Phật Học Phổ Thông (HT Thích Thiện Hoa) Phật Học Phổ Thông (HT Thích Thiện Hoa) Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) NTÔẤBHÀGIÁOẢXU L2506P-D hậổtHọôngPcT .HT ícTh iện Th Hoa 0o- Mục Lục óLờiNầĐu QUYỂN1 KhóaứTh ất Nh hCtrọnềúgváơậaN1iPừ(obà0) KhóaứTh Hai hCtrọnúTgvềiêaừáậ10oPbà() KhóahứT Ba hCtrọnúTgvềiáăậa1Pừ(0obà) KhóaứTh Tư Chúuyê trọngvềD ácing haàtừBồ v áậtPhừa g1iáob0)à( QUYỂN2 KhóaứTh Năm Lịchsửtuyề r nbáậtoPhgi,Tôn10 phàvũái trụ, nhơsabnhà10i)( KhóaứTh Sáu Đạicươn gKinhLăênghiNm(8bài) KhóahứT Bẩy Đạicươn gKinhLăênghiNm(8bài) KhóaứTh Tám ToàbnộKinhViê nGiác12( bài) QUYỂN3 KhóaứTh Chín LuậnĐạiaThừKhởiTín KhóaứTh 10 Và11 LuậnĐạiaThừKhởiTín KhóaứTh MườiHai KinhKimCaànTâm gv Kinh 0o- Lờiói N Đầu Đ ạouyềPhậtr vàoVin ệtamN tađã1tn5rê ế th kỷchonph ê ầnđôndân g chnước úg talàtínđồĐạoật. Ph Dânchúthườn ng óign "Đạo Phậtlàđạo củaôngbà",ahy"Nànohcó đốthươg,n đều làtínđồđạoậtcả...".Ph Kểềsố v lượnì gth tínđồPhậtGiáoởViệtNamật h làđôngđảo;hưnn xét g ph về ầnphẩm,thìchúgtachn ưacóể th lạcquađược. n Tìntrạnh ph g ẩmít,lượnềunhig ấyphátsivì nh unhiề guyê n -nhânphứctạp: -óC ười ng eo th đạoậtvì Ph tuyề r ốnn-th của g ôngcha(ônchg atheo Đạoật,Ph conê n cháucũneo thg ). ó-C gười n theođạoì tậvPh cảm-tìnđốih ới v thânb ằnquyến g uộc, th ha yđốiới v cái Đạođãchasẽ i ữnnh ph g ú tvuiuồn b ,ịn th suy h củađấtước. n ó-C ười ng theođạoật,Ph vìmocầu ng đượcqua tai nạnkhỏi,haycầucủa,cầuco n .v v ... Ngàyany,ẫnv bết i cómộtsốđôntíng đồđãểu hi đúitgárị n caosiêuvàlợiíchrộng lớncủaĐạot,ậPh ưn hn gcásố i ấykhônph g ảilàđasố,nếuđemsovớicáikhốitínđồểu ih Đạomộtcáchôn n cạn g ,ha ysailạcnóitrên. Vìkhôngểu hi mộtcáchấu th đáoĐạot,ậPh ênlòngtinkhônđược g chắcchắn.Mỗi khgặp i mộtlýuyết th àolạ, n mộttônioàágnmới,ì th ọùah òah eo thin ,hưn câyếu thi rễ cá,i ógi thổiphíaàoì tnh gãn rạptheophíaấy,ậtđá h gbuồn n thươ.ng Tìntạnrh buồn g ươth ấy ng có thểbổcứuđược,ếu n chútacó ng mộtchươtrìnng dạy h p tậPhá b ằnchg ữViệt.ânD tộctlà a gười n Việt,ởđấtViệt,ncơă mViệt,óin ến ti gViệt, màkihsán chbằnchg ữonạig quốc;cảphết otri lýcao sâucủaĐạoậtcẫn Ph cònnằmuyê ng n tg3 orn tạnchg ữ Hán,ửth ỏih cómấyiđọ a cđược?Nhưế th tì h b ảoínt đồlàmsaểu ohi bết i oágilý cao sâucủaĐạoậtvàPlòn h gtinlàmsao vữnchg ắcchođược? ónN lòn g gvìtìncản h hấy,chúngtôibạodạnàcố v gắnsog ạnrachươtrìn ng h"Phật Họ cổPh Thôn"g này, mogiúp n tínđồmauểu hi áogilý,ấy th đượcchỗquíbuá củaĐạo,để cholòntđược gin chchơn ữnáhànv . gbền túnôi Chg tựbếti mìnhđứcbạcsơtài ,chưađủ khảălàng mệcvi vĩđạinà y. Nhưnếu ng dodựườn núàhv mãi g ,rồisuốtđờicũnchg ẳnlà g mđượcệc vi ì.g ibChằncứ g cốắng g hysiđắp nh trướccođườn n gđất,đểcho cácb ựccótàiđứcsauàyn sửachữalại,ồir cáđá n và thựangrá . ươCh ngtrìn"Ph hậtHọcổPh ôn Th g"cómụcđíchxâydựnchg otínđồcócăb nảnáogi lý,ểu i h ết bi ậtph Ph ápấp thừ đếncao,lấyNgũậtừaGiPhT oálàmềtản n g. Từkhóathứứt nh đếnkhóaứ th tư, chúntôig đãsoạnếth NgũậtGiPừTah áo .Khitín đồđãểu hi áoglý i căbnảnóin ồi nrtê cáckhóasau,chgtôi ú n sẽmởthêmbềrộnàvxây g êmth bềcaocủaòa t thàậGiPn oá.Từkhóaứ th VđếnkhóathứXII,tínđồsẽtuầntựọhcề v ĐạicươKi ng nhLăm, nNêghi ViênGiác,DuyThứcLuậKi vàn m,Cang T âmKi. nh ươCh ngtrìnnàhy,chtôi úng đãsoạnmtăừn 1953đếna nyvàđãxuấtbảnàtập, nh từ tậpậtHọPh cổPh Thônứ thg ứt nh chođếnp tậ PhậtHọcPhổôn Th gthứ12. Cônệc vig đây trên làcảmộtặnhgán ,g màđườnglạidà,i chúngtôikhẩntết hi yêu cầu ữnnh ị gv ệt hin tâmì v đạo,từquýị v ĐạiđứcGigTăn àchođếncáchànCưg Sĩ,kẻcông ười ng củatiếp sứcvớichúngtôio(hặcúgp i sáki ng ến,li tài ệu haytàchi á),nh cùnaugnh xây dựnchg ohàbộn một chươgtrìn n hHo ằnp Phág ởước n hà,n hầu bổcứuhữnn kh g uyếtđiểm àdẹp v bỏữnnh tìn g tệ h Đạo trong trước ừPhậ đếnna y. túnôi Chg chấmdứtsự tongr tưởn in ởg lònệt gnhi ì thànv Đạo củaquýị v độcả gi xa gần. oaiệnThícH 0o- ảânhàCmơtc uâạohữTĐmDiệ hgửbảnặpậsácđãtiêệở nàhy (TrangnhàQuảnức gĐ ,02/2002) KhóaứTh ất Nh ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- Mục Lục BàiThứ1 -ĐạoậtPh BàiThứ2 -LượcSửĐứctPhậTícCa h (từgiángsinh đếnthànhđạo) BàiThứ3 -LượcSửĐứctPhậTícCa h (từthànhđạo đếnNiếtàn B ) BàiThứ4 Quy - YTamảo B BàiThứ5 gũ -N Giới BàiThứ6 Sám - ối H BàiThứ7 ờ -Th ật,Ph ạy L ậPh, t CúngậhtP BàiThứ8 TụngKin, h Trì Chú,iệm N hPật BàiThứ9 -ĂnChay BàiThứ10 átB QuanTraiGiới - hụP bàisố10 KhóaứTh ất Nh ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 1 ĐạoPhật IDÀNB ề:MởA-Đ ênuynhâộivđdtìmPờraậ lớn:Khị taih hún c sag ậngphộ iPhtkirậ ến. IĐịnhNgĩah 1.SaogọilàĐạo? 2.Sailà ogọ ?Phật 3.Sailà ogọ ĐạohPật áChnĐềB- II.ĐạoóPhậtc ừt lúcnào? III.Ai khaisángraĐạoPhậ?t III.GiáolýĐạoPhậtnưhết nào? -Ti ểuThừa. -ĐạiThừa V.Sựền Truy BáCủaĐạoPhât: VI.SựLợihCủa íc Đạoật:Ph uKếậnC-tL 1.Khênuy ậọPhtc 2.Khênuy ành heo t Phật A-MỞĐỀ: aPhậivmtrđìộờênâduylớn:"Khaihị t chúngsangộh ậpnh ậtPh trkii ến". ười Ng đờiườn th nóig mộtcáchời h hợtchoquachuyện, "Đạoũnnàc ốtgt ! ".Lờinói ấy,hoặcì v xãoiađể g chovuilòngkhchá ,hoặcì v chưarõbềmặtgcủa otrn cácĐạokhác haun thếàon,nêmớiưranh thế.tvềmục Trahậ đíchì th đạoocũn nà cóg itárị g củanó, chẳnqua g chỉauhơn nbvềgtừậccaoấp th màôiht .Nhưnmục g đíchtốtdùsao ,cũnchg ưa đủ.Điuề qualà gọntr làmsaực o th ện hi đượcmụcđíchấy,vàđemlợiíchrộnlớn g cho đời. ửTh ỏih nếuđạoàoncũngcóátrị i g ưnh u, nha thìsaotrướcđây2500năm,ongrlú t cxứẤn Độđãcó94thứđạoồi r ,màđứcậtTích hP Cacòniásign nhlàmchữain ? ẳn Ch qua g cácĐạouyt ều, nhi màchưađược"ontà hơnc ,thiện,mỹ ",êđức n ậtmới Ph ứnânthg ị th hiện,dạycho chúsang nh đạoVôượn Th g ChánhĐẳngChánGiác h ,gõn ầu h ải gi otákh h ỏikhổsatửnh luânồih ,đượctựtạivôgạin ưnh Phật.Kiáp Pnh Hoachép, "Vì mộtânnh duyêlớn n ,ậtmới Ph xuấtiện h đời ra ". ânNh duyêlớn n ấylàì? g -ínCh hlà: "Khaithịhún c g sangộ hn ậnhphậtri P kiến" , đểchochúsang nđược h hờ n đó màđổi mê ra gộ n ấy th tánỏht âm, t vượt sống khỏi hết c , lìa khổ được vui. B.CHNHĐỀ Á ĐịnghNh ĩa 1.ChữĐạonghĩalàgì ?ữCh đạo cóbghĩaan :Đạolàcođườn n g;Đạo làổn b phận; Đạo làlýhtuyệt án đối,làbảnể. th a)Đạolàonđườn c g, hưn ngườiườn tah dùn g htrữnngo chg ữ:ânnh đạo,iênđạo th , địaục ng đạo,gạn quỷđạo,sú csađạo nh .àmPh làconđườnì tgh cóốt t ,xấu,cóện thi ,ác v.v...Theođạoật,Ph ễh cònòn vtrong đối g đãi,ì th khônthể g ọhoàgốt itnr o. rá b)Đạolàổnb phận ,hưn gười n tahườndùn g những gchữ:đạovuaôi t ,đạoầy th trò, đạoợ v chồnv.v g ...Pàmh làbổnphì nthậ tườn h chg ịu ảnưởn h của g phtục gon ahytậpquán. tonPhục g àtp vậ quácủa n nướcàyn khônốn gi ước ng kia.Vìvậy,chữĐạolàbổnphận cũnchg ưađúới gv n nghĩachữĐạo màậtmuốn Phà n óin . c)Đạolàlýánt uhtyệtđối, làbảnhtể ,ón lìanóiăg,n khônthể g nghĩ. bàn ĐứcLãotử nói:"Đạo mànóiđược, ra khônph g ảilàđạo".Xưacóười gn ỏih mộtị v TổSư:"Đạo làì?". g Tổsưđáp:"TrướcậtOaPh Âm i Vươ,ng khôncó g chPhtnậvàê saúng ,nh lúcấychínhlà Đạo". ữCh ĐạocủaậtchàPhn ínlà h đồngnhĩaới v bảnthểvậ y. .2 ChữtPghhận ĩa làgì? ữCh ật,Ph nóichođúến gtin ạngPh làBouddha(ậtĐàPh ). NgườiTrungHodịch a nghĩalàGiácGiả, (bựcđãcági ộ, ng ságsuốt n ). toành Gicá cóba bực: a)Tựgáci : ĩaNgh làtựácgi ộng hoàntdophướcuệ h àcôn v phg uut ,nhà khácvới phmà phulàữnnh ười gn cònmêmuội,bịluânồih trgcõi o n trầnlao ,khổải h . B)Giácha: t hĩaNg làmìnhđãgiácộ, ng lạiđemphươph ng ápácgi gộn ấydạycho nhữnười gn tunhđược à ciág ộng hưn mìn. h Ngườitueo th Tiểuakh Thừ ôngthểcóđược cági ,tah ì v chỉloải gi thoácho mìn. h ỉCh nười g tueo th Đạiừamới Th cóđượcáci g tha, ĩangh làácgi gộn choết h thảychúsang nđa h gchn ìmđắm. C)Giáchạnvinmã:ê ĩaNgh làácgi ộng ànđầy hot đủ chomìnàchhv ười o ng . hữnN bậgcBồTát,uy t đãáci g ộng cho mìnàchvh ười ong ,ưnnh côn g ạngh hchưaêvimãn n , êchn ưađược ọig là"GiácGiác HạnVih ênMãn". ỉCh cótmới Phậ có *đượcọlà ig Giác HạnVih ênMãn. ữCh Pậtlà h mộtdatừchnh unđể g ữngọinh gbậcđãtực, iág giácaácgivàth ạnh êvihn mãn,chứ khônph g ảilàmộtdađể rtừiêngh một ọgi ười gn oất nàh định.Aituđược ành chứnquả g hưn đãóin đề trên uđượclà gọi ậtcả. Ph 3.ĐạoghậntPh ĩalàgì? eo Th hữnn địn g hngĩaềchv ữĐạochvà ữPậtđã h óin ,trên chútacó ng ể th giảitích h chữĐạoưhPậtn sau:ĐạotậlàPh cođườn n gchơchn ,ánh ohàn tonsáà suốt ng đưađếnbảnể th củasựật,v làlýhtuyệt án đối, lìatấtcảưh ph vọng ânệt bi , màcácđấnágicộng hoàntđãphátmi. nhra Đạoồm tgPhậ tấtcảtựlợivàlợi,tha tự c, iág ágicacó vàth cônạnhg hđộ mìn,h độgười n đượcàtựu, hon rốtênmãn ovirá . B- ChánhĐề ĐạoóậtcPh từlúcào? n cóaihnĩag :Đứnvềph g ươding ệnbảnthểmàxétthìĐạo ậtcó Ph từvôthỉ(nghĩalàkhôncó g đầu mối,khôngcóới gi ạnh ởời gthron an). gi VìĐạo tậlà Ph bảntánsáh suốtng củachsaúng ,nh nêcóchúgsan nhlàcóĐạoật; Ph màchgsaú n nh đãcóôtừv ỉth thìĐạoậtcũn Ph có g ôtừv ỉ. th Đứnvềph g ươdi ng ệnlịchsửàhạnv cuộctongr (1) ế th ới gi à nymàóin ,ì th Đạoậtđã Ph cótừ2501 ămn a ny(tínđến h măn 1957),trướciênTh úaGiCh áo544m.nă Aikhaisángra Đạoật?Ph TínđồĐạoậtcần Ph phảibết i lịchsửđứcGiáoChủcủamình. Dướiđây,xinkểsơ lượcữnnh gđiểmchínhcủađờiđứcGiáoủ, Ch ười ng đãkhaisáng raĐạoật,Ph tứclàđứcậtThích P CaMâu Ni Đứcích tậThP aMâu C Ni,uyê ng là n áTihửước n CaTỳLaVệ(Kapilavastu)xứ TrunẤng Độ,PhụtnTịn êhoàg ạnhP VươngĐầuĐàà(Sudh N odaa); n Mẫugtênlà hoà MaDaMa( ya). HọNgàilàKiềuĐápMa,xưadịchlàCùĐàm,àlà iNgntê TấtĐạtĐa (Shda i ). rtha CònchữThíchCa(Sakya),TàudịchlàNhơn: ăg Nălà ng lực, năg Nhơnlà từb. i Mâu(Mun Ni )nghĩai làTịchMặc:Tịchlàyênlặn,g khônb gịkhổuiv làmđộntâm; g Mặclàlặnlẽ, g khônb gịphềão in khuấyrối,độmìnhđộười ng ,cônđức g đầyđủ. Lúcỏnh àcó iNg trítuệsásuốt ng ăgphàtniv ườn it h . g Lớnlêìn nh thấynhânsinh ốn th kh g ổ,ế th cuộcôv ườn th ,g êàcươ nNgi quyết ng xuấtatui g ,nhà tìmđườnải gi toáh chomìnàchvh ogười n ,õng hầuđưatấtcảchsaúng hnlênbờciá g ộ. ng Sausáuămn ut khổạnh útrTgouyết hin (Hymalaya),àthấy iNg tukhổ hạnéph xác ưnh thế, khônể tgh đạtđượcchânlý,đi Ngàêni quaúKoin da,ồing dướiốc g câyBồĐề (TấtBátLa,dịchâmtheotiếngẤnĐộ)àthềrằn v : g "Nếu takhônàđạo tgnh ,ìth dùịtth tná xươ,tang tacũngquyếtkhônđứn g dậ g ykhỏichỗnà y".Vớichíùnh dũn g gcươgquyết n ấy, sau49à ngytưduy,àthgấy iN rõ chântướncủa g vũtrụânhn sachvành ứnđạo g BồĐề.Sau khthànđạo i ,chài Ng udukhắp xứ,thuyếtphápđộsi,nh đểchsaúng chnh uyểnmêthàn gộ, n lìakhổ đượcvui.Suốtời th an49 gi năm,ưh n mộtị v lươngyđạit,ài xembịnhchouốc, th đã gàiN dắtdẫnchúsang nlê h nđườnạngh ph h ú càvạchchomọười ngi conđườnácgi gộn ải gi ot. áh Đến80uổi t ,pàiậNgnh ết Ni Bàởn thànCâuNa,Tih TgrừaLa ton (SogThọ). n Lúcb ấyiờ, g hằm n àngyRằmá2thgn âmlịch. Giáolý ĐạoPhậtnưthếào? n Giáolýcủađạoậtgồm Ph g3tron tạnki g đinh ểnlàKi,nh Luật,Luậ. n 1.Kinh:Kinhlànhữnlời g củađứcPhậtTíchCađãnóikhcòn i tạiế, th đểdạychúng sadứt nh rừph t ão ềni àđạt v đếnquảết Ni Bàn. 2.Luật:Luậlà t nhữnới gi luậtmàđã Phật chếchra ocácđệtử,đểcácđệtửchrăn aừ cácđiềudữ,ut p tậ cácđiềulà,nh traudồithântâmcho thanịnh. 3.Luậ: n Luậnlàữnnh gsáchphầnniềuh docácđệtửậtlà Ph mrađểải bgiàn rõgnrà ĩanhg lý mầuệm hi n ki trong ,nh luậthoặcquyếtđo,ánth tướncủa g cácp, áPh phânệt bi ữnnh glẽphải*chẳncủa g mcháđạo nh tđạo và ,khến i chười ong đờikhỏinhậlầmphải,trái chátà. nh Tma tạnki g đi nh ểnlạichailàmailo h ạilàĐạiàThừaiểu v a. Thừ ữCh Từanghĩalàchở,cóchỗcũnọlà ig ặnTh ,g nhĩag làcổxe.ahTừyT hặnđề g u cóhàmýhĩang là:Giáo lýcủaậtcó Ph cônnưăhg mộtchếc i xe, đưachsaúng từnơih cõitrầnlaph o iềnão đếncảnới gih auivn atịn nh ,h từbiểnkhổ luânồih đếnết Ni Bàn,ải gi oáth. Đạiưtanhừ làcỗxelớn,cóể th chởiềunh ười gn trgmột o n lúc;ráilại t ểuTi ừhưanT làmộtcỗ xeỏ, nh chỉchởmỗilú cmộtười vàing màthôi. Sởdĩoiálý g Đạo Phậtcharlà i mĐạiàTaihừvểuưanhTừ ế, th vìcăcơn àuyện vng ọchngv úsang kh nh ônđồn g au. nhg Nữnh hạng gười n othấy ậnà mìnchh ỉđủsứcđểiải g oáthchoph êngri ầnmìnhmàthôi,ưnh chếc i xeỏnh chởđượcmộtười vàing ,ìt h eo th áoiglý Tiểua. Thừ Nhữnghạnười ng àontựậấy nht mìnhcóể th ải vừagi otáchh o mìnàchhv ười o ng rakhỏisantửh luânhồi,tựuyện ng độmìnànhgười v cùnđi g đếniết N Bàn,ưnh một cỗxe lớn,cùnchg ởtrgmột o n lúcđượcuiềnh ười ng ,ì th eo th Đại. ừaTh Hạnười gn à nyrõbết i phềnão i ,sahtửn ưnh uyển h óah ,kh ên ônchg ịusớmuinva ởquảvịcuốicùncủa g mìn,h màthườnđộ g sanhkhônbờ ogia ết bi mỏimệt;àvìậấy thn chúnsag cònnh đaukhổ,ì th mìnchh ưacóể th uianv được. SựTruyềnBáCủaĐạohât P : Saukhích tPiThậ p Canhậ diệt,ị iavh đạiđệtửcủaậtlà Ph CaDiếp Ngà àAivNg tahNn yPậthoằntruyề g tPhnậphp á ởẤnđộ.Đólàời th kỳtứ h hứt n .ời Th kỳthứado ih cácvịTổsưLoọThg,n MãMiàhvnVô Trướclãnđạo h .Thờikỳthứb adocácị v Tổ sưLong Trì,ện Ti h VôÚyàLiv ênHoaSanhđảmệm. hi n TừẤnĐộ,ậtGiPh áo latruyề n onàvcácước n lâncận,rồiocõi tàn ÁĐôn,g àcuối v cùntoàncả g ế th iới g .Sựuyề tr bànáyđieo th ahướni g:mộthướnvềph g ươBắc ng vàmột ướn h vềph g ươm.Nang (XemLịchsửtruyềậtGi nbáPh áo khóa5) VềphươgBắc, n thìọlà ig BắcPhươanghylàBắcT ôntậGiPh áo,hayĐạiTậthừaP Giáo,gồmcóhữnn ước: ng TâyT ạn,g TrungHoa,Mônổ, gC Mãnâu, Ch oCaLy,ậtBản Nh , ViệtamN v.v.. Vềphươam, nNg thìgọilàNamPhươnghayNma tôntGiPhậ oá,hayTiểuaPhậtTừ Giáo,ayh uyê Ng ủy Thn PhậtGiáo,ồm g cóữnhn ước: gn TíchLa,n MiếnĐiện,áLa Tih n,Ai Lao ,oMiCa ,ên mNa Dươv.v ng ... ưn Nh ện ghi ờ nh sựaogthôni ện tig lợivàkinhđiểnđượco*rat dồikhắp cácước, n ên sựcharẽi giữaBắctônàNamv tônkhôncòn g đượcrõưnghrà trước:tĐại rong avTẫnhừ còncóểuTi ểu àtrừgTioavhn ẫnừavTh còncóĐạia. Thừ SựLợiíchCủaĐạoậht:P MụcđíchcủaĐạoậtlà Ph đemlạiữnnh gkếtquảđẹpđẽsaunàychochsaúng nh: 1.ườn ơnthC g:úngsaCh htrôi n lă,n lặnụph gbển troin satửnh luânồih ;chsaúng nh sốntcản rogn ôhv thường,khtirẻkh,iàg khlà i kh nh ốm, i khisốnkh g chi ết...Đạotđem ậPh lạichườio ng tuànmột h quảvịlàkhônbiờ aog b ịluậôtv ườnth óing trênchph i ối. 2.lạc:ơnCh Cúnghsađa nh nsốn g trgcản o n ới ihg tốităm,buồntủi,khổđau;ếu n có uiv cũngchỉvuiđượcgchtron ốclát,nhưười ng khtá,uốnước ng mặnvào,đỡkhátrogchn ốc lát,rồisavề u lạicànkh g tơálúnh cđầu.Đạoậtcó Ph mụcđíchđemlạicho kẻtuhmột àn sự uianv tovẹnàn vàbấttận. 3.ã: ơngCh Chúnsag bnhịkhônbiết g êuobhian hịch ng cảnởh chunqua g chnh ph i ối, ngbuộc, rà ưnh kẻtùtộibịamgi ãm h trụcong thất,khônbiờ aog đượctựdohoạtđộng eo th ýmuốncủamình.Đạoậtcó Ph mụcđíchlàm choữnnh ười ng tunhđược à iải g otáh ữnnoàhtragi tróig buộcnói,trên làmchocoười ng đầyđủănglựcđểthựchiện ýuyện gn tốtđẹpcủamình,sốn và một g cuộcđờinhiêtựa tại. 4.ơtịn nCh h:Chúngsađanh ngsốntrgcản o n ới hgi ôtrọc,lấmlápgbùntron ơhncủa cõitục,gtâm roừn ồnh chođếno àthể ngi chất.Đạoậtcó Ph mụcđíchlàmchười ong tu àngạnh lọcđượcêuhibaon ôọrtccủacõiđời,đượcsốngmộtcuộcsốntroắngn ,g tinh khiết,khôngvướngchúơbcủanhtậ trầntục. Khôngphảichỉtrovị ng la,i Đạotmới Phậ đemlạilợiíchchođời,agyn trgoxãn hội ện hi tại,Đạoậtcũn Ph đem g lạiềunhi lợiíchquýáu: b -Đạo Phật,ờ nh ần tinh TừBi,làmcho xãhội,ânnh lo ạithươngyêuuhan . hơn -Đạoật,Ph hờ n sáánh gTrín uệ, T làmchoxãộih ,ânnh loạib ớtsimêlầmlạc,ấy th đượcđâulàgiátrịật,h đâulàphỉnhphờ,iả g dối. - Đạot,Phậ hờ n thần in BìnhĐẳntuyệt g đối,sanbằnđược g ữnnh bất g côngcủaxã hội,ânnh lo ại,àlà v mchocảniới hg TaBànàyđượcsásủa gn ,uinva ơn. h Đó làhữnn glợiíchmàĐạoậtđem Ph lạichocõiđời. C-KếtLuận ữnNh glợiíchóin trquý ên buá ưnh thế,ưnnh sẽ g khônbiờ aog đếnới v chta,úng ếun khônhọcg àthveo n t.Phậ 1.Họcật: Ph Đứcậtmặc Ph dù làmộtđấnxuất g phàm,thônmig nhxuấtế,th ưn hn gkhi xuấtàcũn igaN gphảiọ ch ỏih đêmà ngy,aoốn ht sứcbết i êu, obinha mớipháthuyrađược cááoiglýệm inh mầuđểlạicho ch. úntag Vậychtagúmuốn n ởtr mộtànht ậtửPh chân chínì ht trướclà têin phảihọchỏiưnh Pật.h úgtakh nCh ônchg ỉhọcogátrilý n củaiNgà màcònọ ch quađờisốn,g đứchạnh,của vihàn đờiànữaNgi . 2.Hàtnheoật: Ph Nhưnhọcg màkhônp, gtậ khôn,ghàn ìth chẳngkhácì g cáđãy i đựnság ch,chữnghĩakinhsáchchấtchứaậtềnhiu,màchẳngcó íchlợiì g cả.Vậ yêọchn phảiđiđôiới v . hàn útaCph ngh ảicốgắngthựcchhàn ođượcữnnh đi g uề đãọ c, h làmcho đượcữnnh gđiều mìnthấylàhaylàphải.ậtđã Ph làmì, g chúntagphảitậplàmlại;Phậtđã cóữnnh đức g hTừ,tán Bi, Hỷ, Xả, HoHỷ, an Tinhấn,Tịn anh h...chútacũn ng cố g gắng ực th ện hi cho đượcữnhn đứcg ấy. tánh Cóhưn ế, th mớikhỏiổh ới v ến hait gPhậtửàmới v ọlà gi đềnđápmuôn gotrn một,ân đứcsâudàycủađứcụTừPh ThíchCa. HòaThượng ThiệnHoa 0o- KhóaứTh ất Nh ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 2 LượcSửĐứcíctThPậ hCaMâuNi (từián G g SanhđếnThànĐạo) h IDÀNB A.Mởđề Đời ĐứchTícCa Pật làtộấmm gươngsángđểọngườ im isoi chung.Vìvậhún cy phgta ảiểuhi tườiNgđậngờt ài ềáB.ChnĐ I.ĐịnhNghĩaHaiChữGiánSag nh II.ànHo CảnVà h DòngDõi Của Thái TửTấtĐạtĐa III.Tài NănVà g ĐứcạnH hCủa Ngài IV.NhữngRàngBuộàcm vau chadùnểgđ ăn ng ản c íchxuấtiag củaNgài V.Nhrõ ận 4ản c hkhổởiđờ VI.SựXuấtGiĐạo aTìm VII.ThànhĐạo VIII.ÝNghĩaCaoCảSự gronT XuấtGia TìmĐạoCủaĐứcPậth ậtC.KếLun Chúnnagênt phátnglớn âmrột vàmạnẽ hm gosự ntr tuhành,để xứnángđ là g ngườhiteodấunhâc Pht.ậ A-MỞĐỀ: ĐờiĐứcícậPtTh Ca h LàMộtTấmGương Sáng Bấtluậnmộttônoiánà,g vịoágchi ủờ obgia cũnglàmộttấmgươsáng nchg otínđồ sochi unđể g ến ti b ước.ưn Nh trongcácvịioágchủcủacácôn t áoiện gh cótrênhếới gi à ny,khôngcó mộtị v àođầyn đủýghĩan cao đẹp,mộtđờisốnsâu g xab ằnđức g ậtTích hP CaMâu. Ni Mỗiđộn nhà ,g mỗicửchỉ, mỗilờinói,cho đếnmỗimi lặncủa g đề àigN u là ữnnh họcgbài quýubá choch. taúng Nếuchgtaúhọcn oálý gi củaàimàNg khôniểu gh rõ đờisốngcủaà,iNg ì th sựhọcỏih củachtaúcòn ng phến i diện,ếu ith sót. ĐờiNgàichínlà h ữnnh biểu g iện h oágilý của. àiNg ànóiiNg ực àNtihgv hàangyữnnh glờiàđã Nig óin . Đờiàlà iNg mộtbằnchg ứnển ghi nhiêđểười ng đờiậnthấyrằnoáglý i củaàicó Ng thể ực th ện hi được, chứkhônph g ảilàữnnh glờióin suôn,g ữnnh gkhôntưởn g ,g nhữnglâu đài xâydựntnmây, rêg tnrêkhói. Vậychoênkhchi útaọchng hỏiđờià,Ngi chtúngakhôncó nê g cáqua i iệm n học choết bi đểthỏamãnhiếu tán kỳ,màchtacần úng phảitìmiểu h ýghĩan tâm h úthycủađời sốnấy g đểđemp á dụnchg o đờisốncủa g ch. úngta Làmđượcưnh thếmớikhỏiphụýuyện ng lớnlao củađứctkh Phậ ángsai xuốn nh g cõi-BàTa nàyvàđãcamchịubỗiaon đaukhổ,ainla g ki otngr ếpsốnưgnh mỗiười ng chúgta. n B.ChánĐề h 1.ĐịnNghh ĩa HaiChữGiángSanh ườn Th tda rogn ật,Pnhàừ khinóiđếnsựiện h diệncủađứcích tậThP Catrgo n cõiđờinày, ười ng tahườndùn g gchữ đảnsanh (nghĩalàmộtsựrađờivuiẻ, v làm hân ,hoan xánlạncho cõiđời);ayh thịhiện ghĩa(n làện hi rab ằngxươbngằnịt thg ,cho conmắt trầncủachgtahấy ú n được);ayh giáng sanh (ghĩan làtừmộtchỗ caomàxuốnmột g chỗ ấp th đểsarha). n Bachữấyđều có3ýĩaghn kháchau: n ữCh đảnsadùn nh đểg caụnt một g bậcôn t quí rađời;chữị th ện hi àmh cáýi ậtbờ Pogiha cũncó g cả,ưnnh vì g mắtười ng khônấy tgh được, phảiện hi rõrgamới àn ấy; th chữásagin àmnh cáýi đứcậtởPh mộtcảngiới h ca,ohơn tốtđẹpmà ơnh ạh xuốngcảnới igh phàmtrầnnày. Bachữấymặcdùkhácu, anh ưnnh đề g u cóể th dùnđể g chỉsựđời ra củađứcật. Ph lại Trái ,khmộti guờin phàmđời ra thìọiglà"đầu ai". th Đầuaicó th ghĩan làbịệp nghi boặc áh ện thi hayácbắtbuộcphảiluânồih đểchịuquả oblà á hanydữ.òn C ásiing hanyt hịện hi ì th khônhàmg cáinghĩabịệp ghin hânn câu ú c, th màdoơlòn in gtừbi,muốnlợiíchcho chgúsan ,nh êntựuyện ng ứnânthg xuấthiệnra đờigmột otrn ời th để gian cứuđộchsaúng ; hn xonxuôi g ì th âuth ần th tịchdiệt, tựtạiôv gạin goàisốn ran chg ết. 2.HoànCảnVà h DòngDõiCủa ĐứcícTh hCa ĐứcáậtgsiniPh ởnh xứunTr Ấn g Độ,b âyờ gi làước n Népal,mộtước n ởen v sườn dãyúHy in MãLạpSơn,làmộtdãyúcain ất onh ế th ớigi .Phoncản g ởh đấyrấtđẹp;đếnmùa xuâncảước n đơmbônnảy g láưnh mộtvườnoahvĩđại.Dâncưởxứấyrấtlàuần th lươ. ng Vịuav trịvìlàTịnhPạn,mộtị v uav uộc th dòníchThg a,C làmộtdònọglớn h đãmấymươi đờiối n ệp nghi trịì v đấtnướcnày. BàHongàHậu MaDa,cũnlà g mộtười ng uộc th dònvuag chúđã a lâuđời.Cảaihônbuagàv TịnPạnh đềulàười ng đãềuinh kiếput ,ành cóđức ạnh lớn h ,xứnđá g nglàmchmẹ a muôndân. Mộthôm,taTrohàCngỳLaVệ,làkihđô n củavuaTịnạnhP ,cólễíav tinhú,uav tôicùnughan mởhộichăn . ơi Ho àngHậu MaDa,sau khdân i hươg hoacúng ki ng ếntrong cunđi g ệnrồi,gọmôn ran bốíth ức th ăn,đồmặcchodânbầncùng.Khtrởi ềcun v ấc, angi Bànằmmộngtấy h mộtcovoitrắnn ság uàtừưrhêng khôngxuống,lấyàngkhôn a i h b ng ê hữu củaBàmàchunào. v Bàđemđimề chmiê bấy oa tuậh tlạichouav TịnPạnh nghe.Vua lịn ra mời h cácầy th đomộn án g.Cáctrêiđo ành rnằn á : g "Hoàhậung sẽsanhmộtquý tử iđức tà soto àn". g VuaTịnạnPh rấtmừrỡ,ng ì v ôing báuđâytừ sẽcóười ng truyềối n . Đếnságànymồngtámtưángh âmlịch(trướcTâylịch624m)nă ,tạiườn v LâmTỳ ,Ni cáchàCaTthnỳLaVệ15câysố,Hoậuhàng MaDađaognạncảnh,trôngthấycành o ahVôƯumớinở,ơmth gát,n đưa b à tayphảióiv hái,thìTửhái cũnagvừxuấtện hi angy đấy. NgàyđảnsaáTihnử,àaTthCnỳogr LaVệ,cảnhvậtđềuuiv vẻlạthườn,g khí uhậ mátmẻ,câycỏ đềuđơmoổrhat i; trá sông,gòi n ,mươg,n ến gi ước gn đềuđầy; ongrt trên ưh khônchg mi chócàohvquachgn ếu i sácả ng mườiphươ. ng VuaTịnPạnh uiv mừkh ng ônxiếtmờicácvịêđến tinr xemtướnáTử. ihg Tgorn số ấy,cóđạosĩtênATưĐàut ởúHy in MãLạp,êđo int nrằná g:Tháửi ì v có32tướntốt g xuấtiệnh ,ênsẽtrởmột ànht ịv Tá . nh Nhưnvuag TịnPhạnlạichỉmuốnconmìnlà h m mộtvịvuađểnốidõitônđườn g màg thôi.Vìế, th TịnPhạnVươmuốn ng đổisốmệnhcon mình,đặt nê chntê oiTửhá làTấtĐạtĐa(Sidda)eo trha tến i ạngPh ,nhĩag là:"Kẻsẽữgi chứcvịmàmìnph h ảiữ". gi ức Ch vịmàTịnạnhP Vươmuốn ng ámchỉđâytứclàôing Vua. àikh Ng ônờ ng rằnchg ínthậchứcvịcủaNgàilàchứcvịật. Ph Houàgậnh MasaDa u khisaTháửni đượcb ảyàngy,uiv thú quávìthấymìnhđã làmtrònnhiệmvụcaoquý,àđã v rửasạchệp nghi obBàêná đượctrú xácphàmvàsaềnhv cõitrờiĐaoLợi.VuaTịnạnPh aoáiTửgh chem o áHoig ậungàh làMaHaBaXàBaĐề uôi n dưỡ. ng 3.TàiănN gVàĐứcHạnCủa h TháiTử áTửih mỗiămn mỗilớn,thìdiệnmạo càêmtghn khôigôin ,năgcàtài phng átlộgấp bội.àicóNg mộtsứckhỏeười nghơ ,mộtítr ôn th gminhxuấtchúg. n chvăghềnTừ ođến ệp nghi võ,Táiửh ọch vớiônognàthìítgotrn ôm h sau,vịoágsư i ấyphảixicán oối th ,vì khôncòng đủsứcđểdạynữa.oChđếnônthầy g daến tinh đệg ất nh ời th b ấyiờ g làSằnĐềĐề Bàcũnchg ịu khuấtphụcluôn gàiN . ưn Nh ,g mặcdùisức tà ơười hng ,thônmig nxuất h chúnglạiởđịa tongr vịcao sang quyềnquýột t bc,ậ Tửái h khônờ ibago tỏẻv ngạomạn,khngười ih .àcó iNg mộtđộ thái rấthòaã nh ônòa h ,ôv tư,bìnhđẳn. g Lònươthg ười gn ,ươth vậtcủa ng àikh Ng ônasági nh kịp,hễcódịpúip g đỡ,thìdùkhó khuăêhibano àcũn iNg khg ôn. nagtừ Bởitế, h Ngài đượcVua trên chayêu quý,dướiần th dânkíntrọng,h nểì. v 4.hữnN gRàngBuộcCủaịnT Pạn h Vương Để NgănChíXuấtGiaCủa ái Th Tử thươCàng ng yêu,quýcoọngtr T nịnạnhP Vươnglạicànglo sợcomìn n sẽh khônởg lạiớiv mình,màsẽxuấtatìm i g ĐạođểànthmộtvịTá,hn ưnh lờiđo êtin áncủađạosĩA TưĐà.ất Nh làkhtậhấy in càlớn ng ,áTửih lạicàcó ng vẻsuynghĩxaxăm,ànét v mặt áTửih lạikhônđược g vuitươưinh ời th tơấu,h VuaTịnhPạnlạicàglo n sợrằnlời g têni trixưasẽthựcện hi . Bởiế, th Vuacùnềutrgi ần th ấm ng ầm ng sắpđặtmọkế i ohạchđểràng buộciTửhá ởlạiôi ng bo. á itruyề Ngà xâyn dựnbgòaat lâuđàiguy n glệ antrá đểTáih Tửayth đổiănchơi ốnởchoợp h ời th ết ti quanăm, h àchv trọămngừ cunph g mỹ i nữcó đà tài can hay,múỏiagi đểải gi khuâychoiTử. áh ưnhN chg ấyừng cũnchg ưađủcòn àiNg làmlễôn thàn chToáiửh ới v mộtôn C chg úacovuan ện Thi GiáclàDauĐaLa,một Côngchú atuyệtđẹpàđức v ạnh vôh cùn. g áTửih b ịbắtbuộcphảilậpathất i g có và mộtcolà n LaHầu La. Nhưn,g mặcdùsốnmột g cuộcđờiquáđầyđủ:ochnà ứctướcdaọ,vngh nàolâuđài cunđi g ện,àođà n ncamúahát,ovợ nà đẹpcongo,a Tửhái ẫnv thấylònmìn g ặnnh tgrĩu oỗi ban bnkh ă on,ă ắcth mắc.Ngàichocảnđời h gàiđa N sốnng đây g khôngphảilàhạnhphú c chântậ,h màlàả gi dối,mêmuội,chỉlàmchokiếpsốngthêmnặnềđa gn u khổ.ấy ithNgà cầnphảitìmmộtlốithoá,mộtcuộcsốnchg ânthậ,cóýhĩang àcav đẹp o ơn. h 5.hậRa Nn BốnTướng KhổỞĐời Mộthôm,hânn ngà ylễhạđi,nề Táhửi theouav charđồngxemdânchúgcàn ycấy. C xuân ản h , mớiìn nh qua,thậlàđẹpmắt,àolá nah tốttươ,i muônchmi đuahót;àobầu n trờiquađãn ng ,g gióxuânphơiphới. Cảnhtượngcóvẻábithìn,h nlạc a lắm.ưnNh gtâmhồn Tháiửkhônph g ảilàmộttâmồnh hờiợt h ,xétđomột án cáchônn ỗi ng .ilại Trá ,Nìn gàinh sâucản vàotrng ậtvàđa h uđớnthấy nậ rằncõi g đờikhôngđẹpđẽvuian ưnh khimới hìn n qua.ấy tàihNg ười ng ônn ph g uàtrâuv bòlàmệci v mộtcáchcựcọnch dướihnắná g uêthi đốt,đểđổilấybtácơm,nắmcỏ.imCh chócnrahut ătươn nuốt i sốncôn g trùng đagãy in ụagi hữntrên luốn g đất g mớicày.Cũntrglú o n cấy,trbgoụin rậmười ng thợsăn đaắm gnh bắnữnnh cog nchmi kia,tkh àrovng uầnrừng đấy,hổbọn báođargìn n hbắt ười ng ợ th să. n ậtlà Th mộtcảntươh tươgàn sáng t,khônph g ây útgi ừCng!àohỉvì miếnănđể g sốngmàười ng àtậdùn v gđủmọiphươkế ng đểết i g hạilẫnuanh khônbiết g ớm. g ậức àitnhgN rõsự gràn sasốn nh glàkhổ. Mộthômkhác,àxi iNg ph n ép Vuachđi a dạooibốn àgn cửaàđể nht đượcếp ti xúcvới ần th dân.RađếncửaĐôn,g àgặp iN mộtônàtóc gi bạc,grụnăn ,g mắtlờ,đi tai ếc, lưng còn,g ươn gậyn lầnbngtừướcp gậ n ưừngh sắpgã.n Đếncửaam, N Tháiửấy th mộtười ng đauằm n ncỏ, êtr đagkh n ócanrêsith ết,đau đớnvôcùng. ĐếncửaTây,Nàtirôn g ấy thg mộtcáây ith chếtnằmữaig đường,uồi r lằnbug bám,và sìnhlên,ôn tr grấtêtởm. gh Bacảnkh h ổ,àgi đau,chết,cộnmgthê ovàcáấn i tượntươg tànrogcuộcsốnmàg Tháửi đãậấy thn khđi i xemlễcàyruộn,g làmchiđa oNgà ubuồn,hươt xót ng chúng saônhv cùn. g Mộthômkhácữan ,rNgàacửa i Bắc,ặp g mộtvịtusĩtướngmạomghiên ,trang điềm ĩnt ản ht ưênhi ười ng ôv sựđianqua g đường.tửThái thấytroglòn n ảygn sihmột n cảmmếnđốiới v ị v tu sĩ.ội Nvgài ã v đếnchoàmừỏigvàhn ích ềv lợicủasựut . hàn VịSa mônđáprằn: g "Tôiut ànhlàquyếtbỏdứtmọisựgbrànuộccủacõiđời,đểcầuchmìn o h khỏikhổchvàthn ácnhgi đểphổđộchúgsan đề nh uđượciải g ohưtán mìn". h Lờiải gi đáptvới úngr oibão àh màTửhái đaấp ng ủb ấylâu,àNnikh gê ônxiếtuiv mừ.ng Ngàilitềrởn cun về gxivuan chachomìnxuất h ia. g VuaTịnạnPh khônậnghlời. áTửih yêu cầuvuacha4điềuếu n uav ải i g quyếtđượcì th oiNgàãn h ệcvi đitu,đểtrởlạilo chdânăn , trịnước. Bốnđiềuấylà: 1.Làmsaochocotrẻn mãikhôngài 2.Làmsaocho conmạnmãi h khônđa g u 3.Làmsaocho consốnoàihgkhônchg ết 4.Làmsaocho mọười ngi hếtkhổ Bốnđiềuànylàmchovuachabốiối r ,khônải gi quyếtđượcđiềuoàncả. 6.SựXuấtGia TìmĐạo VuaTịnPhạn,khbiếtđượcýđịnhxuấtacủa gi Tháử, i lạicàlo ng sợ,lạitìmhết cáchđểăncản g ,bràuộcng trgoài"CnN ungVui".N hưnmột g khTáửih đãquyếtthì khôngcó sứcmạnì hg ngătrởđượcýđịncủa h à. Ngi Mộtđêmkhuyatadịp hừ quânlíncah ácnhg àcun v gphmỹ i ữn sayủ ng saumộtcuộc yếntiệcliđìn nh h,áTửih léntrổidậy,khìn inh vợconlầncuối,rồiđáức thn tữêngi ựang Xaặc N dậ y,ắnth gyêcươ n ,ng rồithầy ai trò trốnkh ra ỏità.nh Lúcbấyờ gi ằm nh đêm mồngtámái,hangt vNgàiđược19uổi t . Saukhdứt i bỏ khỏicuộcđờivươgả, in áTiửh điovàgsâu rừn tìmĐạo. Bađầun iđến Ngà ởtuới v cácvịtu khổhạn. h Nhưnhạng ười ng ànysốnmột g cách khma khổ,ịn nh ăịn nh uốn,g dãinắng,dầmsươ,g n ânthàn o ạih thểmộtcáchêrhợn g . ấy Th cáchtuưnhà tế h khôncó g hiệuquả,Ngàikhuyêncácvịđóbênỏphươngphp á ut ấy, hàn ưn nh ọhkh g ônnghe.Ngàilấylàmươth chng oọh,btìm èn đinơikhácđểut . ành àđi iNg hếtchỗàyn đếnchỗkhác,ởđâue ghn cómộtvịtunhđắc à đạoì th àtìm iNg đếnhọc; ưnnh gđếnđâuthìitàhấy Ng đạo củaọvẫnh cònhẹpòi h ,ấp th ỏith ,khônthể g ải gi otáchh o congườiết h khổ được.đấy Từ Nàitìm g chốntup tậ một mìn,h đêmà gyn ềnghiẫmđến đạoải gi thoá,quêbỏnă ủg n thânhìnmỗi h àngymỗiềuti ụy. t Mộtôm h ki Ngài ệtsức,nằm ã ng liệttrêncỏ,vàđượcmộtgười n chcỏ ăn đếnđổsữachoàiNgtỉnlại h .đó Từ ậnhgàiN ấy th ếu n muốntìmĐạocókếtquả,cầnphảibổdưỡtânngh thểcho đượcmạnhkhỏe,chứ khônbỏg quêón điđược. Khthiấymìnđủ h sứckhỏeđểchiếnđấutrậogncuốicùnvới g bóngtốisimêàdục v ,vọng àđem v lạiásánh Gi ng ácộ, ng đến gàiN ồign nhậpđịndưới h ốc g câyBồ Đềềvàth rằng:"Nếu takhônđạo thàng ì th ịt th átsươ n ,gtan tacũnquyết g khônrời g chỗà ny." 7.hàn T hĐạo áTihửđãgồin pậnh định49à ngyđêmdướigốcBồ Đề.g49 oTrn à ngyấyàđã N ig chến i đấuới v ặc bọgin phnão iề ởnộitâmưhn m, tha sân,si,,nghi mạn...vàchến i đấu với ặc gi MaTêhin doMaVươgBan Tuầnchỉuy.h Saukhitắnh cả g ặc gi ởội n tâmlẫngoạin cản,h tâmtríđượckhônaith g,ốt Ngàih iênh đạiộ. ng gđê Tron mthứ49,àocav hai,n chNgài ứnđược g quả"Tú cMệnhMinh",thấyrõđược t cảquákhứcủamìnhtrogamn ới ất gi . Đếnữan đêm,chàiNg ứngđượcquả"TNêhãn in Mih", n t hấyđượctấtcảb ảnể th củaũv trụuyêNgàinv ânnh cấu tạocủaó. n Đếncatư, nh àchiNg ứnđược g quả"LậuMIn ntậ h",rõết bi uồn ng ốc g củađaukhổàph v ươphg n áp dứttrừ đaukhổđểđượcải ig thoákhỏisahtửn luânồih . àTgyừn ấy,Nđược gài Đạo vôthượn,g thàbậcn "CáĐẳn nh áGigChn ác",hiệu là ậtTích hP Mâu Ca .Ni àgyN tàđạonh củatàiínNg eo ht âmlịchlààngymồn8g ng12, thá vàolúcsaomamọi c.LúcấyNgàiđược30uổit . 8.ÝNghĩa CaoCảTrongSựXuấtGiaTìmĐạoCủaĐứcậPht ữnNh chg ến i sĩchến i ắnth quân g địchởochnàig iếntrườn,g thườnđược g caụnt glàanh ùnh g.chCàng ến i ắnth được g uiềnh quânđịchcàđược ng ôhoan làhùnan cág thế. i ưn Nh g ữnnh gkẻanhùncág thế i ấy, ưnh NãLuân Phá ,tànTưCáh Hãn,XêĐa(César),đãcóai chến i ắnth được g dụccủa vọng chínmìn h h?tonắnChê ười gn đãkhó màắnth mìn g hlại càngkhó. ơnh Đứctđã Phậ thắncả g goạin cảnhlẫnộin tâm,đãắnth được g cảặc gi Ma Vươlẫn ng ặc gi DụcVọ. ng ĐứctPhậxứnđá g với ng dahệu in ĐạiHùn,g ĐạiLực. àikh Ng ôngphảivìquyềnlợiêmìn ring màh chến i đấu.chài Ng ến i đấuì v tìnươth . ng Màtìnươ th ởng đâycũngkhônph g ảichỉằm n trongphạmhviẹpòi h củaađìn gi h:thươ ng chamẹ,ợ v co,n bạn. bè Tìnhtươnởg đâylàtìnthươnchg únsag ,nh tấtcảcõiđời.Tình ươth ấyng ón rộnsâu g ưnh trờibể,ết ith tưanh tìnmẹ h thươncog . n Đứcậtxứn hP g đáới ngv daệu hin ĐạiTừ,ĐạiBi. Lạitìnươ th gấy, n àđã Nig hoanỷlìaỏb gôin báucunđi àngv ệnnọc,g vợđẹpcon aon,g đàa nhymúđẹp, a mùionvị g lạđểsốngmộtcuộcđờikhma khổ,đạmb ạc,iếu th ốn th ,giữaêrnước từghi độc. Vàmộtkhđã i rờibỏữnhn ứ gth màười ng đờicho làquý báuóin trên,kh àiNg ôngmộtphây úti g àoốinh ếc, ti muốnquayvềđểưởn h ụtgh lại.Bằncớ g làMaVươđã ng saicoámìni gn ả gih làmàDanguđếnkêuaxi ngọiv àtnNgirởcun về g, màcũn gàiN gkhônchg úđộn t tâm g ối th chuyển.àixứnNg đá g ới ngv dahiệu n làĐạiHỷ, ĐạiXả. oêChàngynay,mỗikhxưn i tágda n hệu in ,iNgà chúgtakh n ônể gth khôngsuy gẫmcáiýghĩan sâusắcàđú v đắn ng màười ng đờitừxưađếnnayđãtônxưnàlà Nig Đại Hùn,g ĐạiLực,ĐạiTừ,ĐạiBi,ĐạiHỷ, ĐạiXả. C.KếtLuận ChTaúngêPátNâmRộngLớnVà MạnhMẽ útađã ngCh đượcết bi quađờisốncủa g Đứcừkh ậtPh isơsihchn o đếnànđạo ht .Bài ọ ch củađờiàdạy iNg cho chềuútanghi ýnghĩa,unhiề phươgdi n ệnquýu. bá ưnNh đig uề quýbáuhất n đốivớiữnnh gkẻsơcơhưn chútalà ng phảiphátâmBồĐề rộnlớn g ,uyệnng ì v đời,vìđồnb gào,đồnglo ạimàut ,nhà chứ khônph g ảichỉvìlợiích êchring o mỗicáânnh cht. únag únCh phảiphtáâmdõngmãn,h tíchcựctrongsựtu; gtalại ành một khovàđườn i g đạo ,ì th dùặp g guy n ,na ểm hi trởkhó khcũn ăn ất nhg quyếtkhônối gth luiquayótg .gú nCh taphảitập chođượccáđức i kichên íưnh ĐứcPhậtkhigồin ềnđịn thi dướih ốc g BồĐề. Đượchưn ậvymớixứnđá g là ng "chânchtậánhPử". òa H Thượng ThiệnHoa KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 3 LượcSửĐứcíctThPậ hCaMâuNi (hđạo tànừ đếnập nh Niếtb)àn A-MởĐề: btrước àiTong chgtađã ú n thấyĐứcậtích ThP ìCav mộtđạiguyện n lớnlao , vìmột lònôgtừbiv bờbếnmàxuấtatìm i g Đạo.Đạiuyệnng vàlònbtừlớn gi laoấy là:"cầuthPquả ậàn đểtrênđềđá n pốnb sâu, ơn dướicứuớt v bđườn a gkhổ". oênsaCh u khácgi ộ, ng kh àigN ônội gv ập nh iết N ,bàn màhĩng angyđếnsứ mạncủa g àNgilà:Thaythếchưphậtđờitrước,ếp ti tụcchuyểnmêkhộangi cho tấtcảmọingười. SứmạngấyNgàibếttrướckhôngphảidễdàg,n vìcáĐạo i củaithì Ngà cao âmth uyề h di n ệu,màchsaúng hcăn ncơlạikhônđề g u,àtừmuôn v kiếpđãlặnụp h sitrong mêlầmlạc,khó cóể th ậniểu h đượcangyýnghĩacao thâmcủaGiáolý Ngài.saChúng từlâu nh đờilâukiếpquensốntbónrong tối g củasimê,gànynay chắckhôngkhỏichomắt á ,hoảnsợ g khtiếp xúcới v sáánh bừgchn óicủatríuệ. t NhưnNàixét g bết i rằngmặcdù sốngtroămn tối,ưnnh gmỗichsaúng đề nh ucó mầm,tnhậáP ưnh osen ah ,mặcdùsốnùngtrob n ôi htan ,nhưngvẫntỏahụy n tvàơmngh gát. n cươNgài -quyết ng ựcth ện hi sứmạncủa g mìn. h B-ChánĐề h -ISựóa H ĐộRộng LớnVà CùngKhắpCủaĐứchPật Sứmạnóagh độcủaĐứcật,Ph ưnh chútađã ng ết bi ,ậtnặnh ềkh gnvà ókhăn. Nhưnờngh tríuệ t sásuốt ng ,lòntừbrộn gi gsâu,ờ nh ầntinh bìnhđẳnẹttrgi đểàv ờ nh ýchídũnmãn g kh h ônốigth chuyển,màĐứcPhậtđãsứ ànhot mạncủa g mìnmột h cáchiênmãn v .gTrokh n óaih độ,àiđãNg dựaeo th uyê bang tắc n sauđây: 1.Hòađộeo th thứlớpcăncơ . Khbiắtđầuđiuyề tr nĐạo,ýhĩng trướcncủa tiê àiNglàđếnvườnLộcUyểntìmmấy ười ng bạnđồntug ới v Ngàitrướckiađểthuyếtpháp.Mấyười ng bạnấylàcácông: KiềuTrầnư, Nh AùcBệ,ThậpLực,MaHaNamàBạcĐề v . Bàuyết ith phápđầuấy ênti làTứ-diệu-đế.Nămị v ầyn đềuđượckhộ, aing àtvrởà5thn đệtửđầucủa ênti ật. Ph Kếđóậthuyết P luônchgbathán o55ười ng Bà-la-môn,màgười n đứngđầulàông Da-Xá,55ười ng nầyđèuxiqui n ytheot,Phậ hợpvà với5ười ng óm tnhrog ông KiềuTrầnưNh thàn60đệtử,đệ 60 tửàyn sau khiữg đúớigni luật,đượcậthọ-P kýchođituyề r nĐạokhắpơ. in Đứctậrời Ph vườnLộc-uyểnđivềphíaamN đénxứƯulầutầnloàphvngah ục mộtvịtổ sưrấtcóuytíncủaĐạoTờ h LửalàôngMaếp -DihaC àgười ainhv em củaOân. g OânCa-Dếp ig matất ng cảđồđệcủamìnhlà1,250vị,xinqui-yeo th t. Phậ hớ N lạilờiẹnh xưaới v uav Tần-bxaà -la,đến Ngài xứMakiệtđàonhvàt Vươngxáđểđộcho vua.VuaT ầnbàxalagặp lạiNài,g uiv mừngkhônxiết,truyềnxây cấttịnxá h Trú clâm,đểthỉnậtPàchvh ưởTngă lạiuyết th Phápđộsa. nh lú Trong cPhậtởtịnhxáTrúclâm,thìvuaTịn-Phạne ngh Ntiđã gàn nhtà ật,Ph uyề tr nsứ-ả gi đithỉnCtàvềahNnigỳlavệ.Nhưn9g lần9sứiả g điđềubệt i tm, ă khôntrởg lại.ì Th ữnnhra ười gn ànykhiđếnTrúclâmtịnxá h e ghn ậtPhuyết pháp,đãsaymêquêsứmạn n của g mìnàxihv ọới githn xuấta. ig Lầnthứ1,0 Tịnh ạnPh -ươv sang imộtcậần nth ânth tínlàƯu-Đài,-D mớiỉnth hđượcề. tậvPh Tnrê đườnàVươ gtừnh xá ng trởvềCatỳlavệ,ĐứctPhậđãuyết th phápđộ chokhông bếti êubionha gười n .VềCtahànỳlaệ, v Ngàiởlại7à ngy.Mặcdùchỉời throng agắnni gủi n ấy, ĐứcậtPhđãcảmóah tấtcảdònhọTích g àtất v cảữnnh gười n dòn trong ọàgynh đềuxiqui n yàmột v số lớnxinxuấtiatheo g ật,Ph nhưcácông: -ĐàNan ,A--ĐàNan ,A-Nậu-Lâu-Đà,La-Hầu-La... Saukhtrởi mềthă v giađìnvàquê h hươ,ng Đứctcùn Phậ cág cđệtửlạitếp i ục t đitruyềnĐạo .iđi Ngà đếnàXánht -Vệlàkinhđôước n Kiềutá la,thuộcquyền ốn th trị g củavuaBa-tư-ặc. N à hnyỞt cómộtị v đạiần th tênlàTu-Đạt-Đa,àugi lònbố g íth chữnhon kẻ g bầncùncôi g cú t,được nê da gọi ệu hin làT rưởniả g cấp côđộc.Oânrất g ưỡng mộng Đứcđã ậtnêPh ếttrúh tấtcảềncủa ti bàngạc v tongr kho ramuakhuườn v rộnglớncủaitửTáh KỳĐàđểlàmtịnxá h chàđệotvPhậ tửcủa Ngàiở,uyết th php á độsah. n Đượcítlâuhe ng uatvin Tịn-Pạnh đauặnn ,g sắphà,bgnă ĐứcậtvộiPh trở mvềthă chalầncuốicùn. g Tấy h phụânth b uồnrầuườn trêngi b gịnPậthuyếtvề "Lẽvô-thườn,g khổ,khôn,g vôã" ng cho vuahe. ng e Ngh xo,vng ualiềdứt n phiềnão ,gươmặt gn vuitươ,i cấttiếnệm nig t,Phậ rồihàmột băng cáchêmi. á SaukhTịni -Phạn-Vươmất ng ,mệ bà uôi n củatlà Phậ MaHaBaXàBaĐềàv buĐà àDa Lacùnềuhign ười ng nữbê óigi họTíchxiđược n phép xuấta. i g Từ đóĐạoongtr tlần Phậ đầucó ntiê gThànỳKheo.Ni ĐứctậcùnPh cág cđệtửlạitiếptụcđiuyề tr Đạo n ,điđếnđâucũn ài Ng g đượcsùngmộ,eo nthi uvànhiề ười ng eo noith ươ g của ng ônấpC gC ôĐộclập TịnhXa,cấtgiảnđườn g để g uyết tàihNg pháp độsa. nh hưN ế th chútahấy ng ĐứcPậtđã h uần t tựóah độàvkếtạp n đệtử,hữntừn g hạnười ng đủcăntrídễiểu h thấuoiálý g củaàirồiNg mớirộnữnragnh ười gn khác;LậpT ỳKeo trướcrồiT ỳKheoisaN u. 2-Hóađộùy t phươtniện g . suốt Tongr ời th anđi gi thuyếtphápđộsa,nh lắm khiĐứctPhậcũngặpềuhin cảnh ga ygược ointrá dolòngđố kĩcủagoạin đạo,oiá,gtà haylònét angh củanội ânth quyếnuộc th ây g ra.Nhưnlú g ccũn àoignN gtuỳphươtện ngi đểcảmhóaho,à v đưaềđườn ọvh angylẽphải.Cẳn h ạnhg ,khtì ih Ngàibịcôicogá oạing đạođộn bụnả gi có chửadếnữaig Đạođể ràngt vuochan ; ogàiN khìthi àbNigịchanh àng Vô nãođuổitheoquyếtết gi Ngiđể à lấyónng ta yóp g thêmchođủsốmộtóngàn mànóđãết i g ngườiđểlấy,ì v theo thuyếttàđạo,ón rằn tin có g làmđượchưn thếmới chứnquả;g khì ith tbị Phậ ĐềBàĐạtĐa,ười ng emọ hunác, g âmmưuãm h ạih Pật h b ằngcáchảth voisa ycho chạyđếnchđạp à ật,Ph ahylănđáúxuốn rêntừio gđè ật.Ph hưnN tất g cảữnnh âm g mưuấyđềuôv iệu h quả,vìoiđức a uydahtrívàn huệcủaoậtbPọhca Phật,khônmộtg độn ành xấu g xanàocóthểắnth Pghật được.có àiNg đủphươtiện g n khônonkh ga éoléo,xoaychềui đổiươh dễ ng dàg,n hoáncảiđượctấtcảghịch n cảntrởh uậnhtà lợi n . Vàcuốicùnkẻ g khnhgét i àiNg trởlạikínmến h Ngài;ngườichốnàtrởign lạiphục; gàiN kẻgoạin đạoởtr nhtà phậtử.Bằnchg ứnlà g :ĐếBàĐạtĐacũnđược g ọtậký; hP chanh ànVôN g ão cũng đượcquiy;bầyosaiv ycũnđược g sámối h ;VuaAXàế Th cũnối gh cảivàqua yề v đườngany. óiN óm t lại,Đứcậtcó Ph đủmuônànph g ươtiệnng íchth ứngvớimọười n gi , mọt,vậi mọhoàncản i để h óah độtấtcảhữnn aigmàặp Ngài tnđườn rê truyề g nĐạo của. Ngài Khônph g ảichỉởđờioàing ,màGigtron áoộih của,iNgà àcũn iNg gtuỳ eo th căcơn ,tâmlý củamỗiđệtửmàápdụngphươgph n ápích th ợp.h ẳn Ch ghạnưnh đốiới v ônNanĐàg ,mặcdùânth đãxuất,iag màtâmẫnv muốnaongdu,luyếnbáiạn b è,àidùn Ng ần thg thônđể g đuaônlê g ncõitrờixemữnnh cản g hsốntốt g đẹp,uiv útkh h ácườnth ,g rồiđưaôngxuốnđịa g ục ng mụckíchhữnn hìn g ph h ạtđauđớn, rùnrgợnhãihùnđể g ônsog sáacản inh đời h ngưọtrái caunh màtựchlấy ọn một đường. CònđốivớiônA-g ,Nan ườing ọ ch rộne ngh ềhinu,hưnn ì vg ệp nghi duyêncòn ặnn ,g nêmắcnạn"MaĐăGi ng à",ì th ậtPlại h đemiáo glýâm th sâulàKinLă h - ng êmNghi ragiảngdạyđểchoônA-g Naấy thn rõđượccáquí i của iá g chântâmmàlo tuluyện,chứkhônorgiuổi n eo th ải g cảnữanh . Xemưnh ế th thìĐứcậtđã Ph dùngphươtiện ng đểtùyduyêhóan độ,hưn ông lương yỏigi tùyb ịnchh othuốc,chứkhônnhấtg iếtth phảieo th mộtđườnglốicốđịnh nàocả.