Vbud
Van dap Hanh Thien
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Van dap Hanh Thien

Vietnamese, with Unicode Times font

VÀI CÂU VẤN ĐÁP VỀ H ÀNH THIỀN

Tỳ khưu Dhammika

Bình Anson lược dịch

VẤN: Thiền là gì?
ĐÁP: Thiền là một sự nỗ lực có ý thức
để l àm thay
đổi sự vận h ành của tâm. Tiếng Phạn
Pàli cho chữ Thiền là "Bhavana" , nghĩa là "làm t ăng
trưởng" hay "phát triể n".

VẤN: Thiền có quan trọng không?

ĐÁP: Vâng, thiền rất quan trọng. Cho dù chúng ta muốn
tốt đẹp bao nhi êu, cũng khó mà thay
đổi được tâm ý, nếu chúng ta không thể thay
đổi những tham dục vốn đ ã tạo nên cách hành xử của chúng ta. Ví dụ,
một người có thể nhận ra rằng mình hay nóng nảy với vợ, và anh ấy tự hứa
"Từ đây về sau, tôi sẽ không nóng nảy như
thế". Nhưng một giờ sau, anh ấy có thể la mắng vợ m ình,
đơn giản l à vì anh ấy không tự tỉnh
thức, sự nóng nảy đ ã phát khởi mà anh
không biết được. H ành thiền giúp phát
triển sự tỉnh thức và n ăng lực cần thiết để
chuyển hóa các thói quen đ ã ăn sâu
trong tâm ý.

VẤN: Tôi nghe nói rằng hành thiền có thể rất nguy hiểm. Điều nầy có đúng không?

ĐÁP: Chúng ta cần có muối để sống. Nhưng nếu bạn ăn một kí lô muối, th ì nó sẽ giết bạn. Để sống trong thế giới hiện đại, bạn cần có xe ô tô; nhưng nếu bạn không tuân theo luật giao thông, hay trong lúc lái xe, bạn lại say rượu, th ì xe ô tô trở thành cái máy nguy hiểm. Hành thiền cũng giống như thế, nó cần thiết cho sự an lạc tinh thần, nhưng nếu bạn thực hành một cách ngu xuẫn, nó sẽ tạo ra nhiều vấn đề. Một số người có vấn đề như buồn nản, sợ h ãi vô lý hay bệnh tâm thần, họ nghĩ rằng thiền là một phương cách điều trị tức thời cho những vấn đề của họ. Họ bắt đầu h ành thiền và đôi khi vấn đề của họ trở n ên tồi tệ hơn. Nếu bạn có vấn đề như thế, bạn n ên tìm sự giúp đỡ của một chuy ên gia tâm lý; sau khi bạn cảm thấy khá hơn, bạn mới nên hành thiền. Một số người khác, khi hành thiền, lại cố gắng quá mức, thay vì hành thiền từ từ từng bước một, họ lại thực hành với quá nhiều n ăng lực, v à chẳng bao lâu họ kiệt sức.

Nhưng có lẽ phần lớn những vấn đề trong khi h ành thiền xảy ra là do loại "thiền K ăng-ga-ru", hay "thiền chạy nhảy" (Kangaroo, Đại thử, l à một loài thú lớn có túi trước bụng, đặc biệt ở Úc, có thể nhảy xa bằng hai chân sau rất khỏe). Một số người đi đến một vị thầy để học thiền rồi áp dụng phương pháp thiền của vị ấy trong một thời gian; sau đó, họ đọc sách rồi quyết định thực h ành theo sự chỉ dẫn trong sách; một tuần sau, có một thiền sư nổi tiếng viếng th ăm th ành phố của họ và họ quyết định phối hợp một số lời dạy của vị ấy v ào trong việc tu thiền của họ; và chẳng lâu sau đó, họ rơi v ào tình trạng hoang mang, thất vọng. Chạy nhảy giống như con K ăng-ga-ru, từ một phương pháp n ày sang một phương pháp nọ, là một việc làm sai lầm.

