Vbud
Thien Loi - Thien Dinh
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Thien Loi - Thien Dinh

Vietnamese, with Unicode Times font

THIỀN ĐỊNH - MỘT PHÉP TUYỆT ẨN CHO SỰ GIÁC NGỘ

Thiện Lợi

Dịch từ EMBRACING HEAVEN AND EARTH - Andrew Cohen

K hi hành giả ngồi thiền,
điều quan trọng nhất l à nội tâm phải
tỉnh lặng, không để dao động. Trạng thái thư
giản l à việc trước tiên, thả lõng và thoát mọi c ăng
thẳng của đầu óc. Nhưng h ành giả cũng phải chú tâm tĩnh giác ,
không được tập trung suy nghĩ về bất kỳ điều
g ì. Tâm hành giả phải tuyệt đối trở n ên
rỗng lặng, mênh mông. Trạng thái tĩnh lặng là một ẩn dụ cho tiến trình
giác ngộ. Hành giả một khi nhận thức được mục
đích của giải thoát th ì tâm họ không bao giờ dao
động v à lạc hướng. Dù vậy, họ vẫn có
thể hòa nhập cuộc sống, đi đứng, giao tiếp
như bao người khác m à tâm ý không hề bị ảnh hưởng.
Đó l à lý do tại sao tôi nói sự tĩnh
lặng lại có một vai trò quan trọng.

Thư giản trọn vẹn và sự thoát ly mọi c ăng
thẳng trói buộc trong thực tại l à bước khởi
đầu cho sự biến đổi phi thường của tâm linh.
Quá tr ình này cho thấy không chỉ đơn
thuần l à đạt được trạng thái hỷ lạc m à
còn là một nền tảng của sự giác ngộ.

Mặc cho tư duy bất chợt hiện khởi hoặc tan biến; mặc cho những cảm giác
hiện ẩn hiện vô chừng; thậm chí cả niềm hỷ lạc tràn ngập, nhưng
điều duy nhất tâm h ành giả có
được l à sự an nhiên và tràn
đầy tịch tĩnh. Có người thông qua thiền định
th ì cho rằng thân và tâm chỉ cần phối hợp không dao
động l à
được. Nhưng ý nghĩa uy ên áo của nó tôi muốn nói
đây đặc biệt sâu rộng hơn. Có nghĩa l à
chúng không vượt ngoài bản tâm này mà ra.

Bước vào đạo lộ n ày sớm hay muộn
chúng ta sẽ có được những kinh nghiệm xả ly
cái mong cầu v à ham muốn của tự thân. Chính là khi chúng ta khám
phá được nội tại chân thật của chúng ta l à
gì; cũng là lúc chúng ta chìm sâu trong dòng tâm thức. Giống như một người
đang rơi v ào một hang núi lửa, rơi,
rơi mãi và cứ thế lún sâu đến đỗi họ đ ã
quên đi chính m ình
đang bị rơi. Khi điều n ày diễn ra hành
giả cảm thấy nơi tâm sự sung mãn không thể diễn tả, bởi vì người ấy hiểu
rằng mình tuyệt đối không hề thiếu mặt điều g ì.

Cách duy nhất để hiểu được sự giác ngộ l à
gì, là chính bạn phải kinh qua một quá trình bí ẩn vượt ngoài tưởng tượng;
một sự uyên thâm bất khả tư lường. Trong cảnh giới
đó bạn sẽ trực nhận ra tất cả những ham muốn
đều được chấm dứt. Trong trạng thái ly dục đó, chúng ta đạt được sự an
tịnh ho àn hảo mà thử thách lớn nhất để
đánh đổi không đơn thuần l à việc tránh xa ham muốn mà thôi. Sự
không dao động, đây mơí l à
điều tôi muốn nói.

Tiến trình tránh xa được diễn ra theo
những dạng thức khác nhau. Dưới dạng thức n ày, chúng ta cho rằng
vẫn còn vài điều bất ổn đang hiện diện đang
nắm bắt chúng ta. V ì vậy chúng ta từ thiền
định để đi t ìm một giải pháp thích hợp
hơn, và trong bước chân truy cầu ấy chúng ta như thể chẳng hề biết mình
đang ở đâu. Nếu như chúng ta dám kháng lại sự
thúc giục đi t ìm một điều g ì
đó th ì chúng ta chẳng bao giờ rời khỏi
trạng thái ly dục, nơi mà trước đó chúng ta
phát hiện rằng: "Cái n ày trổi dậy ta cần phải
đương đầu". Khi sự quan sát nội tâm c àng
lúc càng thâm sâu, chúng ta càng thấy được sự
khao khát từ bỏ n ày; cũng như nhận rõ rằng chính nó
đang có mặt thôi thúc chúng ta. Ở đây chúng
ta sẽ bắt gặp một khác biệt đối lập giữa sự thúc giục v à sự an tịnh
đạt được từ ly dục. Như vậy một cách vô thức
hay tiềm thức hoặc cả ý thức, th ì chúng ta vẫn
đang muốn vứt m ình ra khỏi cảnh giới
an tịnh đó. Đi đâu? Đi đến nơi n ào mà
chúng ta hiện hữu.