Đốiới v kẻânth ,ười ng thù,đốivớikẻthônmig nha yngườiung độn,đốiới v kẻu, àgi ườing nghèo,đề Ngài ucóđủphp á mônchọohkhaộing àquy v ytheo.àiNg 3-Hóađộtheoần nhti bìnđẳn h . g tần Tnhi ệt tri đểbìnđẳn h là g mộtđiểmsoquí n áoậtglý inrh củaĐứcật,Ph cũnghưn troâm gn hồn. àiNg Ngaytừkhicònấuhơ,t tnhầni ấyđãđượcbộclộ ữnnthrog cử g chỉcứuú p gi hữn kẻbầncùng,ữnnh cog ậtlâm vn nạn,ưnh chúgtan đãấy th trobàiước. ng KhthàĐạo in ,thần in bìnhđẳnấy g lạibộclộrõơnữaghrà .đã Ngài có ữnnh gcâu nóibấthủ,khến i choàngya ny,ngườitavẫnđemlà ra mkhuôngtvànhưóc ọnc, g ưnh khNgàixiước n củamộtười gn thuộcacấp ig hạện ti nhấtẤn-độ,gười n nầysợlàmlâyô-uếch,oàiNg ì th àph Nig bánảo:"khôncó g acấp ig ọtgomárin u cùngđỏ,gornước t mắtcùnmặn g .Mỗiười ng sarađề nh u cóvàcóậtnhPá thể àPhtận". GiTrong áoội h củai,Ngà àNginhậcảhữnn ười gn thuộciacấpg ạh tiện. NhưônuBa gƯ Ly,mộtđệtửcủaàcó iNg ến ti tămg ới ềgiv luật, lạilàmộtgười n uộc th iới g ạh tện i êCnđà hi la,làmềgánph h ẩn.Sựâu th ập nh ấyđãlàmchocácvị vuachúabấtmãn.ínCh uahv BaTưNặcđãbạchPhật:"ĐấnígCh Tonthâuậnhkẻ hèạn Đồ Tàoăngvh ưnh ậvy, khônạign rằnđág sỏilẫnlộnvớichâuọnc, g làm mấtgiátrịcủachsaTngúă o ?"Phậtdạyrằng:"Nười g hèạn màbết i phátâm BồĐề,xuấtiatug h,àn chứngđượcquả,nhTá thìquíbuá ôv cùng,chẳngkhác gì hoasenmọ cởbùnlầyơbnhẩnmàẫnv kh tinh iếtơmth o ". th "Mộtười ng saranh khônph g ảiliềnthàBàlamôn(aicấp g hết trên ha)yCênđà hi la(giacấp thấp ất nh )mmàchínvì h sởàcủa nh ười ng ấy,tạođà Cêànhi t lahayBàlamôn". àgixâu N iùm g kimchười ong mù,hoanỷhậònn đấtsétmàđứabéđãnắn đểdân,gNài thọlãnb hữacơmcuốicùndog gười n thợđốtèoàndân ghat g cúg. n Chínhì v sựhóađộbìnđẳnh ưghn ế, th màkiĐạinh ết Ni -Bànđãtụná án: th "Đức - NhưLaikhônchg ỉthuyếtphp á choạnh ngườiquyềquí n ưnh uav BạcĐềCa,màcũntuyết gh phápchoạnh ười ng b ẫncùnưnhg ônuBa gƯ Ly;không ọriênlãn thg sự h cúgdườn n của g nữnh ười ng àgiucóhưn ônTuĐạt g Đa,màcũng ọtlãn h sự h cúdườn ng của g cácạnh oènkh gh ổưhn ôngThuầnĐà;khônriêchgn o phép xuấtiacág cạnh khôncó g mtha án ưnh CaDếp, iNgà màcũnchg ophép xuất aữnginh ười ng cóềuinh mhtaán ưnh ônagNnĐà;khônữnnhg tghuyếtphp á cho hạngười n taịn n hkhôngdựiệc v đời, màcũntguyết h phpá chouav TầnBàSaLa lú trong cđabnrộn ậg ệc vi ước; n khônnhững tuyếtgh pháp chohạnêthrẻgina tuổi,màcũnuyết gth phápchoônà80 gi uổi t ;khônnhững uyết gth php á chob à hoànậug MạtLĩ,màcũnuyết gth phápchdâm o ữn LiênHoa ". I-NămThờiKỳNóiKinh T lại,một óm ongtr đờicủaĐứcật,Ph ùy t theotrìnhđộ củamọgười in màuyết th phápoóaiáhg ,mãiđếnkhNp ậgàinh diệt,cộnlà g 49ăm. n ữnNh Ki g áp Pnh củaóiiNgàn ra,vềsau cácđệtửkếtp tậ charlà i mămn thời: 1.Thờiứ th nhấtóin KinhHoêma-Nghi Khậtmới Pih Đạo thàn ,ởtạicộiBồĐề,óin KINHHOANGHIÊM 21ngà y. Vạchrõ chântánh,chỉbàychỗcaosâu mầuiệm h n củaĐạot,Phậ chủdíchcóhai điều: a)Dẫndắtcácb ậcBồtlê át nđịavịĐẳncgái ệu àDiv giác. buNê) bàyph áogi ápốt r ocủa rá NhưLa,i chỉcóậtới vPh tPhậmớihiểurõmàôi th ; rahànNgoiịaồi thừng ngheunh đui,ưhn điếc,uốn h chg onạigi đạo,toiálà àg m saểu oi h ổi n Đức ! Phậtrìnhbàyiáoph g pá siêuiệt v tuyệtời v ấy, làmuốncho đại chph úng ảitutheoĐạiaPáothừmới ậgi đượctoànrốt h or á . 2.Thờiứ th óiậtihPna KiA-hn Hàm Biếtrằng:"Muốnđixaphảidonơigần,muốnlêncaophảiơtừấp", i nh Đức ích Th CaytheochưậtmàPh óin phápmTa a.thừ Vìvậ yời t h tứ h ,hai óiN gàin Kinh AHàm1tr2ọ n ăm, n dùnígth dụực th tế, chỉrõ chânlý chểu gTiohàn ừadễ th ận,h màlobềtựut àtựv độ. 3.Thờiứ th bậtnóiaPh KiPhươn gĐẳn n . g ĐạotậchPh ẳnhữngn dạy g phápácgi ộng phầnmìnmàh àcònNgi chỉbày phươph ng ápciág ữathan ,tứclàkhuyếnkhíchtừcáciág ộng êuti cựchỏn hẹpcủa Tểu i thứa(AlaHán),đểến ti lêncácigá ộng tíchcựcbola a củaĐạiậtPáoừgi. ah Aáylàời th nóiKiph nh ươĐẳn ng gtrọn8ăm, n dẫndắcTiểuừaqua th Đại. ừath 4.Thờiứ th tưóitnPhậ KiBánh thã. N ĐếnkhĐức i ậtxem Ph căcơn củachúngsancó h hể t tiếnlênmộtgcatừn onữa làhấpụth đượcáotgiànph h p á Đạia,thừ ànêichNg ỉb àyĐạolý chânkhông củaVũtrụ,thuyếtmihcán tihậướn,g ôv tướncủa g cácpháp.Aáylàthờikỳóin KinBáh tã Nh 22 trọ n ăm. n 5.Thờiứ th mnă ậtnóiPh Kip nhPá Hoết avàNi Bàn . SựhóađộmộtđòicủaĐứcần tPhậg êinmãn v ,êmth thấycăcơn củachúng sađã nh uần th ục, th cóthểvátĐại gnh từaChánphp á củaNhưLa,i Nnêgàibè nóirõbảnhoàicủathị gàiN ện hi rađờilàì v mộtuyê ng ânnh lớn:"Khaị ith chúng saộngh ập nh ậtrPiki h ến".àph iNg ú chú c,ọký th chocácđệ àngh tử,tươgla n sẽ i àPhtậ.n Aáylàời th nóiKip ánPh HoavàKiNiết nh Bàt8rọn năm.Đếnđây nh vụuyết iệm th phápđộsacủa hn đờiàđã iNg iênmãnv . Tómlại5 thờiuyết th phápổC có ơnh làmkệ bài ưnh sau: HomghiêaN tốisơtamất th ựtnh A-Hàmập th hị n PhươĐẳn ng gbát Nhịp thậ ịnh êniBáãtNh đàm áp Ph HoNiết a Bàcộn n biên. gát CDỊHNGHĨA TrướcnóiHoêmaNghi ămh mốtà ngy A-Hàmmườia,ih ươPh Đẳn ng támg Hamươ i anămih óin Báã tNh áp Ph Hoết aNi Bàcộn n támg ăm. n -ISựHóaĐộ ViênMãn TừkhĐạo ithàn dướigốccâyBờĐềchođếnàyng p hận diệt,trảiquamộtời th ag49 in ăm, n Đứcđã ậtPh đikhắp xứAánđộrộnglớnbaola,ết h nướcnà yđếnnước khác.Hễchỗàoncóchânàdẫm iNg đếnlàAùnĐạo h Vàbtỏaừng uy h . hoàng Mỗiàngyeo Nthgài mộtthờidụngbiểu,mộtchươgtrìn n nhấtđịn,h khôngbao ờgi xao lản,g giảiđãi,kh từ itrẻcho đếnià,g mùa từ mưachđến o mùanắng.Mỗi àngykhtrời i chưasá,ng àđã iNg lìakhỏiườn gi đi g tắmrửa,ayth đổiyphụcrồiovà phòngquácơn chođếnlúcmặtrời t xuấtện hi . SauđóàthuyếtgiN php á cho chgú n Tngđến ă lúctrưamớihỉng đểthụ. rait Buổichều, i àthuyết giN phápcho Tínđồcác vùnl6 g ancậnđếne; ngh rồilạiản gi ải gi hữnn vnấn ghi củacácềữnvnhgTă ấn gv đềmàiđãNgà thuyếtphápbuổisá. ng Mỗiăm, n Nđi gài chuduđểthuyếtphápđộsatr9gonh nắngthá ráog;còn vềmùa bngathá ạh có mưalớn(theoời th ết ti Aáđộ) n ,ìth lại àiNg ởluônTgịn tron h xáđểancưkiếtạ. h Rònrãg trg49 o n nămưnh tế, h ạth ốn gi được gTừbi tinấn gàhN eo gi rắckhắp cácxứởAénđộ.TừBắcchím, Na Đôn từ sag ngTây,grúđến từn đồngbằn,g khônàonơlà ig Ngàikhônđặt g chânđến,haytruyềnđệtửđếna thyàđể Nig hóađộ chsaúng h. n VàởđâucávàigN cđệtửcũnđược, g hânn dân,tuaừv đếndân,uàitừg đếnnhèo,g àđến gitừ trẻ,ph từ mnaái đếnphnữ, ái đổ xôđón ra ếp ti i,Ngà vuiúth đươctắmgộiắnnháogtr tríg uệ h ước vàn Từbidoàitưới Ng xuốn. g Ởđâu cóAnh Đạođến àng v ,thìoạiávàngTi áo giluixadần,tanbiếnưnh ữnnh glànmây,như ữnnh gbóntối g ,bến nita tước r bánhìnhmiĐahn lê ng . n Giuyết tọnhg pháp củagàiN cólực oai ưnh ến ti sưg tửrốn,g làmcho cầmph thú ảikhiếpphục,hưn tiếnHải g ềutri lên,lấnáctấtcảiêubo nha ến ti tỉg têcủacôntrùn,g chmi chóc. Đạo BồĐềđây từ đãăsâu n ốc g rễđảo bntrêá Aáđộ n baola,àtrởv htônàn áogchi ínhcủacácướcn lớn,ỏnh thờib ấyờ gi tạiAáđộ. n ĐứcậtsaPh u khđã i tựác, gi đãciág àđến thav đâycági hạncủa h đã gàiN êmãn nvi . V-I TrướcKhiậpNh Niếtbàn ậtbsắp Po1-hiná lìađời. Khgiácạnh đã h mãn viên ì th ậtđãPh 80uổi t .Đếnđây,sắcthântứđạicủa N eo gàicũn gth luậtvôườn th gmàến bi đổi, yếugìa.NămấyàvoNhạig ởgSarừn La xứ trong CâuLy,cáchàBatnh laạin chừg120n dặm.Mộthômọiôn àgN gAn,an ười ng đệtửluônluônởbcạn nê đến Ngàih ph và ánbảo : -"ANaĐạo n! atnyđãmãn êvin . Nhưlờiguyện n xưa,naytađãcóđủbốnạnh đệ g tử:T ỳKheo ,T ỳKheo,Ni uBà Ư Tắc,uBà Ư . Di ềuNhi đệtửcóểth thaytachuyểnxe pháp,Đạo và cũnta đã g uyề tr b nákhắp. nơi Bâyờ gi tacóthểrờicácươg n imàđira . ânTh ìn h t,ha eoth luậôtv tườn,g b âyờ gi ưnh mộtcổ xeđãmònrã.đã Ta mượnón để chởpháp,anyxeđãmòn ừav màphápcũnđã g lankhắp,nơi ậvytacònmếnếc ti làm gìcáthâni tiuề ụy t nàynữa?A-TroangữaNb!thá tasẽập nh ết Ni bàn". Đức nTi tPậsắp h àoết vNi bàn,laưranh mộtến ti sét g .CácđệtửcủaiNgà đitruyềionágởcácơxa in ,lụctụcởtr đểềv cùngđấnGig cá Nộg chialylầncuối. tời Trongh bágiancuối th cùncủa g ,àigN ĐứcậtvPẫnh khônghỉn ơi,ng màvẫnếp ti tụcđitruyềnĐạo .MộthômNgàiđiuyết th php á quagan mộtkhu ,rừng gặpmộtgười n làmềđốt ngh an,th ônuần Thg Đà,ỉnth ềnNgàihđể v ọ. traih mNgài lặnlời ậgnh cùngcácđệtửeo th ôn. gvề Đếnàônnh uần Thg Đàdọrancúg n dườnàmột igN bátchonấm á đàêChin ,n ườn t h gọilàấm n eo h ,grừn ì v ốn gi ấm gn nà yrấtđượcốn i g gheoưagrừn ích th . ụTh xo trai ,ng tậcùn Ph cág cđệtửã gitừ ônuần Thg Đàrađi.Đượcmột quãnđườn g g,áaoigbNìnbáhtchoônAg nvàNauyề tr ntreoõnv glê,n rừngto cây-la Ta (Tuà dịchlàcâysotnghọ,câycóiánlớn ha chưiarnh acáih nạni ),để ằm Ngàin nghỉ.àằm iNgn xuốnvõng đầu g tởr vềhướnBắc, g mìnềph ênhgiv ái tayphải,mặtxâyhướn về mặt g trờilặn,chhai ântréoau. vàonh e ghN tNgàisắp n ập nh Niết,bàn dânchúnqua g vùnnh đến g kínến hvi grất đôn,g trongsốấycó mộtôn80 oàngi uổi t ,tTnuBạcĐà ê Lađếnxinxuấtọatgih ới gi Sadiới v ,Ngài àiNghoanỷlời ậnh . Đólàười ng đệtửchótđời gonrt à. Ngi 2-ậtnóiPh KiGi Dinh ữnáovành glờiphúchú c Lúcb ấyờ gi cácđệtửcủađề àiNg ucó mặtđônđủ, g chỉtrừônCa-Diếp g vìđi uyết th pháp xa,chưaềvkịp.àihộiNg tấtcảđệtửàtínv đồđếnquaNvàdặn ginh dò mộtlầncuối.phàiNg ú chú chưn sau: )Y,ba átcủaàisẽ Ng truyềnchoônMag -HaCa-Diếp. b)Cácđệtửphảilấyới ig luậtlàmầy. Th c)ỞđầucácKihph n ảinêu4 chữ:"Nhưthịngãvăn". d)Xálợicủaàisẽ Ng chialàmbph a ần: -Mộtphầnchêocun nThi g, -MộtphầnchoLogcun n ,g -Mộtphầnchachi o8vịQuốcươv ởng AáĐộ n Sauđâylàlờivgọcàn màđã gàiN đểlạitrgoờ in phúcuối t cùng. -"Nà y!Ccá ười ng phảitựmìnắp ht đuốclêmàn điCác! ười ng ãy h lấyPáp h củatlàa mđuốc!Hãytheo Phápcủamàta tựiải g otĐừáh! tngìmsựải gi thoáởmột kẻào nkhát,đừgtìm n sựiải g otáhởmộtnàokh ơi ác,oicánàg cười ng ..". ! -"Nà y!Ccá ười ng đừì ngv dụcmàvọng quêlời n tadặn.Mọtởvậi đờikhông cóì g quígiá.ỉCh cóchânlý cuảĐạolà ta b ấtdi,bấtdịch.Hãytiến nh lênđểải ig ot,áh ỡcáih cngườirấtânth yêu củata!". Saukhđã i dặndòcặnkẽxog,n p iNghậàn địnrhồiàoết vNi bàn.Lú cbấyờ gi ằm nh gànyrằmaÂL thánig eo (th áo gisửunTr hoa)g. Rừcây ng Ta-latuônoaxuốn h gphủlêthânn ,Nàig trờiđấtu ám,câycỏhéo ú a,chmi chócmi bặtến ti ótgh .Vạnưậtnvh chìmlặntrgoây in phú tnặngnềcủasự chaily. cCá đệtửtẩnliệmxácàaogNivtrki n mquaà7nv à ngysau,đuakimquan Câu àonNgihvt thiđểtạichùaện Tih Quangvàlàmlễtràỳ( lễỏah u)êthi . mTá ị v Quốcươv nlớn g ởAáđộ n kéoùnnhbi gtươdũn g n đến g tonrah dàhXán Lợi.hưnN ông Hươ g g-Tích n yteo h dichúccủaật,Ph đứnđi rag ềuđìn,h à v ờ nh thếệcvi phânchaXái Lợiđềuđượcổnỏath . C-KếtLuận Đứctậđã Ph hập n ết Ni Bàn,ưn nh ươg sáng của gn đờiẫnNgàiv cònchếu i sárựcng rỡtướcmắtchúnta. g Suốtmộtđòi,g80tron mnă trời,khônmột g lúcnào Ngàixao lảnmục g đíchtốithượnlà g óah độchsagú n nhđatrầm ng luânbtrogể n khổ.Khcòn i tạia,gi làNgài ười ng ởmộtongtr địaị v có diễmphú chất n ,caất o nh của ườing đời. ế Th mààvẫniNg khôngmàtngưởnđến g ;khovàtrgĐạo in ,Ngàilàgười n ở địa trong ị v cao chótvótcủaĐạo,thếmàẫniNgàv khônchg ịuởyêntrogđịavịấy, lạivấtảv dủimọtrgêno nẻoi đườnbuị g bặm,óc iga đểđưachgsaú n nlê h ncon đườnạngh ph h ú cvuian ải vàgi t. hoáàn Lònươthg của ng ĐứcậtvôhP . bêni 1-Ngườiđờigươnoiê sáng ngcủaPhậ t. Sựhysihcan o cả,lòntừrộn big glớn,trítuệsángsuốt,ý chídũngmãncủa h Ngài khônnhững là g êubhiaon gươsáng nchg Phngoậtư, àêri màcònchotấtcảmọi ườing .Nếu chgtaqua ú n ệm nig Nlà gài mộtvĩnhâncủaânnh lo ạitừxưađếnan y. Nếu chtaqua úng ệm ni Ngàilàmộtbcậ siêuânhn ,ì t h đólàmộtbậcsiuê ânnh cao ữnhơn gbậcsiêuânnh khc. á ếu N qua ta iệm n đờiàlà iNg mộtsựthịện hi của ật,Ph ì th đólàsựị th ện hi đẹpđẽhất n đầy và đủýhĩang ơhết n trogcán csựthịhiện. oênChkhônnhững đối g vớiTínđờoáậtg,Phi màđốivớiể toàhn ânnh loại, Đứcậtđá Ph gđược n ôn t sùnchgvà êmi ưỡng . ng 2-Tínđồhớ giên ữnnh lời g dichú ccủatPhậ úngta,Ch- hữnn ậtPử, hg ai cũngbiếtđờiĐứctlà Phậ đẹpđẽ,caocả;bhọcài củađờiNgàilàquíu, b á sâuxa. Nhưnnếu g chútakh ng ôngcốgắnọ cgh tập,ìth bàihọcdùhayhoquíbáuêuohiban cũnôgv ích.ĐứcPhậtrướckhập inh diệt,đãdặnchútamột ng câucuốicùng: -"Mọậtởiv đờikhôncó g gìquí.iág ânTh thểrồisẽtanrã.ỉCh có Đạotalàquí bu. á ỉCh có chânlýcủaĐạotalàbấtdib ấtdịch. HÃYTINHTẤNLÊNĐỂGIẢITHOÁT"! Vậ yì th diuề kiệntrọgyếu n ất nh đểải gi thóatlàsựnhtấn i .úntađừ Chg g n ờ bogia quênđiuề kiệnấytronkh g tui . ành KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 4 QuyYTamBảo A-MởĐề : Cảnới gih Tabàcủachtalà úng mộtcảniới hg đầymêmờdục và . vọng gúnCh tđa a lặn gn hụpgbotrể n ước n mắtcủađaukhổbùnvà ơcủa nh dụcg,ọvn sốngtrôilăn cản trong ấy, h chúngtakhóấy th đượcbếnbờsángsủa, yênổnđểlộiào. v ậtTlà h đágtươhn chng ânoth phậncoười gn chúta. gn hưnN bản g uyện ng chútađâung có thế!úta,Cngh từvôỉ,th ởguồn nơi chơn vắnglặng,sásuốt gn vôcùn. g Vìmộtiệm n b ấtáic, g khởivôminhvọgtưởn,g nê chtbúnagịqua ycuồntrognsatử, nh trôinổibacõi trong sáuđườn. g Vậ yì th trongchúingtalàngườikhôngmuốnátkh hora ỏicõiđenối t ,sầuđau nà y, đểdượcởtr uồn ềngv gsáotrn ,ng uiavn ?.Nhưnlà g msaođểđược?rathoá Aisẽ làkẻrủlònươtgh để ng đưađườngchỉlốichochúngta?Ai làười ng cóđủphương phápần th diệuđểúip g chtarkhúng ỏisitnhửluânhồi? -Đấncag o cảsásuốt ng đầy và đủăglực n ấykhônaikh g áchơnlàĐứcPhật ích Th CaMâu,Ni gười n đãchứngquảb ấtsa,nh bấtdiệt;vàchỉcó Gioph á ápcủa Ngàimớicứuđượcchsaúng hrakh n ỏiôv thườnđa g u khổ. Vậ ychúntacòn g gần n ngạigìnữamàchẳnchg ịuquyyTam-Bảo . B-ChánhĐề : -IĐịnan hD hVàiải G ghN ĩa. 1-Quy-ynghĩa làgì ?Quylàtrở; về Ylàươn tnựag ,uy- Q ylàtrởềnươv ntựag nơimàmìnđã h ì v simê,phónđãng liàbỏrađi,ưnh đứatrẻkhờdạiđãrờibỏchmẹ a đểđi ra o anph hgtr á,bâyờ gi bết i sựdạikhờdokiệm nhgi khổđau,quaytrởềv nươtựang lạidướibónạngh ph h úcvàyêuươth của ng chamẹ.ữCh uy- Q yuyê ng n dịchhĩang làkínvânh gha yphụctòn. g am 2-T bảoghn ĩa làgì? Tma bảolàbgôian báu:PHẬT,PHÁP,TĂNG. ế Ởth ,agin àbạc, ngv ọ cng àda ngv vọnlà gh quíbu. á Nhưnsự g ật,h àngv b ạc,dađâu vọngh có cứuđượccogười n khỏi khổ,sốn,g à,gi bịn,h chết,màlắm khicònlàmchocoười ng êmth khổữan Còn ! ật,Ph p, Phá ì tTănhg cóđủnlực gă dắtdẫncoười ng rakhỏiữnnh cág ikhổ nóitn. rê Bỡthế, i ười ng đờimớitônsùng áp, ậtPh glàTăn ôi bang buá Tam( Bảo). a )PHẬT :ữCh ậtPhdochữạnPh Bouddhaphêâm in ra.uTà dịchlàGiácGiả ĩanhg là :Bựcđãciág ộng sángsuốtotvềbaph àhn ươdi ng ện:Tựác, gi icág tha, ácgi ạnh hviênmãn. b) PHÁ :áp Ph làdochữPhạnrma Dah màdịchnghĩara.áp Ph làphuơph ng p á tuànmàh ậtđã Ph phuy táh ađể r diệtmọtrừ imêmuội,khổđauvàchứngđượcquả ật. Ph BaT ạnKig Đinh ểnđều gọichunlà g áp. Ph c) TĂNG :hTaăngyTàăginlàdochữPhạnShagmàn phiênâmra;uTà dịch là:Hòaợp h ch,gún nghĩalàmộtđoể thàn tuàtừbnhốngười n sắplên,cùnuagnh sốngchunmột g chỗ,đồnigữới gi luậtcut,Phậ đồnchg asớt i chauo nh mộtcáchòa h uậth nhữnì g đãthâuđược, ậ nh ậtchừv ấcđếnần nhti . 3-Quy-yTam-bảo làthếnào? uy- - Q yTam-bảolàtrởềnươv ntựag ôi bang bu: á PHẬT,PHÁP,TĂNG. TạisaophảiQuy-yPhật? -Vìậtlà Ph đấnhoàntság suốt ng ,bvôtừi lượn,g phướcuệ h vôên,bi đứcạnh mãn êvinh ;-VìPhậtlàười ng dẫnđườngvĩđại ất nh ,đãcócáki i iệm nhg bảnânth otgàivònárhan sag tửnh đểchứnĐạo g . Tạisaoquy-yPháp? -Vìchỉcóphươph g n ápcủaậtlà Ph đầyđủ cônnăgđể đưachtagúqua n khỏibểkhổ,đếnb ờải gi toáh. Tạisaolạiquy-yTăng? Vì - là Tăng ười ng đãhysiađìn ginh h,của tiền ,danh ... vọng đểìn t uyện ngh theotdắt Phậ dẫnchsaúng trđườn ênh Đạo g . I-Ba Bựcam T Bảo mTa Bảocóbực: a - Đồntể hg Tambảo, - XuấtthếaTinmg bảo, -ế Th tarụngi trìTambảo. 1-ĐồngThểam T Bảo a)Đồng Thểảo ậtPhB :tứclànóitấtcảchsaúng cùn nh gchưPậtdồn h một g ể th táhsán suốt ng . b)ĐồngThểháp P ảo B :tứclànóitấtcảchúnsag cùn nh gchưậtđồn Ph một g phápbhtừiìn án đẳn h . g )c Đồng Thểăn T gBảo :tứclàóin tấtcảchsagú n ncùn h gchu Phậtđồngmột ể th táanịn h ,h sự,lý hòaợp. h 2-XuấtThếGianam T ảo B a)XuấtThếGianậtPảo hB :làchỉcho Đứcích tThậP CaMâui,N ĐứcậtPh A--ĐàDi ,ChưPmười hậtgorn phươbganđời,đãtựiải g toárhakhỏisựuộc ngbrà củaế th . gian b)XuấtThếGianháp P ảo: B làchỉcháph onhC ápcủaật,Ph cócônnăg làmcho chgsaú n otnhákhỏisựràbuộc ng củaế th ,agin hưn Tứ-đế,ập- Th ị nh ânnh duyê,n Lục-độv.v... )c XuấtThếian G Tăngảo B :làchỉcho cácị v Thá-ăngđãosự ráàiangth brànuộcg củaế th ưgianh đứcuáQ ếÂm, T hn Đạiế Th Chí,Văù, Thn ếp, Ca-Di A.v Nanv ... 3-ThếGianTrụTrìam T Bảo )ế Tah GiTaụnr TrìtBảo Phậ ,làchỉcho XaLợicủat,ậPh tượnPhậtđức g bằng kimkhí, chạmtổr bằngdamộc, nh tôb ằngđất,đắpbằnxi g mă,ng êuth bằnvải g ,hay vẽấy. trêngi b)ThếGianTrụTrìp Phá Bảo,làchỉchboatạnGig áođiển:Kinh,Luật,Luận ết vi hayấy, trênig ải trêvn trênlábuônv.v... c)ế Th GiTaụnr TrìgBảo Tăn , làchỉcácvịTỳKheo,T ỳKheoNituchành ơn ch,ánh đạođứcsạch trong ,ới ig luậmtnghiêra ện htrogin tại. -ISựQuyyTamBảo Saukhđãi hiểuõr thếàolà n uy- Q yTambảo,tấtiênph h ảithựcàsự nh iểu h bết i ấy.Tực h bhàằn n sự g tướncun g kín g ,h vângtheo Tam-bảo,hưn ế th gọilàsự quy- yTam-b ảo. 1Sự - Quy-Yậht:P Hằnàgnychútaph ng ảiớ nh tưởngluônđếnật,Ph ệm ni dahiệu n t,Phậ chêmi ưỡng gtượn n ,Ngài àuyện vng suốtđờitheobướcchân,Ngài ấylàsựquy- yt. Pậ h Sự 2- Quy-Yáp hP :HằnàngytụngđọcKi,hn Luật,Luận;sớmôm h thời ai côngphu,ìm t ểuih hĩang lýâm th uyề h ncủap Phá b ảo .Khđọ i cụnt gKiđi hn ểntâmtrí tkh a ônnghĩxằnbậ y,khônớ gnh tưởnữngnh việc g khônhag y, khônbmưu gàn tính kếđểlợikỷ,tổnơ. nh útarừbỏngCh đượcdục,vọng tâmtríđượcságsuốt n ,an là,nh atnhịn. h 3-SựQuy-YTăng :Thếtườn gianh óign :"Trgọật,Phn phảikínTăh". ng Cho ,nê ếu n chàtúnhâm ag ờ th êu, hiPậtbona ì th chútaph ng ảitdạ hậ kínhTăng b ấyu. iênh ười Ng ực th sự hàn quy- yTă,ng hễấy th ngườiđầuòntr ouôn áv ,g chân chính tuàn,h giữgìnớiig luật,ì th liềnkínnể, h quý,trọng xemưnh đólàị v đạidiệncho Đứcật. Ph Làmưnh thếlàsựquy-yT. ăng Tómlại,ờth Phật,ụnt Ki g ,nh ữgi Giới,cứu nghiê ãt Ph php, á kínhtrọgTăn àchgi ânchín,h dó chínlà h sựquy- ytam-bảo. V-I LýQuyyTamBảo Lýlà. tongbêr Lýquy-yTam-b ảohĩang làquy- yTam-bảotâm ongr chúta. ng N chtachúng ỉthựcànsự ếu h quy- y, chỉdouổi rng theo Tam-b ảoobi,ngàê màquên lýquy- y,nghĩalàquênTam-b ảotâm gobnrê chta,úng thìchútachng ưaực th ành đúnghĩaTam-quy.ế,ậtTh bntrogâm ê chúgtacũn n có g đủTam-bảo.ú ngCh tcần a ực th ànhlýquy- y, hayTma TựQuy-Y: 1-TựQuy-YhậtP :Tựnghĩalàmìnđối h ới v tựtâmmìn. h Tưquy- yPhậtlà mìntựh trởới về tPsáậánh nsuốt g củatâmmình,-Vânmỗi g ười ng đều cóậtPh ,tnhá àđề v ucóể th t. ậhànP ĐólàlờiậtTPhíchCađãdạy.Nhưnấy Phậtáng b ị mêlầm,ọgtưởn vn chg elấp.Vọtưởn g n ưnhg mâymờ,nhưậtPá . trăng Mâymờ cóể th chekhuất,chứkhônthể g têui diệtđượcsátrăng . ng ậtáchPnh tabúng ịvọng tưởnôgv michnh elấp sâukínđếnđâu cũnẫngv ườn th còn g .Vậyì th sao chútang lạibỏquêcủa ậtánPh cht,únag màchỉchạytheocầu khẩn; goàiPhậtbên ưnh đứa"cùntử" g cóọnviêcg quý,chamẹđãiấu g sẵtrgchon éoomà á ón khônbiết g , lạiđixicùn nă gkhắpmọơin! 2-TựQuy-Yháp: P ghĩan làvâneo gth phápcủa tnhá mìn. h gtâm oTnr tacóđủ tấtcảcácáp: Ph b,Từ-i Trí-uệ,t Bìnđẳn h ,g Sá-suốt ng ,Nhẫnục, -nh h-tấn Tni ...chtagú n cầnphuy táh ữnnh đức g ấy h tán àđộn hnv eo thg ch,úng tuâneo th ch. úng ưNh ế th làTựuy-Q YPháp. 3-TựQuy-Yăn T g :hĩang làânv theo g Thầytrogâm n mình,Thầytroâm ng mìnlà h đứchòantá hợpnhtịn a củah mìn,h ưnh àlà giTăn ện hi thâncủasựòa h hợpnhtịn a obnài. ghê Bấylâuì v mìnhmêmuội,khônấy nhậtg đượcônTầy gh tâm, rong nayờnh tchPhậ ỉdạy, mìnhậntấyđượcôngThầytaịn hn ấy, h thì mìnph h ảiquy-yThầycủamìnhtrướcđãchứ! óiN óm t lại,mìnph h ảiươn tựang ,quayới về Ptâm hậrong mìnhlàtásánh ng suốt;ới v Pháptâmongr mìnhlàcácđứctínhTừ-b,i Hỷ-xảv.v...,ới v trTgâm oăn mìnlà h sựòah ợp, h tnhịn a hcủab ảntâm.ưNh thếlàLýuy- Q Ym-Ta bảo . V-ghN iThứcQuyY Saukhchi úntagđãểu hi rõSỰvàLÝQuy- yrồi, chúngtacũncần g bếti qua ức thing củalễQuy-y. 1-TrưócTiênải Ph GộiRửaân Th âm T ChoTrongSạch. uy- Q ylàb uổilễquanhất ọgtr đườn ntrê tug p tậ củachgta. ú n óN làcuộc khởiđể hàn điđếnmụcđíchải ig toáh,vìthếchúngtakhônể thg xemtườn h ,g cử một hàn cáchbãi ừa được. Khmuốn i quy-y,chútaph ng ảiy-phụcchỉntề,h sắmkha ylễtỉnh hchưTăng đếntraidườn,g đảnhlễàcầu v xichn ưngrủ Tă lònTừ-buyề gitr toraquyn ới gi cho mìn. h Trướcàngyànhlễ,ânth tâmchtaph úng ảiđượcộig rửasạch ongtr .T atắmrửa sạchsẽămặc n chỉnt. ềh Đólàvềthân;còntâm về ì th taphảibph a ensámối h ,chob a ệp hing đượctịn anh . h Nhờsựtẩygộicảtrglẫn o n goàấy, ni tamớixứngđáđón gn ập nPhá nhtịn a cah oquýcủaTam-bảo. hát2-P guyện N . Đếnờ gi quy-y, chúngtaphảiqùyxuốn; g eo th lờihướndẫn g củachưg,Tăn chí àph tnh uyện átng : -Đệtửsuốtđờiquy- yPhật. -Đệtửsuốtđờiquy- yPháp. -Đệtửsuốtđờiquy- yTă. ng Saukhph i tuyện ngá Tam-quyrồi,gười n phuyện átng chtin ắcrằnmìn g hđã eo gi hạtốn gi ảigi thoá,ế th nàocũnsẽ g gặtđượckếtquảốt t làthoálybđườn a ác: g Địa-ục, ng ạ-Ng quỷ,Sú c-sah. n Vìế th ười ng quy- ylinóiề tếp i balần: -Đệtửquy- yậtPhrồi,khỏiđọđịa a ục. ng -Đệtửquy- yáp Ph rồi,khỏiđọgạan quỷ. -Đệtửquy- yngrTăồi,khỏiđọsúa csanh. ế Th làtrẹnọvn m-Ta quyàTam-v kiết. Đểb ảoồn t lý tưởncag o cảcủamìnàiữgvh vữnđức g trênđườn i Đạo g ,gười n quy- ytựnguyệnmộtcácgmạnmẽ h kh vàthn ẩn: -Đệtửquy-Phật,uyện ng trọnđờikhônquy g ytên,hi thần,quỷ,vật. -Đểtửquy- yáp, Ph uyện ng tđời rọn khônquyg yonạig đạo,oiá. gtà -Đệtửquy- yng,Tă nguyệntrọnđờikhôngquy- ytổnữuh ácđảng. hưN ế th làlễquy- yđãontất hà .ườiNg Tínđồchỉcònệc vi làmeo th đúnhững g lờimìnhđãphuyện gátn vàđãuyê t nthệtrướcm-Ta bảo. VI-LợiÍchCủaQuyYTamảo B 1-Khỏiđilạcđườnđòi g otmvànơiă ối t . hưN chtđã únag thấyở đoạnmởđầuàbiny,chúgtađa n nglặnụp hg bển rogint khổ,đagbơlạc nv lỏngữai đêmối t mêmôn nh g.gocản hànTr bđá hi hưtn thế, nếukhônấy gth đượcữnnh gphươgtiện n đểđiđến,khôncó g nữnh gbcậ Thầyđểdìu dắtđến,ì th chgtasẽ ú n quaycuồnmãi g mãitroển ngbi satửnh luânhồi.đích Cái sáấyng làĐứctậ,Ph ữnnh gphươện tngi ấylàPháp,ữnvành gbậcầy Th dìudắcấylà .Tngă Khichtúngađãbiếtcóữnnh sự g quýbáuhưn ế th màkhônnắm g bắtlấy,thì chẳngkhcgá ìười ng sápchếtđuốiụ thấycáibègỗtrôiquamàlạidạikhờxuađẩyón ra. Sựquy- ychínlà h mộtcáchbámíu v ovàcábèm-Tai bảomàđã ậtPh chếđể ra cứuvớtữnnh kẻ g sắpchếtduốigbiển tron đờilàể tànoh chúta. ng 2-Khđã i phátnguyệnquy-y,mìnhdễiữg đúlời ng đãứa h ,vìcósựchứnmig nh củaưCh . àCTtănhúậgvP Cóười ng nói:"TôitônsùngĐứcPhật,vìbếti àlà Ngi mộtĐấngsásuốtng onàh t; oàn ôiT áp trọPhng ì v ếtbi ápPh tcó Phậ đủănglựcđưaười gn đếnải gi thoá; tôikínTnvì ghă bết i đấylàữnnh ị gv đạidiệnchoĐứcật. Ph Biết hưn ế th cũnđủ, g cầngìphảilàmlễphuyện átng quy- y?" óiN ưnh thếlàchưaểu hi átrgị i vềphươdi ng ệntâmlýcủalờiứa h ,lờiềtrướch mặtười ng khác.Khchi útađã ng hứavớiaimộtđiềugì,mànuốt lờiứa h ,ì th tâmồn h chuíntagbứcrức,ối h kh hận ôn. gan Đãhứatấtcóổn b phnlà ậ mtrọnlờihứa,ếu n ất th lờihứa,tấttasẽtựkh. inhta ất Nh làkhilờiứa h ,lờiuyện ng ấylạicửhàntrog mộtkhuncản g têmnghira trướcĐiệntPậ,h ncó trê sựchứntcủa rig ChưPật,h dướicósựchứncủa trig chư,Tăng chunqua g có nh sựhộệm i n củahữnn ântgh bằng quyếnthuộc;phuyện átng trokh ng uncản g ấy, h tấthiêchn takh úng ó lònmàg itrá lờiuyện ng ha yxao lảnđược. g C-KếtLuận Khuyêtín n đồquyên ycảSựlẫnLýến àtinhv sự trong quy- y útađã ngCh thấy, làtPửhậ ì th phảiquy- y.Quy- yphảiđủSựàLý. v Khônêng oànthỷlạimàbgoàiên xao lảng. obêntr Cũngkhônêghoàntựônt tự mìn rtiênọg hmàkhị nhti . goàibnê Muốnquy- yì th trướcph ênti ảilotnrọg làmlễquy- yđểđádấu nh bướcđiđầuncủa tiê mìntrhênđườnảigi thoá.Lễấyưnh làlễễnti đưamộtgười n rađiậnmột h êmhin ụv mới.Nhưnmột g khđã i đặtchânlên đường,ì th ười ng ấyphảidorguổi n ,quyếtến ti mauchođếnđích,chứkhônph g ải chầnchờ,qua yđilộnlạimột chỗ,ayh rẽquamộtả ng khác.Đãphguyện tán quy- y màkhôneo gth dấuchâncủaĐứcđã ậtPh đểlại,khôngsoovàigươngsácủa ng Đức ậtđã Ph êun cao,khôneo gth oiáph g ápmàluyện rèn tâm; tánh khônữgi ới gi luật, khônvâng lời g ắc nh ởnh củaưCh ,gTăn ưnh thếlàtựlừadốimìnvàlừ h adốigười n khác,vàcáạitiah lạicàlớn ng laocả hơn khônquy- g y. ilại Trá ,nếu chútaquyng yực vàth àđú hn nưhg lờiđãphátuyện ng ì th con đườniải g o átdù h xa,cũnsẽ g cóàngythấyđích. Xihãy n luônluônnhớ gi lờinóicuốicùncủa g ĐứcPhật: -"Hãytinhếnlênđểải gi t". oáh! KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 5 NgũGiới A.-MởĐề Saukhquy i yTambảophảisốnđú g tgheo n quyluậtmàĐứctđã Phậ chếra,để ến ti bướcrênđườn t Đạo g .uy Q luậtấylàN gũGiới.Nười g theo đạooph Nh ảisống đúeo thng Tamcươ,gn Ngũườn th ,g ìt h ười ng theo Đạoậtcũn Ph kh g ôntghểchỉtọ h Tma uy Q màkhôntrì g NgũGiới. gười N đãphátâmquyyTamBảo làđãb ướcchânlêấc n tải gihan thoá, ưn nh gnếu khônữgi mnă ới gi làchỉmớibướcmộtấc n đầuồir dừlạign ,khôngthể ến ti đếnải gi tậhoásựđược.mNa Giớinàykhônhữnng đưa g ười gn mạnếntih trên đườnoiàát,hg màcònđemlạitrậự,uiavn ,hòabìnchh oađìn gi h,Quốca,i g xã hộiữan .ũNg iới g chínlà h ềngimốichắctậạoh ạnh ph h úccho cáhânn đo và àn ể, th chínhlaônầy tgh ừănachg tlà únag mđiềuxằngbậyời trongh mạcpháp.Vì ế, th ĐứcậtThích P đã Ca cólờidichú ckhẩnết thi sauđâytrướckhập gàniNh ết Ni b:àn -"Saukhitadiệtđộ,cácười ng tuph hàn ảitônkínới gih luậtlàmầy; th dầucho tcòna tạiế th đểdạydỗchocácười ng mấyngàđờiđiữan ,tacũnêmtgh điềuàon oớiniàg luật."ới gi luậậtchPh ếraấtu, iềnh vìcầnphảip á dụnchg ềuoinh ạnh g ườing tuh: àn -T ỳkheo,-Tỳkheo,-ni Sadi,-Sadi. ni Riêđối ng ới v ậtPhửàng tại a,gi ì th chỉcó5ới gi màthôi.ưn Nh gnếuiữg được5ới gi ấythìlợiíchcho mìn,h cho ườing khônxi g ếtkể. B.-ChánĐề: h I.-ĐịnghhN ĩa :ũNg ới gi làămn điềucấm găn màPhậtđãchếra,đểăng ữnnh gtưởnngiệmác,nóiăgchn ẳnglà,nh àđộn nh gbấtchín. h ămN điuề rănấylà: - Khôngđượciết g hại, -Khônđược g trộmcướp,Kh- ônđược g dâm, tà -Khônđược g nóidối,-Khôngđượcuốnruợu. g Nămđiềuàyn ycứtâm rên ,bitừ bìnhđẳntrêng phươdi ng ệndứtộitrừ lỗicáânnh àđem v lạitự, rậ uinva choxãhộimàthànlập. Đứcậtkh Ph ônbgắtbuộcchgtaph ú n ảitriệtđểuân t theovàcũngkhônămgh dọếu an chtkh únag ôntuân g eoth thìphảibịNgàitrừnphạt.Sựiữg haykhôngiữới gi làdo chthoànúựag liệulấy.Đạoậtkh Ph ác vớicácônT oágkh i ácchínlà h ởđiểm Đứcậtkh Ph ônph g ảilàmộtquatòa n ối t caữogi quyềthưởn n ph g ạt.Mộtýhĩ, ng một lờióin ,mộtđộn ành tốt g hayxấuchínđã h matheo gn ón mộtmầmưởn th gphạtrồi. ĐứcậtchPh ỉlàmộtị v dẫnđườnrgấttừbi,vàrấtsásuốt ng .chàiNg ỉcho chtaúng cođườn n àognlàconđườnság ngcovà đườn n àolà gn conđườnnguyểm hi không đinê .Nhưnnếu g chtakh úng ônteogh conđườngsángmàlạimuốnđiàocov n đườnguy n hiểm,ì th tấtêchnhi úntagsẽgặpọtaihựiên,h chứPhậtkhôntạog ọrađể tih ph gtrừn ạtchta.úng Tòanchá ínhlàluậântnh quả.Talàmácì th tachịu quảxấu;tlà a mệnith ì th tađượcqủaốt t .Nămới gi chínhlàămn trì hàn chgăn ận chotađừdi gn lạcovàđườnc, ág làămn àănchgroh ậchn otkh a ỏirơxuốn i g vựcsâu,kh ongtr tađi i trcoên đườn n gải i thoá. I.-ăm N iới G 1.-Khgôn đượcgiếthại .Điềugăncấmthứứt nh màậtkh Ph uyênchúta,ng là khônđược g ết gi samạn nh ,g từloười nàgi chođếnlot.vậài Samạn nh làg mộtgíatrị qú ybu, á ất nh làsamạn nh gười n ;ết gi ạih sahmạn n gkiđể a ôt ồib cho samạn nh g nà ylàmộtđiềuác,khônợp gh lýđạo . áoậtgiPhcấmsátsanềubhỡi lýdo: a)ôtrọ Tn gn sựgônc bằng. tagúco-nCh sai mạn nh mìn g hlàquý,làmộtcủa buá uyệt t đối.Nếuaimưuhại,làmìnchh ốntrả g ệt tir đểb ảo vệsamạnnh . g Mìnhđã bếti quýgtorhânn mạnmìn g ,h tạisaolạimuốnchàđạpsahmạn n ười ng ?Suyrộng ,ra cácloàậtcũn iv bết ig quýgmạn ọrtn chg . úng Nhưmộtconbòhaymột coeo hn sắpbị đậpđầu,ọt ch uyết h ,ấy tah sựphảnkhmãn áng li h ệt, sựđau thươcùn ng cực g của ch,úng bằnghữnn ến tig gkêuào,g hữnn cág dãy i dụachthoá ếteo Th! lẽcônbgình, đìềutakhônmuốn g ilà a mchot,a ì th tacũnđừ g glà n mchười ong khác,haylo ài khác.ậtdạy: Ph "Aicũn ai sợ g gươmda,o icũn a sợ g sựchết.Vậynêlấylòng mìnsuy h lònngười,chớgiếtớ !Ch bảoết i g ". ! b)ôtrọ Tn ngậtánPh hbìnhđẳng. úgtamỗi nCh- loàituythânhìnkh h ác au, nh màẫnv đồngmột. ậtánPh tnhđã ậáP b ìnhđẳnìthg khônthể g ivệnlýdogì đểóin rằnậtáởgPnh gười n ágtrị i ơnởh ật,v ởaicấp g ànymàudanàyíag trịhơn acấp gi kiamàudakia.Sáạith mộtsanhvậtlàsát hại. ậtnPhá )c Nuôidưỡgn lòngtừbi. -LòngtừbicủaĐứcthậxem P mọlo i ưnhài co,n Nàikh nêg ônđồn g gýchđệ o tửságàiN thạisat,vậnh b ấtcứgtrườn o n ghợpào. n Bỡvì i đêmtâmiết g ạih samạn nh là g lòngđộcácđãcựcịn th ,h tâmbtừiịbóp chết. Nhẫn tâmvôcớết i g mộtcot,nvậ tínb ạoh áckhôngkémiết g mộtcoười ng .hẫnN tâmlàm chokẻkhcá haytkh vậ ácphảidãydụa,sirên ết,quằngquạigmátron uđào,lệ tongr nóntrước g khtrởúihơ cuốicùng,làtựết gi lòntừbgicủamình,làb ópchếtcái mầmươth nyêg urấtquýbuá ongtâm r ồnh chúgta. n Nhưế, th khó màut để hàn àchtnh áhquả n được.ĐứcKhổnTửg códạy:"Vănkỳtbhaất n ẫnnh kiếnkỳthực, kiếnkỳsanhbấtẫnnh kiếnkỳtử".(Nghetến i gkêu lacủacoật,vn khônỡăntghĩt nó;thấyón sốnkh g ônđà g htấy n nóchết).ưNh vậygười n cótâmabihtừylòng ânnh đềukhônết nỡgi hạiười ng hayloật. i àv d)Tránnhânqủabáo ứngoánthù .-Khết tagi mộtười ng a hymộtcotậnv ìth sựậcủa onáh ọhkh trềàn ódậptắtđược.Họì v côế, th ì v yếu sứcênbịitaết g hại.gTrokhn ấy, i ọhômlòngcăm,hận chờgặpdịpbù, áoth haycocán ânith ânnh ọh sẽobthùá lại.Cứế th mỗiàngytađềueogi cămhờnchười o ng ật,và tíchlũylâu àngy,khốioiaấy ng toơsức nh ,ta chừgấy n tab ịnósáthạilại.tạoCàng ghiệp n sát, cànglao mìnàođa hv ukhổ.dạy: ậtPh "Ngườiườn th gsatâm nh sáthại,càtngă trưởniệp gnh khổ,,mãixo ayvầntrsago n nhtử, khôncó g gànyrakhỏi"(KihLă n ng Già). Lợiíchủa c sựkhôgn sáthại. -Vìữnnh glýdon,trê Đứcậtcấm Ph ậtPửh khôngiếtaị. h Khôniết g ạih ,sẽcóhữnn đi g ểmlợisauđây: a)Vềphươngdiệnác ân nh .-Mộtườign khônẫntànhg sátnhân,hạit,vậ khônđộc g áclàmđổ máu,khônlóc g da,xẻthịt,chặtđầu,thắtcổ,ì th tronglòng khônbgứcrứt,hối,hận ânth tâmđượchẹn ,hàng ơthới,giấcủ ng đượclà an ,nh ét n mặtđượchòaềni ,sáongtr . ng b)Vềphươngdiệnxãhội. -Nếu tấtcảhânn loạiế trênh ới gi à nyđềuữi g đúg n ới gi thứậtcủa nh ậtdạy Ph đây,tì h chến i trasẽ nh khôncó, g màcácệp hign sahtửn luânồih cũnđươ g cảigi thoá.onTổêCh xưacódạy: Hết ' tảy h chsaúng kh nh ôniệp ghn iết g , Mườiphươonàgcónổiđa. o n hb i Mỗi,ành mỗichốnđềuut iện Th . Logìêhạint chẳntháibìn g .h ' ạn H chế: Vẫnbết i ếtgi ạih làtạoânnh khổ,hưnn ười ng tạiacòn gi ămặn n , cònlàmcônệc vgi kianọ, thìkhókh tránh ỏiphạmới gi sát.Ởđâykhôngbắtbuộc chtph únag ảiữgi ệt tri đểhưn thế,chỉcầnữig phầnquantrọglàkhônết gi ười ng ,àv ữnnh gcotnvậlớnhư: n Trâu,bò,ựang ,chó,eo h ,àv.v g ... Cònhữnn cog ỏnh nếu tnhđược rá êubhiaon quýbấyêu. nhi chêntađi úg ì từh chắchơăn.Nhấtlà khônnết êgi ạih siậtmột nhv cáchôv lý,ết gi đểỏath lòngthíchết gi .Tkh rong giữ ới gi sát,đề tanê phònghaiđều sauđây: a)Khôgn nênđểho c ácý sankhh ởi .Giếtmộtcotvậnlớnmàì v ôv ýayh tự vệ,thìcáiqủacủaón cònẹnh ơlành ết ig mộtcochn uồnchuồnới v cááci ýmuốnết gi chovuitay. b)Nêntránsự h huântậptrongoàn h ản c hgiếthại: Nhữnđứa g b élên3,lên 5rasângặpchuồnchuồn,b ươmbướmchụpb ắtrồingắtcá,nh rứtđầuếu n chamẹ ấy th màkhônrầy g la;đến12,13uởi t , chsắm úng ná,àtinghunb ắnchim, đến20,25 tuởi,chgđâm ú n eo họng ,ết i g chó,ẫnv khônbgịăncấm g thìsau này,quenớiv tánh hunbạog ,cơongrt ậndữ, gi chúcó ng thểiếtg ườing khônớmg tay.Vậ ychúntag khônnêđể g tựdochcoo cán quen i cásự i iết g ạih sivật,nh màcũngkhônchg o chmục úng kíchnhữngcảnhchémết gi ở cácrạpchếu i bóna hyg ởữagi đời. 2.-Khôngđượctrộncướp .Aicũnết big tộnr cướplàlấyữnnh ậthuộc i à vg quyềsở n ữuh củaười ng ,màkhôncó g sựưnuậgth ,n ahycưỡngépườing taưng uậth nbằnvõg lựcha yquyề. nhà hữnN ậtquý gv iưágnh àcửa nh ,ruộnườngv ,ềtin b ạc,gọcn à... ng chođếnmọ ậthèn v ưnh látrầu,iớt rát ...ười ng takhônchg omà mìntựh lấyđều làtrộmcướp.ộm rT cướp cóềuinh ìn h ức: ht Ỷmạnbđản hè ựtgi acủa ng ười ng làncướp,; ă cậythếỷquyềnlàmềtinkẻyếu làăcướp; n bắtchẹt ười ng tarlú ong cếu túghi n đểchaoyv ặnn glời,cầmgíabán rẻmạtlàcướp; ăn tích trửđầu cơđểchiábgn ợđenlàăcướp. n Dùnmưu g mẹorìnhrập,lénlú tlấycủa ười ng làăntrộm;cânno,đoếu, gthi n ốn tr xâu,lậuthuế,đượccủaười ng tamàkhông tìmcáchtrảlạilàăntrộm.óC thểnóitómmộtcâulà;Bấtcứìn h ức ht ào,n do lòng amth lamlấycủaười ng b ấtchínđề h u làtrộmcướpcả.Nếuvìoàntếu higè thốn, vợốmconđau,ếu thi gạoếu ith uốc, th ph nê ảibuộclònaingxảo,thìội t cònđược châmchế;chứđãàui g có,ănsunmặc g sướn,g lêxe n xuốnngựamàcònlườngạt ườing lấycủa,cướpcôn,g đểsốnmột g cáchươv gỉan mồ trên ôi h nướcmắtcủakẻ ng ,ì hèođói th tộiácậtnặnh ề!ng Vìlý doì g tcấm Phậ trộmcướp?ậtcấm Ph ộm tr cướpvìữnnh glýdo sauđây: a)ôtrọ Tn gn sựgônc bằng: tkh aúngCh ôngmuốnailấycủamìn,h tạisao mìnlại h chămchmă muốnđoạtcủaười gn ?Quyềnsởhữucáhạnn của,ta tết bia t6o ,trọng ì th tạisaotalạichàđạplêquyề n nsởữuh củaườing ?Làmunh ế th làtráilẽ công b ằng.Mộtxãội h màiếu th cônb gằnthì g khônể thg ồn t tạilâu dàđược. i b)ôtrọ Tn ngsựbìnđẳn h g .-Mỗiười g n đều cóưậtánhP hau, n tạisaota lạimuốnlàmkhổười ng khácđểtađượcsunsướn g g?Tạisao talạimuốnhưởng ữnnh hđặcăbnấtchínhtrokh ng tacũn i chg ỉlàmộtcogười n hưn uiêhbaon con ười ng khác? )c Nuôidưỡgn lòngtừbi .-Mộtkhôiv ýđámất h n mộtì tgvậ ahymộtsốền,ti tdà a udàubuồnkhổ,kh nă ônon,g ủ ng khôngyê,n tạisaotlạia ỡtâm n lấycủa ười ng đểchogười n phảikhócan,th đaukhổì v ?ta Ngườitahườnóing :"Tềintàlà huyết mạch".Nưh vậy, kẻcướpđoạtcủaười ng tứclàcướpđoạtxươngmáuười gn ,sáthại simạn nh ười gn vậ y. Chỉnhữnười gn khôngcólònươ thg ười gn ,ntậlươ á ng tâmmớilàmữnnh ệc vig đentốiưnh ậ vy.Cònt,a đãlàPhậtử,đacố ng ắng nuôi g dưỡglònn ,gtừbi khta ônể gth trộmcướp củađược. ai d)Tránnghh iệpbáooánùth .gxãTro-n ộih cótổchức,tônlẽ tọngr công b ằng,ì th tộitrộmcướpiờ baog cũnbị g trị. gừn Ăntrộmlàb ịđưaòatra ểu tiná hìn,h ncướp ă thìòa tra đại án ìn h h.Khichưab ịb ắt,kẻtrộmcướpphảitìmtmră phươngàkế đểốn rt . tránh sốnchg uirú cónbgontr gtối.Khibịbắt,gười n trộmcướpphảibitrói buộc,kh tra ảo,gồin tù,hốt n khám.ậnmìn Ph đã h đàcực hn ânth khổ trí,lạilàmcho ađìn gi hmìn,h chamẹ,vợconcũnbguồnrầuxấuổ, h àmất v ết h cảh yvọngởtương la.i hưnN nếu g luậph t ápế th agkh in ôntrừị,gn ì th ười ng trộmcướpcũngkhông otáhkhỏiluậântnh quảệp ghi n o. bá ộm Tr cướpcủaười g n thìsẽbịgườin trộmcướp lại,ây g bùaoth okh ná ổ đau.dạy: Phật "Nười g atmh luyếnsắctàikhônchg ịu rờibỏ, cũnghưn đứab éluyếntiếcmột chút mậnlưỡ trê idao,èlưỡ th iliếm,phảib ịcáọiah đứtlưỡi"(KihTứ n p Tậ h ịNh ươCh g). n Chíntế, h vìthamềncủa ti ,lắmười ng đãtự eo gi mìnàokh hv má đườn,g àođịa v ục. ng tahãyúngC lắnnghekệ bài cảnt hỉnh củavuaTrầniTônhá : g Khoétváchxotiườnchg íữnnh gđâu, mưu Ngàn trămkếluốnamthg cầu; Củagười n dầu cóđờiayn được, Đờikhác luônluônkiếpgựan trâu. Vìnhữnlý g doĐức nêtr Phậtcấmcácđểtửộmtr cướp. Lợiíchủa c sựkhôgn trộmcướp. a)Vềphươngdiệnác ân nh .-gười N khônmtnghai ì th đờisốnện hig tại đượcnổna ,khônbgịđòiỏih ,amgi cầm,tùội t ,điđâu cũnđược g gười n kháctcậin y, aogph i ócho mìnữnhn địa g vịqua. ọngtr ười Ng khôntagihmn ìth đờisauđược hưởng phướcubá uàgi sa,ng uiavn ,vàcochn uá ềunhi đờicũnnhờ g ừathưởnâm g chấtcủa ôngb,à chamẹđểlạimàđượciển hnv . b)Vềphươngdiệnđoànthể .