Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) T007 A HÀM VII 100-Q11 Biệt Dịch Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) BIEÄT DÒCH KINH TAÏP A-HAØM QUYEÅN XI 199. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi thaønh Vöông xaù. Baáy giôø coù Phaïm chí teân Öu-traéc ñeán gaëp Ñöùc Phaät. Sau khi chaøo hoûi, vò aáy ngoài qua moät beân, thöa: –Thöa Cuø-ñaøm, theá giôùi höõu bieân hay voâ bieân? Ñöùc Phaät baûo Öu-traéc: –Ta khoâng ñaùp caâu hoûi naøy. Öu-traéc noùi: –Thöa Cuø-ñaøm, toâi hoûi theá giôùi höõu bieân hay voâ bieân, Ngaøi ñeàu khoâng ñaùp. Neáu nhö vaäy, thoâng thöôøng Ngaøi thuyeát phaùp, giaûi thích vaán naïn laø ñaùp ñieàu gì? Phaät baûo: –Naøy Öu-traéc, Ta ñaõ bieát roõ hoaøn toaøn veà caùc phaùp, giaûng thuyeát Chaùnh ñaïo cho ñeä töû Thanh vaên ñeå hoï dieät tröø taän cuøng bieân giôùi caùc khoå. Öu-traéc thöa: –Ngaøi ñaõ bieát roõ hoaøn toaøn veà caùc phaùp, giaûng thuyeát Chaùnh ñaïo cho ñeä töû Thanh vaên ñeå hoï dieät tröø caùc khoå ñeán heát bieân giôùi. Nhö vaäy ñaïo maø Ngaøi ñaéc ñöôïc laø ñeå cho moïi ngöôøi ñeàu haønh hay laø chæ daønh rieâng cho moät soá ngöôøi haønh ñaïo aáy? Luùc aáy Ñöùc Nhö Lai im laëng khoâng ñaùp. Öu-traéc hoûi ba laàn nhö vaäy, Nhö Lai ñeàu im laëng. Baáy giôø Toân giaû A-nan ñang quaït haàu Phaät, nghe caâu hoûi cuûa Öu-traéc, Toân giaû baûo oâng ta: –Caâu hoûi cuûa oâng khoâng khaùc caâu tröôùc, cho neân Theá Toân im laëng khoâng ñaùp. Toâi seõ vì oâng noùi moät ví duï: Nhö bieân giôùi coù thaønh trì vôùi töôøng vaùch kieân coá, lan can cöûa soå ñeàu chaéc chaén, ñaïi loä, ñöôøng heûm, dinh thöï, chôï buùa saép xeáp kheùp kín khoâng xen taïp nhau, nhöng thaønh trì naøy chæ coù moät cöûa. Ngöôøi giöõ cöûa thoâng minh trí tueä, coù söùc ghi nhôù raát toát, bieát phaân bieät roõ nhöõng ngöôøi vaõng lai cuõ, bieát cho ai vaøo vaø khoâng cho ai vaøo. Khi aáy, trong thaønh coù ngöôøi muoán ra nhöng khoâng bieát ñöôøng ra, tìm khaép nôi khoâng coù choã troáng, chæ coù moät cöûa naøy môùi coù theå ra ñöôïc. Ngöôøi giöõ cöûa trí tueä aáy khoâng caàn bieát heát caùc haïng ngöôøi trong thaønh, nhöng bieát taát caû nhöõng ngöôøi trong thaønh muoán ra ngoaøi ñeàu phaûi ñi baèng cöûa naøy. Naøy Öu-traéc, Nhö Lai cuõng nhö vaäy, tuy khoâng suy nghó phaân bieät ñeán taát caû moïi ngöôøi, nhöng bieát raát roõ taát caû ñeàu phaûi ra vaøo baèng cöûa naøy, bieát bieân giôùi cuûa khoå ôû quaù khöù, hieän taïi, vò lai ñeàu do ñöôøng naøy maø chaám döùt heát khoå. Phaïm chí Öu-traéc nghe lôøi Toân giaû A-nan giaûng giaûi, hoan hyû töø giaõ.  200. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù, coøn Toân giaû Phuù-na ôû nuùi Linh thöùu. Coù nhieàu Phaïm chí dò hoïc ngoaïi ñaïo ñeán gaëp Toân giaû, sau khi chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, thöa vôùi Toân giaû: –Chuùng toâi ñeàu nghe Sa-moân Cuø-ñaøm noùi raèng chuùng sanh cheát roài khoâng sanh nöõa. Söï vieäc naøy nhö theá naøo? Toân giaû ñaùp: –Nhö toâi hieåu yù nghóa trong lôøi Phaät daïy, thì Ñöùc Phaät khoâng bao giôø noùi chuùng sanh cheát roài laïi khoâng coù gì caû, cheát ôû ñaây sanh ôû kia. Ñöùc Phaät khoâng thaáy coù töôùng chuùng sanh. Vì sao? Phaøm phu voïng töôûng coù ngaõ maïn neân noùi coù chuùng sanh. Nhö Lai ñoaïn ngaõ maïn, taùn thaùn ñoaïn ngaõ maïn neân khoâng coù töôûng veà chuùng sanh. Caùc ngoaïi ñaïo nghe Toân giaû noùi, hoï khoâng hoan hyû, cuõng khoâng cheâ bai, cuøng nhau boû ñi. Hoï ñi chöa bao laâu, Phuù-na lieàn ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ñaûnh leã saùt chaân Ngaøi, ñöùng qua moät beân, trình baøy ñaày ñuû vôùi Theá Toân nhöõng lôøi ngoaïi ñaïo noùi: “Hoï noùi raèng Theá Toân giaûng, noùi chuùng sanh dieät roài khoâng coøn thoï sanh nöõa. Söï vieäc naøy … nhö treân… khoâng coù töôûng veà chuùng sanh”. Phuù-na laïi thöa: –Con traû lôøi vôùi ngoaïi ñaïo nhö vaäy coù traùi vôùi giaùo phaùp cuûa Ñöùc Phaät daïy, coù huûy baùng hay theâm bôùt khoâng? Coù gioáng hay khaùc lôøi Theá Toân daïy, noùi ñuùng phaùp hay khoâng ñuùng phaùp, coù gioáng phaùp hay khoâng gioáng phaùp, coù ñaùng cheâ traùch vì sai vôùi Phaät phaùp khoâng? Phaät baûo Phuù-na: –Lôøi oâ ng noùi raát ñuùng, khoâng huûy baùng, khoâng theâm bôùt, khoâng khaù c lôø i Ta daïy, noùi ñuùng phaùp, khoâng phi phaùp, ñuùng vôùi Phaä t phaùp neân khoâng coù gì cheâ traùc h oâng ñöôï c. Taïi sao? Xöa nay taát caû chuù ng sanh ñeà u do ngaõ maï n laøm haïi , phieàn naõ o cuû a chuùng sanh ñeàu do ngaõ maï n sanh tröôûng, do hyû laïc ngaõ maïn, khoâng bieá t roõ ngaõ maïn neân ñöa ñeá n khoâ ng bieát gì caû. Nhö khoâng bieát choã ñaàu tieân treâ n voøng troø n, khoâng bieát ñaàu moái nôi cuoän chæ roái, nhö ñoá ng daây roái, nhö ñoäi quaân khi bò ñòch ñaùnh tan boû chaïy hoãn loaïn. Chuùng sanh bò hoãn loaï n baát ñònh ôû ñaâu? ÔÛ ñôøi naøy qua ñôøi khaùc , chaï y maõi khoâng ngöøng, löu chuyeån trong sanh töû khoâng theå thoaù t khoûi. Naøy Phuù -na, vôùi ngaõ maï n, nhö vaä y, neáu chuùng sanh dieät taän ngaõ maïn khoâng coøn chuùt naøo thì ngöôøi aáy tuy ôû trong caûnh giôù i Ngöôøi , Trôøi , Ma, Phaïm, Sa-moân, Baø -la-moân, nhöng thaáy ñöôïc söï thaät, thoaùt khoå , ñöôïc an laïc maõi maõi. Caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy hoan hyû phuïng haønh.  201. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Giöõa ñeâm, Toân giaû A-nan ñeán soâng Ña-baït, côûi y phuïc ñeå treân bôø, xuoáng soâng taém, sau ñoù maëc y taém, leân bôø hong thaân cho khoâ. Coù ngoaïi ñaïo teân Cuï-ca-na-ñeà ñang ñi ñeán bôø soâng aáy. Toân giaû A-nan nghe tieáng chaân vaø tieáng ho cuûa oâng ta. OÂng ta cuõng nghe tieáng cuûa Toân giaû, hoûi: –Hieàn giaû laø ai? Ñaùp: –Toâi laø Sa-moân. Hoûi: –Sa-moân raát nhieàu, Hieàn giaû laø Sa-moân naøo? A-nan ñaùp: –Toâi laø Thích töû. Ngoaïi ñaïo hoûi: –Toâi coù ñieàu thaéc maéc, neáu Hieàn giaû raûnh roãi xin cho pheùp toâi hoûi. A-nan ñaùp: –OÂng cöù hoûi, nghe roài môùi bieát. Hoûi: –Ta cheát ôû ñaây sanh ñeán choã kia phaûi khoâng? A-nan noùi: –Nhö Lai khoâng traû lôøi. Hoûi: –Ta cheát ôû ñaây khoâng sanh ôû kia; cuõng sanh, cuõng khoâng sanh; chaúng phaûi sanh, chaúng phaûi khoâng sanh nôi choã kia, phaûi khoâng? A-nan laïi noùi: –Nhöõng caâu hoûi naøy, Nhö Lai ñeàu khoâng ñaùp. Ngoaïi ñaïo noùi: –Toâi hoûi Hieàn giaû, ta cheát ôû ñaây sanh ôû kia… ñeàu khoâng ñöôïc ñaùp. Hay laø Hieàn giaû khoâng bieát vieäc naøy? A-nan ñaùp: –Nhöõng vieäc nhö vaäy, toâi ñeàu thaáy bieát, chaúng phaûi laø khoâng thaáy bieát. Ngoaïi ñaïo hoûi: –Hieàn giaû thaáy bieát nhö theá naøo? A-nan ñaùp: –Theo söï thaáy bieát cuûa toâi, thaáy ñöôïc caûnh giôùi aáy, thaáy haønh nghieäp cuûa chuùng sanh, cho ñeán thaáy bieát chuùng sanh töø ñaâu sanh ra, thaáy bieát nghieäp troùi buoäc do haønh ñoäng ñaõ laøm, thaáy phieàn naõo vaây phuû tuï taäp ñen nhö möïc. Phaøm phu ít hieåu bieát töông öùng vôùi tri kieán bò troùi buoäc, taát nhieân trong vò lai phaûi troâi theo sanh töû maõi maõi. Söï vieäc laø nhö vaäy, coù gì laø khoâng thaáy bieát?! Ngoaïi ñaïo Caâu-ca-na hoûi: –Hieàn giaû teân gì? A-nan ñaùp: –Toâi teân A-nan. Ngoaïi ñaïo noùi: –Laønh thay, laønh thay! Ñeä töû cuûa Baäc Ñaïi Sö, toâi ñaõ ñaøm luaän töø naõy giôø maø khoâng bieát Hieàn giaû A-nan. Neáu toâi bieát Hieàn giaû, naøo daùm coù theå cuøng ñoái ñaùp ñöôïc. Ngoaïi ñaïo nghe Toân giaû A-nan thuyeát giaûng, hoan hyû töø giaû.  202. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Tröôûng giaû Tu-ñaït-ña muoán ñeán gaëp Ñöùc Phaät ñeå ñöôïc gaàn guõi cuùng döôøng, laïi suy nghó: “Ta ñeán ñoù khi trôøi coøn quaù sôùm, coù khi Ñöùc Nhö Lai chöa ra khoûi thieàn ñònh, vaäy neân ñeán choã ngoaïi ñaïo tröôùc”. Tröôûng giaû ñeán choã ngoaïi ñaïo, sau khi chaøo hoûi, ngoài qua moät beân. Dò hoïc ngoaïi ñaïo hoûi Tu-ñaït: –Tröôûng giaû coù theå noùi cho toâi bieát Sa-moân Cuø-ñaøm haønh ñoäng vôùi tri kieán naøo? Tu-ñaït-ñaùp: –Lôøi daïy cuûa Nhö Lai, toâi chöa ñaït ñeán ñöôïc. Tri kieán cuûa Ngaøi thì ngoaøi nhaän thöùc cuûa toâi. Ngoaïi ñaïo noùi: –Neáu Tröôûng giaû khoâng bieát veà tri kieán cuûa Phaät, vaäy coù bieát veà tri kieán cuûa caùc Tyø-kheo khoâng? Tu-ñaït-ñaùp: –Nhöõng vieäc nhö vaäy toâi ñeàu khoâng bieát. Ngoaïi ñaïo noùi: –Nhö vaäy, cuoái cuøng Tröôûng giaû coù kieán thöùc gì? Neáu bieát ñöôïc chuùt ít gì xin noùi cho toâi nghe. Tu-ñaït noùi: –Hieàn giaû haõy noùi tröôùc veà kieán thöùc cuûa mình, toâi seõ trình baøy sau. Vò ngoaïi ñaïo aáy noùi vôùi Tu-ñaït: –Theo nhaän thöùc cuûa toâi, chuùng sanh laø thöôøng, laø thaät, noùi khaùc ñi laø sai. Moät vò ngoaïi ñaïo khaùc noùi vôùi Tu-ñaït: –Theo nhaän thöùc cuûa toâi, taát caû ñeàu laø voâ thöôøng, chæ nhö vaäy laø thaät, ngoaøi ra ñeàu noùi sai. Laïi coù ngöôøi noùi: –Chuùng sanh cuõng thöôøng, cuõng voâ thöôøng, chaúng phaûi thöôøng, chaúng phaûi voâ thöôøng. Chæ coù ñaây laø ñuùng, noùi khaùc ñi laø sai. –Theá giôùi höõu bieân, theá giôùi voâ bieân; cuõng höõu bieân, cuõng voâ bieân; chaúng phaûi höõu bieân, chaúng phaûi voâ bieân, thaân laø maïng, maïng laø thaân; thaân vaø maïng khaùc nhau; thaàn ngaõ cuûa chuùng sanh cheát ñaây sanh kia, cheát ñaây khoâng sanh kia, cheát ñaây cuõng sanh kia, cuõng khoâng sanh kia; cheát ñaây chaúng sanh kia, chaúng khoâng sanh kia. Tröôûng giaû, ñaây laø kieán thöùc cuûa chuùng toâi. Sau khi caùc ngoaïi ñaïo ñöa ra nhöõng nhaän thöùc cuûa mình xong, noùi vôùi Tröôûng giaû: –Nhaân giaû haõy noùi kieán thöùc cuûa mình ñi. Tu-ñaït-ñaùp: –Theo nhaän thöùc cuûa toâi, taát caû chuùng sanh ñeàu laø höõu vi, töø caùc nhaân duyeân hoøa hôïp maø coù, goïi laø nhaân duyeân töùc chæ cho nghieäp. Caùi gì ñaõ döïa vaøo söï hoøa hôïp cuûa nhaân duyeân maø coù töùc laø voâ thöôøng. Voâ thöôøng laø khoå, khoå töùc laø voâ ngaõ. Vì söï thaät naøy, toâi khoâng coù taâm chaáp tröôùc vaøo kieán naøo caû. Ngoaïi ñaïo quyù vò baøy toû theá naøy: “Taát caû caùc phaùp ñeàu thöôøng, chæ ñaây laø ñuùng, noùi khaùc ñi laø sai”, vôùi suy tính nhö vaäy chính laø caên baûn cuûa caùc khoå. Ai tham chaáp vôùi caùc kieán naøy laø töông öng vôùi khoå, phaûi chòu khoå lôùn, phaûi chòu khoå voâ cuøng trong sanh töû, ñeàu do kieán chaáp veà höõu, cho theá giôùi laø thöôøng, cho ñeán sau khi cheát chaúng sanh choã kia; chaúng phaûi khoâng sanh choã kia…. Nhöõng kieán naøy thaät söï laø phaùp höõu vi do nhaân duyeân hoøa hôïp cuûa nghieäp taäp khôûi. Theo nhö vaäy, suy luaän ra phaûi bieát taát caû ñeàu voâ thöôøng, voâ thöôøng laø khoå, khoå laø voâ ngaõ. Laïi coù ngoaïi ñaïo noùi vôùi Tu-ñaït: –Tröôûng giaû, neáu chuùng sanh do nhaân duyeân hoøa hôïp cuûa nghieäp taäp khôûi maø coù, taát nhieân laø voâ thöôøng, voâ thöôøng laø khoå, khoå laø voâ ngaõ. Neáu nhö vaäy, hieän nay toâi ñang taïo nhöõng goác khoå, cuøng töông öùng vôùi khoå, chòu khoå voâ cuøng trong sanh töû? Tu-ñaït-ñaùp: –Tröôùc ñaây toâi ñaõ noùi: Taâm toâi khoâng chaáp tröôùc vaøo taát caû caùc kieán. Theá neân nay toâi cuõng khoâng chaáp tröôùc vaøo kieán naøy. Khi aáy ngoaïi ñaïo taùn thaùn Tu-ñaït: –Ñuùng vaäy, naøy Tröôûng giaû, Tröôûng giaû ñaõ baøy toû ñuùng nhö vaäy. Sau khi Tu-ñaït ôû giöõa chuùng ngoaïi ñaïo baøy toû tieáng gaàm cuûa sö töû, khieán cho taâm taø kieán cuûa caùc ngoaïi ñaïo bò tieâu dieät, beøn ñi ñeán gaëp Phaät, ñaûnh leã saùt chaân, ngoài qua moät beân, ñem söï vieäc vöøa baøn luaän vôùi ngoaïi ñaïo thöa vôùi Ñöùc Nhö Lai. Ñöùc Phaät taùn thaùn: –Laønh thay! OÂng phaù tan nhöõng taø kieán cuûa ngoaïi ñaïo vôùi lyù luaän nhö vaäy, laøm cho chaùnh phaùp höng thònh. