Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) T015 BD VI 201-Q10 Đại Trang Nghiêm Kinh Luận Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) ÑAÏI TRANG NGHIEÂM KINH LUAÄN QUYEÅN 10 CHÖÔNG 55 Neáu ngöôøi naøo khen ngôïi Phaät thì ñöôïc quaû baùo lôùn, ñöôïc moïi ngöôøi cung kính. Theá neân phaûi thaønh taâm cung kính khen ngôïi. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, vaøo thôøi Phaät Ca-dieáp coù moät vò Phaùp sö noùi phaùp cho ñaïi chuùng nghe. ÔÛ tröôùc ñaïi chuùng, vò Phaùp sö aáy khen ngôïi Ñöùc Phaät Ca-dieáp, nhôø nhaân duyeân aáy neân luùc qua ñôøi ñöôïc sinh leân coõi trôøi. Trong coõi trôøi, coõi ngöôøi vò aáy thöôøng thoï höôûng söï vui söôùng. Sau khi Ñöùc Phaät Thích-ca nhaäp Nieát-baøn moät traêm naêm, vaøo thôøi vua A-du- giaø vò aáy laøm ñaïi Phaùp sö chöùng quaû A-la-haùn coù ñaày ñuû ba minh, saùu thoâng, taùm giaûi thoaùt, töø nôi mieäng thöôøng toûa muøi thôm. ÔÛ caùch vua A-du-giaø khoâng xa, vò Phaùp sö aáy noùi phaùp cho ñaïi chuùng nghe. Muøi thôm trong mieäng ngaøi bay ñeán choã vua A-du-giaø. Vua ngöûi muøi thôm taâm sinh thaéc maéc lieàn nghó raèng: “Coù leõ vò Tyø-kheo kia hoøa caùc muøi thôm ngaäm vaøo mieäng neân coù muøi thôm nhö vaäy”. Nghó roài, vua thöa vôùi vò Tyø- kheo: –Xin thaày haù mieäng ra. Thaày Tyø-kheo haù mieäng thì trong mieäng khoâng coù gì caû. Vua laïi thöa: –Xin thaày suùc mieäng. Vò Tyø-kheo suùc mieäng xong thì trong mieäng vaãn coù muøi thôm. Thaày Tyø-kheo hoûi vua: –Vì sao ñaïi vöông baûo toâi haù mieäng roài suùc mieäng laøm gì? Vua ñaùp: –Vì traãm ngöûi thaáy muøi thôm, trong taâm thaéc maéc neân baûo thaày haù mieäng vaø suùc mieäng. Muøi thôm caøng noàng, chæ coù muøi thôm, trong mieäng khoâng coù gì. Vua noùi: –Xin thaày haõy giaûi thích cho traãm bieát. Thaày Tyø-kheo mæm cöôøi noùi keä: Baäc töï taïi treân ñôøi Seõ giaûi thích ngaøi hieåu Ñoù chaúng phaûi caùc höông Traàm thuûy, hoa laù coïng Cuûa loaïi goã chieân-ñaøn Hoøa hôïp ra theá aáy. Toâi sinh taâm ít coù Neân noùi lôøi nhö vaày Nhôø xöa khen Ca-dieáp Neân ñöôïc muøi thôm aáy. Höông cuûa thôøi Phaät aáy Khoâng khaùc vôùi höông nay Ngaøy ñeâm cuõng ñeàu thôm Khoâng bao giôø döùt tuyeät. Vua thöa: –Baïch Ñaïi ñöùc, ngaøi coù ñöôïc muøi thôm naøy bao laâu roài? Thaày Tyø-kheo ñaùp: –Toâi ñöôïc ñaõ laâu roài. Xin ñaïi vöông haõy laéng nghe: Thuôû xöa coù Ñöùc Phaät hieäu laø Ca-dieáp, vaøo thôøi Ñöùc Phaät aáy toâi sieâng naêng tu taäp neân coù ñöôïc muøi thôm naøy. Nghe xong, vua sinh taâm ít coù, hoûi thaày Tyø-kheo: –Traãm vaãn chöa hieåu. Xin thaày giaûi thích. Thaày Tyø-kheo thöa vôùi vua: –Thöa ñaïi vöông, xin ngaøi doác loøng laéng nghe: Vaøo thôøi Ñöùc Phaät Ca-dieáp, toâi laø moät vò Tyø-kheo noùi phaùp, ôû tröôùc ñaïi chuùng, toâi sinh taâm vui möøng khen ngôïi Ñöùc Phaät Ca-dieáp, noùi keä raèng: Thaân saéc vaøng röïc rôõ Vui möøng sinh khen ngôïi Nhôø söùc phöôùc ñöùc naøy Heã sinh ñeán nôi naøo Moãi thaân theo nghieäp naøy Thöôøng coù muøi thôm aáy, Thôm hôn Öu-baùt-la Vaø muøi thôm Chieâm-baëc Muøi thôm thoaûng khaép nôi Ai ngöûi ñeàu vui thích Nhö uoáng nöôùc cam loä Uoáng hoaøi khoâng chaùn ñuû. Ñaïi vöông nghe xong, khaép mình noåi oác lieàn noùi nhö vaày: –OÂi, nhôø khen ngôïi coâng ñöùc Phaät maø ñöôïc phöôùc baùo aáy. Thaày Tyø-kheo thöa: –Thöa ñaïi vöông, ngaøi chôù cho raèng quaû naøy ñöôïc baùo nhö theá. Vò Tyø-kheo lieàn noùi keä: Tieáng khen vaø phöôùc ñöùc Saéc löïc vaø an laïc Ñaõ coù coâng ñöùc naøy Ngöôøi khoâng keå sang heøn Oai quang ñaùng yeâu thích YÙ chí raát roäng lôùn Lìa ñöôïc caùc loãi aùc Ñeàu do khen ngôïi Phaät. Nhöõng phöôùc baùo nhö theá Hieàn trí môùi noùi ñöôïc Thoï thaân ñaõ chaám döùt Ñöôïc daáu veát cam loä. Ñaïi vöông laïi hoûi thaày Tyø-kheo: –Baïch Ñaïi ñöùc, khen ngôïi coâng ñöùc Phaät, vieäc aáy nhö theá naøo? Thaày Tyø-kheo noùi keä: Toâi ôû trong chuùng khen Coâng ñöùc thaät cuûa Phaät Do nhôø nhaân duyeân aáy Tieáng khen khaép möôøi phöông. Noùi nghieäp laønh cuûa Phaät Ñaïi chuùng nghe vui möøng Hình töôùng ñeàu vui hoøa. Do tröôùc khen ngôïi Phaät Nhan saéc coù oai quang Noùi phaùp ñöôïc heát khoå. Ñieàu Ñöùc Phaät aáy daïy Cho nhöõng ngöôøi tu thieän Taïo caùc nhaân duyeân vui Ñöôïc quaû baùo an vui. Theá naøo goïi laø Phaät? Lôøi noùi coù möôøi löïc Maø ôû trong ba coõi Khoâng bò ngöôøi khinh thöôøng, Huoáng ngöôøi noùi caùc phaùp Böôùc leân treân phaùp toøa Khen ngôïi coâng ñöùc Phaät Haøng phuïc caùc ngoaïi ñaïo. Nhôø khen coâng ñöùc Phaät Ñöôïc thaân töôùng toát ñeïp Lieàn noùi moïi ngöôøi nghe Chaùnh ñaïo ñaùng öa thích, Nhôø vaøo nhaân duyeân aáy Nhö traêng troøn muøa thu Ñöôïc moïi ngöôøi yeâu thích. Khen ñöùc thaät cuûa Phaät Suoát kieáp vaãn khoâng heát Giaû söû löôõi tieâu tan Cuõng khoâng ngöng giöõa chöøng Thöôøng giöõ taâm nhö vaäy Ñôøi ñôøi sinh nôi naøo Lôøi noùi ñeàu roõ raøng. Noùi trí töï nhieân Phaät Caùc trí tueä theâm lôùn Nhôø vaøo nhaân duyeân aáy Sinh ñaâu ñeàu coù trí. Noùi taát caû theá gian Ñeàu do nghieäp duyeân taïo Nghe roài ñöôïc ñieàu laønh, Do xa lìa ñieàu aùc Sinh ñaâu, lìa caùc loãi. Tham saân ngaõ kieán thaûy Nhö daàu roùt saét noùng Khoâ caïn heát khoâng coøn Caùc söï vieäc nhö theá Nôi naøo khoâng thích yù? Nhôø muõi teân nhaân duyeân Toâi phaù cung cuûa ngaøi Ñaõ noùi roõ cha roài Suy nghó kheùo noùi meï. Ñaïi vöông nghe keä xong, lieàn ñöùng daäy chaép tay thöa: –Ñieàu Ñaïi ñöùc noùi raát nhieäm maàu kheùo nhaäp vaøo taâm traãm. Vua noùi keä: Nghe noùi, yù ta hieåu Quaû khen coâng ñöùc Phaät Neáu noùi toùm laïi thì Thöôøng neân khen ngôïi Phaät. Do nhaân duyeân gì noùi vieäc naøy? Vì ngöôøi noùi phaùp ñöôïc quaû baùo lôùn. Nhöõng ngöôøi noùi phaùp trong ba coõi neân sinh taâm vui möøng.  