Vbud
Tinh Me
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Tinh Me

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Tình mẹ

Hòa thượng Hộ Giác

Mùa thu buồn. Trời thu lạnh.
Gió thu hắt hiu thì thầm như trao gởi, nhắn nhủ
những kỷ niệm ân tình giữa hai miền sống,
chết. Phải chăng mùa thu về nhắc nhở ta những
ân tình chưa thỏa, những mộng đời chưa tan trong
cái xoay vần của nhân duyên sanh diệt.

Nếu nơi đây, mặt trời
đã không ngừng chứng kiến những cảnh dâu bể
tang thương, những cảnh tương tàn tương sát, thì
nơi kia, bóng đêm cũng không ngừng vây phủ những
oan hồn ủy mỵ vừa kêu gào bi thương vừa lang
thang thất thểu. Trong hai cõi sống và chết,
sinh linh cũng chỉ là những đứa con lạc lõng giữa
bụi đời tham vọng huyễn hư, hoặc cũng chỉ là
những bóng ma vật vờ trong trường dạ u linh, tìm
nước tĩnh bình để giải oan thoát khổ.

Mùa thu cũng là mùa tiêu
biểu cho nỗi nhớ niềm thương: ngoài trời
nào cảnh sụt sùi mưa dầm tháng bảy, nào cảnh
xương khô lạnh ngắt heo may, nào cảnh lá vàng lìa
cành xa cội, nào cảnh mưa sa lác đác mộ phần, tất
cả ngoại cảnh nầy đều khiến nội tâm nhói
đau nỗi niềm hoài cảm, nhất là những u hồn
bên kia thế giới. Và mùa thu về cũng báo
hiệu mùa Vu Lan báo hiếu: mùa của mẹ, mùa
của cha, mùa của Tổ tiên gia tộc, mùa mà những đóa
hoa hồng đỏ thắm nở trên áo của những ai may mắn
còn mẹ, và những đóa hoa hồng trắng nhạt sẽ nở
trên áo của những ai bất hạnh sớm mất mẹ hiền.

Nói đến tình mẹ thì quả
thật trên quả đất nầy không có thứ tình nào đậm
đà lai láng, thiêng liêng và bất diệt như tình
mẹ.

Tình mẹ không chỉ ngọt
ngào như dòng suối mà là những dòng máu đỏ khởi
nguồn từ tim và reo chảy về tim; không chỉ là
bầu trời trong sáng chiếu ánh trăng sao, mà là
những tế bào mạch huyệt đang lưu lộ căng
đầy và vận hành trong toàn thân; không chỉ là một
kho tàng vô tận để cung cấp cho sự sinh tồn vạn
loại.

Trên thế gian nầy có
nhiều kỳ quan nhưng trái tim của mẹ mới thật là
đệ nhất kỳ quan. Vì trái tim của mẹ là một thứ
kỳ quan sống động linh hoạt. Trong khi các kỳ quan
khác đều chết đứng bất động. Đối với kỳ
quan nầy chúng ta không cần phải phí công tốn của
để tìm kiếm quan chiêm, vì chính kỳ quan
tuyệt bích ấy đã ở trong ta từ lúc mới tượng
hình, và theo năm tháng kỳ quan nầy lại càng trở
nên kỳ ảo, vĩ đại, vô tiền khoáng hậu.

Các kỳ quan trên thế giới
đều kiến tạo bằng vật liệu kiến trúc
gần giống nhau, chỉ khác mô hình, hình thể. Còn
kỳ quan là trái tim của mẹ thì cách cấu trúc hoàn
toàn dị biệt về cả hai phương diện: vật
thể và tâm thể. Vật thể là điều
kiện tổng hợp của thịt, máu, động mạch, các
ống dẫn máu ra vào. Sự vận hành của không khí tức
không đại; sự lưu chuyển của máu tức thủy
đại; sự điều hòa ấm áp tức hỏa đại; các cơ
thịt tự động cấu hợp của tim tức địa đại; và sự
hô hấp tự nhiên của toàn bộ trái tim tức thức
đại.

Về mặt tâm thể thì
chúng ta có thể tìm được bốn thể tánh vô
lượng, quảng đại, biến mãn trong trái tim mẹ,
đó là: Từ Bi Hỉ Xả.