Dù sao, nếu bạn không có vấn đề nghi êm
trọng về bệnh tâm thần, và bạn hành thiền
đúng chừng mực, Thiền l à một trong những
điều tốt nhất m à bạn có thể tự làm cho
chính mình.

VẤN: Có mấy pháp hành thiền?

ĐÁ P: Đức Phật dạy nhiều pháp hành thiền khác nhau, mỗi pháp để đối trị một vấn đề đặc biệt, hay để phát triển một trạng thái tâm lý đặc biệt. Tuy nhi ên, hai pháp thiền phổ thông và hữu dụng nhất là quán niệm hơi thở (anapana sati) và quán từ bi (metta bhavana) .

VẤN: Làm thế nào để h ành thiền quán niệm hơi thở?

ĐÁP: Bạn làm theo bốn bước
đơn giản: chọn nơi chốn, giữ tư thế ngồi, theo d õi hơi thở, và
đối phó những trở ngại.Trước hết, bạn t ìm
một nơi thích hợp, có thể một c ăn ph òng
không ồn ào và tại nơi đó, bạn không bị quấy
rầy. Thứ hai, ngồi trong tư thế thoải mái. Tư thế tốt l à ngồi với
chân xếp lại, dưới mông có kê một cái gối, lưng thẳng, hai bàn tay xếp lên
nhau đặt tr ên bắp
đ ùi, và mắt nhắm lại. Cách khác, bạn
có thể ngồi trên ghế nhưng cần phải giữ lưng cho thẳng.

Bước tiếp theo là phần thực hành. Trong lúc ngồi yên tịnh với mắt nhắm
lại , bạn tập trung vào sự chuyển động của
hơi thở v ào và hơi thở ra. Thực hiện
điều n ày bằng cách đếm hơi thở hay
theo d õi sự phồng xẹp của bụng. Trong khi hành thiền, vài vấn
đề v à khó kh ăn
có thể sinh khởi. Bạn có thể thấy ngứa ngáy khó chịu tr ên cơ thể
hay đau nhức ở đầu gối. Nếu điề u này
xảy ra, hãy cố gắng giữ cơ thể thư giản, không nhúc nhích, và tiếp tục
để tâm v ào hơi thở. Có thể sẽ có nhiều
ý nghĩ xuất hiện ở tâm bạn và làm xao lãng việc chú tâm vào hơi thở. Cách
duy nhất để xử lý vấn đề n ày là kiên
nhẫn tiếp tục đem tâm trở lại với hơi thở.
Nếu bạn tiếp tục l àm như thế, cuối cùng, các ý nghĩ kia sẽ yếu
đi, việc định tâm của bạn sẽ mạnh hơn, v à
bạn sẽ có được những giây phút đi sâu v ào
sự an lạc và thanh tịnh nội tâm.

VẤN: Tôi nên hành thiền bao lâu?

ĐÁP: Tốt nhất là hành thiền mỗi ngày 15 phút trong một
tuần lễ; rồi gia t ăng th êm 5 phút mỗi
tuần, cho đến khi bạn có thể h ành
thiền trong 45 phút. Sau vài tuần lễ hành thiền
đều đặn mỗi ng ày như thế, bạn sẽ bắt
đầu thấy việc định tâm trở n ên tốt
hơn, những ý tưởng tán loạn sẽ giảm dần và bạn sẽ có những giây phút an
hòa và tĩnh lặng thật sự.

VẤN: Còn quán Từ bi là sao? Phương cách thực hành như thế nào?

ĐÁP: Khi bạn quen thuộc với pháp thiền quán niệm hơi thở
và thực hành đều đặn rồi, bạn có thể bắt đầu
h ành thiền Quán Từ bi. Pháp hành này nên
được thực hiện hai hay ba lần mỗi tuần, sau
khi bạn h ành thiền quán niệm hơi thở. Trước tiên, bạn chú tâm vào
chính mình và tự nói những lời như: "Xin cho tôi
được khỏe mạnh v à hạnh phúc. Xin cho
tôi được b ình an và tĩnh lặng. Xin cho
tôi thoát khỏi mọi hiểm nguy. Xin cho tâm tôi không còn sân hận. Xin cho
tâm tôi tràn đầy t ình thương. Xin cho
tôi được khỏe mạnh v à hạnh phúc".
Sau đó, bạn nghĩ đến những người khác, từng
người một, từ người thân thương cho đến những người bạn b ình thường
- nghĩa là người mình không thương mà cũng không ghét, và cuối cùng là
đến những người m à mình không ưa
thích; ước nguyện cho họ an vui như bạn đ ã
ước nguyện cho chính mình.