CHÖÔNG 56 Ngöôøi coù coâng ñöùc lôùn coøn tu khoâng heà bieát moûi meät, huoáng gì ngöôøi khoâng coù phöôùc ñöùc maø laïi bieáng nhaùc, ngaõ maïn. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, Toân giaû Ma-ha Ca-dieáp nhaäp vaøo caùc tam-muoäi thieàn ñònh giaûi thoaùt. Ngaøi muoán laøm cho chuùng sinh tu phöôùc gieo haït gioáng laønh, ñöôïc phöôùc voâ löôïng. Vaøo luùc saùng sôùm, Ngaøi ñaép y Taêng-giaø-leâ do Ñöùc Phaät cho, roài ñi khaát thöïc. Luùc aáy coù ngöôøi troâng thaáy noùi keä: Taùn thaùn Baäc hôn ngöôøi Ñaép y cuûa Nhö Lai Tröôùc trôøi, ngöôøi, taùm boä Phaät chia toøa cho ngoài. Ñöùc Phaät cuõng khen ngôïi Toân giaû Ca-dieáp vôùi baøi keä: Nay thaày tu haïnh laønh Nhö traêng daàn daàn troøn Nhö tay vung trong khoâng Khoâng coù gì chöôùng ngaïi. Thaân nhö nöôùc saïch trong Khoâng coù caùc buïi ñaát Phaät thöôøng ôû tröôùc ngöôøi Khen ngôïi coâng ñöùc thaày. Cho ñeán ñôøi vò lai Luùc Di-laëc thaønh Phaät Cuõng khen coâng ñöùc thaày Maø baûo ñaïi chuùng raèng: Ñaây laø vò ñeä töû Khoå haïnh cuûa Maâu-ni Ñuû möôøi hai ñaàu-ñaø Trong ít muoán bieát ñuû Ñöôïc goïi laø baäc nhaát. Ñaây goïi laø Ca-dieáp Tröôùc trôøi, ngöôøi, taùm boä Khen ngôïi coâng ñöùc Thaày. Luùc baáy giôø, töø xa thaáy ngaøi Ca-dieáp ung dung ñi boä, trôøi Ñeá Thích ñang ngöï trong cung ñieän beøn chaép tay cung kính. Phu nhaân cuûa trôøi Ñeá Thích laø Xaù-chi lieàn hoûi: –Thöa ngaøi, ngaøi ñang thaáy ai maø cung kính nhö vaäy? Ñeá Thích noùi keä ñaùp: ÔÛ trong löûa tham duïc Thöôøng buoäc nieäm ôû tröôùc Tuy ñöôïc vôï saéc vaøng Cuøng phoøng taâm khoâng ñaém. Thaân nöông vaøo thieàn ñònh Taâm yù cuõng vui söôùng Vaøo thaønh aáp xoùm laøng Vì muoán ñi khaát thöïc, Duøng trí tueä caøy xôùi Nhoå boû coû xaáu haïi Ñoù goïi ruoäng phöôùc laønh Quaû ñöôïc troàng toát töôi. Nhìn Ñeá Thích vôùi loøng kính troïng, Xaù-chi thöa: –Ngaøi sang quyù cao toät laïi ôû nôi nhaøn nhaõ maø coøn coù taâm laønh tu phöôùc ñöùc. Ñeá Thích duøng keä ñaùp: Nhôø nhaân duyeân boá thí Ta raát ñöôïc töï taïi Trôøi, Ngöôøi, A-tu-la Quyù troïng, toân kính ta. Ngaøy ñeâm nghó boá thí Neân ta ñöôïc nhö vaäy Nhieàu kho taøng nhö theá Laáy ra ñaày cuûa baùu. Toân giaû Ca-dieáp vaøo trong caùc hang cuøng ngoõ heûm, thích nhaïân ngöôøi ngheøo khoù boá thí. Luùc aáy, Ñeá Thích hoùa thaønh oâng laõo thôï deät ngheøo naøn, coøn Xaù-chi hoùa laøm baø laõo aên maëc raùch röôùi. Vôï choàng ngoài nghæ beân veä ñöôøng. Toân giaû thaáy hai vôï choàng ngöôøi kia ngheøo naøn raùch röôùi lieàn nghó: “Treân theá gian khoâng coù ai ngheøo hôn hai ngöôøi naøy”, beøn ñeán choã hoï muoán an uûi. OÂng laõo thôï deät voäi ñöùng daäy caàm laáy baùt cuûa Toân giaû, ñoå thöùc aên Tu-ñaø coõi trôøi vaøo ñaày baùt roài daâng leân Toân giaû. Sau khi nhaän thöùc aên, trong taâm Toân giaû thaéc maéc neân noùi keä: Ngöôøi kia quaù ngheøo naøn Laïi aên ngon khaùc thöôøng Vieäc naøy raát ñaùng nghi Thaät laø vieäc ñieân ñaûo. Noùi keä xong, Toân giaû laïi nghó: “Baây giôø ta neân hoûi ai? Ta phaûi töï quaùn saùt.” Toân giaû lieàn noùi keä: Ta laø haït gioáng laønh Döùt meâ cho ngöôøi khaùc Trôøi ngöôøi laøm vieäc gì Ta coøn giaûi thích cho, Nay ta coù thaéc maéc Khoâng bieát phaûi hoûi ai? Noùi keä xong, Toân giaû duøng maét tueä thaáy chính laø trôøi Ñeá Thích, lieàn noùi: –Hay thay! Ngöôøi thích tu phöôùc duøng moïi caùch ñeå ñöôïc phöôùc baùo toát ñeïp. Toân giaû noùi keä: Xaû boû töôùng toân quyù Hoùa thaønh ngöôøi ngheøo naøn Giaø yeáu vaø tieàu tuïy Maëc y phuïc raùch röôùi Xaû boû cung ñieän trôøi Giaû döøng nghæ beân ñöôøng. Noùi keä xong, Toân giaû mæm cöôøi, laïi noùi keä: Ta muoán ngöôøi voâ phöôùc Coù ñöôïc phöôùc nghieäp toát Phöôùc oâng ñaõ ñaày ñuû Côù sao laïi quaáy nhieãu Cuùng döôøng ta thöùc aên? Hôn caû naêm dieäu duïc Theá Toân laäu ñaõ döùt Ba ñöôøng aùc cho oâng Nhöng oâng vaãn tinh taán Tìm caùch caàu phöôùc nghieäp. Trôøi Ñeá Thích hieän laïi nguyeân hình, ôû tröôùc moïi ngöôøi ñaûnh leã döôùi chaân Toân giaû roài thöa: –Baïch Toân giaû, vì sao ngaøi laøm vaäy? Ñeá Thích lieàn noùi keä: Toâi thaáy thí ñöôïc baùo Ñöôïc lôïi ích toát ñeïp Giuùp nghieäp theâm roäng lôùn Tín taâm vöõng chaéc hôn Vì côù gì Ñaïi ñöùc Ngaên caûn vieäc toâi laøm? Ñeá Thích laïi noùi keä: Ngöôøi nghe noùi boá thí Vaãn coøn boá thí ñöôïc Huoáng toâi ñöôïc baùo thí Töï chöùng bieát roõ raøng. Cha meï vaø baïn thaân Cöùu giuùp muoán lôïi ích Khoâng