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh.  203. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Phaät ôû taïi vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Phaïm chí Tröôøng Traûo ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ngoài qua moät beân, baøy toû: –Hieän nay, ñoái vôùi taát caû caùc phaùp, toâi khoâng chaáp nhaän ñieàu gì caû. Ñöùc Phaät baûo Tröôøng Traûo: –OÂng ñoái vôùi caùc phaùp khoâng chaáp nhaän ñieàu gì caû. Nhö vaäy oâng coù chaáp nhaän tri kieán aáy khoâng? Tröôøng Traûo noùi: –Tri kieán nhö vaäy, toâi cuõng khoâng chaáp nhaän. Ñöùc Phaät baûo Tröôøng Traûo: –Neáu oâng ñaõ khoâng chaáp nhaän tri kieán nhö vaäy taïi sao laïi baøy toû: “Ñoái vôùi caùc phaùp, toâi khoâng chaáp nhaän gì caû”, vaäy lôøi toû baøy khoâng chaáp nhaän cuûa oâng noùi ra laø gì? Ñöùc Phaät laïi baûo: –Naøy ngöôøi thôø löûa! Neáu oâng thaáy, oâng bieát maø khoâng chaáp nhaän caùi thaáy aáy, töùc laø caét ñöùt caùi thaáy aáy, ñaõ vöùt boû caùi thaáy aáy. Cuõng nhö coù ngöôøi ñaõ noân caùc kieán ra ngoaøi, neáu ngöôøi nhö vaäy, ñoái vôùi caùc kieán khaùc khoâng coøn tieáp noái, khoâng coøn giöõ laáy, khoâng coøn phaùt sanh. Phaïm chí Tröôøng Traûo laïi noùi: –Theo Ngaøi noùi, toâi ñaõ ñoaïn tröø kieán naøy, ñaõ vöùt boû kieán naøy, cuõng nhö ngöôøi ñaõ noân caùc kieán ra ngoaøi, khoâng coøn tieáp noái, khoâng giöõ, khoâng sanh nöõa. Phaät baûo Tröôøng Traûo: –Neáu nhö vaäy, coù nhieàu chuùng sanh cuøng yù kieán vôùi oâng, cuõng lyù luaän nhö vaäy. Coù nhieàu Sa-moân, Baø-la-moân dò ñaïo, neáu xaû boû kieán naøy, laïi khoâng chaáp nhaän kieán khaùc, ñaây goïi laø thieáu trí, raát caïn côït, ngu si. Phaïm chí neân bieát, chuùng sanh trong theá gian ñeàu döïa vaøo ba loaïi kieán: Moät, chaáp nhaän taát caû. Hai, khoâng chaáp nhaän taát caû. Ba, chaáp nhaän moät phaàn, khoâng chaáp nhaän moät phaàn. Ñeä töû cuûa baäc Hieàn thaùnh quaùn saùt loaïi kieán thöù nhaát, thaáy noù phaùt sanh do tham duïc, saân haän, ngu si, laïi bò ba ñoäc troùi buoäc khoâng thoaùt ly ñöôïc, thöôøng sanh nguy hieåm tai haïi, luoân gaây phieàn naõo, khoâng theå giaûi thoaùt, hyû laïc vôùi duïc laø bò giam giöõ trong duïc, neân goïi laø chaáp nhaän taát caû. Kieán thöù hai: Khoâng chaáp nhaän ñieàu gì caû, töø ñoù phaùt sanh tham duïc, saân haän, ngu si, roài laïi luoân bò ba ñoäc aáy troùi buoäc, khoâng theå xaû ly, giaûi thoaùt ñöôïc. Do hyû laïc vôùi tham duïc, thöôøng bò aùi duïc quaûn thuùc troùi buoäc, neân goïi laø khoâng chaáp nhaän gì caû. Kieán thöù ba: Chaáp nhaän moät phaàn, khoâng chaáp nhaän moät phaàn, cuõng nhö chaáp nhaän hay khoâng chaáp nhaän ñaõ trình baøy ôû treân. Ñeä töû cuûa baäc Hieàn thaùnh neáu chaáp nhaän taát caû thì tranh caõi vôùi hai kieán kia. Neáu khoâng chaáp nhaän gì caû hay chaáp nhaän moät phaàn, khoâng chaáp moät phaàn thì cuõng cuøng vôùi hai kieán coøn laïi tranh luaän, vì tri kieán cuûa mình traùi vôùi ngöôøi khaùc, neân phaùt sanh tranh luaän. Neáu tranh luaän phaùt sanh thì huûy haïi nhau, vì cuøng tranh luaän thì sanh ra huûy haïi. Sai laàm cuûa caùc kieán laø phaùt sanh tranh luaän: Boû kieán naøy khoâng nhaän kieán khaùc. Do söï thaät aáy neân ñoaïn tröø kieán, vöùt boû kieán. Cuõng nhö ngöôøi ñaõ noân ra, ñoái vôùi caùc kieán khoâng coøn noái tieáp, khoâng coøn giöõ, khoâng coøn phaùt sanh. Ñeä töû cuûa baäc Hieàn thaùnh neáu baøy toû: Chaáp nhaän hay khoâng chaáp nhaän, chaáp nhaän moät phaàn, khoâng chaáp nhaän moät phaàn thì vaãn coù loãi naøy. Naøy Phaïm chí, saéc phaùp do boán ñaïi taïo thaønh, neân ñeä töû cuûa baäc Hieàn thaùnh thaáy saéc thaân naøy laø voâ thöôøng, ñaõ thaáy voâ thöôøng thì thöôøng lìa duïc; thaáy thaân naøy hoaïi dieät neân xa lìa. Ai thaáy thaân voâ thöôøng lieàn xa lìa duïc veà thaân, lìa aùi veà thaân, lìa söï giam giöõ veà thaân, lìa töôûng quyeát ñònh veà thaân. Naøy Phaïm chí, neân bieát coù ba loaïi thoï laø: Khoå thoï, laïc thoï vaø xaû thoï. Ba thoï naøy laáy gì laøm nhaân, laáy gì laøm taäp, nhaân vaøo ñaâu ñeå phaùt sanh, xuaát hieän töø ñaâu? Chuùng laáy xuùc laøm nhaân, nhaân xuùc taäp khôûi, taäp hôïp töø xuùc, nhaân xuùc phaùt sanh. Neáu xuùc dieät thì thoï dieät. Nhö maët trôøi laën, heát noùng ñöôïc maùt. Coù thoï thuoäc phaïm vi cuûa thaân, coù thoï thuoäc phaïm vi cuûa sanh maïng. Khi caûm nhaän thaân, bieát caûm nhaän thuoäc thaân. Khi caûm nhaän thuoäc sanh maïng, bieát thoï thuoäc sanh maïng. Bieát ñuùng nhö vaäy, khoâng sai laàm. Ñeä töû cuûa baäc Hieàn thaùnh khi caûm nhaän laïc thoï bieát söï caûm nhaän thuoäc thaân taát bò hoaïi dieät. Khi nhaän khoå thoï, xaû thoï, bieát caùc thoï thuoäc thaân naøy taát bò hoaïi dieät. Khi nhaän laïc thoï thì khoâng cuøng caùc thoï khaùc hoøa hôïp. Khi nhaän khoå thoï, xaû thoï cuõng vaäy. Khi caûm nhaän khoâng hoøa hôïp vôùi saân si, khoâng hoøa hôïp vôùi sanh, laõo, beänh, töû thì sanh, öu, bi, khoå naõo, taäp hôïp caùc khoå. Baáy giôø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát vöøa xuaát gia ñöôïc nöûa thaùng, ñang quaït haàu beân caïnh Ñöùc Phaät. Trong khi Nhö Lai thuyeát giaûng veà phaùp ñoaïn laäu lìa duïc, Xaù-lôïi-phaát quaùn saùt nhö thaät, thaáy caùc phaùp ñeàu voâ thöôøng, ngay taïi choã chöùng ñaéc lìa duïc, xa lìa caùc taø kieán, caùc laäu chaám döùt, khoâng coøn phaùt sanh nöõa, taâm ñaéc giaûi thoaùt. Phaïm chí Tröôøng Traûo ñoái vôùi caùc phaùp ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh, nhö noùi ôû treân. Sau khi ñaït tín taâm, Tröôøng Traûo baïch Phaät: –Caàu mong Theá Toân cho con xuaát gia. Nhö Lai cho pheùp oâng ta xuaát gia. Sau khi xuaát gia, Toân giaû aáy tu taäp tinh taán, ñaéc ñaïo quaû A-la-haùn.  204. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi bôø hoà Tu-ma-kieät-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Baáy giôø Phaïm chí Xa-la-phuø noùi giöõa ñaïi chuùng: –Toâi bieát roõ giaùo phaùp cuûa Thích töû. Hieåu bieát cuûa toâi vöôït hôn hoï. Khi ñoù coù nhieàu Tyø-kheo vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy Phaïm chí Xa-la-phuø ôû beân bôø soâng aáy, baøy toû: “Toâi bieát roõ giaùo phaùp cuûa Thích töû. Hieåu bieát cuûa toâi vöôït hôn caû hoï”. Sau khi nghe nhö vaäy, caùc Tyø-kheo trôû veà Taêng xaù, thu xeáp y baùt, röûa saïch chaân tay, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ñaûnh leã saùt chaân Ngaøi, ngoài qua moät beân, baïch: –Thöa Theá Toân, hoâm nay chuùng con vaøo thaønh khaát thöïc, sau khi thoï trai xong, treân ñöôøng veà, ñi ngang qua hoà Tu-ma-kieät-ñaø, treân bôø hoà aáy coù moät Phaïm chí teân Xa-la-phuø, baøy toû giöõa ñaïi chuùng: “Toâi bieát roõ giaùo phaùp cuûa Thích töû. Hieåu bieát cuûa toâi vöôït hôn caû hoï”. Laønh thay! Theá Toân, xin Ngaøi ñi ñeán bôø hoà aáy. Ñöùc Theá Toân im laëng ñoàng yù, cuøng vôùi caùc Tyø-kheo tröôùc sau vaây quanh ñi theo, ñeán hoà Tu-ma-kieät-ñaø. Xa-la-phuø thaáy Ñöùc Phaät ñeán lieàn ñöùng daäy, thöa vôùi Phaät: –Môøi Ngaøi an toïa. Ñöùc Phaät ngoài vaøo choã ngoài, baûo Xa-la-phuø: –Söï thaät oâng coù baøy toû: “Toâi bieát roõ giaùo phaùp cuûa Thích töû. Hieåu bieát cuûa toâi vöôït hôn caû hoï” hay khoâng? Khi aáy Phaïm chí ñöùng im laëng. Ñöùc Phaät baûo oâng ta: –Taïi sao oâng im laëng khoâng ñaùp? Neáu hieåu, oâng tuøy yù noùi. Neáu oâng khoâng hieåu, Ta seõ vì oâng phaân bieät giaûng thuyeát, laøm cho oâng ñöôïc hieåu bieát hoaøn toaøn. Neáu oâng coù theå trình baøy ñaày ñuû, Ta seõ taùn trôï oâng. Naøy Phaïm chí, trong ñôøi coù ngöôøi noùi: “Ñöùc Nhö Lai khoâng phaûi laø Baäc ÖÙng Cuùng Chaùnh Ñaúng Giaùc”. Ñoái vôùi ngöôøi baøy toû nhö vaäy, Ta khen: “Laønh thay!” vaø seõ hoûi hoï: “OÂng caên cöù vaøo söï vieäc gì baøy toû Nhö Lai khoâng phaûi laø Baäc ÖÙng Cuùng Chaùnh Ñaúng Giaùc?”. Nhöõng chuùng sanh naøy khoâng thoâng suoát nghóa lyù neân khoâng theå ñaùp ñöôïc, beøn noùi theo nhöõng ngoân luaän khaùc cuûa theá gian, xen laãn vaøo baèng nhöõng lôøi sai laàm, kieâu maïn, cao ngaïo, sanh taâm huûy haïi, vì khoâng theå ñaùp caâu hoûi naøy neân ñöùng im laëng, xaáu hoå, cuùi ñaàu khoâng trình baøy gì caû. Naøy Xa-la-phuø, oâng cuõng vaäy, giaû söû coù ngöôøi noùi: “Sa-moân Cuø-ñaøm thuyeát giaûng giaùo phaùp coù loãi laàm”. Ñoái vôùi ngöôøi baøy toû nhö vaäy, Ta vaãn khen: “Laønh thay”, vaø hoûi ngöôøi aáy: “Caên cöù vaøo trí naøo maø bieát söï vieäc naøy?”. Hoï khoâng ñaùp ñöôïc neân noùi theo ngoân luaän cuûa theá gian, noäi dung thaùc loaïn, cuøng lôøi ñuoái lyù, xaáu hoå cuùi ñaàu, ñöùng im laëng khoâng trình baøy ñöôïc gì caû, cuõng nhö oâng hieän nay khoâng khaùc. Laïi coù ngöôøi cho raèng: “Ñeä töû cuûa Sa-moân Cuø-ñaøm khoâng coù höôùng thieän, khoâng ñuû giôùi luaät”, Ta cuõng khen: “Laønh thay!” vaø hoûi laïi hoï raèng: “OÂng döïa vaøo phaùp gì maø nghieäm bieát vieäc aáy?”. Hoï khoâng theå ñaùp, laïi noùi chuyeän theá gian vôùi ngoân luaän thaùc loaïn, cuøng lôøi ñuoái lyù, xaáu hoå cuùi ñaàu ñöùng im laëng, khoâng noùi ñöôïc gì caû, nay oâng cuõng nhö vaäy. Khi aáy caùc baïn ñoàng phaïm haïnh baûo Xa-la-phuø: –Taïi sao baïn im laëng khoâng ñaùp? Ngaøy tröôùc baïn thöôøng tuyeân boá giöõa ñaùm ñoâng ngöôøi: “Hieåu bieát cuûa toâi hôn giaùo phaùp cuûa Cuø- ñaøm”. Ñaùng leõ hoâm nay baïn phaûi vaán naïn Sa-moân Cuø-ñaøm, taïi sao baïn laïi bò Sa-moân Cuø-ñaøm hoûi ngöôïc laïi, vaën baïn phaûi traû lôøi, baûo raèng: “Neáu lôøi noùi cuûa oâng ñaày ñuû, Ta taùn trôï oâng, khen taëng laønh thay. Neáu lôøi noùi cuûa oâng khoâng ñaày ñuû, Ta seõ giuùp oâng phaân bieät, trình baøy laøm cho ñaày ñuû”. Xa-la-phuø nghe baïn beø ñoàng phaïm haïnh noùi nhö vaäy, vaãn im laëng khoâng trình baøy ñöôïc gì caû. Beân bôø hoà Tu-ma-kieät-ñaø, sau khi neâu baøy tieáng roáng cuûa sö töû, Ñöùc Theá Toân ñöùng daäy, trôû veà thaønh Vöông xaù. Phaät ñi chöa bao laâu, nhöõng ngöôøi baïn ñoàng phaïm haïnh cuûa Xa-la-phuø cheâ traùch oâng ta: –Naøy baïn, hieän nay baïn nhö boø gaõy söøng, chæ roáng ôû choã vaéng. Baïn cuõng vaäy, ôû choã vaéng veû thì roáng leân tieáng sö töû. Khi ñeán tröôùc Sa-moân Cuø-ñaøm thì im laëng, khoâng bieát noùi gì. Baïn nhö con gaùi, giaû noùi tieáng ñaøn oâng, nhöng khoâng laøm ñöôïc, vaãn laø gioïng nöõ. Baïn cuõng vaäy, muoán baét chöôùc Sa-moân Cuø-ñaøm roáng tieáng sö töû nhöng khoâng thaønh coâng. Nhö con daõ can caùi muoán roáng leân tieáng sö töû, nhöng khi phaùt ra tieáng thì vaãn laø aâm thanh cuûa loaøi daõ can, khoâng theå gioáng nhö aâm thanh cuûa sö töû ñöôïc. Caùc ngöôøi baïn sau khi cheâ traùch Xa-la-phuø baèng nhöõng lôøi nhö vaäy xong, cuøng boû ñi töù taùn.  205. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi röøng truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Coù moät Phaïm chí teân Troïng Saøo ôû beân bôø hoà Tu-ma-kieät-ñaø baøy toû giöõa chuùng cuûa oâng ta: –Ai coù theå phaân tích ñaày ñuû vaø thuyeát minh ñöôïc yù nghóa baøi keä cuûa toâi noùi ra, toâi seõ laøm ñeä töû ngöôøi aáy. Ñeán giôø aên, caùc Tyø-kheo maëc y mang baùt, laàn löôït vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc. Sau khi thoï trai xong, treân ñöôøng veà, ñi ngang qua bôø hoà Tu-ma-kieät-ñaø, caùc Tyø-kheo nghe lôøi vò Phaïm chí aáy noùi; hoï trôû veà Taêng xaù, thu xeáp y baùt, röûa saïch tay chaân, ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ñaûnh leã saùt chaân, ngoài qua moät beân, baïch Phaät: –Thöa Theá Toân, beân bôø hoà Tu-ma-kieät-ñaø coù Phaïm chí Troïng Saøo baøy toû: “Ngöôøi