Vbud
Hoang phap xua & nay
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Hoang phap xua & nay

Vietnamese, with Unicode Times font

HOẰNG PHÁP XƯA VÀ NAY

Tỳ kheo Thiện Minh

H oằng pháp là một công tác quan
trọng để con người thấm thuần chánh pháp,
giác ngộ giáo lý của chư Phật. Đức Phật Thích Ca sau khi th ành
đạo, ng ài cũng nghĩ
đến việc hoằng pháp trước ti ên, chính
vì thế nên Ngài thành lập Giáo hội T ăng gi à
để chư Tăng l ên
đường hoằng dương chánh pháp. Trước khi chư
Tăng l ên đường vận chuyển pháp luân,
Đức Phật có nhắn nhủ “Các thầy v ì lợi ích lớn của chư Thiên và loài
người, nên Quý thầy không đi hai người một
ngả” Qua lời dạy của Đức Phật Thích Ca
chúng ta thấy Ng ài rất quan tâm đến
tầm quan trọng của việc hoằng pháp lợi sinh. Nếu đi hai người một ngả th ì
chỉ có ba mươi nẽo đường hoằng pháp, c òn
mỗi người một ngả thì được sáu mươi ngả đường
có đệ tử của Phật Thích Ca hoằng phá p. Ngày nay Quốc gia nào có
Giáo hội thì quốc gia đó chắc chắn có Ban
Hoằng pháp. Đôi khi phương tiện hoằng pháp mỗi nơi có khác nhau, nhưng đều
nhắm đến chúng sanh am tường chánh pháp của đức Từ bi. Giáo hội Phật giáo
Việt Nam l à một tổ chức duy nhất cho giới Phật giáo tại Việt Nam,
ban Hoằng pháp của Giáo hội là một trong những ban hoạt
động tích cực v à nổi bật. Nhiệm kỳ V
(2003-2007), Ban Hoằng pháp TW.GHPGVN nhận thấy tầm quan trọng
đó n ên thành lập thêm những tiểu ban
trực thuộc Ban Hoằng pháp TW., gồm các tiểu ban: Giảng sư
đo àn, Biên soạn giáo lý, Vùng sâu vùng
xa, Bảo trợ, Thông tin, nhằm mục đích đẩy
mạnh ngh ành hoằng pháp. 1. Hoằng pháp
ngày xưa

1.1 Ý nghĩa và lợi ích: là giúp cho chúng sanh hiểu
được thiện ác. Nhằm phát huy điều thiện v à
xa lìa điều ác, v ì mục tiêu của
đạo phật l à không làm
điều ác, thực h ành các hạnh lành, giữ
tâm ý trong sạch. Hoằng pháp ở đây chúng ta
hiểu đa diện chứ không chỉ đơn thuần l à giảng dạy giáo pháp hay
biên soạn giáo lý. Ngày xưa Đức Phật v à
chư thinh v ăn đệ tử của ng ài
đi tr ì bình khất thực mỗi buổi sáng
cũng là hình thức hoằng dương chánh pháp. Hình thức này rất hữu hiệu và
thực tiễn trong đời sống hằng ng ày. Có
rất nhiều người khi thấy Đức Phật tr ì
bình khất thực khởi lòng tín thành và quy y.
Đi khất thực l à hình thức nhập thế của
Đức Phật Thích Ca, vừa chứng tỏ con người có hoạt với x ã hội, tạo
duyên lành cho chúng sanh gieo duyên lành trong chánh pháp; cơ hội giảng
dạy giáo lý bằng phương pháp lý thuyết và thực hành; Khất thực là hình
thức thể hiện hạnh từ bi bác ái, tinh tiến và nhẫn nại trong giáo lý
đạo Phật. Trong kinh luật truyền thống hạnh
đi tr ì bình khất thực là đời sống của
chư Phật, chứ không phải l à tài sản riêng của Phật Thích Ca.

1.2 Phương tiện : Thông thường chúng ta thấy
Đức Phật hoằng pháp ng ày xưa bằng hai
phương tiện, đó l à:
đi bộ v à thần thông. Trong T ăng
Chi bộ kinh, chúng ta thấy lịch sinh hoạt của Phật Thích Ca mỗi ng ày:

- Buổi sáng đi tr ì bình khất thực

- Buổi chiều thuyết pháp độ chúng sanh

- Buổi tối dạy đạo chư Tăng

- Khuya giải đ áp thắc mắc của chư Thiên

- Rạng đông nhập từ bi quán để t ìm chúng sanh hữu duyên tiếp độ.

