Vbud
Goenka - Ton kinh Phap
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Goenka - Ton kinh Phap

Vietnamese, with Unicode Times font

Cách Tôn Kính Đúng Pháp

Thiền Sư S.N. Goenka

Thích Nữ Hằng Liên dịch

(Phỏng ghi từ pháp thoại của Ngài Goenka tại Tu Viện " Dharma Drum " - Đ ài Loan)

K hi nhìn thấy chư T ăng - Ni xếp
chân ngồi thiền định, tôi (Thiền sư Goenka) nhớ lại lời dạy của đức Phật.
Một lần nọ, Đức Phật hỏi rằng: "Như thế n ào là pháp tôn kính
đấng Giác Ngộ?" Minh chứng với h ình
ảnh chư T ăng - Ni đang ngồi thiền định, Ng ài
dạy rằng: " đây l à cách tôn kính bậc
Đạo Sư."

Theo lời dạy của đức Phật, chỉ có thiền
định mới thật sự l à chân pháp tôn kính
đức Như Lai. Pháp nhủ của Ng ài là thiền
định v à duy trì sự tỉnh giác các hiện
tượng thân - tâm để hiểu r õ bằng thực
nghiệm rằng: "các pháp bất thiện sanh khởi, chúng t ăng
trưởng v à chế ngự tâm chúng ta như thế nào? Làm sao
để điều phục tiến tr ình này và chuyển
hóa các tập khí 'thói quen xấu' trong tâm chúng ta?"
Đây l à những gì
đức Phật gọi l à thiền tuệ quán -
vipassana: quán chiếu 'bản chất pháp như thật" (như thị), tức là tự tánh
thực tại bên trong 'thân thể' chính mình và mối tương tác giữa thân và tâm
trong từng khoảnh khắc.

Vào thời đức Phật Gotama, có nhiều pháp
môn thiền định hiện h ành ở Ấn Độ. Các
phương pháp ấy có thể đưa h ành giả chứng
đắc các cảnh giới đinh thâm sâu, chẳng hạn
như các tầng thiền chứng thứ bảy v à thứ tám là cảnh giới
định cao nhất m à Ngài học
được từ các bậc Thầy ở Ấn Độ thời bấy giờ.
Nhưng chỉ với 'định chứng' ( samadhi ) không thể
đưa Ng ài tiến
đến mục ti êu tối hậu của sự giải thoát
hoàn toàn, tức là giác ngộ viên mãn. Vì vậy, khi ngồi dưới cội Bồ
Đề Ng ài bắt
đầu quán chiếu về sự thật b ên trong
'thân - tâm' chính mình và chứng đắc cảnh
giới thiền tối thượng "ho àn toàn giác ngộ."

Sự thật đầu ti ên mà Ngài bắt
đầu quán chiếu đó l à dòng hơi thở tự
nhiên. Đây l à thiền Anapana (thiền
tỉnh giác về hơi thở). Quan sát dòng hơi thở tự nhiên tại một
điểm nhỏ, ngay nơi tiếp xúc giữa hơi thở ra v à
vào của hai lỗ mũi; dần dần tâm trở nên nhạy bén và nhạy bén hơn, vi tế và
vi tế hơn, thuần hóa và thuần hóa hơn. Với tâm thuần hóa và nhạy bén,
thiền sinh bắt đầu thực nghiệm các cảm thọ
khác nhau nơi vị trí 'dưới mũi v à trên môi' (hay là
đỉnh nhơn trung). Rồi từ khởi điểm n ày
thiền sinh bắt đầu quán chiếu to àn bộ
cơ cấu 'thân thể', từ trên đỉnh đầu chuyển
dần xuống các đầu ngón chân v à từ các
đầu ngón chân chuyển dần l ên trên đỉnh
đầu, thực nghiệm các loại cảm thọ khác nhau 'hiện khởi' tr ên thân.
Có các loại cảm thọ khác nhau: đôi khi l à
những cảm thọ rất thô, cứng và c ăng thẳng,
hoặc có lúc l à các cảm thọ vi tế, nhẹ nhàng dễ chịu, hay là trạng
thái vô ký (trung hòa: không đau nhức cũng
không an lạc). Thiền sinh n ên giữ (tâm bình thản) quán chiếu các
cảm thọ ấy một các khách quan và không khởi tâm phản ứng theo từng cảm
thọ.