ếu -N mộtàngyàongtrxãhộikhôncó gai tâm am, gthin ộm tr cướpì th hàkh n ôncần g đóngcửa,củakhỏilo gìnữ, gi tvậđárơinh khônmất g ,ậtkh h ôngcònì g sungsườn!Nghơnườitakhổkh bỡi ôngcócủa,hưnn g kẻ có củaiềuhn cũnẫngv khổ,ì v phảiloìn g ữ. gi ười Ng khôntrộm g cướptứclàđãâm ầm th bachn ogườin khcá sựanổnrồi.oàNhcócâu:"Nph hơn nhĩaig bấtao,gi ậtv phinghĩab ấtthủ",Huốnchg túnaglàtậửPh lạiđiộm tr cướphaysao? 3.-Khôngđượctàdâm. dâm Tà tứclàmuốnóin vềsựdâmdụcphilễ,phi pháp.Luậdạyt ười ng xuấtgialytụcphảidứthẳndâmdục, còngười n tạiì athgi khônđược g dục. tà Khvợ i chồncó g cướiỏih đủlễọlà ig chá;nh oirna,àg lénlút lang chạ làmviệcphiphápvớiười ng khácphágọi làtà.Nhưngnếu vợchồnchg ínthứcđi nữa,mànằmkhôngphảichỗ,gầnũgi unah khôngchmực ừng ì th cũnthuộc g vềtà dâmcả.Đólànóivềmặtôth ển thi .óiN mộtcáchitế v ,ơnh ìth phmà ữnnh sự g phóng tâmđắmsắc,ghĩn ợi ng bấtch,ánh chơibờilảlơ,i cũnđề g uuộc th vềloạitdâm à cả. ậtcấm Ph tàdâmì v ữnnh lý g dosauđây: a)ôtrọ Tn gn sựgônc bình .-Mỗiười ng aicũngmuốnađìn gi mình hêmấm, yênvui,vợconmìnhđochan ánh,thìsaolạiđipháhạigiaca,ng làmục nh ã nh tông mônười ng ,đưavợcogười n àovcođườn n gdâmloạn. b)ảo B vệạn h phh úcgia đình .-khônìg đaukhổ,đentối,hơn khimộtagi đìnmàh chồnogặc h vợcódạtriênư, g ạy. tàv Hạnph h úcđâucòn,khchi ồnvợ g khônau!tinhg Mộtkhađìn gi lâm h àocản v ấy, h ì th cocán isẽxấu hổ,,bêath côi cú t,b à cokhn ôngđođến hoàiá ,sựiệp ngh ,nhtaà làxóm ng ch,êbai daoágihnenố.Điều kiệniết th yếuđểiũg gìnạnh ph h úcađìn gi hchínhlàlònchg untuỷ gh củavợhai chồn. g gườiN tab ảo :"Thuậợ nv thuậchn ồn,g ctá b ểĐôncũn g cạn g ". Vìsựtàdâm củamộthaiười gtron bạnđườnmàg đìn gatroin ườn th xảy g ữnranh ụgv hen g tươ,gn cãiã, v đánhđập cókhiđếngâyánmạn. g Cókhi,đểtả r ù, th ười ng ườn t ah g ấy th xảyacár cản i h"Ônchăg ả,bem". nàă Mộtngườichồnđể g tâmdòmgón vợ ười ng ,thìchínợ hv coọ cũn hn glămlevạchoràsanhàkẻ g khácrồi.Họphhạná h phú cđìn iag ưởingh ,ì th chínhạnhphúcađìn gi ọhcũnđã g rã tan trước. oêncấm Ch tàdâmlàmộtđiuề kiệncầnết thi đểxâydựnhạng ph h úcchaogi đìnmìn h đìn àgiahv ười n gh . )c Tránhoánthùvàquảbáoxấuxa .ật-dạy: Ph "Ngườiômlòndục ái g cũng ưnh kẻcầmđuốtđiược ng ó, gi quyếtbịnạncháytay"(KinhTứThậpNhịchươ). ng ậtvTy, h ười ng tacótâmxấu xađắmmêsắcdục,khôngsớmthìchầyquyếtbịhại: nếu khôntamất hàgn nước,thìcũnãy g chânmấtmạnbmũi gỡi sú,ng ọngươm. Xưa na yữnnh kếtg qủaảm th khốcđenối t dosựđắmmêsắcdụcây g rakhônếu thig ì; g chtchúnag ỉcầndởữnnh chg ồnság chlịchsửa hychồnbằn aogh àngy,sẽấy th anhảntrgmỗi o n g,tran mỗiđoạn.cágTron csựoù, ánth khôncó g sựùonthá nào mãnli h ệtb ằngsựthùoná dosựlừadốiphụrẫyvềtìnáigây h ra. cáccuộcánmạng xảyrahằnàgny,phầnlớnlàkếtqủacủadâm. tà Lợiíchủa c sựkhôgn tàdâm .Vìế th nêsựữig giớicấmdâm tà sẽcóữnhn g lợiíchsauđây: a)Vềphươngdiệnác ân nh . -KipT hTận hiệnnói:"Nười g ế th agkh in ôngtàhạnì th đượcưởn h b ốn g điuề lợisau: -Sáucăi,(tan mắt,mũi,lưỡ,i ânth ,ý)đềuđượcẹnv toàn. -ọnđời rT đượcgười n kín. htrọng - Đoạntđược rừ hếtcảphềnluĩ i khuấyễu. nhi -uộcC tìnhduyêntrọđờikhôngaidámxâmphạm." b)Vềphươngdiệnđoànthể. một gonr-T xãộih màicũn a gkhôntàhạng ,h ìth ađìn gi được h yêvuin ạnh h phú c,ữnnh sự g thươnglus6bạin lýsẽêuti ,nta nhữncản g ùht ềm, hi chéếtgi sẽ khônxảy g ranữa;cocán được i mạnkhh ẻo ,nânu, ign xãộih sẽcườngthịn. h Nóiómt lại,cõiôbTaà ọrtc,đaukhổnà ysẽbến i thế àn ới gi than tịnh,uivan . 4.-Khôngđượcói n saisựthậ .óiN sasự i tcó hậ bốncách:Nóidối,nóiêuth dệt,nóilưỡhaichều, i óin lờihunác. g a)óiN dốihayói n láo ,làkhônóing thậ,chuyệncónóikhôn,g chuyệnkhông nóicó,ệc vi phảióin ,trái ệc iv tráióin phải;điuề ghe n óin khône, gnh điềukhông hne g óin e; ngh o ặch gỉatrướcmặtkhendồi, sau lưngchêmạc;haylàkhiưaì th nói dịuọtg n ơtmh ot,h khighétlạiđắncag ychuachát.Tómlại,ýhĩng lờinóiệc vi làmtrướcsau mâuuẫnth ,trêndướikhcá au, nh bgoàirnất t ứt hn ,đều thuộcvềnóidốicả. b)Nóithêudệt, làviệcítxítchoiều, nh làmchười ong e ngh nổisân; ậnh làtrau talời ri óin ,chuốtótg n hagiọny,lênxuốn hơi chgiọn oêmmátai dạ t đểcámdỗ ười ng e, ghn làmchười ogn sa ymêđắmễm; inh cũncó g khlà i óin ếm, bi nóibâm,óin châm,nóichíchlàmchười ong nghephảikhổ sở.Tómlại,iuêbaonh lờinóikhông đúnghĩachânt,hậ mthê b ớtchođếnchvăn ươph ng ùphếm, i bónb ẩy g làmcho kẻ ng phảilo ạntâm,saph he nh nềão i ,đềuọilà g óin êuth dệtcả. )c nóilưỡiai h chiều, ayh ôm n ,ahơn lànói"đònxócọnhaiđầu",ghĩan là đếnchỗnàythìnóiùah ới v àbênyđểnóixấuki bên a,đếnbki nê ì ath óin hùabnấy ê đểóin xấuàbny, ê làmcho bạnđa bè ântgnh haun trởlạichốnau, nhg kẻân,ườing hnĩag chốngđối,ùtohán au. hn d)óin lờihungác ,làóin ữnnh tiến g thôg tụccộccằnchửirủa,làmchoười ng ng phảiđau khổ,buồnrầu,sợhãi. he Vìsao Phậtcấmnóisaisựthậ?Pậtcấm h óin sasự i ậtvì h nhữnglýdosauđây: a)ôtrọ Tn gn sựậ th .-Đạotậlà Ph Đạoưhn ật; h ngườitueo th Đạotậph Ph ải tônsự trọng thậ.Ngườiquenới v dốitrá,khônết thig tìmsựì ậth khócóể th chứng qủađược.útađa ngCh sốn gn tưởn ọngrov ,g côngviệcchíncủa h ười ng tunhà làcốắng ph g ọátagưởn vn ấyg đểthấyđượcb ảnuyện ng ;ếu n khônglàmđượcưnh ế th màilại trá cònchồnchg ấtthêmcávọntưởn gi gấyới v ữnnh gsựdốilừ trá ph a ỉnh nữa,ì th ậtlà h tiđạo rá . b)Nuô idưỡgn lòngtừbi. iđộn -Cá glựcchíncủa h sựdốitrálàlòních g kỷ,ác độc,muốnhạiười ng đểthỏalòngdụcđen ọngv tốicủamìn. h ườiNg b ịlừadối,phỉnh gạcphảiđaukhổvìmìn,h cókhph i ảimắtthùươv ,oná cókhiphảiabgtnạii sản. Ngườituàhmàn làmưnh thếlàđãtánậlươngtâm,đãbópchếttìnươht tngro lònhọ rồi g .Mộtkhlòn i tgừbkh i ôngcó nữa,hĩang làcáiđộnlực g chínđã h mất,thì sựtuàchnh ỉcònlàả gi dối,lừabịpgười n ,vàtấtêinhkhônbờ ogia cókếtqủa tốt. )c Bảoồnt sựtrungtíntrongxãhội. một gorn-T iađìn g h,mộtđothể, àn một xãộih màkhônai,tng thìmọicôngcuộcỏnhtừ đếnlớnđềuất th b ại.đạo goTrn Nho, mộtg5tron đứcínt căh bản n làlòn.tgin "Nôhơnv tínb ấtlập", đólàlờidạycủa KhổnTử, g Hạnph h ú cađìn gi hàxã v ộih khôntghểcóđượcsự tongr dối. trá nghi ờ, ng đố kĩ. d)Tránnghh iệpbáokhổ đau .-lờióin tuykhônph g ảilàlưỡikiếm,ưnnh gnó uy ng ểm hi ơnhlưỡikiếm,vìón cóimũi ah ,ọng mộtmũiđâmười àognv khác,một mũiđâmoàvchínười hng xửdụnnó. g Aicũn ai chg ắcchưaquêncâuchuyệnằn th g bé chcừăn umuốnđánhlừxóm, ahàng bằngcáchla"LửaLửa ! ", ! ưnnh nóg chỉphỉnh ười ng đượcmộtlần,lầnsauànóh chá yt,hậ mặcdùón kêulaảm th thiếtcũng khônathèmgi đếnchữaữan .Đấy,ười ng dốichtrá ỉgâyọ ahchomìn. h Dođó,tPhậ dạy:"Pàmh kẻởđời,lưỡibúén a ằm n sẵtrmiong ện,g sởdĩchémmìnhlàdolời nóiác".Đãđàóinh lyán,gi nóixuyêtạc n làđểạih ười ng ,ưnnh kh g đã i làmhại ười ng ì th ế th ười nàog cũnạihg lạimìn. h "Áclaiácbo"á làthế.Đểhsự trán thùằnh , ệp tnhgirá dữ,chgtakh ú n ônêgdối n trá,điêuonga. Lợiíchủa c sựkhôgn dốitrá: a)Vềphươngdiệnác ân nh .- Đượcườing tnể, rọg tincậy, khônoainậhgá ùth m; iềh điđâu cũnđược g gười n chunquag hdà n chnh o mộtđịavịthântín,ềmni ỡn ếp ti đóngoệp nhiề>Tr làmăn,ười ng chântậđược h ềuhin ânth chủ,àđược v aogph i óchềuoinh chtráọng quýu. bá b)Vềphươngdiệnđoànthể .-Giđìn a vàxã h hộiđượcđonkết à sựtrong tin cậy.Mọcôn i cuộcg chung,đượcxúctiếncókếtqủatốt.Đồnươ bgàoth ngyêu,ôn th g cảmuanh .hơn ạn H chế :Nóidốilàmộtọlớn taih lao,chomìnàxã vh hội.Tuyniê,h cũncó g trvàườni hợpg óiên dối.Đólàkhàoì inv lòngtừbmài phảinóidốiđểcứuười ng ha yvật.Nóidốiphạmội t làtrgoườn n gợp h dolònm, gtha sânlàmđộngcơthúcđẩy . Ngượclại,ếu n dolòntừúgbich đẩymàphảinóidối,ì th khônph g ạmtội. 5.-Khôngđượcuốngrượu. Tấtcảhữnn ứ tgh cóchấtmenlàmsa yười ng ,hay chấcđộchạiười ng đều khônđược g uốn. g ín Ch mìn h kh h ônuốn g đãg đàh,n màcũng khônđược g épười àing khcá uốn. g p É ,ài n khuyếnkhíchười ng khcá uốn,g tộilại nặnơcả ngh chínhmìnhuốnữagn .Lú clâmb ịnnặnh ,g uốngcáctứ h uốcth không là,nh lươngybảophảidùngrượuhòauốc, vàoth hì t tạmđượcdùn. g ưn hN gtrướckhi dùnph g ảibạchchochúbết gTăni .Khhết i bịn,h khôngđượcếp ti tụcuốnthuốc g cóòa h rượuấyữan . Vìnhữnlý g dogìậtcấm Ph uốngrượu?ậtcấm -Ph uốngrượuì v ữnnh glýdo sauđây: a)ảo B toànạt h giốngtrítuệ. -Rượucònuy g n iểm h thuốcơn độc.Mộtché uốc th độctauốnvàochg ếtangy,ưnnh gchỉchếtmộtthânện hi tại,chứrượuuống vào, làmmấtốn gi tríg uệ, t phảichếtđisốnlại g vôsốkiếp.Vìế th đểb ảohạttoàn ốn gi tríg tuệquýbáu,tậcấm Ph uốnrượu. g b)Ngănngừanhữngnguyênnhânsanhratộilỗi .-Rượuchínhnókhông phảilàmộtội t lỗiưnh sátsa,nh trộmcướp,dâm, tà hưn n nóg cóể th làmânnh cho ữnnh gtộilỗikiasa.nrah Khđã i uốngrượuàosav ysưa,ì th tộinàocũncó g thểphạm được.Dướiđâylàmộtcâuchuyệnđểchứnmig nhđìềuđó:-Mộtnônah ph g ukia đagcàn yruộngữai đồn,g bỗngtấy h ện hi rasừsữnng gtrướcmặtmìnmộth hung ần th tolớn,kỳdị,hămết gi ah. n Anki h sợ, nh khóclócxiamạn thn . g Vịhunần gth b ảo: -Nếugươn ilàmmộtbiệc ongtavr nàythìachth ếtcho :hoặclàiết g cha ương ,i ohặclàđámẹ nh ương aihyuốnết gh lítrượuđểàươbnhtrgê i. Anôn hn dân g suynghĩmộhồiồir trảlời: -XiNgàichn o conđượcuốnlít g rượu. Hungthầnengh xogcó n vẻàlòn ih grồibến i mất.Trưaôm h ấy,anônh dân g à,vềnh ấy th lítrượumàônânthg muađểđãikhách,vìnhàsắpcóỗ, i g tahvộin vàng chụp lấy,ốc n cạnmột. hơi ahtấy nC đứacoỗn nh láo,nắmậyg xônlại g đánh mắncog n.Mamenđãthấm,tkh anh ôngcònbết i phải,trái ựt gi ậgycủacha,đánh ôngmộtcâychêùtốt t !Bàmẹchạyđếnômconlalà. ng Anhtachưahả,ậgin đámẹ nh tbụiúi .Xómlàngchạylạib ắthdẫn an lêqua n ìvn tộiết i g chađámẹ. nh Tỉnlại h anh mớibiếtuốngrượulàtộiặnn ứt gnh bdi troang ềumàunh thần g b ắthnlà a m. Tómlạirượuây g ềuranhi tộilỗi.Sauđâylà01hạitai củarượu màKitrong nh đãóin đến:1ủa -C cảimất rơi ;2trưởn -Tăng lòn g iết g hại;3Trí- tuệkémdần;4- Sựệp ghin chẳnàth; gn 5ân-Th tâmiềunh khổ;-ân6Th ah ytậbịnh;7Tâm - sân hận bồnbột g ,ưacãilẫy;8ước -Ph đứcutêi mòn;9uổi -T ảm thọgi bớt;Mạn 10- chg ung đọđịaoavà ục. ng LợiÍchCủaSựCấmốn U grượu a)Vềphươngdiệnác ân nh . -gười N khônuốn g rượu g ìth được ránht 10điều hạiakể vừ trên. b)Vềphươngdiệnđoànthể. -Giđìn a được h yêvuin ,concáiíttậbịn,h xã hộiđượcòah mục,òin ốn gi được g hùncườn g . g C.-KếtLuận 1.ậh-tử P khôgn giữgiớikhgôn phảilàử thậP .taúngđã -Ch thấycông dụniết thg ực th vàlợiíchcủa5ới gi ềph v ươdi ng ệncánhânvàđoể. nthà NếuTam Quylàềtản n ,g thìgũn ới gi là5 nấcthangcủangườiPhậtửtạigiađểbướcdầnlên áqủa Tnh .gboTrước n đầu,ười ng tậửPh nếucóể th phuyện átng ữgi cảămn ới gi thì càtốt ng ;nếu vìềuhin sựbruộc àng chưaể th ữgi đượccảămn ới gi thìcóữi g ới givà màmìnhtấycóể th thựchànđược,ư: nh Khônguốnrgượu,khônóign dối.Rồiới v sựtinấn h Bồ àv đềtâmdũnmãn g ,h ếp tai tụcphuyện átng ữig mthê ữnnh ới ig khácưnh khôntrộm g cắp,khôntàdâm... g ưn Nh đã g phuyện átng ữgi ới gi àoì nth ữgi chotrunki g ,ên đừgcó n mộtbướcến it tới,haibướcolui áith ,dùndằn g ưnhg ế th mãi ì th khônbờ ogia điđếnđâucả.Nếuười ng ậtPửh màkhôniữg ới gi nàothìsaogọi làậtPhử?ười Ng tườn h ,g khôntheo g Phậtmàcònữi g đúgtưn cáchưnh khônuốn g g rượu,khôngnóidối,khôntrộm g cắpaty, h uốn h gồh làtử? Phậ đến Ta ới v ĐạotPhậ làmuốnượt v lêntrêđờitầmườn th của g ế th ânnh .Nếu chogtavàúĐạo n rồimàẫnv ếpti ục t cuộcđờiôitr ổin cũ,ahycòntệơcuộc hn đờithườncủa g thếnânh ,ì th đólà chtmuốn únag làmo en h ố Đạo, oêngười Ch tửPhậ phảicố gắnữgi ới gi đểchoxứnđá g gvới n danghĩa củamìn,h đểđemạnh ph h úcđếncho mìnhàchv saúng . nh 2 Người khôgn o the Đạohậtũn cP gnêngiữgiới. ăm-N ới gi nóikh trên ông cóì g làcaosiêu,uyề h bí. n Đólàmộthọcbài côngdânthônthườn g màg b ấtcứmột xãội h onà,mộtquốcàoaginmuốnphồnịn th ,h ùnh gcườngcũnkh g ôntghểbỏsót được.măonêCh điềuluậtấykhôngphảichỉđểápdụnêchrgin oiới g Pậtử, h mà cònchunchg o tấtcảữnnh aimuốn g sốngmộtcuộcsốnlà g nmạn h ,h uianv , có lễ hnĩag tến àiv bộ. Một xãhộimàmọiphầntửđềuực th iện h đượcmăn ới ig cấmấy,ì th đólàmột xãội h gươnmẫu, g mi nvă ứt hn thếới gi . KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 6 SámHối A.-MởĐề útasốn ngCh nđời trêg nàykhônlà gai toàrhnsạch g .ườn thPậ dạy: g "Pàmh cònxuốnlê g nbacõi,lănlộntrgsáo n uđườn,g thìkhôngmộtlonàođược i hoàntrgsạch,khôngmộtốn gi ào gndứtết h ộit lỗi". ậthế, T cõiđờinàyđãđượcgọilàcõitrần,ì t h làmsasạch tongr được? Ngườitahườnóign "ởbầuì th òntr ,ởốnì thg dài";vậythìởuị gbtron tấtphảilấm buị.Buịđờiđãlâuđờilâukiếpphủlêântnh ,lêđầu n cht,aúng àouồn bngvtr lá gan phổi củacht. aúng Nólàmcho chútamờ ng mắtkhônthấy g đượcđườnchg ánh;ón làm chochtađục úng lòn,g khôngthấyđượcchântâm.Nếuchgtamuốn ú n sốnmãi g cản trong buị h ơ,nh muốnđắmmìnhtrogộin lỗi,thìkhôngnóilàm gì.Nhưnkh g i chtđãúnag muốnđượcsạch tongr thản,thơi muốnbỏtrú tộilỗicholònđược g ẹnh à,nhg ưth tới h ,ì th tấtênhichúntagphảitìmphươgph n ápđểtrchừ ohếtbuịbặm, tẩytrừchết oh tộilỗi.Đạo ongrT t,Phậ phươph ng áptẩytrừấygọilàsámhối. B.-ChánĐề h .-I ĐịnghhN ĩa: ữCh "Sám",t iếnạnPhg ọlà ig Samma;Tàudịchlà"Hốiquả".Kinhói:"Sám gỉasámkỳtềkh in iên,Hốigỉaối h kỳuhậ quá".Nghĩalà,Sámlàănlỗitrước,còn Hốilàchừ abỏlỗisau.NếudùngmộtchữSámhaymộtchữHốikhônì gth chưađủý hnĩag ,cánê cT ổxưaép gh chai h ữ lạida thàn từ"Sá nh mối h ",dịcheo th tiếnVig ệt là"ăănchalỗi ừ ".N hưthếtrochgn ữSámhốicómhà nghĩaăn,hốiậì nhv ữnnh glỗilầmtrquá ong khứ, bấtluậlà n lâu mau,àbvâyờig cho đếnềsav u, mình uyện ng làkhôngtáiphạmnữa.ếu N ết bi lỗicũlàbậy,b âyờ gi mìnhxinchuộclỗi,mà sauầyn ẫnv cònlàm lại,ì th khônph g ảilàđúghĩan SámhốitrĐạo ong Phật. I.- CáccácSám h Hối. 1.-Sámối h sailầm. Đúgrachn ữSámối h làdartừiênhcủa g Đạot. Phậ KhiSámối h màọlà ig sai lầm,ì th khônph g ảilàSámhốiữan rồi.hưnN gđểện it iệc v diễnđạt,chgtahãy ú n tạm dùnchhagi ữấyđểóin chunữnnhg gcáchchuộcộit ởế th anhgiytrocáng cđạo o(ngàiạiđạo). gười N thếian,g khcó i ộit lỗiới v ôngb,à làước,ng ườn th dùn g trầu g uợu, r ayh heogà,ềbntiạcđểtạtội, xilỗi n .Có khiười ng talạidùnhìn g thức "đocôn ái chg uộc tội",hưnn gkhiphạmtộivớiềutri đìnahytrquângo n ngũchẳnhạng . Hìnức ht lấy côngchuộcội t cũncó g chỗay, h ưnnh gchưahảo oàn vàcònôth ển thi .óN chỉp á dụnđể g đốiphóvới,ngoàibê chứbntrogườn ê ợp gh hữnn tộig lỗi xảyratong nộitâmcủach,taúng hữnn gtộilỗirấtitế, v rấtsâuxa,ì th khó cóể th màpá dụng đượcìn h ức ht nói. trên cáTrong coạing đạo,ngườitacũngcódùnềughin hìnứcth chuộctội:hưn có đạodùnmág utúđể vậh xirửan tộiới v thầnli; nh cóđạochủtrươxuốngn gtắmở ữnnh gsôn,g suốimàgười n tacho làlitì iêngh hếttội;cóđạo lạiđemphẩmậtv đểxin áThần n xảtội;cóđạo lạichủtrươkh ng ổhạnh,épxácưnh đáđậnh pânth mìn,h nh đóikhtá,chịu nónrét ịn g ,ằmn aignếmmậtđểđượciải g otội áh lỗi.Nhữncág ch chuộctộiưh n tế h đều sailầmhết.Tộilỗiuộc th tềâm v lý,khôngcóìn h htướng.Vậy ìth làmsaocóể th lấytậchv ấtưnh ước, n máu huyết,phẩmậthavyxácthânđểlàm sạchtộiđược. 2.-Sámối h ân ch chín.h Đứctậdạy Ph rằntộig lỗidotâmcủagười n tạo,ra khônacó gi quyềưởn nth g phạtđược.Kẻeo i g ốn gi xấu g thìidở, tráăn ười ng trồnốn gi quýg ì th ưởn h qủa g o. ng Tộilỗiđãtâm ừ tạo,thìcũnph g ảitừâmmàsám.Lờinóiậtõhr ,gràn chílý, hợpvớiực th ệm. nghi Vậ ychútamuốn ng ết h tội,phảiyteo h ữnnh ph g ápSámhối châncháhcủa n Đạophậtmàà. tnhậ Đạo Tongr t,ậPh có4phápsámối h sauđây, cóphp á thuộcềsự, v cóphápuộc th vềlý: )a Tácphápsámố h i:Phápsámối h nàythuộcềsự, v phảilậpới gi đààthnvỉnh atịn nh Tănhchg ứnmi g ,nh ọêiglà n tácpháp.Khvới iàog trà,ng mìnhphảiàtnh ậtỏh b àytộilỗimộtcáchànhkh t ẩn,chítâmuyện ăgnvà savề u khôntáig phạmnữa.Mộtlònthàgnkínhsámhốiưnh vậy,khới gi thểđượcnhtịn a h,tứclà hếttội. )b Thủtướngsámối: h áp Ph nầythuộcềsự,v kh và óph hơn áptrước.ậtchPh ế phápày, n làsámối h tuộc h quántưởng,chữnonh gườin tucó nhà trìnđộh cao, hoặcởcỗkhôncó g ,Tăng ha ycó,ưn nh gkhônđược g tanịn h h.Muốnut phápà ny, hàiả ng phảiđếntrướcTượnậthaPgyBồtát,tâm ành lễ,bái trìnhbàyữnnh tộig lỗiđãphạm,uyện àngv ănchừabỏ.Làmhưn thếàtừ1ngy,3gàny,7à ngy,49 àngy,vàmãimãiđếnkhinàothấyđượchảotướn: g ưnh tấy h qua hào ,ng osen ah báu, ấy th ật,Ph Bồtđến á xođầu a v.v...ì th mớithôi. c) ồnH gdansám h hối :p Phá sámối h nàycũntghuộcềsự, v doàiBất Ng Động ápPh SưđờiàTốn nh gbênTrunogahso ạnra.Ngàirú53 t daệu hin Ki ậtPgonrh nh "NgũThậpTamậtPh"tứclàtừĐứcổậtPh uaQ chng ođếnĐứcứt tNhPậ Thế áp Ph Mãn ngTrà Vươ,ng àrút35 v ệu hi ậtrKiPgohn n"Qh uánDượcVươ,ng ược D ượn Th g",ới v ápPh ânth ĐứctA-Phậ -ĐàDi ,saumthê ovàkệổPh HiềĐại n Nguyện, tàức ghin sámối h àny,tổncộn g là g 180 lạy, đểámchỉt108rừ phềnão i .ighN ức th sámối h này,nếuchai íthànkínlễ, h thìsẽdiệttđược rừ ữnhn ph g ão iền vàtội lỗiđãtạo,đời ongtr ện hi tạicũnưgnh unhiề đờiquákhứ.ĐứcậtTPhỳ-Bàói-Tinh : "Nếuchsaúng oànghedahiệu n 53vịPhậtnày,tì h trămức àng kiếp khôngđọ a vàobđườna ác". g ĐứcPhậtTíchCanói:"Tuở h xưa,đờiậtiệu DPh uaQ ,ng tađitu ằm nh đờimạtpháp,hờ n đượce gh n daiệu nh 53ị v tàậPhny,àtâm hvn lễ,bái mà tnhkh rá ỏiữnnh đa g u khổđườn ongtr gsahtửn luânồih ềunhi kiếp".Còn35dahn ệu hi ậtsaPh u,từĐứcích tPhậT achC ođếnĐứctBửu- Phậ Li-êHon ện aTi h -T rụ-Ta- La-ThọVươ,ng thìtrogKin hBưủ- n Tíchóin :"Nếutấtcảchsagú n ,nh hoặcphạmội t ũng hịch ng ahythậpác,đếnmuônkiếpkhôntể gh sámhối,chỉxưngdahệu in 35vị ậtnPàhyvàlễ,bái ì th uêhionba tộichướnđề g uutiê trừ". HồngdanhcủaưCh tcó Phậ cônđức g khônthể g nghĩnhưbà vậy,Nnêgài BấtĐộnáp gPh sưmớiso ạnđể ra làmthiức ng sámhối.áp Ph hồnda g hsán mhối ện hi an y,ầuh ết h cácchùađềuực th àtheo n .VềsauiTừVân Ngà p Phá sưì v hữnn g ười ng yếu đuốihoặckhônquen g lạyều,hin đã ên soạnramộtthức ing sámốih ,rất gọndễàđầy v đủýĩaghn , cũnọiglàphp á ểuti sámhối,đểchậtửoPh hằnàngycó ể th sámốih tộilỗicủamìn. h d) Vô -sanhsámối h :áp Ph àyn uộc th lý về sámối h ,rấtcaoàkh v ó,bựcthượng cănmớicóể th thựcàđược nh ÁNTÂM -QU VÔSANH :Nghĩalàquasán tựtâmmìnhện i tiềnkhônsag . nh NhưtKi rogn nhKim-Cagóin :"Tâmquákhứ khônể gth được, tâmện hi tạichẳncó, g tâmvịlacũn i gkhông".uáQ ntrogbời ah đề gian ukhôncóg tâm,thìệmnivọg khôntừđâu g màcó,nếuiệm nvọg khôncó, g thìcáctộilỗicũnkh g ôn. g Kinhói: "Tộitừnơiâmsamành cũnơtâm gừin diệt.Nếutâmànykhônsag ,nh ì th tộicũng chẳngcòn,ế th mớithậlàsámhối". ÁNPHÁ-QU PVÔSANH :Nhĩag làquasán ậtướn h ch(g tá)ơncủa h các pháp khônsag . nh ữCh "tậtướn h g",nghĩalàcáitướngấykhônsag kh nh ôndig ệt, khônhưg dối;từxưađếnnaynóẫnv ườn th ưnhg tế, h khônb gịthờiainthyg đổi,ayh khôngianchuyểndời,suốtxưaấu th na y,ọêiglà n thậướn(gTướnchg ânt). ậh Nó cũncó g làtên chươnh ha ychơntâm...Khđược ậnhi ậtướn h rồi g ,ì th cácgỉa tướnđề g ukhôncòn g .Lúcb ấyờ gi ữnnh tội g lỗi(gỉatướn)ki g ,a khôncòn g ươ gán ng vàođâumàồnt tại.Kiongtr hQuán ổnPh Hiềcó n chép:"Muốnsámhối,phảiquán ậtướn h củag cácphp, á ì th tộimớitêuhoàni diệt. .-I hátP TriểnHạnàn hL mời h ĐểTiêuTrừội T LỗiCũ Làmlễsámối h xon,g phảiphển átri hữnn ạnhg hlàhchn ều, ohin đểêuti trừ ữnnh gtộilỗicũ. 1.-Luậnvềtộilỗ ithờigianđãqua .ữnNh tộig lỗi xưacủachtarất úng ều, hin cóể th nóilàôv số.Sựsốncủa g chếp úntagi nốiliênlạcvớiuhan đời từ nọđếnđời kia,ưnh mộtxâuchuỗidàôiv . tận Rồicứmỗi ongrt đời,satừ đến nh tử,tửừ đến sa,nh chtcứ únag tạoêmth tộimãi.Từcátệ i ànyb ắtquacádở i khc, á rồitừcáilỗi ỏnh điđếncátội i lớn,cáđà i ấycứtăến ngi mãitạoàmột tnh sứcmạngọilà h ệp hing lực,dắtdẫnchàoúngtavđườnkh g ổ não ,mêlầm,tứclàdònsag tửnh mà chtđa únag gthọvậy. n TKirong nhHoiêmaNgh ĐứcổPh HiềBồt n átcóóin :"Nếutội lỗichsaúng có nh ìn h htướn,g thìtấtcảưh khôngcũnkh g ônchg ứahết".tTậhế,ộit lỗicủachsaúng chnh ấtchồntừmuôn g ạnv kiếp,àtruyề v ối n quathờian,gi dibỡi truyền,phtục, go n óith quen.v v ...Chẳnghạnưnh tm, aánh chúntagmớisa,nh onà códạy ia cho chúngtađâu,thếmàchgtavúẫnn biếtCũn! kh g ônabgiảochgtaú n ậờn ghin ,vậ ymàặp g điềuì g ý,trái làchúgtacăn uco,ùlalốili. ền Nhữnnhtágxấu ấycómộtlầnvớiânth àrất v sâusắc,khó dứttrừ.gKi Tron gọichnh óúgn là"câu saph nh ềão in ",a hy"b ổnhữu chủntử",g nghĩalàữnnh ạtgh ốn gi gcó từlâu.ữnNh g hạtốngi gxấunàylạicònlàmduyênsaracánh ctộilỗikhác,màKiongtr nhluậọnig là"phânệt bi phiềnão "a hy"t hỉkhởichủntử", g nghĩalàạth ốn gi mới g ễm nhi doảnh hưởnthời g đại,tậpquá,n phtục ong chph i ối. "Pânh ệtbi phiềnão thìcóể th dễtrừ, ưn nh g"câu sanhphềnãoi "rấtkhó. trừ gúnhưC cỏcú,đâmsâugốcrễrấtxa;ếu n ườing làmườn v khtinhườnógn ì th khôndễ g gìdọđất n sạchcỏ. oênchCh úntagkhônsánêg mối h lấylệ,lấycóđược!únChtagphảilàmsao cho: )Nhữna tnhxấu ág kia yếu bớtdầndần,dosứcmạncủa h lòntkh hàng ẩnchvà í cươquyết ng ; b)Rồidứttuyệtcáctínhxấukhônchg o chútásangi . nh Muốndứtuyệt t chú,ng màếu n khôncó g phươph ng ápích th ợp, h ìth chẳngkhác gìlấyđáđècỏ:nóằm n bẹptạmthời,ưnnh gkhdời i đáđi,nósẽmọclênmạnmẽ h trước. hơn Phươgph n ápích th ợp h sựtrong sámối h là:tPển rhái hạnhlà,nh đểêuti ội trừ lỗicũ. 2.-átPh triểnạn h làn h h .lòn Tongr mỗi g chútngakhônph g ảitoàchn ứađựng ữnnh gtáhxấu n xa. Nếuxấu htán đãcótừmuônđời,ì th tốt ánh cũnđã g cóôtừv thỉ. úngtamỗi Ch ười ng đềucóhtlà ánPậ cáimầmcủamuônhạnhlà,nh cámầm i ấy đãbịchônvùidướioblớp a dục,gọnv simê.Bâyờ gi muốnêuti rừdục t gtọhì nv chtph únag ảitạođiuề kiện,chocámầm i ậtnhPổár lá, lêhoa,n kếtBồ trái đề.Điuề kiệnlàmchomầmBồđềphátển ri lànữnh ạnhg hlàư: nh T,ừbi Hỷxả,Bốtí, h Trìgới i ,hẫnN ục, nh tấn nhTi .v v ...Nếuchúngtaphátển ri ữnnh tíng tốt h ấy,tấtinhê ữnnh gtáhxấu n khôncó g đấtđểmọclêữan . C.-KếtLuận: hưN chtđã únag thấyở cácđoạntrên,ười ng tế h ngihaycáctônáođề gi ucó ữnnh gcáchức th lỗi ừănag cả.So,gn chỉcóphp á sam1ối h củaĐạoậtmớiPh dứtđược trừ ộit lỗi,dochỗlấysựcảiác,tùnện gthi làmcốtyếu.bốn Tongr pháp sámối h củaĐạot,Phậ cóphp á ềsự, v cóphápềlý, v cóphápcao,cóphápấp. th Vậ yphảitùytheocăcơn àhocản nv của h mỗingườimàápdụng.Ngườithượng că,n ì th quáph n ápôv sanhsám hối.ười Ng khôngặp cảnuậth ện nti ,khôncó g ới gi đà,n khôngặpca,oTăng ì th dùngphápủ th tướngsámhối.ười Ng đượccảnuậth n ện ti cóới i g đànthaịnh,có cagĐại oTăn đứcì th dùnph g áptcá pháp sámhối.ònC ấy th mìnhtộichướnnặng ề,gn tấy vàh cácphp á trênkhóực th được, hàn ì th cứmỗi đêm,ayh troữnngh bgữachăn aynàgvysóc,vọng tuỳện ti đếnchùaahyởàchnh í tâmlạyHồnDasánhg mối h ,hoặcểu ti sámối h cũngtốt. cáTrong cphp á sámối h củaĐạoật,Ph mặcdùcólạy,cóquỳ, có lễ,biá ưn hn g khônph g ảiđểcầu cạnvanxi h nđượctộiah đâu.cáTongr lạy, i cáquỳ i ấy,có chứa khônbết gi êuobhian ýhĩang àích v lợi.Vẫnbết i lạyàquỳ, v ứt nh làtrgph o n ápHồng dahsán m hối,tlà hậ aoơmệt hi xác,ưnnh gtroncámệt i xácthân, cócáuiiv tinh ần th ,trcáong sự i tướnogbnàicó ê mhà cáiýghĩan bntrog. ê Thậtvy,tuycó lạy u, iềnh ệm ni lâu,ưn nh ẫngv khônữnnoàrahgi gmụcđíchsau: 1.-Tìmcáchết ith ực th làmcho tâmhcotán ười ng đượcgsạch otrn ,hếtsựlỗi lầmởđời trong ện hi tại, màcũnêutig ữntrừnh tộig ácnhữntrog đời g quákhứ. 2.-Tìmcáchphtển ári ữnnh ghạncah ocả,eo noith hữnn gươmẫu ng ságn suốtcủacácbậcềnhi. áT T lại, cácphápsámối óm h củaĐạoật,Ph ếu n ực th một hàn cáchđứnđắn g , sẽ đemlạiữnnh gkếtquảquíbuá sauđây: -Làmphtển ári lònt. hànậg rau-T dồiđứccươ nhtá quyết ng trgsự o n diệttránhừxấu. -Dứtđượctội,saph hn ước. -Mauắnth đến g chỗiải g ovuitáhan . hờ N php á sámối h củaĐạo Phật,coười ng cóể th cảihóalòngmìnhtốtđệp . hơn Nhờpháp sámhối,cogười n cóthểlàmchođờisốncág ânnh đượcạnh ph h ú c, vàđờisốnxã g hộiđượcòah bìn,h nalạc. Vậ yailàười ng muốnhếttộilỗi;ailàgười n muốnải gi thoásatửnh luânồih ;ai làngườiyêu chuộngchânlý,ãy h cùnaugnh iêncứu gh ực vàth àcánh cpháp sám hốicủaĐạoPhậtcho kỹlưỡ,ng đểrước t làcảitệnhi đờisốngcáânnh ,saulàđờisống củaốn gi ữu gh tìnhđượcb ớtđau khổ,màthê v anvui. KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 7 ThờPhật,LạyPhật,CúngPhật A.Mở Đề Xưaa ny,ữnnh bậgccócônơnglớnđốivớiuốc Q a,gi xãộih đềuđượcôn t sùng, ưỡnh mộ. ng Sựôn t sùnưỡ gn mộ ng àyn doềuhin uyê ng ânnh ,ưn nh uyê ng ânnh chínlà h lòntriâng sự àv momuốn ng đượcotheo in gươsáng n. g Tụcgữn có câu:"Ăn tiphrá ảiớ nh kẻtrồngcây,uốnnước g phảiớ nh ngườiđàến ogi g".Lòntriâng làmột đứctínhquíbu, á màữnhn gười n cóchú tcônbgằnkh g ôngthểiếuth được.Mộtxã hộiồm g ữnnh ph g ầntửphâni b ộighĩan ,ăchn đá áo ,bát khôncó g thểtồntạiđượclâu dà,i vìnólàmchản án hữnn kẻg có lòng,là và mkhô cạnuồn ng hysi. nh Vảlại,nếu coười ng ấy th điều tốt,ngườimà ềhin chẳnhâm g mộ,ấy th điều xấu,ười ng ácmà khôntránxa gh ,thìcogười n ấylàgười n tiếuh căbnảnđạođức, ếu thi mầmện thi ,khó cóể th tiếnbộ.Vìhữnn lý g dot,nrê tahấytrênhếới ig ,b ất luậởn phươtrời ng onà,dântộcàon,thờiđạionà,ễh kẻcócôngvớilàxóm, ng ì th đượclàngxómônt thờ,kẻcócônới gv quốca,i g dântộc,thìđượcquốc,iag dântộc tônthờ,kẻcócôngđứcvớinhânlo ại,thìđượcnhânlo ạisùnthượn g . g Sựờ th cútrcágon ctônogiácũnkh g ônoữnràiangh glýdođãkểtrên. Nhưnởg cáctônáoi,g sựờ th cúcó ng tíncáh chthườntrực g ếtàtvhi a,hơnt vìcácvị Giáo chủlàữnnh bgậccócônơnglớnđốivớiânnh lo ạiàlà v ữnnh ươg sáng màng tín đồcầnđặtluônluônởrước t mắtđểsoisáđời ng mình.gcáTron cvịGiáo chủ,ì th Đứcậtlà Ph Vịđượciềuh n tínđồsùnmộ g hất n .Sựsùngmộởđâyểu bi iện h trogsự n ờ,th lạyàcúv ật. P n hg B.ChánĐề h .-I ThờậtPh ậtlà 1)Ph bcậ đágtônn ờ. th tlà Phậ ữnnh bgậcđãdàycôntug luyệnphướcđức vàtrítuệ,chđã onê đượconsátàh suốt ng có và đầyđủđứcạnh cah oquý.Các Ngàiđãdùnđức g àtrív ấyđểdẫndắtchsaúng orển anibhàg khổ luânồih ,vàđua đếnđịaị v sánsuốt g uinva .gcôn oTrn iệc vg độ sanhấy,cácNgàilạikhônờ igbao ối th chuyểnã ng lònmặc g dùặp g trởlựckhó kh. ăn cCá Ngáiđãguyện n độchotàn ể th chúgsan ,nh cho đếnkhoinàkhôncòn g mộtchsaúng ođể nhà độữan mớithôi. ậtlà h đúớignv câu:"Tựác, gi ácgi a,th ácgi ạnh mãn viênh ".Mộtbcậ cóđủbđức a tínhquýbuá làBi,Trí,ũnD ,g đức ba tínhcănbảnmàmộtcoười ng muốnđượcoànt ện thi ,tomỹ nà , toànchân, khôntể gh ếu thi được.Mộtbậcsiêuphàmxuấtchg,ú n có ữnnh glờidạyquýbáu,hữnn cử g chỉcaoượn th ,g ữnnh độn àngh ság nsuốt g ,một đờisốngươmẫu ng ưhn ật,Ph màchútakh ng ôntôn g ờ, th ì th còntônờ th ữaina ? 2)Nhưnchg útaph ng ảitờ h tưậnhP ếth ào nmớiđúýng hĩang .ưNh trđã ên nói,chúgtahờ n ậtlà Ph đểỏt lònântrig củachúntagđốivớimộtVịđãcóânđức lớnới v ânnh loại.únChgtaờậtlà Ph đểcó luônluônởtrướcmặtmộtươg mẫu ng sásuốt ng tọnlà r để nh khuônrậptưtưởn,g lờióin àvhđộn n của g chtaúnđược g chân,ện thi ,mỹưnh tậPhvy.ười Ng ườn tah óign : "Gầnmựcthìđen,gầnđèì nth sáng".ờ úngtaCh tPhậlàmuốnluônluônđượccóbmìn ên ọhnđè g ntrítuệcủa Ngài,cáươ ih tnừbcủa gi ,àiNg đểđượcságlây, n t hơmlây,chứ khônph g ảichtúnga có mụcđíchcầucạnđể Ngàhi banph Ngài ước,ọ,trừah đểàiNgchechởchochtaúng muama ybáđắt n một cáchb ấtlươ,ng ha yđểchúngtadựaế tàohv lựccủa,gàiN tha hồlàmữnnh đi g uề b ấtchín. h ếuN chờ tahúng ới Ngàiv mụcđíchsalạc i ưnh ừavnói ở,rênt thìkhônữngnh chg tđã únga phỉbĐức ná ật,Ph màchútacòn ng tựtạotư tưởngkhôntốt g chcho tanữaúg . 3)ải Ph thờĐứctàoậPhn ?ĐứcoậtPnàcũn h cóg ghĩan ôv lượngquag,n vô lượnọotbghla a cùnkh g ắpàcôn v đức g tuàph hn ướctrívôlượnôgv êncả; bi nê hễthờmột Đứctậlà Ph thờtấtcảcácĐứcật. Ph hưnN chg tcũn únag êgntuỳtheo ời th kỳáogihóacủamỗiĐứcàph tvPhậ áp mônut àmà hn ờ th cho xứnglý,hợp cơ. íTh dụhưn ệnhi nay, chúntagởoời thvà kỳoiághóacủaĐứcPhậtTíchCaMâu,Ni ì th lẽcố,iênh chúngtaphảithờitrước Ngà hết.Nếutínđồàount ề"Tv ịnĐộ h Tông",chuyêềph nv áp môn"Trìdaệm nih tPhậ"đểcầuãn v sag h,n ì th tínđồấyphải ờ th ĐứctA-Phậ i-ĐàD . Hoặcả, gi ếu n ậtửPh muốnờ th tấtcảậtbđời roPhang ,ì th tờ nêh Đứcích tPhậT Ca,ĐứcA--ĐàDi ,vàĐứci-Lặc, D ọlà ig ờth "TamThế ậtP". h 4)Cáchứcth thờt. ậPh ưNh vậ ytràonín hg đồ,nếu muốnờ th tượngPhật,thì uiềnh ất nh làb aVị.Vàêớ nh rằn,g ongtrkhthờ i TamThết,ậPh phảisắpđặcchung mộtbàn.Nếutượnlồn g gkiếnthì g trnêeoagyn tẳn h g,khôngđượccáicao,cáấp, ith cũngkhônđược g cáito,cábié;cònhưn tượnỗ, g ượn t đồn g tượn g sàg ,nh thìđể anhàgđồngbực,khônênđể g ùnt ,gtrên cấpdưới.Bàthờ n tậphPh ảiđặtchính ữagi à,nh ờ tbhàn ônbàgởphíadướihoặcsauđúcâu: ng "TuPềậthin Li,nh hay ượn Th Phậtạg Lih". n Nếuàlầu nh ì th thờậtởPh tần. trêng Tạibờ ànth ậtkh Ph ông để nê tạpàotnkh vậ ác,boàingìnhbôn,g lưươh ,, ng chânđèdĩa ànv quả.Nhữntvậg nà ymỗiàngyđềuchămsóclauquétsạchsẽluôn.Lầnđầuthnỉniê hTượnật,Pgh tín đồphảilàmlễượn th tượn g ,g cũngọilàlễavnịPhật.Lễàn ykhônbgắtbuộcphảitổ chứcliđìn nh ,h chỉlà nê mmộtcáchđơiản ng ,nhưngkhônkém g ẻv trêmanghi àv thkh in ết i .Muốnđượcđặc aih diểmấy,chủàph nh ảidọnmìnhsạchsẽ:chăn ay,ữgi ới gi àmời v mthê thiệnhữu tríức th đếnhộệm i n mộtời th ki. nh Vàbắtđầuàngtừy làmlễanị v ậtrởPh đi,tấtcảmọgười in trgnhào,mỗigàyn ravôtônr thấy g tượng ật,Ph êhĩng ớnh đếnđứcạnh cah ocảcủamààiNg chỉnhđốnlạiânth tâmmìn. h Mỗiàngyđềulo cảiiện th lạisựcưxửới v nhau,đốinộicũnnhưg đốio ạing ,phảiluôn luônthấmuần nh htầnin từbi,bcá vàbáìni đẳn h . g Nhưthếmớixứnđá g ới vnh dahĩagn củamộtađìn gi có h thờật. Ph ờ Th phụnglâum, nă tượntưậbiPhg chrá , khônthể g sơnphếtahysửachữalạiđược,thìthanêyđổitượnmới g . Khcó i tượng mớirồithìtượngcũ phảidânogàvchùachờdịpập hn tháp, chớkhônnêbạg đâubỏ đó,màmagtội n . I.- LạyhậtP 1)Ýnghĩalạyậ t.Ph -Ngàyxưa,khiĐứctậcònPh tạiế, th cácđệtửuatừv quan ,đếndânch,úng mỗilầnđượcma ymắngặpĐứcậtTích Ph ,Ca đều cuốixuốnôm g chânàđặt Phậtv mìn trán hklêchn ânNàiđể g ỏt lòngưỡn mộ, ng ônt thờmộtbậcối t ượn th g:Bi,trísiuê phàm.Cửchỉấylàmộtcửchỉvôcùnkh g êmi tốn,unh thuậnvà hoànticậyđốivớiĐứcật. Ph Sau khậtpPnih diệt,ể toàhn tínđồẫnv xem Ngàihưn còntạiế, th vàcácử i chỉcuốixuốnôm g chânPậtvẫnh còntiếpối n ồn t tại chođếnàgnya nyàmuôn v àămng sau.cử Cái chỉấychỉcó cácôn i gdụnlàg mcho tínnđồờ obgia cũnìn gh dun h ưgnh Đứctcòn Phậ gồin trướcmặtmìnđể h chứng ámgi chotấmlòngthànkínhtiếtacủa th mìn. h 2)hải P lạyPhậtnưthếào n mớiđúngýghn ĩa .-Đểchođúvới ng ýhĩang tn,rê khilạyPhậtphảiquỳxuốn,g ửang haibàntyưranh đanâng achigh ânàPhậtv cuốilưnxuốn g gđặtmìn ntrá alòn trênih btagy. àn TrướckhilạyPật,h phảidọn mìnchh osạchsẽ:rửamặt,sú cmiện,g lautaychân,thayyphụcvàmặco. rànátg Xogxuôi n ,mớiđốthươrangtướcật,bnPhà đứnga nythẳn,g taychắp đểtrước ực, ng mắtìn nh tượnt,Phậg tâmtưởnđến g cáctướntgốthữnvàn đức g ạnh hcao cả của,Ngài àtỏv bà yuyện ng ọchngv ânchácủanh mìn,h xárồicắmươh vàolư, ng đáhtiêgchn uônvàlạy g ậtbPhalạy. LễtPhậưn ế th mớiđúph ng p; á gki otrn nhgọi là"thântâmcungkínlễ" h , nghĩalàânth tâmátăchhgiền ỉn,g êmnghi ,ngtra tâmì th hớnhởuiv mừàhết ngv lònthànkín g ưnh ặp g đượctcòn Phậ tạithế.lại Trái , chtlễúnag ậtvới Ph lòngã n mạnã (ng mạnlễ) g ,hayới v tâmcầuda(cầu nh dahn lễ),ì th đãkhôncó g kếtqủaì, g màcònmatgêmhn tội. gã N mạnlễ, g làkhlạy i tPmàhậ gtâm ron cònạogn ghễ, n kiuê că,ng ămn vóc (đầu,taiy,h haichân)khônság tđất,đứnglêcuối n xuốnmột g cáchcẩuả, th qualoa chocóchuyện. Cầudalễ, nh làkhthấy i có đônnười g thìmiệngliềến ntoi dà g ơi h xưndag hiệu n Phật,thânlạisilạyêngă khônnừghỉ,cóýđểchmọo i ười ng khenợi ng .lại Trái khikhôncó g ười ng ì th thânlạibiếnác, nhg tâmlạiải gi đãi, khônmuốn g lễgì bái cả.Haicáchlễđây itrêán rấtgiảdối,ậyv hữnn muốn aig ến ti tnđườn rê Đạo g ,hì t phảianêtrágy. h 3)ốn B phéplạy(thuộcvềlý) .-Vềphươgdi n ệnlýì th cóbốnphép lễ. át)íParh nhtịn a hlễ.- ph Trong épàny,ườign lễ hàn phảiấu th suốtrằng cảnới hgi củaưCh tđề Phậ uùy t tâmhiệnbày,nêlạymộtĐứcPhật,tứclàlạytấtcả ưCh ật,Ph lạymột lạy,tứclàlạytấtcảp áPh iới g , vìáp Ph ânth củatdun Phậ thông . g b)Biếnập nh phápới i g lễ. ph - Trong ápày, n ười ng hànlễphảitựquáânnth , tâmcùntất g cảcácphp, á ồitừh nàođếnờ gi đềukhônrời g phápới ig . c)áquá Chn lễ.n ph Trong p á ày, n ười ng hànlễlạyĐứcậtaPnghyơtựin tâm củamìn,h chứkhônduyê g với n Đứctàoậkh Phn ác,vìtấtcảchsagú n htừxưa n đến na y, đềusẵncóậtánhêmãn viP , bìnđẳn h àchgv ânc. ági d)Thậtướngbìnđẳn h glễ .-ph Trong áplễnày,ngườiàlễ nh khôntghấycótự, cóa; th gườin àmìnv là h một,phàmàTáứt hvn hư, n ế th vàdụnkh g ôna. hg i D o đó,àiVăNg ùThn SưLợiBồttácó nói:"Nălễ, ng sởlễkh tánh ôntịchg ",nghĩalà ười ng lạy,vàđấngmìnhlạy,t hểnhđề tá uẳnv lặn g g.Nhưthếmớiấu th đáợp àhov lýBát Nhã. Bốnphép lễnày,lýcaokhóhĩng bn,à nếuchẳnph g ảib ựcượn th căg ,n ượn th g trí,ì th khônấu gth nổiàkh v ó làmeo th được. .-I CúnghậtP :Lànóitắt,nóichođủhĩang làcúgdườn n Tamg Bảo:Phật, áp, Ph g. Tăn gdườn Cún có g ghjĩan làcuncầp g uôi vàn dưỡg. n 1.-ghĩaÝn cúvề Phậtng .-Cógườin sẽỏih :TạisaoĐứcPhậtđãlàb ấtsah,n b ất diệtmàlạicònphảicúndườn g g?ậta,Trh Đứctđã ậPh ònoivàthárang gsatử, nh ìth đâucònhạncuộcsự trong ănuống.Nhưnđây g chỉlàmộthìnthứcđểgụn ý rằn,g mặcdầutPhậđãhập n diệtlâu rồi,hưnn đối g vớichta,úng ờ gibao cũnxem g ưnh àcòn Nig tạiế. th Xưa,cácđệtử,cácđàathín chủđãcúgdườn n ưnhNgài ế th nào,ayn chtẫnúnagv tếp i ục t cáicửchỉấy.Sựcúdườn ng gnàylàmchochúngta gầnvớit,ậPh cócảmtưởnhưgn bờ oiga cũngởbcạn ên ật. hP Cũnsựơ n hg ờ th phụng,lễcúbái dườn gn gnàymàchúngtađượckếtduyênlànhvớiật,Ph ìn h hdung rõrệtcuộcđờicủaiđể Ngà quyếtotheo in b ướcchâncủaà. Ngi 2.-ải Ph cúới tgPhậvn ữnnh ì? g ( Vềsự).-Vẫnbếât i rằngchúngtaêcúg n dườntậđể gPh hìnhdunnhưg àNicòn g tạiế,th nhưngnếu chgta,ú n mỗikhcúi gn ật,Ph lạibàyện bi đủthứcuốn ăn g,nào yếntệc i cỗbnlià nhđìnì ht ậtlà h phícủa, phícôngmàlạicònlàmsailạcýhĩang sâu xacủasựcúPật. ngh Vậ ymuốncútậPhgn đúýng hĩang thìchỉêndùnươgh ơm, tnhg đèsán ,ng otahươi,ốttrái ,ước n à ongvtr đôikhtiêmh cơmtrắnlà g đủ. 3.-Nămmóndiệuươh để ng cúPậthng .Đo ạntrênlàóin vềSự,hìn về tướn h g obiđể nàgê cút. Phậng Cònvềphươdi ng ệnLý,hìt phảidùnmgnă móndiệuhươg n đểcúậtưgPnh sau: )Gia ớihươ. ng áp -Ph thâncủaậtrPất h tịn anh ,h ếu n ềmặt v Sự,chgtađã ún dùnhươg trầm ng đốtcú,ng thìmặtvề Lý,chtacũn úng ph g ảitrìới gi chogtran êmhing athịn n ,h đểcúgdườnn được g đủcảềSự v àLý. v b)Địnhươ. ng -Thântâmchútabngịmêễm hi n vàườn th lo g ạnđộngtromọn i hoàncản. h ếu N đểbuôngtrôimãigtìn orn trạnh gấy,thìchútachng ẳntguì nhgà được.Vậyhằnàngy,hằnờ, gi hằnph g ,út ằnh ây, gi ằn h ság tachn útaph ng ảicố gắntập g địnthĩnhtâmồnh , đừgđể n chữno nh gýghĩ, n àđộn nh xấu g xaxâmchếm i tâmhồnàlà v mcho chúgtaph n ảilo ạnđộn. g Làmchotâmtưlắnxuốn g ,g nhưế th là dùnĐịng ươh ncúg tPhậ. ng c)Huệươh ng .-Huệươh cúng tPlànghậ lúconàcũnph g ảilưutâmàomónb va sátỏ: ng Văuệ, hn Tưuệ, h àTuv huệ.Văhuệ n làlắnghe n lờioágihóaquýubá của ưCh ậtvàTHiPánh ềnTăg,Tưhuệlàđemữnnh glờiquýbuá nóirasuy tên xét, ềhingẫm,bết i thếào nlàphải,thếàolà n quấy,cáoàinlàchânật,h cáàoinlà luốngdốiđểkhỏi lầmlạcovàđườn; tàg Tuuệ h làquyếttâmực th nữnhà gđiuề mìnchh olàphải,ỏtrừb hữnn đi g ều mìnchh olà,áitr thựcđ1 êhin unđắn g giáolý sásuốt ng củaĐứcật. Ph d)Giảitoươáh ng .-Giảioươ táh cúng tậlà ngPh quyếttâmphã gátrừn chấp, uồn ng gốccủaobsự a đaukhổluânhồi.taCph húng ảiluônluônquáôvn gã, n không ậnchh ếc i ânth tứđạinàylàmìn,h cũngkhônnhìn g cáệpnghi ức th phânệt bi là mìn,h đểđượcoáthlyovònnraàig sag tửnh luânồih . e)Giảiotki áhri ếnươh g. n ú-ntaChgđãbiếtquáônv ã, ng đểphgã átrừn chấp ì th đượciải g ot,áh soẫnngv còn"Phápchấp"ngbuộc, rà chnê ưađếnđượccảnh ới gi tựtại,ôv ngạiưnh Pật.h Cònp áPh chấphĩang làcònthấycácphp á ưnh :đất, nước, ó, gi lửalàcót; hậ cònthấyuiv b uồnsướnkh g ổlàcóật. h Khnàochi ể taúnhg ậnh đượcrằntứ g đạisởdĩntuồn i có g tlà hậ ì v chúngtacònởệpnghitro ười ng ,chớ đốiới v cácloàikhác,ưnh cáchẳnhạng ,ì th ước n đâuphảilàước n ưnh chúntag quaiệm,n màchínhlàlâuđài,àcửa nh ;đốivớiloàimọ t,thìỗg đâuphảiưnh chúng tqua a iệm,n màlàữnnh ức gth ở. ànhăv Chođếnvui,buồn, sướn,g khổđềulà đốiđãivớiuanh màsaa. nhr VậythìPhápcũnhưng ã, Ng đều làiả g dối,khôncó g ật,h màchỉlàhữnn da g htừsuôn n màg thôi.Luônluôn,quáưnh thế,đểđượcải gi otáhrakhỏisựchấpáp, Ph ưnh ế th gọilà"Giảioki thriá ếnươh g"n cúật. P nh g 4.-Cúng dườngáp hP bảo :Phápb ảolàcácáp Ph củatđã Phậ ản gi dạy, g đểcho chsaúng hnyteo h đómàut . ành Muốncúgdườn n áp Pgh bảo,trướcết h chútang phảiọch Ki,nh Luật,Luậêahincứu vg áolý gi đểđịn hận thếào nlàáp Ph bảo, làchiáonhg.Nếuchgtacó ú n ọ ch ực th rộngthìphảiĩngh đếnệc vi phiêndịchcác Kinđi h ểno ạiNg gữn raViệtững đểmột ànhot ộb TamTạngViệtNam,chúng tcó a thểúgipệc àovi o ằn h gphp á lợisanhbằnsự g diễnản ig ghaysátácng ữnnh g vấnđềcóliênquađến n ậtph Ph áp.Nếuchgtacó ú n ichtà táì nh ênxuấtraềnấnti tốnhagyxuấtb ảnKinhđiểnđểphổônth gPhápb ảo.hữnN ệc gvi làmưnh trênđềulà cúgđườn n Pháp g bảocả. 