Vbud
Cung sao giai han
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Cung sao giai han

Vietnamese, with Unicode Times font

Cúng sao giải hạn

Hoàng Liên Tâm

H ằng n ăm,
cứ v ào dịp đầu năm Âm Lịch, nhất l à
tuần lễ thứ hai trong tháng Giêng mà cao điểm
l à ngày Rằm, người Phật tử Việt Nam và Trung Hoa thường có lệ
đi ch ùa dâng sớ cầu an cúng sao giải
hạn. Vì là ngày Rằm đầu năm n ên các
chùa ở trong nước cũng như hải ngoại thường tổ chức lễ rất trọng thể nhằm
đáp ứng nhu cầu của quần chúng Phật
tử. Hầu như chùa nào cũng có chương trình cầu an
đầu n ăm.
Tuy nhiên vẫn còn một số chùa nhận ghi danh Phật tử cúng sao giải hạn vào
ngày Rằm tháng Giêng. Đến thăm một ngôi ch ùa
khá lớn và nổi tiếng tại Hà Nội vào dịp đầu
n ăm vừa qua, chúng tôi cũng thấy chương tr ình
cầu an đầu năm từ ng ày mồng tám
đến ng ày Rằm, có cúng sao giải hạn. Lễ
Phật xong, chúng tôi vào phòng khách th ăm
thầy tr ú trì. Trong phòng cũng khá
đông Phật tử đến nhờ thầy xem tuổi,
xem sao hạn v à ghi danh vào danh sách cần cúng sao giải hạn. Chúng
tôi nghe thầy nói với một Phật tử: " Phật tử n ăm
nay sao Thái Bạch, v ào hạn khánh tận, thái bạch là sạch cửa nhà,
phải dùng tám ngọn đ èn hay tám ngọn
nến làm lễ hướng Tây, mỗi tháng cúng vào ngày Rằm, khấn
đức Thái Bạch Tinh Quân ". Tới lượt
Phật tử khác và cứ như thế, người vào người ra mang trong lòng nỗi buồn
vui đầu năm theo những vì sao
đ ã an bài cho
đời m ình trong n ăm.

Tôi rời chùa mà lòng như không vui, tự hỏi ai
đ ã đem
tập tục cúng sao giải hạn vào nơi già lam, biến chốn thiền môn
nghiêm tịnh thành nơi thờ cúng Thần Tiên, cầu hên xui may rủi cho con
người và cũng thương thay cho những ai đặt l òng
tin không đúng chỗ, trao phận m ình cho
người khác xử lý qua việc khấn sao xin giải trừ hạn xấu.

Thật ra, lễ Rằm Tháng Giêng, còn gọi là lễ Thượng Nguyên là lễ hội dân gian ở Việt Nam, được du nhập từ nước láng giềng Trung Hoa phương Bắc. Gọi thượng nguyên là cách phân chia theo Âm lịch: thượng nguyên (Rằm tháng Giêng), trung nguyên (Rằm tháng Bảy) và hạ nguyên (Rằm tháng Mười) của hệ thống lịch tính theo mặt tr ăng. Theo một số sách Trung Hoa, như Đường Thư Lịch Chí, quyển 18 thì có chín ngôi sao phát sáng trên trời. Có sách nói là bảy sao, rồi về sau có sách thêm vào hai sao La Hầu và Kế Đô. Chín vì sao đó l à Nhật Diệu, Nguyệt Diệu, Hỏa Diệu, Thủy Diệu, Mộc Diệu, Kim Diệu, Thổ Diệu, La Hầu và Kế Đô. Có sách thêm sao Thái Bạch nữa thành mười sao. Chín vì sao này hay còn gọi là Cửu Diệu là các sao phối trí theo các phương, sắp xếp theo mười hai chi và ngũ hành. Theo sách này cho rằng thì hàng n ăm mỗi tuổi âm lịch chịu ảnh hưởng của một vì sao gọi nôm na là sao chiếu mạng. Do đó có năm gặp sao tốt, có n ăm gặp sao xấu. Hai sao La Hầu v à Kế Đô l à sao xấu, là loại ám hư tinh vì hai sao này chẳng thấy được mặt trời.

Đó l à theo tập tục dân gian vốn có từ thời xa xưa mông muội, khi
mà con người cảm thấy quá bé nhỏ trước thiên nhiên, bị
đủ loại bệnh hoạn mà chưa tìm ra thuốc
chữa, cho là vì các vị Thần trừng phạt, nên sợ sệt trước
đủ mọi loại Thần m à họ có thể tưởng
tượng ra được, từ thần Sấm, thần Sét,
thần Cây Đa, cây Đề, thần Hổ, thần Rắn,
thần Núi, thần Sông (Hà Bá) v.v...