Như vậy 5 phận sự của Đức Phật đều nhằm
đến việc hoằng pháp. Thường thường l à ngài
đi bộ từ l àng nay qua làng khác.Từ Bồ
đề đạo tr àng
đến vườn Lộc Uyển Ba La Nại kh oảng
cách 16 do tuần, chúng ta thấy trong kinh
điển Đức Phật đi bộ để thuyết b ài pháp
đầu ti ên cho n ăm thầy Kiều Trần Như v à
trước khi tịch diệt, bị c ăn bịnh kiết lỵ h ành
hạ, Ngài vẫn đi bộ đến th ành Kusinara
để vi ên tịch. Vấn
đề đặt ra ở đây: nếu cả đời N gài
đều đi bộ th ì khi
đi đến d òng sông thì Ngài xử lý như
thế nào? Xuống thuyền qua sông hay là dùng thần thông? Xuống thuyền thì
cước phí thuyền Ngài phải giải quyết ra sao một khi Ngài không giữ tiền?
Còn dùng thần thông thì đệ tử ph àm tục
của Ngài giải quyết như thế nào? Lại nữa thời
Đức Phật có cả thảy 16 nước Cộng h òa,
đa số l à vua chúa và những người có
địa vị thời đó đều l à đệ tử của Phật
Thích Ca. Giả sử đệ tử của ng ài ở quốc
độ khác thỉnh đi thọ trai th ì phương tiện
đi ra sao? Nếu đi bộ th ì không kịp giờ
ngọ! Như vậy đi bộ được xem như l nghệ thuật
hoằng php của Phật Thích Ca.

Trong kinh Trung Bộ kinh chúng ta thấy có rất nhiều trường hợp, Phật Thích Ca dùng thần thông để tiếp độ chúng sanh trong những trường hợp cần thiết: Trừơng hợp tế độ Angulim àla, Phạm thiên Baka, Dạ xoa Alavaka, thuyết pháp tế độ Phật mẫu ở cung trời Đạo Lợi v.v…

1.3 Tư cách : Người hoằng pháp phải có tư cách
đạo đức. Thiếu yếu tố n ày, công cuộc
hoằng pháp bị hạn chế. Đức Phật không giới
hạn người hoằng pháp l à người xuất gia. Là bậc xuất gia thì phải có
Tam y và quả bát, gìn giữ giới học cho trang nghiêm và thanh tịnh. Người
cư sĩ thì tối thiểu nghiêm trì tốt đẹp năm
giới. Nền tảng giáo dục căn bản của Phật giáo l à: Giới –
Định - Tuệ. Ba th ành phần này không
thể tách rời nhau được, m à phải liên
kết với nhau chặt chẻ như hình với bóng. Giới n ăng
sanh định v à tuệ, không giới là không có
định v à tuệ. Người hoằng pháp thiếu
giới luật giảng dạy Phật pháp, người nghe cũng thiếu tập trung. Vì thông
thường người thầy phải gương mẫu. Trong luật tạng,
Đức Phật cấm giảng pháp với những hạng người
vô bịnh có cầm: d ù, gậy, dao gươm, súng
đạn, mang giầy dép, ngồi hoặc nằm tr ên
giường, đội khăn, ngồi cao hơn m ình,
đi trước m ình. Tất cả những giới
Đức Phật cấm tr ên nhắm
đến người nghe phải tuyệt đối tôn kính Pháp
bảo. Người nghe phải có l òng tin nơi người thuyết giảng, phải hiểu
và hành Phật pháp thì mới có kết quả. Thiếu niềm tin là thiếu tất cả. Có
tin thì mới có tấn, niệm, định v à tuệ.