5.-Cúng dườngănT gbảo :Nếuchgtađã ú n tànâm h ờth cútậ,gPh n thìtất iênchh úgtaph n ảikíntrg. Tăọhn Chưđã Tngă thaytPmà hậ truyềoálý ngi của Ngàilạicho chúta,ng lẽnàochúgtalại n làmơngkhônết big đến?tCkh húnag ông ph nê ânệt bi Tngởă xứnào,chùaohaynà pháinào.VịTàongcó ă đủới gi đức chtcũn únag gsẵnsàcun ng gphụncả, g ưnh ế th gọilàcúgdườnn ngbTăảo. C.-KếtLuận: 1.-Lợiíchcủasựơlạy th vàcúậtPngh .ưhN cácđo ạntrênđãnói,chúgtahờ n lạycúvà tgPlà hận dolòngtriânsâuxacủachđối úngta vớibậcđãhysinhtấtcả hạnph h úcvĩncửu h cho chsagú n ; nh Lýdothứhaicủasựthờlạycúvà g,n ấylàđể chochtaluôn úng luôncótrướcmắt,đầu tnrê chgta,ú n mộtcáươig mẫu ng hoànt chân,ện thi ,mỹđểotheo in .Sựthờlạycúvà Pghật,n nếu thựchànmộtcáchnhtà tâm,ện ith chíàđúv gýn ghĩan ,ìth sẽđemlạichogười n rấtềunhi lợiíchtrohiệnng tại vàịlai: ện h)iTagonr tại :mỗichtđìn vúnàgia chh túna,g ờ baogi cũnưgnh sống btroầung khônkh g íxálạn n ,trgản o n hưởngtốtlà,nh đạoị v củaưCh Phật.únChtag luônluônsốnêmgtronhi chỉn,h tronglễ,nghi uẫn trhên dướiòah ,vìmỗiýhĩ, gn mỗicửchỉ,mỗilờióin củachútađề ng uđượcđôimắtsásuốt ng củaĐứctậsoPh i xuống.úntakh Chg ôndá g msốngbãi ừa ,làmxằn,g nhĩg quấykhĐức i Phậtđang ựng trịiađìn trong tlòn hvàrong mỗi g chúta. ng Chỉữnnh tâm g hồntrốngrổn,g khôntưởn ign ,g khôntông thờmộtị v li thiêng êngcaocảnào,mớidễsaã, ng trụy lạc.ađìn Cotrênghi h,nếumuốncó hạnph h ú cệnongrhit tại,muốnsốnmột g đờisốncó g ýhĩang ,muốncoem n đừba,gêthn ụy rt lạc,ìth ười ng achgi ủêntết hi ật,bPhàn đểàgnyàngylễvàcúbái gdườn n àp iNgtậv cho conemsốnmột g đời sốngềnlươ hi vàcó ng đạovị. b)Khlâm i chung :Nệp hig làmành chútađã ng uân h tậphằn tongr àgnysẽcảm ứnđến g lòntừôbigv ạnh củaưCh àBồ Phậtv tá.oD"Luậtđồngthanươnứn g ,g đồnkh g ítươcầu", ng ChưậtvàBồt Ph tássẽphónquag đến ng ếp ti dẫnácgi linh chtvềcõi únag T ịnđộ h uianv ,tựtại. 2.-Khuyêph n átâmcháhtín n trgsự o n ờ,th lạyàcúv ,Phậtgn p,Phá gTăn . Muốncóđượckếtqủaốt t đẹpưh n trên,chútaph ng ảiphátâmchátínnh .Nếuờ, th lạycúvà gdườn n Ra g mbảomộtcáchsailạcthìkhônhữngn kh g ôních g lợiì g chota màlạicònmaêmngth tội,vàtrôilămãi n trcản go n sah tnhửluânhồi.taúngph Ch ải tưởn in một g cáchmạnmẽ h rằng: )Đức a ậtlà Ph bậcoíantgàh cộ, ng siêu sa,nh thoáử,cógnălựcđộotáh chsaúng hnkhỏinẻo luânhồi,àxứnv đá g nlà g mtầy h chsaúng trgbocõi nha .Vìế th chnê ờ tahúng . gàiN ậtph b)Ph áplàphươuốc gthn ần th diệu,được trừ ất t cảguyê n ânnh đaukhổ củachsaúng ; nh vìthếchêncho ờúntagh Phậtpháp. c)ưCh ,ngTă ếu n cóđủới gi ạnh atnhịn,h lànhữnầy gTh sá,ng bạnlàncủa h cht. únag Vìthế,chúngtakínờ, ht ânth cậcán càNđể ig họchỏiđườnlối g tu. ành d)Tấtcảchgsaú n đề nh u cósáậtánhP suốt ng ,nếuchítâmut p tậ theoậtPh pháp,thìchắcchắnsẽt. hàPận e)Lýânnh qủakhônhềsag ichạy,ếu n tâoânnh làì nth ưởnh qủa g ốt t .ongTr cácânnh là,nh khôncó g hânn làoàthùn ắnth ơghlà n hânn "Thờật,Ph lạyPhật,và cúgdườn n Tmag Bảo", đủcảsựàlý. v Vẫnết bi thờ,lạyàcúv ph ng ậtđủcảhai phươdi ng ệnsựlý àv làkhó,ưn nh chg unqua g chnh úta,ng ởthế ongr ới gi à nysẵcó n vôlượnôgv nki bêi mcươngBồtátvàHộphápần th ươv ,ng đồngphátâmúip g đỡ,hộ ệm ni chotấtcảữnnh ười ng phátâmchátín nh mờ th cút,ngPhậ thìloì g công củachtakh úng ôntròn g ,qủacủachgtakh ú n ôngmãn? KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 8 TụngKinh,TrìChú,NiệmậtPh A.-Mởđề gười N Phậtử,nếu chỉờ, th lạyàcúv ật,Pngh ì th cũngchưacó thểọlà ig thuần à. tnh NgườitửPhậ uần th thàncònphảitụngki,nh trìchệm i úà n v t P . hậ Vảlạinếu bỏquabph a ầnsauà ny,thìbph a ầntrướclàờ, th lạyàcúv ngkhócóthểviêdun n gcả SựàLý v được.VìphầnLý làphầncaosiêu khóthựchà,n màếu n chtakh úng ông tụnki g ,nh ệm ni tPậđể h chotâmồnh đượcsásuốt ng ,ỏt gộn cáclý lẽsâu xauyề h n diệutki ongr đìểnnh ,ìth chúngta khônglàmthếàođể n đạtđược4phép lạyuộc t h ềv Lýlà:átríPh thanịnhlễ,ến bi p ậnh phápới gi lễ,chquá ánh nlễ,ậtướn h bgình đẳnglễà5v móndiệuhươnđể g cúậtlà Pngh :Giớihươg,n Địnhươg,n Huệươh g,n Giảioươ táh g,n Giảiotki árhi ếnươh g. n Vànếukhônực tgh àđược nh 4phéplạy vềLýàcúv ndườn g gđược5 móndiệuhươ,ng thìsựlạycúàv chg n ỉlàphần"Sự" là phầnìn h ức, ht àvìthế,kẻtínđồkhócó thểến ti đượcđườn ntrê Đạo g .Bỡvậy, i cùngmộtlầnvớiờ, th lạyàcúv Pnghật,chtúnagphảitụngki,nh trìchệm úvàni tPhậ. Đó làữnnh đi g ểmcăbnảntốiểu thi màmộtậtPửh uần th ànhkh t ônể gth bỏqua được. B.-ChánĐề h .-I ĐịnghhN ĩa ụn1)T ki g hn :Tụnlà g đọcến tihàn một g cáchcóâmdiệunhkín vàt . h ụnT g kilành đọcmộtcáchànhkín t ữnhn lời g ĐứctPhậđãdạytrgokin đi nh ển,hợpới v chânlýàcăv cơn củachsaúng . nh 2)rìT chú :rì T làắm n ữig một cáchchắcchắn.Cúhlàlờib ímậtcủaưCh Phật màchỉcóưCh ậtmới Ph ểuhi được,chứcácànhgBồtátcũnkh g ônểu hgi ấu. th Các bchài úđều cóần oitha àcôn v gđứckhônthể g ghĩn bàn,dứtđượctrừ ệp hing chướn,g uêti ải gita nạnàtănvrưởn g ph g ướcuệ, h cũn ên gọilàần th chú. 3)ệm Ni tPhậ :Nệm i làtưởnớ. nhg mêNi ậtlà Ph tưởnnhớ g daiệu nh ật,Ph ìn h h dung ậtvPàđức h hạncủa h Phật,đểluônluôncốắng eo noigth bướcchân. gàiN I.- Lýo D ải Ph TụngKinTrì -h ChúNiệm - Phật 1)Vìsaophảitụngkinh? Chúntagsốntrcõi go n dục,choênlòndục g vọng củachtakh úng ônbờ ogia ừnghỉ,chđến o giấc tron ủ, ng cũncòn g chêmi oba cãilẩy,cườikhóc,vuibuồnưnh lú cức. th cản Trong mêh mờđầydụcgấy, ọvn may athy,Đứcì tvPhậ đãthươxót ng chúgsan hmàn truyềndạyữnnh glờiọc, àngv có ểth phátanmàgmây n u ámcủaôv miàthộinv lỗi.ưnNh ữnnhg glờilẽcao siuê ấy, chtenúgha quamộtlần,lần hai cũnkh g ônể gth hiểuấu th hớ vàn ết h được.o Ch chnê tacầnúng phảiđọcđiđọclạimãi,đểcho lýghĩan thâmuyề h được n ỏat ,ra àv gh ắcâm ikh trohgn tâmchta,úng khônbờ ogia quênđược.Đó làlýdokhiếnchúgn tph a ảitụnki g . nh 2)Vìsaophảitrìchú ?úChcó côngnăphthườn i ,g ếu n ười ng thànâmtrì chú,ì th đượcềuhin ệu hi lựckhônể tgh tưởntượng . g ẳn Ch hạng thầnchú"Bạcứt nh ế th ệp nghi chướncăg bổnn đắcsinhTịnđộ h Đàlani"cóhiệulựcêuti được trừ ết h gốc rễệp hing chướn,g làmchogười n đượcãn v sag hnTịn về độ. h ần Th chú"Tuiê ki tai ết tường"cóiệu h lựclàmchoêuti rừtcáco ạnh nạn,ticha ướn,g đượcgặpữnnh đi g uề là. nh ầ Th chú"LăNêm" nghi ì th phátrừđượcữnnh mag chướnệp vànghi bnặnoá g .v nềv ...Thầnchú "Cuẩn h Đề"trừ,à diệtquỷ.ần Th chú"ThấtPhậtdiệtộit "có công tiêunăg tộirừ chướncủa g chuềúngtaừhi đờiunềhi kiếp v.v...Vìế th nêchú ng tph a ảitrìchú . 3)VìsaophảiniệmPhật? Tâmchtbúnagịvôminhlàmmờđục,chẳngkhácì g nướcbịbùnơlà hn mngầuđục.Muốnchonướcđụckiahóa,ratong khôngcó phươph ng ápaàohnyơlà nh amột gi chútphnvào,è ìth cácchấtdơbẩnầu gn đụckia dần dầnlắnxuốn g ,g b ấyờ gi ước n đụcrởt trosạch êng .ươPh nph g pá iệm n ậtcũn Ph g vậ y, có cônătrnừphg ácácọệmngvi đentốiởtnơiâmcủachta,gú n làmcho tâm mêmuội,mờmá rởt nsáê ngsuốt,chẳngkhácì g chấtphlà èn mcho nướctrởnê vậty. rong Vìsaoệm ni ậtlại Ph làmcho tâmmêmuộitởr tronêgsá?ng Vìlý dorấtdễ ểu hi sauđây: Tâmchgtarất ú n điđảo ên ,khônbờ giao dừghỉ.n Kithườn n óign :"Tâm ,êvin ýmã",nghĩalà"tâm"lăgxă n nưgh convượnnhảycàtừ ầy nh quacàkh nh ác, và"ý"ưnh coựang chạyluntung luôn g à ngysuốtbuổi.Làmsao chotâmýchtagún đừĩgnh xằnbậgy?Chỉcó mộtcáchlàb ắtón ghĩn ữnnh gđiềuốt t là,nh hayđẹp. ệm Ni Phậtchínhlàớ nh nhĩg đếnữnnh gVịthoànốtđẹp,hữnn độn hàgn trgo n sá,ng ữnnh gđứcthuần án lươ. ng iệm Càng ềuậiPhtn chừngào,ì th ítniệmma chấy.ừng Maởđâylàtấtcảữnnh gìxấu xađentối, làmạih mìnhạiười ng .Vìtế h chtnêúluôn ag luônệm ni ật. Ph .-I hải P Thường TụngNhữngộB kinào, hN TrìChúGìVà Niệman D h HiệuPhậtào N ? 1 Cáckiườn .- htn gtụng .mPhà làkiậtPnhìbộàotụnn cũn g được g cả,ì v kinàohcũncó g cônnăgtùh thắnglàphátrừmêmờ,khmở ai tâmrít sásuốt ng chochsaúng ,nh nếu chútachng íđọthàn cụnt . g Nưn h gvìcăcơn củachtaúng khônđến g ,chnê útaph ng ảilựahữnn ộbg kiích nhàot ợph vớicăncơvàsở uyện ng củachútamàng đọctụn. g ôn Th ườn gth ,g cácậtửPh Việtm, Na xuất từ achgi ođếntạiađề gi urì t ụnt g ữnnh gkiư: nh -ĐàDi ,HồnDa,nhg Vu-La,n ổPh Môn,DượcSư, ĐịaTạn,g Kim ,Cang Lăm,ngêNhi áp Ph Ho.v av ... ềuhiN ười ng cóquaệm, ni chbọ nộkinhchích oth ợp h ới v mỗihoàncản,h mỗi trườnợp gh đểụnt ,g ưnh lúc: -Cầusiêuì th ụnt gkii-ĐànhD , ĐịaTạn,g VuLa.v nv ...;- Cầuì tanh ụnt gkinh ổPh Môn,DượcSưv.v...;-Cầuutêi ải gita b ịntì h tụngkiKinh m-,Cang Lăg-n êmNghi v.v...;-CầusámhốithìtụngkinhHồn-Dah. ng iqua Cá niệmlựachưọnh ế th cũngcóphầna hylàlàmchotâmchuyêhấtn sẽđượcệu hi ệmnghi ơ. hn hưnN chg úntagkhônquê nê g rằn n ềmặt gv áogilý cũng ưnh mặt về cônđức, g bấtluậmộtn ộb kiohàn,ếu n chítâmtrìụnt g,ì th kếtqủacũng đềumỹmãnưnh unha cả. 2.-Cácchúườn th gtrì. chỞ ùa,chưằn hTăng gày, n ời tronhg khóatrụng khuya, trìchú Lăêm, gNhin Đ5iBi,Tập h chúahyNgũBộ chú v.v...cònởà,nh phần uiềnh cưsĩtrìchú ĐạiBivàThp ậ chú ,bhailẽ: ỡ mộtlàthờiờ gi ítỏi,vìcònphảilo sisốn nh chg o giađìn; h aihlàchúLăigmhnêN đãdà,i lạiêmth chữâm,vận t rắctrở khóđọc,khó thuộc.ưnNh ếu gn cưsĩnàocóể th họchếtcácầnth chú ,trìụnt được g ưnh chưthì Tăng càntốt g . 3.-Cácệu ih ậthườn P ệmgni .Đú cậtnàocũn Ph đủ g cảiệu, 01h đồnmột g tâm tgiác, oàn ôtừbiv lượn,g phướcrít ôv n,biê ươth chng úsang ônvh cùnvôg n,tậ ên chỉệm ni daệu hin mộtĐứcậtnàoPcũn h đề g uđượccảmứnđến g tấtcảhưC ật,Ph côngđứccũngđềuôv lượnvôg ên. bi hưnN đứn g ềph vg ươdi ng ệntrìnđộ g hoàncản v hmàluận,ì th ệnhi a ny,chúng tlàa gười n ởế th ới gi TaBà,hằm n quốcđộ củaĐứcậtTích Ph CaMâuáoghóaiN , lẽcốêhichn taúnph g ảiệmni daệu hni của. àiNg ụD ưnh dânchúngởtrnước og nào,phảihớn nghĩđếnàcầm n ơh quyềchn íntrịh sásuốt ng ởgnướctro đó. ếu N Tínđồounàt theophápmônTịnĐộ, h ì th thườngànyphảiệm ni danh ệu hi ĐứcậtA-Ph -ĐàDi .áp Ph mônà nyđượcànlậ ht pdolờidạysauđâycủaĐức ậtThích P Ca:"Ởcõithếới i g TaBànày,đếnthờikỳmạcpháp,cáchtậlâu Ph xa,chỉ cóphp á "Trìdaệm nih ậtP", h cầuvãngsanhvềTâyphươcựcng lạclàquốcđộcủa ĐứcậtA-Ph -ĐàDi ,thìdễut dễchứnơết ngh ".ra,Ngoài cũncó g ười ng ệm ni dah n ệu hi Đứcậti-Lặc, DPh đểcầu saềcõi vnh trờiĐâuXuất;o ặc h niệmdaihệu n Đức ậtDược Ph Sư,đểcầuchokhỏitậbịn. h Tómlại, tínđồphảiệm ni đủmTa thếtậPh: ệm )Nia ĐứcPhậtTíchCaMâu,Ni làệm ni Đứcthiện Pậ tại,cũnlà g Đức ậtGiPh áo chủ củachta. úng ệm b)Ni ĐứctA-Phậ -ĐàDi ,làniệmĐứcPhậtđãàhtừquá n khứxaxưa,mà cũnglàĐứcếp Phậti dẫnchềCực úngtav Lạc. c)ệm Ni Đức-Lặc, PhậtDi làệm ni ĐứcPậtvhịla. i V.- I LợiÍchCủaSựTụng Kin-hTrìChúiệm -N hPật 1.-Lợiíchcủasựụnt gkinh .ữnNh glờiáoóaigh baongtạnr gkiđi hn ểncủa ật,Ph đềutoàlà n hữnn lờig là ềhin ,nh sásuốt ng dolònàtrgừíbiv uệ t siêuphmà của ậtnóiPh . ra KiPhật,n vìế,th cóphầnsiêuệt vi hơntấtcảữnnh lời g lẽcủaế th an. gi Nếu chtachúng ítâmtrìtụn,g chắcchắnsẽđượcềuhin lợiíchcho mìn,h choađìn gi h ữnvành nười g chunqua g : nh )CHO a MÌNH:Lúctụnệm, nig àgỉanh đemết h tâmtríchíđặt thàn vàoăn kiđể nh khỏisơxuất,sánê u căn:Mắt,ti,a mũi,lưỡ,i ânt h ,ý khôncòn g mónlêg n mườiđiềuácữan ,màchỉớ ghin ữnnh lời g ahy,lễphải. b)CHOGIAĐÌNH:Trướckhsắp i sửatụnki g ,nh ữnnh ười gn tàđề ogrnh u dứtcáccâuchuyệnđời oàing àkhv áchànxóm hg đếnồi ng lêđôimáchcũngtựải gi . tná gađìn Troin ờ hn thếđượchtịn an ,h êm, gnhitra hòathuậ. n c)CHONGƯỜICHUNGQANU H:ữnTongrh lú g cđêmncahta nhvắn,g lời tụnki g trầm nh bỗntheo g vớiềmõ ting ịp nh đều,tến i chg uôngnân,nag có thểđánh ức th ười ng đờirakhỏiấc gi mê,đưalọàotikẻ va lạclốiữnnh ýg nghĩathâmhuyề,n ữnnh glờikhuyêdạy n b ổích,chứađựntrgoki n mà nh hàả ngi đagtụnn . g ưhN vậ yrõgtụnràn ki g hchn ẳnnhững có g lợiíchchomìn,h chađìn oi g ,h mà cònchữnonh ười gn chungquanữah .Đó làmớinóiữnnh đi g ềuíchlợithông ườn th cóg ể th thấyđược,ụngoàratin gkicòn nh cóữnnh đi g uề lợiích,liệm nhgi lạ ườn th ,g khônthể g ải gi ích th được,ụntai gsẽtựchứnghiệm n màthôi. 2.-Lợiíchcủasựtrìchú . Cácthầnchúuy t khôntghểải gi nghĩarađược,hưnn g ười ng chítâmọthrì,sẽđượccônệu ghi ậtlà h kỳdiệu,khó cóthểnghĩ,bàn hưn ười ng uốnước gn ấm,lạnthìtựbiếtlấy. có thểnói:một câuần th chú,thâu gồmết h mộtbộki,hn ì v vậy,ệu ih lựccủacácần th chúrấtphithườn.g Khặp ig inạnta ,ếu n ực th tâmtrì chú,ì th mauđượcải gi guy. n Nhưuở th xưa,NgàiA-anmắc N nạn,Đức ậtli Ph ềnóiần th chúLăm, ngNiêh saàVăing ùThn SưLợiđếncứu,thìàiA-Ng Nanliđược ền oguy. tánh gàyN naycóềuhi n trườnhợp g màgười n tâm hàn ệm ni chấy úth đượcệu ih ệm hing rõ. ràng eo Th lờiBácsĩện Thi óiTnhà lại,thìvmàonă 1946,iữag lúcloạn ly, BSởmột trong vùngsâu, rừn úhiểm n tạiTrunệt vig .MộtlầnBsb ịmộtchứng b ịnh nay,mặcdùlươgdược n Đôn,g Tâysẵcó n gtaroy, n cũnkhg ônlà g msaotrịđược. Bácsĩtưởnsẽ g bỏmìntroxóm hng ười gn Sơncước, khônờ ng lú ccònởdướimái àchnh mẹ, a ườn th đê g mheng tânh phụrì t chú"CônĐức g Bảo Sơn",BSliềđem n ần th chúấyraápdụn. g lú Trong cấy,cácngườinuôib ịncũn h gxú mlạiộh ệm ni cho BSsuốtđêm.Sáôm hng sau,quảthậBSlànhmạntrởh lạimột cáchdễdà,ng làmcho tấtcảcácbạnđồniệp gnh đềugạc n ênhi. 3.-Lợiíchcủasựiệm n t ậ. Ph ệm Ni tậcôn Ph đức g lạicònto lớnữaơnh ,ì v một câuệm ni tcó Phậ thểồm g âuth cả3tạngkiđinh ển,hếtthảytần h chú ,cùnlà g các phápiênđốn v ,hưn amth ,thiền quátưởn n .v gv ... Đứcích tậThP aMâu C Nicódạyrằng:"Sau khiậtnPhpdiệt,ềthời v kỳ mạtpháp,đếnkiếpohại,cáckisẽ nh b ịêuti diệtết h ,chỉcònkiD-Đànhi lưutruyềlại n độmtră nămrồicũngdiệtluôn. Lúcb ấyờ gi chỉcònmột câuệm i n ồm Phậtg 6chữ "NammôA--ĐàDi ật", Ph màđủgnălựcđưachsaúng ềcõi nhv "Cực-Lạc". LờiậtnóiPh khônsag ,i bằnchg ứnlà g cóuiềnh ânnh vậtchuyêntrìmộtcâu ệmni t,ậPh màbết i đượcà ngyờ gi ấy vàth đượcđiềmlàtrước nh khãn vi gsa. nh Như TổHuệViễn,1trog0nămệm ni t,Phậ 3 lầnthấyĐứcDi-Đàrờđầu;hộigtron Liên xã,có123ười ng chuyêntuphép"Trìdahệm ni ậtP", h đềulầnlượcđượctậrPhước vềcõiT ịnhĐộ.GầnđâyởamN phầnVN,àonăvm1940,có3vịsĩquap ánPh làĐại ú yToufan,f Tunr ú gyRetourna,Thiếuú yBrillat nđồnglámột i chếc i thuỷcơohi b ay đảo từ CônLônềSàv òn ig . Giữađườn,g chiếcphicơư, h ,ơxuốn ri gbiển.ếu Thi ú y Brillatười n g( p Phá laiViệt)ệm ni ậtcầu Ph cứu.ếc iCh thủyPcơhi lửnthửng tnrêg mặtbển i suốt3ờ ig ,mớiặp g mộtchếc i tàuđácánh củagười n ậtđến Nh cứu.Kh3i ị v abvừướcsatàu, gn thìchếc i phcơi chìmnga yxuốngbển i .Aiấy n đềulấylàmlạ,hỏi au: nh saTai okhãy ni có3ười ng ồi ng nặn,g phcơi lạiổin ,màbâyờ gi khôngcó ười ng ón lạichìmngấm?ỉCh cóếu thi ú yBrillat nmớiải gi thíchđượcsựlạlùnấy. g Ônkể g lạicho mọười ing e ngh sựliứn nh của g phápệm ni tmàPhậ ôngthườnp gá dụn,g àvlầnầy n làlầnứ th aôn ih được g ạnoáthn nhờphépệm ni tấy. Phậ Đạiú y Touftnrunvàfa ú gyReto urết nah lòntiưởn gn ,g nêkhvềđến i Sa,o nig aihvịsĩ quanấychunaunhg mộtsố,ềnti cấtmộtcámia đẹpđẽởátlá C i,làTạnhng hMỹLợi, tỉnhGiaĐịnđể h ờ th ọtlàgiPhậ tỏ lòntrgiân.Đâychỉlàmộtcâu chuyệntromuôn ng àncâu g chuyệnvềsựlợiíchcủaphépệm ni t. Phậ C.-KếtLuận KhuyêPậtTửnh TụngkiNệm nhi ậtPVàh TrìúCả h SựLẫnLýoD(ược Ch ViênDun. g Tụnki g h,n trì chú,ệm i n Pậtlà h 3phươph g n áput ồm nhàg đủ cảSựàv Lý.Dùtạigiahyxuất,agi dùểu ti ahtừyĐại,ừath êuti cựcayh tíchcực, khônaig cóể th rời3phươph ng ápnầyđược.Bỡế, thi ậtửPh cầnphảihọctụngki,nh ệm ni ậtvPàrì h chúcho Sự,Lýđiđôi,lờinóiệc àvi làmphùợp, h mớicóđượckếtquảtốt đẹp. Bapháp mônụnt gki,nh trìchú,iệm n t,Phậ tuykhôngđồnmàg kếtqủađềuùth ắnth . g ậtửPh cóể th tùytheotrìnhđộ,oncản àh hcủamìnhmàtumột,aihycảb a pháp ấy.Tíh dụhưn ngườiết bi chữàmạn v kh h o ẻ,cônệc ănvig làmằn h àgnykhông brộnận lắm,ì th êtụnn ki g ,nh trìchú ,ệm ni ậtPhđủcảbph a pá môn.òn C gười n tuổi gìa,sứcyếu,mắtmờ,rụnngă ,g miệnglưỡph i ềuphào ,thântể h mỏimệt,ếu n ụnt g ki,nh trìchúkhônnổig ,ì th phảichuyêtâm n niệmật,Ph điđứnằm gn ồi n , túcàocũnn ph g ảiniệmt. ậPh ưnNh cág cPhậtửớ, ênh khmi i ệntụng kig ,nh trì chú,ệm i n tPhậ,ta yõg mõ,đáchnh uôn,g lầnchuỗi,thìtâmrít phảiộtg rửaết h oýba hĩng b ấtchín,h ữnnh ghammuốnđên,hè vàđạcdấy ào v ìn h hảncủa h ĐấnT ừBig . Rồiphảiươ noi g Nngài,mởlònươgth rộnng lớn g ,nhĩg đếnỗin ốn th gkhổ củamuôn lovàiphtuyệnáng đemsứcmìnra,h vuiban cứukhổchotất cả.Đếnkhthôii tụng ệm,ni trởlạitếp i xú cệc i v đời,ì t h phảilàmế th onàchohữnn độn hàgn gcủamình cũngđượcưbinhtừ tưtưởnvàlời g óin củamìnvậhy. gười N tụnki g trì nh chệm iúvàn Phật,làmđúgnhưế, th ì th chắcchắnsẽđược chứnqủa g nhTákhônsag . i KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 9 ĂnChay MởĐề ĂnChayLàMộtPhươngPhápTuàn H hCủagười N ậhtPTử V ấnđềănuốnglàmộtvấnđềquagđối trọn vớitấtcảmọười ngi , mọchi gú n sa. nh Nếusốngmàkhôncần g n,ă ì th tấtcảchúsang đề nh uTncả hátà rồi. Đức ậtThích P ,Ca khcòn i làmộtị v áTihử,đãóin mộtcâuđầyýghĩan :"Sựsốnsốn g g b ằngsựchết". Hãynghĩlạimàxem:từkhilọ tlònmẹ g đếnb âyờ, gi đểđượcsống, mỗichtagúđã n làmchếtubêhiaon sithvậrnồi?Cún,htagă chtauốn úng ,g chú ng ở, tah chgtanằm, ú chtđứn únag ,g chúntađi g ,mỗimỗiđộntácg ưnh ế, th đềuđã gâytbóc oang chohữnn sig ậtởnhv chungquachnh únĐó tag! làchưakểữnnh gkẻ hunc, ág ết gi đểđượcthíchthú,được,ềntài da...N gọnhv ếu sựsốnmàg khônglàm *achi ếtcả, ai ì th cuộcđờisẽđẹpđẽbết i êuhibaon !Sựướcoàayn cóthểthựciện h đượcmộtphầnlớn,nếu chgtaáp ú n dụnph g ươngphápănchaymàtPđã hậ chếra. ưhN ế, th ăncha yđốiới v ười ng ậtửPh khôngphảilàmộtsựiếu h kỳ, mộtsự ếu hi dah,n mộtcáchđổimónchăn mi o ng ện,g mộtcáchkicữ êng eo th lờidặncủa b ácsĩ.Ănchaychínhlàmộtphươph ng áput ànhrấtqua,ọngtr màười ng ậtPửh ực th àđược hn ềuhi n chngàothì ừ đượcềuhi n kếtquảốt t đẹpchấy. ừng ChánĐề h ĐịnNĩahg nchĂ a y, haylạt ăn ,nghĩalàăữnhn glothảo ài mộc:quả, o ah ura cải,khônăng ữnnh gmóntuộc ănh loiđộn à tậgvhưn thịt, cá,tôm,cua,sò,ốchữnn ậtghữu v tìn,h bết i thamsốngsợchếtưnh ười ng . LýaoDĂnChy 1.Vìlòngừ t bivàbìnđẳn h g Khđức i ậtcòn Ph tạithế,mộtôm h iANgà nNhỏia tậrằn Ph g: Bạch - ật,Ph tạisaotrướckia,ậtchPh o cácĐệtửũng ă tịnục nh (Ngũtịnh nục h lànămhứ t htịtthanh tịnh:a)hTịtănmàkhônhấy tg ười ng giết.b)ănThitc à m mìnhkhônnghetiếnongcvậtbịgiếtkê.u ) c hịt T ănmàình khônhngười i at g iếtchomình.d)Thịtonhú ct tựhết c .đ )Thịtthú onc khácănònc dư) ,màayn Ngài lạicấmtuyệtăịt thn cá? ậtrả Ph lờiAgàiN Nan:Vìtrìnđộ h cácôntrobuổi gn sơcơcònấp th kém, chưacóể th lãnáotph họgi ápĐạiừa,Th ực th àđú nh nglýđặn,g kh nê taicònóin phápểu Ti ,ừaTh phươtiện g n cho cácôntạm g dùnũng tịnục. nh Đếna nytrìnđộ h cácônđãg cao,lãnthọ đượcoph iá g ápĐạiTừa,h têancấmuyệt t ịt ănth cá. Cònăn ứ th ấy,tì h cònphạmiới g sátsa,nh nếukhôntrực g ếp ti sáthìcũnếp ágint sát, làm mấthạtốngi từbìn gi hđẳn,g khônể gth àount thậànđược. P Lờiậtdạy Ph đãrõ: àngr Ăncha ylàcốt yếuđểuôi n dưỡlòn ng từàbhginv ần th bìnđẳn h . g ậT Phậtửlàười thế, ng đãeo th đạobt,ừi ì t h khônlý g onàlạikhônthực g đức hàn gđời btroừni sốngcủamìntừýh ghĩ, n lờinói, chođếncáchănuống. ếu N chì tavúng muốnchăn okhoáikhẩu, sướnbụng g,màẫnnh tâmhìn n cảnh chặtđầu,lộtdaữnnh cog ậtềhilà nv ônhv ội t ,nhẫntâmbịtả tiga điếctrướcữnnh g kêulaảm th itếth củahữnn cog tậđanv giẫy n ụagi tmrê tấmthớt,bnthịt àrê ,ì th saođượcọlà gi ậtử. Ph ếu N khôngcó mộtlònthươg xót ng trướcữnnh cảng ết hgi chócưnh ế, th ì th hạt ốn gi từbigmỗiàngymỗihéo khô,cằncỗi,àcôn v gphutu,hàn ụnt gkiệm nhi Pật h củachtarởúng ôàvthn ích. Đạotậlà Ph đạoTừBimàcũnglàđạo BìnĐẳn h . g ậtdạy: Ph "Tấtcảchúnsag nh đềucóưthnậáP au". nh Vậytì h ười ng ậtPửh dướitầmcomắt n củamìn,h không tấy nêh *Nười g ậtvàkhácnhau,màchỉđồngmộtácgitr bìnđẳn h ,g ẩnânthrong hìnsah bệt i .óiN rằng:"Vậtdưỡơnh"g làmộtquaệm ni rấtsailầm,dosựíchkỷ ạovàng mạncủaười ng sira. nh uaQ iệm n ấydunchgtún oườing tahẳntagyết gi hạisaật,nhv àtạov một ra ìn t htrạnbất g b ìnđẳn h ,g thìkhônờ biaog cõiđờicóthể yênổn,òa h bìnđược. h 2.Vìmuốntránquả h báuluânhồi ậtdạy: Ph "Tấtcảchúsang ôtừvnh thỉđếna ny,cứtạohânn tộiác,sáthạiănthịt lẫnau, nh bênịácquả,làsatửnh luânồih mãitrságon uđường".KihLă n êmNghin nói:"Hgiếtmộtmạnthì g ãy h trảlạimộtmạn; g tâmết gi ạih chẳngdứtrừ,t thìkhông ểth onàrakhỏitrầnlao được."Vậ ymuốnnbáohaluân tr ồih ,cáhntrá cđiềuộit lỗi uộc th ới ềgiv sát.Phậtửphảichăn ay.Nếuănmặno àthì i khôntghểnàohếtợ n thân mạnnợ àgv xươgthịt n , máuuyết h được. 3.Vìhợpvêsinh Khôngphảimớitừnaymààntừgxưa,mộttiết r ,iag ônSen g èque,đãnóirằn: g "Mỗib ữa,ăn gười n tadùnthịtg làtựđầuđộc,thửàn congườitựsáấm tng ầm ng màkhônaghyết bi , dođócoười ng b ịmạngyểu,chếtsớm".Tậthế,àngyna y ữnnh àgnhykhboacá sĩtrứdaưnh ônSog teyko, VaaKi ri plamicó nói:"Tcárong c ứ th thịt,cóềuhi n chấtđộcrấtuy ng iểm h cho sứckhỏecoười ng ". Bằnchg ứncụg ể th làura cảiđểlâugàyn thìhéo khô,hoặcunb ấy g màíthôi;cònthịtcáđểlâugànytì h sìn,h ươ,ng ôih nhtakhônaichg ịuổin ,kh và ăivào,n ấy tah trười ong rấtnặnnề,g mệtọ cnh ,khóêu. ti Hơữan , cácloút,iàvậh thườnmắc g bệnnàyh hayb ệnhkhcá ư: nh b ệnla h o,bệnhtươ,àngh bệnsáh ,n sêv.v n ...,nếu chàogtaăú,vn sẽvướng b ệnh,rấtuy ng ểm. hi Đểữnntrhá bện g t,ậh sức àtăngv khỏe,chuềtaênăgúhi ura cải.cCá ànkh h oọac, h cũnưnhg cácànhyọ ch Đôn,g Tâyđều cônnhậđồ g ănchaylàẹnh à,nhg anhkh t ếti , duêti hóacó và ềuhin sinhtốất r ổ. b Bởithế,ởước n ậtcó Nh ội h "Tổ Tực h ủCh Nghĩa",ởp, Phá Đức,An,h Mỹđềucó"ThảoMộcThựcHội ". Cóềuinh gười n cóànhtkiếnsalầm i rằng:thăịt n cá,mớicóđủsứcmạn. h ậtTh ra,gười n ănthịtkhôngcó sứcmạnvàsức h chịuọchn dẻodaibằnười ng ăncha y trườn.g ín Ch Gi h oásưIrFsch iwn erởĐạihọcđườngYale,sauhiềun cuộcthí ệm, hing đãlotrguyê ọ n nbốrằng:  Ănhtịthayănnhữgvậó tc hniềuhất c ,đạm sẽlàonmchgười khônđủ g ứcs h ịu c học n ,khôngkhácàonhưngườiuống rượu . BàWhte, i mộtbcá họcacũn gi gđãuyê t nbốrằn: g  Cácứ th ột h ,cácthứtráiâ y, c đậuvàrauảiclànghữtứcănà m htnđãdà iê nhđểnuôiún hc ga. t ácC thứcănấynấuướn n ột gm ácc h dị, gảni thìrấth ợp vệinhvàs rấtbổ.Nólàhểoânmct tráng kin,ệ hần nti sánguốts vàtránbhiếtbaoậbhnutiê. ệ I.CáchThứcaĂnChy 1.ươCh trìn ng nchhă a y Mặcdù sựănchayđốiới v ười gn Phậtửlàmộtđiềucầniết th ,mộtphương pháput ưn ành muốn g đượclợiíchết thi thực,cầnphảicóphươngphp, á vàáp dụnmột g cáchtuầntựtheocăcơn vàsởuyện ng củamình.Trướcên,ti khônph g ải ười ng ậtPửh nàocũncó g thểbỏẳn h angytập quánămặncủamìnđể h ăncha y. Vì ế, th đạo trog n cóchalà i malo ih ại:chăn aykỳàăchvn a ytrườn. g a)Ănay hc kỳ .chnĂ a ykỳlàăcó n kỳhạnnhấtđịntrmỗi gohn áhangtymỗi năm: hịN trai: n2Ă à ngychaytrgmỗi o n áogànvthymồnmột g àrvằmâmlịch. Tứtrai: 4 nĂ gànychaytroháng:mồnmột g ,mồntám, g rằmmàhăv . ba Lụctrai: Ănsáuàngychaytroánlà gh :mồnmột g ,mồnm, tág mồngbốn, rằm,mườitám,mhă b,a ămh bốn,ămh tám,mhă chínvàbamươếu (ni ếu tnghiá ì th 27,28,29). hấtN nguyệttrai: Lànmột ă cháng th a yaàoiêhánvgyt bthángảy. T guyệt am n trai :Làngchbăathá ay:T,áiêngh bthángảyáchvàtngh ín (ha ytámười ngh );hoặcnli ă ếp ênti . bántgoahr ếu N p tậ chăn a ykỳtrongmộtthờiainmàg khônặp g mộtphảnứnàovềgn ânth ,tâmtậànhấy v có lợiích,ì th ênlầnđếnănchaytườn r . g b)Ănay hc trường .chĂn aytrườnhagytrườnitraglàtochănà ayluôntrong môicgà ny, khônánđo gi ạnchođếnhếtđời. ếu N mỗià ngy,phátâmkhôngănsau12ờ ig trưa,ì th ọ iglàọn. trgai 2.ươPh ph ng áp thựcàhn a)Chọnlựađổi athy hứct ăn. Đểchăn ođượclâudààikh v ônán,g chtaúng chnê hữnọn món g ăncóềunhi sitố, hn bổdưỡhư: gn càchua,ura muốn,g đậu ,nàh nấmrơ m, cảibắp,khtây, oai nếp lức.v v ...vhữnàn gmónăncũnph g ảiathyđổi luônẦ Vậ ytrgmột on b ữa,ăn cầnphảiữnnăh gmónì g đểb ữacó ăn đầuđủchấtbổ onmi vàg ệng?ưới D đâylààbivữaki ăn ểumẫu: icây Trá cùnới ăngv cơmahyb ắp,bộtmìàrau, v cải,đậuphụn. rang Sữatươcùn i với găn cây trái ọàcơngtv m,bắpahybộtmì. cCá mónchăn ínhnóitlà nrê cầntết hi ,ưnnh cũn g cần g êmth avị gi ưnh ột h cải cay,êuti ớt,ấm i g .v v ...đểúp gi bộmáytiêuhóalàmiệc v ddà. ng hưnN nếu g dùnagi vịquáèuinh racó thàn ạih ,ưnh làmchobộmáytuiê hóaónn ,g singbệnhaylàm kíchích th cơthể. b)Cácấu hn . ức Th nlàă cầnết thi ưnnh cág chnấucũnqua g g; ọntr chtaúng đừcógn quaệmni sailầmlàđãchăn a yì th ấu n thếnàocũnđược g cả, khôncần g ết thi làphảiquantâmđến. Nếuức th b ănổmàkhônbgiếtcáchnấu,ì th cũnglàmcho nóết h bổ,àcóv khilàmạih b ộmáyêuti hpánữa.Dướiđâylàđi vài uề ớnhê trong khinấu:nă Khônêgchn iêxà n ềuonhi quá,ì v sihtố n Bsẽ vàC bịdầusôiutiê diệtàcáv c móncóềuhin dầulàmchobatửmệt. ênăđồ N nướng,ất nh lànướngkhôngcódầu. thoa Khnấu i hayluộcphảiđậ nê ynắpđểsinhtố khỏibịmấtêđổ nvà ítnướcđể chấtbổkhỏiloãn. g Vànướcluộcấyrấttốt, khônđổnê g đi,ì v ón chứarấtuiênh chất bổàsiv tố. nh )c Giảmhịt t ogtrndầac hữnn ggày n ănặnm .Đốiới v ữnnh gười n ăn chaykỳthìkhnmặn ăi ,mua nê ữnnh tười gnvậ talàmsẵn,hoặclàmảm gi bớtsố lượntghịtcá,ềunhiă ura cải,sữa,tạmdùntrứn g gà,trứngịt v khôngtượncog . n Khđã i tnhấn i ềmặt v ần tinh ,khônêtrứn năg gà,trứnvịt g ,ì v trứncũn g g làmộtsaậtsắp hvn ảy n ở. n 3.Nhữngđiềuầnc tránh a)Khôngnêkiạn êum . ười gN cóphúcduyênăchayđượcddà,ng khônnêg salòn nh gkiuê mạn,tựchomìnlàh ười hơng , vàkhười ngih nmặn ă .làmnhưế th đãsacánh cảmới v ười ng màlạicònlàmtổnâmđứccủamìnữahn . b) khôngháonê hdan .Cóườig n mớib ướcôv đườnđạo g ,đãtănrườnitrag angy,cốtđểười ng kháckhenợi ng .Ăncha yhưn thếlàdolònoháda g mành ra;hạnh độnnàgykhôncó g lợicho sựtumànhà lạicòncóạih :khikhôncòng aikhenợi ng nữa,ì th khônthấy g hứnú để thg tiếpục t nchă a yữan . ) c Khôngnép ê xác. Cóười ng tưởnlầmg rằng:nchă a ylàđểhạàn thânxác, cố nê mộtnă cáchcựckhổ,nhưchỉănrònrgãtươgrau, n muốisả...tămừn àyn sang nămkhc. á ưĂnh ế th thìsẽohamònânth xácchvà ết yểu trướckhithànđạo. d)Khôngnêgiảặnm .óC ềuhin bội àn trợmuốntrổtikh à éo léo củamình b ằngcáchấun chaymàả ig mặn, rồiđặttênmónmặnn ă ,haylàmữnranh ìn gh ức ht ốn gi ưnhg đồmặn.Thídụư: nh củủ h cao,củủ h dừakhomàọlà gi cátrakho ;b ắp chuốiluộctrộnấm gi àrauv m,ră lạiđặttênhịtgàxépha y;bíđaoxắtmỏncặp g gắp nướnănvới g hỏibán màlạiđặttênlàịt th bòlụi.v v .... hưN ế, th làđãôv tìnhxúục gi ười ng ănchaynghĩđếnmónmặn,miệnăugran dưa,màlòntưởn g ớ nhg đếnịt th cá,làmòtr cườichoế th . gian đ) Khôngđ ượcqungày ê chay .Khônênkh g ườn inht quê g ữnhn àgny chaymàmìnhđãphuyện átng ,dùgặptrườnhợp g bấtườnth nhưg đilỡđường,làm ệc vi quábuổi,lúcđóiquámàkhôngcósẵứctnh ăncha y. e)Khôngdùn nê ggũ n vịâ.tn ũNg ị v tânlà:à,nh hẹ,tỏi,nén,ưnh gcừkhông dùn nê ,g ì v cácứ th ànyđãôih ,lạicóềuhin chấtkíchthíchlòngdụcg. ọ vn IV.LợiÍchủa C SựaChyĂn 1.Phươngdiệncáân nh ữnhN lới g íchcủasựnchă a yđốivớicáânnh rấtlớnlao.gười N ănchaykhông ữnnh gthâu hoạchđượcữnnh glợiíchện trohing màtiền cảđời trong sốntươg nglai nữa. a)Trongạhti,ệ gười n chăn a yđượcưởn h glợiíchsauđây: ết Ti kiệmđượctàichánh,vìđồchăn ayrẻhơđồ n mặn ăn . ết Ti kiệmđượcà ngyờ gi vàcônla g oấu n nướng,vìmướp,dưa,bầubí, kho...cắt ai rửamauàítv ốn t nước;vàkho kho, luộc,ấu n ướn n lại g mau chín,ítao h củi. ânTh ể th đượcmạnhkhỏe;thần ni đượcẹnh à,nhg sạch trong ;tríuệ t được minmẫn h dểut ềnquáthi . n b Trongđ ờiaus , ) khôngchịuquảubá ết gi hại,nêkhôngphảitrảợ n máuịt th , khỏiphảitườn h mạn g g.Nếurởt lạilàmười ng ,ìth đượctrườntgọ. h 2.Phươngdiệnxáội, h nhânloại,hún c gsanh ênchĂ a ykhônữnnhg gcó lợiíchcho cáânnh ,màcònchoxãội h ,hânn lo ại, chsaúng hữan .Nếuaicũnchgăn aythìthếới gi TaBànàylàmìg có tiếnrênsig ết vìchếtcủa oan àtién vậo ở, atghn đauđớncủaười gn ì v ạnn tươ,tàng tươg n sát. MộthàBán cọch cóóin :"Muốnthếới ig hòabình,b ắtđầubữaongtr ăcon n ười ng phảikhôngcó mộtchútmáuayh mộtmiếngthịtcáào ncả". Câuóin đầyđạođứcàyn cũnđồn g một g ýĩaghn vớicâuóin củaổC ânnh : "Nhấtế th chúngsavônh saệp, thing Hàsầuế th ới gi độngđanh". ob i ếu (N tấtcảchsaúng nkh h ônság thạilanãu, nha ì th sợgìế th ới gi cóặc gi ã) gi . gười N ănchaylàmộtchếni sĩcủaHòabìn. h ậThtvyười ng chăn ay, vớimột tâmôtừbiv lượn,g comuôn i lolàài mìn,h mìnlà h muônlo,ài khônết gi aisah tvậnh đểỏath mãndục,gọvn khônbogờai nỡtâmtànsátđồnglo ạiđểđạtmụcđíchlợi dah. n ếu N gonrxã t hội,iacũnănchg a y,ì th đâucóữnnh chg uyệngâygỗ,đáhđậ n p au, nh ưnh chườn úntagh tấy gh hằnàngy. ếu N gmột onrt nước,icũn a ănchg a ytì h khôngcóchuyệnmạnếp ih yếu, khônlándại,chémgiếtlẫnaunh đểỏath lòngdụcọ. gnv ếu N ếgtonrh ới gi ,cũn ai găncha y,thìtế h ới ig nàylàCựclạcế th ới gi . KếtLuậ n Mọười iNg DùtTPhậửHayKhônĐềg uĂnChaNêy ưhN chtđã únag thấyở cácđoạntrên,xétềph v ươdi ng ệnkhoọach a hyậtPh học,ềph v ươgdi n ệncáânnh ahyđoể, thàn ện ềhiv tạihaytươla ng ,i sựăncha yđều córấtềuhin lợiích. Vìvậ y,ữnnh ười gn khôngphảilàtPậửh ,ếun muốnânth thểđượcmạnh khỏe,ần nhti đượckhain,h tríuệ t đượcminhmẫnđểhọcp; tậ ếu n muốnết ti kiệm đượcichtà á,nh cônglao ,ời t h iờ,g ếu n muốnđìn gia được h hòauậth nyêuinv ,ìth ãy h maumaulàmquenới v ữnnh ức gth ăncha y. Cònhữnn aiđã g àlPhậtử,đãguyện n theob ướcchâncủađứcTừphụ,ì t h phải ực th àph hn ép ănchay,đểlòngTừbiđượcmởộnr g,ần tinh bìnhđẳnđược g lan xa,tríuệ t đượctỏộ, ng đạoquảđượcchón. tiêànhvg Vẫnết bi ,óin d màlàmkhó;ưnnh một g ười gn ếnti bộàcóv ện ith chí, khđã i ấy th rõữnnh đi g uề lợiích,ì th dùkhóiêuobhan cũngquyếtực th hànchođược.Sự ực th àấy hn khônph g ảilàmangytromột gn lần, màphảituầntựến ti bước. ếu N chết tabúngi ápdụngphépnchă a yđúhưgn ữnnh cág chtức h đãnóiở tn,rê ì th ết thi tưởnkh g ôncó g ì g làkhólắm.Điềuquaâùt gtrọnh làchtúncó gahậ ện thi chíahykhôngmàôith . Hòaượn Th ện Thig Hoa KhóaứTh Nhất ân Nh ThừaậtGiáo Ph 0o- BàiứTh 10 BátQuanTraiGiới A.Mở Đề Đứcích tậThP óianC phápần g 50ăm,n cóđến84.00pháp môn,ôv lượng diệuhĩang .Mặcdùiáoph g p á ềuinh hưn thế,ưnnh gkhônobngamôn ài chínlà h "gới i ,định,huệ". "gTrong ới i ,định,huệ",thìới gi làphầnquaọng,tr làphầncăb nản.hờ N ới ig , tâmmớiđịn,h tâmcóđịn,h huệmớiphtása,nh uệ h cóphátsamới nh dứtđược trừ ôv minph h ềnão i ;vômiph nh iềnão códứttrừmớimitamnh kitánhPậ. à vê Nhưnới gi cũncó g ềuhin thứ:có thứcao,ứ th thấp,cóứ th p á dụnchg oàngxuất h a,gi cóứ th chtạioàngh a. gi Thàngxuất or a,gi ì th Sadichỉữgi ới 10gi ,T ỳkheo ữgi 250ới gi ,Tỳkheođến in 348ới gi .Vềphíatạiì agthi có Tamquy,ũNg Giới,Bát quaới gintra ,Bồiới tTág ,mTa quyũNg Giới,ì th chtađã úng ọ ch rồi;Bồới iTtgá thì khó khơăn,h chtsẽ únag họcsau.Bâyờ gi đây, chúntôig chỉnóiđếnBátquantrai ới gi . B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa Bátquaới gtrina làmộtphéput àhcủa n ười ng tạiaáp gi dụntrgmột o n àngy mộtđêm24 ( ời gi ). ữCh "Quan"làcửa,cửaănchg ặn8điềuội t lỗi.Chữ "Ti", ra tiếnạngPh là Posadh,a ĩangh làkhđã i quaờ gi gọ(12n ờ i g trưa)khônđược g ữaăn .Vậy"Bátquan ới tigra "làsựữgi ìn g cho thântâmđượcnhtịn a tg24 orhn ến ti gđồngồh bằngcách ănchg ặn8điuề ội t lỗisauđây: 1.Khônđược g sátsanh 2.Khônđược g ộm rt cướp 3.Khônđược g dâmdục 4.Khônđược g óin dối 5.Khônđược g uốngrượu 6.Khônđược g đi rangt ểm,dầu otah ơm, th múátvàxem ah múát. ah 7.Khônđược g ằm n gồin ườn gi cag oộnr đẹpg đẽ 8.Khônđược g quá ăn ờ gi ngọ I.iải G Rõám T Điềugăn N Cấmói N Trên 1.Khgôn đượcsátsan.h a)Ýnghĩavìsaokhônđược g áts sanh : úsangCh nmặc h dùhìnhdácó ng khácau, nh ưnnh gcùncó g mộtđiểmquan ốn gtirọn unhag làthamsống,sợchết,bết i đaukhổuiv mừ. ng Khôncần g phảidẫn chứnchg o xaxôi,angytrosự ng quasán thằnày, gn chtcũn únag thậgấy: n cáthấy ười ng cálộixa,chmi thấyười ng chmi ba ycao,cũnnưhg ười ng thấycọpười ng lẩn trốn,vìđềusợlâmuy ng đếntínmạn h cả. g Khbiịbắt,chm, i cáhaygười n đềuùnv g vẫyđểchốnthoá. Vàkhiđượcthả,ra ochthá ết, choaôiCòn! gìsungsướngcho b ằnNấy ghậ!tn đượcsựthamsốnsợ g chết,nốivuimừ,gn đauxótcủamuônloại ưnh thế,màchtacòn úng đatâm gn ết gi hạisamạn nh ,g ì th ậtlạ h nhẫntâm,áctàn vô cùng. Từtrướcđếnany, loười ngài đãết i g hạirấtều, nhi bằnđủ g phươệnntig ,ào nlàm lướiđểb ắtcádướinước, dùncun g têgsún đạn ng đểbắtcầmútrênđất h ...vất ành là dùnđủ g mưumô kếhoạchđểết gi ạih chémết gi lẫnu. nha Vềphíaện thi ,ì th cóềuhin ười ng cũngthiệnvô cùng;ưnnh ềph gv íaác,ì th cũnugnhiề ười ng ácôv cùn. g útalà ngCh Pậtửh ,hĩang làữnnh ngườieo th đạob. Từi gtacần ú nCh phảicố gắnđừ g sáng ạith siậtvànhấtlàđừgsán ạith gười n . Vềsựsáạith ười ng ,trog n NgũGiớiậtđã Ph uyệt t đốicấmchỉ,vàchúngtacũnđã g phtuyện ngá ữgi ới gi ấy. Nhưnvềsig t,ậhvn ì v mộtsốtửPhậ cònnmặn ă ,chnê ưatuyệtđốiữgi đượciới g sát.Vậ yítràatngoyọtBáh qua t i,tran chgtúahãyn tuyệtđốiữi g iới g ấy.Chúng tkh a ônết gi ười ng ,khôntrùg tínhmưumôiết g gười n ,đãđàtChúngacũn ! g khônnêđộn g lòn g trướcv g samạn nh của g tấtcảmọlo i hữuài ình . h Hơữan ,ếu n ấy th aicóýiết g ạih sivật,nh chútagph n ảikhuyênlơăcản ng đừnchg gười on ta àáctnhi ýấy. Đượcưhn ế th làữtagi đượcvẹntrọn ới gi sát,mặcdùchỉtrmột go n àngyđêm, ưn nh glợiíchsẽlớnlaovôcùngchoiệc v tucủa hàn cht. aúng 2.Khgôn đượctrộmướp. c Hachi ữtrộmcướpởđâycó mộtýhĩang ôv cùn. g ữnNh ậthuộc gv quyềnsở hữu củaười ng t,a g,vàntừ b ạc,châubu, á đấtruộnnghàcửa,chođếnđồđạc, câykim sợichỉ,cọrau, ng ười ng takhônchg o màmìnlấy, h làtrộmcướp.Lườnătongráh đấu,đoiếu th lấy,ừath đilàmiờ, trg boclộtcônângnh , lấycủacôn,g hối ăn lộ,được củaười ng khôntgrảlại,đềulàtrộmcướp. gười N đờicoềncủa it ơtánhmạn,g to,rèn lặnsuối,lomưuàyn tínhkếọ n đểlàmnuôi tềira thâniađìn àvg h,vàđểdànhdụmphònkh g đa i uốm,nạntai . Nếu rủib ịmấtềncủa ti do mồhôiước n mắtmàcó,ười ng tavôcùnđa g ukhổ,uyệtt vọng có khđến i quyênsi. nh útacũn ngCh đã g cóềuinh khđa i ubuồnvìmấtcủa,thìxét ười ng khcá cũnậvgy.útaCkh ngh ôngmuốntairộmcướp củamìn,h ì th tấtênhi mìncũn h gkhôngnêtrộmcướpcủa. ai Đólàlẽcôngbằnrất g ản gi dị.Huốnchg i chtlà únag ậtPửh ,ghĩan làữnnh ười ng quyếttâmdiẹtmtrừha dục,đểđượcải gi ot,áh thìlẽonàtalạilấycủaphnhĩagi ? cuộc Trong đờiđấu tranh ằn h gànyđểsốn,g cóềuhin khichútakh ng ônữgi đượcmộtcáchtuyệtđốiới i g cấmnày, chẳnạngh ,chúngtalàmítmàcốđòilương chocao,àxấu bnghá ới v gíacao ,mưutínchh ướcnà ykếọđể n đượclợiuềnhi một cáchếu thi chínđá h ...C ng ó khchi úậấy tanhg ưnh thếlàbấtchín,h ưn nh tựg bào chữarằnì vg sựsốncủa g iđìn ag ,h ânth uộc th màphảilàmưnh thế. hưnN àtrongythọBátquaới gitrna ,chãy úntahg quyếtkhôntrộm g cướp đãđàh,n màcũnkh g ôngđượcđểcho mộtýhĩng mtha lợimónglêtrgâm. on úngCh tkh a ôntrộm g cướp,khôngnhĩđếnsựtrộmcướp,màthấyatrộm i cuớphaynẩyraý trộmcướpì th chútacũn ng kh g uyêncanhọ,ừagănkhôngcho họlàmbậy.Không ữnnh gkhôntrộmg cướpừăasự àng v trộmcướpmàôi th ,chtacòn úng bốíth cho ữnnh ười gn onghèkhổ,ếu thi ănthiếu mặc, tìmcáchú p gi đỡhữnn ười ng thân uộc, th cản gtron túiếu. ngh Giữđượcớigi à nymộtcáchtuyệtđối,thìdùthờiắniang ủi ng t24 rong ờ ig đồnồ, hg chútacũn ng đã g ieo g đượcữnnh hângn làtnốt h đẹpchsự o ut của ành cht. únag 3.Khgôn đượcdâmdục. âm D dụclàcáệp ighn hơnsantửh luânồih ,ười nêg xuấtgiaphảiđoạnhẳn. ậtdạy Ph rằng:"Nười g muốnđoạntrừsahtử, n chứnquả g ết Ni bànmàkhônẳn trừgh dâmdục,ì th khônkh g cá kẻnấucátsạnmàmuốnchoàthcơn m,dùcôn ra đem g nấu, trảiquaămn ànki g ếpcũnkh g ônàthcơgn mđược". Vậ yữnnh ậtPửhg xuấta,gi muốnPànhậtquảì th phảitrừdâmdục. Cònhữnn ậtPửhg tạia,gi chưacóthểontđo àh dâm trừàn dụcđược,ì th ậtchPh ỉcấmtàdâm,ghĩan làoợ nàivg chồng,khôngđượclachn ạ;àữavgi ợ v chồn,g cũngcầnphảiữgi chl, ánh bết i ết ti dụcđểchântoh tâmđượcsạch tgonr ẹnh à. n gh hưnN đây g lànóiàvềngyườn th củag ậtPửh tạigia.ứCh đếnàngyọtBáh t quaới gintra ,thìtuyệtđốiphảiữgi giớitịnhạn,h khôngđượcđộn ành dâm g dục đãđàh,n nàcũnkh g ôngđượcớ nh nghĩđếnhữnn đi g ềudâmdục. ếu N ệtrit đểữi g đúới gi n à ny,thìdùchỉtro24 ng ờ gi đồnồ, hg lợiíchcũng rộnlớn g ôv cùng,ì v chtađã úng códịpđểieo g ơntịnh ạnh hlàmộtrất hơn quý buá sự rotng tudi ành ệtdục. 4.Khgôn đượcói n dối. óiN dốilàtâmghĩn miệngnóiau. inhtrá óiN dốicó4cách,màchtađã úng có họcrồiũgbiNtroàn Giới.Đólà:óin khônt,ậgh óin êuth dệt,nóilưỡhaichều, i óin lờiunh c. gá útađã ngCh thấy,ằn h àgnytđời rogn ,hạitai củasựóin dối.ạiTaih lớnhấtn là làmmấtlòntincậg yhanu.một goTnr ađìn gi màh khônau, tinhg ì th đìniag sẽ h tan nát;trogmột n xãhộimàkhônau, tnhgi ì th xãhộisẽđiêu. tàn đời Trong sốnhằn g gàyn chútagchn ưacó thểữtognàih ới gi nà yđược,thì àntgroyọtBá h qua t igới tran , chãy úngtah triệtđểực th àgiới hn cấâmnày. úngtakh Ch ônnóig sai,khônóing thêudệt,khônóign chhai ều, i khônóign lờihung ácđãđà; nh chútalại ng cònkhuyêữnnrăh ười gn chungquaữnhgi đúới gi n khônnóig láo ấy! ếu N ực th ệt àtrinh đểiới g cấmà ny,thìdùchỉtrongmộtà ngyđêm,chúgtan cũngđãeo gi đượcmộthộtơnquýh buá rấtếm hi cógđời ortn nà ylà:lònchg ânthậ. 