Vậy, nếu chúng ta muốn kinh qua thiền định
v à muốn biết xem điều g ì giải
đáp cho mọi nghi vấn (ngo ài những
điều vượt sự hiểu biết) th ì chúng ta
phải học tập để cưỡng lại những cám dỗ l àm
cho tâm buông lung. Thử thách đáng giá n ày
dành cho những ai muốn được thông suốt nhiều
hơn nữa để khỏi phải trải qua huyễn tưởng đó (đây l à một bước
đột phá lạ thường có ngay trong tự tâm chúng
ta) tuy nhi ên hành giả cần phải đối
đầu thật anh dũng, li ên tục chống lại những thứ cám dỗ hằng có mặt
thôi thúc chúng ta rời bỏ một sự thực toàn chân.

Trừ phi chúng ta có thể thành công tách mình ra khỏi cái
được coi l à
động lực thôi thúc tránh xa (gọi l à
lòng khao khát được có v à
được trở th ành) bằng không chúng ta sẽ
không đủ khả năng thâm nhập một quá tr ình
uyên thâm, sau đây tôi sẽ tr ình bày rõ
hơn. Đúng thế một cuộc sống thể hiện chân
giải thoát l à một cuộc sống mà trong
đó chúng ta phải trải qua sự thâm nhập nội tại, sự tĩnh lặng v à
trạng thái sung mãn không lường không chỉ vài lần mà chúng ta còn phải duy
trì điều đó một cách lâu d ài nữa. Trừ
phi khi nào chúng ta tự chuyển biến nội tại, sẳn sàng tiến sâu
đến một con đường đầy tự tin hơn v à
không sợ hãi. Ngược lại thì khả n ăng biến đổi
triệt để ấy tr ên thực tế đang diễn ra
rất nhỏ.

Chính do tự ngã (một phần trong chúng ta
đang tồn tại cách biệt) lại cho rằng việc không dao động nội tâm l à
biểu lộ sự tan rã và kết thúc. Bạn hiểu đấy,
khả năng tâm không dao động chính nó đ ã hướng chúng ta
đến một nơi đầy vi diệu v à sâu sắc,
nơi mà chúng ta có mặt trước khi chúng ta sinh ra, trước sự hình thành của
tạo vật. Nhìn chung toàn bộ quan điểm về
thiền đều phải tiến qua giai đoạn n ày và biết
đến một điều hết sức kỳ diệu m à tự
thân nó có mặt khi chúng ta tạo bước đột phá
diệt bỏ tất cả những g ì do tự ngã sinh ra, như bảo rằng: "Tạo vật
đi trước nhân loại" r õ ràng là một ám
chỉ nghịch lý. Những ai thấu hiểu được nghịch
lý n ày xem như đ ã thành tựu
được một trạng thái ho àn toàn tịch
tĩnh, dù chỉ tạm thời nhưng chỉ ít chúng ta cũng hiểu thế nào là một hữu
tình hốt nhiên liễu ngộ.

Một khi thiền định thâm sâu, cái mà chúng ta có được trong thiền định ho àn toàn không phải do tạo hóa . Nhận thức này chứng tỏ tiềm lực giác ngộ của chúng ta tự thân hiển lộ. Nhưng khi chúng ta còn nhận thấy chính mình là cái duy nhất được tạo ra v à còn thấy mình duy nhất nằm trong trạng thái phát sinh liên tục ấy thì chúng ta vẫn bị vô thức lôi kéo trong vô hạn của lộ trình tâm. Nếu mà chúng ta vẫn chưa chấm dứt trạng thái ấy thì chúng ta phải còn nổ lực và đấu tranh một cách không ngưng nghỉ.

Mặc khác, nếu chúng ta nhận thức được
chính m ình không phải do tạo hóa thì chặng
đường d ài của sự phấn
đấu được xem như kết thúc; cũng chính l à
viễn cảnh của chúng ta có chiều hướng thay
đổi ho àn hảo hơn, và khoảnh khắc nó sẽ trở thành rỗng lặng và vô
cùng thâm uyên. Cuộc biến đổi căn nguy ên
này là tiến trình của giác ngộ, xảy ra khi và chỉ khi chúng ta có một nhận
thức độc đáo về chính m ình rằng: "Sự
sáng tạo này hoàn toàn không phải do tạo hóa" cũng như hoàn toàn không rời
khỏi sự nhận thức, một sự nhận thức cái gọi là kiến tánh không phải
do tạo hóa sinh ra mà chính nó là sự thoát ly mọi ràng buộc của thế gian
này.

*

T hiền định chính l à cánh cửa, mà hành giả là một thể nghiệm, có thể trực tiếp từng bước một đạt được một giải thoát to àn chân. Con đường m à nó vận hành thực sự không phải là phức tạp. Chính sự nhận thức và khám phá nội tại thường hằng này (do chúng ta từ bỏ mọi cám dỗ lôi kéo) sẽ giải thoát những ai luôn luôn chấp vào tự ngã của mình. Từ đó, suối nguồn tỉnh thức trong suốt ấy sẽ tuôn chảy m ãi và tạo ra cho chúng ta nhận chân bản lai diện mục của chính mình, của cuộc đời - một suối nguồn từ bi, bất khả thuyết, bất khả tư lường. L òng yêu thương vạn vật này chẳng có gì diễn tả được. V à phải hiểu rằng chỉ có những nỗ lực phi thường liên tục mới đánh đổi được cái chân tướng vĩ đại n ày.

Thiện Lợi

Dịch từ EMBRACING HEAVEN AND EARTH - Andrew Cohen

-ooOoo-

Source: http://www.phathocthuongthuc.com

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 29-09-2004