1.4 Bốn cách thuyết giảng của Đức Phật:

Thường trong một bài thuyết pháp của Đức Phật, Ng ài sử dụng bốn phương pháp để người nghe dễ l ãnh hội: Giải thích, Thuyết phục, Sách tấn, Khích lệ. Giải thích giáo lý để người nghe nhận chân được nhân quả r õ ràng để bỏ t à quy chánh, lìa bờ mê hướng bến giác, chấm dứt sanh tử luân hồi. Thuyết phục là chỉ cho người nghe thấy được giá trị của Pháp bảo, không dám dễ duôi qu ên mình. Sách tấn nhằm động vi ên người nghe nhiệt tâm tinh cần trong chánh pháp, giảm thiểu lười biếng, vì lười biếng không tiến bộ trong nhà phật, gia t ăng hạnh tinh tiến v à nhẫn nại. Khích lệ là chỉ cho người nghe thấy được điều lợi ích khi thực h ành chánh pháp.

1.5 Nhiệm vụ người giảng và kết quả của người nghe : Trong T ăng Chi kinh, Đức Phật dạy người giảng pháp phải có v à thông hiểu n ăm phận sự của m ình (dhammadesakadhamma):

- Thuyết tuần tự thứ lớp, có nghĩa là từ thấp lên cao

- Thuyết y cứ theo pháp môn và kinh điển

- Thuyết vì lòng từ bi, muốn cho người khác được lợi ích

- Thuyết không vì lợi lộc, không muốn được lợi hay được đền đáp

- Thuyết không đụng chạm mình và người khác, không cố ý châm chích, khen mình chê người.

Người giảng pháp thiếu một trong n ăm chi
phần n ày xem như là nhiệm vụ người hoằng pháp không hoàn hảo.
Thuyết pháp chứ không phải là hùng biện như những nhà tâm lý và
chánh trị. Không nên mượn diễn đ àn
Phật pháp để thể hiện tri kiến cá nhân của m ình,
không nên lấy hiểu biết thế học của mình hay một danh nhân nào
đó cho l à Phật thuyết giảng, lại càng
không nên lấy giáo lý của Đức Phật châm
chích, ch ê bai người này nguời nọ, không nên lấy giáo lý của
Đức Phật để l àm vũ khí bắn phá những
học thuyết khác nhằm để tô điểm bản ng ã
cá nhân của mình. Người giảng pháp, Đức Phật
dạy phải giảng bằng ngôn ngữ từ bi hỷ xả, chí công vô tư, không v ì
lợi lộc, chỉ nhằm mục đích duy nhất để người
nghe hiểu được lời Phật dạy, áp dụng tu h ành,
đoạn trừ tham sân si, chấm dứt sanh tử luân
hồi.

Trong T ăng Chi kinh quyển ba, Đức Phật cũng dạy năm lợi ích của người nghe pháp (Dhammassavan ànisamsa):

- Nghe được pháp chưa từng nghe

- Thông suốt pháp đ ã nghe

- Đoạn trừ được nghi hoặc

- Giúp tri kiến đúng đắn

- Nội tâm trong sáng

Trí tuệ phát sanh là nhờ đọc kinh sách,
nghe thuyết giảng, chi êm nghiệm những gì
đọc v à nghe Phật pháp, tu tập thiền
quán. Như vậy nghe Phật pháp là một trong những
điều kiện để trí tuệ gia tăng. Có nghe th ì
mới hiểu, có hiểu thì mới hành, có hành thì mới thành.
Đa số chư thi ên và nhân loại giác ngộ
và giải thoát nhờ nghe Phật pháp.

2. Hoằng Pháp Ngày Nay

2.1 Tụng kinh : Ngày nay đa số các ch ùa Phật tử đến tụng kinh công phu chiều rất đông, thậm chí tụng tam tạng. Đây l à hình thức hơi khác biệt với thời Đức Phật c òn sinh tiền. Việc làm đó không ngo ài mục đích để người Phật tử thấm nhầm chánh pháp sau mỗi ng ày tụng kinh. Người tụng kinh phải có chánh niệm và tỉnh thức thì mới tụng không lầm lẫn. Như vậy tụng kinh công phu cũng là hình thức gia t ăng chánh niệm trong đời sống tu tập. Người tổ chức tụng kinh công phu cũng l à người hoằng pháp.