Từ là trạng
thái tâm ai mẫn, hiền hòa, sẵn sàng ban rải cho
một đối tượng hoặc nhiều đối tượng mới bắt
đầu tượng hình hay sắp sửa thành hình. Ở đây,
thai bào là đối tượng tuyệt đối phải được
ban rải cẩn trì, dù trong không gian hạn hẹp, dù qua
thời gian lâu mau, dù đứng về mặt khách thể,
dù trực thuộc phương diện chủ thể.Về
thể cách ban rải thì có nguyện và hạnh.

Nguyện, tức dùng lực cầu
nguyện van vái Phật Trời phò hộ thai bào được
bình an vô sự suốt thời gian 9 tháng cưu mang và
hằng tâm nguyện sao đến ngày khai hoa nở
nhụy, thai nhi được mở mắt chào đời với thân hình
nguyên vẹn cụ túc lục căn.

Hạnh, tức hành động cẩn trì
trong oai nghi: đi đứng ngồi nằm; trong chánh hạnh:
nói năng, ăn uống, cách nhìn, cách nghe, thậm chí
luôn luôn chánh niệm không dám buông lung tà
tâm, nóng giận sợ ảnh hưởng thai bào. Có những
hiền mẫu phát tâm bố thí, cúng dường, trì trai,
niệm Phật khi biết mình thọ thai. Tâm từ
nầy của mẹ khởi phát chính thức ngay khi biết
mình đã thực sự mang thai và cứ như vậy tiếp
diễn cho đến ngày nở nhụy khai hoa.

Bi là tâm vô
lượng thứ hai của mẹ phát xuất cùng lúc với
tiếng khóc chào đời của thai nhi. Tâm bi nầy khó
mà diễn tả chính xác hết ý. Vì tâm bi
được chuyển tiếp từ tâm Từ sau 9 tháng
trông ngóng đợi chờ, mừng mừng sợ sợ, mặc dù lòng
đã dặn lòng: "Tất cả đều diễn tiến
tốt đẹp, mẹ tròn con vuông, trên có Phật Trời phò
hộ, dưới có mẹ cha hướng dẫn và chính mình cũng
hết mực dưỡng thai". Nhưng tránh không khỏi
những phút giây bồi hồi, phập phòng, lo sợ, mặc dù
đã tự cố gắng trấn an. Thế mà giờ đây
tiếng khóc hài nhi đã kéo mẹ về thực tại
sau những giờ phút đớn đau, bàng hoàng vì sanh nở
thì bảo sao mẹ hiền không vui mừng, sung sướng
cho được. Nhìn kỹ mặt con, mẹ càng thương yêu
ngập lòng. Chính hai tâm vô lượng Từ và Bi nầy đã
dung hợp, trợ duyên nhau một cách tương tục kỳ
diệu nên đã biến máu hồng thành sữa trắng
để nuôi con.

Hỉ là tâm vô
lượng thứ ba của mẹ. Tâm nầy được phát hiện
cụ thể nhất là lúc cha mẹ nhìn con mấp máy đôi
môi bập bẹ kêu "Ba" kêu "Má", và
chập chững tập đi một mình từng bước không vững,
rồi lần lần trở nên chững chạc, biết ăn,
biết nói, biết cười, biết làm xấu. Con
càng khôn lớn, mẹ càng vui mừng. Vì con là núm
ruột, là hòn máu, là một phần trong cơ thể mẹ,
là kho tàng vô giá, là nguồn hạnh phúc vô bờ. Giờ
đây con đà khôn lớn, trưởng thành, bảo sao mẹ
hiền không vui mừng cho được. Bất cứ cử chỉ
nào, lời nói nào, hành động nào của con trẻ, dù
vô tư, không đòi hỏi phải khôn ngoan, cũng đủ làm
cho mẹ sung sướng ngập lòng. Vả lại niềm vui của
mẹ là con, và mẹ thì cũng chỉ biết vui với con
mà thôi. Con là nguồn an ủi duy nhất của mẹ. Do đó,
con đau là mẹ xót, con mạnh là mẹ mừng. Có con một
bên, mẹ cảm thấy cuộc đời là màu hồng, là bầu
trời mùa xuân và tất cả hiện hữu đều có
ý nghĩa, đáng yêu. Vắng con, mẹ cảm thấy lẻ
loi, hiu quạnh, bầu trời là cả một mùa thu, tất cả
hiện hữu trở nên vô nghĩa và mẹ tự thấy mình
bạc phước vô phần.

