Vbud
Phap Phap la luong duoc
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Phap Phap la luong duoc

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Phật
Pháp là lương dược
Ajahn
Chah

Vỏ chuối khô

Khi thấy được mọi sự
trên thế gian này chẳng khác nào những vỏ chuối
khô vất bỏ thì bạn sẽ không còn bị dao động, chán
nản, và đau khổ trước vô vàn sự đến và đi
của mọi sự vật trên thế gian -- dầu là vui
hay buồn. Nhận thức được điều này bạn sẽ thong
dong trên đường giải thoát.

Người mù

Cả thân và tâm chúng ta
đều không ngừng sinh rồi diệt. Các pháp hữu
vi hay mọi sự vật trên thế gian này đều
luôn luôn biến đổi. Sở dĩ chúng ta không
biết được chính xác, đúng thực các hiện
tượng đổi thay của thế gian vì chúng ta tin
tưởng và chấp trước vào những cái giả tạo không
thực. Chẳng khác nào chúng ta được một người mù
dẫn đường. Làm thế nào chúng ta đi được một
cách an toàn dưới sự hướng dẫn của một người
không sáng mắt. Người mù có thể đưa ta vào
rừng rậm um tùm vì họ không thấy đường.

Cũng vậy, khi tâm bị mê mờ
dính mắc, bám víu vào các pháp thế gian, thì
thay vì đi tìm hạnh phúc ta lại gặp khổ đau, thay
vì đi tìm an bình ta lại gặp khó khăn. Có một tâm
như thế thì chỉ gặp gian nguy và khốn khổ mà
thôi. Chúng ta muốn thoát khỏi đau khổ và khó khăn,
nhưng chúng ta lại tạo ra khó khăn và đau khổ.
Thế rồi, ta than trời trách đất. Ta đã tạo ra
nhân xấu, và nguyên nhân của các việc làm
tệ hại này là do ta không biết rõ thực
tướng của sự vật, không biết rõ các pháp hữu
vi luôn luôn biến đổi, cứ khư khư chấp giữ
chúng, nghĩ rằng chúng sẽ ở mãi với mình.

Lọ thuốc

Chúng ta có thể ví sự tu
hành của chúng ta với một lọ thuốc mà thầy
thuốc phát cho bệnh nhân. Nếu không uống
thuốc mà chỉ đọc cách dùng ghi trên lọ
thuốc thì dầu có đọc hàng trăm lần lời chỉ
dẫn bịnh nhân cũng không chữa được bệnh, và
vĩnh viễn không hưởng được chút lợi lộc nào do
thuốc đem lại. Thấy không khỏi bệnh, bệnh
nhân có thể oán trách thầy thuốc thiếu năng
lực, hoặc lọ thuốc chẳng có chút tác dụng nào.
Bệnh nhân chẳng hề biết rằng mình chỉ xem
xét chai thuốc và đọc cách dùng mà không chịu
uống theo lời chỉ dẫn của thầy thuốc. Nếu
bệnh nhân biết tuân theo lời chỉ dẫn và uống
thuốc đều đặn thì đã khỏi bệnh. Thuốc
dùng để chữa bệnh của cơ thể.

Giáo pháp của Đức Phật chữa
bệnh tâm và đưa tâm về trạng thái khỏe
mạnh tự nhiên. Đức Phật là bác sĩ chữa tâm
bệnh của chúng sinh và Phật pháp là lương dược
để trị bệnh phiền não. Chúng ta, mỗi
người đều có tâm bệnh. Vậy hãy mau tìm
về nương tựa nơi Phật pháp.

Trẻ con nô đùa

Quan sát bản chất của tâm
nhiều lần ta sẽ hiểu rõ rằng tâm chỉ là tâm
không có gì khác. Đường lối của tâm cũng chỉ là
như vậy, như vậy mà thôi. Đó là bản chất tự
nhiên của tâm. Nếu thấy được điều này một
cách rõ ràng thì ta không còn chấp trước vào sự
suy nghĩ và cảm giác. Ta sẽ không thêm gì vào đó
nữa nếu ta luôn luôn tâm niệm rằng "đó
chỉ là đường lối của tâm thôi." Khi tâm thật
sự hiểu rõ thì tâm sẽ xả bỏ tất cả. Suy nghĩ
và cảm giác vẫn còn đó nhưng chúng mất hết
tác dụng.

Chẳng hạn lúc đầu bạn thấy
khó chịu khi gặp một đứa trẻ hiếu động, chạy
nhảy la hét ồn ào; bạn có thể la mắng quở phạt
nó. Nhưng khi đã hiểu rõ rằng bản tánh tự
nhiên của trẻ con là hiếu động và đùa nghịch
thì bạn sẽ không còn phiền trách chúng nữa. Khi
xả bỏ thì mọi khó chịu sẽ tan biến.