5.Khgôn đượcuốngrượu. Rượulàmsaymê,tốitămrít ão n ười ng uốn. g Nócònuy ng ểm hi hơcả n thuốc độc,ì v uốc th độcuốnvàochg ếtangy,songchỉết gi chếtmộtđờiười ng ôi th ;chớrượu làmchười o ng cuồngtâm,mấttrí,âyg êèunhi ội t lỗi, chếtđisanhlại,luânhồi uiềnh kiếpgtối ron tămsiám. Bởiế,th trogKin ,nh ậtdạy: Ph "Tàuốn h ước gn đồngsôichotanmấtânth à ny, chứkhônuốn nêg grượu". útalà ngCh Pậtửh ,hĩang làữnnh ngườiđatrngaudồiTríuệ t đểđượcsáng suốtưh n ật,Ph chtúnagkhônđược g uốnrượu. g únhgtakh C ônuốn g rượu g đãđà,nh màcũnkh g ôngkhuyêmời n ười ng uốnrượu. g Tựmìnuốn h rượu g ội t cònhẹ, n chớ khuyênmờiười ng khácuốn,g tộilạinặnơn. hg So,ng tronglúcđauốm,ếu n lươg nybảopaỉh córượuòah ới v thuốcuốngmới lànbhện,h thìchútacũn ng được g tạmdùng,Khiđórượuởtr một ànht ị v uốc, th chứ khônph g ảilàmộtị v làmchotrínão tacuồnglo ạnnữa. Đấylàóin ngàvềythường,chứgàtryon thọ"Bátquaới gintra ", chúntag phảitrừuyệtrượu,khônđược g uốnđãg đà,hn màcònkhuyêười nrăg khácđứng uốnnữag . 6.Khgôn đượctrangđiểm,thoadầuthơm,múahátvà đixemmúaát h . ămN cgiá quan:,tai mắt,mũi,lưỡ,i ânth làămn cửaõ, ng cóthểmởđườngcho chtđến únag cảnới hgi NiếtBàn,hayovàđịaục. ng Nếuchết tabúngi mởămn cánh cửaấyềnẻov nhtịn a ,h nghehữnn lời g a hylẽphải,thấyữnnh gđiềuiện th ,điều là,nh ửing ữnnh mùi g ơmth kh nhti ết i ,đạoị, v thìcođườn n đến g ết Ni Bàn,ải gi thoá khônxa g .lại Trái , nếuchtướn ahúng ữnnhg gcácửa nh giácquanấyvàocõiôọc, tr mởrộnchg chúng otộilỗiùaào,v he ongà ến ti dug dươluyến ng của ái dục,gọnv ấy th cảnhtrụylạc, dâmô,ửig n mùivịsaynồn,g kíchích th dụclạc,thìcođườn n địa g ục ng đãsẵsàn gmở n ộnr để g đónchờchta. úng ậtcấm Ph tậửPh tnđi gra ểm,ôt sơntrétphấn,xứcướpdầu thơm,múhatlảlơ,i quyếnrũ,haycấmđixemnhữncản g múh átấy, ah làì v muốnchochtkh aúng ỏiđọa vàođịagục. n hưnN đời trogn sốnhằn g àgyn củaười ng Phậtửtạia,gi vìcònếp ti xú cới v đờisốnxã g ộih ,nph ê ảiănmặctềchỉnm, nghiêtra đôikhcũn i gphảiđidự ữnnh gbuổiòa h hạc, n a hymúát,ah milà n ữnnh tghứâmạc, nh ữnnh đi g ệumúhátấy a cócáhtán chtrosạch ng ,xâydựnvàhướng gthiện.Nhưntrgoện hin tại,cácứ th nghệ uậth t:kịchạc, nh ca,ũ, v cảilươ,ng chếu i bón..ph g ầnnhiều cócáhtán chtrụylạc,oáthi hóa, chtaúnêđề g phòn,g đừquá g n ddãimàsaàovòngtộilỗi. nđây Trê lànóiàtrongytườn h ,g chứngàythọgiớiBátquati,ran chgtaú n ất nh địnhkhônđược g đi ngtra ểm,xứcướpdầuơm, th múáthayđixemmút. ahá Hơnữa,chtph únag ảicốắng di g ệtữnhtrừn gâmhưởn,g bóndá g của ng ữnnh ứt gh ng tuậh tkhônglàmạn hệ nh ,h trđầu ong ócchgta. ún Đưọcưnh thế,ì th tuythờiachngi ỉắnng ủi ng có24ờ, gi ảnhưởntốt g đẹpcủa nóôv cùnquý g ub á cho sựtunhcủa à chúngta. 7.Khgôn đượcằm n ngồigiườngao c đẹp,rộnglớn. Điuề cấm răn à nycũnhưgn điềuncấm ră ứ th sáu,cómụcđíchânăngừath xác,ta khônchg obuônlun g tgheoữnnh cảm g ácgi mơớn ntr khlạc oái củaườn gi g caonệmốt t ,chấm ăn mànêm.Vìữnnh cảm g ácgi ànycóể th kíchích th lònhamg muốnbấtchínhcủaxácthân, tạođiềukiệncho chgtaây ún tộilỗi,ậtchPnêh éra ới gi cấmnày.XưaộNgài ĐạtQuốcsưlàmộtực b caođức,đượcuav Tôn Ý và vuaHyTônhếtsứcưuđãi.VuaTôn Ý cúchg n oàiNgmộtb ảobọằn ta gtrầmươh ng rấtquýu. b á Từkhđược i bảoọaấy, t ộNg Đạtuốc Q Sưmốngniêmdahlợi n ,thànra ấtth đức,phảichịuuiềnh vạtai àđa v u khổ. Vìhiểurõcátihạia củaườn gi cag ochếu i rộn,g chăấm n nệmêm,ênxưa NgàiHiếpTônGiảkh từ ixuấti,ag lưngkhônnằm g chiếu;oệu iCaPhnDgNà ềtsư nhi lậpuyện g n :băman khônnằm g ườngi chg õng;đứcậtThích P Ca, trongkhi xuấtgiatìmđạo,đãối g cỏằm n sươ,ng ămtừn ànysangămkhác... ogươNi gười n xưa,cácvịxuấtachgi ỉnằmntrêmộtcáườn gi ỏgnh ẹp, h avừ ủ, ng chứkhônobiờ ag dùnườn gi rộn g ệm gn cao.Kẻtạiacũn gi nêtập g dầnđức iản tnhgá dịđạmbạcấy.Nếuchưalàmđượcgàonryt thườn,g thìàngyới thọgi Bát qua,ntrai cũnph g ảiệt tri đểới gihànt ứth bảynày. 8.Khgôn đượcănquágiờgọn . luậ Trong tPhậdạy:"Chưăêthnsớm i ma,i tờ ăngPhậi ọ,g n sú csaănsah u ờ gi ọ,ng gạn quỷătối n ,chưhọcTăng eo th Phật,phảiănđúgiờ n ọn". g nđú Ă ờ gin ọ,ng đượcămn điuề lợisauđây: Ítmốntâm g saquấy i Ítuồn b ủng ễD đượcất hn tâm Ítạh phgo n ânTh đượcyênổnàítv sanhbện. h Trừmộtàitrườn v ợp gh ưnh khđa i uốm,luậtcũngchâmchướccho đượcnă cơmchoásauờ ig ọ,ng ưn h n khg ănph i ảisalòn nh ổhg thẹn. Vìnhữnlợi g íchếtthi thựcóin trên,ười nêg xuấtacần gi phảithực. hàn Còn ậtPửh tạia,gi khituBátquaới gtrina cũnph g ảiữgi đúgới in này. CKếtLuận 1.Lợiíchủa c Bátquantraigiớirấtlớnlao. ưhN chtđã únag thấyở cácđoạntrên,Bátquagiới tran làmộtphuát vôcùng lợiíchchotửPhậ tại. gia ời Trothng antugi nhấy, à thân, khẩu,ý củaười ng ới t ọih g đượcoạnnthà tịn h ,h tuychỉcó24ờ gi đồnồ, gh ưn nh g24ờ gi ấycònquýubá cả hơn mộtđờicủagười n khôntug h. àn uy T lượngrấtít,màphẩmlạiềunhi ôv cùng.Nó chỉlàọước, gitn ưnnh glàmộtọitnước g tsạchrong hoànt,chóoên cònquýcả hơn mộtoanướcđụcbùnơ,hn nóchỉlàmộtêingọcv ỏnh xíu,hưnn đó g làọcêving Ma,ni nêócònquýtrămhơn gànchâu báukhc. á útahãy ngC phântíchmộtcáchrõữnnràgh glợiíchmàchúngtađãuâ th hoạchđược24 ongtr iờ g ấymàxem. hờ N ới gi thứNhất,tâmkh ta ôncó g ácýết ig hạisavật,nh miệngtakhônainhg nuốtữnnh mág u huyếtôi nhta ,ânt h takhônnặng gnềvìthịtcá.Đốiớiv chung qua,nh takhônlà g mchười o ng vàsúctđa vậ ukhỏ,mấtthânmạng. hờ N ới gi thứHa,i t âmtakhônđộn g ,g ýtakhônamgth lam,ânth takhônmag ng nặnhữngn vậtph g nghĩai .Đốivớiười ng chunqua g ,nh takhônlà g mđa họ ukhổ vì mấtcủacảim,àọđã h nânniu, g quý. trọgn hờ N ới gi thứBa,tâmđược ta tịn anh ,h thântakhỏiôuế.Đốivớiười ng bạn tmră m, nă cùnữngnh gnườichungqua,nh ữtagi đúlề ng ,làmchọoikín h trg. ọ hn hờ N ớigi thứTư,tâmtakhôntàvạy, g lưỡitakhôndối g trá,điuê o. ang Đốiớiv ười ng chunqua g ,nh iữtag đượcchữtín,làmmọgười in khỏilo sợ,igờ nh ì v ta. hờ N ới gi thứNăm,tâmđược ta mihmẫn n ,miệntagkhônồngn nặc g ơimen h , ânth takhônlo g ạnđộn. g Đốiới v ngườichungqua,hn takhônlà g mchoọph h ảilo sợ, khổ sởì v coman menànyhạ. àn hờ N ới gi thứSáu,tâmkh ta ônbuôn g luôn g gtheodụclạctakhôngdungchứa ữnnh ghìnản h ,h mùiị,v âmatàạp,nh dâmô...Đốivớiười ng chunqua g ,nh ta khônlà g mchoọph h ảitậpmhi n ữnnh cảm g ácig khôngtrosạch n ,khônagtnh o t. áh hờ N ới gi thứBảy,tâmtakhônmốn g glêhữnn ệm gni dalợi nh ,xaoa; h ânth ta khônbgịdụclạclôicuốn.Đốivớiười ng chunqua g ,nh tadần g ũig ,thâncậ,n ì v khônbgịcácai osang,phùphếm i cáăongbàiê ch. hờ N ới gi thứTám,tâmđược ta địntỉn h ,h ságsuốt n ,thântẹanh à,ngh ítb ệnh t; ậ đốivớicác loàichunquag ,nh ưnh ườing đo ghèon í,ạng quỷ,súcsi,nh takhông gâyrasựèmth khát,ì v sựlụclạouốn nă vềđê g m. Baêuohin sựlợiíchchomìnàchhv ười ogn màchútađã ng thâuập th được kh trong o ản24 g ờ ig đồnồ, hg thửhỏicómộtpháptuhàncủaười g n tạiàoaginquý buá thế ơn ữan ? 2.BởivậyhtPậửnênthựcàn h hBátquantraigiới. ậtửPh tạiamặc gi dùsuốtàgyn suốtábtậnịu gh vềsihkế n làm,ăn mỗi ácũn tngh sắp nê g xếpệc iv ,nhà àovchùaọtBáh qua t ới taigrn mộtàilần v .Nếu hoàncảnuậth nlợi,cóể th thọđượcềuhi n lầnlạicàtốt ng . ếu N khôngđủđiềukiệnđếnchùa,ì th phươện ting củatuhà n cũnđược, g hưnn g lợiíchkhônbằn g đến g chùa. Vậ yxikh n uyêcán ctPửhậ tại,gia êcố n gắntghựchànyưnh lờiPhậtdạy,tu eo th hạniải hg otáh,ồi r khuyêuềnhi ườing teo nhậà ,đểcùnuanhg ến ti bước lênđườniải g thoá,vuina . Hòaượn Th ện Thig Hoa ỤBÀISỐ HP 10 GHI N THỨC THỌBÁANTQU T RAIGIỚI Theophéphọ t Bátquantraiớigi ,ngườihọ t gới i đphảến i hùa c ầu c mộtầy th Tỳ kh eo traigiớihant htịnhtruyềncho.Vềhức ngti cóthầytruyềng iớihì t hứ t lớprất nhi ều . Ngoàitrườnghợp trên,nếukhôngó c ậhnđtuiệểầu c thầytruyềnhoc,thì ph nựgtiệ mìnđốih trướctượngPhậ,t theophépnhưaus đâyựàtm họ. ươ t Mộtđiềuốtc yếu,trướckhhọ ti giới,ới gi ủ t hảpắpis đặhutcyệnó hàc người thaythế,khônòngc longhĩvigcệìhangởtiê ảc,đểhoâmtrí c yêntịnh,hưn htếhtì 24giờhọt gới i mớiđượcnhiềulợiích .Muốnđ ượclợiíchniều,gi ớitủnvàê ohùa c thọBátquantraigiớiốtt hơn. T rước khhọ it gớii ,phả irửaay,rử t aặ,mt úc s ạnghsẽ, cmiệ ặáomc tràngtề ch ỉnh,đ ến trướchờbànt Ph,ật hắpt baâyc hươngrồiquìxuống,đọcún bàic g hương: ICÚBÀ ƠNGHƯ guyện N thửdiệuươh gvânn Biếnmãnthậpphươới g in dườn Cúng ứ gnh ết thi Pật h Tônp áPh chưBồTát VôVăTnhbiê chn úng p Cậ hứt n thiếtHiThán ền uyê D nkhởiquaming nhđài Xứntácgnh tậsự Ph ổPh huânưnh chúsang hn GiaiphtáBồđềtâm Vily n chưệp ọnghiv ViêntàVô h thượnđạo g (Xá3xá,tiếpđọcbàikhẩnnguyện ) INGUYỆBÀ N ưT ời th Đệtử( họ ntê g ì) phápdahn (phápdanhg ì) kiựtnh quiđầuTamBảo , phátnuyện g ọthrìBáquat ới tigran ,nứt h ựtnh nứt h dạ.uy D uyện ng p tậh phương chưPật,h chưĐạiBồTát,Hộphápiện th tần h ,ộiabtừhg Đệtửânth tâmantịn h ,h ậtsự Ph . tànviêh (Xáđứndậ g ycắmhươngxướng l) hứt N tâmđảnhl,ưtnhậ khôn,g bếm i php á ới gi ,quá,ện ih ,vịlaập ith phươgn chưPật,h ônT Pháp,Hi,ềnThgáă ThườntrúTgma Bảo( 1lạy). hứt N tâmđảnhlTaBàGiáo chủ,Điềuựng Bổnsưích Th aMâu C tNiPhậ, ĐươLa ng iHạSanhDiLặcTôntậ,Ph ĐạiTríVănThùSưLợiBồ,Tát ĐạiHạnh ổPh HiBồ ền Tát,Hộáp Ph ưCh TônBồ,Tát LihSơn Hội n ThượntPBồ ghậ . Tt á (1 lạy). hứt N tâmđảnhlLạcGibang áo chủ,Đạitừ,ĐạiBitiếp dẫnĐạosưAiĐàD ật,Ph ĐạiuábiQ Thế n ÂmBồTt,á ĐạiThếCíh BốTát,Đạiguyện N ĐịaVươgBồ n Tt,á nhTịn a Đại h HảiunCh Bồ g Tát. (1lạ y) (Đứngdậyắphc tayụn t gĐạbài b) i amN môĐạibhộii ượn th ậtBồ Phg Tát. (3lần). iêthủ nT ênhãn ti ôv ạing Đạibtâm i đàla. ni amN môắch đá ra cnađadạ ra da.Nammôrị a lô giabà kiếtđế,ước th bda r aà , bồđềtáđóabda à ,maatáđỏa h da b à ,mahacalôcani da. ntábph raÁà ạtduệ,sốđáađá tn ctả.Nammôtấtkiếtlậtđỏa, ymônarị g da, b àlôkiếtđế,ất th trPhậalăđà ng b. à maN môarncẩntrìhêrị,mabđa aành samế,tấtbđậ àath udubằng,athệ dựn,g tábđa à ,namabdà à ,maphạtđạtđậu,đátđiệttha.bÁnàlô a ê,h lôcađế, carađế.dihêrị, mahabồđềđỏa tá ,,tbàá maramara,mahêma,hê rịđà dựn,g cu lôculôkiếtmôn,g độlôđộlô,phạtxàdađế,maaph h ạtxàdađế,đàrađà ra,địarị,i n thấtậtrda Pah ,dádá ra . ra Mạmạphạtmamục ra đếlệ, ydi hê hê,thất nathấta,n arsâmậtraxá Ph lợi,phạtsaphạtsâm,ậtraxá Ph da,hôlôôh lôma,ra hôlôôh lôêrị, h ra,t tấtrịtấtrị,ôt ôr tôô, r bồđềdạbồđềdạ,bồđàdạ,bồđà dạ,diđếrịdạ,narcẩntrì,địarịsắc,nai bdạ a ma. tanbàh Tấtđàdạha. tbà Maatất h đàdạba. tàh Tấtđàdủghệ, n thấtdạ, abàrn ba.tàh cẩnNar trì,b taà ha.Ma. braàhnt Tấtamục tăngr khêgia. tbàh mabTaà a,h atấtđàdạ, a. tbhà Giảkiếtratấtđàdạa. tbàh Bađàmayếttấtđàdạtabàh.raNcẩntrì bdààn dạ ra tabh. à Mab àlợithắngkiếtradạ.bàhat amN môắc h đá ra a,tn đaradạa. ig Nammô arịabgàlô i kiếtđế,ướt th braàn dạ. bàhat tdi Áná ệnđômạnđa,ra bạtđàdạa. tbàh amN môập th phươườn tngh trụg TamBảo (3 lần). uì (Q xuốngchắp tayđọcbiSáà mối h ) ISÁBÀ MHỐI Đệtửđãlàmcácnghiệpc, á ĐềudovôthỉTam, h Sân,Si, ânTừth , miện,g ýmàsanhra TấtcảĐệtửxisán mối h . (Đọc3lầnrồiđứngdậy) amN môầu C sámhốiBồTátMaatá h (3lần,lạ y3lạ y) (Lạyxongquìxuốngắphc tayđọcbài phátngu yệhnọ t Bátquantraiới gi ) NGIPHÁTUYỆBÀ ỌGIỚNTH MỘTLÀGIỮGIỚIKHÔGN SÁTSANH Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ới gi khônság thạicácloisaà nh vật.Tựmìnkh h ôngsáạith , khônbgảoười gn sáthại,hoặcthấyườing khácsáthại cũngkhônsag tnhâmuiv mừg. n (1 xá) HAILÀNGUYỆNGIỮGIỚIKHÔNGT R"MCƯỚP Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ới gi khôntrộm g cướp củacảimọi ười ng .Tựmìnhkhôngtrộmcướp,khônbgảoười ng tộm r cướp,hoặcthấyười ng khác trộmcướp,cũngkhôngsatnhâmuiv mừ. ng (1 xá) BALÀNGUYỆNGIỮGIỚIKHÔGN ÂM D DỤC Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ớigi khônph g áphạmạnh h( không dâdục m ). Tựmìnhkhônph g áphạmạnh h,khôngbảoười ng pháphạmạnh ,h o ặc h ấy th ười ng khácpháphạmạnh cũnh gkhônsag htâm n uiv mừ. ng (1xá) BỐNLÀNGUYỆNGIỮGIỚIKHÔGN NÓIDỐI Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ới gi khônnóig dối.Tựmình khônnóig dối,khônbảo g gườin nóidối,hoặcấy th gườin khácóin dối, cũngkhông satâm nh uiv mừ. ng (1 xá) ĂMN LÀNGUỆNY GIỮGIỚIKHÔNGỐNU GRƯ"U Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ới gi khônuốn g rượu. g Tựmình khônuốn g rượu,g khônbảo g gười n uốnrượu, g hoặcấyth ngườikhácuốnrượu, g cũngkhônsag tnhâmuiv mừg. n (1 xá) SÁLÀ U NGUỆNY GIỮGIỚIKHÔNGTRANGĐIỂMVÀAC HÁT Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ới gi khônđeo g bôn,g xoươah ,ng caxướn,g múát. ah Tựmìnkh h ôntđi rang ểmcaát,h khônbảo g gườin đi trang ểmca hát,hoặcấy th gười n khácđi trang ểmcaát,h cũngkhônsag tnhâmvuimừg. n (1 xá) BẢYLÀNGUYỆNGIỮGIỚIKHÔGN NẰMGỒI N GIƯỜNGCAOTỐT Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ới gi khônnằm g ồi ng ườn gi gcao tốt.Tựmìnkh h ônnằm g ngồiườn gi cag oốt t ,khônb gảoườing nằmồi ng ườngi cag o tốt,o ặc h thấyngườikhcá nằmồi ng ườn gi cag otốt,cũngkhônsag tnhâmvuimừ.ng (1 xá) TÁMLÀNGUYỆNGIỮGIỚIKHÔNGĂNPHITHỜI Đệtửmột ọnthềr gàyn đêmnay,uyện ng ữgi ớigi khônănph g thời i .Tựmình khônăgph n thời i , khônb gảoười ng ănphờiith ,oặc h thấyngườikhácnphă ời thi , cũngkhônsag tnhâmuiv mừg. n (1 xá) (Đứngdậyxướngbalần) Maa h Bátãnh BalaMậtđaâm T kinh. uáQ nTựTạiBồTát,âm àhtn Báã tnh BalaMậtđathời,chếu i khến i ũng ẩn akh gi ôn,g độhứt n ếtthi khổ ách. XáLợiTử,Sắcb ấtdịkhôn,g khôngbấtdịsắc,sắctứcị th không,khôngtứcthị sắc;thọ, tưởng,,hàn ức th diệcphụcưnh thị. XáLợiTử!Thịchưphápkhôntướn g ,g bấtsah,n bấtdiẹt,bấtcấu,bấttịn,h b ất ,tngă bấtảm, gi ị th cốkhôntrung vôg sắc,ôv ,thọ ưởn t g,,hàn thức;vôãn nh ,nhĩ, tĩ, ệt thi ,ânth ,ý;ôv sắc,h,in t ươh ,ng vịxú c,pháp;vôhãn n ới gi ,nãichívôýức th ớigi ; vôVômi,nh diệcôv Vô mi,htận ãi n chíôv lão tử,diệcôv lão tử; ntậ vô khổ,p, tậ diệt,đạo,ôv rít diệcôv đắc,dĩvôsởđắccố.BồđềtáđỏayBátã nh Ba lamậtđacố Tâmvôquáạingi .Vôquángạii cố,vôhữukhủngbố,ly inv điênđảomộngtưởn,g cứucáết hNin Bà.n mTa ế th chưtậ,Ph yBáã tnh BalamậtđacốđắcAuậN Đađa Tma miệutma Bồđề. Cốã rinhbát Balamậtđa,ị th đạiần th chú,ị th đạiminhchú,ị th ôv thượng chú,ị th ôv đẳnđẳn g gchú,ứt ătrừngh tếthi khổ, chthiệt ơn b ấtư: h CốthuyếtBáã tnh Ba lamậtđachú,tứcuyết th chúviết:"Yếtđếyếtđế,Bala yếtđế, Balangtăyếtđế,Bồđềatáb". hà VÃNGSANHẦNCHT Ú maN môAdiđadạ, bà đathadàđadạ,đađiệcdạa,th adirịđôbtàỳ,adirịđa tấtđambàtỳ,di a rịđatỳcanlađế, n adirịđatỳcanlađa n ,dàdinị, dàdàna,chỉđa calệ,a. tbhà (3lần) ÊUTAI I KIGTẾHẦNCHƯỜ Ú ẳn N mồ g mta mãnđamẫuđànẩm. Ađề rbáat ,ạh đaxátaản n nẩm, đácđiệc a.th Ánkhêkhê,khế, êh ồnh ồn gh ,g ập nh phạ,ra p hậ n phạra,bhập traán phạra,btá ập ranh phạ,ra đểsắcsá,đểsắcsá,sắctrírị,sắcírt rị,ph ta ấnt,ra ph ta ấntra,phến i đềca,ấtth rịduệ,bha. tà (3lần) ỚNGỒIHƯ ọiới Thg cônđức g ùth ắnth ạnhg h, Vôthẳn nbêi ph g ướcahồigi ướn h ,g ổPh uyện ng php á giớichưchúgsan h,n TốcvãngVô lượnqua g ậtsáPngh t. guyện N tuiê tamchướntrgừphềnão i , guyện N đắctríuệ h chmiơn nhliu, ổPh uyện ng tộichướntất g êuti ,trừ ế Th thếườn th Bồ hàgn đạo tTá . guyện N sahTây n phươngTịnđộ h tunr ,g Cửuphẩmliênhoaviphụmẫu, Ho akhaikiếntộPnghậ ôv sa,nh Bấtối th BồbviTạnát lữ. guyện N dĩthửcônđức, g ổPh cậpưhứt n iết th , gã N đẳnữgi chsaúng h,n GiaicọthànPậđạo g . TựquyytP,hậ đươguyện n chúgsan ,nh thểải gi đạiđạo ,phátvôượn th g tâm. (1lạ y) TựquyypPhá ,đươuyện gn chúngsa,nh âm th p ậnh kihtạnn ,g t ríuệ h hưn hải. (1 lạ y) TựquyyTă,ng đươguyện n chsaúng ,nh thốnglýđạichú,ng ứt nh thiếtvô ạing . (1lạy) (Xá3xá luira) ỨCGHITN THỌRAI ồigN tềchỉn,h taytráicoónng ữagi ,ónng áp,cobgónna dựnthẳn g g,đểchén cơmlên;ta ymặtkiếtấncamlồ ( gón n áic bay ênt đphảề i lênón g áp) đểdựagan phíamitongr ệnchg énrồixướng: dườn Cúng Ttghanịnhphápânth TỳLôGiáNaPhật. ViênmãnobáthânLô Xáật. aPNh iêbnTháứchóaânth ích Th CaMâut. ậNiPh Đươla ng ại h saLặc hDin TônPhật. ập Th phươmtang ế th ứt nh tết hi chưật. Ph ĐạiT ríVănThù SưLợiBồTát. ĐạiHạnổPh HiềnBồ. Tát Đạibquá i ế thn âmbồtá. ưCh TônBồTátMahatá. MaaBáh ã tnh b alamật. mTa đức,lụcị, v cúậtcậPhng pph Tngă p á giớiữu h tình,phổđồngcúdườn ng g, ược nh phạnực th ời th ,đươuyện ng chúsang ềnduyệt thi ực, thvi pháphỷsung mãn. (Cúndườn g g rồiđểbátxuống) UẤTSAN X H: Lấycáichénỏnh múcchúnước, t đểgorlòn tn tanbgyà trái,gắpbảyhộtcơmđể chtrong én;ta ymặtkiếtấncam lồ,đặtnchtrê éncáchmộttấc,mặcệm: ni áp Ph luậtbấttưì, gh n bvôTừi chướnạing , ất Th liệp biếnập th phươg,n ổPh tríchâusaới gi , n,Á độ lợiíchtóaa. h 7( lần) Tayb ắtấnviếtbónichgha ữ "Ánlam"rồikhảymóngta ytrchên énbalần,đưa thịả ig đemrước, at đểmột nrêt cánihỏ, bà đọckệchú : Đạibki àng msíđiểu, Khđã oáng quỉthầnchú,ng Lasátquỉtửmẫu, mCa lồ tấtsungmãn. n,Á mụclựclătóang a. h ( 7 lần) NGCHBƯ NÉCƠM Hatiay,mỗitaycoónaingh sau,cònsáuónng bưnchg éncơmagtrán,đọc ầm: th ấp Ch tì r ứngkhíđươuyện ng chúgsan n,h thànựuphápíth ơọniêht cúg. n n,Á chỉrị, chỉrịphạnhựtrahồnph g ấntra .(3lần) TAMĐỀ nbmi (Ăa ếnđầu g n)tiê Miếnứ gth nhấtệm (ni ầm) th : guyện N đoạnhứt n ết thi ác. Miếnứ gth hai(nệmầm) th guyện N tuứt nh tết hi ện thi Miếnứ gth ệm bia(n thầm) ệ Th độứt nh thếchúnsag nh Trongkhăni ưở phảti ngămpháptướngnày: hứt N kếcônđa g thiểu,lượnbỉg laixứ. hị N thổnkỷđứchạntoàhnkhuyếtứncúg . ng mTa phòngtâmlyquá,mtha đẳntôn gvi . g Tứchsự ánh lươdược, ng vịliệuhìnhkhô. gũN ị v àthđạo n ghiệp, n phươọửtnhg thực. ỚCTƯ ƠNDGCHƯ I (Ăncơmxong xỉarănđọc g ú ch này) Tướcđươgchn íời th ,đươuyện ng chúsang htânn tâmđều tịnh,phệchư phiềnão . n,Á amộdàdimalệ,hĩn phạcara,gdu tăn dadể, n bátđầua,n câuma,ra hĩn phạcagthâu raăn đàda,đàđà ra ra,ố t dimalệ,áph t ạa h (3 lần) MẨ ỦYTH KỆCHÚ (Uốnnước g đọcúch nầy) ậtquá Ph hứt n báthủy,bạnátv tứiêntrùnh g,nhượcbấttrìthửchú,hưn tực h chsaúng ục. hn nph Á ạtấtb,ra matha. áni (3 lần) TRAIKỆCHÚ (Ănuốncơm gnướcxongtụnhú gc nầy) amN môtáđanẩm,tammiệutambồđà,câuchinẩm,đátđiệta. th Ánchếc i lệ, chủlệchuẩnđềbàha. t (7lần) Sởvịbốíth ả, i g tấtohạchkỳlợiích,ược nh vịlạcbốí, th uậh tấtđắcalạc. n ạnPh thựcdĩtậ,ng đươuyện gn chúsang ,nh sởctá aibgệncụchưậtPháp. ỤCHP NGUYỆN ânTh phứt inh lũ,thườntưg chứcữn chla i o ;ựtnh thựctamxa,ng mỗiệm ni nônph g uchkh i ổ.ổPh uyện g n hiệnềtinứúph ngh ướcuệ h sogtu, n mộtậuh đắcDi Đàthọ ký;âmsiuê dươới thng ,phápới i g chúgsan ậtànềPhđạo. AM N MÔADIĐÀPHẬT (Lượctríchngtức i họ t trainàyđ ểhoácc Phạậửgiat dùng,trongkhhọ ti Bátquantrai) ỨCGHITN XẢBÁTQUANTRAIGIỚ Sau24ờ gi đồnồgh đú ( ưngh ờ gi ọới gin ),ười ng ọớitgih thỉnGi h ớisưlên chùaồing mộtb. ên gười n ớithọgi lạyới gi sưmộtlạyrồiồi ng xuốngcháp taylạy rằng: "Đạiđứcmôỉtlònĩ, ghn coph n p á dalà hn ...đãuyện ng thọBáqua t ới gintra , ữgi trọnmộtàgyn đêm.BạchĐạiđứcaN!yco nxdixản iới g ". (Bạchxo,ng lạymộtlạyluira) ếu N khôngcóiới g sư,tựmìnhlàmlxảới gi thìthnêeothức ing saunầy. ĐếntrướcmTa Bảo ,thắp hươùing xuốnkh g ẩnuyện ng : áp Ph ươv nVô g thượnqua g n mTa ới ig o vluânất th , ơiênhchT iĐạo sư, Tứsahchn iTừphụ, nhứt Ư ệm ni quyy, di ăngN ệttamkỳệp, nghi Xưndươ g hược ng tánh, ớc Ư kiếp mạctậăng Tười th đệtửọì) (têngh páPh daph (nh ápdagì)nh ưứt nh hựtn ứt nh dạ,phát uyệ ng thọì r BáuatQ ới gintra ,cônuagh ndĩmạn,ụyen gn lựcchâu toàn,.Ngụyen ạp th phươchng ưật,Ph chưđạiBồt,á chưđạiêần inth ,ihộ, atừbg đệtửsasahn nh đắcphùnậtph gPh áp,đắcrị t iện th duyê,n cậpết thi hất n chúsang nđồn h ậtànPhg đạo.(1 xá,đứndậ g y) amN Mô Hộới i g tạnbồg tMaá atá h (xướngblần a ,lạybalạy) (Đứndậ g ytụnBág ã) tnh MaaBáh ãBa tnh lamậtđatâmkih. n uáQ ntựtạiBồtá,thâm àn BáãBa tnh lamậtđaời th ,chếu i kiếnũng ẩngia khôn,g đọhất n thiếtkhổách. XáLợiTửSắc ! b ấtdịkhôn,g khônbất g dịsắc,ọ,th tưởn,g ,hàn ức t h diẹn phụchưn thị. xáLợiTửThị ! chưphápkhôntướn g ,g b ấtsabất nh diệt,bấtcảub ấttịn,h bất tngbất ă ảm, gi ị th cố khôngtrunôgv sắc,ôv thọ,tưởn,g h,àn ức; th ôv ãn nh ,nhĩ, tĩ, ệt thi ,ânth ,ý;ôv sắc,,anht ươh ,ng vị, xú c,php; á ôv giãnớigi ,nãichíôv ýứcg th ới i ; vôôv miãi tậnh chíôv lãotửdiệcôv lãotửôvtận Khổ,p, Tậ ệt Di , Đạo;ôv Trídiệt vôĐắc,dĩvôsỡđắccố.BồĐềđỏa tá yBátnhãBalamậtdacốtâmvôquáạiing ;vô quánạigi cố,vôhữukhủnbố, g lyvin điênđảo mộngtưởn,g cứucáchất Ni Bà.n Tam ế th chư yã bátnh balamậđa t cố,đắcậuan ĐaLatammiệu tambồđề.ố C Bátri ã tnh Balamậtđaị th đạithầnchú,ị th đạimihchn ú ,thịvôượnth chg ú,ị th ôv đẵng đẵgchn ú,ết ătrừnghi ất nh khổ, chệtthơin b ấtư;h cốuyết th Balamậtđachú. Tứcthuyếtchúiết v : "Yếtyếtđế,Balayếtđế, Balatăngyếtđế,Bồđềa"tábh VÃNGSANHẦNCHT Ú amN môAdiđadạ, bà đathađàadạ, th đadiệcdạa,th di a rịđôbàtì,dia rịđa tấtmta bì, àt di a rịđarìcalanđế,di a rịdaìt calanđa,dàdinị,dfdà à a,n chỉđaca lệa(3tbàh lần) NPẬTHTÁ AiĐàD ânậthP kimsắc Tướnảo gh minhquaônvg đẳnluân g , Bạchàouyển h chuyểngũn tu,Di mCá mụcgda trừn tnứ h đạiải h , uaQ trunng óagh ôậtvPh sốức, HóaBồtchá di úng ệcôv ,bêni Tứập th guyện btná chsaúng ,hn Cửuphẩmmhà lihđă n bngỉạnng . amN MôTâyươPh nCực g Lạcế Th ưới gi ĐạiTừĐạiBi,tiếpdẫnĐạo sưAiD ĐàPhật. amN Mô AĐàDi ật(Ph108lần) amN MôuaQ ế nTh ÂmBồ10lần Tát( ) amN Mô ĐạithếchíBồ10tá(lần) amN MônthTaịnhĐạiHảiBồ Cúnhg (10lần Tát ) uỳ (Q xuốnchg ắp tayđọcbPhổài Hiểnhạnnguyện h ) Đệtửchgđẳn ú n ,g tùythuậtun tp, ậ ổPh HiềBồ n Tát,ập th chuẩnđạiuyện gn : hứt N iả g l kínhchưPật,h hị N gỉaxứntahưgNn Lai, mTa ả ig quảnut cúdườn ng ,g Tứả gi sám hốiệp nghi chướng gũN iả g tùyhỷcônđức, g Lụcả gi tỉnh hchuyểnpháp luân, ất Th ả gi thỉnPhậtrụế, th Báả tgi thườntùy g Pậthọc, Cửuả i g ằn h uậthg nchúgsan ,nh ập Th ả i g phổồi iahg hướn. g THẤTPHẬTDIỆT TỘICHÔGÔN N Lybàlybàđế,cầuacầu h ađế, h đàiđế, nr a hađế, ir n tùylênểđế,mahada đế,chlă ơn ncàg gđế n a. tbàh 3( lần) guyện N dĩthửcônđức g êmngTrhia tTPhậịnĐộ, h ượn Th bgotứ á gânọrnt , Hạtếtma đồkhổ, hược N ữu h kiếnvả, ăngi TấtphtáBồđềtâm, ửnthTậ ất nh boânthá , Vãnsag Annh Lạcsát. (Đứngdậyxướng lạy) Đệtửđạiị v ứt nh tết hi sưtrưởnâng , chítâmđảnl, h NamMôưnhtậ không,bến i phápiới g , quá,êiỉnh ,vịla,i ập th phươchg n ưật,Ph Tônáp, Ph Hi,ềnTháăg ườn th trúgTamBảo.1(lạy) Đệtửđạiị v ất nh tết hi ụPh mẫuân,chítâmđảnhl,NamMôTaBàGioáủ Ch ĐiềuựNg BổnSưThíchCaMâuNt,ậiPh LoHong aGiáochủĐươgLa n iHạsaiDngh LạcTônật,Ph ĐạitríVăùtnh SưLơịBồt,á Lihsơn ội hn thượntgPhậBồt. á 1(lạy) Đệtửđạiị v mta đồọ khth ổ;cậpphápới gi ứt nh itết h chúngsa,nh chítâmđảnl h ,mNa môTâyphươCực ng LạcTế h GiớiĐạiTừĐạiBiếp ti dẫnĐạoSưAĐàDi ật,Ph ĐạiBiQuáế Thn AâmBồTát,Đạiế Th Cíh BồTát,LiTêrì n HảiHộiậtBồ Ph Tt. á (1 lạy). (xá 3xá,lui) KỶLUẬTTUBÁQUANTRAIIỚG TRO24NG GIỜ 1.Khônđược g ph goàiran ạmviđạiới gi (tro ngvườnhùa, c hoặcvườnmìn nhà h) 2.Khôntếp nêig kháchóinvà chuyệnlớnến ti . g 3.Bớtnóichuyện,khônăgtrầu n úàthuốc. v 4.Oacử nhig chỉphảiữgi ì g cẩn. ậ t nh 5.ải Ph ữgi đúiờ g n tutập. 6.Khônnghĩê đếnệc vi nhoặc à ệc vi thếtục. 7.ải Ph ứtnh tâmniệmPật. h hữnN ngàytọBáh tQuaới ginTra ,tùyeoth oncản àh hcủamỗiười ng ,trong mỗiọnàt1gháychođếnsáuà ngy:mồn8, g 14,23,29,30( hánt gthiếuhì t 28 và 29).Nếuười ng mắclàmệc vi ì th ọàthngychủựtnh cũngđược.NếuậtửPh mỗilần phátnuyện g tu24 ongrt ờ, gi ữi g trới agi chaohtịn n ì ht côngđứcấyềsav u sẽ đượcquảNiếtBàn. CHNGTRÌƯƠ TUNHQUBÁ ANTRAIỚGI TRONGMỘTNGÀYMỘTĐÊM(24GIỜ) BUỔIMAI:6ờ gi sáới Tihọng BUỔIMAI:7ờ gi Ănđiểmtâm BUỔIMAI:8ờ gi Sámhối BUỔIMAI:9ờ gi XemKinh BUỔIMAI:ờ 1i0g ệm Ni ậtPh BUỔIMAI:1 2ờ i g Thọrai BUỔIMAI:1 2ờ i g 30Kihàiệm n ậtPh BUỔICHIỀU :ờ 1i g 30ỉhC tịnh( ghnỉ) BUỔICHIỀU :3ờ i g TụnKi g hn BUỔICHIỀU :4ờ i g XemKinh BUỔICHIỀU :5ờ i g ệm Ni tậPh BUỔICHIỀU :ờ 6i g Dùnước ng (sứahoặước nc háoc ) BUỔITỐI:7iờg Tịnhđộ BUỔITỐI:8iờ g Họ c BUỔITỐI:ờ1i0g 15uáQ sổ n útc BUỔITỐI:ờ1i0g 40hỉNg BUỔITỐI:4iờ g khuyaTịnhNệm i (NiệmPhtậ) BUỔITỐI:4iờ g 30ôn C gphu BUỔIT ỐI:6iờ g Làmlễxảới ig MụcLụcKhóaThứHai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- 1-ổnphB ủa ậnc ậtPhửtại BàiThứ1 gia BàiThứ2 2 -Vulanbồn BàiThứ3 3-Vôthường BàiThứ4 4-ThiểudụcvàTriúc t BàiThứ5 5ân -Nh quả BàiThứ6 6 -Luânhồi BàiThứ7 7-ậThpthiệnghn iệp BàiThứ8 8-Tứnhiếppháp BàiThứ9 9-Lụcòa h BàiThứ 10-Tịnhđộ 10 BàiThứ 11-LượcsửĐứcậtPhADi 11 Đà và48đạiguyện n KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 1 Của PhậBnổ Phậtử T TạiGia A.Mở Đề 1.gười N đờiaiũn c góc bổnphậ n: gười N tasaũhoànratvê này,acũn i gcóbổnph. ận Nóimộtcáchtổng quát,ì th đãcó cáda i ,nh tấtphảicó cáiph. nậ Coki n ến,co,nog cócáph i của ận kiến, củag; o n mặt,trăng mặttrờicó cáph i ậncủamặt,ăngrt mặttrời.Dùhỏn dùlớn,mọi vậtmọười ing đềucócáph i của riêngậ mìn. h Nhữngđiều cầnphảilàm,đốivớicái phậnấy, chínhlàb ổnph. ận càanhD nglớn,ì th phncàậ u; niềgh phậncànhiềug ì th ổn b phcàận ặnng . g Hễcóêmth mộtcáda i nhlàcómthê bổnph. ận Cànhiềug danhlạicàunềhig bổn phận...Ngườicóbổnphcủa ận gườin ;ưnnh gkhười nig + làmquan,tấtgoàiênh bổnphười ậng ,cóêmth ổn b phậnlàmqua,n bổn ( phngười ậ +bổnphqua ận n).Và nếuười ng làmquaấy n lạilàmquađầu n tỉnh,ười (ng +qua+n đầuđỉnh)tìtấtênhi onaiàgbổn h ph,ậntrê cònêmth bổnphncaậ itrịcảtỉnnữah (b ổnphười ngậ +bổn phậnquan+bổnphncaậ itrịcảtỉn). h Nếu muốncóhiềun dah,n màlạimuốntrúbớt bổnph,ận thìlàianlậ g ,n lừbaịp.Vàkhấy, i cáda i ấy hn chỉlàhưda. nh Vàkhda i nh đãư, h thìmọiẹc v đều hưcả.ười ongêCh xưađứcKhổngTửêun lêthuyết n "Chínhda"nh đểchỉnđón h xãhộilàì v thế. 2.gười N ậhtử P ại t gialạicónhiềubổnphơnậnh aiả: c ựaD àolý v luậtnmàrê suydiễn,chgtahúấyn b ổnphcủa ận ười ng tPậửh tại tahgậilàặnn . ềgn daCái của nh chtgồm aún cóđếnămn chữ:ười Ng +tửPhậ +tại a. gi Nhưthế,tấtiênchh útacó ng ữnnh bổn g phncủa ậ ười ng +bổnphcủa ận Phậtử +bổnphậntạia. gi ĐólàchưakểngườitPhậửtạiaấy ig còncóữnnh gcáda i nhkhác ư: nh Cônchg ức,Gioásư,Tỉntrưởn h .v vg ...Nưn h gđểchoấn v đềnàykhỏiđiàovchi ết ti quá;dướiđâychtúnagchỉnóiđếnbổnphười ậng tPửhậ tạiamàgi thôi.ưnNh g nếumuốnấn v đềđượcđặtmộtcáchsásủa ng ,ản ig dị,àsáv tssềơnữah ,chtôi úng đềị ghn êbỏn bớtchữười ng nữa.Nghĩalàchú ngtasẽkhônóign đếnbổnphcủa ận ười ng ởđây;bổnphấy ận mọiười ng ,vìđãlàười ng đềuết bi cảrồiongmọ(tr sái ch luânlý, côngdânđềucóóin đến). hưN ế th dướiđây,chútôing chỉxiđề n cậpđến"b ổnphcủa ận ậtửPh tạia"gi màthôi. B.ChánĐề h Bổnphcủa nậ ậtửPh tạialà gi ữnnh ì? g ậ Ph bậctoàrí, tlà n ă,tongà ođức, tàn đãdứtsạchngãchấp,php á chấp tấtcả ệc vi làì gnh cũngđược,côn ên đức g đượcđầyđủPhậtđã và ết bi õr cácphépđều tuâneo th luậântnh quả,ờ êoinbag cũnchg ỉbết i gieoânnh là,nh làmệc vi lành. ậtửPh ,muốnđượclàmcoPhật,n muốneo th dấuchânật,Ph muốnxứnđá g ng v datừnhPậử,tấtpaỉh làmtrònbổnphậncủatửPhậ ĩangh lànghehữnn lời ới g ậtđã Ph dạy,làmeo th hữnn ệc vig ậtPhđãlàm,điheo t cođườn n ậtđã Phg đi. tậửPh ,đálẽ gn phảilàm yhưn ế th đó.Nhưngbởiì v chúngtalàtPửhậ tại,gia chnê ưacóể th otheo nà đúhưng Pật. h Haichữtạibargiuộc àn chgtaú n ữnnthrog bổn g phnmàậ chúntagphảilàmtròn. ođó, D ậtPhửtạia,gi cóữnhn bổng phưnhậ sau: Bôạnphậnđốivớitựânth Bổnphđối nậ ớiv giađìn,h quyếnuộc th Bổnphđối nậ ớiv ười ng ađìn o ign à . h .I ậhBổnĐối P VớiTựThân Tutâmdươgcn btgoàiánổnNh phậlà n mười ng choxứnới vg danghĩacon ười ng ,cho trònânhn cách,tậửPh cònluônluôncốắng gtraudồiđứcạnh ,h t utâm dưỡh,gtán đểchânoth tâmđượclạc, na thanịnh,hầuhưởngđượchạnhphúc ện htirong tạiàb vướclênđườniải g thoáươngr la ng i. MỗitậửPh phảiluônluôncốắng vượt g lênkhỏikiếpười ng ,vượtgoàilục r an đạo.úôtaừngvCh ỉth đếna ny, vẫnsốnsag ychếtủ ng gtrườn on ả gi damộn nh g huyề,n luânồih đãuiềnh đờiuiềnh kiếp màchúngsacũn nh onlại gàh chsaúng h. n Ngàyany,chtaúmang yờ nh phú cđời báo trước,đượclàmọhctròtậ,Ph mắtđược vàotquyển rng ki,nh tiđược a e gh n Phậtpháp,cũngnhưđêmối t sẵncóđè,n gbể o r tn khổ gặp thuyềntếđộ.Nếuchtagúkh n ônắng sức g tup, tậ dứtbỏữnh n tghóiquen mêlầmphềnão i ,đểcho tâmnhchtá úngtađượcến it óah dầnđếnchỗoàhnt êvmãn in ,thìsao cho khỏiphụduyêlà n hđời n trướccủachph tagúvà n ụ cônơnđức g ích Th Ca,đấnTừph g ụđãện hi ânth uyếtth pháp,chỉbàychochtữnúngah gphương pháput để ành otákh h ỏisantửh luânhồi.ươPh ph ng áptunhmàà mộttậửPh tại aph gi ầnải gi quyếttâmực th ện hi là:giữũNg Giới,ut Thậpện ith ,sámtrừcácphềin não, chuyêntâmiệm n ật,Ph phtâm á btế ừi độ.Cóưnh ế th ì th ctmớicóể th vượtra khỏikiếpười ng ,bướcmhêt mộtbướcdàconitrê nđườnải i g o t á. h I.ậĐối BổnhP Vớiia G Đình tậửPh tạiacòn gi cóađìn gi hquyếnthuộc,còn ên unhiề bổnphnkh ậ ôngthể làmơngđược.ậtửPh cóchmẹ, a ợv haychồn,g cocán ,i bcoà ânthn thích,ười ng úgipcônahgykẻmướnệc...Đối vi ớiv mỗiạnh gnườiấy,Phậtửđềucómỗicách đốixử,mỗibổnphn. ậ eo Th kiện nhTi Sah,n ì th ậtửPh tạiacó gi ữnnh p bg ưnh sau đốivớiữnnh g ười ng troà: ngh 1.Bồnphậon nc đốivớiha c mẹ,phảiđủnămđiều: )Là a mcoph n ảihếùtlònếuhig kínđối h ớiv chamẹ,ùy t theomùatết i àn,h nh ,màchomăn mềnchiếu,ấmp iệt á hợpời th ,đểchamẹđượcghỉn ơiyêng ấc. gin b)Làmconmỗiàngyphảidậysớm,đểphâncônệc gvi chogười n làm lụng đúờ, gin vàlo sắpđặtmiếnức tgănh uốnchg o chamẹđượcami vừ ệnđẹp g lòng. c)Làmcophn ảivácgnh tấtcảcônệc vgi ọnhcnhằn,ath yté h cho chamẹ,để chamẹđượcưth ới th ,vuiẻv trguổi o n à. ig d)Làmconphảiớ nh nghĩluônluônđềơsan ,thàn dưỡdục, gn đểloboá đápchokịpongtrlúcchamẹcònsa. nhtiề đ)Làmcon,khchi amẹđauốm,phảihếtlònsăg sóc, n ầu h hạườn gibên ,g khônnàikh g ónhọcàânv cầnrướcầy th xemmạch,uốc th ađi thng uề rị t khônsợ g aoh tốn. 2.Bổnphậa nch mẹđốivớion c ,cũng phải đủđiều: 5 ải )Pah dạydỗcodứt n tất rừ cảđiềuunh c, gá làmtấtcảđiềulà,nh đểrởt ên ười ng có đứcạnh h. ải b)Ph khuyêncoră ncái,ần nêg ũig ười ng tríuệ. t c)ải Ph ắc nh ởnh cocán ,i cầnmẫnọ ch à. nh d)ải Ph liệu địncưới h gảconcáicho kịp lú cxuânthời. đ)ải Ph cho concáibàntíntamh dựệc i v hàn,cùnóp g côntrsự ong xây dựnạngh ph h úcađìn gi h. 3.Bổnphậ nvợđốivớiồnch g,phảiđủ5điều: ải )Pah kínyêh uòa vàh uậth nvớichồn,g khchi ồngrađiayh trởề,v phảiđưa đónniềmnở. b)Khchi ồnđi g ắnv ,g ởàph nh ảiloquétdọn,mayvá,cơmước n sẵsàn ,ng đợi chồnvềmới g cùnănuốn g . g c)ải Ph ữgi ìn g tiếtạnh ,h khônđược g o ạign tìn. h d)Lú cchồnónng ặnậngi glời,khônbêgnmặt ừ cãilẫy,làmmấthòa uậth có nàv khph i ảirãrờiềnmôí. gi Lạikhchi ồncó g lờikhuyênbảochđáánh ,ng vợphảivâneo gth ;kho cómónoậtquí, ng v khônêngdùnêgchrin o mình. đ)Mỗiđêm,khchi ồnủ gnh rồi,phảixemxétcửanẻo,trướcsauđóngàikín đáo,cắtđặtcẩnn,thậ sorọkh i ắpcảgohà,rnt rồimớiđiủ ng sau. 4.Bổnphậồnnch g đốivớivợ,ũn c gphảiđủ5điều: )Kha vợ i rađihaylú ctrởề,v phảiđưađónmiề n nở. ải b)Ph ăuốn n gcho cóờgi khắc,àđừ v quá ng khókhăn,đểợ v khỏiphảilàm phiềnlòngnấuướnn khg ônchg ừ,ng vàlolắncực g học. n c)ải Ph tùyphậnàugi hèongcủamìn,h đểợv muasắmoquần á àđồ v sức trang ateo vừh sởích th ,khônhẹp g lònlà g mợ v buồnph. iền d)ải Ph cậtin yphócthá chovợcáccônệc gvi à. nh đ)Khônđược g satâm nh tàvạy,sớmmậtối n đào,làmchovợhen g tuônsầu g não. 5.Bổnphậđối n vớibàon c ân th thích,phảióc đủ5 điều: )Kha thấy i b àcocó n ười ng làmệc vi chẳnlà g ,nh ì ht phảithượngxótkhuyên ca,n ắc. nr ă h gborà)Tncoânthn ích th ,cóười g n àonbịđauốm,nạntai ,guyề tnậ ,n ì th phải hếtlònúgp i đỡ,hoặccơmchuốc táoh men,hoặcquần áo ,ềnbạc ti .v v .. c)Nhữnệc vig kínđáo ,en ri tưg củaười ng này, mìnhcóbiếtcũngkhônết êntig lộchười ong khcá bết i . d)Bàconthânthích,phảiăgtới n luithămến iv ,g ắcnh ởnh uanh dữ htrán làm là. nh Đokh i có i ýkiếnchẳnđồn g ,g cũnênogahỷ,đừcố ng chấpờn ậnhgi hau. n đ)gtorhânTn b ằngquyếnuộc, th cókẻàugi ười ng èo,ngh lẽcốêười inhg dư ăndưđể,phảiú p gi đỡcho kẻthiếuụth . 6.Bổnphậủnch đốivớingườigiúpviệctrongnhà,phảióc đủ5điều: ủ )Cha àtrước h n khisaikhến i ười ng ú p gi ệc vi làmgì,trướcphảiết bi họ,đói, no,ấm,lạnthếnàođểọcóh đủsứckhỏeuivà lònglàmlụn. g b cúàoip )Lú ng ệc vi làmì, g trướcphảiết bi họ,đói,no,ấm,lạnthếnàođể họcóđủsứckhỏeàvui lònlà g mlụn. g b)Lú cười àogn úp gi iệc v b ịb ịnhlo ạn,phảichămnothuốcàađể gvtnh cho họđượcỉghn ,ơing đểbồibổsứckhỏelại. c)Khhọcó i phạmlỗiì, g phảixétcohọcố i ýhayôv tình.Nếuôv ýlầmlỡ,ì th dun nê ứ;thg ếu n ọquyết h lòngphạiáh ,ì t h phảilàmiêmngh tráchhẳno,ih ới v lờilẽ athã, n cho ết họbi lỗiđểcha. ừ d)Khọtiện h tặctíchóp g đượcsốềnriê,tg khônnêtìm g cáchthâu đoạt. đ)Khmuốn i ưởn th gcônla g o cho,họ phảiữig mựccônb gìn,h tùycônla g o của mỗiười ng màphânchiachocânxứn. g 7.Bổnphngười ậ úgipệc vi đốiới v chủà,nh cũnph g ảicóđủ5điềukiện: )Mỗi a buổisáph ng ảiức th dậytrướcchủà,nh khônđợi g kêu. ải b)Ph bết i phầnệc vi nàocủamỗignaỳ,cứyhưn ườn th lệ g mà,htàni không đờichủsaibảo. c)Khlà i mviệcphảitđồ hậrọng dùncủa g chủ,khônlà g mụtv chạc,hưoha. d)ảiPh hếtlòngkínhmếnchủ,hà n lúcchủđi ra ,phảiâncầnđưaễnti ,lúcchủ trở,về phảivuimừếp ngti đón. đ)Khônchnêg ỉtrích,óin xấuchủ vớingười. oàing II.I hậnĐối BổP Vớigười N goài N ia G Đình hữnN ngườiađìn goàin ,h chútôi ng muốnnóiởđây, khônph g ảinhững ười ng xalạ,hayhàngxómláề,ngi màchínhlàhữnn ười ng có sựliênquamận t ếtthi vớich,úntag ưnnh gkhôncũn g gquyếnuộc, th khôngởchundưới g mộtmáhà,in tnêạmgọilàữnnh ười gn oagđìn n ià . h hữnN ngườiầy n ữgi aitròv quatrđời nọog sốncủa g ch,úngta láchi ú ng tđi a ncotrê nđườnểu hig ết bi đạođức,gópmộtphầnlớnlaoviệc trng xâydựng hạnph h úccho chgta. ú n Đólàữnnh ị gv ầyth dạydỗữnànhv ị gv iàvthện Tăgn hữuức. trih 1.Bổnphậhọctrò n đốivớiầy, th phảiđủ5điều: ải )Pah kínmến h tầy h nhưchamẹ ải b)Ph vânlời g ầyth dạybảo. c)ải Ph úgipđỡầy th cơtrogn oạnhn ạnn . d)ải Ph siọêgănch tp ậ chouiv lòntầy. hg đ)Khthôii ọ ch rồi, cũngphảinătới g luiămth viếnầy, thg đểỏt lòngcảmmến côndạy gơn dỗquý và tàrọiđức ng củaThầy.. 2.Bổnphậthầy n đốivớitrò,cũng phải đủ5điều: ải )Pah cầnmẫndạydỗọ ch ò. tr ải b)Ph cốắng glàmsao choọhcòrt mìnma h uến ti ộb ọơchn òtr khc, á ềtàvi cũn năg ưgnh ềđức v ạnh . h c)ải Ph đểýđếnữnnh đi g uề cấnyếu làmsao cho họcòrt nsâu i mãiàovtâmtrí. d)ải Ph ản gi ải ig rõcáràng clýthuyếtmắcmỏàhỏiv lạiềunhi lầnchoọhctrò khônlầm g lạc. đ)ải Ph có lònrộn g rãi g , mogmuốn n làmsaochhọco tròmìnđược h tởr nê ỏigi hơmìn n . h 3.Bổnphậ nTínđồđốivớihưc ăn T g vàthiệnữu h trithứcphảiđủ5điều: ải )Pah hếtlònậtđối hgàn ới v chưàthTiện ăngv hữuức. trih ải b)Ph cunkín g ânhvà glờidạyb ảo củaquíị v minsư h vàcáciện th ữu. h c)ải Ph chmă chỉengh lờigiảngdạycủacácị v Tăgiànđứcđộ,ẩm th xétcho kỹlưỡgrồi n hưn pháp màtunh. à d)ải Ph cầuhọcvớichưTngvàthiện ă hữuhữnn chg ỗb íyếu vềđạolýmàmình chưaểu. hi đ)ải Ph cầuthỉncáh cvịminhsưchỉdạychomìnữnnh ph g ápmôncầnyếu, ưnh "tmah ềthin", "nệm i Phật"đểàngyđêmchuyêntâmtutrì,khônánđo gi ạn. V. I CácXưnh gôHVàMộtSốghN iThứcCầnThiếtCủagười N ậtPhTử TạiGia ữngoàinhN gbổnphnóiậ trên,ậtPửh tạiacòn gi cầnphảibết i cáchxưnôhg khếpit xú cvớiquývịTà,ngiă ữnànhv tgnhiứccầntiết h khđến i chùa,khilễ ật,Ph cầmkih.v vn ...ĐãlàtửPhậ ,thìữnnh gđiềuàny,mặcdùlàìn h ức, ht cũng khônthểg khônết big đến. 1.Cáchào c hỏivàxưngôvới h Tănggià: ậtửPh phảibết i cáchđốixử, xưnôgh vớichưchTăng ophảiphép: )Kha gặpi mộtịv a hyuềnhi vịtạiTgăn chùaahyoàiđườn ng g,chnê ắp tay kíncẩn h choà,bằncág chệm:ni "Nma môADiĐàật", Ph ới v vẻmặthoan ỷới v mìn. h Lốichàoấybiểu lộ mộttìnhcảmđậmđà,cònơhlối n chàob ắttaycủangười ÂuTây.Sởdĩchauàonh bằngmộtcâubảoiệu h t,hậP làđểắc h n rằncũn aig gcó Phật tnh(báảntnhAá iĐàD ),ếu n quyếtchítu,rồicũnđến g đượccảnới gih Tịnđộ h và cuốicùngsẽàPật. nh b) Vềcácxhưng hô,ậtPhửtạigiakhôgn nênkêuchưănT gbằng Huynh haySưhuynay h Đạohữumànênkêubằngầy, th mặdù c vịấylàđồng sư. hữnN tiến g ượn gTh T gọa,ĐạiĐứckhôngnêquálạmdụng,khônph g ảiđối vớivịsưonàcũnọiglàThượnhaTọgyĐạiĐứcđượccả.hỉC đốiới v ữnnh gvịsư cóđạoạnh ,h iuềnh iênlậpuổi (t Đạo),àđối v ới v mìnhchưaquenânth lắm,mớinê dùnchg ữTượnh Tọgayh ĐạiĐức.Đốiới v cácvịBổnsư,cácvịTiàmìn ăng h ườn th queng ết bi ,dùnchg ữ"Tầy" h làphảicá chàđầy v đủýghĩan ất nh .Thầylàcóý tônkínưhn ch(quân a ,sư,phụ)vàlàười ng thườndạy g bảo mìnđườn htrên gtup. tậ ầy Th cóẻv atôn vừ kín,h ânừathv mật,chừav ântậ,h chứ khônưgnh chữThượng aTyọh ĐạiĐứccóvẻxãaogikiểucách,đãibôi,. goàibền Hiệnna yđanglantrà cádịch i ,dùnda g htừTượn n gvàTọĐại a Đức.