Những lễ nghi trong đời sống của người cư
sĩ như: đám ma, đám cưới, đám giổ đều cung thỉnh chư Tăng đến tụng kinh
cầu nguyện v à ban phúc lành, hình thức lễ nghi như vậy cũng là
hoằng pháp. Thường những lễ nghi đó có tổ
chức thuyết giảng Phật pháp để thí chủ tr òn
đủ t ài thí, vật thí và pháp thí.
Đám ma l à một nghi lễ
để giảng giải Phật pháp trong tang quyến có
hiệu quả thiết thực. Vừa tụng kinh vừa giảng giáo lý vô thường để chỉ cho
tang quyến thấy được sự tạm bợ của thế gian, nhằm nh àm chán
để tu h ành.

2.2 Viết kinh, dịch sách : Là bộ phận hoằng pháp lợi ích lớn và có giá trị cao. Thuyết pháp giống như gió thoảng mây bay, người nghe khó lãnh hội hoàn toàn. Nhưng kinh sách để đầu giường nghiền ngẫm năm n ày qua tháng nọ, giúp Phật tử dễ chiêm nghiệm và thực hành chánh pháp hơn. Xuất bản một quyển kinh và một tác phẩm thiền là một món quà tinh thần tuyệt vời, có khả n ăng chuyển đổi đời sống nội tâm của người Phật tử. Ấn tống, biếu tặng một quyển kinh cũng l à nghệ thuật hoằng pháp. Nhân ngày sinh nhật của mình, vua Thái Lan, cho tái bản 45 quyển Tam tạng và 92 quyển chú giải để biếu tặng cho những ngôi ch ùa vùng sâu vùng xa để chư Tăng có đủ điều kiện học Phật pháp.

2.3 Xây một mái chùa : Nhiều ngôi chùa ở các nước Phật giáo cũng như ở Việt Nam thể hiện nghệ thuật kiến trúc khá độc đáo. Đường nét kiến trúc gắn liền với chánh pháp. Nh ìn mái chùa cong cong giúp tâm hồn người Phật tử cũng như không Phật tử làm nhẹ bớt đi những ưu phiền trong cuộc sống. Người có tâm hồn nghệ sĩ nh ìn mái chùa học được giáo lý của Đức Phật qua việc ẩn dụ trong đường nét nghệ thuật kiến trúc. Đúng l à mái chùa che chở hồn dân tộc, mái chùa là bài pháp vô ngôn.

2.4 Phương tiện : Có thể nói phương tiện hoằng pháp ngày nay có phần thuận lợi hơn thời Đức Phật. Nói l à thuận lợi nhưng chưa dám nói là thành công. Chư T ăng hoằng pháp từ tỉnh n ày qua tỉnh khác, từ quốc gia này sang quốc gia khác phương tiện di chuyển bằng xe và bằng máy bay hay bằng tàu điện. Có thể trong một ng ày, sáng chư T ăng thuyết pháp ở quốc gia n ày, chiều thuyết pháp ở quốc gia khác. Có những trường hợp người Phật tử hấp hối trong bịnh viện ở bên kia bán cầu cần nghe lời kinh và đạo từ của sư phụ họ, bằng phương tiện điện thoại l à họ có thể thực hiện được tâm nguyện của người hấp hối.

Đo àn từ thiện của Phật giáo phát quà cho những người bị thiên
tai và vùng sâu vùng xa cũng thể hiện tinh thần hoằng pháp lợi sinh. Buổi
cơm cho người già, giếng nước làng quê, nhà tình thương
được xây dựng, những trẻ em lang thang đường
phố v à những trẻ em bất hạnh thiếu cha mẹ
được giới Phật giáo chăm sóc v à nuôi
nấng ăn học n ên người. Những nghĩa cử
đó chỉ tỏ tấm l òng từ thiện, nhưng
tính chất hoằng pháp không thể không có.

2.5 Hoằng Pháp của GHPGVN

Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành lập n ăm 1981, cho đến nay có cả thảy 5 nhiệm kỳ.Trưởng ban Hoằng pháp l à Hoà Thượng Trí Quảng. Thành quả của Ban Hoằng pháp là đ ào tạo các khoá Giảng sư để có đủ đội ngũ hoằng pháp các tỉnh th ành, xuất bản kinh sách để đáp ứng nhu cầu giới Phật tử. Các tỉnh th ành đều có Ban Hoằng pháp. Các ch ùa lớn đều có tổ thuyết pháp ng ày chủ nhật, ngày sám hối và ngày bát quan. Tp. Hồ Chí Minh có những điểm thuyết pháp lớn như : Chùa Ấn Quang, Chùa Xá Lợi, Chùa Kỳ Viên, Tịnh Xá Trung Tâm, chùa Phước Viên, Chùa Giác Lâm, Chùa Vĩnh Nghiêm, Thiền Viện Vạn Hạnh. Những người thuyết giảng ở đây l à thành viên của Ban Hoằng pháp Trung ương. Phật tử tham dự từ 200 người trở lên.