Nhưng c ăn cứ v ào kinh sách liễu nghĩa của nhà Phật, theo lời Phật dạy trong Pháp Tứ Y : " y cứ theo kinh liễu nghĩa, chẳng y cứ theo kinh không liễu nghĩa ", thì chúng tôi thấy không có ngôi sao nào chiếu vào con người mà nhờ đó được phúc lợi hay mang tai họa v à cũng không có một nghi lễ nào gọi là cúng sao giải hạn cho Phật tử cả. Tuy vậy, vẫn có một số ít chùa, ở những vùng địa dư c òn chịu nhiều ảnh hưởng truyền thống tín ngưỡng dân gian đa thần, thì các vị tu sĩ Phật giáo cũng đ ành phải, gọi là tùy duyên hóa độ, tùy theo niềm tin của đa số quần chúng sơ cơ học đạo giải thoát, m à tổ chức các buổi lễ lạc, bên cạnh những nghi thức thuần túy Phật giáo, mục tiêu cũng vẫn là dùng phương tiện để hóa độ chúng sinh, từ từ chuyển tâm họ quay về bờ Giác. Ngoài ra, cũng có một số chùa ở chốn thị thành, mặc dầu biết việc cúng sao giải hạn là không phù hợp với chánh pháp nhưng vẫn duy trì, hoặc do nhu cầu phát triển chùa cần sự trợ giúp của thí chủ, hoặc vì lo ngại Phật tử sẽ đi nơi khác hay theo thầy bùa, thầy cúng mà tội nghiệp cho họ phải xa dần Phật đạo.

Tại sao chúng tôi nói là không có ngôi sao nào chiếu vào con người mà
nhờ đó được phúc lợi hay mang tai họa v à
cũng không có một nghi lễ nào gọi là cúng sao giải hạn cho Phật tử cả. Bởi
vì tất cả họa và phước mà con người có được
đều l à do nhân quả của chính người ấy làm nên. Bảy ngôi sao, chín
ngôi sao hay mười ngôi sao nói ở trên là do chính con người
đặt t ên và vẽ cho mỗi ngôi sao mang
một đặc tính, chứ đức Phật không hề nói về
chúng. Ngài dạy chúng ta về nhân quả. Ngài dạy rằng không có quả
nào từ trên trời rơi xuống, hoặc dưới đất
hiện l ên, mà đều do các h ành
động qua tâm, khẩu và ý của con người
tạo ra. Con người tạo nhân tốt lành thì quả tốt lành nhất
định đến. Thí dụ như chúng ta muốn có cam
ngọt th ì chúng ta phải chọn giống hay chiết cành từ cây cam ngọt,
như cam Texas chẳng hạn. Thêm vào đó chúng ta
phải chăm sóc, bón phân, tưới nước
đúng thời kỳ, th ì thế nào chúng ta cũng sẽ hái
được cam ngọt.

Tương tự như vậy, mọi sự thành công hay thất bại trong
đời của mỗi người không phải do ai ban
phát cho, mà do những cái nhân chúng ta tạo nên từ trước, khi nhân duyên
đầy đủ th ì quả thành. Những nhân duyên
xấu do chúng ta tạo tác sẽ trổ quả xấu, những nhân duyên tốt sẽ trổ qủa
tốt. Nhà Phật có câu " muốn biết thời quá khứ chúng ta
đ ã gieo nhân gì thì cứ nhìn cái quả mà
chúng ta đang l ãnh. Muốn biết tương
lai chúng ta ra sao thì cứ nhìn cái nhân chúng ta
đang gieo trồng trong hiện tại ";
Tuy nhiên, nhân quả không đơn thuần m à
rất đa dạng, tr ùng trùng, chẳng phải
chỉ do trực tiếp ở đời hiện tại m à lại
có thể do ảnh hưởng từ nhiều đời trong quá
khứ , ngoại trừ những người tu hành liễu
đạo, tới được trạng thái " Tâm Không "
thì: " Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không " (Vĩnh Gia Huyền
Giác).