naøo phaân tích ñaày ñuû, thuyeát minh ñöôïc yù nghóa keä cuûa toâi noùi ra, toâi seõ laøm ñeä töû ngöôøi aáy”. Caàu mong Theá Toân ñi ñeán ñoù. Theá Toân im laëng ñoàng yù, cuøng caùc Tyø-kheo tröôùc sau ñi ñeán bôø hoà kia. Phaïm chí Troïng Saøo töø xa thaáy Phaät ñeán, lieàn baøy bieän toøa cao, thöa vôùi Phaät: –Xin môøi Cuø-ñaøm ngoài ôû ñaây. Sau khi an toïa, Nhö Lai baûo Phaïm chí: –Ta nghe oâng coù noùi raèng ngöôøi naøo coù theå phaân tích ñaày ñuû, thuyeát minh ñöôïc yù nghóa keä do oâng noùi, oâng seõ laøm ñeä töû hoï phaûi khoâng? Phaïm chí ñaùp: –Thöa Cuø-ñaøm, ñuùng vaäy. Ñöùc Phaät baûo: –OÂng haõy ñoïc keä cho Ta nghe. Ta seõ phaân tích giaûng giaûi cho oâng. Baáy giôø Phaïm chí Troïng Saøo saép ñaët laïi toøa cao, ngoài treân ñoù vaø noùi keä: Ai laø Tyø-kheo Mang hoï Thích-ca Caàn phaûi nhö phaùp Sinh hoaït thanh tònh Khoâng ñöôïc laøm haïi Caùc loaøi chuùng sanh Caàn phaûi xa lìa Caùc phaùp baát thieän Giöõ yù thanh tònh Trì giôùi ñaõ thoï Ñieàu phuïc nhö vaäy Tuøy thuaän ñònh, tueä. Theá Toân noùi keä ñaùp: Neáu laøm ñöôïc nhö vaäy Tuøy thuaän maø thöïc haønh Trong caùc thieän tröôïng phu OÂng laø ngöôøi hôn heát Tyø-kheo soáng yeân laëng Thanh tònh töï ñieàu thuaän Khoâng laøm haïi chuùng sanh Xa lìa taát caû aùc Ngöôøi ñieàu phuïc nhö vaäy Tuøy thuaän vôùi ñònh, tueä. Taâm nhu hoøa hoaøn toaøn Thaân mieäng khoâng laøm aùc Thöôøng thu nhieáp ba nghieäp Goïi tuøy thuaän ñònh, tueä Laøm phöôùc ñieàn cho ñôøi Mang baùt ñeán töøng nhaø Nhieáp taâm, tu nieäm xöù Khieâm toán, soáng giaûn dò Töø duïc, boû tham caàu Neân ñaéc voâ sôû uùy. Khi Phaïm chí Troïng Saøo nghe keä naøy xong, beøn suy nghó: “Samoân Cuø-ñaøm thaät ñaõ bieát roõ taâm yù ta, vaäy ta neân quy y Tam baûo”. Sau khi nghó nhö vaäy, Troïng Saøo baïch Phaät: –Caàu mong Nhö Lai cho con ñöôïc xuaát gia. Ñöùc Phaät cho pheùp Troïng Saøo xuaát gia hoïc ñaïo, thoï giôùi cuï tuùc, trôû thaønh Sa-moân, tinh caàn tu taäp, ñoaïn tröø phieàn naõo, ñaéc A-la-haùn. Caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh.  206. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Baáy giôø caùc ngoaïi ñaïo ôû Ma-kieät-ñaø cuøng nhau tuï taäp treân bôø Tu Ma-kieät-ñaø, baøy toû vôùi ngoân luaän: –Vaán ñeà naøy laø söï thaät cuûa Baø-la-moân, ñaây laø söï thaät cuûa Baø-la- moân. Ñöùc Nhö Lai ñang ôû tinh xaù, vôùi thieân nhó thieàn tònh, nghe lôøi noùi cuûa hoï neân sau khi xuaát thieàn, ñi ñeán bôø ao Tu Ma-kieät-ñaø. Caùc vò Baø-la-moân thaáy Phaät töø xa ñeán, cuøng nhau ñöùng daäy xeáp ñaët choã, môøi Phaät ngoài. Sau khi an toïa, Ñöùc Phaät baûo vôùi hoï: –Caùc vò taäp hôïp ôû ñaây baøn luaän veà vieäc gì? Caùc Baø-la-moân thöa vôùi Ñöùc Phaät: –Thöa Cuø-ñaøm, hoâm nay chuùng toâi taäp hôïp nhau cuøng baøn luaän: Vaán ñeà naøy laø söï thaät cuûa Baø-la-moân, ñaây laø söï thaät cuûa Baø-la-moân. Ñöùc Phaät baûo hoï: –Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Ngaøy xöa, sau khi tìm ñaïo Ta ñaõ chöùng Chaùnh Ñaúng Giaùc. Sau khi chöùng tri, Ta ñaõ tuyeân boá: Taát caû theá gian khoâng ngoaøi ba söï thaät, Ta seõ phaân bieät. Nhöõng gì laø ba? Ñoù laø khoâng ñöôïc saùt haïi taát caû caùc loaøi. Ñaây laø lôøi chaân thaät, khoâng doái traù. Neáu chaáp nhaän ñaây laø söï thaät thì caàn phaûi tinh taán, ñoái vôùi caùc chuùng sanh thöôøng sanh taâm Töø. Ñaây laø söï thaät thöù nhaát cuûa Baø-la-moân. Ta bieát ñuùng nhö vaäy vaø giaûng thuyeát roäng cho moïi ngöôøi. Laïi nöõa, naøy Baø-la-moân, taát caû khoå taäp laø phaùp sanh dieät, lôøi noùi naøy chaân thaät khoâng sai. Neáu ñaây laø söï thaät, caàn phaûi tinh taán, ñoái vôùi khoå taäp thöôøng phaûi tu taâm quaùn saùt veà töôùng sanh dieät, neân tu taäp nhö vaäy. Ñaây laø söï thaät thöù hai cuûa Baø-la-moân. Ta vì bieát roõ töôùng sanh dieät aáy neân chöùng Chaùnh Ñaúng Giaùc, thöôøng vì chuùng sanh thuyeát giaûng phaùp naøy. Laïi nöõa, söï thaät thöù ba cuûa Baø-la-moân laø thoaùt ly ngaõ vaø ngaõ sôû, ñaït voâ ngaõ chaân thaät. Ai xa lìa ba phaùp töôùng naøy thì vieãn ly caùc ñieàu aùc. Neáu chaáp nhaän ñaây laø söï thaät, caàn phaûi soáng nhö vaäy. Khi Ñöùc Phaät thuyeát giaûng phaùp naøy, caùc ngoaïi ñaïo nghe lôøi Phaät daïy, vaãn ngoài im laëng. Theá Toân suy nghó: “Keû ngu si naøy thöôøng bò ma gaây chöôùng ngaïi neân trong ñaïi chuùng caàn coù moät ai tin nhaän lôøi naøy ñeå phaùt sanh chí nguyeän caàu hoïc, tu trì phaïm haïnh”. Nghó nhö vaäy xong, Ñöùc Nhö Lai ñöùng daäy ra ñi. Ñöùc Phaät vöøa ñi khoûi, vò thaàn hoà Tu-ma-kieät-ñaø noùi keä: Nhö veõ treân nöôùc muoán tìm daáu Ruoäng muoái, gieo gioáng muoán moïc maï Nhö duøng muøi thôm öôùp vaät thoái Doäi nöôùc bôø ñaù mong meàm maïi Thoåi vaøo chaøy saét caàu tieáng hay Vaøo giöõa muøa ñoâng tìm Daõ maõ Nhöõng ngoaïi ñaïo naøy cuõng nhö vaäy Tuy nghe dieäu phaùp khoâng tín thoï. Khi nghe thaàn hoà noùi keä aáy, caùc Baø-la-moân lieàn cuøng nhau ñi theo Phaät, caàu xin xuaát gia. Ñöùc Phaät cho pheùp. Sau khi xuaát gia hoï tinh taán tu taäp, ñaéc quaû A-la-haùn. Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy, ñeàu hoan hyû phuïng haønh.  