theå baèng boá thí Döùt boû khoå sinh töû. Baùo thí nhö hình boùng Ban an vui khaép nôi Trong sinh töû nguy nan Chæ coù thí ñi theo, Luùc möa gioù laïnh leõo Chæ thí laøm an laïc Nhö ñi ñöôøng hieåm xaáu Haønh trang phaûi ñaày ñuû. Thí laø chieác xe laønh An oån khoûi meät moûi Nôi naïn cöôùp hieåm aùc Thí chính laø baïn toát. Thí döùt caùc sôï haõi Cao toät trong cöùu giuùp ÔÛ trong choã giaëc thuø Thí laø thanh kieám beùn. Thí laø thuoác hay nhaát Trò laønh caùc beänh naëng Ñi treân ñaát goà gheà Duøng thí ñeå laøm gaäy. Noùi keä xong, Ñeá Thích cuùng döôøng Toân giaû roài trôû veà coõi trôøi. Do nhaân duyeân gì noùi vieäc naøy? Vì ngöôøi coù trí tueä hieåu roõ quaû baùo cuûa söï boá thí, muoán laøm cho ngöôøi sieâng laøm vieäc phöôùc. Trôøi Ñeá Thích laø ngöôøi coù phöôùc baùo hôn ngöôøi vaãn coøn tu phöôùc, huoáng gì ngöôøi ñôøi laïi khoâng tu boá thí. Ñoái vôùi baäc Thanh vaên maø Ñeá Thích coøn cuùng döôøng, huoáng gì ñoái vôùi Ñöùc Theá Toân.  CHÖÔNG 57 Tuy gieo chuùt ít caên laønh nhöng phaûi caàu thaønh Phaät, vôùi chuùt ít caên laønh maø caàu thaønh Phaät gioáng nhö ñöôïc cam loä. Theá neân phaûi heát loøng caàu thaønh Phaät. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät ngöôøi nhôø naêng löïc nhaân duyeân neân phaùt taâm xuaát gia. Vì muoán caàu giaûi thoaùt, neân oâng ñeán Taêng phöôøng, gaëp luùc Phaät ñi giaùo hoùa khoâng coù ôû Taêng phöôøng. OÂng ta suy nghó: “Khoâng coù Ñöùc Theá Toân ôû Taêng phöôøng ta neân ñeán choã ngaøi Xaù-lôïi-phaát ñaïi töôùng cuûa chaùnh phaùp”. Baáy giôø, ngaøi Xaù-lôïi-phaát quaùn saùt nhaân duyeân cuûa vò aáy, xem thuôû xöa oâng ta coù chuùt naøo gheùt vieäc aùc, tu caên laønh hay chaêng. Quaùn saùt xong, ngaøi khoâng thaáy coù chuùt ít caên laønh naøo caû; moät ñôøi khoâng coù cho ñeán trong traêm ngaøn ñôøi cuõng khoâng coù caên laønh; laïi thaáy moät kieáp khoâng coù caên laønh cho ñeán traêm ngaøn kieáp cuõng khoâng coù. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát noùi vôùi ngöôøi aáy: –Ta khoâng xuaát gia cho oâng. Ngöôøi aáy laïi ñeán choã vò Tyø-kheo khaùc. Thaày Tyø-kheo hoûi: –Vöøa roài oâng xin xuaát gia vôùi ai? OÂng ta thöa: –Baïch Ñaïi ñöùc, con ñeán xin xuaát gia vôùi Toân giaû Xaù-lôïi-phaát nhöng ngaøi khoâng chòu xuaát gia cho con. Caùc thaày Tyø-kheo noùi: –Toân giaû Xaù-lôïi-phaát khoâng chòu xuaát gia cho oâng, chaéc chaén oâng coù loãi laàm gì roài. Chuùng toâi laøm sao daùm xuaát gia cho oâng? Cöù nhö theá ngöôøi aáy laàn löôït ñeán choã thaày Tyø-kheo naøy roài thaày Tyø-kheo khaùc nhöng khoâng coù vò naøo chòu xuaát gia cho oâng ta. Gioáng nhö ngöôøi beänh, ngöôøi thaày thuoác gioûi ñaõ khoâng chöõa trò ñöôïc thì caùc thaày thuoác taàm thöôøng khaùc khoâng ai chöõa trò ñöôïc. Khoâng ñöôïc toaïi nguyeän, oâng ta ñöùng khoùc tröôùc cöûa Taêng phöôøng vaø noùi: –Sao toâi baïc phöôùc quaù! Khoâng coù ai chòu xuaát gia cho toâi caû. Caû boán giai caáp ñeàu ñöôïc xuaát gia, coøn rieâng toâi gaây ra nghieäp aùc gì maø khoâng ñöôïc xuaát gia? Neáu khoâng ñöôïc xuaát gia chaéc toâi phaûi cheát. OÂng lieàn noùi keä: Gioáng nhö nöôùc saïch trong Taát caû ñeàu uoáng ñöôïc Duø cho Chieân-ñaø-la Cuõng ñeàu ñöôïc xuaát gia. Trong Phaät phaùp nhö theá Khoâng chòu thaâu nhaän toâi Toâi khoâng ñöôïc toaïi nguyeän Vaäy coøn soáng laøm gì. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân vôùi taâm Töø bi muoán giaùo hoùa ngöôøi aáy. Nhö ngöôøi meï thöông con, nhö boùng rôïp cuûa nuùi Haønh kim che laáp maët trôøi, Ngaøi ñeán cöûa Taêng phöôøng noùi keä: Thaân Nhaát Thieát Chuûng Trí Laáy ñaïi Bi laøm theå Phaät ôû trong ba coõi Tìm ngöôøi ñaùng hoùa ñoä Nhö boø meï tìm con Thöông nhôù maõi khoâng thoâi. Ñöùc Theá Toân thanh tònh voâ caáu nhö hoa sen nôû, caùnh tay saùng röïc, loøng baøn tay coù hình baùnh xe, coù maøng löôùi bao boïc caùc ngoùn tay, Phaät duøng caùnh tay nhieäm maàu naøy xoa ñaàu oâng ta roài hoûi: –Vì sao oâng khoùc? OÂng ta buoàn baõ thöa: –Baïch Ñöùc Theá Toân, con xin xuaát gia nhöng taát caû caùc thaày Tyø-kheo ñeàu khoâng nhaän, do ñoù maø con khoùc. Ñöùc Theá Toân hoûi: –Caùc thaày Tyø-kheo khoâng nhaän hay ai ngaên caûn khoâng cho oâng xuaát gia? Phaät lieàn noùi keä: Ai coù Nhaát thieát trí Maø coøn muoán do döï Nghieäp löïc raát nhoû nhieäm Ai bieát ñöôïc caïn saâu. Nghe keä xong, ngöôøi aáy baïch vôùi Ñöùc Theá Toân: –Baïch Ñöùc Theá Toân, vò ñaïi töôùng trong Phaät phaùp laø Tyø-kheo Xaù-lôïi-phaát coù Trí tueä baäc nhaát khoâng cho con xuaát gia. