Vbud
Chanh Niem và Niet Ban
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Chanh Niem và Niet Ban

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Chánh Niệm và Niết Bàn

Maha Thera Ghosananda

Giới thiệu: Dưới
đây là một vài đoạn văn trích dịch từ
quyển sách "Step by Step: Meditations on
Wisdom and Compassion" (Từng Bước Một:
Thiền Quán về Trí Tuệ và Từ Bi) của
Hòa Thượng Maha Thera Ghosananda, Tăng Thống Giáo
Hội Phật Giáo Cam Bốt, do Parallax Press xuất bản
tại Mỹ năm 1992.

- oOo-

1. Hiện Tại là Bà Mẹ của Tương Lai

Chúng ta có thể nhận
biết rằng bình hoa trên bàn kia là đẹp tuyệt
vời, nhưng những bông hoa ấy không bao giờ nói cho
chúng ta biết về vẻ đẹp của chúng. Chúng ta
không bao giờ nghe những bông hoa đó khoe khoang
về mùi hương ngọt ngào của chúng.

Khi một người nào đã thực
chứng Niết Bàn, thì người ấy cũng có thái độ
tương tự. Ông ấy hay bà ấy không cần phải nói gì
cả. Chúng ta cảm nhận được vẻ đẹp, mùi hương khi
người ấy đến với chúng ta.

Chúng ta không cần phải lo
lắng về chuyện dĩ vảng hay chuyện tương
lai. Chìa khóa của an lạc là hoàn toàn thực chứng
với những gì đang có trước mặt, sống trọn vẹn
trong giờ phút hiện tại. Chúng ta không thể
quay lùi lại mà sửa đổi quá khứ. Chuyện đó
đã qua rồi! Chúng ta cũng không thể bó buộc
tương lai. Vậy thì chúng ta không cần phải lo lắng
chi cả!

Lần tới khi tôi phải du hành
bằng máy bay, ai mà biết được chuyện gì sẽ
xẩy ra? Có thể tôi sẽ đến nơi an toàn, mà
cũng có thể không. Khi chúng ta làm các kế
hoạch, chúng ta chỉ tạo ra chúng trong giờ phút
hiện tại. Đây là giây phút mà ta có thể
kiểm soát được. Chúng ta có thể vui hưởng
giây phút hiện tại và sử dụng nó cho đúng.
Những đau khổ trong quá khứ không còn tác động lên
ta, nếu ta biết săn sóc giờ phút hiện
tại.

Săn sóc giờ phút hiện
tại, và tương lai sẽ trở nên tốt đẹp. Chánh Pháp
lúc nào cũng ở trong hiện tại, và hiện tại
là bà mẹ của tương lai. Săn sóc bà mẹ trước, rồi
thì bà mẹ sẽ săn sóc đứa con của bà.

2. Buông thả mọi đau khổ

Đức Phật đã giảng rằng: " Ta chỉ dạy có hai điều: Hoạn khổ và sự Diệt khổ ."

Cái gì là nguyên nhân của
hoạn khổ? Hoạn khổ bắt nguồn từ sự chấp thủ.
Nếu tâm thức bảo rằng: "Tôi là thế
nầy," thì hoạn khổ phát sinh. Nếu tâm thức
bảo: "Tôi không là thế nầy," thì hoạn
khổ cũng phát sinh. Khi tâm thức vắng lặng, thì nó
trở nên an lạc và tự do.

Chấp thủ có 108 tên gọi.
Nó có thể có tên là tham lam, sân hận, ganh tị,
hoặc hèn nhát. Chấp thủ như là con rắn lột xác.
Dưới lớp da dầy nầy, nó lại luôn luôn có một lớp
da khác nữa.

Làm thế nào để chúng
ta có thể vượt thoát mọi khổ đau? Chúng ta
chỉ cần buông thả nó. " Chúng ta nuôi dưỡng
nó một cách đau đớn, và chúng ta buông thả nó một
cách an vui ." Hoạn khổ lúc nào cũng bám theo
người có tâm thức chưa được huân tập, như
thể cái xe kéo theo con bò. An lạc lúc nào cũng
bám theo người có tâm thức đã được huân tập,
như bóng luôn luôn theo hình.

Chấp thủ luôn luôn mang
đến khổ đau. Đây là luật thiên nhiên, như là
định luật của lửa. Bạn có tin là lửa có sức nóng
hay không, thì điều đó không cần thiết.
Mỗi khi bạn sờ tay vào lửa, thì nó sẽ đốt cháy
bạn.

