Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) T016 BD VII 203-Q3-29 Bài Kệ của Long Vương-Tạp Bảo Tạng Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) 29- CHUYEÄN BAØI KEÄ CUÛA LONG VÖÔNG Ñöùc Phaät ôû thaønh Xaù-veä, Ñeà-baø-ñaït-ña ñi ñeán duøng lôøi aùc ñoäc ñeå chöûi maéng Ngaøi. Toân giaû A-nan nghe xong heát söùc töùc giaän, ñuoåi Ñeà-baø-ñaït-ña ra ngoaøi, noùi: –Neáu ngöôi coøn trôû laïi ñaây nöõa, ta seõ laøm cho ngöôi bò khoå naõo lôùn. Caùc Tyø-kheo thaáy vaäy, lieàn baïch Ñöùc Phaät: –Hy höõu thay! Baïch Theá Toân, Nhö Lai thöôøng sinh loøng töø maãn ñoái vôùi Ñeà-baø-ñaït- ña, nhöng Ñeà-baø-ñaït-ña laïi ñoái vôùi Ñöùc Nhö Lai thöôøng oâm loøng aùc ñoäc. Vì vaäy, Toân giaû A-nan töùc giaän ñuoåi Ñeà-baø-ñaït-ña ra ngoaøi. Ñöùc Phaät daïy: –Ñaâu coù phaûi chæ ngaøy hoâm nay thoâi, nhöng ôû trong thôøi quaù khöù cuõng ñaõ xaûy ra nhö vaäy. Ngaøy xöa, ôû nöôùc Ca-thi, luùc aáy coù hai anh em cuûa Long vöông, moät ngöôøi teân laø Ñaïi Ñaït, coøn ngöôøi kia thì teân laø Öu-baø Ñaïi Ñaït. Hoï thöôøng ñoå nhöõng traän möa ngoït ngaøo laøm cho caây coû xöù aáy töôi toát, nguõ coác doài daøo. Loaøi suùc sinh uoáng ñöôïc nöôùc aáy ñeàu ñöôïc maäp maïnh, traâu deâ sinh soâi naûy nôû. Baáy giôø vò vua cuûa nöôùc aáy gieát nhieàu traâu, deâ ñi ñeán choã roàng ôû ñeå teá cho roàng. Luùc aáy roàng lieàn hieän thaân noùi vôùi vua: –Ta voán khoâng aên thòt, caàn gì phaûi saùt sinh maø cuùng cho ta? Roàng noùi nhö vaäy ñeán maáy laàn maø nhaø vua vaãn khoâng nghe. Anh em roàng lieàn daãn nhau ñi khoûi xöù naøy, ñeán moät vuøng cuûa moät con roàng nhoû teân laø Thuaàn Ñoä Tyø. Con roàng Thuaàn Ñoä Tyø ngaøy ñeâm töùc giaän, duøng nhöõng lôøi aùc ñoäc maéng chöûi. Khi aáy Ñaïi Ñaït noùi: –Ngöôi ñöøng neân saân haän. Chuùng ta seõ ñi xa. Nhöng Öu-baø Ñaïi Ñaït heát söùc töùc giaän, noùi: –Naøy con roàng nhoû, maøy thöôøng aên eånh öông. Neáu ta phun hôi ra thoåi quyeán thuoác cuûa maøy, thì taát caû seõ bò tieâu dieät. Ñaïi Ñaït noùi vôùi em: –Ñöøng neân saân haän. Nay chuùng ta haõy trôû veà choã cuõ vì vua nöôùc Ca-thi khaùt ngöôõng chuùng ta. Vua nöôùc Ca-thi noùi nhö vaày: “Neáu hai vò roàng trôû laïi, tuøy yù thích ta seõ daâng cho caùc vò, chöù ta khoâng coù saùt sinh nöõa.” Long vöông nghe lôøi aáy lieàn trôû laïi choã cuõ. Baáy giôø Ñaïi Ñaït noùi baøi keä naøy: Taát caû hoøa hôïp laéng loøng nghe Chaân thieän, thanh tònh taâm