập thiền quán,
được xem như một nhu cầu thiết yếu, nhưng
sự sợ hãi khiếp đảm và các ác pháp có thể
phát sinh bất cứ lúc nào, gây trở ngại hay phá vỡ
công phu tu tập, khi sự thể nhập thiền định
chưa sâu. Đó là một chướng ngại trên đường giải
thoát.

Để khắc phục trở ngại
này đức Phật đã trình bày kinh nghiệm của mình
trong quá khứ, hầu giúp các vị Tỳ kheo học tập,
ứng dụng trong đời sống tu hành. Đức Phật cho rằng
muốn trở thành một người vô úy trước cảnh hoang vu
kinh hãi không gì khác hơn là trang bị cho mình một
lý tưởng vị tha, yêu thương muôn vật, với tất
cả sự hiểu biết và quyết tâm thực
hiện con đường đã vạch, thì dù sợ hãi có
đến với mình cũng được hóa giải kịp thời
Đức Phật đã kể lại kinh nghiệm chinh phục
sợ hải này bằng cách ban đêm vào ngày 14, 15 hay
mùng 8, Ngài đến các trú xứ hãi hùng, lông tóc
dựng ngược, như đến những tự miếu tại các
thảo viên hay trong rừng núi. Tại những nơi ấy khi
có tiếng động phát ra chỉ có một con thú, một
con chim hay một cơn gió làm rơi cành lá, cũng làm
cho Ngài khởi lên ý nghĩ: "Nay sự sợ hãi
khiếp đảm đã đến". Để chặt đứt
ý nghĩ này, Ngài tự suy nghĩ: "Sao ta ở
đây, chỉ để mong đợi sự sợ hãi, khiếp
đảm chớ không gì khác?". Nói lên điều đó
là lập lại mục đích và lý tưởng cao cả của
mình, nhắc nhở mình luôn luôn phải chiến thắng
mọi chướng nạn để đạt đến sự thanh
tịnh nội tâm, vì đó là con đường duy nhất để
đưa đến giác ngộ. Lập tức Ngài kiên quyết
diệt trừ ,sự sợ hãi dù xảy ra đến bất cứ
trường hợp nào một cách trực tiếp bằng ý
chí và sự minh triết của mình. Ngài bảo:
"Này bà la môn, trong khi ta đi kinh thành qua
lại, sợ hãi khiếp đảm ấy đến. Này bà la
môn, ta không đứng. Ta không ngồi, ta không nằm,
nhưng ta trừ diệt sự sợ hãi khiếp đảm ấy
trong khi ta đi kinh hành qua lại...".

Có người triết phục sợ
hãi bằng tự kỷ ám thị, không dám nhận chân
thật, như nghĩ rằng ngày giống như đêm, đêm giống
như ngày. Đức Phật không chấp nhận điều này,
Ngài bảo những người ấy sống trong si ám. Trái lại
phải chân chính nghĩ rằng ngày là ngày, đêm là
đêm và phải tự tìm nơi mình với tư cách là
"vị hữu tình không có si ám, sinh ra ở đời vì
hạnh phúc cho muôn loài, vì an lạc cho muôn loài, vì
lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh
phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài người".
Với niềm xác tin ấy, Bồ tát Sĩ Đạt Ta nhiếp
phục sợ hãi, khiếp đảm và bất thiện ngay khi
chúng mới bắt đấu manh nha.

Kết quả tất nhiên là sự
sợ hãi và phiền não chấm dứt thì niềm an
lạc tự hiện ra. Với sự tinh cần tỉnh giác, thân
được khinh an, tâm được định tĩnh chuyên nhứt,
Bồ tát lần lượt chứng và trú từ sơ thiền
đến tứ thiền. Sau đó tiếp tục dẫn tâm,
hướng tâm đến các loại trí và sau cùng chứng
được lậu tận thông. Bấy giờ, cánh cửa giải thoát
hoàn toàn mở ra, mọi sợ hãi và phiền não
được chấm dứt.

Bài kinh này giới hạn sự sợ
hãi ở vị Tỳ kheo khi cư trú nơi hoang vắng. Thật ra
một vị Tỳ kheo còn nhiều sợ hãi khác nữa. Nhưng
nhìn chung sự sợ hãi phát xuất từ nơi khiếm
khuyết của chính mình. Nếu ba nghiệp thân,
khẩu, ý thanh tịnh, mang sống chơn chánh, năm món
che đậy không còn, các tính ha liệt vị kỷ
đần độn chấm dứt, nhất là chúng ta ban rải tình
thương đến muôn loài vật thì không còn ai là
đối tượng thù nghịch của chúng ta. Một vị Tỳ kheo
đã sẵn sàng như thế đi vào rừng với lý
tưởng bẽ gãy phiền não, tịnh hóa thân tâm hầu
đạt được sự giác ngộ hoàn toàn, thì cảnh núi
rừng không còn làm rối loạn tâm trí của vị Tỳ kheo
nữa.

Nhìn lại sự sợ hãi của con
người, chúng ta thấy có nhiều nguyên nhân, nhưng
cách giáo dục và môi trường sống là quyết
định hơn cả. Ỏ Đông phương nền giáo dục năng
về trừng phạt, đe dọa với mục đích gây cho
người được dạy dỗ sự kinh sợ để họ
cố gắng và phục tùng. Khi còn bé ở trong gia đình
cha mẹ anh chị thường nhác "mèo cồ",
"ông kẹ"... làm cho đứa trẻ khiếp sợ
mà thôi đòi hỏi khóc la. Lớn lên nó biết những
đối tượng đó là gì, nhưng "dấu ấn sợ"
vẫn in sâu trong tâm thức. Ngày nay ở nhà trường
của ta không còn áp dụng lối trừng phạt như xưa,
song sự thay đổi quá nhanh, trẻ con chưa chuẩn bị
kịp cũng gây sự xáo trộn tương phản giữa gia đình
và nhà trường. Nguy cơ trong một gia đình mà cha và
mẹ có lối dạy bảo khác nhau cũng gây những phản
ứng tâm lý trái ngược cho đứa trẻ, mà hiệu
quả giáo dục cũng không đạt được yêu cầu. Môi
trường sống bất lợi, yếu kém, thua thiệt,
nghèo nàn, dốt nát... cũng góp một phần lớn hình
thành "tánh sợ" của con người.

Tóm lại, sợ hãi, khiếp
đảm là một "tánh yếu" làm cho con
người mất sự an lạc, mất sự điềm đạm bình
tĩnh, nó gây trở ngại rất nhiều trong đời sống
của chúng ta. Muốn vượt qua nhược diểm này, cá
nhân không những phải tự gỡ bỏ những "dấu án
sợ", tự rèn luyện tịnh hóa thân tâm mà gia
đình, xã hội cũng phải hạn chế những nguyên
nhân đưa đến sợ hãi cho con người.

Nhựt Chiếu

Source: LotusNet Production , http://www.lotuspro.net

[ Trở về trang Thư Mục ]