Xả là tâm vô
lượng thứ tư của mẹ. Tâm nầy của mẹ tự động
hiển lộ trong hai trường hợp nghịch cảnh hoặc
thuận duyên. Tâm xả hiện lộ trong nghịch cảnh
đó là những khi con giận, con hờn, con nặng lời lớn
tiếng, con phụ rẩy mẹ cha, con ngỗ nghịch phạm
thượng, trong tất cả tình huống ấy, mẹ cha chẳng
những cam tâm cúi đầu chấp nhận, không hề oán
giận nguyền rủa con mà còn sẵn sàng rộng dung tha
thứ.

Còn tâm xả của mẹ được
thấy trong thuận cảnh là khi con cái thành nhơn chi
mỹ, cha mẹ thận trọng lựa chọn những gia
đình hiền lương, đạo đức, có học, có
hạnh để dựng vợ gả chồng, và sau khi con cái
đã yên bề gia thất thì lòng cha mẹ bớt lo lắng,
ưu tư, có thể tạm an tâm để sống những
chuỗi ngày còn lại. Do vậy, tâm xả phải hiểu
tận tường rằng xả không chỉ có nghĩa là cảm
thông, xả bỏ, tha thứ, không chấp thủ như trường
hợp nghịch cảnh; mà xả còn là một trạng thái tự
tin, an tâm, vô thưởng vô phạt như vừa kể trong
phần thuận cảnh.

Một thứ kỳ quan sinh động,
linh hoạt, khế lý, khế cơ, nhất là
biết cung ứng đầy đủ mọi thứ nhu cầu của
con cái trên hai phương diện vật lý và tâm
lý, thử hỏi như vậy trái tim của mẹ có đáng
được công nhận là "đệ nhất kỳ quan"
hay không. Chính vì cha mẹ có đủ bốn tâm vô
lượng, nên đức Phật xưng tụng cha mẹ là "trời
phạm thiên", là "giáo sư đầu đời",
là "vị tiên ban đầu" và là "bậc đáng
cúng dường".

Thật ra trên thế gian nầy,
mối tình nào, chung cuộc, cũng đều phai mờ trong
tim ta, trong ký ức ta. Duy nhất chỉ có tình mẹ
là thiên thu bất biến. Sở dĩ tình mẹ tồn tại
vĩnh viễn vì tình mẹ thương con như biển hồ lai
láng, như trái đất bao dung, như bầu trời hiến
dâng sự sống, như gió xuân ban rải sự mát mẻ cho
muôn loài, không có bất cứ sự lựa chọn nào
trong tình mẹ thương con, tình mẹ vượt thời gian,
không gian, chỉ cho mà không cần nhận, cho vô
điều kiện, cho bình đẳng không phân biệt
đẹp xấu, trí ngu, giàu nghèo, có hiếu hay bất
hiếu.

Chính vì tình mẹ như vậy nên
không bao giờ bị ngoại cảnh chi phối. Nghĩa là tình
mẹ thương con không có biên giới. Vậy, bạn nào còn
cha còn mẹ thì bạn là người diễm phúc nhất đời.
Vì không có niềm vui nào thiêng liêng, đậm đà
bằng niềm vui còn mẹ và cũng không có nỗi
buồn nào ray rứt xót xa bằng nỗi buồn mất mẹ.

Một Phật tử ở Phan Thiết,
đạo hữu Lê Minh Hớn, đã làm sống dậy tình mẹ
trong chúng ta vô cùng ý nhị: "Ta còn có mẹ,
mẹ hát đưa ta, tiếng hát xa xưa buồn quá
đỗi, nhà ai giã gạo trưa hè. Mẹ hát à ơi!
võng trời kẽo kẹt, da trời xanh ngắt cửa đông.
Người đâu có biết: Mẹ bồng ta cả tuổi ban
đầu. Câu hát ngày xưa chín vàng chín đỏ. Ba mươi
tuổi đời lăng lắc đong đưa. Ba mươi tuổi đầu mẹ
còn coi nhỏ, đưa từng trái bắp củ khoai. Ngày đó
ta về, mẹ còn vuốt tóc. Người biết không, ta
khóc trong lòng!".

Do đó, nếu chúng ta vì
miếng mồi đỉnh chung ngắn ngủi, vì tương lai sự
nghiệp mơ hồ mà quên bổn phận thần tỉnh mộ
khang, quạt nồng đắp lạnh, thì thật là lỗi đạo
làm con, nếu không nói là bất hiếu./.

Source: Quảng-Đức web page, http://www.eisa.net.au/~quangduc/

(computer typesetting by Hải Hạnh)

[ Trở về trang Thư Mục ]