nghe phaùp Coù duyeân Boà-taùt môùi noùi ra Nay Phaät hieån hieän keä tích xöa. Vò trôøi giöõa trôøi, Tam-phaät-ñaø Nhö Lai taïi theá, caùc Tyø-kheo Thaáy tuoân lôøi aùc huûy baùng nhau Ñaïi bi nghe bieát lôøi nhö vaäy Hoïp Tyø-kheo Taêng noùi nhö vaày: Caùc Tyø-kheo theo Ta xuaát gia Nhöõng vieäc phi phaùp khoâng neân laøm Taát caû caùc ngöôi noùi lôøi aùc Cuøng nhau huûy baùng, töï huûy haïi Chaúng chòu nghe bieát caàu Boà-ñeà Tu taäp töø nhaãn, khoå haïnh khoù. Caùc ngöôi neáu muoán theo Phaät phaùp Caàn phaûi phuïng haønh saùu hoøa kính Baäc trí kheùo nghe hoïc Phaät ñaïo Vì muoán lôïi ích, an chuùng sinh Ñoái vôùi taát caû, ñöøng naõo haïi Ngöôøi tu haønh traùnh xa ñieàu aùc Neáu xuaát gia khôûi loøng tranh caõi Nhö nöôùc baêng gaëp phaûi löûa höøng. Kieáp quaù khöù Ta laøm Long vöông Hai anh em cuøng ôû moät nôi Neáu muoán tuøy thuaän phaùp xuaát gia Phaûi ñoaïn saân, caõi, môùi hôïp ñaïo. Ngöôøi anh caû teân laø Ñaïi Ñaït Coøn ngöôøi em teân laø Öu-baø-ñaït Ñeàu khoâng saùt sinh, giöõ tònh giôùi Coù ñaïi oai ñöùc, chaùn thaân roàng Haèng höôùng choã thieän mong laøm ngöôøi Neáu thaáy Sa-moân, Baø-la-moân Tu trì tònh giôùi vôùi ña vaên Bieán hình cuùng döôøng, thöôøng thaân caän, Moàng taùm, möôøi boán vaø ngaøy raèm Thoï trì taùm giôùi, giöõ taâm yù. Boû choã mình ôû ñi phöông khaùc Coù roàng teân laø Thuaàn Ñoä Tyø Thaáy anh em ta ñaïi oai ñöùc Bieát ta khoâng heà sinh giaän, gheùt Thöôøng duøng lôøi aùc ñeå maéng chöûi Phuøng mang, chuïm mieäng tuoân hôi ñoäc Taâm ñaày saân haän, thaân phuøng to Noùi lôøi aùc naøy maø huûy baùng: Huyeãn hoaëc, doái laùo hoøng xaâm böùc. Nghe lôøi maéng chöûi haï tieän naøy Öu-baø Ñaïi Ñaït raát töùc giaän Thöa thænh vôùi anh mình Ñaïi Ñaït: Noù duøng lôøi aùc nhaèm huûy baùng Thöôøng aên eãnh öông, ôû bôø nöôùc Vaät ñeâ tieän naøy daùm chöûi ta Neáu ôû trong nöôùc haïi thuûy taùnh Neáu ôû treân ñaát haïi nhaân daân Nghe lôøi aùc khoù loøng nhaãn nhuïc Nay ta tröø dieät quyeán thuoäc noù Huûy dieät taát caû veà choã cuõ. Ñaïi Löïc Long vöông nghe em noùi Choã noùi keä hay ngöôøi trí khen Neáu trong moät ñeâm nguû choã naøo Cung caáp duø ít, maø nguû yeân Ñöøng sinh aùc nieäm vôùi keû aáy, Bieát aân, baùo aân, Thaùnh khen ngôïi Neáu nghæ döôùi caây ñöôïc chuùt maùt Khoâng phaù caây 1aù vaø hoa quaû Ñoái vôùi ngöôøi thaân laøm chuùt aùc Ngöôøi aáy cuoái cuøng khoâng an laïc Duø aân böõa côm, duøng aùc