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân duøng aâm thanh nhö tieáng saám vang an uûi ngöôøi aáy: –Trí löïc cuûa Xaù-lôïi-phaát chaúng theå bieát ñöôïc. Trong voâ löôïng kieáp, ta ñaõ laøm nhöõng haïnh khoå khoù laøm, tu taäp trí tueä. Baây giôø Ta seõ noùi keä cho ngöôi nghe: Ñeä töû Xaù-lôïi-phaát Khoâng phaûi Nhaát Thieát Trí Cuõng khoâng hieåu theå taùnh Khoâng bieát heát trung, haï Hieåu bieát coù haïn cheá Khoâng hieåu ñöôïc saâu xa Khoâng coù trí hieåu bieát Caùc nghieäp baùo nhoû nhieäm. Ñöùc Theá Toân baûo vò aáy: –Giôø ñaây Ta cho pheùp ngöôi xuaát gia trong Phaät phaùp. Ta cho ngöôi ôû trong giaùo phaùp cuûa Ta thöû qua, neáu ngöôi laø ngöôøi coù taâm tin töôûng öa thích thì Ta seõ hoùa ñoä ñuùng phaùp, khoâng ñeå lôõ maát cô hoäi. Ñöùc Theá Toân ñöa caùnh tay meàm maïi toát ñeïp coù hình baùnh xe caàm tay oâng ta daét vaøo trong Taêng phöôøng, ôû tröôùc chuùng Taêng baûo ngaøi Xaù-lôïi-phaát: –Naøy Xaù-lôïi-phaát, vì lyù do gì thaày khoâng cho ngöôøi naøy xuaát gia? Ngaøi Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, vì con thaáy oâng ta khoâng coù chuùt caên laønh naøo caû. Ñöùc Phaät daïy: –Naøy Xaù-lôïi-phaát, thaày chôù noùi nhö theá. Theá Toân lieàn noùi keä: Ta thaáy caên laønh naøy Thaät laø raát nhoû nhieäm Nhö caùt ñaù trong nuùi Nung chaûy cho ra vaøng. Thieàn ñònh vaø trí tueä Nhö oáng beå, loø reøn Ta duøng coâng ñöùc thoåi AÉt sinh ra vaøng roøng Ngöôøi naøy cuõng nhö vaäy Laønh nhoû nhö vaøng kia. Luùc aáy, Toân giaû Xaù-lôïi-phaát söûa laïi y Uaát-ña-la-taêng, baøy vai beân phaûi, quyø goái chaép tay höôùng veà Ñöùc Phaät Theá Toân noùi keä: Ñaáng hôn heát trong luaän Cuùi xin noùi con nghe Ngoïn ñeøn trí tueä lôùn Xua tan caùc boùng toái Trong bao laâu ngöôøi kia Troàng ñöôïc caên laønh naøy Laøm ñöôïc ruoäng phöôùc naøo Naûy maàm raát mau choùng? Phaät baûo Xaù-lôïi-phaát: –Baây giôø thaày haõy laéng nghe, Ta seõ noùi cho nghe: Nhaân aáy raát nhoû nhieäm, khoâng phaûi caûnh giôùi maø haøng Bích-chi-phaät thaáy ñöôïc. Thuôû xöa coù moät ngöôøi ngheøo vaøo trong nuùi A-luyeän-nhaõ ñoán cuûi bò coïp uy hieáp. Vì sôï haõi neân oâng ta nieäm “Nam-moâ Phaät “. Nhôø haït gioáng naøy maø ñöôïc nhaân giaûi thoaùt. Ngaøi noùi keä: Chæ thaáy hoï xöng Phaät Cho ñoù laø nhoû nhieäm Nhôø ñoù döùt meù khoå Nhö theá laø toát laønh. Doác loøng quy maïng Phaät Chaéc chaén ñöôïc giaûi thoaùt Ñöôïc quaû gioáng nhö vaäy Thaät khoâng coù ai baèng. Baáy giôø Ñöùc Phaät lieàn ñoä cho ngöôøi aáy xuaát gia. Ñích thaân Ngaøi giaùo hoùa, Tyø-kheo taâm khai ngoä, chöùng ñaéc quaû La-haùn. Do nhaân duyeân naøy cho neân ngöôøi naøo gieo chuùt ít caên laønh ñoái vôùi Ñöùc Theá Toân cuõng ñöôïc voâ löôïng quaû baùo, huoáng gì laø xaây döïng hình töôïng thaùp mieáu.  CHÖÔNG 58 Ngöôøi naøo caên laønh ñaõ chín muoài thì ñöôïc quaû giaûi thoaùt. Do ñoù neân tu ñieàu laønh. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, khi Ñöùc Theá Toân coøn hoïc ñaïo, laøm Boà-taùt, Ngaøi khoå haïnh trong saùu naêm, moãi ngaøy chæ aên moät haït meø, moät haït gaïo nhöng khoâng ñaït ñöôïc keát quaû gì, cuõng khoâng ñöôïc lôïi ích gì. Vì khoâng ñaït ñöôïc keát quaû gì neân Boà-taùt beøn aên chaùo söõa ngon. Luùc aáy, naêm ngöôøi baïn hoûi Boà-taùt: –Thöa Ngaøi, tröôùc ñaây Ngaøi tu khoå haïnh coøn khoâng ñaït ñöôïc keát quaû gì, huoáng gì baây giôø aên chaùo söõa maø ñaéc ñaïo sao? Noùi xong, hoï lieàn boû ñi, ñeán thaønh Ba-la-naïi. Sau khi thaønh Phaät, Ñöùc Theá Toân suy nghó: “Ta neân hoùa ñoä chuùng sinh naøo tröôùc?” Ngaøi laïi nghó: “Chæ coù naêm vò aáy coù nhaân duyeân ñaéc ñaïo, hoï coù aân nghóa vôùi Ta”. Nghó roài, Ñöùc Theá Toân ñeán thaønh Ba-la-naïi, tôùi choã naêm vò aáy noùi keä: Vôùi oai quang toát ñeïp Khaép thaân ñeàu trang nghieâm Ñi moät mình töôùng haûo Saùng choùi ñaày oai ñöùc, Maét hôn traâu ñaàu ñaøn Ngöïc roäng, thaân saùng röïc Dung nghi raát xinh ñeïp Ñi nhö voi ñaàu ñaøn Böôùc töøng böôùc khoan thai, Vieäc laøm ñaõ laøm xong Trí haïnh ñaõ ñaày ñuû Trí saâu laø maõo trôøi Luïa giaûi thoaùt buoäc ñaàu Toân quyù trong loaøi ngöôøi Vua Phaùp luaân treân heát. Coõi trôøi troåi kyõ nhaïc Theo haàu caû tröôùc sau Duø caùc vua maïnh meõ Coù xe giaù, boán binh Vaây quanh khoâng baèng Phaät. Ñi moät mình khaép coõi Ví nhö vua Chuyeån luaân Caùc xe, ngöïa, voi, binh Maõo trôøi raát toát ñeïp Loïng luïa che ôû treân Nhö vua Ñaïi Chuyeån luaân Caùc phöôùc lôïi ñaày ñuû Khoâng trang nghieâm baèng Phaät. Toát ñeïp hôn vua kia Töôùng baäc nhaát ai baèng Oai ñöùc hôn caùc Thaùnh Chuùng sinh thaáy dung nghi Saùng choùi hôn maët trôøi Ngöôøi, thuù, caùc chim muoâng Chieâm ngöôõng thaân töôùng Phaät Ñang ñi, chaïy cuõng döøng. Thaáy Ñöùc Phaät töôùng maïo saùng choùi, oai ñöùc ñaày ñuû, trí ñöùc veïn toaøn, khoâng gioáng nhö tröôùc kia, caû naêm vò chöa bieát laø ai thì moät vò noùi keä hoûi boán vò kia: Ai phaùt ra aùnh saùng Soi chieáu khaép nuùi röøng Gioáng nhö nhieàu maët trôøi Töø döôùi ñaát moïc leân Löôùi aùnh saùng ñaày khaép Chieáu soi khaép taát caû, Nhö ngoâi laàu vaøng roøng Ca-sa phuû leân treân, Laïi gioáng nhö luyeän vaøng Chaûy tan khaép treân ñaát. Caùc thuù ôû ñaát lieàn Vaø caùc traâu ñaàu ñaøn Höôu nai vaø chim thoû Thaáy Phaät ñeàu ñöùng laïi Ñang aên coû thì nhaû Nhìn chaêm khoâng chôùp maét, Chim coâng xoøe ñoâi caùnh Gioáng nhö voøng sen xanh Khi aáy khoâng buoâng lung Ñeàu vui muùa vôùi nhau Vui veû hoùt tieáng hay. Khi Phaät ñi treân ñöôøng Taát caû loaøi chuùng sinh Maét taâm ñeàu thích quaùn Bò saéc Phaät haáp daãn Töï nhieân chaïy ñeán nhìn. Khi Phaät ñi treân ñöôøng Ai sôø daáu chaân Phaät Vui caû baûy