Tại sao mọi khó chịu tan
biến? Bởi vì chúng ta đã chấp nhận bản chất tự
nhiên của trẻ con. Cái nhìn của chúng ta đã thay
đổi. Chúng ta chấp nhận bản chất tự nhiên của
mọi vật. Chúng ta xả bỏ tất cả. Giờ đây, tâm
chúng ta bình an hơn, có chánh kiến, có sự
hiểu biết đúng đắn.

Rắn hổ mang

Hoạt động của tâm chẳng khác
nào một con rắn hổ mang độc hại có thể cắn
chết người. Nếu chúng ta không động chạm gì
đến rắn thì rắn tự nhiên đi theo đường của
rắn. Dầu cho rắn có độc hại đến đâu cũng
chẳng ăn nhằm gì đến ta. Nếu chúng ta không
đến gần rắn hay đụng vào rắn thì rắn chẳng
hề cắn chúng ta. Rắn hổ mang hoạt động theo bản
năng của nó. Chuyện đương nhiên là như vậy.
Nếu khôn ngoan, bạn hãy để rắn tự nhiên
đừng đếm xỉa gì đến nó.

Cũng vậy, hãy để mặc cái
không tốt ở đó; để nó đi theo đường lối tự
nhiên của nó. Cũng hãy để cái tốt nằm đó,
để nó đi theo đường lối tự nhiên của nó.
Đừng nắm giữ vào cái thích hay cái không thích,
giống như trường hợp không đụng đến rắn hổ
mang vậy. Người thông minh trí tuệ sẽ có thái
độ như vậy đối với mọi cảm xúc dấy lên trong
tâm mình. Khi điều tốt hiện khởi hãy để
nó tốt như vậy; hiểu biết bản chất của nó.
Cũng vậy, khi điều không tốt hiện khởi hãy
để nó không tốt như vậy; để nó thuận theo
bản chất của nó.

Chúng ta không muốn động
đến chúng vì chúng ta chẳng muốn gì cả. Chúng
ta không muốn cái xấu. Chúng ta cũng chẳng muốn cái
tốt. Chúng ta không muốn nặng, cũng chẳng muốn nhẹ.
Không muốn hạnh phúc cũng chẳng muốn đau khổ. Khi
cái muốn của ta chấm dứt thì sự bình an tĩnh lặng
sẽ đến với chúng ta.

Cái gáo dừa

Ý muốn là một phiền não,
nhưng trước tiên phải có ý muốn mới có thể
khởi đầu việc hành thiền, giả sử bạn
đến chợ mua một quả dừa và lúc ra về có
người hỏi:

-- Anh mua dừa làm gì ?

-- Mua để ăn.

-- Anh sẽ ăn luôn gáo dừa sao?

-- Dĩ nhiên là không.

-- Tôi không tin, nếu không ăn luôn gáo dừa, tại sao anh lại mua nó?

Vậy đó, bạn sẽ trả lời như
thế nào khi có ai cắc cớ hỏi như vậy? Chúng ta
nảy ý muốn hành thiền trước khi thực hành.
Nếu không có ý muốn thực hành đến
trước thì sẽ không có việc thực hành. Quan sát
như vậy giúp cho trí tuệ phát sinh. Bạn biết
rõ điều này. Chẳng hạn, đối với trái dừa, bạn
sẽ ăn luôn cái gáo dừa chăng? Dĩ nhiên là không.
Vậy thì tại sao bạn mua nó? Bởi vì cái gáo bao gồm
phần cơm dừa. Chúng ta không ăn gáo dừa. Nhưng bây
giờ chưa phải là lúc vất bỏ gáo dừa. Trước tiên,
phải giữ gáo dừa lại đã. Sau khi ăn cơm dừa xong,
bạn sẽ vất bỏ gáo dừa đi.

Việc thực hành của chúng
ta cũng vậy. Trước khi hành thiền, ta phải có
ý định muốn hành thiền, nhưng sự muốn là
một phiền não. Bởi vậy khi đã hành thiền
rồi phải bỏ ý muốn đi, bỏ mọi tham ái.
Nếu có người nào cho rằng chúng ta ăn cả cái
gáo dừa thì đó là chuyện của họ. Chúng ta
biết chuyện của chúng ta đang làm là được
rồi.

Nấu nướng

Muốn thực hành giới, trước
tiên phải huấn luyện thân và khẩu, không cho
chúng làm điều bất thiện. Nhiều người
cho rằng muốn có giới hạnh bạn phải học thuộc
lòng những câu Pali và phải đọc tụng suốt ngày
đêm. Nhưng thật ra, muốn có giới luật tốt đẹp thì
chuyện phải làm là giữ thân và khẩu trong sạch.