traû Chaúng bieát baùo aân, laøm keû aùc Quaû laønh khoâng sinh, coøn tieâu maát. Giaû söû röøng caây bò chaùy saïch Sau laïi sinh tröôûng nhö luùc tröôùc Coøn keû boäi aân thieän chaúng sinh Neáu nuoâi ngöôøi aùc baèng traêm thöù Noù chaúng nghó aân, laïi baùo oaùn, Gioáng nhö voi nöông töïa nôi tieân Sinh con lieàn cheát, tieân nuoâi soáng Lôùn leân cuoàng noä gieát laïi tieân Caây coái, cöûa nhaø ñeàu giaãm naùt. Keû aùc boäi aân cuõng nhö vaäy Taâm yù khinh thaùo khoâng döøng nghó Gioáng nhö khuùc caây trong nöôùc xoaùy Khoâng tu, baïn thaân chaúng baùo ñeàn Gioáng nhö daï traéng ñaõ bò nhuoäm Neáu muoán baùo oaùn neân laøm thieän Khoâng neân laáy aùc ñeå huûy haïi. Baäc trí baùo oaùn baèng loøng Töø Gaùnh vaùc ñaát trôøi vaø nuùi bieån Coøn nheï hôn laø toäi boäi aân. Bình ñaúng töø bi vôùi taát caû Ñoù chính laø nieàm vui ñeä nhaát Gioáng nhö qua soâng ñöôïc an oån Töø bi bình ñaúng, vui cuõng theá Chaúng haïi baïn hieàn nieàm vui söôùng Dieät tröø kieâu maïn cuõng laø vui Trong khoâng ñöùc haïnh, ngoaøi kieâu caêng Vì khoâng hieåu bieát môùi kieâu maïn Öu thích ñaáu tranh, gaàn baïn aùc Uy tín suùt giaûm, bò tieáng xaáu Moà coâi, ngöôøi giaø vaø keû beänh Maát ñieàu phuù quyù, thaân gaày guoäc Baàn cuøng khoâng cuûa, maát ngoâi vua Khoå aùch moät mình bieát caäy ai Nhöõng thöù khoå aùch ôû treân ñoù Khoâng loøng thöông xoùt, chaúng nhaân töø Duø ñeán nöôùc khaùc chaúng baø con Bò ngöôøi chöûi maéng, nhaãn laø vui Hay döøng caùc aùc ñaáu tranh döùt Thaø ôû nöôùc ngoaøi, khoâng ngöôøi bieát Coøn hôn trong nöôùc bò khinh khi Neáu ôû ngoaøi nöôùc ñöôïc cung kính Ñeàu nhôø khoâng saân vôùi xoùm gieàng Laø thaân quyeán thuoäc cuûa nöôùc mình. Phuù quyù theá gian vui raát ít Suy dieät khoå naõo laïi raát nhieàu Neáu thaáy chuùng sinh ñeàu thoaùi böôùc Ñaâu phaûi do mình, im laëng vui Oaùn ñòch hoaønh haønh keû yeáu heøn Thaân höõu ñaõ ít khi nöông caäy Quaùn saùt nhö vaäy maëc nhieân vui. Ngöôøi phi phaùp ñaõ tham laïi kieát Khoâng tin, khoâng theïn, chaúng nghe lôøi Vôùi keû aùc aáy, laëng leõ vui Saân nhueá caøng nhieàu theâm taøn haïi Thích khieán chuùng sinh nhieàu khoå naõo Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui. Baát tín, cöùng ñaàu thích töï cao Boäi nghòch, doái traù vaø meâ hoaëc Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui. Phaù giôùi, hung aùc, khoâng nhaãn nhuïc Thöôøng laøm phi phaùp, khoâng tín