ngaøy ñeâm Theo ñaïo haïnh hôn heát Trong saùng khoâng xao ñoäng Thaân theå raát meàm maïi Böôùc nheï khoâng chaïm ñaát Ñi boä khoâng moûi meät. Moät vò khaùc laïi noùi vôùi boán vò kia: Toâi thaáy töôùng maïo aáy Trong loøng cuõng thaéc maéc Laø oai quang cuûa ai? Saùng choùi hôn maët trôøi Do töôùng saùng choùi kia Nuùi röøng ñeàu maøu vaøng. Thaáy Ñöùc Phaät ñeán gaàn, naêm vò beøn noùi vôùi nhau: –Ñaây chính laø ngöôøi thanh nieân doøng hoï Thích ñaõ boû neáp soáng khoå haïnh trôû veà nuoâi döôõng thaân mình baèng duïc laïc. OÂng ta ñaõ boû neáp soáng khoå haïnh maø coøn ñeán gaëp chuùng ta. Hoï noùi keä: Chuùng ta chôù ñöùng daäy Cuõng ñöøng coù kính leã Neân ôû xa chæ choã Roài baûo oâng ta ngoài. Ñöùc Phaät ñi ñeán nôi, luùc aáy boãng döng caû naêm vò töï ñöùng daäy vaø noùi keä: Maët nhö traêng troøn ñaày Thaáy Ngaøi chôït ñöùng daäy Ví nhö bieån caû kia Traêng troøn thì nöôùc daâng. Chuùng ta töï ñöùng daäy Nhö ngöôøi bò keùo leân Ñaây do oai Ñöùc Phaät Töï nhieân khieán nhö vaäy. Nhö coät côø Ñeá Thích Trôøi khaùc ñeán khoâng ñöùng Khi trôøi Ñeá Thích ñeán Töï nhieân noù ñöùng thaúng, Chuùng ta cuõng nhö vaäy Phaät ñeán töï nhieân ñöùng Nhö daàu chaâm vaøo löûa Löûa chaùy nhanh phöøng phöït Chuùng ta thaáy Phaät ñöùc Ñöùng daäy nhanh hôn löûa. Voâ soá kieáp ñeán nay Beû gaõy caùc kieâu maïn Ñöôïc moïi ngöôøi toân troïng Thaày toå vaø cha meï Loaøi trôøi vaø loaøi ngöôøi Caùc Quyû, Roàng, Daï-xoa Neáu coù ai thaáy Phaät Taát caû ñeàu kính leã. Ngöôøi trí ñaâm thaéc maéc Phaûi neân kheùo phaân bieät Neáu Phaät ñöa chaân xuoáng Ñaát töø treân haï xuoáng Caùc nuùi nhö coû nheï Thaáy Phaät ñeàu nghieâng ñoäng. Naêm vò thaáy Ñöùc Phaät thì cuøng ñöùng daäy, ñeán ñoùn röôùc. Ngöôøi thì oâm baùt, ngöôøi traûi ñoà ngoài, ngöôøi laáy nöôùc; ngöôøi thì röûa chaân cho Ngaøi vaø noùi keä: Naêm ngöôøi gaëp Thieän Theä Thaáy Phaät raát oai ñöùc Taâm caû taâm ñeàu vui Khoâng coøn giöõ lôøi höùa Chaäu röûa tay ba chaân Nhìn kyõ sôï nuùi lôû Ñeàu thoï phaùp khoâng noùi Möôøi phaàn cuõng ñöôïc nöûa. Nghe keä, Ñöùc Theá Toân mæm cöôøi baûo hoï: –Caùc vò laø ngöôøi si meâ, taïi sao laïi boû lôøi höùa vôùi nhau? Sau khi Ñöùc Phaät ngoài, hoï cung kính ñöùng haàu vaø noùi nhö vaày: –Thöa Ngaøi Cuø-ñaøm coù maïng soáng böøng trí tueä, Phaät laø ngöôøi coù taâm Töø khoâng coù yù thöông gheùt. Ñöùc Phaät noùi keä: Nay Ta ñaõ ñaéc ñaïo Lau saïch caùc buïi nhô Caùc vò chôù xem thöôøng Neân ñöùng daäy cung kính. Ví nhö duøng buøn goã Ñeå ñaép thaønh töôïng Phaät Khi chöa ñaép xong thì Ñaïp döôùi chaân ñeå ñeõo Khi ñaõ ñaép xong roài Thì höông hoa kính leã. Caùc vò cuõng phaûi neân Ñöøng xem Ta nhö baïn Maø neân cung kính Ta Khoâng neân sinh khinh maïn. Khen ngôïi cuõng khoâng möøng Maéng nhieác cuõng khoâng giaän Ta thöông xoùt caùc vò Muoán giuùp cho giaûi thoaùt Ñeå ñöôïc vui vaéng laëng Ñöôïc caùc vieäc lôïi ích. Caùc si aùi, giaän töùc Ñeàu töï coù töôùng maïo Cheâ bai noùi lôøi aùc Nhö boâi tro vaøo gheû. Nay Ta ñaõ giaùc ngoä Goïi Ta laø Cuø-ñaøm Ta khoâng coøn thöông, gheùt Neân sinh taâm cung kính Chôù buoâng ra nhöõng lôøi Huûy baùng cheâ bai ngöôøi. Duø nghe Ñöùc Theá Toân noùi nhö theá nhöng naêm vò aáy vaãn coøn cho Ñöùc Theá Toân chöa chöùng ñöôïc quaû vò Giaùc ngoä neân noùi keä: Tröôùc Ngaøi tu khoå haïnh Coøn chöa ñöôïc Giaùc ngoä Nay chìm ñaém trong buøn Laøm sao ngoä ñaïo ñöôïc? Ví nhö boû thuyeàn lôùn Maø vaùc cuïc ñaù to Muoán vöôït qua soâng hieåm Laøm sao coù theå ñöôïc? Bieát taâm nieäm cuûa naêm vò coøn dính maéc khoå haïnh, cho ñoù laø Chaùnh ñaïo. Phaät lieàn daïy raèng döùt boû naêm duïc chính laø Chaùnh ñaïo vaø cho raèng boû loái tu khoå haïnh cuõng laø Chaùnh ñaïo, Ngaøi daïy phaûi boû taát caû hai beân laø khoâng quaù khoå haïnh, cuõng khoâng quaù höôûng thoï naêm thöù duïc laïc. Ngaøi noùi veà phaùp Trung ñaïo, laày taâm töø laøm ñaàu. Phaät noùi keä ñaùp: Chæ ngöôøi trí döùt ñöôïc Chöôùng Voâ trí ngu si Theá neân caàn trí tueä Ñeå giöõ gìn thaân maïng. Coù maïng, ñöôïc trí tueä Giöôøng ñeäm, y phuïc thaûy AÊn uoáng vaø thuoác thang Duøng noù giöõ thaân maïng Khoâng coù nhöõng thöù naøy Thì thaân maïng phaûi cheát. Duøng noù giöõ thaân maïng Neân giöõ vöõng giôùi caám Giöõ giôùi ñöôïc ñònh, tueä Tu khoå haïnh khoâng ñöôïc, Phaùp nhòn ñoùi khoâng aên Chaéc chaén khoâng ñöôïc ñaïo Thaân cheát thì maïng maát Maïng maát, thaân khoâng coøn. Huûy giôùi, khoâng thieàn ñònh Khoâng thieàn thì khoâng trí Vì theá neân giöõ maïng Cuõng giöõ gìn giôùi caám. Nhôø giöõ gìn giôùi caám Ñöôïc thieàn ñònh, trí tueä Cho neân phaûi döùt boû Khoå naõo haïi phaùp thaân Cuõng döùt boû naêm duïc Khoâng ñaém saâu duïc laïc. Neáu meâ ñaém tham duïc Laø huûy phaïm giôùi caám Laïi nuoâi lôùn aùi duïc Ngu si ñaém khoå haïnh. Töï thích phaùp khoâng aên Hoaëc aên caùc coû laù Naèm treân tro, gai nhoïn Haïi thaân maïng nhö theá Khoâng theå ñöôïc ñònh tueä. Vì theá, theo Trung ñaïo Nöông nhôø phaùp nhö theá Khoâng chìm trong buøn duïc Cuõng khoâng laøm khoå thaân. Coù trí kheùo phaân bieät Hai loãi laàm nhö theá Nhö