Thiền sinh bắt đầu hiểu r õ tập khí (chủng tử) phản ứng theo bản n ăng của chính m ình: đó l à bản n ăng say m ê và tham đắm đối với các cảm thọ lạc (ưa thích), cũng như phản ứng giận dữ v à sân hận với các cảm thọ khổ (không ưa thích). Nhận thức rõ sự thật này, thiền sinh sẽ cố gắng chuyển hóa các thói quen cố hữu của chính mình. Liễu ngộ hoàn toàn bản chất sanh diệt của mỗi cảm thọ khổ hay lạc, thô hoặc tế, chúng sanh khởi rồi tiêu diệt. Ôi! thật là vô thường qúa. Vì thế, vô thường ( anicca ) là đặc tánh đầu ti ên tương quan với thân và tâm được hiển thị một cách r õ ràng trong thực nghiệm.

Khi sự thật này trở nên sáng tỏ, đặc tánh
thứ hai cũng sẽ hiện khởi r õ ràng - đó
l à pháp ấn về khổ ( dukkha ). Với thực nghiệm thiền
sinh sẽ nhận thức rõ: "bất cứ khi nào chúng ta có phản ứng say mê và tham
đắm đối với cảm thọ ưa thích, tâm ta sẽ mất
trạng thái cân bằng, cảm thấy không an vui v à hài hòa. Tương tự,
khi chúng ta có phản ứng giận dữ và sân hận với cảm thọ không ưa thích; ta
cũng sẽ đánh mất trạng thái cân bằng của tâm
v à cảm thấy không an vui và hài hòa. Ồ!
Đây l à
đau khổ."

Rồi đặc tánh thứ ba trở n ên hiển lộ rõ ràng hơn: "Cho dù cảm thọ lạc hay khổ, chúng ta không thể nào làm chủ hay điều phục được nó. Nếu muốn đẩy l ùi các cảm thọ khó chịu (khổ) chúng ta không thể và muốn giữ lại các cảm thọ nhẹ nhàng khoan khoái (lạc) chúng ta cũng không thể. Vạn vật luôn xảy ra theo như tự tánh của chính nó." Hơn nữa, trong thực nghiệm đặc tánh thứ ba sẽ khai thị r õ ràng, đó l à pháp ấn về vô ngã ( anatta ). Không có cái "Tôi", cái "của Tôi" và cái "tự ngã của Tôi" - tất cả chỉ là hiện tượng luôn luôn thay đổi trong từng khoảnh khắc. Hiện tượng thân tâm duy ên khởi không có gì để gọi "đây l à Tôi" hoặc " đây l à của Tôi." Khi thiền sinh tiếp tục hành trì ở mức độ sâu hơn, tự tánh sẽ khai ngộ r õ ràng về hiện tượng thân tâm hoàn toàn vô ngã và không có thực thể. Đó l à 'tánh không' ( sunnata ), không có gì để chấp thủ v à nói rằng "có bản thể" hay " đây l à bản thể". Sự thật không có bản thể nào cả.

Thiền sinh sẽ chính mình thực nghiệm về thực tại, vì
đây không phải l à thú vui lý trí.
Đức Phật dạy rằng, thiền sinh không n ên
chấp nhận một hình thức sùng tín hay cảm tính nào cả. Hiện tại, thiền sinh
chứng nghiệm được sự thật n ày và bắt
đầu chuyển hóa các thói quen luôn phản ứng
với tâm tham ái hay sân giận. Khi tập khí tham ái v à sân giận
được đoạn trừ tận gốc rễ, tâm sẽ trở n ên
thuần hóa và thanh tịnh hơn. Theo quy luật tự nhiên, khi tâm hoàn toàn
thanh tịnh tự tánh sẽ tràn đầy l òng từ
bi và thiện ý đối với mọi người. Một khi,
trong tâm vẫn c òn các tập khí tham ái thì chắc chắn tập khí sân
giận cũng sẽ ở đó; v à cho
đến khi chưa đoạn trừ được tâm sân giận th ì
không thể nào phát khởi lòng từ bi.