haønh Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui. Thích voïng ngöõ, khoâng theïn, hai löôõi Taø kieán, aùc khaåu vaø theâu deät Ngaïo maïn, töï cao theâm chaáp ngaõ Heát söùc xan tham vaø ganh gheùt Vôùi keû nhö vaäy, laëng leõ vui. Neáu ngöôøi xöù khaùc chaúng bieát mình Cuõng khoângcoù taùnh haïnh caù bieät Khoâng neân töï cao sinh kieâu maïn Ñi ñeán nöôùc ngöôøi maø döøng nghæ AÙo côm nhôø ngöôøi chaúng töï do Neáu bò maéng chöûi neân nhaãn nhuïc. ÔÛ nhôø nöôùc ngöôøi, nhôø côm aùo Neáu vì cô nghieäp, muoán sung söôùng Cuõng phaûi nhaãn nhuïc nhö ôû treân, Neáu ôû nöôùc ngöôøi kieám aùo côm Cho ñeán bò ngheøo hay khinh deã Ai laø keû trí neân nhaãn chòu. Neáu ôû nöôùc ngöôøi, gaàn baïn aùc ÔÛ chung keû ngu, ngöôøi haï tieän Baäc trí laùnh mình nhö traùnh löûa Nhö gioù lôùn thoåi vaøo ñoáng löûa Laøm cho nuùi röøng ñeàu thieâu ruïi Saân giaän nhö löûa ñoát mình, ngöôøi Laø söï huûy hoaïi ñoäc aùc nhaát. Keû trí dieät tröø loøng saân, duïc Neáu tu loøng töø, saân seõ döùt Chöa töøng ôû chung vôùi ngöôøi thieän Maõi gaàn keû aùc laø ngöôøi ngu Khoâng quaùn loãi mình ñeå tröø boû Laøm vieäc nhö treân ñaâu phaûi trí. Neáu khoâng ngu si, khoâng hieän trí Nhö chim gaõy caùnh chaúng bay ñöôïc Baäc trí khoâng ngu cuõng nhö vaäy Vì quaù ngu si khoâng trí tueä Khoâng theå hieåu roõ baäc Trí löïc Bôûi vì nghóa naøy caùc hieàn trieát Bieát roäng, ña vaên ñöôïc an laïc Baäc trí ích duïng khoâng töï cao Maát lôïi khoâng buoàn, khoâng ngu si Hieåu roõ nghóa lyù aáy thaät thuyeát Nhöõng ñieàu hoï noùi laø ngaên aùc An laïc lôïi ích neân tuyeân thuyeát Vì ñeå hieåu roõ neân noùi ra Baäc trí nghe xong khoâng laøm voäi Tö duy chín chaén, nghieäm leõ chaân Roõ raøng nghóa lyù môùi thöïc haønh AÁy laø töï lôïi vaø lôïi tha. Baäc trí roát cuoäc chaúng vì thaân Maø taïo aùc nghieäp khoâng ñuùng ñaïo Khoâng vì khoå vui, traùi chaùnh phaùp Quyeát chaúng vì mình, boû chaùnh haïnh. Baäc trí khoâng tham, khoâng gheùt giaän Cuõng khoâng ñoäc aùc khoâng ngu si Nguy haïi saép ñeán khoâng sôï seät Troïn khoâng vì lôïi saøm taáu ngöôøi Cuõng khoâng hung döõ, khoâng khieáp nhöôïc Laïi khoâng haï lieät trong chaùnh xöù Caùc vieäc nhö vaäy laø baäc Trí. Oai maõnh ngöôøi gheùt, yeáu ngöôøi khinh Boû heát hai beân, ôû trung haïnh Hoaëc laø im laëng nhö ngöôøi caâm Hoaëc laø noùi naêng nhö vua chuùa Hoaëc laø laïnh luøng nhö tuyeát baêng Hoaëc laø noùng chaùy nhö löûa ñoát