Điều này chẳng có gì khó
hiểu. Chẳng khác nào chuyện nấu ăn. Đổ vào
nồi thứ này một ít thứ kia một ít cho đến khi
vừa đủ và ngon lành là được. Và khi món ăn đã
ngon lành, bạn chẳng cần phải thêm gì vào nữa bởi
vì các loại chất liệu để nấu nướng đã
đầy đủ cả. Cũng vậy, giữ cho thân khẩu trong sạch
là ta đã giữ giới luật tốt đẹp.

Thằng khùng

Giả sử một buổi sáng nào đó
bạn đang đi dạo mát thì có người mắng chưởi bạn.
Vừa nghe lời mắng chưởi, tâm bạn biến chuyển
ngay. Bạn cảm thấy bực mình, khó chịu, bị nhục mạ
và muốn trả đũa ngay.

Vài ngày sau đó, có người
đến thăm bạn và cho biết rằng người mắng
chưởi bạn hôm nọ là một thằng khùng. Hắn khùng
nhiều năm rồi. Hắn đã mắng chưởi nhiều
người như vậy. Chẳng ai thèm để tâm đến
những lời mắng chưởi của hắn. Vừa nghe xong, bạn
cảm thấy nhẹ nhõm ngay. Sự khó chịu, sự bực mình,
sự sân hận và cái cảm tưởng mình đã bị nhục mạ
đang đè nặng tâm bạn hai ba hôm nay bỗng nhiên
tan biến tất cả. Tại sao vậy? Bởi vì bây giờ
bạn đã hiểu sự thật.

Trước đây, vì chưa biết,
bạn nghĩ rằng gã kia là một người bình thường nên
bạn tức giận, và sự tức giận này dày xéo tâm bạn,
khiến bạn đau khổ. Khi hiểu được sự thật
thì mọi chuyện đều thay đổi: "Ồ!
hắn là một thằng khùng. Mọi chuyện xảy ra
cũng do tánh khùng của hắn mà thôi! Chấp nhứt hắn
làm gì." Thấu hiểu mọi chuyện bạn sẽ
cảm thấy dễ chịu . Đã hiểu rõ nên bạn dễ dàng
xả bỏ. Nếu không hiểu rõ sự thật thì bạn
bị dính mắc ở đó. Khi nghĩ rằng người mắng bạn
là một người bình thường, bạn có thể giết
hắn. Nhưng khi bạn tìm ra sự thật, biết hắn là
tên khùng bạn sẽ cảm thấy thoải mái. Đó là sự
hiểu biết chân lý hay hiểu biết sự
thật.

Nhiều người thấy được
giáo pháp cũng có kinh nghiệm tương tự. Khi tham
lam, sân hận và si mê tan biến thì cũng tan
biến một cách tương tự như vậy. Bao lâu chưa
biết rõ những điều này, chúng ta thường
nghĩ: "Ta phải làm gì đây? Tức quá đi
thôi!" hoặc "Ta phải làm gì đây? Ta thích
quá đi thôi!" Đó không phải là sự nhận thức
hay hiểu biết rõ ràng. Đó cũng giống như
lúc bạn nghĩ tên khùng là một người bình thường.
Cho đến khi bạn biết được hắn là một tên
khùng thì sự bực dọc của bạn mới tan biến.
Không ai có thể chỉ cho bạn thấy điều này,
chỉ khi nào tâm tự nó nhận biết thì sự dính
mắc chấp giữ mới được nhổ bỏ.

Cốc nước

Nhiều người đến gặp
tôi có trình độ trí thức cao trong xã hội, trong
đó có thương gia, sinh viên tốt nghiệp, giáo sư
và nhân viên chính quyền. Tâm họ đầy ắp
các quan điểm về sự vật. Họ quá thông
thái nên khó có thể nghe người khác. Giống như
một cái cốc, nếu chứa đầy nước dơ thì trở
thành vô dụng. Chỉ khi nào đổ hết nước dơ đi
ta mới có thể sử dụng được chiếc cốc. Cũng
như phải vứt bỏ mọi quan niệm của mình thì
bạn mới có thể thấy được chân lý.

Kiến thức có được do
việc thực hành của chúng ta vượt ra ngoài sự
thông thái và ngu dốt. Nếu bạn nghĩ rằng mình
thông thái, giàu có, quan trọng và là một nhà
Học Phật Tinh Thông thì bạn đã che lấp chân
lý vô ngã. Tất cả những gì bạn thấy sẽ là tự
ngã, tôi, của tôi. Nhưng Phật giáo thì loại bỏ tự
ngã. Những kẻ quá thông thái thì sẽ không thể
nào học hỏi được. Trước tiên, phải vất bỏ sự
thông thái đi. Phải làm cho chiếc cốc trống
không trước đã.

Tỳ kheo Khánh Hỷ chuyển dịch

(Trích " Chỉ là một cội cây ")

[ Trở về trang Thư Mục ]