207. Moät thôøi Toân giaû A-nan ôû taïi röøng Cuø-sö-la thuoäc nöôùc Caâudieäm-di. Coù Phaïm chí teân Vaên-ñaø ñeán gaëp Toân giaû A-nan. Sau khi chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, thöa: –Vì lyù do naøo Hieàn giaû xuaát gia hoïc ñaïo trong giaùo phaùp cuûa Samoân Cuø-ñaøm? A-nan ñaùp: –Vì toâi muoán boû aùc laøm thieän neân xuaát gia hoïc ñaïo trong giaùo phaùp cuûa Ñöùc Phaät. Phaïm chí laïi hoûi: –Boû nhöõng aùc gì? A-nan ñaùp: –Toâi muoán töø boû tham duïc, saân haän, ngu si. Phaïm chí laïi hoûi: –Hieàn giaû cuõng bieát ñoaïn tröø tham duïc, saân haän, ngu si hay sao? A-nan ñaùp: –Chæ trong Phaät phaùp môùi coù phaùp cheá ngöï thaân taâm, ñoaïn tröø tham, saân, si nhö vaäy. Phaïm chí laïi hoûi: –Tham, saân, si coù loãi laàm gì maø bò caám cheá trong giaùo phaùp cuûa caùc vò theá? A-nan ñaùp: –Ñaém nhieãm aùi duïc, phaùt sanh naõo loaïn, ngay trong ñôøi ngaøy caøng taêng tröôûng phaùp aùc; öu, bi, khoå naõo do ñoù phaùt sanh, trong ñôøi vò lai cuõng nhö vaäy. Tham, saân, si khoáng cheá, phaù hoaïi taâm ta vaø taâm ngöôøi khaùc, laøm caû hai ñeàu khoå naõo, ngay trong ñôøi naøy taêng tröôûng caùc phaùp aùc. Laïi nöõa, ai nhieãm ñaém trong tham duïc thì bò muø toái khoâng coù tueä nhaõn, do nhaân duyeân tham duïc laøm cho trí tueä bò yeáu ôùt, toån giaûm caùc ñieàu thieän, khoâng höôùng ñeán Nieát-baøn, khoâng ñaéc ba minh, saùu thoâng, xa ñöôøng giaùc ngoä. Ñoái vôùi tham duïc, saân haän, ngu si coù nguy haïi nhö theá neân phaûi caám cheá, ñoaïn tröø chuùng. Phaïm chí laïi hoûi: –Coù con ñöôøng tu naøo roäng lôùn, ñoaïn tröø ñöôïc tham, saân, si, khoâng? A-nan ñaùp: –Coù taùm Thaùnh ñaïo, ñoù laø chaùnh kieán, chaùnh ngöõ, chaùnh nghieäp, chaùnh maïng, chaùnh phöông tieän, chaùnh ñònh, chaùnh nieäm, chaùnh chí, ñoaïn tröø ñöôïc tham, saân, si; höôùng ñeán Nieát-baøn. Phaïm chí noùi: –Thaùnh ñaïo nhö vaäy thaät toaøn thieän, tu taäp phaùt trieån ñoaïn tröø ñöôïc tham saân si. Hieàn giaû A-nan, toâi ñang coù nhieàu coâng vieäc phaûi laøm, muoán trôû veà. A-nan baûo: –Neân bieát tuøy thôøi. Phaïm chí nghe Toân giaû A-nan giaûng giaûi, hoan hyû töø giaõ.  208. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt döôùi chaân Ngaøi, ngoài qua moät beân. Ñöùc Nhö Lai thuyeát giaûng giaùo phaùp laøm cho Xaù- lôïi-phaát hoan hyû, roài Ngaøi im laëng. Xaù-lôïi-phaát thaáy Phaät im laëng neân ñöùng leân, laïy saùt chaân Phaät roài töø giaõ. Treân ñöôøng veà, chöa ñeán truù xöù, gaëp moät Phaïm chí teân Öu- traéc. Öu-traéc hoûi: –Hieàn giaû töø ñaâu ñeán ñaây? Xaù-lôïi-phaát ñaùp: –Naøy Phaïm chí, hoâm nay toâi ñeán gaëp Ñöùc Theá Toân, nghe giaùo phaùp roài trôû veà. Öu-traéc noùi: –Vaäy laø hieän nay Hieàn giaû vaãn coøn leä thuoäc vaøo giaùo phaùp, nhö treû con chöa boû buù. Xaù-lôïi-phaát noùi: –Toâi nghe giaùo phaùp khoâng chaùn, khoâng gioáng nhö treû con. Taïi sao? Treû con lôùn leân thì rôøi söõa meï. Öu-traéc noùi: –Toâi ñaõ khoâng coøn nghe giaùo phaùp vaø giaùo giôùi ñaõ laâu. Xaù-lôïi-phaát noùi: –Trong giaùo phaùp cuûa oâng, tuy coù giaùo giôùi, nhöng khoâng coù lôïi ích thaät söï, haønh ñoäng phi ñaïo, khoâng phaûi laø phöông phaùp cöùu ñôøi, khoâng ñöa ñeán giaùc ngoä, laø phaùp baïi hoaïi, khoâng theå nöông nhôø moät phaùp naøo caû. Thaày cuûa oâng khoâng phaûi laø Baäc Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Giaùc. OÂng haõy traùnh xa thaày taø vôùi giaùo phaùp aáy ñi. Nhö con boø toài teä, taùnh tình khoâng thuaàn thuïc, öa phaù phaùch, laïi ít söõa neân sanh ra con ngheù gaày goø, thöôøng xa rôøi meï, taâm yù buoâng lung. Toân sö vôùi giaùo phaùp voâ nghóa cuûa oâng cuõng nhö vaäy, taùnh tình hôøi hôït, noùng naûy, giaùo phaùp khoâng coù lôïi ích thaät söï, ñeä töû coøn nhoû khoâng coù trí tueä, rôøi xa thaày, tuøy yù phoùng daät, coøn cho raèng: “Ta ñaõ khoâng coøn leä thuoäc nôi giaùo phaùp vaø giaùo giôùi”. Trong giaùo phaùp cuûa Nhö Lai coù giaùo phaùp vaø giôùi luaät ñuùng nghóa, coù phöông phaùp xuaát ly toaøn haûo ñöa ñeán giaùc ngoä, khoâng bò taø kieán phaù hoaïi, coù caùc phaùp thieän ñeå nöông caäy. Ñöùc Theá Toân cuûa ta laø Ñaáng Nhö Lai, Voâ Thöôïng Só, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Giaùc, caùc ñeä töû luoân luoân thaân caän khoâng rôøi. Nhö con boø khoûe maïnh, tính neát thuaàn thuïc, khoâng phaù phaùch, coù nhieàu söõa neân thaân theå con ngheù ngaøy caøng phaùt trieån, theo meï khoâng rôøi. Phaïm chí Öu-traéc khen Xaù-lôïi-phaát: –Laønh thay! Laønh thay! OÂng ñöôïc thieän lôïi, phaùp vaø luaät ñaõ thoï laø phaùp xuaát theá, ñöa ñeán giaùc ngoä, coù phöông phaùp xuaát ly toaøn haûo, höôùng ñeán Nieát-baøn, khoâng theå phaù hoaïi. Hieàn giaû coù baäc thaày ñeå y chæ laø Ñöùc Theá Toân, Nhö Lai, ÖÙng Cuùng, Chaùnh Ñaúng Giaùc. Sau khi noùi xong, Phaïm chí töø giaõ.  209. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Coù moät Phaïm chí teân laø Öu-traéc ñeán gaëp Ñöùc Phaät. Sau khi chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, thöa: –Thöa Cuø-ñaøm, tröôùc ñaây caùc ngoaïi ñaïo taäp hôïp ôû ñaïi giaûng ñöôøng baøn luaän nhieàu vaán ñeà, naøo laø Sa-moân Cuø-ñaøm ôû nôi yeân tònh, tu taäp thu nhieáp taâm yù, trí tueä bieän taøi. Khi aáy toâi cuõng baøn luaän vaø baøy toû: Söï vieäc naøy töông öùng, söï vieäc naøy khoâng töông öùng. Nhö con traâu giaø bò muø, chuùng ta cuõng vaäy, giaùo phaùp cuûa ta quaù taàm thöôøng, muø toái khoâng coù con maét tueä. Sa-moân Cuø-ñaøm coù ñaïi trí tueä, soáng nôi choán vaéng laëng, tu taäp thu nhieáp taâm yù. Thöa Cuø-ñaøm, hieän nay Ngaøi ñang giaùo hoùa caùc ñeä töû nhö theá naøo? Ñöùc Phaät baûo oâng ta: –Trong Phaät phaùp cuûa Ta, goïi söï vieäc ñoàng nam, ñoàng nöõ cuøng nhau hoïp maët, toå chöùc hoäi heø ca muùa, vui chôi laø töông öùng. Nhö coù ngöôøi giaø hôn taùm möôi tuoåi, toùc baïc, da nhaên, raêng ruïng maø vaãn ca muùa, côõi traâu, ngöïa goã, ñaùnh ñaøn tyø baø, thoåi saùo, thoåi tieâu, chôi thuyeàn nhoû, ñaù caàu. Ngöôøi giaø vôùi haønh ñoäng nhö vaäy goïi laø khoâng töông öùng. Coù ngöôøi thaáy nhö vaäy, neân goïi haønh ñoäng ngöôøi naøy laø trí hay ngu? Phaïm chí ñaùp: –Nhö vaäy neân goïi laø treû ngu, khoâng coù trí tueä. Ñöùc Phaät baûo oâng ta: –Trong Phaät phaùp cuûa Ta, töông öùng, töông thuaän nhö ñoàng töû vui chôi. Naøy Phaïm chí, giaùo phaùp cuûa Thaùnh hieàn töông öùng nhau nhö ñoàng töû maø vui