VẤN: Pháp hành thiền quán từ bi này có lợi ích gì?

ĐÁP: Nếu bạn thực hành Thiền Quán Từ bi này một cách
đều đặn v à với thái
độ đúng đắn, bạn sẽ thấy trong bạn có nhiều
thay đổi tích cực. Bạn sẽ thấy m ình có thể chấp nhận và tha thứ cho
chính mình. Bạn sẽ thấy tình cảm dành cho người mình thương gia t ăng
th êm. Bạn sẽ thấy mình thân thiện hơn với người mà trước
đây m ình thờ ơ và không quan tâm; và
bạn sẽ nhận thấy những ác ý hay sân hận mà bạn
đ ã có với người nào
đó nay sẽ giảm đi, v à cuối cùng sẽ tan
biến. Thỉnh thoảng nếu bạn biết ai đó đang
lâm bệnh, buồn khổ hay gặp khó khăn, bạn có thể nghĩ đến họ trong lúc h ành
thiền từ bi, và thường thì bạn sẽ thấy tình cảnh của họ
được cải thiện.

VẤN: Điều ấy có thể xảy ra như thế nào?

ĐÁP: Tâm ý, khi được phát
triển đúng đắn, l à một công cụ rất hùng mạnh. Nếu chúng ta biết tập
trung n ăng lực tinh thần v à hướng nó
đến người khác, nó có thể có ảnh hưởng đến
họ. Hẳn bạn đ ã có kinh nghiệm như thế. Có thể bạn
đang ở trong một ph òng
đông người v à bạn có cảm giác rằng ai
đó đang chú ý đến m ình. Bạn xoay một
vòng xem và biết chắc là ai đang nh ìn
chằm chằm vào mình. Điều này đ ã xảy ra
khi bạn bắt được năng lực tinh thần của người
khác. Thiền quán từ bi cũng giống như vậy. Chúng ta hướng năng lực tích
cực của tinh thần tới người khác v à dần dần sẽ chuyển hóa
được họ.

VẤN: Tôi có cần một vị thầy hướng dẫn hành thiền không?

ĐÁP: Một vị thầy thì không tuyệt đối cần thiết, nhưng có được sự hướng dẫn cá nhân của một người có kinh nghiệm h ành thiền thì chắc chắn có lợi ích. Tiếc thay, có một số tu sĩ và cư sĩ tự xem mình là thiền sư, nhưng kỳ thực, họ không biết họ đang l àm gì. Bạn hãy cố gắng tìm một vị thầy có tiếng tốt, có nhân cách th ăng bằng v à trung thành với những lời Phật dạy.

VẤN: Tôi nghe nói rằng thiền định ng ày
nay được các chuy ên gia về tâm thần và
các nhà tâm lý học áp dụng rộng rãi. Điều đó
có đúng không?

ĐÁP: Vâng, đúng như thế. Ng ày
nay, thiền được chấp nhận như có một ảnh
hưởng cao cấp để trị liệu tâm thần, v à
được nhiều chuy ên gia về sức khỏe tâm thần sử dụng,
để giúp l àm thư giản, vượt qua những
ám ảnh và mang đến tỉnh thức cho chính m ình.
Sự hiểu biết thâm sâu của Đức Phật về tâm ý nhân loại
đang giúp rất nhiều cho con người hôm nay
cũng giống như đ ã từng giúp cho con người thời xưa.

Bình Anson lược dịch

Perth, Tây Úc, tháng 9-2004

(Trích từ tập sách "Good Question, Good Answer", Bhikkhu Dhammika)

-ooOoo-

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 30-08-2004