traêng moïi ngöôøi thích, ÔÛ ñaây cuõng nhö vaäy Tham duïc chìm buøn nhô Nhieàu ngöôøi bò cheát chìm Khoå haïnh ñoát thaân taâm Khoâng traùnh khoûi hoïa aáy Döùt boû hai beân naøy Trung ñaïo ñeán Nieát-baøn. Baáy giôø ngaøi Kieàu-traàn-nhö laø ngöôøi coù maïng soáng baèng trí tueä,... hieåu ñöôïc lôøi Ñöùc Phaät daïy, muoán döùt boû caùc keát söû, khen ngôïi lôøi Ñöùc Phaät daïy laø phaùp laønh chaân chaùnh ngay thaúng, lieàn noùi keä: Neáu soáng vôùi trí tueä Daây si töï nhieân môû Do vì caùc nghóa naøy Khoå thaân thì voâ ích. Neáu coù giôùi, ñònh, tueä Seõ ñaït ñöôïc daáu ñaïo Ví nhö ngöôøi giöõ thaân Muoán dieät caùc loãi aùc. Neân giöõ taâm nhö vaäy Vì caùc yù nghóa naøy Khoâng neân boû y phuïc AÊn uoáng vaø ñoà naèm Cuõng khoâng sinh öa ñaém Ñoái vôùi caùc vaät naøy. Cuûi löûa vaø ñoáng tuyeát Caùc vò neân lìa boû Nöôùng mình treân ñoáng löûa Vaø soáng caïnh beân tuyeát Caû hai neân chaám döùt Khoâng neân haønh trì nöõa. Thaáy Kieàu-traàn-nhö hieåu roõ vieäc naøy, Phaät khen laønh thay vaø Ngaøi noùi keä: Uoáng aên vaø thuoác men Phoøng nhaø, ñoà naèm thaûy Ngöôøi yeâu meán thaân maïng Vieäc aên uoáng ñuùng thôøi, Vôùi caùc thöùc aên ngon Khoâng neân sinh ñaém nhieãm Khoâng hoaøn toaøn lìa boû. Ví nhö ñoáng löûa lôùn Theå taùnh laø ñoát chaùy Ngöôøi trí duøng tuøy luùc Sinh caùc thöù lôïi ích Nhöng khoâng bò ñoát chaùy. Ñaït ñöôïc vaên tueä roài, muoán ñi vaøo tö tueä, Toân giaû Kieàu-traàn-nhö suy nghó giaây laâu, beøn baïch Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, boû aên uoáng vaø caùc nhaïc cuï khoâng phaûi laø tu ñaïo phaùp sao? Ñöùc Theá Toân lieàn noùi keä: Phaät baûo Kieàu-traàn-nhö Taâm thaày neân tin Ta Neáu coù gì thaéc maéc Neân thöa hoûi vieäc aáy Thaày neân phaù röøng nghi Ta ñoát baèng löûa trí. Nghe Ñöùc Phaät noùi nhö vaäy, Kieàu-traàn-nhö heát söùc vui möøng, neùt maët hôùn hôû, lieàn baïch Phaät: –Baïch Ñöùc Theá Toân, cuùi xin Ngaøi cho pheùp con ñöôïc neâu leân nhöõng ñieàu thaéc maéc. Kieàu-traàn-nhö lieàn noùi keä: Chaùn aùc, caûm thaáy ñuû Khoå haïnh raát laø khoù Boû khoå haïnh khoù naøy Maø meâ ñaém naêm duïc Thì laøm sao Tyø-kheo Döùt boû ñöôïc tham duïc? Ñöùc Theá Toân baûo Kieàu-traàn-nhö: –OÂng quaùn khoå Thaùnh ñeá seõ thoaùt ñöôïc sinh töû. Kieàu-traàn-nhö ñöùng daäy khoûi choã ngoài chaép tay höôùng veà Ñöùc Phaät thöa: –Baïch Ñöùc Theá Toân, con vaãn chöa hieåu! Cuùi xin Ngaøi duøng phöông phaùp naøo giaûi thích ñeå con ñöôïc hieåu. Vì sao muoán giaûi thoaùt phaûi quaùn khoå Thaùnh ñeá? Thaáy Kieàu-traàn-nhö ñaõ ñöôïc Vaên, Tö tueä, nay ñuùng luùc noùi phaùp Tu tueä, Ñöùc Phaät lieàn noùi kinh Chuyeån Phaùp Luaân. Ngaøi baûo caùc Tyø-kheo: –Khoå Thaùnh ñeá naøy tröôùc ñaây chöa töøng nghe. Ta chöùng ñöôïc chaùnh quaùn nhaõn trí minh giaùc… nhö trong kinh Chuyeån Phaùp Luaân coù noùi roäng. Hoûi raèng: –Phaät noùi phaùp cho Kieàu-traàn-nhö nghe taïi sao Phaät töï noùi phaùp do mình chöùng ñaéc? Ñaùp: –Vì ñeå noùi leân phaùp Voâ sö töï ngoä. Hoûi: –Vì sao Ñöùc Phaät laïi noùi phaùp tröôùc kia chöa töøng nghe? Ñaùp: –Vì döùt boû caùc thaéc maéc cuûa Kieàu-traàn-nhö. Nghe phaùp vôùi A-lan-ca-lan, Uaát-ñaàulam-phaát... maø ñöôïc hieåu, vì döùt boû ñöôïc thaéc maéc nhö theá cho neân noùi: “Tröôùc kia ta chöa töøng nghe.” Nhö nay chæ baøy roõ raøng, hieän laøm naêng löïc cuûa mình maø noùi phaùp Trung ñaïo. Neáu coù ngöôøi naøo tu ñöôïc Trung ñaïo thì khoâng caàn nghe ngöôøi khaùc noùi maø vaãn hieåu ñöôïc nghóa cuûa Chaân ñeá. Ñöùc Phaät chæ baøy phaùp Töù ñeá. A-nhaõ Kieàu-traàn-nhö theo ñoù thaáy ñöôïc Chaân ñeá, thuaän theo Trung ñaïo thaáy ñöôïc boán Chaân ñeá, lieàn chöùng ñaïo quaû, vui möøng ñeán rôi leä, ñöùng daäy khoûi choã ngoài, ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài noùi keä: Nhö beänh daïi, muït nhoït Bò saâu doøi ruùc ræa Thaày thuoác trò baèng daàu Chaúng nhöõng khoâng bieát aân Laïi coøn maéng thaày thuoác. Phaät duøng daàu thieàn ñònh Naáu vôùi trí oai ñöùc Gieát boû saâu keát söû Con bò voâ minh che Khoâng bieát laøm lôïi mình Vì ñaïi Bi töï ñeán Traùi laïi coøn xuùc naõo. Taát caû caùc trôøi thaûy Coøn neân phaûi cuùng döôøng Baäc töï taïi vôùi phaùp. Nay cho con saùm hoái Tröôùc con cho khoå haïnh Ñöôïc trí Nhaát thieát chuûng Do ngu si laøm môø Che laáp maát taâm naøy. Nay, con nghe Ngaøi daïy Muoán xeù maøng voâ minh Nay môùi chaân thaät bieát Nhòn ñoùi laø phaùp taø. Theá Toân daïy theá gian Höôùng veà ñaïo giaûi thoaùt Luaän ngoaïi ñaïo nghóa heïp Chaûi chuoát caùc ngoân töø Lôøi noùi ra toát ñeïp Gian xaûo vaø doái traù Löøa gaït caû theá gian Ngu si töï troùi buoäc Lôøi noùi Thieän Theä roäng Saùng suûa ai cuõng hieåu. Taïi sao Ñöùc Phaät noùi vieäc naøy? Vì muoán giuùp cho naêm vò Tyø-kheo döùt boû chaáp hai beân maø tu haønh Trung ñaïo, ñeå thaáy roõ Chaân ñeá, chöùng ñaéc ñaïo quaû.  CHÖÔNG 59 Chuùng sinh gaây ra nghieäp naøo thì phaûi chòu quaû baùo cuûa nghieäp aáy. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät ngöôøi ngheøo nghó nhö vaày: “Ta neân ñeán ñeàn thôø trôøi caàu xin trong ñôøi naøy ñöôïc nhieàu tieàn taøi cuûa baùu”. Nghó roài, oâng ta noùi vôùi ngöôøi em: –Naøy em, em haõy sieâng naêng laøm ruoäng cho toát ñeå kieám soáng, ñöøng ñeå cho gia ñình phaûi thieáu thoán! Roài oâng ta daãn ngöôøi em ñeán ruoäng chæ cho bieát choã naøy coù theå troàng meø, choã kia ñeå troàng luùa, choã noï ñeå troàng ñaäu, troàng baép. Höôùng daãn cho em xong, oâng ta ñi ñeán ñeàn thôø trôøi laøm ñeä töû vò Thieân thaàn, toå chöùc hoäi teá trôøi thaät lôùn, cuùng döôøng höông hoa, toâ buøn theâm döôùi maët ñaát roài ngaøy ñeâm leã baùi caàu xin aân phöôùc, mong ñôøi naøy ñöôïc theâm nhieàu taøi saûn. Baáy giôø, vò Thieân thaàn nghó nhö vaày: “Ta phaûi quaùn xeùt coi ngöôøi ngheøo kia ôû ñôøi tröôùc coù gieo nhaân duyeân coâng ñöùc boá thí hay khoâng? Neáu coù chuùt ít nhaân duyeân thì ta seõ baøy caùch ñeå oâng ta ñöôïc lôïi ích”. Quaùn xong, khoâng thaáy oâng ta coù chuùt nhaân duyeân boá thí naøo caû, vò Thieân thaàn laïi nghó: “OÂng ta khoâng coù chuùt nhaân duyeân naøo caû, nay laïi tha thieát caàu xin ta, chæ uoång coâng khoå nhoïc chöù khoâng coù lôïi ích, roài ñaây seõ oaùn ta”, neân lieàn hoùa laøm ngöôøi em ñi ñeán ñeàn thôø. Baáy giôø ngöôøi anh baûo: –Taïi sao em khoâng lo troàng troït laïi ñeán ñaây laøm gì? Ngöôøi em hoùa thaân thöa: –Thöa anh, em cuõng muoán ñeán caàu xin Thieân thaàn vui loøng ban cho côm aùo. Em duø khoâng troàng troït gì caû nhöng nhôø naêng löïc Thieân thaàn, trong ruoäng töï nhieân coù ñaày ñuû luùa baép! Ngöôøi anh traùch em: –Em aø, ñaâu coù thöûa ruoäng naøo khoâng gieo haït maø hy voïng ñöôïc thu hoaïch! OÂng lieàn noùi keä: Trong boán bieån, ñaát lieàn Cho ñeán khaép moïi nôi Ñaâu coù vieäc khoâng troàng Maø thu hoaïch quaû traùi! Baáy giôø, ngöôøi em do Thieân thaàn hoùa hieän thaät thaø thöa vôùi anh mình: –Thöa anh, ôû theá gian heã ai khoâng gieo haït thì khoâng gaët quaû phaûi khoâng? Ngöôøi anh ñaùp: –Thaät ñuùng nhö vaäy! Neáu khoâng gieo haït thì khoâng ñöôïc quaû. Luùc aáy, vò Thieân thaàn kia hieän laïi nguyeân hình, roài noùi keä: Nay, chính oâng töï noùi Khoâng troàng khoâng gaët quaû Ñôøi tröôùc khoâng nhaân thí Nay laøm sao ñöôïc quaû? Duø oâng chòu khoå nhoïc Nhòn aên cuùng döôøng ta Luoáng töï mình khoå nhoïc Laïi coøn quaáy nhieãu ta. Do ñaâu sai söû oâng Hieän coù vieäc lôïi ích? Neáu muoán ñöôïc cuûa baùu Vôï con vaø quyeán thuoäc Phaûi giöõ gìn thaân, mieäng Maø laøm vieäc boá thí Khoâng gieo maø thu hoaïch Thì trôøi vaø traêng sao Khoâng neân soi theá gian Do soi saùng theá gian Neân bieát do nghieäp duyeân. Trong caùc trôøi treân trôøi Cuõng ñeàu khaùc nhau caû Phöôùc nhieàu, oai ñöùc lôùn Phöôùc ít, oai ñöùc keùm. Cho neân bieát theá gian Taát caû ñeàu do nghieäp Boá thí ñöôïc giaøu coù Giöõ giôùi sinh coõi trôøi. Neáu khoâng coù boá thí Oai ñöùc ñeàu toån giaûm Ñònh, tueä ñöôïc giaûi thoaùt Quaû baùo ba thöù naøy Lôøi do Phaät ñaõ daïy. Gioáng naøy ñeàu laø nhaân Khoâng neân nhieãu loaïn ta Theá neân phaûi tu nghieäp Ñeå caàu caùc quaû laønh.  CHÖÔNG 60 Gieo haït ñöôïc quaû, chaúng phaûi nhôø vaøo naêng löïc cuûa ñieàm laønh naøo caû. Vì vaäy khoâng neân meâ ñaém caùc ñieàm laønh. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät thaày Tyø-kheo ñeán nhaø ngöôøi ñaøn-vieät. Baáy giôø, ngöôøi ñaøn-vieät sau khi ñaùnh raêng vaø suùc mieäng xong, boâi ngöu hoaøng leân traùn, caàm tuø vaø ñoäi leân ñænh ñaàu, caàm quaû Tyø-laëc giô leân cao, cung kính ñaët ngay treân traùn. Thaày Tyø-kheo thaáy vaäy beøn hoûi: –Vì sao ñaøn-vieät laøm nhöõng vieäc nhö vaäy? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Toâi laøm ñieàm laønh. Thaày Tyø-kheo laïi hoûi: –Ñaøn-vieät laøm ñieàm laønh coù phöôùc lôïi gì? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Laø coâng ñöùc lôùn, baây giôø thaày haõy thöû xem! Ñieàu goïi laø ñieàm laønh coù coâng naêng laøm cho ngöôøi cheát khoâng cheát, ngöôøi bò roi voït giam caàm ñeàu ñöôïc giaûi thoaùt. Thaày Tyø-kheo mæm cöôøi roài noùi: –Neáu ñieàm laønh ñöôïc nhö theá thì raát toát! Nhöng ñieàm laønh naøy töø ñaâu ñeán, xuaát xöù töø choã naøo? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Chaát ngöu hoaøng naøy laáy töø trong tim vaø phoåi con boø. Thaày Tyø-kheo hoûi: –Neáu chaát ngöu hoaøng ñem laïi ñieàu laønh thì taïi sao con boø laïi bò ngöôøi ta duøng daây xoû muõi baét caøy, keùo xe coøn ñaùnh baèng roi, ñaâm baèng duøi, ñaùnh ñaäp ñuû moïi caùch, duø ñoùi khaùt meät moûi vaãn phaûi caøy keùo khoâng ñöôïc ngöøng nghæ? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Thaät coù vieäc aáy! Thaày Tyø-kheo hoûi: –Con boø coù chaát ngöu hoaøng coøn khoâng töï cöùu ñöôïc mình, phaûi chòu khoå nhö vaäy thì laøm sao coù khaû naêng ñem laïi ñieàm laønh cho oâng? Thaày Tyø-kheo lieàn noùi keä: Ngöu hoaøng ôû trong tim Khoâng theå töï cöùu giuùp Huoáng gì laø chuùt ít Ñöôïc boâi leân da traùn Laøm sao maø giuùp ñöôïc OÂng neân kheùo xem xeùt. Luùc aáy, duø suy nghó raát laâu nhöng ngöôøi ñaøn-vieät vaãn im laëng khoâng traû lôøi ñöôïc. Thaày Tyø-kheo laïi hoûi: –Ñaây goïi laø vaät gì maø traéng nhö naém tuyeát vaø laøm baèng caùi gì maø phaûi ngaâm baèng nöôùc, thoåi môùi ra tieáng? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Noù laø con oác soáng ôû döôùi bieån. Thaày Tyø-kheo hoûi: –OÂng noùi con oác ñoù töø ngoaøi bieån troâi daït vaøo ñaát lieàn, bò phôi naéng khoå sôû nhieàu ngaøy roài môùi cheát phaûi khoâng? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Thaät ñuùng nhö vaäy! Thaày Tyø-kheo noùi: –Neáu nhö theá thì noù khoâng phaûi laø ñieàm laønh roài! Vò Tyø-kheo noùi keä: Ruoät, voû oác cuøng sinh Ngaøy ñeâm ôû trong voû Ñeán khi ruoät bò cheát Voû khoâng theå cöùu ñöôïc, Huoáng oâng caàm choác laùt Maø laø ñieàm laønh sao? Laønh thay! Vieäc nhö vaäy OÂng phaûi neân phaân bieät Nay vì lyù do gì Ñi vaøo ñöôøng si meâ? Ngöôøi ñaøn-vieät cuùi ñaàu im laëng suy nghó nhöng khoâng traû lôøi ñöôïc. Thaày Tyøkheo nghó: “Döôøng nhö ngöôøi ñaøn-vieät kia saép hieåu, ta neân hoûi tieáp”, roài hoûi ngöôøi ñaøn-vieät: –Ngöôøi ñôøi goïi vieân hoan hyû ñoù laø vaät gì? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Ñoù laø quaû Tyø-laëc. Thaày Tyø-kheo hoûi: –Quaû Tyø-laëc laø loaïi quaû ôû treân caây maø luùc haùi, ngöôøi ta neùm ñaù ñeå quaû vaø caønh ñeàu rôi xuoáng, do ñoù quaû vaø caønh laù ñeàu bò daäp coù ñuùng khoâng? Ngöôøi ñaøn-vieät thöa: –Thaät ñuùng nhö vaäy! Thaày Tyø-kheo hoûi: –Neáu ñuùng nhö vaäy thì taïi sao oâng caàm noù, laïi mong ñöôïc ñieàm laønh? Vò Tyø-kheo lieàn noùi keä: Quaû naøy soáng nhôø caây Khoâng theå töï soáng ñöôïc Khi coù ngöôøi haùi quaû Caønh laù gaõy ruïng theo, Nhaët laïi ñeå laøm cuûi Khoâ thì duøng ñeå chuïm Noù khoâng töï cöùu ñöôïc Laøm sao giuùp cho oâng? Nghe nhöõng caâu hoûi naøy, ngöôøi ñaøn-vieät khoâng ñoái ñaùp ñöôïc neân thöa vôùi Tyø-kheo: –Baïch Ñaïi ñöùc, nhö nhöõng caâu ngaøi ñaõ hoûi thì ñoù thaät khoâng phaûi laø caùc ñieàm laønh! Con coù ñieàu thaéc maéc, cuùi xin ngaøi giaûi thích cho con ñöôïc hieåu. Thaày Tyø-kheo ñaùp: –OÂng cöù vieäc hoûi, toâi seõ giaûi thích. Luùc aáy ngöôøi ñaøn-vieät duøng keä hoûi: Caùc Thaàn tieân thuôû xöa Ñeàu noùi laø ñieàm laønh Nhöng thaät söï quaùn saùt Ñeàu khoâng coù vieäc laønh Laøm sao truyeàn nhau laøm Noùi böøa coù ñieàm laønh Vì nhöõng lyù do gì? Xin giaûi thích con hieåu! Thaày Tyø-kheo giaûi ñaùp cho ngöôøi ñaøn-vieät: –Taát caû nhöõng kieán thöùc naûy sinh ñeàu coù lyù do goác gaùc. Thaày Tyø-kheo lieàn noùi keä: Thuôû xöa, vaøo kieáp ñaàu Taát caû chöa coù duïc Veà sau duïc phaùt khôûi Lìa duïc, vaøo röøng saâu. Ngöôøi tham duïc ôû röøng Sau naøy ñi veà nhaø Noùi nhöõng lôøi nhö vaày: Voâ duïc, khoâng vôï con Khoâng ñöôïc sinh coõi trôøi. Nhieàu ngöôøi noùi lôøi naøy Cho lôøi ñoù laø thaät Do tin lôøi noùi aáy Neân tìm caàu ngöôøi nöõ. Vieäc duïc ñaõ lan roäng Thay nhau töï trang nghieâm Laïi doái gaït laãn nhau Roài laïi sinh kieâu maïn. Ngöôøi kieâu maïn laãy löøng Cho duïc laø xinh ñeïp Soaïn saùch ñieàm laønh naøy Bò moïi ngöôøi, cheâ traùch: Taïi sao nhö phuï nöõ Laïi trang ñieåm nhö vaäy? Ngöôøi kia noùi doái raèng: Toâi môùi laøm ñieàm laønh Chaúng phaûi töï toâ chuoác Ngöu hoaøng, voû, quaû thaûy Ñeàu laø vaät trang ñieåm Vì nhöõng lyù do naøy Ñieàm laønh caøng theâm nhieàu. Moãi nhaân duyeân sinh khôûi Do phuï nöõ trang ñieåm Ngöôøi ngu, taâm kieâu maïn Cho thaät laø ñieàm laønh. Nghe keä xong, ngöôøi ñaøn-vieät noåi oác khaép mình, lieàn noùi keä: Ngöôøi neân gaàn baïn toát Khen ngôïi ñaáng Tröôïng phu Bôûi vì baäc Thaùnh kia Kheùo phaân bieät toát xaáu. Theá neân phaûi thuaän theo ÔÛ trong caùc theá giôùi Lôøi Phaät ñeàu chaân thaät. Khoâng caàu choã hay dôû Cuõng khoâng coù hôn thua Lôøi noùi coù nhaân duyeân Moãi vieäc coù nguoàn goác Nay con cuõng hieåu roõ Phöôùc nghieäp laø ñieàm laønh AÙc nghieäp laø ñieàm döõ Laønh cuøng vôùi khoâng laønh Ñeàu töø nhaân duyeân quaû. Thaày Tyø-kheo baûo ngöôøi ñaøn-vieät: –Laønh thay! Laønh thay! OÂng laø baäc Tröôïng phu kheùo leùo, bieát Chaùnh ñaïo! Thaày Tyø-kheo noùi keä: Taát caû caùc theá gian Ñeàu do nghieäp thieän, aùc Thieän, aùc ñoïa naêm ñöôøng Nghieäp giöõ maïng chuùng sinh. Nghieäp duyeân taïo ngaøy thaùng Möôøi laêm ngaøy ñaàu thaùng Möôøi laêm ngaøy cuoái thaùng Nghieäp aùc tuy nhoû nhieäm Goïi laø nöûa thaùng cuoái Nghieäp laønh laø nöûa ñaàu Do nghieäp goïi nöûa ñaàu Do nghieäp maø phaân bieät Cho neân coù ñaàu, cuoái. Nhöõng ngöôøi coù phöôùc nghieäp Khoâng toát cuõng thaønh toát Gioáng nhö nuùi Tu-di Ñaàu, cuoái ñeàu maøu vaøng. Nhöõng ngöôøi khoâng phöôùc nghieäp Ñieàm laønh cuõng thaønh döõ Gioáng nhö nöôùc bieån caû Toát, xaáu ñeàu vò maën. Taát caû caùc theá gian Ñeàu coù töø nghieäp duyeân Cho neân ngöôøi hieåu bieát Neân döùt boû nghieäp aùc Boû taø vaïy laø laønh Sieâng naêng tu nghieäp laønh, Gioáng nhö ngöôøi laøm ruoäng Caøy caáy treân ñaát laønh Neáu khoâng gieo haït gioáng Maø thu hoaïch keát quaû Ñoù môùi goïi ñieàm laønh! Taïi sao noùi laø phaûi thöôøng sieâng naêng nghe phaùp? Vì nghe phaùp coù coâng naêng dieät tröø ngu si, taâm coù khaû naêng phaân bieät roõ raøng nhöõng ñieàu thieän aùc. 