chôi. Öu-traéc baïch Phaät: –Tyø-kheo tu phaùp thieän nhö theá naøo? Ñöùc Phaät ñaùp: –Phaùp cuûa Tyø-kheo laø phaûi xa lìa caùc phaùp aùc, baát thieän, tu taäp caùc phaùp thieän. Ngöôøi chöa ñieàu phuïc thì tinh taán tu taäp laøm cho ñieàu phuïc. Ngöôøi chöa ñaéc ñònh, phaûi tinh taán tu taäp laøm cho ñaéc ñònh. Ngöôøi chöa giaûi thoaùt phaûi tinh taán tu taäp laøm cho giaûi thoaùt. Ngöôøi coù choã chöa ñoaïn, phaûi tinh taán tu taäp laøm cho ñoaïn tröø. Ngöôøi coù choã chöa bieát, phaûi tinh taán tu taäp laøm cho hieåu bieát. Ngöôøi coù choã chöa tu, phaûi sieâng naêng tu taäp ñeå thöïc hieän vieäc tu taäp. Ngöôøi chöa ñaéc phaûi sieâng naêng tu taäp cho chöùng ñaéc. Phaïm chí hoûi: –Chöa ñieàu phuïc nhöõng gì vì muoán ñieàu phuïc neân phaûi tinh taán tu taäp? Ñöùc Phaät ñaùp: –Chöa ñieàu phuïc ñöôïc maét, cho ñeán chöa ñieàu phuïc ñöôïc yù, caàn phaûi tinh taán tu taäp laøm cho ñieàu phuïc. Phaïm chí hoûi: –Chöa giaûi thoaùt nhöõng gì neân caàn phaûi tinh taán tu taäp laøm cho giaûi thoaùt? Ñöùc Phaät ñaùp: –Taâm chöa giaûi thoaùt neân caàn phaûi tinh taán tu taäp ñeå taâm ñöôïc giaûi thoaùt. Phaïm chí hoûi: –Caàn ñoaïn tröø nhöõng aùc gì neân phaûi sieâng naêng tu taäp? Ñöùc Phaät daïy: –Vì ñoaïn tröø voâ minh vaø aùi neân caàn phaûi tinh taán tu taäp. Phaïm chí hoûi: –Khoâng bieát nhöõng gì caàn phaûi sieâng naêng tu taäp ñeå bieát? Ñöùc Phaät daïy: –Chöa bieát veà danh saéc, caàn phaûi tinh taán tu taäp ñeå bieát. Phaïm chí hoûi: –Chöa tu taäp nhöõng gì, vì muoán tu taäp neân phaûi sieâng naêng tu taäp? Ñöùc Phaät daïy: –Chöa tu taäp ñònh tueä, chöa ñaéc taùm ñaïo neân caàn phaûi tu taäp. Phaïm chí baïch Phaät: –Haïnh cuûa Tyø-kheo thaät laø ñuùng ñaén. Con ñang coù nhieàu vieäc muoán trôû veà nhaø. Ñöùc Phaät baûo: –Neân bieát tuøy thôøi. Phaïm chí Öu-traéc ñöùng daäy töø giaõ.  201. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Trong nöôùc coù moät Phaïm chí teân laø Thi-baëc, ñeán gaëp Ñöùc Phaät. Sau khi chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, hoûi: –Thöa Cuø-ñaøm, goïi laø hoïc, taïi sao goïi laø hoïc? Ñöùc Phaät ñaùp: –Vì coù hoïc taäp neân goïi laø hoïc. Phaïm chí hoûi: –Hoïc taäp nhöõng gì neân goïi laø hoïc? Ñöùc Phaät ñaùp: –Luoân luoân tu hoïc taêng thöôïng giôùi, taêng thöôïng trí, taêng thöôïng taâm, neân goïi laø hoïc. Phaïm chí laïi hoûi: –Thöa Cuø-ñaøm, neáu coù vò A-la-haùn khoâng coøn höõu laäu, ñaõ laøm xong vieäc, boû gaùnh naëng xuoáng, ñaït ñeán voâ ngaõ, taâm ñöôïc töï taïi, khoâng coøn phieàn naõo, ñaéc chaùnh trí giaûi thoaùt, khi aáy seõ coøn hoïc gì nöõa? Ñöùc Phaät ñaùp: –Khi vò A-la-haùn khoâng coøn phieàn naõo, chaùnh kieán, taâm ñaéc giaûi thoaùt, baáy giôø tham duïc, saân haän, nghi ngôø ñeàu bò ñoaïn dieät heát khoâng coøn taøn dö, neân goïi laø voâ hoïc. Laïi nöõa, vò A-la-haùn khoâng nhöõng ñaõ dieät tham, saân, si, maø khoâng coøn coù haønh ñoäng xaáu aùc nôi thaân mieäng yù nöõa, vì yù nghóa naøy neân goïi laø voâ hoïc. Phaïm chí Thi-baëc nghe lôøi Phaät daïy, hoan hyû töø giaõ.  211. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi vöôøn truùc Ca-lan-ñaø, thuoäc thaønh Vöông xaù. Phaïm chí Thi-baëc ñeán gaëp Ñöùc Phaät. Sau khi chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, thöa: –Thöa Cuø-ñaøm, coù Baø-la-moân baøy toû nhö theá naøy: “Tuøy theo nghieäp ñaõ taïo trong quaù khöù laøm nhaân, caùc nghieäp trong hieän taïi taêng tröôûng ñeàu tuøy theo nhaân baát thieän cuûa ta trong ñôøi quaù khöù. Trong ñôøi hieän taïi, neáu khoâng taïo nghieäp nöõa, thì coù theå phaù gaõy caàu sanh töû, ñoaïn tuyeät haún boán doøng chaûy, khoâng coøn luaân hoài vì nghieäp ñaõ heát, khoå cuõng khoâng coøn; khoå heát thì khoâng coøn caûnh giôùi khoå”. Thöa Cuø- ñaøm, söï vieäc naøy nhö theá naøo? Ñöùc Phaät baûo Thi-baëc: –Nhö lôøi oâng noùi, caùc Sa-moân, Baø-la-moân ñaõ baøy toû: “Tuøy theo nghieäp ñaõ laøm… nhö treân… khoâng coøn caûnh giôùi khoå”. Neáu nhö vaäy, vì lyù do naøo ngay trong ñôøi naøy coù beänh gioù, beänh laïnh… do boán ñaïi taêng giaûm, do töï thaân gaây ra, hay yeáu toá khaùc gaây ra? Thi-baëc baïch Phaät: –Do yeáu toá khaùc gaây ra. Ñöùc Phaät baûo Thi-baëc: –Theá naøo laø nghieäp do baûn thaân laøm? Nhö luoân luoân nhoå raâu toùc, hoaëc ñöùng ñöa tay, hoaëc khoâng ngoài treân giöôøng, hoaëc ngoài xoåm, laáy ñoù laøm nghieäp tu taäp. Hoaëc ngoài treân gai goùc, hoaëc naèm, ngoài treân caây ñoøn daøi, hoaëc ngoài treân tro ñaát, hoaëc ngoài treân ñaát coù phaân boø, hoaëc ñöùng moät chaân, quay ngöôøi theo maët trôøi, hoaëc vaøo thaùng heø noùng böùc thieâu ñoát toaøn thaân ngoaøi naéng, hoaëc aên rau, aên haït coû daïi, aên ngoù sen, aên caùm, aên caën baõ daàu, aên phaân boø, hoaëc teá löûa ba laàn trong ngaøy, hoaëc vaøo muøa ñoâng ngaâm thaân trong nöôùc laïnh… coù voâ soá phöông phaùp laøm khoå thaân, nhö vaäy ñeàu laø nghieäp khoå do baûn thaân laøm. Theá naøo laø khoå do ngöôøi khaùc laøm? Ngöôøi khaùc duøng tay chaân, dao gaäy, gaïch ñaù ñaùnh neùm, nhöõng khoå naøy laø khoå do ngöôøi khaùc gaây ra. Taát caû ngöôøi ñôøi khi boán ñaïi taêng giaûm, hoaëc bò gioù laïnh maø phaùt sanh beänh hoaïn. Nhöõng beänh nhö vaäy coù thaáy trong hieän taïi, taïi sao caùc Baø-la-moân kia thaáy nhö vaäy laïi coøn noùi: “Tuøy theo nghieäp trong quaù khöù… nhö treân… caûnh giôùi khoå”, töùc laø baøy toû sai laàm. Do taát caû sai laàm naøy neân ngöôøi ñôøi ñeàu bieát hoï noùi lôøi khoâng thaät. Coù naêm nhaân duyeân laøm cho thaân taâm chòu caùc khoå naõo. Nhöõng gì laø naêm? Ñoù laø tham duïc, saân haän, traïo hoái, hoân traàm, nghi ngôø. Naêm phaùp naøy laøm cho thaân taâm chuùng sanh ngay trong ñôøi naøy chòu nhieàu khoå naõo. Laïi coù naêm nhaân duyeân laøm cho thaân taâm