útrganêmỗi ọhậC khi dùnnhững gchữấy, đểkhỏibịgười n ngạođạoểu hi lầmlàquíị v iàmuốnTăng được ưgọinh ế, th vìcòních th chứctước,ưh da. hn c)Trướckhàoáđi nhivC ệnlễPật,h phảirửamặt,súcmiện,g rửataycho sạch sẽ,đểiấy g oúmtềàihng cửa,đừmagn oàngvĐiệnmàtổnước. Ph KhitếntớiĐiện ì th điởphía,trái khriathìđiph về íahữu,eo th cách"hữuhiễu" n củaàPhật(đi n quatheo n chuiề hữu,bahyb ảyònv ,g đểỏt lòngkínmến h Pật)h. Khđi i ra,phảichúýcoichngdưới ừ chân,đểnhtrkh á ỏisựdẫmđạpùntr gkiến. Giữđượcưnh thế, đượcphướcđứcơnlà h phóngsamành khôngbiếtữ. gi d)Khtụni gki,nh phảichắptaihyực, gan mườiónng taytừcặp ng bằng au, nh khônsog le,alòn ih bntagyà khítlại,đừgđể n tốnr ữagi .ânCh đứnnga b ằng,hìnchh ữ "bát",mắtóng xuốn,g chămchỉtụngcho cáccâuhmạch ràn ,không nêỷọngiha y, tụntến ogi độn g chg úg. n ải Ph tụnchg onịp, hă eo th ến ti mõg àv ếnti tụng củag ônDuy g na(dẫnđầu). Khlễ i ật,Ph ămn óc v phảisátđất,ghĩan làđầu,tahiy,gối hai ,phảisátchếu, i hếtlòntàngkín h màh lễ.Khlạy i phảixíchquamộtbn,ê vìphíasau còncóchùaờ th Hộ pháphaytượnậtvàPhươgn chng ỗ chgôion Trụtrì.Khlễ i ậtPxo h ,ng điph ra ải b ướclui,mắtgón tượntPg,hậ đừqua g n ylưnlại g . đ)rước T khicầm kianhytụnph g ảirửatay.Cầmkisánh chđemđiđâu,nê ômực, ngtrê đừgcặp n chábnê ưnh quyểnsáchthườn,g vìkínki h ưnh kínPhật. Nếu cầmkihmàn muốnchười àong ,thìphảiđểkitrênbàước h khchi ào.Gặp trườnợp gh khôncó g chỗđểki,nh thìômực ngvào màchào :"ADĐài tậPh"làđược. Kiêất ngh làcầmquyểnkinhmàxachoười àn g . nTrê làkểsơlượcmộtsốigtế đây hoan ạnh màh tậửPh tạiaph gi ảiữgi ìn g . Oacủa ihng ườing xuấtatihì g unềhi lắm,ưnnh gkhônph g ảiphạmvicủanàbiy, nêkhônóign đến. C.KếtLuận KhuyêPậtửnh tạiagữi trònbổnph. ận Bổnphcủa nậ ậtửPh tạiưanhgi atrìn vừ bàhyởtn,rê tuykểrathìều, nhi hưnn g khôncó g ì g làcao kỳkhó khph ăn ứctạp.Nhữnđi g ềuấy,mộtười ng chưaphảilàậtPh tử,hưnn có g chútđứcạnh ,h cũngđãểu hi rồi,bết i rồi. hưnN đi g ềuquagởọntr đây,khônph g ảilàểu hi ếtib màlàthực,hàn những điềuđãiểu h biếtấy.Tcuộc rong sốntầm g ườnth hằn g àgny, làmtrònbổnphcó ận uiềnh khcòn i khólà hơn ết rgatiận quânù, th haylội otrèn suối.ữnNh gcônệc vig khó khưănh bấtườn th nà gychỉcầnvậnđộngsự cố gắnăvtràhngámột oi kho ảntghờiấtagnhi địn,h chứnhữnbgổnphtầm ận ườn th ằn hg àgny,muốnlàm chotròn,phảidụn vận sự g kiênhẫnvàcố gắnsuốt g cảđời.Vìlýdoấymàtụcgữn tcó a câu:"Thứất nh tu,hàn ứ th aituh chợ,ứ th tuba chùa". Vậ ychúntakh g ônxem ê gn ườn th ữngnh bổn g phậntầmườn th của g cht,aúng màphảiluônluôncốgắnglàmchotònr .Sựcốắng nàgysẽđemlạicho chgtamộtún phầntưởn h chg ắcchắnthậlàđưadầnchtlê únag nđườniải g to. áh - *^ -* KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 2 VuLanBồn A.Mở Đề 1.Côgn ơnsanàn ht hdưỡgn dụcrấtlớnlao: úươtahngC e ngh câu cadao: "Cônghac nhưnúiháiT sơn; Nghĩa mẹhưn n ướctronguồnhảcyra". (Cônchơng amẹthậqúalớnlaohưn úincao ,b ểcả). Mẹì th chíntàncưu hg mag,n băman chobúmớm,suốtđờichỉbết i hysinhcho co. n Khđa i ngăcũnưgnh khủ ing ghỉ, n ễh concầnđếnlàcómẹởcạn bên . h Colỡ n đại,tiểuện ti ởtmìn nrê h,mẹẫnv uiv cườikhônchg ú thờnận. gi Gặpcảnèongh, mẹịn nh bớtcơmchoco,ăn dàchhn ỗ khôochrá ocoằm n bnướt (ê mẹằm, n bn ê ráocolă n ).n Rủikhcoi đa n uốm,mẹgồin bêncạn,h ămn catức nhao loâu; chỉ khicokh n ỏemạnhtươcười i ,mẹmớivuitươhớn i ở.h da Ca ocócâu: "Lênomớibết i nocao , uôi N comới n bết i cônla g o mẫutử". Cònchamẹphảilolàmlụnất gv ảv đểnuôico. n ếu N ặp g cảnèonkh gh ó,cha phảilàmuêth ,ởmướn, muatảobtần ná ,đổmồôih lấybátcơm,maáo nhcho co. n chNgoài còn a dạydỗchocohọcn ,ành àngyđêmlolắnđà g otạo chocoànht ười ng ữu h dụn,g khônoan,g khỏithuachúgnkémb ạn. Cônchơng mẹ a nóiiubraêonh cũnkh g ôngcùn. g 2.Vậylàmcoph n ảiđề báo ơchn mẹ: a Bấtluậluân n lýđạođứcnào,ĐônghayTây,xưahaya ny;đềulấycữ:Hiếu"làm đầu.Mộtgười n conđãbấtiếu h vớichmẹ, a ìth khôncòn g ệc vi xấuxaì g màkhông làmđược.Mộtkẻvonội ơbg hĩang ưnh tế, h ìth khôngcònbiếtânnh nghĩa,bác,ái côngbằnlà g gìnữa.Bởivậychoên,ười ng xưacócâu: "Têhinkinhvạnquyển, Hiếuhĩang ê", ntiv quyển gà(Nn ki,nh vạnquyểnsách,đềulấyHiếulàmđầu). Kicó Thin nóimộtcâurấtcảmđộng: "ụPh hềsaã, ngh mầuhễcúcã, ng Aiaiphụmẫu,sahgã n cù lao, ục D âm obthá ân,ệu hi iõnênvth glạc". ãi ghN làchasat,nha mẹnuôita.Hỡôi i ,chmẹ a satacực nh ọc.nh Muốnđền đápânđứccủachmẹ, a ưnh vóilêntrờicaochẳncùn g . g ậtcũn Ph dạy: g "Pụh mẫutạiđườnưgnh ậtPạih ế". th ĩaghN làchamẹcònsitiền,h cũnưhgn ậtcòn Ph ởđời.Xemthế,tđã Phậ đề caobết i bosự a ện i h diệnquícủa gọtrn chamẹ.Vìchamẹquíưnhọgtr thế,àêiNgn dạytêm:h "Hiếuạniv ạnh chh itên". (Hiếu thảođứngđầugmọtron iệc) v . ĐểậtửPh làmtrònệm hin ụv ếu hi đạo,đức nê hậtdạy P phápVu LaBồn n dướiđây. B.ChánĐề h Vu LaBồn n làmộtphươnph g p á oiếu bhá cóệu hi quảất nh .ưn Nh trước g ,ênti chthãy únag ểu hi hĩang Vu LanBồntế h onàđã. I.ĐịnhghN ĩa Vu LaBồn n làphêâm in eo th tiếnạnPhg .NgườiTrunHog adịchlà:"ả gi đảo huyề", n hĩang đenlàcổitróigười n bịtreoược; gn nghĩabónglàcứuớt v ữnnh gkẻđau khổ nặnềhưgn đabị ng treoược. ng II. NguyênNhânậạy DhtP PhápVuan L ồnB ĐạigàiN ếu hi MụcKinLi ề ên,saukhituchành ứnđược g ph 6 épthầnôn th ,g ậmng gùin ớ nh đếncônchgơn amẹ,tàiìm Ng cáchbđááo p.ùnD gđạohãn n xem thế rong ian,g ấy hNgàiậnt mẹmìnsah nlà h mloạngài quỷ,thanểốmầy, g da bọcxươg,n ânth hìnềutih ụy, t bụnglớn,đầuo,t cổỏh n ưnh ốngchỉ,đóikhátsuốt nămkhôngđượcănuống.ươTh gxót n quá,li gàiN ềnđembátcơmđadân găn mẹ. g ần ậNgàithnv thôn,g b ưnbágtcơmđiđếnchỗ mẹở.Bàmẹkhátkhao,kh ên được i cơm, lònamtgh ổi n lê,n sợgười n cướpựtig ,lấytaytráchi egiáubtácơm,taymặtốc b ăn.Bởilònmtgha lamđộccá tiềnrki og ếp trướcổi n blê gừn n,cơnê mmớiđưa vàomiệng,ì th hóaàrthalửa n ,bchà ẳnđược. găn Mục gàiN KinLi ề ênthấythế,ếth sứcđaubuồnkêukhócthảmtết hi .Ngàiliền trởvềbạchật,Ph uậth tlạihưn ntrêcầu và ậtchPh ỉdạychophươgph n ápcứuđộânth mẫu. III. hPậtDạyáp Ph Vuan L ồnB Chogài N MụcKiềnLiên Saukhe ighn àNiMục g KiềLi n têhỉnn hcầuphươph ng p á oiếu, bhá dạy ậtPh rằng: "ầyN MụcKinLi ề Mẹ ên! củaôndog lònmgtha lam,độcácđãtạoộitra lỗi nặnềtrải gn quauiềnh kiếp,naysatrácgonh đạo,làmlonạàig quỷênkhônẻtgh mộtmìnhôncứu g độđược.Mặcdùlònếu hig ảo th củaônvôg cùnglớnlao ,cũng khônsag ochuyểnđượccản hoàn ,h chẳnkh g cá gìchếc i thuyềncon,khônthể g chở đượctảngđálớn. Vậyôngphảihờ n othần ai củachútrmười Tgoăn phươ,ng đức lớnưnh bển i ,mớicứuđộmẹônđược g iải g o t á. h Tanysẽì v ôn,g chỉdạyphương pháp cứuồir , khến i chochamẹônxa g lìađượccácđiềuội t lỗi. ầy N MụcKinLi ề êàNng!yrằmá7thng làgà nyT ựTứcủachưgtronTă mườiphươ,ng saucư ganbthá kiếthạ,sáchtântu. hàn à Ngyấycũnglààngy hoanỷcủacácchưPật,h ì v ấy th chưTănsag ucư áanbthg kiếthạ,đãtiếnbộrất uiềnh trđườn ên gtuhọc,cácệp nghi đượctanhịnh,b amónvô lậuọch đượctngă trưởn,g cônđức g mêth ềunhi àđến v àngyiênmãnv .Vậ yônânêngh àngyấylàmlễ Vu LaBồn n đểếu bohiá cho mẹôn. g ãy ngÔh sắmđủcácmóndi trai êntrămmùi,mnă ứ th ,trái cùnươgh dầu ng đèn nến,ườn ig gchõng,chiếu chăn,mùnmềg ,n quầnáo,auth rửamặt,khănlau tay;tóm lạilàđủbốnmóncúdườn gn quí g buá gđời otrn .Rồiôngphảithânhànđirướccác vịĐạiĐứctmười Tănrog phươ,ng hoặcữnnh gvịềinđịnth úrừng,ihto chứng đượcbốnquảh,Tán hoặccó vịkiàdưới hn cộicâyđượcsáuphépầụn th thôntựg tạihàVăgTan n,DuyêGin ác,cácị v ,Táăngh hoặccácvịthậpđịaBồthị Tá ện hi làmầy th T ỳkheo.v v ...Ôph ng ảithànâmkínlễ h Ttraingcúă gdườn n à vg thỉnhcầu chưchTngă uyện úng chogli nv nhmẹôngđượckh oáth ổ.Nhờcônđức g chíthànchúnguyện,li vong mẹ hn ônđã g đượcsiêuot. áh ũnC ưnhg tảnđá g dù nặntrămg cân,soncó g ềuhin ười ng khê,ing thìdờiđiđâucũnđược". g Mục gàiN KinLi ề ânênv lời g Pậtdạy, h đếnàngyr ằmáthg7n làmlễVu la,n sắmđủ cácậtli v ệu,rướcchưmười troTgnă phươtâm hàng kínhlễTăngtrai cúgdườn n ,g êmẫu vong củađược àiNg otkh áh ỏikiếpạng quỷ, sanhvềcảnới gih là. nh IV.NgàiMụcKiềnLiênHỏiậhtPCácàn H gậtPhTửĐờiSauCó Thểàm L LễVuLanồnB ĐượcKhôg? n : Saukhấy tih thânmẫuđượckh oáth ổ,iMục Ngà KiềnLiêết nh sứcvuimừ,gn liềnđếntrướctậchPh ấptayb ạchrằng: Bạchế Th TônânTh! mẫu củacođược n hờ n cônđức g TamBảoothầnvàai của chư,Tăng được nê otály h kiếpạng quỷkhổnão.Vậ yềđời v sau,ậtàPghron tử,ếu n cóười ng muốnlàmlễVu LaBồn n ầy, n đểcứuđộchamẹện hi tạicũnưgnh chamẹniềuh kiếp trước,chẳnbiết g cóđượckhông? ậtdạy Ph rằng: "Quýlắm!NầyMụcKiLi ền êĐời n! sau,nếucóđượccácthầyTỳkheoàTvỳ kheo ni,vua,Tử, hái cácquatể n tướng,ữnnh gtamhàn cônchg đến o tứdân,vì lònếu hig ảo th muốnđềnđápcônchơgn mẹ a ện hi tạihayquákhứ,thìcứngàyrằm á7tngh lààngy"Poahnậtỷ",làmlễVu Laầy, n đểcúngdườn. trngaiTă ờ nh côngđứccủachưngchTă uyện úng ,chamẹiện h tạiđượclo tngă ph ng ướcọ,th khỏi ữnnh gđiuề hoạntai ,khổão n ,,cònchamẹbảyđờitrướcì th khỏibịkhổgạn quỷ, đượcsatcõi nrohg ,ơntêhi ưởn h ph g ướcuiv vẻkhôncùn g g". Khđó i Mục Ngài KinLi ề àbênốn v chúgĐện tửhoanỷvânglàm. Vàtừđóvề sau, mỗinămcứđếnàngyRằm7, tháng cácậtửàngPh chíhiếu,đềucó làmlễVu Lanđểđềđá n pcônsagơn àhdưỡ nt dục gn củachamẹ. V. ÝNghĩaĐứngĐắnVàĐầyĐủ CủaSựáo B HiếuTheoQuanNiệmĐạo Phật T sự ất êhin ếu ibáoh khônnhững chg ỉắm nh vàomộtlễVuLa. n Khônph g ải mỗimnă chỉtổ chứcmộtlễVuLan,làđãtựchmìn o làh ngườicochn íếu hi vìđãlàm đầyđủếu i h đạo. ưhN nđã trê nói,cônơnchg amẹrộnưgnh trờibể,làmconsuốtđờiobơnchá a mẹvẫnchưaừa. v Nhưntlú rogn ciếu, bo h á phảicóquaệm in sásuốt ng ,đúgđắn n mớitcó hậ lợiíchàệu hiv quả. Báoiếu h cóuiềnh cách,ưn nh gkhônonàghaiphươdi ng ện:ậtchv ấtàtinhv ần th . 1.Báo hiếuvềvậấttch :ười Ng tPậửh phảihầuhạânv thờ, g thaylàmcáciệc v ọnch sănsócmiếnức ăgthn uốn,g quần áo ,chếu i iườn g ,g chỗghỉn ơ,ngi khônđểg chochmẹ a ếuthi thốn,lohĩ. ng Soười ng tPậửh phảisásuốt ng kh ongtr biếu, áoh khônnêquá g chềui eo th ý muốncủachamẹmàtạohữnn ệp ighn dữ,ưnh sátânnh , hạit,vậ ây g tộilỗiđểlàmcho chamẹsunsướn g tvậchgro n ất.Làmưnh ế th không phảilàếu obhiá màchínhlàbấtếu, hi ì v đãây g tạotộilỗiêmth cho chamẹvàcho mìn. h Vảlại,iếu obhá tchềvậ ất,dùđầyđủcho mấyđiữan , cũngchẳnquag làm ệc vi chochmẹ a đượcvuiẻv thỏamãntmột rogn kiếp hiệntạimàthôi.uiCáiv vật chất làuiv ả gi tạm,uiv gòn trovn sag htửn luânồih . Vậysựbếu áohi ậtchvề ấtchưa phảilàđủ. 2.Báo hiếuvềtinầnht .gười N ậtửPh phảiến ti lêmột n tầngnữa,làloob á ếu hi ần vềtinh .Báếu ohi ầntvềinh làlàmsao chtonhần i củachamẹđượcẹnh à,nhg caoượn th vàđi g dầnđếnchỗải gi thoá.tửPhậ phảikhuyênchamẹơnhti quảội t phướcquy và yTamBảo ,bốíth phónsig ,nh ệm ni ật,Ph làmcácệc vi là,nh ữgi ới gi vàtuải ihơng ot. áh óC hưn ế, th ì th khônnhững ện trohign tạichamẹ đượcyêvuin ,thanịnvàđời h saucunx g đượcuiềnh phướco,bá àsiv cản ntrohg h ới gi sángsủaẹnh à. nhg VI. uyết Q ghiN 1.Cóười ng nghi:ưCh Tăchng ỉtụnki g chhn uyện ú ng làmsaovngliđược nh siêuđộ? Đáp:ần nhtTi củagười n tarấtmạn,h mỗikhchi útaập ng truntưg tưởn,g chmă chúovàmộtệc i v ì, g thìsẽthấysứcmạnhcủaón phtihườn. g Kióinh :"Chế tâmứt nh xứ,vô sựbấtện bi ";nghĩalà :đểtâmđịnhlạimộtchỗ,ì th khônệc vig ì g làm khônthànựu. g ấy taúnghC ưhn cácôi àthn mi,ên dùntần ginh sasử i ười ng đi, đứn,g ằm, n ồi ng ,v.v...đềuđượccả.ười Ng ế th dụn agin gtâmcònđượchưn thế, huốngchưtrTị ăng iữtrag ới gi athịn n tuh ,ành tấtần tênih phảisánsuốt g , mạnmẽ h ơn. h Nhưế th màcácị v lạitậpunrt tưg tưởn,g tâm hàn chuyện ú ng ì th vonli g quyết nh ờ nh sứcmạncủa h chưmà gTăn đượcsiêusa. nh Laiĩữan ,tàBồPhậv Ttásẵncólàtnừbế gi độ,ươth tất ng cảchúgsan nhưmẹthươcong n.taúnChg cảm,thìloì g cácàikh Ng ônứn g hiện g ?ưCúngh mặtgluôn trăn luônsẵncóánh sá,ng ếu n nướchồ khôngxađộn o àlóngv gtro,n ì th ngki tră asẽchếu i xuốntậng đáyhồ. 2.Cóười ng hỏi:"Yưnh lờiậtdạy Ph tki rong hnVuLa,n ì th phảisắmcho đủ cácứ th thựcphẩmàvậtdụnquý g ubá đểcúdườn ng chg ưng. Tă Nưh thếđốiới v ữnnh ười gn ontghèìsao? Đáp:BổnýcủadạyPhật chúgtalà n phảichíànhvlực tậ iệctrovng lo sắm đủhữnn thứ g ấy.Đốivớiữnnh gkẻèonkhgh ó,nếuđã họ lựctận màchỉmuađược mộtnénươh nhagyđĩaquả,ưnnh có g lòngchí,thàn ìth cũngđủlắmrồi.lại Trái , nếucógười n sắmdưả ig cácvậtmàchưachíàh,nt ìth cũngchưacóể th gọilàđầy đủ. 3.Cóười ng hỏi:àiNgMụcKiLi ền têhần n ônth đệ g ấùtnh ,tựmìncó h ểth cứu vớtchamẹđược,cầngìphảiờ nh đếnchưng. Tă Cũnưgnh cácônqua g lớn n trog n xứ,đủế th lực,cóể th cứubcoà có n ội t đượcồi r ,cầngìphảiờ nh đếncácquakh n c? á Đáp:BànhĐềaT b ịtộikhổ,dotrướckiatâmgây bà . nê Hômna yờ nh àiNg MụcKiLi ền êlà n coếu hin ảo th , sắmcáclễậtcúv ngdườnật,gPh ,ngTă lúcấybà salòn nh hgoanỷcũnmuốn g cúdườn gn ật,Phg g. Tăn Dođổiệm ni bỏnsẻn,trởlại tâmộn r rgãi,màbđược à ải gi thoá.ếu N hưn chỉờ nh đứcchngmàTăú tâmbà khônhoagnỷmởrộng,ì th cũnkh g ómàcứuớt v được. C.KếtLuận útađã ngCh rõbết i ệuhi quảốt t đẹpcủalễVuLan.Vậ ychoúnthêageo i gươcủa ng àiĐại Ng ếu hi MụcKiLi ền mà ên boiếu, áh thìchắcchắnchamẹện hi tại vàbảyđờitrướcđềuđượckh oáth ổạng quỷuđồ,ưởn àhv gvuiải gi thoá.uyện Ch "MụcLiên,ThanĐề"khôngcóì g làđườn hoang ,g uyề h bní,màlàmộtện hi tượng cóể th ải gi thíchđược.Đólàdo lònếu ghi ảo th chíàcủatnh ười ng coàcôn nv đức g trì,rait ữgi ới gi tịn han ạhtbánrogha ,úcth liễmtucủa ành chư,Tăng ànht tâmchuyện ú ng ,êncó sứcmạncảm h thônvàkích g thíchđênstâmồn h gười n đau khổ,làmcho họtứctỉncơh mên ,xo aychuyểntâmệm ni c, á hướnvềnẻog thiện. Nhờsựchuyểnhướncủa g cáitâmà ny, màthọokh á ỏisựhìnph h ạtđaukhổ mà trướckiachíncũn h do g cátâm i ấytạo . ra ki Trong nhcó nói:"Tâmcóể th tạoghiệp, n màtâmcũngcóể th chuyểnệp". nghi Kìa,ưnh ôi ànht miêhọc, n chỉtậpuntr tưg tưởnmàg còncóể th xoa ychuyểnsựậtđược v ,uốn h chg sự i chúuyện ng củachư ,Tngă làkếtt hcủa in êuohibna phướcđứctríuệ, h tịn han ,h lạikhônthông cảmg đếnười ng ởchốntộikhổha ysao?Nệp ghi lựcsâuẳm th ôv ,nbiê thìtựlựcuyện vàng lựccũndõn g mãn g vôh lượn,g cóthểchuyểnđượctâmười gn tạohiệp, ng đậpởv đượclaục o ng xiềxích ng khổ hìnởh chốnuđồ. á Ph VuLaầy p n chínlà h phươph ng p á thầndiệuđểcứurỗivonglichhn amẹ cản trong hkhổối t tăm. hưnN chg tph únag ảiluônluônớ nh rằn; g ếu bohiá khônph g ảichỉđờikhchi a mẹđãkhuấtbónàmỗi gv mnă chỉmộtlầncửhànlễVuLanlàđủ. gười N conchíếu, hi iờ baog cũnuigv sướnkh g tihấychmẹ a cònởbêmìnn àhv lực tnậ phụngdưỡchgn amẹ, đểchamẹđượcản th ơvềcả thi phhai ươngdiệnật v chấtần àtinhv . hưN ế th mớikhỏiối h tậàhaởnv hưn Tầy h TửLộ: "Mộcdụctịnph hni ongbấtđìn!h Tửdụcdưỡthânngi b ấttại". ( muốnlặnmàg ógi chẳnuôi Cây Cognừ! dưỡobếu nghiá màchamẹ chẳngcònsốn). g - *^ -* KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 3 VôThường A.Mở Đề Lònamthg lamcủacoười ng ômấpbámíu v mãimãivàosựậtv úta,ngCh đãlàchsiúng ,nh ì th ítềunhi đều cóamth g. ọvn Lònthamg ọấy ngv b ámíu v chặtchẽoàvsựậtmàv chúntađã g cấutạo,nắmb ắtđược.tachChúng ỉ buôngthảch,úngra sau khơithởrú cuốicùng.Nóichođúg,n khônph g ảiđến phúcuối t cùngchúngtamớichịubuôngthảmọvật; i chútavẫnng cứmuốnắm n giữ chmãi úng ,ưnnh chg ínhchđã úng rờiỏb chgtamà ú n đi.úgtađãnCh b ấtlực, không cònđủơisức h đểnắmữgi chúnữag ,êđà n hbuôn n xuôi g tayđểchúntuôn g đi g , chứếu n cònsức, hơi chẫnúntavg cònmuốnnắmlạimiavàg ữgi mộtcáchtuyệtọvng ữnnh gìđãnắmđược.Suốtđời,chútavẫnng lặp đilặplạimãicácử i chỉắm n bắt, ữgi ìn g ấy.Vàsuốtđờibết i êuobhian lầnchútađã ng đaukhổ,thất,vọng ì v mọsự i vậtởđờikhônờ biaog chiềueo th ýmuốncủachgtamà ún chịu ởyêmột n chỗ.Mọ i sựậtvđềuluônluônbến i chuyển,đổiay, th na yđâymaiđó,ưnh mộthchan àlãn ng g tử,ưnh mộtdòngsôn,g ưnh mộtđámmây,ưnh mộtvógựan Tời h! trôi gian quaưhn ế th onà,thìmọậtcũn iv trgôiquahưn ế th ấy.óNoi eo th daàPật,nừh ì th sựbến i chuyển,đổia thyấylàluậtVôườn th . g B.ChánĐề h 1.ĐịnghNh ĩa Vô thườnlà g ế th nào?Hãye hng đứcậtdạy: Ph "Tấtcảữnhn ìg ế trohng angi đãlàbiếnđổi,ưh ohại,đềulàVôườn th ". g Vậ yVôườn th nghĩalàkhônườn thg ,g khônmãi g mãiởyêntrogmộttrạniất gthán địn; h luônluônayth ìn h đổi h dạn; g đi từrạnthìn ági thànđếnbến i đirồitnrã...Đạo a ữnọtnhậigP ađo gi ạnathyđổi củamộttvậlà:,thàn trụ,ohại,khôn(ghaysanh,trụ,dị,diệt).ưNh mộtlàsón n g,khi mớiônh lêọignlàà(thanysah)kh n ônhi lêncahất on thìọiglàtrụ;khihạdần xuốnì gth gọilào ạih a(hydị), khtianrãì th ọlà gi không(haydiệt).Tấtcảsựvật vũtrong ụ, tr ỏnhtừ ưnh ạth cát,đếnlớnhưn tngsară o,đềuphảituântheobốniag đoạnấycả,gọilà nê Vô thườn. g Đểcómộtýệm ni rõềsự hơràngv Vô thường,chgtahãy ún quasán t,suy ệm hing ngaycáithânchúta,ng cátâm i chúngàcátav ocản ihàn chh útađa ng sốn ng g, ì th sẽbết i . I.ThânVô Thường "Thântôimạnkh h ỏeluôn, trẻđẹp mãi,àđời v tôilàcảmộtbthơ.."Ấy ài làquan ệm ni ôn n ỗi gn củamộtsốamn ữn ,ênthia quáyêu chuộnângth tể h ọhtrẻmãi, ha ynếucóà,i g ì th cũncòn g lâulắm,khônờ gn rằnóng ,già ón chết,ây gintừ từng phú. t Câu thơsauđâycủaười g n xưaậtđã h óin lênđượcsựthayđổimauchóngcủa ânth ta: "Quânbấtkiếncaođườnmig cản nh hbiạchphêuTrit!á hưn ,thain mộưnh tuyết?" "Anhkhônghấy t hac àgươ soi ngbuồnóc gt !bạc Sớmònc nhươtxan,h tốiđãtrắngnhưutyết" Khoahọcđãchứnmi g rằn nh ,g ântrohgn ể th ta, cáctếbàoayth đổiluôn,và mỗi trong ời th kỳ7năm,làcáctếobcũ à đổi nohàt mới.Sựthayđổiấylàmcho ânth ể th chónglớn, chónàvchgi ónchg ết.Thânmnă trướckhôngphảithânămn na y,ânth baman ikhônph g ảithânbuổichu, iề mỗiphây iútg tronânhg tađềucó savàcó nh chết.Sauđâylàmột câu chuyệnrấtcóýghĩan đểchứnmig nhsựVô ườn th của g thânxác: Mộtgười n bộnhàlỡđườnogàmột vtrọn ôi ng bnàhỏ. oangh Đêmđến, ấyanh ấy th mộtcoquỷ n tócxa,nh vácmộtcáây ith mamớichếtovà,địnxé h xácra ăn.Bỗnmột g coquỷ n khác,tócđỏ,xôcửab ướcàov.Haicoquỷ n auntrh cáixác chết,coào cũn n nóig củamìnbhắtđượctrước.úsắp nghC xătanyoáđáết ginh au, nh đểàhcángi ixác.Bỗngchìn únhg ấy th anhchbàộng đa hàn ằmgn runsợ góc tron phòng;chúgội nv ã v kéotarnhlàmti,àọngr hỏixemchhtairong ú,ng ai làkẻđálà ng mchủ cáxá i c.Anbhộsợ ành hãiquá,ưn nh cứ g tìnậtnóih rằn: g cái xácuộc th ềcov quỷ n tócxanhvìchínấy hant ón mangxácàovtrước.quỷ Con tócxađược nh xác,mừgrởn cảmối ơnr títộhban ; hàn ưnnh cog nquỷtócđỏmất miếnmồi g on,g tứcậinlôi g đầuhtarquyết n ăntươnuốt i sốnchg ohả. giận Nóđè txuốnanh g,rứtmộtcátanhybỏomivà ệnấu ghain ến nghi ...Cquỷ on tócxahn ấy th ươth tìn ng anộhb ànvđể h ỏt lòngtriân,ứt r cátanhycủacáixácchếtlắp vàochta. onh Conquỷtócđỏlạirứtcátanh ykiacủahbaộn ăntiếp; àh vàco n quỷtócxachnh ắp taycủaxácchếtào vch. tahon Cứhưn thế,hểcoquỷ n tócđỏrứt mộtphầntnàorhâng ể th abộnh nhđể à ,ăn ì th coquỷ n tócxanlại h lấymộtphần củaây th mađioàvềncho thânaht...Sa n ukhhết iăn cảtânh ể th củabaộnh h,àn coqủy n chùimiệngđầymáu me,rồiỏb đi ra .quỷ Con tócxacũn nh đi g eo th . Anbhộobưàngh atỉnvừ một h cơnácmộncứ gvà phânvântựỏih : khônbết gi cáântih ện ih tạiđa anh mang gđó n làcủahayn củaai? C chuyệntrênchứngmichhn o chúgtahấy âu n từkhsai chnh ođếnkhchi ết, ânth tađãkhônết gbi blầnoa thayđổi;àcáv ixáckhười nig tadặtoqua và i,tàn thậ khôncòn g ì g ốn gi với g cátânih khmới i sơsanh. òn D gước n hômquacủaconsôngĐồnNachig ẳnhạng ,ngóthì obàigền không khác gìdòngnướchômany;ưn nh nước g hômqua,b âyờ gi có lẽđãhòavớiước n mặnởo àiĐại ng dươgnướcvà ômh ayn chínlà h ước n khácởuồn g n mớichảyề v đây.ânTh ườing cũnvậgy, "hằnchg uyểnưnh bọ clưu"(chảyluônưnh nướclũ). hưnN kh g ổthayCó! phảinóa thymộtcániàyđểđổilấymộtcáikhc, á ốn gi gy ưnh cáitrướcđâuMột ! tếboầy nà mấtdi,mộttếbàokhcá thếlại,ưn nh tế g obrước àt trẻtế hơn obsaà u;tếobsaà uàhơtế ni g ođược ừb a v à kếtếp...Và i cứưnh thếmàânth ười ng đitrẻừ đếnà,gi từsốnđến g chết ! Đứctậ,Ph lú ccònlàmộtTử, hái đãới vanth bDauà cun ongtr uivg , khi hĩng đếnVô thườncủa g ânth gười n . "...Ctsẽ únahg giàyếuàxấu v xa.ờiTh sẽ gian phủlêđầu n chữngtanúh lớp g tbroạc.mắt i!Ô trocủagn emrồisẽmờđụcMôi ! đỏcủaemồir sẽú amàu...T ! a hneg ta,rong em gtron vàtrogcả n mọười ngi , mỗinàg ymỗiđổỡ,v dướisứcnph tà á cảuời bútah ,gian tấtcảữnnh ì g quýbuá củađờiười ng ...chtôm únag iữg mộtcách tuyệtọ,ngv nhữnbảo g ậtởv gta,orn ưnh ômữgi mộtcábóni g,ưnh nắmb ắtmộtlàn hươ ". ng! TríhuệthayCongười ! caosaàđa ngv ntrẻg đẹp,bêcạn n lại h cóợ v ềnsớmhi h hầuhạ,thếmàvẫnđủ sásuốt ôm gn ,đểhìn n thấyluậtđẹp củađờiười ng hữnN! lời g ốn th ết thig ấy,chửgan ữnnh gđãcảnthỉnôn hC chg Du, úa màcònđáứcht n ữnnh còn gai sayđắmcản tongr đời h ả gi tạm,cảnhsa,nh à,gi b ện,h chết,làện hi ânth củaluậVô t ườn th . g Cóânth ì th phảichịu cônlệ g saànhbệngi chh ết, khôntghểtồn tạimãiđược.ĐứcLãoTửcũngđãậấy tnh thânlàuồn ng ộit lỗi,làgốckhổ đau, đã nê ốt th racâu: "Ngôhữuđạio ạnh ,vịông ữu h ânth , gôN ược nh vôânth ,hàoạnchhữu?" i (Taó c áic khốn khổlớn,vìtaó c hân,t Nếuat khônhânì gt đâukhổg ì?) ânTh làVôthườn,g thếmàlắmười ng vìmuốndồi otra ,bồibổ,cunph g ụngxác ânth đếnnỗiây g ết bi batộio ácớm êgh Vì ! muốnđượcích th khẩu,bổânth ,mà lắmngườiđàtanhyết gi hạihứn n cog ậtnvyếuèìn àhn v nữnh gcoôtnvậ ộit trướckhichếtmộtcáchrùnrgợn.Đọ clịchsử,nhe g TầnthỉHonăóc gà khỉsốn,g ta đãcảmthônđược g ỗin đauđớnữnh n cog vậtbị n giết,thếmàười ng dựtiệcvẫnvui cườisunsướng g,khôngđoođén ihàá ến ti rxi êgn ết,kêula,ùnv ẫy gv cảuchú,ng thì ậtlàh độcácđếnchàoLòn !ừng trắcg ẩncủangườiởđâu?Hỡôii Hun! cgá và âm th ểm hi thay, lòndạ g củacoười ng ! Vìthamlamlàmẩn v đục,ối t mtă lươ,ngtri coên ngườikhôntấy hg rõ được lýVô thườncủa g ânth xácàmới v ỡtâm n làmđiềutnáchưn thế! .I TâmVôThường ânTh đãVôườn th ,g ưnnh gcòntâmniệmcóườn th kh g ông?Tâmệm ni cũnâm g ầm th dờiđổi, lạicóphầnmau lẹtế vài ,hơn nếuchúgtakh n ônìn gnh sâuovà,ắtkhó màthấyđược. Tâmệm in chatúnghyđổitừgph ron ây, iútg t heo vớingoạicảnh:chúntag buồnđórồiuiv đó,ươth đó ng ồir ậđó. in g Phútrướchớ tan chuyệnnầy,phú tsauta hnĩg chuyệnkhác.Hômquanhtiến a tu,ành hômanyđãưuphềinthổichuyển. ậtđúTh ưnhg đứctđãPhậ nói: "Tâmười ng nhưượn v chuyềcây, n hưN ngựarônơiđồn gn gnội.." T ệm âm in tasadi nh ệttừgsáronh a; tn vàchínvì h ón sidi nh ệtmau lẹhưn thế, tcó nêa cảmtưởnưnhg nókhônthayg đổigìcả.Đốivớimộtđứatrẻco,n ếu n chú ng tbaảorằnữnnhg hìn g ản h cử h độnưinhg tmà hnậrê nbạc,làdosựtiếp nốiữnnh g tấmphm, i ảnện hi lênrồibiếnmất,đểườn nh gchỗchữnonh tấm g ảnhkhc, á trước ọnđè g chn ếu..n i ếutbảo a hưn tế h ới v mộtđứabé,chắcón khôntin,g vìón chưa ểu hi đượccácôn i gdụncủa g ốc t lực.Cũnưgnh thếđó,tâmđược ta cấu tạobởigtừn ệm ni sadi nh ệt,ưnh nvì g chúgtakh n ônđược ậgnh sựbiếnchuyểnmau lẹcủaó, n tcứ nêa tưởnglàón đơuần nth vàbấtbến i .itaph Cá útrướcphảiđâulàcátaiphút nầy?Vàcáitaphnầy út đâucònlàcátaph i ú tsau?Vậ ycáotanàlà i cátiaậ?h Cáita phútrước,cátaph i únầy t haycáitaphútsau?Mộthàsĩ tin dãỏih mộtcâucóvẻ ớ ng ẩnng ưnnh nghĩkýthậlàvôcùnsâu g sắc: "Aibảoùm: gi tacó takhông?" ait(hCáycátiâmcũnế)tgh Vôườn th tạm g bợ,iả g tạohưn tế, h ế th màười ng đờicứchoón làtruntâm g điểmcủavũụ, tr bámíu v ovànó,hơndahnóđểmtha lam,ét vơ sản tài ,dalợi nh ởchunqua g ,hn vàdùcódẫmđạp lêạnnh hphú ccủakẻ khác,gâybođa a uthươngchoườing đồnglo ại,cũnmặcg tTậmêh! mmờlắmayth ! V. I oàn H CảnhVôThường hưN nchtrê útađã ng ấy th luậtVô thườnởg khắp mọ,nơi chẳnhữngn ângth , tâmlàVô thườn,g màhoàncản,h sơàđại hn địa,cũngVôườnth gnữa. Sáchtườn h cóg câu: "Thươnghải,đi tang ền"(Bãibiểnnươndâu) g C ấymớingheưnh làmộtìn âu h ản h b hónbẩy g ềchvăn ươ; ng ưn nh t,raghậ đólàmộtậnhxétrấtđúực trohng tế.útngCha,ườnth lầm g tưởnchg ỉcó sinhvật làến bi đổiàmav uàchgi ết,chứữnnh ậtglớn v laưonh sôn núi ,g đấtcát,ì th muônđời cũnẫngv ở yêmột n chỗ.ưn Nh chg útađã ng lầm,sônúicũn gn gcócáàgcái tirẻlđất cátcũncóg khlở i khibồi.Khôncó g ậtgì v làvĩnhvintồntại.ục T ững tacóuiềnh câunóilêđược n sựVôườn th củag sựậtmột v cáchrấtthâmúthyư: nh "Vậtđổi,sao dời"a hy"Khônagiàubọ,ah khônaikh g óđời ba ". ậT mộtđờicủachtagúđã thế, n chữngkiếnbết i ob sự a trầm, ăng h ục, nhvi lêxuốn nvoi chg ó.Giàuèo,gh n saếp èngtih tụcdiratnướcmắtchưgtanhú một b ứcvânranht cẩu,ưnh mộtkhúcphmi rgoạp tn chếu i bón. g Baiêuonh gười n ,trước đây,àodi n ựtnh uy ng a,ng ruộnvườn g còba yẳn th cág ,nh thếmàsau mộtcơhnbi lửa,sựệp nghi ỗn b ưtànhga mâykhóiBa! êuohin ười ng quyềcan o,chứctrọng hốnháchg ,a,nghi ế th màmộtphúsat cơất th thế,bỗngtrởhữnànt gkẻath phươcầu ng ực, th ayh ướn v cảng tùh đày! SựVô thườnđã g sờ sờtrướcmắt,ế th màcóết bi ubaiêonh gười n vẫnchưat ỉnh ộ, ng cứđeođuổibámíu v hữnonvà gcáoiánhàất g ời th ấy.Kẻbátước, n ười gn muaquan,kẻamth daười ngh hamlợi...gâybiếtòbaort cườichokháchbqua àng ,n vàb yralắmcảnọcnh ằn nh chười og n trgcuộc. on uở Th xưa,cómộtônuagv ,saukhđii dạo khắpphốphườn,g thấyânnh dânàugi có suntúc, g mớisanhlònamgth lam,muốnsuncôn g gbớttisản à củahọ,đểbỏovà kho .uavNhà lirềalện n acó hi củaphảinạpbớtchoutriề đìn. h Lịntrhuyề,ran hàđề n ucônph g ẫn,hưnn bết gi kêu caới v baiâyờ? gi goTrn lúcấy, có mộtgười n lábuôn i , muốnthứctỉnvuanhà ,đá ên hbạon đemết h isản tà vềkiđô, nh đếnữagi trào,dânlê g uanv àtvâu rằng: Hạthầnxidân n hết g sản tài choutriề đình Vuaạc ng ênph hi hỏián : Tachỉthâumộtphầnthôi,saươong ilạidânhết g cảnưh ế? th Tâu,vìhạần th nghĩcủaànykhônph g ảicủaHạthần,màlàcủa5à: nh nước trôi,lửachá y,giặccướp,suncôn g àvợ g coph n átn.hạtần h dù cốsứcữu gi gìnthế nàođinữa,cũnkh g ônkh g ỏib ịmộtong5tr ấy nhà chếm i đoạt.Vìế th hạtần h xin dânếtgh , khônữgi làmì, g đểsavề u khỏikhổsởì v ó. n MoHong ượn ànthg ậnhg hếtcho ,hạần th rấtcảmtạsâu ơn ấy. Saukhe ighn lờitâu củagười n lábuôn i ,uahàvn gẫm n nghĩhồilâu,chợttỉnh ộ, ng cathẹnầmvàth bảo :"Nười g nầyđếndạykhônchota.Ginsơga cẩm n túcủata, tcó a iữug ìn g đượclâudàkh i ông?Haysẽbịămn à,nh màười ng lábuôn i anóivừ , đoạtmất?Giasơng cònn chưaữgi được,uốn h ồgh sản tài củaânnh dânười Ng! ấylà ânânnh củata,ếun khôncó g ười gn đemsáhán ứcngth tỉnt,ah ì th tasẽlàmmộtiệc v rấttnác". à Suynghĩxo,ng uav bhạèn lệnưnngh gsuncôn g ,g lạicònxuấtềtinphtchá odân hèonữag .Thậtlàmột mẩuchuyệnquýu, b á đểức th tỉnữnnh ađa gi còn ng chìm đắmòn tvongr gdahlợi n ,đaây ng đau khổchomìnvữnành ười gn chunqua g ,nh vìchưanhậchânđượclẽvôườn th của g cản hoàn . h V.QuyếtĐịnh Cóười ng rnghiằng:ĐạoóitậnPh vôthườn,g phảichănvôg tìneo ghi vàolòng mọười ngi ữnnh qua g iệm n chđời án ối th chí?Vìsựtvậđãvôườn th gthìkhônnêg làmì g cả,cósioănêgạth độngkihdo n sự han ệp nghi rồicũnkh g ônđi g đếnđâu cả.obụiTr ,gười n sẽtrởàtrobụinh a hysao? Xiđá n p:Vô thườncủa g đạoậtlà Ph mộtphươph ng áp chỉrõmặtcủa ráit đời,để bhữntrừàin sự g mêlầm,chngă ặnngườichạytheotdục, vậ nóchưaphảilàthuyết tuyệtđối. Đứctậcũn Ph ưgnh ịv lươngytùytheo chứngbệnhmàchouốc. th Vớib ịnh "chấpườn th còn g khônmất g ",thìdùnph g ươtuốcnhg "vô thường"đểđốirị, t khilành b ịnì th Pậtlại h chứ oth thuốcbổ khcá quíubá ,nhơ là"thuyếtchtơhườn n bgấtến bi ". eo Th kiLă nh m,nêNghi NgàiAncũn Na lầmg nhưchúta,ng chonđức ê tPhậbảo NgàiLaHầu Lađáchnh uôngđểchỉb àychoàiNgANaph n ânbiệtcái"bến i đổiêuti diệt",vàcái"thườncòn g khôna thgyđổi".Khitếnchg uôndo g La gàiN HầuLađáhn ânng lê,n đứcậthỏiP ANgài Nacó n ghe n không? AgàiN đá Nan p: Bạchế Th TônNhe. g! Khtiếnchg uôngdứt,ậtlại Ph ỏih : Aancó N e hng chăng? AgàiN đá Nan p: Bạchế Th TônKh! ôngcòne ngh nữa.Đứcậtlại Ph bảoLa àiNg HầuLa, đáh n ến ti chg uônứ gth ,hai rồiPhậtcũnhỏig ưnh lầntrước,AgàivN cũn Nan đá g p có ng he. Đứctậquở: Ph Aan,N sauôngtrảlờilẩnquẩnưnh thế? AgàiN ạc nNag ; ênhi đáp: ẳn Ch ữnhgn gmộtmìnhconmàmọười ngi aicũncó ậhgừant ến ti tghìcó ng ến he, ti dứt g ì th khôngcòne. ngh ĐứcạntậgPh lại: "Ôvàmọng ười nig đềuchcó o ến ti là g cóe, ghn tiếngdứt,thìkhôncó g he ng nữa;tế h là"te" áhng teo h tiếnmàg mất,thìcólẽkhônbgờ aoi ghe n nữa.Tạisao lúcếnti ứ gth ânangih lên,lạicòne ngh ữan ?Nếueghn đượctến i thứ g ,hai thìấtnh địnbết hi khônph g ảitến i gdứtmàkhône. gnh Tến i có g lú ccònlúcmất,"tánhge" vẫntườn h gkhôndời g đổi. Vảlại,nếuến ti dứt g rồimàhnge tá khôncòn g ,ì th cágì i bết i đượcsựkhône gnh ấy?" oết bChi ,tdạy ậPh "vôườn th g"đểđốitrịchấp thườngcòncủachúnsag . nh Đến khichúngsanđã h iểu h lẽvôườn th g,ìth ậtlại Ph chỉb àylẽchơườn tnh bgấtến bi . C.KếtLuận Vô thườnlà g mộtđịnhluậtchiphốitấtcảsựt,vậ ânừth ,tâmchođếnmọhoàni cản. h Hiểu lýôv ườn th ,g chtađã úng có mộtphươthuốc ng ầnth diệuđểrừbtệnh amth ái,mêmờ.tđã únChag đaukhổì v màusắcốt t xấu,vìếnti dởg a hy,ì v mùivị ọbùintg ,cayđắn,g ì v ậthíchv ânth ,ừaý. v aNychúngtauốnuốc gth "gáoilýôv ườn th g",đểbtrừịnthamàtiến áv tớisựantịncủa h tâmhồn. Biếtđượcôv ườn th g,coười ng dữgi đượcb ìntỉnh htảnêntrước hi cảnđổi h athybấtờ ng àcó v ể th lạnlùn h trước g cảnhânchái aly. i Biếtôv thường,coười gn dámhysisản htàin ,sanmạn h để g làmệc vi ĩangh .Biếtôv thườncog ngườimới cháới nvg ữnnh túuigvh tạmbợ,ả ig trá,àsáv ngsuốtđitìmữnh n gcávuii chân ậthườngcòn.Vìthậra,cáuivi chântườn hậ còn g , cátáchinh ânthườnẫngv có, ưn nh gnónằmgcáobntrê lớp i ảig dốitạmb ợ;vôườn th của g cõiđờinầy,chên úng tkha ônthể g thấyđược.Khchi úgtađã n cươgquyết n ạtg bỏ cávỏi ả i g dốiấy,thìtất iêncáh átigrịchtơậ,hn cáihạnph h ú cchơnchính,cátsáiPánhậ nsuốt g ,chắc ậtmuônh đờisẽện ih .ra - *^ -* KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 4 ThiểuụcD VàTriTúc A.Mở Đề gười N đờiphầniềunh thườnđua g chen,dogruổi n eoth ậtchv ất, khônbết gi boa uiênh ch. oừav ười Ng tếu hi ốn th amth muốnđãđàh,n ưn nh ười gn dưả, ig btiềnạc lấythướcmàđo,ế th màẫnv cònamth muốn. Đãthammuốn,ìth khônbogiờ a thấymìnđầy h đủcả.Ngạnững cócâu:" Bể kiadễlấp ,úi t ham t khóđầy". Thậtđúưgnh thế, "lònamthg đãkhôngđáy",thìlàm saođầyđược? Đểđốitrịlònthgam,tậkh Ph uyênchúgtaphn ải"Thiểuục D Tvàúric".goTrn Khếkincó h óin : "Tritúcn,chiơ tuyngọađ ịahượn t du g vianlạ,c bấtúc chit chi nhơ,uyt xứhiênđườn t di g bất ệt xưngý" .hĩaNg là:ười Ng bết i đủ,dùằm n đất trên cátvẫnalạc, n ilại trá ,ngườikhônbết gi đủ,dùởcungtrờicũngkhônừaý. gv Vậ ymuốnđượcsungsướnanvuig ,chútacần ng phảiểu Thi DụcàTúric. v B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa iểu Th ục D làmuốnít:úTritclàết bi đủ.Muốnítlàđốiới v cáchi ưacó,màì v unh cầu,mogchn o có.Nhưmuốncócáàởnhi sạch ừav ,ừchva ekínnắnmưa g ;cần đichomau,muốncómộtphươện ting aoigthônì g choện ti lợi,chỉcốtđỡmỏichân, đỡốnt ì th ờ gi làđược,chứkhônmuốn g mộtchếc i xelộnhơi lẫy,g mấyìntrăghn , quásứctichà của ánh mình. Biếtđủ,gặpcản hoàn oàcũn hn đề g uanphtùy nậ duyê. n Đốiới v việc,ăn mặc vàở, tựấy th mìnhcóđủdùnrồi g , khônamthg cầuhiềun nữahơ ,màphảikhổ sởvề ầnthin . NgườiĐờiThườngam Th MuốnNhữngì? G Ngườiđờithườnbị g ămn thứthammuốnsauđâysakh i ếni : )amTh muốncủa tiền bmTha) muốnsắcđẹp c)Thammuốndavọngh d)mTha muốnongă đ)mTha muốnủ ng kỹ. gười N mtha muồncủa ềnti ,ì th kh ềnti ob ạcđống,àadãy nhg dọ c,đấtruộng còbayẳnth cág ,nh cũnchg ưacho làa,vừ màẫnv cònmomuốn g n đượclàmàugi êmth nữa. gười N mtha muốnsắcđẹp,thìsuốtđờirionuổi g đitìmo a; h thấyacó i han sắclàmêmết,tìmcáchầy n cáchkhácđểgầnũig chokỳđược.Mộtkhđã i thỏamãn, ì th lạiruồngbỏười ng đẹpnầyđểchạyteo h ười ng đẹpkhc; á luônluônb ịtvậdụcsai khiến,mấthếtcảânnh cách. gN mtha muốnda,hvọng ì ười th suốtđờioruổi gin theochứccả,quyềcan o, ến ti dag h,n haytốt. Họ còncúết ih chỗ nàyđếnchỗkhác, đểmođược ng cáđịa i vịcao sa. ng Họ lao tâm, khổtrí,ìmt mọicáchđểnắmữgi chđược o cáhưi da. nh gN mtha muốn,ongă ì ười th suốtđờilânlabêncạnhữnn gcaolươmỹ ng ị, v quaquẩn nh ữnbnhê tigệcbn,à tìmkhkh oái ẩunhữnogtr rượu g gon,vịlạ.ế Th ới gi củahọut ẹp h lạitroghữnn món g àữnănvh gười n bạnrượu. gN mtha muốnủ ười ng hỉ, ng ì th quáửan đờimìnlẩn h quẩnchtrên ếc i ườn gi ; g ănxoglại n nghỉchuyệnđiằm, n nằmlàủ, ng ủ ng xoglại n muốngủ n ữan , mấtcảtự chủcủamìn. h T lại, khđã óm i amth muốnữnnh thứ g ấy,ì th cuộcđờicủahữnn kẻ g amh muốn kia,chỉcònuth hẹp lạitsự rong amh muốncủamìn,h àlà v mtôimọchi ovậtdụcmỗi àngymỗiêmth chặtchẽ.Xétcho cùnì thg ữnnh gsựamth muốntrên,oisự àng tamh muốndavọnlà gh dokiuê căgã n mạn,còncácứ th amth ọ ngvkhc, á đềudoũg n dụclàđộnglựcchínhcả.gũN dụclà:Sắcdục,dục, nhta ươh gdục, n vịdục,vàxú c dục. Sắcdụclàgì?Làãn nh căđối n vớisắctrần, satnâm h mtha muốn.ì gthTron "cháobnh"làtânh phầncủaamn aơnhyữn hơ: n Màytằmmắtphượn,g môiđỏ máhồn...Ng ì oithgà "yboá"làtậdụn v gcủathếian:g ọc, ng ,ngà châu,bu, á ậtquý v đồ xưa,sắcmàu lộnglẫy...Nữnh gmónấy, đạiđasốười ng ừatrôn v gthấyliềnsantâm h amth ái. ahdục nT làgì?Làe taingh ến ti aghy,tâmsasanh yđắm;ưh n ến ti cag ,ọgin hát,khú clý câutình,âmđiệududươ,g n khêuợi g tâmdụccủagười n ,satâm nh dắm inm. h Hươdục ng làgì?Làlỗ mũikhđối i vớihươtrần ng sanhtâmamth muốn;ưnh dầuthơmàogạtn ,phấnsápồn n .vnàvg ...Nữnh món g ươh tnrần g ấy, khến i cho ười ng gửin đếnthìsatâm nh ưathíchđắmm, hin mơtưởnvẫng vơ. Vịdụclàì? g Làkhilưỡđối i ới v mùiị, v santâmh amth đắm,ưhn cácmùivị ơtmh ot,h ọbùitgn , chuachát, mặnlạt,mỡịt th ,cátôm, chảỏig nemb ì,ữnnh đồ g cao lươnmỹ g vị.. Vẫnết bi ânnh lo ạiđốivớisựuốn ăn ph g ảicầndùnhiềugn mónđểuôi n sống màlàmệc. vi Thếêncảânnh loạiănchẳncôn g ậónhg làđiềucầnết thi ất nh ,ếu n ănuốngkémtếu,hi ì th ânth thểphảiốmầy. g Nhưntanêxem g sựănuốnưnhg là uốnuốc, thg đểchữabịnđói h khtmàá ôi th .Nếuquáthammóncaolươmỹng vị,chỉ bết i lo sốngđểmàn,ă ì th coười ng có cholàcaohượn t g?ậtPnóih :"Cúsahng nsở h dĩđikhôncág chđất,khônỏigjh cỏcây,àokh rav ôngrờikhỏikhôngkhí,làbởină ữnnh gmón"dođấtsaranh",nêthânthểrấtnặnềgj". n Xú cdụclàì? g Làânth ể th khaoiệp gth ới v xúcần tr ,sanhtâmamth muốn.Bố vảithôsơ,mặcvàomìnbết ih ám; nh lụalà,ấm g uhin xuôn,g vàomìnhbiếttrơnlá,ng gỗchạmvàomìnbết hi cứn,g ôn b đụn g ogvàmìnbhếti mềm.v v ...Nhữnì tậgv mềm mạithìsahtâm n ưathích,ữnnh ì tgậv cứnnámhg ì th sanlòn h ét gh b ỏ. .I TaiHạiCủaònL gThamQuá Độ hữnN sựg mtah muốnquáđộ,làmcho lòngười n xao xuyến,mấtết h cảtựchủ, vàchỉcònlàôn lệchohữnn thèmg muốncủamìnhmàôith . Một khđã i bịlòntamhg dụcđiềukhển i ,thìcoườing gâykhônbgết i êuhiobna tộilỗi,dámlàmữnnh g chuyệnunh gácmàchẳngớmtay.Lạichínvì h lònmthag muốnkhônằn gn mé,mà mìnkhh ôntựg ậết nbih ,đến ên khmuốn i màkhônđược g ,thìđổlỗichười ong , ânnh đósiracạn nh ,tranh xunđột g ,làmchohânn lo ạichịu lắmđiềuhạitàn .Lòng amth muốnquáđộ,làmcho coười ng tốimắttrướcữnnh gsựphải,,tirá thúcđẩy ười ng đờiàođườn v tộig lỗi.ẳn Ch hạng mộtkẻkhôngcóglực, nă đạođứcmàmuốn đượcàui g cólớnvàquyềế nth to,ì th cóể th dùnữnnhg mưu g môiaxảo ng ,đentối,dã mađể n đạtýmuốncủamìn. h Hoặcả, gi cũnvì g muốnđượchưn ýợ bvà yêuquí,mà có lắmônchg ồnbgịb ắtbuộclàmhữnn ệc gvi tráivớilươntâm g chođếnthânan mất mạn. g Tómlại,ũng dụclàmhạicho loười nàgi khônthể g kểxiết:Vìũng dụcmàsanh ralobuồnậdữ, ngi ì v ũgn dụcmàsadối ranh trá,aminth g vìgũn dụcmàsahran cạntrahxâu n xé,ânnh lo ạiđưauha n otênmưu vàgrừ đạn. ện hiTrong tạilònamthg muốnquáđộ,sựchạyđuổieo th gũn dụcđãlàmổnt ạih chẳngnhữnchg o mìnàchhv ườio ng , màgtươron la ng ,i chúnglạicònđưaco n ười ng àochv ốntamđồácđạo,ất h n làvàoòngnạquỷ,đểphảichịuếu ith ốn th cả ph hai ươgdi n ệntậchv ấtlẫnần htin . Đó làkếtquảảm th khốccủagười n quáam, th khônết big "Tểu hi dục"và"Tri túc". V. I hươn P gáp Ph ĐốiTrịòn L gam Th MuốnQuáĐộ:ThiểuDụcVàTri Túc amTúith đãkhônđá g y,t hìcàmgtnha lạitấyh càếu, thing càkh ng ổ.Phậtdạy: "Cmàthang muốn,càkh ng ổ sở".úgtađừ nCh glầm n tưởngrằng:mộtkhilònmthag muốnđượchỏat mãn,làết h thammuốn.Hcòncủiì th lửacònchá y.mTha muốn đượcuyện ọangt ì th amth muốnlạicàtonglên.Tụcngữthườnóing :" Đượcvođòii ntiê" làthế.ười Ng màlửaamth ọmongv cầu ng nunnấu g lòn gontr ,g ờ baogi cũng ấy th mìnhcònếu ith thốn.Khôngthấytếu hi mónnầy,lạiấy th tiếu h mónkhác,rồi èmth khtámãi,khônglúconàđượcọtachí.Màkhôntoạig chílàconđaukhổ. Đểđốitrịlònthgamôv độ,đạoậtcũn Ph ưnhg đạoođề Nh udạychútaph ng ải "Tritúc"tứcết bi đủ.óC uiêbaonh tahưởnbấy g êu, hin t ựchomìnkh h ôngcòntếu hi gìnữa,đừìnnhg lêữnnh gkẻugià có satmìn rọhơng h,ế th là"bết i đủ".óC boa uiênh taưởn h bấy g u, ênhi tựcho mìnhkhôngcònếu thi gìữan ,đừìn gnh lêữnnh g kẻuàgi cósaơgtrọhmìn n h,thếlà"bết i đủ". ki Trong DiGinh oá,dạy: ậtPh "NầycácTỳkheoNếu ! cácônmuốn g oáth khỏisựkhổaõ, n suy ên ệm ighn haichữ"Tritúc".Hbết i đủì th ởcảnàohncũngyên vui.