2.5 Chương trình Paltalk trong Internet

Khoảng n ăm 2000 chương tr ình
Paltalk được phổ biến cho chúng ta sử dụng để
li ên lạc lẫn nhau và hẹn gặp gỡ trên những room theo sở thích. Có
thể vào nghe nhạc, hài kịch, thảo luận, học ngoại ngữ và học giáo lý các
tôn giáo. Vừa nghe, vừa học mà cũng có thể chat vui
đ ùa lẫn nhau. Tóm lại Paltalk là
phương tiện thông tin hiện đại của thế kỷ
XXI. Mặc d ù là thế giới ảo, nhưng trong thực có ảo trong ảo có
thực.

Đầu năm 2003, chương tr ình này phổ thông trong giới Phật giáo.
Các Room Phật pháp được th ành lập
để thỉnh quý Thầy Cô l ên thuyết giảng
chuyên đề giáo lý cho Phật tử tr ên thế
giới. Những room phổ thông đó l à: Sinh
hoạt Phật pháp, Thảo luận Phật pháp, Diệu pháp, Diễn
đ àn Phật giáo Nguyên thuỷ, Phật học
đường Vạn Hạnh, diễn đ àn Phật giáo Nam
tông, lớp học - Phạm Gia Trang, Phật học viện Abhidhamma. Những room này
sinh hoạt không khác một ngôi chùa. Người nghe ở khắp các quốc gia trên
thế giới.

Điều kiện được v ào nghe thuyết giảng không khó, người trẻ tuổi
cũng như lớn tuổi cũng đều tham dự được. Vời
một máy vi tính có thể cả gia đ ình nghe
được Phật pháp. Có thể vừa nghe pháp, vừa đọc
những t ài liệu Phật pháp trong mạng internet và chat nhau với các
bạn đạo. Điều kiện cần nghe Phật pháp tr ên
Paltalk:

- Có một máy vi tính nối mạng được

- Tải phần mềm Paltalk trong mục paltalk.com

- Đặt nickname v à sau đó sign on

- Vào được Paltalk, chọn groups

- Trong mục groups, chọn by language Asia: the far and east

- Sẽ có những room bằng tiếng Việt

- Sau đó chọn room Phật pháp.

Hình như những room Phật pháp này có những room sinh hoạt 24/24 lúc nào chúng ta vào cũng có thể tham gia sinh hoạt Phật pháp đựơc.

Tóm lại nghe pháp bằng Paltalk là một thành tựu của nền khoa học điện toán đương đại, giúp cho chúng ta thấy thế giới quá gần, tạo n ên con người gần gũi và thân thiện với nhau. Nếu có webcam có thể nhìn thấy chân dung lẫn nhau. Có rất nhiều người ở hải ngoại hiểu Phật pháp và trao giồi tiếng mẹ là nhờ vào những room trên Paltalk.

Hoằng pháp xưa và nay tuy hình thức khác biệt theo biến thiên của thời gian và sự tiến bộ v ăn minh của con người, nhưng mục đích đều hướng dẫn đại chúng thâm nhập v à liễu ngộ chánh pháp. Xưa phương tiện có phần nhiêu khê và vất vả nhưng phẩm chất và kết quả thì vẫn chiếm ưu thế. Ngày nay nền khoa học tiến triển phương tiện hiểu và biết Phật pháp rất dễ dàng. Có thể ngồi trên máy vi tính chúng ta có thể giải đáp v à học được tất cả kinh điển Phật giáo bằng nhiều h ình thức khác nhau. Nhưng thông thường v ăn minh v à thuận lợi chừng nào thì con người dẫn đến tinh trạng lười biếng v à phẩm chất đạo đức suy giảm.

Trích: Nội San CHUYỂN PHÁP LUÂN, 01-2004, GHPGVN.

-ooOoo-

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 12-02-2004