Hoaëc hieän cao lôùn nhö Tu-di Hoaëc hieän thaáp beù nhö coû daïi Coù khi huøng maïnh nhö vò vua Coù luùc laëng leõ nhö giaûi thoaùt Coù khi nhaãn chòu khoå ñoùi khaùt Coù khi kham nhaãn chuyeän khoå vui Xem caùc cuûa baùu nhö phaân dô Töï taïi ñieàu phuïc caùc saân haän Coù khi an vui theo kyõ nhaïc Coù khi sôï seät nhö nai röøng Coù khi duõng maõnh nhö coïp soùi Quaùn thôøi, phi thôøi, löïc, voâ löïc Hay quaùn phuù quyù vaø suy dieät Nhaãn khoâng theå nhaãn laø chaân nhaãn Nhaãn ñieàu neân nhaãn laø thöôøng nhaãn Vôùi ngöôøi yeáu ñuoái cuõng phaûi nhaãn Phuù quyù cöôøng thònh cuõng phaûi nhaãn Khoâng theå nhaãn, nhaãn ñöôïc laø nhaãn. Keû ñaùng gheùt giaän, khoâng gheùt giaän Vôùi keû saân haän, taâm thöôøng tònh Thaáy ngöôøi laøm aùc mình khoâng laøm Nhaãn keû hôn mình, nhaãn vì sôï Nhaãn keû baèng mình sôï ñaáu tranh Nhaãn ngöôøi döôùi mình laø troøn nhaãn Keû ngu chaúng nhaãn lôøi phæ baùng Nhö hai cuïc ñaù neùm vaøo maét. Chòu ñöôïc chöûi maéng, phæ baùng naëng Baäc trí nhaän laõnh nhö möa hoa, Neáu bò chöûi maéng phæ baùng naëng Baäc trí hay nhaãn nhôø maét tueä Gioáng nhö möa rôi treân ñaù lôùn Ñaù khoâng toån hoaïi chaúng tieâu dieät. Lôøi aùc, lôøi hay, vieäc khoå vui Baäc trí hay nhaãn cuõng nhö ñaù Neáu vì söï thaät thaáy nhuïc maï Vò aáy noùi thaät chaúng phaûi saân? Vieäc khoâng thaät maø bò maéng chöûi Töï hoï khi doái nhö cuoàng ngoân Ngöôøi trí thaáu roõ neân chaúng saân Neáu vì cuûa baùu vaø caùc lôïi Phaûi nhaän khoå, vui, chöûi, phæ baùng Neáu ai chaúng vì tieàn cuûa quyù Daãu ñöôïc traêm ngaøn caùc traân baùu Coøn phaûi traùnh mau nhö traùnh aùc Caønh caây bò chaët khoâng neân vòn Ñaõ maát taâm ngöôøi chaúng neân gaàn. Keû theo ngoaïi ñaïo lieàn xa laùnh Daãu ñaày baïn höõu ôû trong ñôøi Tröôùc kính, sau lôøn, roài khinh huûy Cuõng khoâng cung kính, khoâng khen ngôïi Nhö con haïc traéng nheï bay ñi Baäc trí sôùm lìa xa keû ngu Öa thích ñaáu tranh cuøng nònh hoùt Öa nhìn loãi ngöôøi, noùi hai löôõi Voïng ngoân, aùc khaåu vaø theâu deät Khinh cheâ huûy nhuïc moïi chuùng sinh, Laïi noùi lôøi ñau thaáu tim, xöông Chaúng giöõ nghieäp töø thaân mieäng yù Baäc trí xa lìa, ôû nôi khaùc. Ngöôøi aùc ganh tî chaúng taâm laønh Thaáy ngöôøi lôïi laïc vaø danh tieáng Taâm sinh noùng giaän vaø ñau khoå Lôøi noùi thì hay yù thaâm ñoäc Baäc trí laùnh xa, ñeán phöông khaùc. Ngöôøi öa aùc duïc, tham lôïi döôõng Quanh co, chaáp thuû, khoâng xaáu