Chánh Pháp dạy chúng ta nhận
thức, rèn luyện, và giải phóng tâm thức. Khi tâm
thức được rèn luyện, thì mọi Pháp được
rèn luyện. Chìa khóa của sự rèn luyện tâm
thức là gì? Đó là Chánh Niệm.

Để giải thoát khỏi
mọi hoạn khổ thì có lâu lắm không? Không lâu
đâu, vì sự giác ngộ lúc nào cũng có mặt ở đây,
ngay lúc nầy. Tuy nhiên, để chứng đắc được
điều đó thì có khi cũng phải trải qua nhiều
đời, nhiều kiếp!

3. Pháp Thừa

Chánh Pháp thì toàn thiện
ngay ở lúc đầu, lúc giữa, và lúc cuối. Toàn
thiện ở lúc đầu là thiện tính của giới
luật -- không sát hại, không trộm cắp, không tà
dâm, không nói dối, không dùng mê dược. Toàn
thiện ở lúc giữa là sự định tâm. Toàn
thiện ở lúc cuối là tuệ giác và Niết
Bàn.

Chánh Pháp lúc nào cũng
hiện diện tại đây và ngay lúc nầy. Nó luôn
luôn có mặt ở mọi nơi. Chánh Pháp không tùy
thuộc vào thời gian. Kết quả của việc hành
trì Chánh Pháp có thể thu lượm được ngay tức
khắc.

Trong Đạo Phật, chúng ta
thường nói đến Tam Thừa, hay ba cỗ xe Pháp,
nhưng thật ra thì không cỗ xe nào cao sang hơn
cỗ xe nào. Cả ba đều chuyên chở cùng một
Chánh Pháp. Tuy nhiên có một cỗ xe thứ tư có
tính phổ quát hơn. Đó là Pháp Thừa (Dhammayana),
vốn là toàn thể vũ trụ, bao gồm mọi đường
lối đưa đến an lạc và tình thương. Bởi vì nó
toàn vẹn, Pháp Thừa không phân chia tông phái. Nó
không bao giờ chia rẻ chúng ta, giữa những người anh
chị em chúng ta.

Mời các bạn đến và thử
nghiệm cho chính các bạn. Cỗ xe Pháp sẽ đưa
các bạn đến Niết Bàn ngay tại đây và ngay
lúc nầy. Từng bước một, từng giây phút một,
mọi người đều có khả năng thông hiểu
Chính Pháp. Đây là Pháp Thừa mà tôi hằng yêu
mến.

4. Niết Bàn

Một vị mục sư Ki Tô Giáo khả
kính có hỏi tôi, "Niết Bàn ở đâu? Trong
thời đại nầy thì người ta còn có thể đến
Niết Bàn được không?" Tôi trả lời,
"Niết Bàn ở tại đây, ngay trong lúc
nầy."

Niết Bàn ở khắp mọi
nơi. Nó không lưu ngụ tại một nơi chốn đặc
biệt nào cả. Nó ở trong tâm thức. Nó chỉ được
tìm thấy trong giờ phút hiện tại.

Niết Bàn là sự vắng mặt
của hoạn khổ. Nó trống không, và không chứa một
khái niệm nào cả. Không một cái gì có thể
kết tạo ra Niết Bàn. Niết Bàn vượt qua
nhân và quả. Niết Bàn là hạnh phúc tối thượng.
Nó là an lạc tuyệt đối. An lạc trên thế gian
nầy còn tùy thuộc vào nhiều điều kiện,
nhưng an lạc trong Niết Bàn là vĩnh viễn.

Niết Bàn là sự vắng mặt
của nghiệp hành, vốn là hậu quả các hành động
của ta. Nghiệp hành theo đuổi chúng ta qua
nhiều kiếp sống. Khi ta chết đi, nghiệp
quả đi theo như là ánh lửa truyền sang từ cây
nến nầy sang cây nến khác. Trong trạng thái
Niết Bàn, ta không còn chấp thủ, mong đợi, hay
ham muốn nữa. Mỗi một giây phút là một giây
phút tươi mới và hồn nhiên. Các nghiệp quả đã
được giũ sạch như thể chúng ta đã xóa băng
cassette trong máy ghi âm.

Hoạn khổ dẫn đường cho ta
đến Niết Bàn. Khi ta thông hiểu được
bản chất thật sự của hoạn khổ, ta sẽ được giải
thoát.

(Binh Anson trích dịch, tháng 10-1996).

[ Trở về trang Thư Mục ]