Đức Phật chứng đắc cảnh giới tối thượng ho àn toàn giác ngộ và giải thoát nhờ hành trì thiền tuệ quán này và đó l à lý do lời tuyên ngôn đầu ti ên của Ngài về pháp "Nhân Duyên" ( paticca-samuppada ).

Vạn vật sanh khởi đều do nhân duy ên, nếu (nhân) 'cái này có' thì (kết quả) 'cái kia có.' Trong tiến trình này đức Phật giải thích r õ ràng rằng, do nhân duyên sáu c ăn tiếp xúc với sáu trần sẽ hiện khởi các cảm thọ tr ên thân. Nếu cảm thọ ưa thích, chúng ta sẽ phản ứng với tâm tham ái; nếu cảm thọ không ưa thích chúng ta phản ứng với tâm bực mình (sân giận). Các cảm thọ sanh khởi trên thân đóng một vai tr ò rất quan trọng. Do vì tập khí vô minh, chúng ta tiếp tục làm t ăng trưởng đau khổ của chính m ình buông theo các cảm thọ và phản ứng theo chúng. Ngược lại, với trí tuệ thực nghiệm chúng ta sẽ thoát khỏi đau khổ v ì không còn phản ứng theo các cảm thọ.

Vào thời Phật tại thế (trước cũng như sau Ngài), ở Ấn Độ có rất nhiều pháp môn thiền định, nhưng không một ai giảng dạy về phương pháp quán chiếu các cảm thọ tr ên thân. Đây l à khám phá vĩ đại của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ( Sakyamuni Buddha ). Bất cứ pháp môn thiền định n ào cũng có thể đạt được tâm định tĩnh, an nhi ên và thuần tịnh nhưng chỉ trên bề mặt tâm thức, đức Phật không thỏa m ãn với các loại thiền chứng này. Ngài quán chiếu hướng sâu vào nội tâm và tận cùng trong tầng vô thức, tâm vẫn luôn liên tục phản ứng với các cảm thọ trên thân.

Vì thế, thực hành phương pháp thiền tuệ quán - 'vipassana' theo lời dạy của đấng Giác Ngộ, quan trọng hơn hết l à các cảm thọ trên thân chúng ta. Khi thực hành thiền tuệ quán, thiền sinh vừa giữ tâm tỉnh giác với các cảm thọ, nhưng cũng vừa buông xả niệm thọ ấy. Đây l à tiến trình thanh lọc tâm mang tính khoa học, một sự thanh tịnh tâm hoàn toàn.

Tôi rất vui mừng khi thấy một số chư T ăng
Ni tham dự các khóa thiền Vipassana v à tin rằng chư T ăng
Ni sẽ thực h ành thiền định hằng ng ày.
Tôi có lời khuyến khích chư T ăng Ni n ên
tham dự các khóa thiền nhiều hơn. Những người cư sĩ có rất nhiều tục sự
khác nhau, đó l à các trách nhiệm thế
tục. Họ không thể dành nhiều thời gian cho thiền
định. Chư Tăng Ni l à những người hữu
duyên trở thành Chư Tỳ Kheo và Chư Tỳ Kheo Ni
để thực h ành chánh pháp chuyên sâu hơn. Mong rằng chư T ăng
Ni sẽ chứng nghiệm kết quả cao thượng nhất trong lời dạy của đấng Giác Ngộ
nhờ thực h ành thiền Vipassana. Hơn nữa, chư T ăng
Ni nơi đây vô c ùng may mắn có được bậc
Chân Sư (H òa thượng Sheng Yen) là vị Thầy hướng
đạo.

Cầu nguyện tất cả T ăng Ni đều th ành công như ý!

Cầu nguyện chư T ăng Ni đều th ành tựu chánh Pháp tối thượng!

-ooOoo-

Thích Nữ Hằng Liên dịch từ - S.N. Goenka, "The Proper Way to Pay Respect", VRI. Newsletter.

[ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 23-06-2005