chuùng sanh ngay trong ñôøi naøy thöôøng ñöôïc an laïc, khoâng bò caûm nhaän khoå naõo. Nhöõng gì laø naêm? Ñoù laø ñoaïn tröø taâm tham duïc… thì ngay trong ñôøi hieän taïi thaân taâm ñöôïc thoï höôûng an laïc. Vì sao vaäy? Vì coù tham duïc, saân haän, traïo hoái, hoân traàm, nghi ngôø, thöôøng laøm cho chuùng sanh chòu nhieàu khoå naõo. Ai ñoaïn tröø ñöôïc chuùng thì thoï an laïc, khoâng coù ñau khoå. Theá neân caàn phaûi ñoaïn tröø naêm thöù troùi buoäc, che phuû aáy. Neáu ai ñoaïn tröø chuùng thì ngay khi ñoù ñaéc giaûi thoaùt, chaéc chaén ñeán Nieán baøn. Naøy Thi-baëc, ñaây goïi laø phaùp taïo ñöôïc söï chöùng ngoä trong hieän taïi. Laïi coù phaùp khieán chöùng ñaéc ngay trong hieän tieàn laø chaùnh kieán, chaùnh ngöõ, chaùnh nghieäp, chaùnh maïng, chaùnh phöông tieän, chaùnh chí, chaùnh nieäm vaø chaùnh ñònh. Khi Theá Toân thuyeát phaùp naøy, Phaïm chí Thi-baëc xa lìa buïi baëm caáu ueá, ñaéc phaùp nhaõn thanh tònh ñoái vôùi caùc phaùp. Sau khi ñöôïc thaáy ñaïo, Phaïm chí Thi-baëc söûa laïi y phuïc, chaép tay höôùng Phaät, baïch: –Thöa Theá Toân, xin Ngaøi töø bi thöông xoùt cho con ñöôïc xuaát gia. Nhö Lai cho pheùp oâng ta xuaát gia. Sau khi xuaát gia, Toân giaû Thi- baëc soáng nôi vaéng laëng, aân caàn tinh taán tu taäp, ñaéc quaû A-la-haùn.  212. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû nôi röøng Am-baø-la, thuoäc thoân xoùm baùn vaûi Na-la-kieän-ñaø. Khu xoùm naøy coù moät Phaïm chí teân Na-lò-baø-löïc, ñaõ giaø caû, moät traêm hai möôi tuoåi. Daân chuùng soáng trong thoân ñeàu cho vò aáy laø baäc A-la-haùn, neân taát caû ñeàu cung kính cuùng ñöôøng. Phaïm chí naøy coù moät baïn thaân ñaõ qua ñôøi, ñöôïc sanh leân coõi trôøi. Vò trôøi aáy suy nghó: “Nay neáu ta khuyeân Na-lò-baø-löïc ñeán gaëp Ñöùc Phaät, chaéc oâng ta khoâng chaáp nhaän. Vaäy ta neân thuyeát giaùo, coù theå laøm cho oâng ta tin nôi ta”. Sau khi nghó nhö vaäy, vò Trôøi beøn ñeán nôi vò Phaïm chí giaø kia, vôùi haøo quang röïc rôõ chieáu toaøn thaân vaø chung quanh, hoûi Phaïm chí: –Theá naøo ñuùng laø oaùn gia cuûa ta maø giaû laøm ngöôøi thaân? Theá naøo laø ngöôøi xem baïn thaân nhö thaân mình? Theá naøo laø noùi veà ñoaïn tröø? Theá naøo laø khoâng nhieät naõo? Baïn haõy ghi nhôù vaø suy nghó trong loøng, khoâng neân noùi ra ñieàu naøy. Neáu ai hieåu vaø giaûi thích ñöôïc yù nghóa aáy, baïn neân ñeán gaëp hoï, caàu xin xuaát gia, tònh tu phaïm haïnh. Vò trôøi noùi xong lieàn bieán maát. Phaïm chí Na-lò-baø-löïc nghe noùi nhö vaäy lieàn ñeán gaëp Phuù-lan-na Ca-dieáp vaø vaán naïn baèng nhöõng yù nghó trong loøng: Theá naøo laø oaùn gia… nhö treân… Nhöng Phuù-lan-na Ca- dieáp khoâng bieát ñöôïc yù nghó cuûa Phaïm chí, laøm sao ñaùp ñöôïc! Phaïm chí laïi ñeán gaëp San-xaø-da Tyø-la-chi Töû vaø cuõng hoûi baèng yù nghóa… cho ñeán Ni-caøn- ñaø-nhaõ-ñeà Töû cuõng ñöôïc hoûi baèng yù nghó nhö vaäy. Nhaõ-ñeà Töû vaãn khoâng bieát Phaïm chí nghó gì, laøm sao ñaùp ñöôïc! Phaïm chí Na-lò-baø-löïc ñaõ gaëp heát Luïc sö nhöng hoï ñeàu khoâng bieát oâng ta nghó gì neân khoâng theå ñaùp ñöôïc. Phaïm chí suy nghó: “Nay ta laøm sao xuaát gia tu ñaïo trong phaùp cuûa hoï, chi baèng hoaøn tuïc höôûng thoï naêm duïc laïc. Hieän nay gia saûn cuûa ta raát giaøu, vaäy neân soáng ôû gia ñình boá thí laøm phöôùc!”. OÂng ta laïi nghó: “Hay laø ta ñeán gaëp Sa- moân Cuø-ñaøm”. Sau khi nghó nhö vaäy, oâng ta ñi ñeán gaëp Phaät, treân ñöôøng ñi, laïi suy nghó: “Sa-moân Cuø-ñaøm xuaát gia coøn treû tuoåi, nhoùm Luïc sö Phuù- lan-na… ñeàu laø nhöõng ngöôøi kyø cöïu, tuùc ñöùc, coøn khoâng bieát ñöôïc yù nghó cuûa ta, huoáng chi Sa-moân Cuø-ñaøm ñaõ treû tuoåi, laïi xuaát gia chöa laâu, hoïc löïc coøn keùm, laøm sao coù theå hieåu ñöôïc yù nghóa naøy!”. Nghó nhö vaäy, ngay giöõa ñöôøng, oâng ta muoán quay xe trôû veà, nhöng laïi suy nghó: “Tröôùc ñaây ta ñaõ töøng nghe caùc Phaïm chí Tröôûng laõo kyø cöïu tuùc ñöùc noùi: Ñoái vôùi ngöôøi xuaát gia nhoû tuoåi khoâng neân khinh thöôøng. Vì sao? Tuoåi tuy nhoû nhöng coù thaàn thoâng lôùn vaø nhieàu trí tueä”. Nghó nhö vaäy roài, Phaïm chí ñeán gaëp Ñöùc Phaät, cung kính chaøo hoûi, ngoài qua moät beân, trong loøng nghó ñeán boán caâu hoûi… nhö treân… Theá Toân bieát yù nghó trong taâm Phaïm chí neân noùi keä: Noùi xaáu, maéng sau löng Cheâ bai traêm ngaøn caùch Tröôùc maët laïi khen ngôïi Noùi laø ngöôøi toát ñeïp Thaät ñaõ laøm nhöõng vieäc Doái traù khoâng neân laøm Ngöôøi trí caàn phaûi bieát Ñaây laø oaùn giaû thaân. Giaû noùi lôøi thaân thieän Haønh ñoäng thì gaây haïi Ngöôøi trí caàn neân bieát Ñaây laø oaùn giaû thaân. Theá naøo vôùi baïn thaân Kính meán nhö thaân mình Khoâng neân vôùi baïn thaân Tìm kieám loãi cuûa hoï. Baïn thaân ñoàng taâm nguyeän Nhôù nhau thöôøng khoâng queân Baïn maø thaân nhö vaäy Khoâng bò ai chia reõ. Caàn phaûi luoân kính meán Yeâu thöông nhö thaân mình Vì sao noùi phaûi ñoaïn Ñoaïn phaùt sanh hyû laïc Cuõng hay ñöôïc thaéng lôïi Ñeán caûnh giôùi tòch dieät Sieâng tu ñeán thaéng quaû Tröôïng phu haønh chaùnh ñaïo Vì nghóa naøy neân ñoaïn Laøm sao ñöôïc khoâng nhieät Höôûng muøi vò tòch tònh Chöùng ñaéc ñaïi trí tueä Khi aáy ñöôïc khoâng nhieät Xa lìa haún caùc aùc Höôûng phaùp vò hoan hyû Ñaây goïi laø khoâng nhieät. Phaïm chí nghe keä xong, lieàn söûa laïi y phuïc, baïch Phaät: –Caàu mong Theá Toân cho con xuaát gia. Ñöùc Nhö Lai cho Phaïm chí xuaát gia. Sau khi xuaát gia, Toân giaû tinh taán tu taäp, chöùng A-la-haùn.  213. Veà Tu-baït-ñaø-la, gioáng phaàn keä tuïng cuûa kinh 110.  Keä toùm löôïc: Öu-traéc, Phaân-naëc, Caâu-ca-na Tu-ñaït, Tröôøng Traûo, Xa-la-phuø Troïng Saøo, tam ñeá vaø Vaên-ñaø Hai khoâng giöõ ñöôïc, Thi-baëc caên Thi-baëc, Na-lò-baø-löïc-ca Tu-baït-ñaø-la thöù möôøi laêm. 