hoå Trong khoâng thanh tònh, ngoaøi cuõng theá Baäc trí lieàn xa, ñeán phöông khaùc. Neáu ngöôøi khaùc khoâng loøng cung kính Kieâu maïn, laøm ñieàu sai giaùo phaùp Töï cho laø trí, thaät ngu si Ngöôøi trí xa lìa, ñeán phöông khaùc. Nôi naøo aên uoáng, ñöôïc ngoïa cuï Vaø caùc y phuïc ñeå sinh soáng Caàn neân uûng hoä, nhôù aân ngöôøi Gioáng nhö meï hieàn cöùu con moät. AÙi hay sinh tröôûng moïi khoå ñau Tröôùc phaûi ñoaïn aùi roài lìa saân Vì noù ñöa ngöôøi ñeán ñöôøng aùc Töï cao, kieâu maïn cuõng phaûi boû Giaøu sang laøm baïn, ngheøo traùnh xa Baïn beø nhö theá phaûi mau lìa Hoaëc vì moät nhaø boû moät ngöôøi Hoaëc vì moät thoân boû moät nhaø Hoaëc vì moät nöôùc boû moät thoân Hoaëc vì thaân mình boû thieân haï Hoaëc vì chaùnh phaùp boû thaân mình Hoaëc vì ngoùn tay boû cuûa caûi Hoaëc vì thaân maïng boû töù chi Hoaëc vì chaùnh phaùp boû taát caû. Chaùnh phaùp nhö duø hay che möa Ngöôøi tu haønh phaùp, phaùp uûng hoä Nhôø haønh phaùp löïc, döùt ñöôøng aùc Nhö noùng muøa xuaân ñöôïc boùng maùt, Ngöôøi tu haønh phaùp cuõng nhö vaäy Cuøng caùc hieàn trí ôû moät nôi Ñöôïc nhieàu taøi lôïi khoâng vui möøng Maát nhieàu cuûa baùu chaúng aâu lo Thöôøng chaúng lo khoå, caàu khaát thöïc Môùi laø chaân thaät Ñaïi tröôïng phu Giuùp ngöôøi cuûa baùu raát hoan hyû Loåi aùc theá gian, sôùm xa lìa An laäp thaân mình saâu nhö bieån Goïi laø Tröôïng phu ñaày söùc maïnh Neáu roõ nghóa lyù, moïi vieäc hay Vui soáng cuøng ngöôøi taâm nhu nhuyeãn Moïi ngöôøi khen raèng Thieän tröôïng phu. Öu-baø Ñaïi Ñaït noùi nhö vaày: Vôùi anh nay toâi caøng kính troïng Giaû söû gaëp khoå raát khoán cuøng Troïn chaúng taùi phaïm nhieàu ñieàu aùc Hoaëc cheát, hoaëc soáng ñöôïc cuûa caûi Hoaëc maát taøi saûn khoâng taïo aùc Nay anh neân bieát toâi phuïng söï Nguyeän giöõ gìn giôùi duø coù cheát Chôù khoâng phaïm giôùi maø ñöôïc soáng Côù gì chæ vì moät ñôøi naøy Maø laïi buoâng lung taïo aùc haïnh? ÔÛ trong soáng cheát chôù buoâng lung Neáu trong sinh töû taïo baát thieän Gaëp baïn beø aùc laøm ñieàu sai Nhôø coù baïn laønh môùi ñoaïn tröø. Phaät vaøo tuùc maïng trí roõ thoâng Daïy caùc Tyø-kheo baøi keä naøy Luùc aáy Ñaïi Ñaït laø thaân Ta Öu-baø Ñaïi Ñaït laø A-nan Neân bieát luùc ñoù Thuaàn Ñoä Tyø Chính laø thaân Ñeà-baø-ñaït-ña. Tyø-kheo neân bieát hoïc nhö vaäy Goïi laø toùm thaâu taát caû phaùp Caån thaän, roäng raõi, cung kính laøm Caùc Tyø-kheo Taêng tu phaùp aáy. Μ