ườiNg khônbết gi đủ,uy t uàgi màghèo; n gười n biếtđủuyt èonmà gh u. iàg Ngườikhônết big đủườn th b gịmnă ứ th amh muốnkéodắt,làmgười n biếtđủươth ng hại. Mộtgười n trgao nyâu th tómtấtcảcủacảiế trongh ,agin ới v ười ng onghèmà khônthamg muốn,ười ingah đêùuiàg ưnh u. han útahãy ngC chêmi ệm ghin ữnnh glờidạyđầyýhĩang ấy.Làmchủ đờita, chínlà h lònta. g Giàuèoghsan chhèng ỉlàvấnđềphụ thuộc.Nếuki ta ềmchếđược dục,vọng mtha muốnlààutagi sa; ng ếu n takhôngkiềmchếđượcdụcamgthọvn muốnlàoèn. tagh V.LợiÍchCủaạn H hTiểuDụcVà TriTúc Lònamthg muốnlàmcho takhổu, êobnhia thìểuiTh dụcàTritúcv lạilàmcho tsun a gsướnbgấyêu. hin Đólàlẽđươ. êghin Nhờ"ítthamdục",conê nmadục vọnkh g ônglàmsaoxuikhến i đượcmình;hờ n "b iếtđủ",conê nquỷmtha lam chẳngcó quyềàsanh sử i mìnữahn .Mộtkhcoi ười ng khôncòn g làmôn lệcho vậtchấtđêữaèn h ,ì th lònười gn bắtđầutựdogiảithoá.ười g Con lú cấymới xứnda g là nh coười ng ,Mớicóđủânnh cáchvàkhônổhg thẹnới v địavịlàmcả anh muônlo. ài ỉCh khấy i co ngườimớicóể th tựcholàmìnhcóhạnhphúcđược;àdù v chothườnàgnyvẫnăncơmẩm h carau, nh quamhnă cứquầnô, b oải áv , cũngvẫn ấy th lòntrong tới ơgh ,uianv , sunsướng . g Từxưađếna ny, khôncó g mộtị v iáog chủnào,ềết trihn nòaxứnđá g với ng dahngĩaấymàlạikhôngkhthườn in ật gv chất,màlạichạyteo h daọtềngicủa hv ,ăsunn ,g mặcsướncả. g Hơữan ,ờ nh Tểu hi dụctúvàTrci màađìn i g ,h xãộih đượcuianv ,hòab ìn,h khôncòn g ậtiàncủa agh cải, da,hvọng miến,ong ậtlạ v củaữaain . Cólợiích củaểuiTh dụcàTúcritv thậkhôngsao kểxiếtđược. iải G ĐápNhữngThắcMắc VềThiểuDụcVàTriTúc Cóười ng hỏi: gCon muốntến ười i bộ,cầnphảiỗn lựcphấnđấu,cạntrahongấtcảmọ i trườnợp. gh Đạotậlại Ph daykphảiểu Thi dụcàTritúc. v Nhưế th làchủ trươglàn m chânonh loạiối th hóachăng? Đáp:KhônĐạo g! ậtdạy Ph "Tểu hi dục"và"Tritúc"cốt yếuừagăcon n đườngtrụylạc,chậnđứnglònmagth lamđộcáckhônb gờb ếncủachsaúng ,nh đagn sốncõi gtro n đờiậtdục, v chứkhônph g ảichủ trươăngchsựận ến ti triểncủacon ười ng trênđườnlợi g ười ng ,lợitậ,v íchước, n íchdân.ậấy tnNh ạitaih lớnlaocủa b ịnamth lam,đức ên ậtđưa Ph ph ra ươgtuốc hn rấtcôngệu hi là"muốnít"à"bv iết đủ"đểđiềutrịcăbnệnhấychốc. otngậ ươPh thguốc n nầysẽlàm yếu dầntâmamth lam,cánê cmốidục,vọng tộicá dầndầnêuti diệt,chỉcònlạitấmlòntừgbirộnrãi g bola a màthôi.Mộtkhicongườihếtchạyeo th dụcg,ọ nv hếtđuổibắtữnnh ghạnh phú cậtchv ấttạmb ợ,iả g trácũngkhônđà g obớtmhêt đaukhổ củagười n khác,để tìmạnh ph h ú cchomìnnữah ,ìth lúcấy,ạnh phh ú cchânthậliềnđếnới v họ. hưN ế, th nghĩalàhạn"Th ểu hi dục"và"Ttúric"b ắtđàuãm h bớtốc t lựccủa lòndục g amthvọng lam,kếđóchnđứn ậ gnólại,sau hếtbuộcnóxoaychều, i đổi hướn,g tến inh mãitrênconđườnlà g . nh Vậythìhạn"muốn h ít"và"bết i đủ"chẳng ữnnh gkhônđưa g congườivào cođườn n tgối h óah ,màlạiú p gi chsự o ến ti óah của ânnh loại. Vảlại,àngyna yânnh loạidagchn ứngkiệnmôtsựmấtquânbìnuy ngh ểm hi ữagi sựtiếnóah maulẹcủaậtchv ấtàsự v chmậ tiếncủaần nthi .Sựmấttnhài ấycóathểđưaânnh loạiđénhốdiệt. vong Vậycầnphảiquânbìnsự h tiếnóah ậtv chấtần àtinhv .Muốnthế,chẳngcóphườnph g ápàonlàtuâneo th hạnh"Tểu hi dục" và"Ttúric".ười Cong ếu n bết i coườn tih tchgvậ ấtmộtít,ì t h mớiến ti óah themvề ần thin . Sỡdĩàngya nytrentếh giới,đứnềph vg ườndi g ệnvậtchất, khọoahc,coười ng cóến ti ển tri rấtiu, nhề rấta; nh cònvềphươdi ng ệntần inh ,đạođức, cogười n én ti rấtchạm,vìtisaiquatamn lưuýdénó, n màchỉchạyt eo h vậtđượcục,.Htvậ chấtquáến ti ,ì th tần inh phảilùi,ậtchv ấtcàcang oì th lònamthg càngặn,g càng sau, càlớngn ,khônết big lúconàlàcùn. g họaTchi ến i trgàanhynay,eo gi rắckhắp thế nơirê iới g , cũngdolònthamg khôngđáycủacoười ng "b ấttúric"ậ vy Vậ yểu Thi dụcúàtrivclàph ai h ươtuonhg ócthầndiệuchocăbnệnhtràm của trọng thếới gi nàgya ny,khônaicó g thểchốicãiđược. C.KếtLuận: Kẻoniđời àg ườivàng đạo trong ,muốnđượchạnhphúcchânt,ậh thìêntu ạnh Ổtiểu h dục"và"trtiúc".Vìậtsự, h nhữnười ng khôngquáđòiỏih ậtchvề ất, ì th chẳnềsohg sánvới h ; bềtrên dođó,khônthấy g mìntếu hi ốn th tchềvậ ất,nêít khổ.Hơnữa,họchỉso sáới nvh kẻdưới,ấy th mìnkhh ả, ági đầyđủơn,h dể nê mãn uyện ng . Muốnnhkh trá ỏiạntain ađìn trogin xã vàh ộih ,mỗiười ng ế nthrê aầy, ngi đềuphảiữgi phạnủ th ườn th ,g đừượt gvn quákhảnăcủa g mình.ể Trthên ới gi năm châuhện i a ny,muốncóòa h bìnđể h màưởn h lạct g úpàho b ìnvĩnh vin,h thìcũng khônonàicág ihạnh"Thiểudục"à"Tv triúc"màđược. - *^ -* KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 5 hân N Quả A.Mở Đề V ũụ,rt vạntậkhv ônphg ảituần,hàn bến i dịchmộtcáchtựniê,h vôlý,màuân t eo th mộtcáiluậtchun. g luậtđólàluậânàitnhgN quả.Luậonàkh t ôngphảidomột đấnào,gn xẫhộiàđặt n ,ra màlàmộtlụanêâm hit ầm, th lặnglẽ,ưn nh đú g ng đẵvôn cùng. Ngườiđờivìkhônqua g sán tmộtcáchkỹcà,ng tườngtânnkh ê ôntghấyđượcluật ấy.Dođó,đã ọh độn ành một g cáchbừub ãi,ếu thi htnần i tráchệm nhi đốiới v bản ânth mìnàhvớiười ng chungqua. nh Vàcùnchg ínvì h thếmàhọ đaukhổ, lặnhụp mãitrgboển in mêmờ,tộilỗi. Tilại rá ,Đứcậtlà Ph ị v áctoàhngi ộ,ng đãpháthuyracáiluậtnânh quảđachng i phối,điềuàmọnh isựũtvậrong trụầy, n êàđã nNig độnành một g cáchsáng suốt,lờilạcchochínmìn h vàhchúnsag . nh Vậ ychúntaglàtPhậử, chtacần úng phảiiểu h biếtcáluậ i ântnh quảmàđấnph từg u đóphuy thá nóhưn tế h onà,đểrồihđộn àn gđúeo gtnh ưnh lờiNgàiđãlàm,ầu h đemlạiạnh ph h ú cchânthậ,lâu bchền omìnvàchh oười ng chunqua g . hn B.ChánĐề h I.ĐịnghhN ĩa: "Nhân"làguyê n ânnh ,"Quả"làkếtquả.Nhânlàcámầm. i uả Q làcáạtih , cátido rá mầmấyphátsi. nh ânNh làălực ng phátđộng,Quảlàsựìn h àcủa tnh năglực phátđộnấy. g Nhânuả àQv làahitrạnátếp gih nốiunha màcó.Nếukhôncó g hânN ì th khôncó g uả; Q nếu khôngcóuả Q ì th khôncó g ânNh . NhữngĐặcTínCủa h Luâtân Nh Quả 1. Nhânthếào n thìquảthếấy: Nếumuốn ta cóquảcamì th taphảiươmạth ốn gi gcam;nếumuốn ta cóạth đậuì th ta phảiieo g ốn i g đậ g u.Khônoờ gbia tồnar cag mmàlạiđượcđậu,a hytrồnđậ g u mà lạiđượccam.Ngườiọhcđàì nth biếtđà,n ười gn họcchữì th biếtchữ.óin mộtcách khác,nhânới v quảiờ baog cũnđồn g một g loạivớiu. nha Hễhânn đổiì th quảcũng đổi. 2.Mộtân nh khôngthểsanhraquả: Sựũậtrvgo n trụầy n đều làsựtổợp h củaềuinh ânnh duyên.kh oêChn ôncó g một ânnh ào,n cóể th tựtácànhtkếtquảđược,ếu n khôncó g sựúip g đỡ củaềuhi n ânnh khác.Nóirằnạthg lúasaracây nh lúa, làóin mộtcáchản gi dịchodễiểu, h chứtrhậa hạtlú akhônthể g saì ranhg đượccả,nếuđểmộtmìnónh giữakhoảntrốn g kh g ôn,g ếu thi khôngkhí,sáánh đất ng nước,ânh n côn. g ,oêChn khtae nigh bấtcứuyê it a b ố n rằng:Ộmọtvậdo i mộtânnh sira,nh haymột ânnh cóể th savạnnrah vậtỢ;tacóể th chắcchắnrằn,g ười ng ấynóisaisựt. hậ 3.Trongân hn óc quả,trongquảóc ân nh : ín Ch tânronhg ện hi tạiđãcóàmh chứacáquả i vịla; i cũnchg íntcárohng quả i iện h tại,đãcóìn h hbóngcủahânn quákhứ.Mộtsựậtmàv tagọilàânnh ,làkhóin chưa bến i chuyển,hìnrthàacán quả i màtamomuốn ng ,chờđợi.Mộtsựlà vậtagọi quả,làkhnói chưaến bi chuyển,ìn h àhtranạnũtháig màtamođợi ng ướcmuốn. Mỗiật,v ì v ế, th đềucóể th gọilàânnh hayquảđược:đốiới v quákhứ,thìón làquả, ưn nh gđốivớitươgla n thì i ón lànhân.Nhânvàqủaếp ti nốiu, han đắpđổiuanh ưnh ữnnh gvòntrgsợi o n dâychuyề. n 4.Sựpháttriểnan nh hvàậmch từân hn đếnquả: Sựbến i chuyểntừhânn đếnquả,cókhahnikhichm, ậ chứkhôngphảiobờ gia cũngdiễnến ti tromột ng thờianđồn gi ất gnh : Cóữnnh nhâng vàxảyrakếếp ti u, han liau, ềnh hânn aph vừ átkhởithìquảđãxuất ện hi ,ưnh khừađá iv xuốn nh gmặttrốnnhân(g )thìến ti trốn g gliềnphện áthi ra(quả); ha ykhailuồn h đi g ệnâmvàdươavừgặp n au, nh ì th sánhá nli g ềnblê gừ n.Cókhi ânnh đãgâyrồi,ưn nh gquảđợimộtời th ,agin quảmớihìn,thàn ưnh từkhieo g ạth ốn gi ,g cho đếnkhigặtlú,a cầnphảicómộtthờiítgian ất nh làbốn. ángth Cókhânnitừh đếnquảcáchaunh chgtừn ụcm, nă nhưđứatrẻmớicắpsáchđihọc đếnàngyàt,nhi phảiquamộtời th ítgian ất nh làmườiăm. n Cókhicầnđếnmộtitrămvà năm,ahyhiềnunữahơ quảmớixuấtện hi .ẳn Ch ghạn ưnh từýệm ni độc giành lập củamộtquốc,iag đếnkhtiực h ện hi đượcđộc nề lậpấy, cầnphảiquaobế tah kỷ. Vìlý domau chậm,sự gtron phện áthi cáquả, i chtakh úng ônónêng nẩy g hấptấp, màcho rằncág iluậơtnquả h khôngtoàhnđúg,n khấy ith cóữnnh cág iânnh chưaphátsihraquả. n PhânTícHàn h Tướn h g Củaân Nh QuảTronghTựcTế Nhưcácđo ạntrđã ên nói,hânn quảchiphốitấtcảũv ụtr ạnv hữu,khôncó g mộttvậ gì, sựgì,độnvậthagythựct,ậv ậtchv ấta hythần in ,óath luậ otàigran ântnh quả được.đây, Ở đểcó mộtquaniệmrõơềluậ gnhrvà hântn quả,chtahãy úng tùatựn phântíchàtướn nh của g ânnh quảmọongrt sự i vật: 1. Nhânquảóc trongnhữngvậvôt trivôgiác: Nướcbịlửađốtì th ónn g,b ịógi ổith thìàhsón tn g,bịlạnì th đônglại.ắnN lâu g nagỳtì h đạihạn, mưaềuhi n thìlụt,ói g ềuinh ì th sabnhão. 2.Nhânquảtrongloàithựcvật: Hạtcamì th saracây nh cam,câycamì th sacahtráin m.Hạtớtì th saracây nh ớt, cây ớtthìsaớt hratáin .óiN mộtcáchtổnquá g t,ốn i g ọgnthìsaọntr,gáih ốn gi chg ua ì th satráichnh ua,ốn gi àoì gnth saquả nh ấy. 3.Nhânquảtrongcácloàiđộng vật: Lochài imsaratnhứn,g nêchtúaọigrứn n là g ânnh ,chờkhấp i ởn coànht là n quả;cochn mi ấytrởlạilàmhânn , siratnhứnlà g quả. Lothúàisaconh n,coấy n làquả.thúoClớn n lê,n trởlạilàmhânn saconh nlàquả. 4.Nhânquảnơion c gười: n Vềphươdi ng ệnể th chất:Tânh tứđạilàdobẩmụth uyết h củachamẹ,àdo v o n hà cảnhnuôidưỡ. ng Vậychamẹàcản ohvn là h ânnh ,ười ng cotrnưởnthànglàquả, vàcứtiếpối n ưnh tế h mãi,hânn sanquả, h quảsanhân,khônobiờ ag dứt. Vềphươngdiệntinthần: hữnN gtưtưởntquá àhgironv khứ,tạochota ữnnh gtáhìn n htốtayh xấu,mộtếp n sốnigtrohện n tại:tưtưởnàđộn vhng quá g khứlàânnh ,tìn ánh nếp h sốnần gtinh ện tronghi tạilàquả.htìn Tán àhvnếp sống nà ylàânnh ,đểtạohữnran tưg tưởnàđộn ghnv tươgron la ng ilàquả. Đểậnrõh cáph i ầnần thin quatnầy, ọgr chãy úntagh dàêramột hing mục,để đặtbiệtchúýđếnhàtướn n gcủanódướiđây. IV.NhânQuảVềPhươngiện D TinầnhT 1. Nhânquảcủatưtưởng vàhànhvikhgôn ốt t : am: Th T hấytềcủa in ười ng ,nổilònamtgh lamsaratộm nh cắp,hoặcết i g hạiười ng lànhân;bịchủđáđậ hn phoặcđâmchém,phảità,ận hayb ịàchnh ứctchrá bắtamgi kh trong ámđườn,g chịuữnnh đi g ềutraấn,đaukhổlàquả. Sân:Ngườiquáónn gận,i đádậ nh pợ v con,pháhoạiàcửa nh ,chémgiếtười ng khôngớmtaylànhân;khết ih đa ậgin uđớn,ìn nh ấy th vợcobnịnhoạn,àcửa nh uêti tan,luậtphp á trgị, ừn phảichịuềuhin điềukhổcựclàquả. Simê:ười Ng sa ymêsắcdục,liễugõn hoatườn,g khôncó g biếtsựhaydở,phảiitrá lànhân;làmchađìn oi g lủn h củn,thânthểsuynhược,rít uệ h umá làquả. ờ:Ngnhi Suốtđờicứờ ghin ệc vi ầy n ệc vi khác,óiina gìcũnkh g ôn,ting ialàmì g cũngkhôneo thg ,đólàânnh ;kếtcuộckhônglàmđược ên ệciv ì g cả,đếnkhlâm i chun,g buônxuôi g ibàntahytrắnđó g làquả. Kiêu mạn:Tựcho mìnhlàcả, hơn khbiỉnh mọười ngi ,chàđạp lêânnh phẩmười ng chunqua g h,n lànhân;bịười ng ét gh b ỏ,xalá,nh sốngmộtđờilẻlo,i côđộclàquả. ện Nghi rượutrà:chunqua g ện tnhi bạcuậhăn chỏaong nguêlàơnh;đếnlú csay sưachénổnbgtán a,ng ghếgả ênbàhi nhiuề khgây i rachémết gi aunh làm ữnnh gđiuề ội t lỗi,phảibịphạtạv vtàùtộilàquả. Saymêcờb ạc:Thấytềnbiạccủaười gn muốnốt h ềmìn v ,h đắmđuốiquam, năh suốttheo áng conbilá à bạc,làânnh ;đếnlúccủaết h àtêu, n ih ợ n nầnvâykéo ,ếu thi trướchụtsau,thâmquỹỘthụtkétỢlàquả. 2.Nhânquảcủatưtưởng vààn h hvitốt: Nhưtnchrê útađã ng thấy, hữnn tưg tưởnihàgxấu nv xatạochocoười ng hữnn g hậuquảđentối,nhụchã, n khổđauưh n ế th onà,ì th ữnnh tưg tưởnvàhnđẹp gi đẽ tạo chocoười ng ữnnh ậugh quảsálạn ng ,g nhqua vi vuiàahn nhưế th ấy. Ngườikhôncó g htamán bỏnsen,ì th tấtkhôngbịcủatróiềni buộc,tâmtríđược ản th . thơi ười Ng khônnóng ,ậgin tấtđượcsốncản g hòaềin ,iađìn g hêmấm; ười ng khônsig mêtheosắcdục,thìtấtđượcađìn gi hkínể, hn tríhuệsásuốt ng ,thân ể th trángkiện;ười ng khônghayờ ng ực, v cóđức,nti ì th ácôn ăingtroh iệc, gv đượcgười n chungquacậtinh y,dễtựu ành đời rogtn ;gười n khônạogn mạnthì đượcbạnquí bè chuộng,mềni ởn đóntiếp,tậnâmúip g đỡ khmìn i hgặpbến tai . Ngườikhônrượu g chè, cờbạcì th khônđến g ỗin ếu, túghi n bàconquabết in kìnnể, h yêu vì...Nữnh gđiềuầy, n tưởnkh g ôncần g phảinóinhiều,quíđọcả i g cũnchg báết ni . Hààgnyquanhcht,únag ữnnh cản g tượn h ânnhg vàquảấy, diễntakhônngớt,chỉ cầnởgi tờàngobhy, á đọ ccácmụcntức i làthấyangy. Nóimộtcáchtổnquá g t,ềph v ươgdi n ệntihnầncũnưnhg vềậtchất,ười ng tagieo ứ th ì, g thìgặp thứấy.ười Ng Páp h cócâu:ỘMỗiười ng làcođẻ n củacônệp nghi mìnỢ. h V. LợiÍchĐemLại ChoChúnga T o D SựHiểuBiết VàApụnD g Luậân Nht Quả. 1.Luậânnht quảchtnhrá othữnan mêg tíndịđo,n a nhữntinưởn g sag ilầmoàvthần quyề: n Luậântnh quảchochấy tahúng đượcực th trạngcủasựtậ,v khôncó g gìmơồ, h bí ểm. hi Nóvéntấtcảữnnh cág ì ig đentối,phĩnhphờcủamêtíndịđoan,đabaongtrùm sựật. v Nócũngphủậnluôn h cáuyết ith chủtrươỘVạn ng ậtdo v mộtị v thầnsihra,n vàuyquyềnthưởngphạtmuônloỢ. ài Dođó,ười ng ểu hi rõluậhântn quảsẽkhông đặtsailòngtưởn in gcủamìn,h khôncầu g ximột n cáchvôích,không ỷlạithần quyề,n khônlo g sợongmaah . ng 2.Luậânnht quảđemlạilòngtưởn in oàchgv ìnhcoười ng : Khđã i ết bi cuộcđờicủamìndo h ệp ghi n hânn củamìntạoh ra,mìnlà h ười ng ợ th tự xâydựnđời g mình,mìnlà h kẻsátngạo ,màkhôntưởn ngi gởmìnì ht còntưởn in g ởnữaai ?Lòntựg ấy tin làmộtsứcmạnhôv cùngqú ybáu,làmchocoười ng dám hoạtđộn,g dámhysiháinăglàmđiềutốt.Vìữnnh àđộn gnh tốt g đẹpấy,họbết i sẽlàữnnh gcáhânin quýu, bá đemlạinhữngkếtquảđẹpđẽ. 3.Lậânhtn quảlàmchochúngtakhônchg ản án ,khôngtráchmóc: Ngườiahychánản,a hychtrá móclàì v đãcóóith quenỷlạiởkẻkhác, làì v ướn h g onạig .Nhưngkhiđãbiếtmìnlà h độnlực g chín,h làuyê ng nhânchíncủa h mọisự ất th b ạiahyàcôn tnh ,g thìcònchản án tchrá mócữaina ?Đãbết i mìnhlàquan ưnthrọg thế, làchỉcònlotựsửamình,ôi th ieo g ânnh xấu,đểkhỏiphảigặtquảxấu, tnhạorá ốn gi ácg đểkhỏimacáng c. iá VI.QuyếtNghi 1.óC ười ng nghĩrằng:Nhânquảlàmột luậtựiênrất h đúgđắn n cônbằn g ,g saocó ười ng cảđờiiềmà từnh lạigặp lắmnạntai khổ sở;tilại rá ,ữnnh ườing hunác, g sao lạivẫnđượcbnaình? Đáp:ữnNh đọ g ntrêđã a nói,ời th tến gian triểntừhânn đếnquả,có khanhikhi chm, ậ chứkhônph g ảikhnàocũn i gđồnau. gnh Cócáânnhi đời từ ay, n đếnđờisau mớiìn h quả thàn .vv ... Vậ yếu n cógười n trgđời o n ện hi tạilàmệc vi unh gác,màđượcanlàh,n làdo kiếp trướcthọạotơềhiừ. n Còncáơunnhi c, gá mớitạođời ongtr ay, n thìtươla ng i ha yquađờisau,sẽ họ chịuquảo. b á ũnC ghưn cóười ng mnă na yăchn ơi,khônglàm gìhết,màẫnv ođủ, n làờ nh mnă rồihọcólàm,cócủa tiền đểdàậhvny.Còncánhâni ănchơikhônlà g m nămna y,ì th sanămg ọ sẽ h chịuquảđóirách. Cònười ng đờinayềntừ,hi làmcácđiềuphướciện th , màvẫngặpnạntai ,khổ sở,là dođờitrước,tạohọ hữnn ơnhkh g ôntốt g .ềntừhơđời iCá nay, quađờisauọh sẽhưởngquảuiv .ũnC ưgnh cóười ng tuyămn a nysiălà êng mruộn,g màẫnv ếu thi ụth ,làvìânnh chăn mơină vừarồi.ânnhCái simăêng any,samăgn sau họsẽhưởnquả g suntúgc.oDđó,ổC ânnh cóóin : iện Th cá đáođầuchunhữug ,báo Chỉdala nh tảo i dữlatrì i (Việclàahyn ệc vi dữđềucóquảo,bá chỉkhácaunh đếnsớmhaymuộnmàôi th ) 2.óC ười ng hỏi:Teo h luậhântn quảthìlàmnấychịu:chalàmtội,cokh n ônthể g a thy ế th được;conlàmtội,chkh a ôntể hg thaythếđược.Saấy oth cóữnnh việc: g chlà a m coph n ảichịuliênca,n colà n mchaphảichịuảnhưởng? Trảlời:Trki ong ậtdạy: nPh Nhânquảệp hing bocó á tứ: aih Biệtghiệp n Cộn và g ệp. hing Bậệp tnghi làệp ghin ngcủa êbáori mỗichsaúng h,n ưnh mìnhcóhọcuiềnh thìmình bết i iều, nh mìnì ăhtn mìno ,nh mìnsih ì ănêtgh mìndễ h hcôn tàn ,g mìnchná lườithìmìnthấtbại. Cộngnhịêplàệp nghi chunchg uonhiề chúsing ; hn cùngsốntrgmọo n oncản tàh . h Nhưười ng Việtm, Na sốnmản gtrên đất h chữSầy n troiđo ang ạnchến i tranhViệt áp Ph qua ừav ,ì th dùu, iàg dùèo,ngh dùtríức, th dùbìnhdân,đều chịu ảnhưởng chuncủa g chến i ; tranh ưnh saởnh mộtnướctiênến,thìmọười ing đềutươđối gn đượcưởn h một g dờisốnậtchvg ấtđầyđủơnởh mộtnướcbákh n ai.Đãsachnh ung mộtađìn gi ,h mộtxứsởayh mộtdântộc,cốêhicán iệp ghn quảphảicóliqua ên n vớiu. anh Sáchcócâu: Nhấttáchơn phước,ơnhưởn iê t ,g Độcọkh th aiho,ạnv ọươth . ng (Mộtgười n làmphước,gười àn đềuđượcảnhưởng;mộtcâytrổhoa,muôncây chunqua g hđề n uđượcthơmlây). C.KếtLuận: úngtađã Ch bết i iágtrịcủaluậhântn quả,vậychđem tnêúag bhọcài ầy n raáp dụnvàomọg côn i ệcvig ằn h àgnycủachúngta.Khichúntalà g mmộtviệcgì,óin mộtlờigì,cũnnêghĩtrướckếtquảốt t ayh xấu củaó, n chứđừglàn mliều,óin liu, ề ồi r phảichịuhậuquảđaukhổ,ục nh hã n trognươgla n . i Nếuchtalà úng mđược ưnh thế,thìchúgtasẽ n ấy th táìn nh của àhvin chgta,ú n mỗiàngymỗicảiến ti , cácệc vi saiquấysẽảm gi b ớt,cácviệclàcành mtnghê tăưởn ngr . g Vàdosựgieo ânnh ện toànhi đó,địatừ vịười ng ,chtcó únga thểến ti dầnlêđến n quảvịáthền,i siêuhânn . - *^ -* KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 6 LuânHồi A.Mở Đề: V ấnđềmấtcón,sốnchg ết làmộtvấnđềôv cùnqua g ,trọnhg xưa từ đếnanyđãlàm bkh ăn on,ă ắc th mắckhônết big uiêbaonh ười ng ,đãlàmaotổnh khônết gbi boa uiênh giấymực.aạutrun,g cóuyết aith làmchoười ng tachúýđếnềuhin ất nh : Mộtuyết th chorằn,g loười nàgi cũnưghn loàật,iv mộtlầnchếtlàmấthẳn, khôncòn g gìtồntạisauđónữa:"Cátb ụi,coười gn trởềvớicátbụi" Mộtuyết th chủtươr itrálại ng :longười ài chếtđi,hưnn li g ồn nh vẫnvĩnễnvih còn lại,đểlêênđà thi ,ng thọưởnmãi g mãiữnnh gsựkho álạc, i vuian ,hayxuốnđịa g ục ng chịu cựcìn h mãi h mãi. Hatih yếtnầy trê đều khôngđúgới vn sựật: h Chếtrồi,khôntể gh làontmất àhá ẳn h được,ì v ưnh chúntagởđờiầy, n khôngcó vậtgìlàmấtẳn h .ođến Ch mộtạth cát,mộtmảylôncũn g khg ôntghểmấthẳn,uốn h g làcáthâni haybết i conơi ười ng . Nhưnb gảorằngliồn nh ườn th còn g ,ởmãiêtđà inrh hayng dướiđịaục ng cũng khônđú g . ng Sựậnxét h ônth thườn g gcũnđủ g chười ngo ậntấy ah rằng:ũtrgvo n trụkhôngcómộtcáì gi có thểvĩnễnvih ở yêmột n chỗ,màilại trá ,luônluônbến i đổi vàxêdịch. Vảlại,cógìb ấtcônơghnlàchỉvìữnnh cág âninh đãieo g một ongtr đời ện hi tạiắnng ũing ,màphảichịu cáquả i ĩnv ễnihv tốtayh xấutươongr la ng i? Hatuyết ih "chấpđoạn"và"chấpườn th g"trnêầyđềub ịđạotbácPhậ ỏ. b Teo h áoig lýđạoậthì P chúsang hnkhônph g ảiđo ạndiệt,cũnkh g ônph g ảithườncòn g ,màlà qua ylộncản trog n sah ntửh Luânhồi. B.ChánĐề: h I.ĐịnghhN ĩa: Luânồi h dịchởchữSamserến tongair Phạng .TheochữHáì thn Luânlàhxe; bán Hồilàxoaytròn.Hìnhảnbxe hán qua ytrònlàmộtìn h ản h rấth rõmàràng Phậtđã dùnđể g hìnhdungsựxo aychuyển,lêxuốn n g,xuấtện i h củamỗichsaúng htrogn sáu cõi(lụcđạo)khđầu i oởath cõinầy, khởi cõikhác,luônluônếp ti ối n tửsa,nh satửnh khôn,ừgn ưnh bnhxe á lă. n Luânhồilàmộtthuyếtcó thểchứnệm ghin được,chứkhônph g ảiđườn oahng g. Khchi úgtađã n cônậluậ ngh ântnh quả,ì th chúgtacũn n kh g ônthể g chtừ ối,không cônsự ghận Luânồih ,ì v Luânhồichẳnqua g làânnh quảliêntục,ưn hn ì gv nókhi bến i ,khhiện,khilê,n khxuốn i ,g khimất, khcòn i ,kha thiyình hđổidạn,g êchn úng taưởnhưgn ágđo in ạnàkh v ôngảnhưởn,g chph i ốilẫnaunh đóôi th . II.SựLuânHồiTrong MọiSựVậVà t gười N Tvũongr ụtr tấtcảsựật,v ỏvậtnh ừ hưn hạtụib ,đếnlớnhưn quảđịacầu,khôntậgv nàochẳnLuân g hồi. 1. ĐấtLuânhồi: Nhưcábiìnhbônđa g ởng trướcmặtchtagúđây, n trướckióan làđất,gười n thợgốm đemón hồin nắnlàmtàcáhn bìn i ,h trảiquamộtời ht an,gi cábiìnhsẽbịbểt,ná tan àcátnh tụib vàtrởvềlạitrạnđất tháig cát.Đấtcátnầylạilàmức th chăn ocâycỏ; câycỏohặctnrụià ,saumộtời th ,angi đểtrởnhph tà ânbóncho câykhác,o ặc h làm ựcth phẩmcho độntgvậ.Độnậtăcây nvg cỏ nầyvào,hoặctiết bà angyragoàđể ni àph tnh ân,àđất nht ,hoặcến bi àmá tnh uhuyết,daịt th đểmộtgànykiathânthể độnàvậtgi yếu,sẽrã tan hđất tàn cátlại.Baohiêun lầnthayhìnđổi h dạng,vìânnh duyênầyhoặchânn duyênkhác,ưnnh gđấtcát,ón cũnglạitrởnhđất tà cátsaumột ờith an,gi mộtònv gluânchuyểndàihayắnng . 2.NướcLuânồi: h Nướcởển bi ,bịsứcnónmặt g trờibốcơi; nhtà bhơiaylênkhôn,g ặp g ơlạn ih hbến i àmây; tnh mâyiuềnh ụt lạirơixuốnàmưa tngh ;mưachảyxuốnoahồ, g o ặc h gặp hơilạnquá h ,đọglại n á. àbthgină Băặp gián ónhơin gmặttrờinrat àtước nh lại.ỉTừvoth đếnany,nướcathyđổiạntr átết igbh êuobhina lần, xo ay vầnmãimãiưnh ậvy,ưnnh ước ng vẫnlànước.Hiệntượncủa g ước n ì th biếnđổivô cùng,b ảnể th củaước n ì th khônờ oigba mất.NóchỉLuânhồimàôith . 3.GióLuânhồi: Gió làsựluânchuyểncủakhôngkhí.Khônkh g íb ịsứcnónmặt g trờibốccháy.ãn gi ra,bốclêncao làmnhữntà gkho ảngtrốn. g Đểbùàohữnvn gkho ảntrốn g ấy, g khônkh g íởcácơikh n ácchạytớiđionàv,ề gâythànluồnó. gi Khôngkhíxêdịch chmậ thìógi ỏ, h n khônkh g íxêdịchathì n ógi lớn.Xêdịchanữah ì th thàn b ão.Giócókhiuh u, i h khotianghản,g khhây i hây, khào,i khcuồn i b gạo, ưn nh gbảnchấtcủanóờ biaog cũnlà g khôngkhí. 4.LửaLuânồi: h Lửalàmộtsứcónn glàmcháyđượcvật.Khđủ i hânn duyêì thn sứcónn ph g átralửa. Chẳnạnhg củi athni trạnogn ábgtihìnườn ht thì g chútachng ẳntghấysức nón,g ởđâucả,ưnnh gkhchi xá à auohtvàn mộtồih ,ì th lửalibềnậtlên.Ngọnlửanầy cóể th đốtacủi tnhi kia,atvàcủi ihn ầy n mộtphầnóah n,àtroah một phầnbiếnáthànkhí.Nhữncây g khácdùngrễmìnđể h uth kh ú thán í,chất chứalạisứcónn gđểmộtàngyki,a ặp g đủhânn duyênlạichgbừn áylên.ưNh thế, sứcónn ờ biaog cũncó g sẵn,ưn nh gkhì tih ón ởtrạnátmiềhg phục,khtiì h ởrạnt g áph tih ện áthi . Mắtchgtachú n ỉấy th khnói pháthiện,àchv ỉkhấy i mớicho lànócó, cònkhóin ởtrạnáềmtigh [hụcì th tbaảolànó khôngcó.thì ậra ón chỉLuânồih quaữnnh trạng ithágkhácau, nh chứkhônph g ảidứtđo ạnhaymấthẳn. 5.Cảngiới h Luânhồi: Tkh ongr ườn thinPậ nóig :ỘThếới gi ềunhi ưnh cátsônHằn g Ợ. g Thậtế,ban đêmchtnhìn aúg lêntrời,thấyằn h àsagh sốtnhú. i Mỗitúnhlà i mộtế th ới gi .và mỗithếới gi ấyđềukhônoáđịn trghàian hluậtchunlà g à,nhT Tu, t Hoại,Khôn. g Mỗiphây iútg ào ncũncó g sựsanhdiệtcủaế th ới g i .ế Th ới gi ầy n tđi an ,ì th ế th ới gi khácóm nh lên,ưnh mộtlànsónầy gn mấtđithìmộtlàsón n gkhácổin lê,n làmhânn làmquả,tiếpnốichu, aonh Luânồih khônbiờ gao dứt. 6. Thângười n Luânồi: h ânTh ười ng ,haytânh thúvậcũnthế, g xétcho cùnthì g cũndo g tứđạimàcólàđất, nước,gió,lửa.Nhữnchg ấtcứndẽo g hưn daịt th gânxươnlà g uộc th vềĐất;hữnn g chấtđượmướtưnh máu,mỡ,mồ hôi,ước n mắt,làthuộcềNước; v ơthởi ravào,tirá mti ảy, nh phổihôhấp,taychâncửđộnlà g tuộc h Giềv ó;ónhơin ười trngo là uộc th ềLửa v .ưNh trchên úngtađãthấy, tứđạiđềuLuânồih ,ì th ânth ngườido tứđại màcó,cũngphảiLuânhồitheo .Khithânầy n chếtđến àv lúctanrã,ì th chấtcứndẽo g trảvềcho Đất;chấtđượmướttrảềchv oước; n ónhơin trgảềchv oLửa;ơthởi àsự v cửđộngtrảchvề oGió.Rồibốnchấtnầytùyeo th duyêchn unợp hg lại,làmàcây tnh cỏayh ânth gười n khác.ười Ng khácđếnkhchi ếtrồi,ốn b chấtđórởt ềb vảnthểcũ củach. úng Khthânàin ười ng , lúclàmthânsúc,năma nytụhợpởđây,saămng đãdờiđinơikhác,khônph g ảithườncòn g ,cũnkh g ônph g ảimấtẳn h ,màlàLuânồih . NhàHọciả g ến ti tămg củaunTr gHo alàônLươ g gKh n ảiSiuê cóóin ,kh gtron i êhincứu g tậGivềPh oáẤnĐộ:"...Cười g on luônluôn,ph gtừnro iâyútg đềuở Luân trong hồi,b ấtquáo ặc h mauhoặcchậm.ậmCh thìlà ọig sadi nh ệthoặcến bi dị, cònmauì th gọilàLuânồih "(Luânhồichẳnqua g cũnlà g mộtìn h htứctrgcáon c loạibến i dị).Xemhưn xácânth chh úgta,n bến i óah khônừng,xươịt nthg máu huyếtchúgta,n chẳnqua g khôngđầymộttuần,cũngrấtcóể th hóađất ra bụibnê đường." 7. TinthầnLuânhồi: ười Cong khônph g ảichỉgồmcótứđại.tứ Noàgi đại,còncóphầntâmlý nữa,hay nóimộtcáchtổngquá,thơn còncóhtnần i .Đólàgồmtấtcảhữnn tứ gh màđạo Phật gọilà:Thọ,tưởng,,hàn Thức.ần Ph ể th xác gồmứ t đạichỉlàphầnmàđạoọtgiPhậ làSắc. Sắcđãkhôntiêug diệtmàchỉbến i óah Luânồih ,thìTâmhayTần inht ,cũng khônutiêg diệtmàchỉbiếnchuyểnxo ayần v màtôi h . Nhưtchrogn ươnII g đãnói,tấtcảhữnn độn hàng gcủathântâmtạochànht o mỗi chtmột únag cáệp. ghi n ệp nghiCá ấyến bi dịch,xoayần v mãi,khiđộilớpầy n khi maìn ngh dá h nkh g ác,khirờicảnhiới g ầy, n khàoivcảnới gih khác,qualộn nh trôi lălục ntrog đạo(sáuđườn)gmãimãichođếnàyng àonđượcácgi ộng mớiôith . Nhưnsự g lêxuốn n ,g t rôilăn,xoayần v củaghiệp n bacõi trong sáuđườnấy, g không phảitìnhcờ,gẫu n ,êinh mayrủi,vôlý, màlại trái ,ón eo th mộtcáiđịnhluậtchun,g đólàluậquả. tNhơn Đếnđây, chấy úntagh đượcsựtươqua ng nmậiết th ữagi ơnh quảvàLuânồi h .Đãcóơnquả, hN tứcphảicóLuânhồi(trừườnợp gh tuơải ginh ot); áh đãcóLuânồi h phảituâneo th luậquả. tNhơn III. LuânHồio The Luậtân Nh QuảQuaSáuCõi Cóthểóin mộtcáchchắcchắnrằng,chútalú ng csatniềạoh hânn gì,thìkhichết rồi,iệp gh n lựcdắtdẫnthần in đếnchỗ nóoọbákh th ônsag . i ếu n tạoânnh tốt,thì Luânồi h đếncảnới gih uiàg sa,nh thânười ng tốtđẹp.Còntạoânhn tộiác,ì th Luân hồiđếncảnới ghi ,èongh thânìn h hxấu xa,tnậ,à sựệp hing khăitgnkh h áig,n lúcthạnhlúcsuy. Sauđâylàữnnh cản g ới gih màmộtchgsiú n có nh ể th b ịhayđượcập nh ào,v ùy t theo ệp hing nhânmàmìnhtạo : 1.Địaục: ng Tạohânn sânận,h độcáclàmhiềun điềuội t lỗiavừhạimìnừạiahv ười ng ,phảiLuânồih địa vào ục, ng chịu đủđiuề khổsở. 2.Nạg quỷ:ânhN tạomtha lam,bỏnsẻn,khônbết gi bốí, th úgipđỡgười n ,của từềni đếnph áogi áp.lại Trái ,cònmưasâu,kếđộc,đểcướpđoạtcủaười g n ,saukhichết, Luânồi h làmgạn quỷ. 3.Súcsanh:Tạohânn simêsađọeo tah ất th tình,lụcdục,tửusắc,kh tài í,khôngxét ha ydỡ,ốt t xấu,chếtrồi,Luânhồilàmsúcsa. nh 4.ATuLa:ặp g ệc i v ânnh nghĩathìlàm,ặp g iệc v saquấy i cũnkh g ôn,trángh ừav catrực, ng màcũnừađộc gv ác.mặcdùcó làmữnhn gđiềuphướcện ith ,ưnnh gtánh tìnunh ónnhăg ảy gn ẫnv cònm, lạimthê ến tàhi ,simê,eo thin oiá. tàg Tạohânn ưnh vậy, kếtquảsẽLuânồih làmAuT La,gặpvuisướncũn g gcó,màbuồnkhổ cũng u. iềnh 5.Loười ngài :Tuânnh ũNg Giới:Khôngsáạith ,khôntrộm g cướp,khôntàdâm, g khôndối g ,trá khôngrượuràsat ysưa,thìđờisaurởt lạilàmười ng ,caoquýơnh muônật. v 6.õiC trời:Bỏmườiđiuề ácut p ơhnTậ thiện(isabà u sẽóin rõ)thìsaukhichết, đượcsalê nh ncõitrời.ưnNh êớ ngh cõiời tr ầy n cũngcònởòn ongrvt ph g àmtục, chịucảnhsatử, nh Luânồih . Muốnocản tgàiáhran giới h satửnh Luânồih , vàđếnbốncõiTánhlà,Tvăhan Duyêác, nig BồTát,t,àPhậv thìphảituânnh ải gi thoá. IV.VàiBằng ChứngVềLuânồi H MộtChuyệnLuânồi H ỞAánĐộ Cáchđâychvài ụcăm, n tờobMaá có i chụpìn h hvàđămột ng câuchuyệnưhn sau: TạiAánđộ,ởnhDelh tá (đen i li)có mộtcôi8gá tuổitaidev ênPh đơ ati(nPh ). vanh đã Coáig ềuhin lầnkhóclócvớichmẹ a đòiMivềthàn mtahă chồnglàmột . áogviên Delh nhTà cái chàmithn tarên200câysố.amẹ Ch coáiglấylàmlạ,mờ mộtphónêhàbágonviđến,đểờ nh đi anh uề ùm. ragit ónPh àbênvđén áohig ỏih ,ì th đượccô cho hayr ằng:Côlàvợcủamộto,iávêng ăn ởvớiaunh sanđược h mộtđứacon.Khđứa i conlê1 uổi nt ,thìcô lâmbịnàtừhv trần.Ngườiphónêỏingvih xemcôt,a cócágì i làmbằnchg ứngkhôn. g Côrả t lờicô cóđểlạivàgbạc n àđồ v đạcchônởchỗọchn ỗ kia...Vàcô cònớ nh õr cómộtcái quạt,dogười n chịemb ạntặn,g quạt ntrê cólại hig mấydònchg ữ,rồicôđọcmấy dõnchg ữấycho phónêchnvig épovàsổtay. ónPh ênvli ig ềnđếnàMinht ta,tìmhỏihọtênôn,êiáonvg thìtậquả h khônsag . i ónPh ênvỏihig ônáogi: Ôncó g gười n vợchếtđộ8,9mnă anyphảikhông? iáoÔngtrảlời: Vâng,cóVợ ! tôichếta nyđãchínnăm.ản Ch biết g ônỏigh cóệc vi chi? ónPh êntrìn vig bàhynhữnlời g côbéđãnói. e iáoÔngh đều cholàđúgcả. n ónPh ênvlại ig lấyquyểnsổtayđưamấydònchg ữ choônáo,gi đọcàhỏiv : Khvợ i ôngmất,cóđểlạimột câyquạt,rênấy t cómấy ghi dònchg ữưnh ế th nàycó phảikhông? iáoÔngtrảlời: trúyng ưnh ậ vycả! Quaàgyn sau,phónlại iêvgn mờichamẹàcô v tidev aPh cùn in gđitớiMiànht . ta từ khisađến nrah tmá uổi t ,côchưatừngđixa,thếmàđườngđiđếnàMinth ta,côđều uộc th cả,côchỉđườnnầy g làđườnì, g điđâu, về đườnki g ì, atêng đivềđâu,àcòn v nóicả trúng tữnnhê qua gnhà nởbnđườn aiêh ữagn .ần g đếnôn nhà gáo,i côbảo xeđichậmlạiàdừ v agnytrướcôn nhà áog. i Vào đến,hàn ặp g ônàđộ gi 80tuổi,đầuóc t bạcphơ,côamừ vừ vừakh ng ócòamà nóirằng: Đâylàchachồntôig . Côchỉônáogimànói: Kialàchồntôi g . Rồichạylạiômđứaconmàkhócóivàn : Đâylàcotôin . Mọười ing trônấy tgh cũn ai lấy g làmgạc n nàcảm hiêv động! Việc nàylàmsôinổidưluậnAáđộ n vàcácế btorênhá ới gi đềuxôn btánà xao. CácàBánh cọ ch rasứctìmòit êncứu, ghi ưn hn gkhônsag oải gi ích th được.Chúng tđã a rõết bi lýLuânhồi,ì th việcnà ycũngchẳnlại g gì. Mộtuyện Ch LuânHồiỞ Mỹ vàokho ảnnămg 1956,ởMỹcómộtếu thi phụ33uổi t ,tênỘXiMôngỢ(Ruth Simmos)n vìquántưởn i có g kiếp Luânồih cô nê đãờ nh àtnhôimiêỘMô n rây BétỢtnha (MoreyBernstei)úgip, n đượcấy th lạikiếptrướccủacô.àthôiN miên kia,saukhđưa i côoấc vàgi ủ, ng liềnbảo : ửTh ớ nh lạiồih uổi 10t ,côđãlàmì? g CôXiMôn,g cơtrong mên ,nóilạithuởiếu th êncủa i cô,hữnn lú g ccôđihọcvàtảtỉ mỉhữnn glú ccôôn đùaới v bạn.àthôiN miênlạib ảo : ửTh ớ nh lạiồih uổi 10t ,côđãlàmì? g CôXiMôn,g cơtrong mên ,nóilạithuởiếu th êncủa i cô,hữnn lú g ccôđihọcvàtảtỉ mỉhữnn glú ccôôn đùaới v bạn.àthôiN miênlạib ảo : Bâyiờ g thửnhớlạilúccôuổi 1t ,côấy th gì? Côrả t lờib ằnnhững tiến g bgậpb ẹyhưn đứatrẻchưaết bi nói.àthôiN miênlạidồn hếtần tinh vàocặp mắt,hìn n ẳn th ogvàmặtcôXiMônóivàng : ửTh ớ nh lạiềki nti ếpcủacô? Saumột lúcimlặn,g côXiMônmới g nói,hưnn óiọngi củacôđãđổikhác,ọngi ÁiNhĩLan(ởAnQuốc) h ,chứkhônph g ảiười ọgni Mỹ. Côkểlạirằn:"Ki g ếp trướccôđầuađìn ivàothg họ"Mướtphi"(Murphy) ởlàng "Cót"(Cork)NbnÁihĩê Laàoămvn 1898.Côtảtơchi ônaunh cắtúncủa r côvà chobết i ềuinh chtiếtềlà v ngày.Cô nóiêmth rằnchg ồncô g tên"MắcCácTy" (BrianMacCarthy),áogsư i trườnluậ g tđãcộn từng sự g ới v tờbáo"Benphu" átni (BelfastNews). Rồisaucùncô g óin đếnàngycô chết,mảcôện hi ởđâu,vàcôphải làmmamột ơnh thếkỷ.Sauđó,côđầuvàogiađìn th ọ "Xi h Mông"(Simmons)ở Mỹhồinăm1923. ôi ThNà miêđã n thâutấtcảlờióin củaXiMônềtinki vg ếp củacô,àsav uđóết iv mộtquyểnsáchđề han là:ỘĐitìmgốctíchcôMướtph(Mur i phy)Ợ.Sáchnà yrian 170àcuốn ng ,àchv ỉđã trbgoánah sạch bán . Sauđó,hàmi Tnoi ênlạilấylời uậth tchuyệncủacôXiMônâu gth ovàbmươ a àn(30gi .00)dĩaựanh àchv ỉtrgon àhaingyđãbsạch án . uyện Ch nàybochá íquốctếcóđă,gtin ởriêng Phápcótờ"BariMách"BarisMa)th uậth tlạirấtrõ;ởViệtmNa cũncó g ềuhin tờbonóiá đến,ưnh tờĐiTin ển,tờLiên Ho.v av ... MộtCâuChuyệnThayNghiệpĐổiácX ỞViệtNam ỞCàMau cáchđâyào vkhoản30 g ăm, n cómộtcâuchuyệnlạlùnđã g làmdưluận btánxôn à xao: OânCả g Hiêu,ởlàTngânViệt,xứĐầmMaDơi(Cà u)cócôi19gá uổi t , lâmb ịnrồi h chết.Cáchđóđộ10câysố,ôngHươThừaởng làngVĩnMỹh (BạcLiêu)cũncó g cô cogáiđa n u rồichết,ưnnh glạisốnlại g .Khsốn i lại g ,cônầyìn nh khônbết gi chamẹ óivàn chuyệnđâuđâu,khônểu i a gh ì g cả.amẹ Ch côtưởnrgằn,g vìcôđaulãn ên g chínóib ậy.ưn hN gkhcô i làmạn nh hẳn,cô lạikhóclóc,mộtđòi ai h àôn ềnhv ả gC Hiêuàchv ỉcảnơiở, làtổnng grõnữaràg . Chamẹcôchgười on đếntìmônả gC Hiuê uậvàth tcâuchuyệnchovợchồnôn g gnày ng Vợchồncog cán ôn he. i ả gC e ghn xo,ng đềuđiđếnxemậthưnhưthếnào. Khmọi ười ing đếnơ,ni côcháig ạyangyđếnômôngCả, bàCảkhóckể...Rồicô uậth hữntn chg uyệnđãxảyratàôn gonh Cả, g khônsag imộtmảy.Vợchồnông g Cả,uy t thấyxáccôáinàyg khônph g ảicomìn n ,h ưn nh ềtihần ngv lạichínhlàcon họ,ênđềuươth nyêg uvàcônậnhglàco. n Vềsau,côưởn h gđượciph ha ầnatàgi củacải,cảibêchnha amẹ. V. QuyếtNghi 1.óC ười ng hỏi:Nếu cóluânồih ,ì t h khchi ếtrồi,mộtgười n chỉsanhlạimộtười ng ôi th ,tạisaothé rên giớinầy, khmới i khiêtanlậ h pđịa,chưacóười ng , màcứmỗi àngyhânn lo ạicứthêmđông?Vậ ydođau màcóềuhin ười ng ế? th Trảlời:Trđo ong ạntrước,chgtôi ú n đãnói:chú ngsiluân nh hồitrongsáu cảnới hgi là ,iêTnh ,ơnNh Atula,ạNg quỷ,Súcsah,n Địaục, ng àmột v chsaúng ởnh cảnới i gh nà y, có thểđầuqua aith cảnới hgi khác,đắpđổichau, nho khlê i nkhxuốn i g,chứ khônph g ảichỉcóười ng mớiđầuailà th mười ng màthôi.ữnNh lo g úicó thà ữnnh g tâmtrạngầnốn gi ười gn ,cóể th đầuilà ath mngườiđược,cũnưnhg ữnnh người, có tâmtrạnla g sói ng ,sẽtrởla ànht sói ng . Hơnữa,đo trogn ạntrước,chgtacũn ú n đã g ấy, th ki trog n ậtcó hPn chép:thếới gi vũtrong ụtr nầyunhiề ưnh cátsônHằn g ,g chứđâuphảichỉmộtquảđấtnầylàtrung tâmđiểmcủavũụ, tr àmới v coùười g n ?cCá nàhbcá họccũncôn g ậgmỗi nh onig sao làmộtthếiới g ,ằn ongtrh sahàg sốế th ới gi ấy,cóbiếtêuhiobna làthếgiớicó hoàncảnốn igh ưgnh quảđấthỏn béchgtađa ú n gnởđâyTế !h ới gi đãềuhin ưnh thế, ì th hânn lo ạiđâuphảiít?Tạisaochtkh únag ônthể g được tin rằng:thếào ncũngcó sựluânchuyển,sựlưuônth g,sựtraođổiềph v ươdi g n ệnthần in ,vềcáệp ingh ữagi ế th ới gi khác?Mỗimộtế th ới gi sặpohại,thìchúnsig nhởthếới gi ấysẽdicưđếnế th ới gi khác,ần g đó.gki Tron Địa nh Tạncó g chép: "Thửế th ới gi o ạth ời th ,hoànký thaphươ.."( ng ế th ới i g nầyhoại,ởig quaế th ới gi khác,thếiới g kháco ạih ,lạigởiđếnế th ới gi khácnữa...).ưNh châuàSa nth onigện h na y, dânsốrấtđôn,g làdoười ng ởcáctỉnhđến.Khặc ig yên,dânchúgnlạitrởềv cáctỉn,h ì th dânsố Saontựgi biênhớt.ềunhiNê ahyítlàdo sốdânởcáctơiựu n đến,ayh tanđi.tgorhế Tn iới g ện hi anyânnh loạiuiềnh hayítcũnưnhg ậ vy. 2.óC ười ng hỏi:ười Ng otvàkh húận ácau, nh làmsaogười n cóthểsatái hn àúậtười hvng được? Trảlời:Ngườiườn tah có g quaiệm n sailầmrằng,ười gn có lihnồnười ng ,útậvh có liồn nh úật. hv Linhồnười gn haylihồnn tậđề húv ub ấtến bi ,dùchếtha y sống.Vìtưởngtượnưgnh ế, th ười nêg takhônthể g cônần nhg rằn: g chếtrồi,linh hồnngườitrởlạichuiàoântvh ìn h hchó, mèochẳnạngh ,hồnvà chó mèolạicó thể vàonằmtlốt rogn ânth hìnngười h . ta ậtrTa,h ệp hing khônph g ảilàliồn hn ,màlàmộtnăglựccóuốm nh tínhchấtnhững độn hàn gcủamỗichsigún h. n Vìtínchh ấtriêbệt ng ấy,màệp nghi lựcnhậpvào mộthìnthứcầy n a hymộthìnthứckhác,docáluậ i ấp th dẫn,(đồngthaươn gn ứn,g đồngkhítươcầu) gn . aThyì v óin ười ng kiatrởthú,àn a hytráilại,t húkiatrởười àngth ,đú,hơn g nêói:Ộnệp ghi lựcphện áthi dướihìnhtểgười n ha ydướiìn h ẻth tú!"(h Nada r MaaTérh a). . C KếtLuậ:n Giáo lý luânồi h đemlạichochutnềúhiag điuề lợiích: Nóphá"đo ạnkiến"sailầm,làmchocoười ng đâmrachnản á ,vìnghĩrằn,g dù mìncó h cốgắnnởgă cho cóđạođức,làmcácđiềuahyđẹp,rồicuốicùngcũnchg ẳng đemeo th địađượccágì, i chẳnđược g hưởngìcả,mộtkhithânthểđãêuti n. ta Nóphá"tườn h ki g ến"salầm, i làmcho cogười n tinrằn,g loười àing chếtrồi,ẫnv ữgi địavịcủamìn,h dùcólàmphúcha ytôicũnvậy. g Dođó,ười ng tcũn a gkhông cầnphảicố gắntgrolú n csa. ềntih Vớioágilý luânhồi,chúngtaphấnkhởimànrằn ti : g chếtrồikhônể tgh mấthẳn; ưn nh gnếu chgtaúkh n ônết gbi unv trồngcộiphúc,khôngcốắng sốn g mộtg đờisống cóđạođức,ì th đờisau,chúngtasẽsanvàocản h giới h xấuxađentối. Giáo lý luânồi h làmcho chmgtahêú n lòngtựtín,tựấy th mìnlà h chủânnh củađời mìn,h mìntạoh iệp hng ânnh ì, g ì th mìnhchịunghiệpquảấy,chứkhônaigcầmcân ưởnth ph g ạt,bphan ước,ọáginachh o mìncả. h Naychúntagđãểu hi ýĩaghn iátrị vàg củaáolý gi luânồih ,chúcố gtanê gắngcải tạotưtưởng,lờinóilààcủa nhvi chgta,ú n đểhchntrá o kiếp sau khỏilâmào vcảnh ới gi đaukhổ.Mộtkhicácânnh ácđãđượcrửasạch,ữnnh gquảlànđầy h đủ,các ệp hing hữu lậu khôncòn g , lúcb ấyờ gi chtcó únga thểotáhrakhỏiluânồih sahtửn vàđạtđếncảnới hgi tốtđẹp,bấtsabhất n diệtcủacácvịALaHán,BồhaTyát Phật. KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 7 Thậpiện Th Nghiệp A.MởĐề ập Th ện iTh ệp hiNg làcộiốc g củatấtcảphp á làthế n àixuấ anvg thếgian abhàiTrong"Nhânquả"àv"Luânồih "màchú ngtađãhọc,chtđã aúng thấy mộtcáchtườntậnrõg g: ràn hễchúngtaieoânnh gìì th chtaặtgún quảấyhoặc angytrongđờihiệntại,o ặc h ữngtronh đời g sau.hânN ỏnh thìqủaỏ, nh ânnh lớnthì quảlớn. ếu N muốnđượcquảlàmười ng thìphảieo gi nhânlàmười ng .Nhânlàmười ng làsựchuyêữgin ămn iới g (khôngsátsa,nh khôntrộmg cắp,khôntàgdâm,khônóign dốiàkh v ônuống grượu).Vớiânnh nầy,tađượccáquả i ện ghiotrn tạilàmọười ngi từ ađìn gtiron hquyếnuộc th chđến o oixã nàg hội,đềuươth ngyêuquí. ọngrt ưn Nh g nếuchtamuốn úng ến ti xaưoh một n bựcữan ,chtgắnúna tug ậpTh ệnThi iệp, Ngh chtsẽ únag hưởngđượccuộcsốngalạc n trgoện hin tạivàđờisau,chtasẽ úng sanh lênsáutừgTrời n cõiục, D hưởncảng vuih ú ,th àn.ha ếu N chtamuốn úng ượt v khỏibacõiế th ,gian đểchứnquả g tam(Thaăng t Vă,n DuyênGiácàBồ v ,Tát) taphảituhânn TứĐế,ập Th ị Nh NhânDuyêàLục vn Độ.Tuyế, th muốnthựchiệnđượccácmônut nầy,khôntể gh bỏquađượcmônut ập Th ện Ti h ệp. Nghi ập Th ện iTh Nệp ghi ưnh làấc n thangquacần gtrọn phảivượt qua,ếu n muốnolê trè can onữa.