Cầu xin quả tốt lành mà không chịu gieo nhân tốt lành, sợ hãi quả xấu, sợ hãi tai họa xảy đến, m à không dừng tay tạo nhân xấu, sự cầu xin ấy chỉ là việc hoang tưởng. Phật giáo dạy rằng bất luận việc gì xảy đến cho chúng ta, đều do một hay nhiều nguy ên nhân, chớ không do ngẫu nhiên, thời vận hên xui hay số mạng an bài.

Đối với Phật giáo, không có ng ày nào xấu, mà cũng không có ngày nào tốt, mà cũng không có sao hạn xấu tốt. Nếu ta đi coi xăm, bói quẻ, coi sao, coi hạn, thầy nói ngày ấy tốt mà lại đi l àm những chuyện không tốt lành, như ăn trộm, gây gỗ, đánh nhau, giết người, chắc chắn chúng ta sẽ bị pháp luật trừng trị và ngày tốt do ông thầy nói ấy trở thành ngày xấu ngay. Như vậy ngày tốt, ngày xấu không có cơ sở, chỉ là do con người bày ra mà thôi. Lại thí dụ có hai đạo quân giao tranh, đều chọn ng ày tốt và giờ hoàng đạo ra quân, vậy mà chỉ có một bên thắng, và cả hai bên, dù thắng dù thua, cũng đều có tử sĩ v à thương binh. Chọn ngày tốt mà làm việc giết người thì quả trổ ra sẽ có chết chóc là vậy.

Đối với sự cúng sao giải hạn, nếu chỉ mua sắm lễ vật mang lên
chùa để xin thầy cúng sao La Hầu, Kế Đô
hay Thái Bạch gì đó để giải hạn xấu
giùm thì nghịch lại lý Nhân Qủa. Nếu vị thầy cầu xin
đức Thái Bạch Tinh Quân, đức La Hầu Tinh
Quân, ... tha tội, giải hạn xấu nổi thì những người giầu có cứ tạo
ác rồi sau đó xin thầy cúng sao giải hạn cho
tai qua nạn khỏi, cho khỏi bị tù tội, tạo nhân ác mà hưởng
được quả thiện, thì toàn bộ nền
đạo lý xây dựng tr ên quan
điểm về lý Nhân Quả mà nhà Phật rao
giảng phải sụp đổ sao?

Có người hỏi rằng, nếu chỉ tin vào quy luật Nhân Quả thì có nên cúng bái Cầu Siêu, Cầu An không?

Xin thưa, cúng bái Cầu Siêu, Cầu An khác với cúng Sao giải hạn.

Trường hợp Cầu Siêu, đó l à một hình thức tưởng niệm người đ ã qua đời, với tâm th ành ước mong thần thức người quá vãng được sanh về nơi tốt đẹp. Chuyện lời cầu có được đáp ứng hay không th ì chưa ai chứng minh bằng khoa học được. Nhưng l òng thương nhớ mà thân nhân dành cho người quá vãng nếu được biểu lộ bằng những buổi lễ trang nghi êm, với niềm tin tưởng thành kính, chí tâm cầu nguyện cho người quá vãng, thì nếu như thần thức người quá vãng còn trong trạng thái thân trung ấm, sẽ có thể có cảm ứng tốt mà vơi đi nỗi buồn rầu, lo sợ, sân hận, có thể tạo được cơ hội cho nghiệp l ành dẫn dắt mà tái sanh.

Ngay như những buổi cúng giỗ, nếu gia đ ình người quá vãng có thể thiết lễ trên chùa, cùng nhau vì người quá vãng mà tụng một thời kinh, dùng một bữa cơm chay tịnh, thì ngoài biểu tượng của lòng hiếu thảo từ con cái hướng lên cha mẹ, hoặc tình thương mến đối với người thân nhân đ ã qua đời, cũng c òn là một duyên lành của những người tham dự với nhà Phật khởi lên từ kỷ niệm đối với người quá v ãng.

Còn trường hợp lễ Cầu An thì chúng tôi thiết nghĩ, nếu muốn có được kết quả tốt th ì chính người bệnh phải cùng với thân nhân tham dự buổi lễ. Mà phải tham dự với tâm niệm chí thành. Người bệnh và tất cả thân nhân đều đồng tâm chí th ành tụng niệm, thì ngay trong những giờ phút chí thành đó, tâm họ đ ã thanh tịnh. Nhà Phật quan niệm rằng tất cả Thân và Tâm đều vô thường, cho n ên khi Tâm chuyển thì nghiệp chuyển, nghiệp chuyển thì bệnh chuyển. Bệnh là do Thân, Khẩu, Ý Nghiệp xấu tạo nên.

Có câu: " Tâm được tịnh rồi, tội (nghiệp) liền ti êu". Vậy muốn Cầu An cho có kết quả thì ngoài vị thầy, chính người bệnh và thân nhân phải cùng nhau hành trì để cho Tâm được tịnh. Sự kiện thân nhân n ên cùng tụng niệm là để cho người bệnh được tăng trưởng niềm tin khi thấy có bạn đồng tu, chứ nhân vật chính vẫn phải l à người bệnh. Còn như chỉ đưa tiền cho vị thầy để nhờ thầy tụng niệm gi ùm, rồi xoa tay hoan hỉ về nhà chờ kết quả thì trái quy luật nhân quả. Vị thầy tụng niệm thì Tâm thầy tịnh, người bệnh không được ảnh hưởng, ngoại trừ chút hy vọng.

Đức Phật l à vị đạo sư, Ng ài
không làm chuyện bất công là ban phước hoặc giáng họa cho ai,
đ ã dạy chúng ta rằng phải tạo nhân
lành để hưởng quả tốt trong Nhân Thừa. Rồi Ng ài
dạy chúng ta con đường để thăng tiến trong
năm Thừa của nh à Phật, từ Nhân Thừa, Thiên Thừa, Thanh V ăn
Thừa, Duy ên Giác Thừa và Bồ Tát Thừa, rồi
đi tới giải thoát khỏi luân hồi sinh tử.

Quý vị tu sĩ trong đạo Phật l à
Trưởng Tử Như Lai, hiển nhiên là phải nối tiếp bước chân của
Đức Phật m à soi chiếu Ánh
Đạo V àng cho Phật tử, dạy Phật tử
những điều Phật dạy trong kinh. Quý vị tu sĩ
Phật giáo không phải l à những người môi giới giữa Thần Thánh và tín
đồ như tu sĩ của một số tôn giáo khác, tự
nhận l à có thể cầu xin Thần Thánh ban ơn giáng họa
được. Chúng ta cần dùng trí tuệ
để hiểu r õ con
đường Giải Thoát của nh à Phật.

Trong kinh Phật Giáo Nguyên Thuỷ (kinh Trường Bộ),
Đức Phật đ ã khuyên các thầy Tỳ Kheo,
những người đ ã thọ dụng sự cúng dường
của tín thí Phật tử, không nên thực hành những tà hạnh như: " chiêm tinh ,
chiêm tướng, đoán số mạng, xem địa lý, xem
mặt trăng, mặt trời, các sao mọc lặn, sáng mờ,... sắp
đặt ng ày lành
để đưa (rước) dâu hay rể về nhà, lựa
ngày giờ tốt để h òa giải, lựa ngày giờ
tốt để chia rẽ, lựa ngày giờ tốt
để đ òi nợ, lựa ngày giờ tốt
để cho mượn hay ti êu tiền, dùng bùa
chú để giúp người được may mắn, d ùng
bùa chú để khiến người bị rủi ro, dùng
bùa chú để phá thai, d ùng bùa chú làm
cóng lưỡi, dùng bùa chú khiến quai hàm không cử
động, d ùng bùa chú khiến người phải bỏ
tay xuống, dùng bùa chú khiến tai bị điếc,
hỏi gương soi, hỏi phù đồng thiếu nữ,
hỏi thi ên thần để biết họa phước,
..."

Ngoài ra, cũng trong kinh Nguyên Thuỷ (Giải Thoát Kinh), Đức Phật đ ã dạy về giáo pháp của chư Phật. Ngài dạy rằng:

" Ai hành trì chánh Pháp

Là cúng dường Đức Phật

Bằng cách cao quí nhất

Trong các sự cúng dường ..."

Pháp mà Ngài dạy có thể tóm lược trong ba điều, đ ã trở thành quen thuộc với mọi người Phật tử:

" Không làm các việc ác

Siêng làm các việc lành

Thanh tịnh hoá tâm ý ..."

Như vậy, nếu mỗi Phật tử đều h ành
trì ba điều Đức Phật dạy kể tr ên thì
giờ nào, ngày nào, tháng nào hay n ăm n ào
cũng đều l à giờ hoàng
đạo, l à ngày tốt, tháng tốt và n ăm
tốt cả; đâu cần phải đi nhờ thầy cúng sao giải hạn nữa. Và hành trì
như thế mới là cách cúng dường cao quý nhất trong các cách cúng dường
Đức Phật.

-ooOoo-

Source: www.thuvienhoasen.org

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 28-01-2005