óN ưhn làcơsởcăbnản,ạh tầnvững chg ắcất nh ,để xâydựnla g u đàicaolớnlê. trên Vì lẽđó,ười ng óitan p Thậ ện Thi Ngệp hi làcộigốc củatấtcảcácphp á làthế n aàxuất in g v thếagin. B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa "Thậpện Ti h ệp" Nghi là10ệp hing là. nh "Niệp" gh làì? g "Niệp" gh làến ti ườign TrunHog adịchtừchữPhạnKarmamà. ra óN cóghĩan làtạo ác,độn ành . g ệpNghi cóể th chabrhicátán ch:là,nh dữ,hoặckhônglành khôndữ g (vôký).Làh,n eo th đạoật,Ph ghĩan làcó lợiíchcho chúsing tện nhroig tạicũnưgnh trươong ngla. i Dữ,nghĩalàcóhạichochúnsig ện htroing tạicũng ưnh trgươ o n la ng . i I.ChhátỗP Khởi10ghN iệpDữvà10ghN iệpàn L h ghN thìều, iệp nhi khônể gth kẻxiếtđược.ưnNh tựu g untr g,ười ng có thểphân ramườilo ạinghiệp lànhmười và loạiệp hnig dữ.ữnhN gloạiệp nghi nầydobachỗ phátkhởisau đây:ânTh ệc (vi làm),Khẩu (lờióin ),Ýý( ghĩ)n . 1.Nhữngghn iệpdữ: hữnN ệp nghi dữcharưnhi sau: )Nhữna ệp nghi dữềThânv cólà ba :Sátsa,nh tộm r cắp,dâmdật. b)Nhữnệp nghi dữềKhv ẩu cóbốnlà: óiN dối,óin thêudệt,nóilưỡchiha ều, i óin lờihunác. g c)Nhữnệp nghi dữềÝcó v balà: amTh lam,ờn giậnh ,simê. Cộntất g cảTânh ,Khẩu,ì Ýth có mườiiệp ngh dữ. 2.Nhữngghn iệplàn:h ếu N cogười n làmược ng lạiới v ệp 10hing dữnđây têr thìsẽcóđược10 ệp hing là. nh Mườiệphing lànchh arưinh sau: )Vềa Thâncóba:Khônság tsah,n khôntrộm g cắp,khôndâm g dật. b)VềKhẩu cóbốn:Khônnóig dối,khônnóig êuth dệt,khônóign lưỡaih chu, ềi khôngnóilờiunh ác. g c)VềÝcób a:Khônthamg lam,khônậngihờn,khônsig mê. .Ý I Nghĩa Của10ghN iệpàn L h 1.Khgôn sát sinh Khôngcó sựvuimừoàsự hơng vuimừgnkhỏibịiết g .Cũnchg ẳncó g ânhuệ nàohơânhuệkhônhạig mạn. g Khmột i conchmi sặpbịcắtcổổhn lông,mộtcocán sặpbịchặtkỳ,đáẩy, nhv ế th màđượcả th ra,ì th ãy h tưởntượn g ỗi gn vuisướncủa g ch,úng lớnlao làiêubohan mC!hi sẽhảy n ótnh ,unt bagy, kêuóth iữag khoảntrời g rộng;cásẽùnv ẫy, gv blội ơi , ữagi kho ảnước ng sâu.Tế h mớiõ, r ạnotnáh ết gi ạih ,chsaúng onhàlạikhônkh g ấp khởivuimừng?oêCn,h khônság tsamành lạiphóngsahnlànghiệp làđứn nh đầu g Tthập rong ện Ti h Nghiệp. Khôngsátsacũn nh gnhưkhônăịt gthn chúnsag ì nht khỏiphạmhaitộilớnsau đây: )Gia ếtạih cácb ựcị v laật. Pih VìóitPhận : "Tấtcảchúsing đề nh u làchưụPhậtv lai" b)Giếtlộnbàcoiềunh đời,ălầm n bàcoềuhin kiếp. ki Trong Bồ nh ới Tátgi cónói:"Tấtcảlụcđạochúngsiđề nh ulàgta,họàn cha mẹtađãchếtđiồir salại nh utroiềnhg đờiuiềnh kiếp". gN hằngnàykhônság tsathì ười n đời trong sốnghiệntạisẽmởộnr têmgh lòntừb,gi làmộtânhn chánđể h ut tPhậ,àn àđược v mườipháplà,nh ưnh kiThập n ện Ti h ệp Nghi đạođãóin ,dướiđây: )Taấtcảchgsiú n đề nh ukínmến h b)Lòntừgbimởộn r gđốivớitấtcảchsiúng nh c)Tsạch rừ óith quenậờn h in g d)Thânể th tườn h được g khỏemạnh đ)uổi T được thọ lâudài e)ườn Th gđượcần êthnTi ộh trợ )Ngủ ê iấc ong vàkhôngchimê oữbgia )Trừghếtcácmốioùthán )Khh ỏibịđọbđườn avào ác. g )Sai u khchi ết, đượcsanhlêncõiTrời. 2.Khgôn trộmcướp Khôngtrộmcắplàkhônlấy g ữnnh ì ậtgv khônuộc gth quyềnsởữuh củamìn,h ười vàng takhôngcho mình. uyề Q tưn ữu h làmộtquyềqua n ntrọg.Đãđà,nh mạnsốn g là g quý,trọng ưn nh gnếu cómạngsốnmàg khôngcóđủậthực, v áoquần,àcửa nh ,hữnn thứ g cần ết thi đểcungcấpcho thânmạn,g thìười ng khônể gth sốnđược. g Vìthế,mọười ngi đềuthấymìnhcầnphảiỗn lựclàmẹc, vi đểcótisản à đủbảođảmchođờisốngện hi tạivàtươla ng icủamìnàcohv chn áu.ười Ng đờiquýtisản àọngr làì v thế.Nếu vì mộtlýdo,bấtchín,h ười ng tab ịtướtđoạtmấtsản tài ,thìngườitacũnđa g ukhổ, buồnphưềnhi chínmìn h hbịmấtmộtphầnsamạn nh . g ềTcủa in làuyết h mạch,cho nêkhibịộm tr cắphếtcủacải,èuhin gười n đãthấtg,ọvn buồnphđến ềin sinhđau ốm,cókhđến i quyênsi. nh Nưh vậy,anỡilònàntgoộm r cắpchođà!nh Vảlại,eo th lẽcônb gìn,h mìnhkhônmuốn g ilấy a củamìn,h thìmìnđừ h glấy n của. ai Việcì g mìnkh h ônmuốn g gười n làmđaukhổcho mìn,h ì th mìnhcũnđừ g gn làmđaukhổ chười gon .Xãội h chỉtồntạiđược,khimọười ngi đềuôn t ọngtrlẽcông b ằng. Vảlại,củaphhĩagin ,thườnvàocửa g trướcõngra sau,utêi ohamaulẹưnh ước n xoi,cátchảy, rốtcuộc,taytrắncũn g lại g ohàntaytrắn,g màcònlạibịười ng đời khkh inh ,i phỉổ, nh xấuổh chomìnhàcov chn uá savề u. ilại Trá ,ười ng khôntrộm g cắp,ờ bogia lòndạ g cũngđượcản th ,thơi khôngsợ luậph t ápuy tr tầm,chẳnglothùai .oán Mộtxãhộikhôngcó trộmcắp,thìàhn khỏiđóncửa g ,củađárơkh inh ônmất g ,cảntượn h ựtiàgnh khôndi g ễn,ra xãhội đượcbáiìn th anhlạc: ếu N khônamtngih trộmcắp,màlạilàmạnh hbốthíì th theokihTnậpện Thi ệp, Nghi đượcữnnh ph g áplàưnh sau: ncủa )Tềai códưkhônbị g nạnặc gi ảig cướpmất,chánquyề h tịch n tâu, h không b ịnạnlụtôi tr , lửachá yàcov ncáiph. átn b)Đượchiềun ười ng tcậin y chsaúng )Kh nh ônb gịlừadối,gạtẫm. g d)Xagầnđềukhenợi ng lònangyẳn th của g mình đ)Lònđược g anổn,khônlo g sợvìsựtổnhạiì g cả e)Khchi ếtrồiđượcsalê nh ncõiT rời 3.Khgôn tàdục âm D dậlà t cáâninh santửh luânhồi.Nó làmachướnlà g mngătrởbước đườngtuiải g otáh.Bởiậy, v ười ng xuấtamuốn gi chứnquả, g đạo ànht ,phảiđoạn tdâm rừ dậtởânth cũnnhưg ởtâm.KinLă h mnêNghi óin : "Lòndâm g khôntrừg,thìkhôntể gh kh ra ỏitrầnlao". ònC gười n tạia,gi ậtchPh ỉăntàdâm, g ĩahng làvợchồngcócướihỏicháhn ức th mớiđượcở, ăn ưnnh gphảicóết ti độ,khônglachng ạ,oạing tình. ađìn giTron h,chồngkhôntàdâm, g vợkhônglachng ạ,ì th cuộcsốngchung đượcđầmấm,uianv .ođó, D ađìn i g được h hạnhphúc,sựlàmntấn ă pht,á sựệp nghi vữn,bềgn bàcođôi n vuibên ẻ, v dònọhaiph g íthơmlây, xómềalòn ingvừ ,g làng nướcquíchuộn. g Kip Thận ện Thi ệp Nghi đạoóin : Khôngtàdụcàgiữv đượctịnhạnsẽ h đượcbốnđiềulợi: )Sá a u că(mắt n ,,tai mũi, lưỡ,i thân, ý)đềuđượcvẹntoàn b)Đo ạnết trừh ữnnh gsựphềnão i ,quấyễu. nhi c)Khônadá ig mxâmphạmvợchồncog cán i d)Đượcến ti tốt g ,ười ng đờikhenợi ng 4.Khgôn ói n dối Khônóign dốilàĩngh ế th oànóiế th ấy, trognlònvàlời g óin khônau, tráinhg ệc vi phảithìóin phải,ệc vi quấythìóin quấy,ệc vi có thìóin có,chuyệnkhônì tgh óin khôn. g Cóười ng chorằnnóig dốiđểlừaphỉnchh ,ơi ì th khônghạigì.Thậtra,sựóin dốiấyvẫncóạih ,vìnólàmchotaquaới nv thóixấu ấy,vàlàmchười ong chung quakh nh ônởgtin lờióin củataữan ,dùđôikhóiitan t. hậ óiN dốiìv sợhãi,khếp i ược,nh lạicàtrná,êgh ì v nó làmchoquen ta h tán cheấu gi ộit lỗi,kh và ônchg ịusửachữa. óiN dốiđểuth lợiha ykho ekh,oang lạicànặng tội g .àbuôn Nh óin dốirấtdễế ; hàng ất nhàv làkẻọch Đạo ,nếunóidốirằngmìnhđãchứnquả g ,hTán ha yđắcđạo đểchgười on kínhphục,sùngbimìn á ,h ìth sẽmắctộiđạiữ, ọngv bịđọàobva đườngác. óiN dối,chỉtrườn ong ợp gh đểcứukhổđộuy ng choười ng àvậtmớikhông phạmội t . eo Th kiập nhT iện Th ệp Nghi đạo,ười ng khônnóig dốimàlạinóilờiangy ật,h ì th đượchữnn đi g ềulợiíchưnh sau: )Mia ệnthườn g ơmgth sạch b)Thếàânianhvg m,iênđề th ukínhyêu c)Lờinóikhônlầm g lộnvàuivẻ d)ríT uệ t ùth thắn,g khônaiơn gh đ)Đượcưởn h lạc g ưúthn ýuyện ghn ệp àbvnghia đềusạch. 5.Khgôn ói n thuêdệt Khônóign thuêdệt,ĩaghn làkhônturag chuốtlờióin ,khônthuêg hoa,dệtấm, g khônọàonđườn tg gmật,đểlunlạc g lòndạ g củaười ng ,đểquyếnrũ làmữnhn g điềusáquấy. i ữnNh kẻ g nóilờithuêdệtlàữnnh gkẻcó lòngdạbấtchín,h lợidụng lòndễ g của nti gười n đểtrụclợi.Nữnh ười ng nầyườn th bgịười ng đờichcười ê , khriẻnh àtránxa vh ,đểkhỏib ịtổnạih tàisản,datgiávànmạn h gnữa. eo Th kip nhTậ ện Thi Nệp ghi đạo,ười gn khônnóig lờiuêth dệtsẽđượcđi ba ều lợiích: )Được a gười n tríức th yêu mến. b)Hayđápđượchữnn câu g ỏih khókhăn. c)Đượclàmgười n cóuyđức,caquý o cõi trong ânnh t. iênh 6.Khgôn ói n lưỡihaihiều c Khônóign lưỡchiha iều,ayh óin lưỡ hai ,i ĩaghn làkhôngđếnầy bên óin xấu bki ên a,khônđến g bêki n anói xấunàbêy;khônđem g chuyệnười ng nầyradèm pha, màcũnkh g ônkh g uêchuyệnngườiọhạorna ; bngá khônlà g mchođôibsaên n đấu hận ,tranh cũngkhôngđứngtrunây gian áccảmchađà oih ùtngh oán.óm T lại, ười ng khônnóig alưỡ ih ilàgười n khôngcó áctâm, khôndùn g glờiược tráing đểlàm chữnonh kẻ g tânh thù, àn ần g àxa tnh . gười N khônóing hailưỡ,i khôngkhàoicó n chuyệnlôiôi th vớibàcon,cũn và g khôncó g ệc i v phmuộn ềin ới v xóm,hàng được ên ânth bằnquyến g thuộc,kẻxa ười ng ần g kínhmến.ười Ng khôngnóilưỡ hai mài cònóin ữnnh glờiêmòa ihá uậth n, làmchob ạnêmbtèh kínnau, htrọg bcoà êmthn ntiyêuhau, n khiếnchoacũn i g vuivẻb ằnglònu. anhg Nhữnười gn ấyđiđếnđâucũnđược g tiếpđãitửtế,ặp g ệc vi gìkhó cũndà g xếp n đượcdẽdà. ng eo Th kiập nhT iện Th ệp Nghi đạo,ười ng khônnóig ailưỡ h i,sẽđượchữnn g điềulợiíchsauđây: )Bàa co,n dònọ được gh luônluônsump họ b)Tìnbhằnữu hg củaện thi trihứcđượcữnv bất ngề o ạih c)Đứcnbất ti oạih d)áp Ph hạnhbấthoại 7.Khgôn ói n lờihungác Khônóign hunácg làkhônóing ữnnh glờiunh gdữácđộc,cộccằn,ôth ục t làm chười ong e ngh khó chịu;khônmắn g niếc hg làmchogười n nghehổẹnth ,tủiđau v.v... gười N khônóing lờihunác, g chẳnhềbươg móc i ệc i v khôna hgycủai,a màtirá lại,ưab àynhữnđi g ềuốt t đẹpcủakẻkhác.Lờilẽcủaốt họt radịudà,ng ã, anht ềậu, hin oànlà t lờiđạođức,,btừi lợilạcchotấtcảchúngsi,nh e ingha cũnângh hoan,kínhtrọg. n eo Th kiậpnhT iện Th ệpNghi đạo,ười ng khônnóig lờiunh ácg màlạióin lời ônòa h ,đượchữnn công đứcg hưn sau: ói)Na lờionàcũngkhônkhéođúlý ng vàlợiích óib)N điuề gì,cũn ai ghe n theocậtinvà y c)óiN ralờionàcũnkh g ônachgi ỉtríchmàcònđượcmếnyêu. 8.Khgôn am th muốn Ởđời,có5móndụclạc,màười gn ườn tah mthag muốnnhấtlà:tềcủa in ,sắc đẹp,dahọng,v ănuốn,g ngủnghỉ.Ngũtrầndụclạcấy,ậtra,h vuiítmàkhổu. ềhi n Nhưtamh của ềnti phảiđà yđọântah sốn,g đôikhcòn i dùnữnnhg gphươtện ngi bất chín,h đểâuth óm t vềmình,kh và imấtì th lạivôcùnđag ukhổ.amTh sắcthìtồnềnti u, iềnh lạimấtsứckhỏeàoổn vhat htnần i ;unềhi khilạitìmữnnh mưug chướcồi t tệ đểỏath lònước g muốn;nếu khôngđược,lạiđamen grah tươ,ng ùth ,ận h giếtchóc. amTh da,họnvg quyềtước n ì th phảivàolònracú,i laotâmkhổtrí,mấtănbỏủ, ng đôikhilạicònlàmtròcườichười ogn chunqua g h. n Thamănuốncag olươmỹ ng vị, ì th bịunềhi bịnhkhó trị,ânth ể th mệtọc, nh mạnsốn g gkhônọgt.h amTh ủngh ghỉ, n ủ ng sớmdậytrưa,thìtríapõ n hóađầnđộn,ối t tăm. gũN dụclạcchínlà h ữnnh guyê n hânn chínbuộc ràngh kiếpười ng àovòng satử, nh Luânồih ,sađọ. a gười N khônthamg muốnữnnh tghứấy,làười ng ết bi tuểuTànhi ục D àTriv Túc.ểu Thi Dụclàmuốnít;Trúci làbết i đủ.Ngườiểu Thi Dục,Túcri thìcómột đờisốnản gi dik,ancath oàa. vt n Xãhộiếu n chỉgồmữnnh hạng ười ng ấy,thìnữnh thảmg trạng:kẻmạnếp hi ười ng yếu,kẻàugi đànápười g n èo,ngh gười n nohkẻậègiá àu,gi khôncòn g tếp i diễn,àcõi v đờicũnđược g sốntrgcảno n abtnhìnanlạc. h eo Th kiập nhT iện Th ệp Nghi đạo,ười ng khônamthg muốnthìđượctựu ành ữnnh gđiuề ốt t đẹpsauđây: )Baa ệp hing (ânth ,khẩu,ý)đượctựtại,ì v hânn cáccăđề n uđầyđủ ủa b)C cảikhônmất g mát,ayh bịcướpựtgi c)úPch đứctựtại d)Nhữnsự g tốtđẹpsẽđếnvớimìn,h mặcdùmìnhkhônmog ước. ng 9.Khgôn giậnhờn Khônờn iậgnh làvẫnữgi sựb ìnhtĩn,h đimề đạm,hun hòatrướcữnnh cản g h tiýrá ịch hng lòn. g Giờn ậnh làmộtxấu tánh rấtạitiha ,ón ưnh mộtgọnlửadữ,đótcháycảmình lẫnười ng chunqua g . hn Kiậtcó nhP câu: "Mộtệm i n ờn ậnhgi ổin lê,n thìtrăm,ìn ghn cửaệp hing chướnđề g umở.Lửa tứciậnmột g phenphátra,liềnđốttấtcảrừgcôn n đức". g Khổniáog cũngcónói: "Dằntâmxuốn ậgin gmộtlúcìth khỏilosợcảmămrt àngy.Nêchn ệcvi đáng nịn h ì th nhị,chuyệnđáì rthăng n. ră Nếuchẳnnhịn g chẳn,ngră thìệc vi hỏn hóara to.Baêuhio n điềuphão iền ,đềudochảnìn nhg màra". eo Th kiậpnhT iện Th ệp Nghi đạo,ười ng ào nkhôngtiậức, n thìđượctám móntâmpháp,uiv mừnhưg sau: )Kha ôntâm g khổ não b)Khôntâm g ậngihờn c)Khôntâm g tranàgih d)tâmhun òah gayn thẳng đ)tâmhưtừbin ậtPh e)ườn Th glàmlợiíchyêổn n chocácchúnsag nh )ânTêh tướnm, êgtranhi chsiúng nhđềutônkính )Cóg đứchẫnn ục, nh đượcmausalê hn cõi n PhạmêTin. h 10.Khgôn simê. Khôngsimêlàết bi phánđohrẽ, nàá ậđịn nh hrõg,ràn đúđắn ng ,khôngcố chấp theo sựiểuh ết bi của ngriê mìn,h khônữntgnhi uyết thg khônợpgh chơnlý, ất nh làkhônmêg tíndịđo. an gười N khônsig mê,tứclàười ng có tríuệ, h ản i g trạch,cótin hânn quảluânồih , nêkhôngtạoộit màcứlàmphước,ườn th tug ạnh Báh tnhã,dứvôtrừ mih,n đểtến i mãitrêncođườn n ải gi thoá. eo Th kiập nhT iện Th ệp Nghi đạo,ười ng khônsig mê,ì th àtựu nh được10 pháp côngđứcsauđây: )Được a ýuiv chơiện tnh àb vạnchtơện hin sâu b)Tin hânn quả,thàbỏthânmạnchg ớkhônlà g mác. c)Chỉquyyật,Ph chứkhônquy g yần tênhi oạiàngv đạo d)Tâmsaanhgythẳn,g cháhki n ến đ)Salê nh ncõitrời, khỏibịđọbđườn avào ácg e)úPch uệ h khônglườn,g thườnngtălênmãi )Dứt ê hẳnđườn,tàg chămtuđạochnhá )Khg ônlòn g chg ấpã, ng bỏhếtcá ệp hing )ởYênh ovànơichánhkiến )Khi ỏib ịnạndữ C.KếtLuận Mườiệp hing là,nh cũnưgnh mườiệp nghi dữ,đềudothân,khẩu,ýphátkhởi. ra ệp Nghi dữív ưnh cỏ,ệp hing làínhv ưnh lú,a đềumọcchunnmột trêg đámuộn r g.Cỏ ườn th glàmchướnạign lú a,khôngcho satnrưởn h tốtg tươ. i Nếumuốnlútốta để mãnmùauth ohạchđượciều, nh thìphảiổnh sạchcỏ.Cũnế, thg muốnđượciệp ghn là,nh ì th cầnphảidứthẳnmườiệp nghi dữ. Hàph ng ụcmườiệpghi n dữ,mỗigàyn cứphátển ri nghiệp làmãi nh ,thìsẽđược bốnđiềulợiíchsau nầy: 1.Cảitạothânâm t ânTh tâmcoười gn ườn th gbịiệp ngh lựcchph i ối.Sựực th àmười hn ệpnghi là,nh sẽhoáncảiânth tâmcoười ng trởtốt ành đẹp.ụD hưn khônság tsamành lại phóngsa,nh thìlònghunácg sẽđổiralòn,gtừbi sựùonthá sẽđổiàânnhtra ghĩan . 2.Cảitạohoànản c h Hocản àn cũn h ưnhg tấmươg lớn ng phảnảntất h cảhữnn cử g chỉđộn hàn g, đờisốncủa g mỗigười n .Nếutcười a ì th tấmgươgncườilại;nếu takhóc,tấmgươg n cũngkhóclại.Cũnế, thg nếutalàmcácệc vi làn,h giúpíchđồngloại,cứuvớtchúng sa,nh ì th hoàncảnđối h ới v ta, sẽtởr hcản tàn giớih tốtđẹp.ẳn Ch ạnhg ,hkitakhông ậờn ghin ,lạituạnh ẫnhn nhục,ì th hoàncảnkhh ôngcósựđáugiết ranht ạih ,màchỉ làsựtươthânng tươ. áing 3.Chánhnâniên th giới Tuập Th ện iTh Nghiệp làgieoânnh tốtđểđờisauặtg kếtquảđẹpđẽlàsanhlên cõiời Tr ,ưởn h ph g ướclạcđầyđủ. 4.CănbảnhậtPquả Mườiphươbđời nga ,cácị v átềonhikhỏisatử, nh chứngquảôv ườn th ,g đềulấymườiiệp ghn ện thi làmcăbnản;ì v mườighiệp n lànầy, h có công ừnăgacácàđộc nvhi ác,làmchệp obhiang (Thân,Khẩu,được Ý) anht tịnh,ờ nh đó,coười ng mớithoálysatử, nh chứnqủa g ết Ni Bàn.Nếuđemmười ệp hing làầy, nh ồi h hướngchể oànth chsaúng ,nh thìsẽđượcậtquả. Ph Tómlại, tuập Th iện Th ệp Nghi thìđời tongr ệni h tại,thântâmtađượccảithiện đẹpđẽ,ocảnhàn tasốn h đượcg sángsủatươvuii ;àtươv la ng hikh tarán ỏiọalạc chốntamđồ,lạiđượchưởngphướcboácõiNhân,àNết Thiêvn Bàn Vậ yướcmogtácản mọười ngi ,nêtuập Th iện Th iệp Ngh đểtạohạnph h úc chomìnvàchh otấtcảchsaúng h. n Cóưnh thếmớilàb ựctríhuệlàmeo th lẽphải. Vì mộtphenđượcânth gười n màkhôngtuđểtến i hóalê,n thìkhmất i ânnh ânth rồi, muônkiếp khóởtr lạiđược. KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 8 Tứhiếp N Pháp A.Mở Đề Tuhạnhlợithaniếp hóachgsiú n nhlàbổnphcủa ận BồTát Đứctđời ậraPh hằm n mụcđíchcứuđôĩchúngsirakh nh ỏiònv gsatửnh luân hồi. gười N Phậtửeo th dấuchânPậtất h phảip tậ làmữnnh ì g đứcđã ậtPh làm. Tkh ongr ituà,nh ậtửPh khônbờ aogi quánê chúđến trọng mìnhmàquêười ng , khônnêchg ỉloáci g ộng chomìnmàh khôngtìmcáchciág ộng chogười n .Trog n đạoật,Ph mìnới hv ườing làmộtkhối,mìnhkhôngkhácười ng ,khônể thg phânchai rađược.nglo Cà tựlợichonừgàlạicàđing ương chới v sựtuchành ừấy. ng Trái lại,càhngysihchn oười ng ,càchng úđến gtrọn lợia,th lịacàmang uchứnộng chấy.ừng ậtcó Ph ôv lượnph g ươph ng áp cứuđộchúngsa,nh chúntamuốn g p á dụng phươph ng ápàocũn n gđược. Songmuốncókếtquảcụể, th chtaph úng ảitùyteo h căncơ,bhoàião củachgsaú n mành kựapháp môntuhạnhlợi. tha Đốivớiười ng đồnlo g ại, chúntôig tưởngkhôngcóphươgph n ápnàocóiệu h quảiết th ực th lợiích chười ong vàlàmchgười on cảmhóasâu xabằngphápmônTứếp hin php. á B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa Tứiếp nh pháplàgì?Tứclàbốnphươph ng áp lợiđể tha ếp hin phụcchsaúng nh qua yềvớiậtph Ph p. á Bốnphươph g n ápđólà: Bốthíiếp nh Aùiũng ếp nhi Lợiếp nhià Đồngsựếp nhi I.àn H hTướngCủaTứNhiếpháp P 1.Bốthínhiếp: Một xãhộitốtđẹpayh xấuxa,hòabìnahyỗnh loạnkhônph g ảilàkhông uyê ng nhân.Nguyêânnh củaỗnh loạnxấuxachínhlàlòních g kỷ. Nhânlo ạiđang quằnquạigkh otrn ổđau,hữnn cản g nồih daxáoịt th ,di tái ễnằn h ngà ylàdođâu, nếukhôngphảichínhlàlònamgth lamíchkỷ? Đạotậlà Ph đạob,từi ghĩan làcứukhổ.Màữnnh ỗi gn khổ lớncủaconười g là g Đó làsựếu ì? thi ốn th ậtchvề ấtsựmêmờềthần vin ,vàlònglosợđủvề mọ i ứ, th ưnh lo sợmấtcủa ềnti ,mấtânth mạn,g gặpến bita .v v ... Vậ yười ng cólòntừb,gi muốncứukhổthìtrướcênph ti ảixảb ỏích nhtá kỷ, phảichomọườingi nhữnìg mìncó,h phảichonhữngìười ng khácmomuốn ng . Nghĩalàphảilàmạnh bố h í.th Dosựbốíth ấymàmìncảm h phụcđượcười ng chung qua,nh màười ng chunquag mớih n ần g ũig thânmếnmìnàmohv gcầu n họcđạoải gi o t. áh Bốíth có3lối: Tàithí,áp Ph thívàVôúythí. a)ài T í:th là Tài tiềncủa.ítàih làđemcủa ềnti màbốí,th đểcứuvớtgười n đồnlo g ạito áhkhỏiđaukhổ.Cảnkh h ổcủachsigú n ậtchnhvề ất khônể tgh kểxiết: ười ng ếu thi cơm,kẻiếu th o,á ười ng thiếu thuốc,ang th kẻtếu hi nươơi áu...Đứn ng g trướcobcản a kh h ổ ấy,ười ng Pậtửh khônthểg êànhiưởn oa sự g súsướn ng g riênđược, g màilại trá thấymìncó h bổnphậnxuấtcủa,côn ra úgpi kẻèonghkhổ, ếu thi ụth . Đừện ngvi cớ,ayh tưhnủia ,mìnèonghkhôncó g củaúgiềnp t đỡười ng chunqua g h. n ậtrTamih ễnlàmìnhcó từâmhaykhôn,g chứkhônph g ảimìnhoàn iếu toàhn phươện ngti đểiúp g đỡgười n khác.Mộtchéncơmẫnv có thểchahi được,mộtmahchn ếu i ẫnv cònđủchỗ chêmoth mộtười g n ằm n được.Ngườita ườn th gnói:"chtbụnậ gchớchậtchhà", ni làthế.ười gN triệuphúđemchonăm,bảy ànbạc g khônglàmchười ong tacảmphục,quýmếnb ằnười ng onghèchỉcóbaiộh quầno,á màđemchobớtđimộtộ. b b)Phápthí: áp Ph làáoiph g áp,làhữnn glờidạy,ữnnh oiáglý củađứcàtậvPh cácbậcáHiTnh ềnTă,g làtamtạnki g đi nh ển.áp Ph íth làđemhữnn ph áogi áp quýbuá ấymàbố0í, th iản g dạy g chochsiúng . nh úsingCh hđa n mêng mẫn,xoa yầnv sátrong u cõi,ây g ệp ighn ồir ọbáo,th khác n mộn àotỉn h rồi g lạimơ.golú Trn cmộnogbiết àn cómơ,cứlănlộnovàđườn,áig ưnh b ướmđâmđầuođè àv n.Vìế, th đứcậtmới Ph đemáoph i g ápản ragi dạy g khến i chochsiúng akh nhr ỏibển i khổluânhồi. áp Ph củatềunhiPậ vô số lượn,g caêuohi n cũngcó,ấpth uiêhbona cũncó, g đủ cỡ,đủlo ạicho mọcăi cơn .ùD ười ng ước n ào n,bựcào,n căcơn caohaytấp, h sáng ha ytối, mộtkhe ingh đếnphápcủaật,Ph ùy t sứcđềuđượcểu ih cả.ki ongNtrê cí nh câu:"Puyết ậth ất nh âm,chúsing tùy hn loạicá cđắcải i g ". útađừ ngCh gện vin cớmìncòn h kémậtph Ph áp,khônthể g làmcônệcvig thí phápđược.ưNh trêndãnói,p Phá ậtcó Ph vô sốlượnph g p á môn,nếu khônết b ig đượcphp á môncaoâm, th ì th cũngbết i đượcphápmônthônườn t gh . g MỗitửPhậ ít racũnết big tụnki g ,nh ệmni t,Phậ lễPhật,chăn ay.útađemngCh hữnn gđiều ấychỉ b ảochười ong ,ế th cũnlà g thípháprồi.Nếu làmhữnn đi g ềuấyới v tấmlònchg an ật,h hoanỷ,cố mogsan ochười ong chunqua g đi hn đếnới v đạođểđượclợiích,thì sựthíphápấycònđáquí ng là ơnh ản gi những iáog lýcaới ov mộtđộ áith dửng dưnaghytựcaotựđại. Tuythế,đãlàậtửPh thìchútacó ng ổnb phph ận ảiluônluônodồi tra ,ọhcỏih đểếtbi ộnr ểu hig u, nềhi hầutựiải g ođể thávà cônvgiệcíth php á củachgtađược ún ệu hi quảơn,h phổbến i rộngrãiàứn hơvn gdụnmọ gtro n itrườnợp. gh íTh php á càla gn nrộng,ì th ười ng xuướn h ới vềg Phậtphápcàềugnhi àcõi v đờicàbngớtđaukhổ. )Vô c úythí:Vôú ylàkhônsợ g hãi.Vôú yíth làđemcákh i ônsợ g màíth cho chsiúng . nh Sựsợhãilàmộttâmrạnt rất g ôn th thườn g của g chsiúng trcõi ongh đời ả gi tạmàđầy v đau khổàny. Vậyười ng có lònbtừ,gi phảicố gắnglàmsaochochúng sichnh unqua g nhcóđượcsựbìntĩnh ,h yêổn n củatâmồnh ,khônhoama gn nglo lắn,g sợhãi. Vô ú yí, th khônph g ảichỉnữnh ười gn cócađảm, n có,gnătài cóuyquyền mớilàmđược.Hằngànychunqua g ta,h n ết bi ười obnga đaởng cản tongr sợ h hãi; nếuthậchútacó ng lòntừmuốn g ú ip g đỡchọokh h ỏisợhãiì th khôngcó lú cào nlà khônthẻg làmđược:mộtđứab éđaki ng hãi n trướchàmcủa răng cochn ódữ;một b àlãolosợbịxecákh n ôngdámqua bngă đườnềunhig xecộ;mộtếu thi nữđiđêm "sợma";mộttíh sihrunn rẩytrướcờ i g vấnđáp.v v ...đó làêuibonha cơội h màchgú n tcó a thểàph tnhi ápVôú ythí.ặp g ngườibịạnitan ,tađemhanătàigytế h lựcra đùmbọc,chechở,chọokh h ỏisợhãi;gặpgười n đauốm, lo sợthầnchếtmađi ng ,ta lấyluậôtv thườngiảnải gi choọbảo hvà iệmhọn đứcuaQ ế Thn ÂmBồatTáyh ậtAPh DiĐàv.v...đó làVôú yí. th Tómlại, bốthílàdolònôgtừbiv hạnmàlàm.óN có mộtphạmirộnv rãi g ôv cùng.Khàoincòncó chgsaú n đa nh ukhổì th tacònbốí. th Hìnthứccaất ohn củabốthílàbốíth Balamật,ghĩan làbốíth rấtềuhin mà khônthấy g mìncó h bốthí;bốíth màkhôngphânbệt i thânsơ,khôngchấpta,gười n , ù, th bạn;bốíth màkhônchg ấpsốlượnữnnhg ậtí. gvh ưNh ế th làtđã a nhtựu à pháp "Tma luânkhôntịch g "ềb vốthí.Khấy, i b ốíth khôngcònlàmộtiệc v làmphúc ha ybnâna ữan , màchínlà h mộtệc i v tựiên,h khônthgểbỏquađượcưnh n,ă ưnh uốn,g ưnh mộtbổnphất nậh địnhàngy. Vậ yđãlàậtửPh thìkhônể tgh nàokhônàngthiphp á ố b thíđược.Sựi th àhnytùyphươtngiện,,năgtài thẻlựccủamìn,h àởv ocản ngtràh àocũnhn g làmđược,chứkhônph g ảiđợicóđủmộtsốđiềukiệnđó ào n mớilàmđược.Miễnlà tcàa gcố n gắngúp i ích, cứukhổchười o ng đượcchừngàothìquíchngấy. ừ 2.Áingữnhiếp: Aùiững ếp nhi làtùytheo căcơn chtnhá saúng hnmàkhônkhéonóiă,ng nủi a , khuyênlơn,ânnh thếkhến i choọhsinhlònânthg mến,cảmphục,ồir đó từ ọmới h eo th tamàhọcđạo. Ởđờiphầnuniềh ười ng ỷcủa,cậyquyề,n đốiới v mọgười in dùnglờikhôntaog ã, nh êlà n mchười o ng chunqua g hchn ét áhng .Mộtkhọikh h ôngyêu mến,cảm phục,thìuy t trướcmặthọdạdạ,vânânvg ,g màsaulưnglạikhônchg ịuphụcùnt g, ng teo he h .Vìế, th ềuinh việcphảib ịhưhỏn. g T ững có câu:"Lờinóikhônmất ục g ềmua tin ,lựalờimànóichừalòn ov g au". nh ế, tThậ lờinói làmộtcủaubá màmọười gin đều cócả,khônph g ânbệt i u, àg i hèo,ng sa,ng . ènh ưn Nh gcũnglờinóiấyười ng nầysửdụnì gth cônnê ệc,gvi còn ười ng kiasửdụnì gth lạibtáiangạisản.Sởdĩưnh ế th làì v mộtbết niê lựalờióiăn dịudà,ng dễe, ghn cònmộtbncộc ê cằn,ôt h ục. t ềuhi N ườing ,tựbàochữa,ườn th g b ảo:"Tátnhôiangytẳn h àcóvg ónơinh ,g nêhaytoănóilớn,chứtrhậaôikhông cócá ý". Khôngcó ácý,hưnn là g mchoười ng chunqua g ph nh ảiđau khổ,khó chịuì v lời nóikhếm i ã, nh ôth b ạocủamìn,h ì th có khácì g gười n c?á Vậ ytPậửh chtmuốn únag cảmhóa,dẫndắtgười n chungquaềcohvn nđường ch,ánh trướcph ênti ảiápdụngcho đượcphánigữ,hĩang làluônluônàtrmọ govn i trườnợp, gh phảidùnlời g dịudà,ng êm,iá thươngyêu trokhgn ếp ti xú cvớimọi ười ng .ất Nh làkhười ing tađanởg cản gtron kh h ổ,ì th ữnnh lời g khuyênlơn,vỗềlại v càngvôcùnquí g bu, á vìcóể th thoadịuđượcết v ươ th glòn n là vàg mchười o ng tvôa cùngcảmkích,khó màcóthểphimờ a được. 3.Lợihànhniếp: Lợiếp nhià làlàmlợiíchchoười ng bằnýg hĩ, ng lờióin ahyàđộn nh ,g khiếnchogười n tasilòn nh tângh mếnmàtheoọchta đạo. ươ igCá sáng ất nhg ph về ươding ệnlợiàhlà n cáigươàTNingrìĐịaBồ. Tát Suốtđời,thườn gàiN áđất nhg đắpđườn,g chban boằnph g ẳn,g hoặcbắccầuđểcho kháchbộàđi nh lạiđượcdễdàtện ing lợi.Ngàithaygười n áànhặngi ,g đẩyúip g cỗ xelêndốccao,chúèoip g chười ong láthuyề i ược ng ước... n T lại, bấtluậệc óm vin lớnhỏ, n miễnúp gi íchđượcchgười on lààNikh g ônboga ờ gi . antừ Xemế, th ìth khôncần g phảiđợicódủphươện gtin mớilàm lợiíchcho ười ng được.ỉCh vớimộtítsứckhỏecũncó g thểgiúpđượcuềnhi ệc vi lợiíchcho ười ng rồi. Cókhichỉcầnmộtýghĩn tốt,mộtlờiới i g ệu thi haycũngcó thểúip g chngười o chunqua g hcó n cônệc găvin làm. Đốivớiười ng ugià có,uềnhi phươtigện n ì th phạmoiạthv độngcho lờilại hàn càrộn ng grãi.Họcóể th xuấtcủa ềnti là ra màdưỡ hn lão ng ,uôi n ười ng tuổiàsức gi yếu, đểuổi t àcủa i g họbớtđenối t ,uy ng ; na hayhọxâyệnvi dục,anh uôi n trẻmồ côichamẹ,cho chọúngch àvcó nh ệp, ềnhig uấn h luyệnchochàúnthg ữnnh gcôndâng hữu dụng.Ha ydựntrạig tếb ần,cấpdưỡcơg n máoănmặccho kẻ đóikhó,ahydựngbệnxá h đểcứuchữaữnnh gkẻb ệntậ; h hayxâytrườnọchg úp gi coem n cóọ chnơi à. nh Đólàhiêubona côngệc vi ôv cùnglợiích,chừav đời o ừa v chođạo.Nhữncôn g việc g làhấy n sẽcảmóah lònười gn àhướn v ọgtrhởềcov n đườniảig o átlàh conđườncủa g đạoật. Ph 4.Đồngsựnhiếp: Đồngsựếp nhi làtùyeo th căncơ,bhoàião,địavị,ềnghiệp củaười ng mà lặnlộiovàcônệc vig củaọh,cộntácg vớiọh,đểmộtmặtiúp g đỡềronghọt ệp, hing mộtmặtunê caogươnlà g ,nh làmchọocảm h mếnmàtheo tađếnần g đạo cả. ẳn Ch ạngh ưnh khtacùn i là g mệc vi tmột rong cônsở, g gmột tron xíệp, hign thươrong gtrườn n hagytroôngn ệp,nghi màệc vitừ lớnchođếnệc vi ỏ, nh ýtừ hĩng chođếncâunói,taluônluônêun ươg đạo ng đức,tậnâmnlực tậ làmệc, vi sẵn sàhngysinhquyềlợi n mìn,h chobạnđồngnhiệp,dầndầnữnnh ngườicộnsự, g sẽ mêti nhiễmữnnh gđứctốt nhá đẹpcủa,ta sẵsàn ngheeo th ,làmeo th ữnh n đi g ềuta khuyênbảo. Đồngsựệp, ingh làmộtphươph gn p á cóệu hi quảnhấtđểếp hin óah ười ng chunqua g hqua n yềcov đườn n đạo g .Bốíth ếp, hin náigữếp nhi ayh lợiếp, àhni mặcdùđều cảmhóađượcười ng ,ưnnh gkhônthườn g trực g àvkhôncó g ảnưởn h g sâu xaưnh đòngsựnhiếp.Chẳnạngh ưnh ười ng đượcbố ta thí,haylợi,hàn thì khônph g ảilú càoncũngởbcạn ên ta,h màchỉỉn th thoảnmới g đượcânuệ h ấy;còn áingữì th chỉạnh cuộclời gotrn nói;màlờinóidùcóhayhomê dịuu, nhiêoba cũng khônthể g ến bi cơtành máoành,t nữnhà t unhg cầuiết th yếu chocuộcsốnđa g u khổ,ếu ith ốn th củagười n chunqua g hđược. n hưnN với g đồngsựếp, hin tacóể th úgipđỡmộtcáchtết hi thựcàthườn v g xuyêchn ữnonh ười gn cùngsốngtromột n cản onàh một h ệp hềngi ới v ta.Ta luônluônần g ũig chunđụn g ớigv họ,ấu taênh õr ữnnh bhoàigão,tâmtrạng,unh cầucủaọ ; h ờ nh ế th tacóể th úgipíchchọomột h cáchcóiệu h quả. ơnh trởTa ành t mộtcộtụrt chínhcho họnươgtựan ;vìtế h tacóể th ếp nih óah họdễdà,ng sâu xaơn. h Mộtsựậnhxétthônườn thg là g ở đâu,cônsơg haytưsở,máành ya hynôntrgường, hễcómộttậửPh chânchính,thuầnà,thn gươmẫu, ng thòởđó sốười ng teo h ậtPh cààng ycàđôn ng ,g càmạn ng h. .LI ợiÍchCủa TứNhiếpáp Ph ếu N thực a àđú hn eo thng tứiếp nh p Phá tasẽthấynhữnkết g quảđẹpđẽsau đây: 1.Vềphươngdiệnác ân nh : Tasẽlàmộtcoười ng ươg mẫu; ng mỗiýhĩ, ng mỗilờinói, mỗinhđộn à gcủa tđềa ulàmộthạtốn ig ện thig gieouộn vàor ph g ướcmàsaunầytasẽặtg đượchữnn g kếtquảquýu, bá ốtt là. nh Nữnh ì g củatanói,ra làmđề ra uđượcônth gcảm,ntá à,tnh mếnphục.Tacóể th thuânhútn tâmmộtcáchdễdàg,n ộn r rgãi,àmỗi v khi điđếnđâu,đề ta uđượcếp ti đónmộtcáchchân,tành ồn n niệt hg .đó, oD tasẽdễ dàcôn gtành mọgtron ệc. vi 2.Vềphươngdiệngia định: Khngười i ,oàing xãlạmàcònmếnphuc,ươth gnyêu,ta thìsacho mẹ, a vợco,n em anh làhữnn gười n thântuộc h lạikhônquý g mếntđược? a Doảnưởn h tốt g đẹp vbàuytíncủata,mọười ing iađìn trong đề h uởtr uần ànth lươ,ng đứcđộ cả.Và mộtađìn gi ồm hg ữnnh ph g ầntửưnh tế, h ì th thểnàocũnđược g uậtrênh ndướiòah , ấm trong m,oàingê hĩang làcóhạnhphúc. 3.Vềphươngdiệnxãội: h Mộtgườin tuạnh tứ h iếp Nh phápcũnđã g gâyđượcảnhưởntốt g làvàhoán cảiđượcmộtphầnnàohcảnxa h ộih .Sốười ng ut Tứếp Nhi áp Ph càềunhi ìth xãội h lạicàgđược n cảiến ti ,tvàrởthuần àn lươ,ng ện thi mỹ. gười N ườn tah tráchg đạoậtlà Ph tiêu cựcyếmthế.hữnN glờichỉtríchsailầm ấy,chỉđemmộtáolý gi Tứiếp Nh Phápnầyrachứngmi,nh cũnđủ g đáđổnh được angy.ậtTvhy,nếupá dụnệttrig đểtứNhiếp Phápvàocuộcđờithựctế,ì th xãộih sẽ đượccảitến i mộtcáchvô cùnglợilạc. C.KếtLuận hưN nđã trê nói,Tứiếp Nh p Phá làmộtphpá mônđểcảitiếnxãhộimộtcáchcó ệu hi quảhất n .Nólấylợisanlà h mcăbản n , lấyhạnph h úccủachgsaú n nhlàmmục đích. Đâychúgtahãy n hớ n lạitừngđiểmmột: 1)Hãyđemcủacảiúgipchười ngo ếu, thiúng uyề tậng ,n đemtph Phậ ápản gi g nóiđểcho mọnười gi cảiáctùnệngthi , đemdũnglựctihầnn ahyậtchv ấtđểche chởchoười ng chunqua g kh nh ỏilo sợ. 2)hãynóilờiônòa h ãnh ặnnh ,đểcảmhóaười ng tađitheocođườn n glàh. n 3)Hãylàmlợiíchcho mọười ngi tmọ gorn itrườngợp. h 4)hãyhòamìntrhgcuộc on sốn,g côn trong gệc vi củaười ng chunqua g ,nh để ậnrõh đượcgười n unh cầuiết th acủath họ,ầu h iúp g đỡọhmộtcáchcóiệu h quả,và đưadầndầnọvềcoh đườn n gchính. Vậ ylàtử, Phậ chúntakh g ônể thg dửngdưntrước g ữnnh lời g kêuọlợi gi thaấy được. ếu N chtalà úng mơ,ng chtchúnag ưaphảilàPhậtửchânchín,h vìchútađã ng ếu thi aiyếu h tốquaất tnọghr đểut à: nh đólàlònbtừvàlợi gi . tha iếu Th aihđiểm ấykhônờ obgia chúngtacóể th ến ti ển tri tnđườn rê đạo g Pậtđược. ànhv KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 9 LụcHòa AMởĐề 1.Taihạiủa c sựbấtòa: h sự Trong sốnchg unđụn g ằngh ngà y, khôncóg ì g hịa tai bằnsự g bấthòa.Sự b ấtòa h làmunđộcg cuộcsốnchg unvàbgắtbuộcười ng taphảixau, anh nếu không muốnởgầnaunh đểlàmkhổ chu. a ho n ađìn giTron h,em anh khônòahg ,ì th tìncốt h ục hn chialy. Vợchồnkh g ông hòa,ì th ệp iangh chẳnthà,gn concáiphảibịđaukhổ,ì v ần g chì ath phảixamẹ; gầnmẹthìphảixach. a Xómlàkh ng ônòa gh thìayh sirhanầyrà, kiệncáo,chém ếtgi lẫnau. nh Quốcagikhônòahg ì th saragiặtnh giãloạnlạc, dânchúngkhổ sở. Nhânlo ạibâtshòa,ì th chến i tnhiếp ra diễn,hânn siđi hn êuđứn,g suyt. àn 2.Sựquantrọngcủahun hòa: Đãthấysựbấthòaưnh thếnào, tấthiêcũn n gphảithấyđứchuntá òah là cầnết thi ưnh tế h àonchođờisốntp ậg thể. úườn tahngC e gnh óin : "Dỉòah qú vi i "(lấyhòalàmquý).Bốnchữgiảndị ấycómộtcôngdụních g lợivôcùng.ữnNh alấy gi ón làmphươngchâm,ì th bấtluận ệc vi lớnệc vi ỏnh đềuàntựu h dễdàg. n lại Trái ,ữnnh akh ig thinườnó, ng thìcông ệc vi chunkh g ônbờ gaoi cókếtquả. SáchoNcũn h có g óin :"Thờiế th thuận,khônbằn g địa g thếlợi;địathếlợi, khônbgằnânnhg tâmòah "ời ê(tnhi b ấtưhn địalợi,địalợibấtưnh ânnh òa h ). Xem ế th thìđủbết i :yếuố t hòalàquahơnọgết tr trongmọệc, vi mọổti chức.Giađình hòathìađìn gi có h hạnhphúc;nướcàhòan thìnướcđược ành ạnth trị; h ơnlo h ại hòathìế th ớiig nlạc. a Hiểu biếtaiết ơhn sựquagcủa ọntr đứcnhutá òah đời tongr sốntp ậg thể, đứcđã ậtPh chếph ra p á "Lụchòa"chPậtử. oàngh B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa Lụchòalàsáuphươph ng áp cưxửvớiunha choòa h ợp h tậchừv ấtđếntinh ần th ,từlờióin đếniệc v làm.Hòaởđâylàhòaới v mụcđíchtến i tớisựcaođẹp,đến cođườn n giảiotá,h iện onthà tmỹ oàn ,chứkhôngphảiòa h mộtcáchunh ược, nh ụth động,óiain quấycũngừ,óiina phảicũnật. g Hòaởởđâycũnkh g ônph g ảilà phươtện nig đo trogia n ạnđểắnútrh glợimìn về ,h rồilạichến i .Hòaởđâyằm nh mụcđíchlàmlợichotấtcả,gâyạnh ph h úcchotấtcả,ấy gtron có bòngdáng"tựvà at"h khôngcó sođo "tười àngav ". I.LụcHòaà L hữnN gGì Lụchòaồm g cósáuđiểmsauđây: 1.Thânòa h cùngở(Thânòa h đốngtrú): ĩaghN làcùnaugnh ởdướimộtmáà,nhi mộttrog n phạm,vi mộtổt chức,ôm h sớmcóau, nh cùngăcùnn ủ, ng cùnhọcg cùnà. nhg Khđã i sốnchg unđụng hằn g àgnyưnh thế,thìphảiòah thuậvới n u, anh không dùnsức g mạn,h õv lựcđểlấnếp, hi đáđạp hn au. hn Nếulàem, anh ợ v chồng,concái một trong iađìn g ,h ì th phảituậrênh dưới n òah ,,nhar emraem,chồnrga chồn,g ợ v ợ, rav chứkhônđược g lộnxộnvôtrậự,ếp hi đáp,sátphạthau. n ếu N làhữnn ậtPgử, h cùnởg vớiaunh họcp tậ dướimộtmáichùa,ìth uyt là khônphg ảiruộtịt th ,ưnnh gcũnglàữnnh gười n cochn uncủa g đứct,ậPh cùnmộtg lýtưởnmục g đích,thìcũnph g ảilấycáòa ih khílàmđầu,khônđược g chiapheph,ái ỷ mạniếp h yếu, ỷthếếp hi cô,mạnnấy hai được. ếu N làđồngboà,cùnchg unsốn g gtromột n quốcagixãhội,ì th phảilấysự đoànkếtlàmđầu,khônđược g gâycảnồi nh daxáịt oth ,chamnăi xẻbảy,làmàtnh ặc gi chòm,ặc gi xóm;sátphạthau, n chémết gi anu. h gười N nướctcó a câucadaorất cóýghĩan : "Bầuươ tơih lấy ng bícùng, Tuyrằnkh g ácốn gi ưngnh chg unmột g àn". gi Khácốn gi ,g màsốnchg ungtrênmột,àngi cònphảiòa h uậth ,n ươth ngyêu au; nh huốnchg ilàcùngmộtdântộc,mộtốn i g gnòi! Cũntể, hg đãlàhân loại,cùngchunsốn g tnquả rêg dịacầuầy, n thìdù làda trắn,g dađen,daànghayv dađỏ cũnlà g "Tứải h guyn iah đệ"h cả.Đãlàốn gi ười ng ưnh aunh màlạiđemauhn rachếni trườnbắng ết gi au, nh sátàn u, atnh làmmồicho súgđạnn ôv trí,ìth tlà hậ ôv cùnph g lý. i Tómlại, đãcùnchg unsốn g gvớiaunh một ongtr địaị, v mộtới gi hạn,mộtonhà cản,h thìờ boiga cũnph g ảihòaảo h ới v au. nh 2.Lờinóihòa hiệp,khôngtrancãi h nhau: Muốnânth khôngđáđạp nh hau, n khônđối g chu, aọinh khởi cạn bên au, nh ì th lờióin phảiữgi ìn g chođượcônòah ã nh ặnnh ;mọ trong itrườnợp, gh ất nh ết thi khônđược g rầyrad,cãicọu. ha n Cóười ng ânth òah màkhẩukhônghòa,uaănth haun câu gtừn nói,tìmcáchmỉa ma,i châmthọcau, nh ạch h ỏih haun ến gtừin một g ,cuốicùnsag aấu nrh đảau. nh một Trong ađìn gi ,h xũnìgv mộtlờióin khônòa hg ,màuiềnh khaem inh xalìa au, nh vợchồnglytáu,anh chcoa kh n ôngthấymặtau, nh rưỏ t nhữntà kẻ g xãlạ, ùth ằn h u. anh xã trong ộih , cũnì gv mộtlờinóikhônòahg ,màuiềnh khquốc i aph i g ảilâmnạ chến i ,tranh nhânlo ạiphảibịđẩyàolò v sátsathảm n khốc. Bởiế, th êntânh thểòah chuaphảilàđủ,màậtdạy Ph phảihòacảmiệnữang . Nghĩalàười ng ậtửPh phảinóilờidịudà,ng òa h ã nh ới v nhau,hất n thiết khônđược g cãilẫy,ây g ỗg au. nh Nếu cógìắc th mắc,cầnphảibcãi àn cholẽ, ra ì th tuyệtđốiphải dùnlời g óin ôntồn,òa h hã n màbluậ àn . n 3.Ýòa h cùngvui(Ýòa h đồngduyệt): uy D ức th ọ ch cóóin :Ý làệ h ơtrết gọnh ,ón làđộncơg thúcđẩymiệnvàg ânth .Kểcônì gth nóđứnđầu, g màkếtộit ,nócũnđứn g trước g (cônthủ, gvi ộit vi khôi). Bởiế th choê,n trogmộtn ađìn i g h,mộtđotàhể, n mỗigười n cầnữgi ìn g ýt ứ, tâmđịacủamình.Nếuý tưởnhòaềgin ,uiv vẻtì h ânth àlời v nóidễiữg đượchòa khí.Tlại rái ếu n ýtứbấtòah ,ườn th iược trágn nhau,nhét ga u, nha hìt ânth và khẩu khó màữgi chođượcòah hảo.ùD cócố gắnu, iêgbhaon đểânth àkh v ẩu được hòakhí,hayì v sợmộtuyquyềì ng trê,n màphảiănởòah uậth với n nau, h thìsựòah ậàtnhycũnchg ẳngkhácgìmộtlớpsơđẹp n đẽ,ôt lêmột n tấmỗg đãmục.Mộtkhi sựxunđột g đã tgobnrê đếnmộtmứcđộkhôngthểchứađựnđược g ữan ,tấtón sẽổn tunrgatolời n nóia hyữntrongh cág đấm i đá;cũnnhưg tấmgỗkhiđãmụcquárồi ì th ế th onàlớpsơoicũn àgnbê grạnứt n ,đổb ể. Đứctậđã Ph thấuõr ưhn ế, th Nnêdạy gài phảicó tâmýuiv vẻhòaệp hi tongr khichungsốnvới g u. anh Muốnđượctâmýhòaệp, hi phảituạnh hHỷxà.Hỷxảnghĩalàbỏoiraàng ữnnh gsựbuồnph,ềni ờnh ,ậgin khônchg ấp chặttrglòn o n ữngnh lỗi g lầmcủakẻ khác.Cóưnh ế, th tâmhồnmới g thưt,hái vuiẻv được,ývà ghĩn mớitrgsáo n ng, atịn nh được. h VậyPậtửh chútaãy hng cốgắngut ạnh hỷxảmớiđược. 4.Giớiòa h ùnc gtu(Giớiòa h đồngtu): một Trong ổt chức, mộtđoể àthn nàocótrậự,tấtđều cókỹluậtquicảhẳn hoi. đạo Trong ật,Ph mỗiPhậtử,ùy t eo th địavịcấpcb ậ tunhcủa à mình,màọ th lãníth hayềuhin ới gi luật.ười Ng tạiìgiath ọ Ngũth Giới;ười ng xuấtì athgi thọ10 ới gi ếu n làSa,Di ọ250 th iới g nếulàT ỳkheo,348 thọ ới gi ếu n làTỳkheov.v Ni ... KhậtửPih hộihọplại,a hykhcùn i chg unsốn g đểg tuhọc,mỗiàngytùytheo cấpb ậccủamìnmà h ữgi ới gi .Đãcùnmột g cấpbựcvớiau, nh ì th tấtphảiọiới tgh và ữgi ới gi ưnh au, nh chứkhônđược g lộnxộn,ữgi giớinầy, bỏiới g kia,ữgi ới gi ki,a bỏ ới gi ọ ,n mỗigười n mỗiứ. th nếucósựvôkỷluậtnầytì h lẽtấttổênhi chứcấysẽta n rã. Vìthế,đứcậtdạy: Ph khtửPhậi đãchungsốnới gv au, nh ỉtth ệt i đểphảicùnuganh tuữnhn gới i luậưtnh au, nh ữgi đúữngnh ới ig luậtcủacấpb ựcmình. óiN rộngra,gmột otrn rườn t ọ c, gh mộtađìn i g Phậtử,mộtộih chẳnhạng ,bo a ờ gi cũnlấy g kỷluậtlàmđầu.trườn Tong ,g nếuọhcsihnkhôngữi kỷluậtcủa trườn,g muốn ai cứ ra ,ar imuốn a ovàcứvào,imuốn a ọch cứhọc,aimuốnchơcứ i ch,ơi ì th trườnấy g ắtphảisập.igaTrođìn n ậtPhử,đoànsihmỗi n ười ng mỗilàm eoth mỗiýmìn êngri ,h khôntuân g mnă điềuluậtcủaađìn gi ,h khônlà g meoth huấn lệncủa h Huynhtrườn,g thìdgậtửPh ấysẽtanrã.một trog n ộih ênkh vi ôngtôntgọrn điềulệcủaộih ,phânchaicấp, g tựchomìnhsankh g ôncầng ữgi giớiưnh ười ng ,hèn tựchomìnàu, gih khôngữới gi nhưườing èoghn,tựchomìnhcóọch thức khônữgi ới gi ưnh ười ng ôv học;nếu cótìntrhạngnhưế th tấtộih ấysẽtanrã. óiN óm t lại,một tongr đothể, àn đạohayđời,ếu n khôngcùnuanhg gìnữgi ới gi điều,kỷluật,quytắc,ì th chútakh ng ônờbaogi sốnchg unvới g uanh được.Vậật Ph tử,muốnòa h ợp h cùnaugnh đểut p, tậ ì th mỗiười ng cầnphảigìnữgi ới gi luậưtnh au. nh 5.Thấybiếtgiảibàyho c au nh hiểu: (Kiếnòah đồngiải): sự Trong sốnchg un,g mỗiười ng ểu hi bết i đượcđiềugì,khmá pháđượcđiểm gì, phảiải gi b ày, chỉb ảochười o ng khácểu. hi ưNh thếtrìndộ h ểu hi ết bi mớikhông chênhlệch,sựtuhọcmớiến ti đềuần tềinhv bìnđẳn h g,mớidễữgi vữnữaig ữnnh ười gn cùngởmộtđoể. thàn Khtakh i ámphárađượcmộtđiềuì g mớilạ,ah ycómộtýkiếngìhayo,h nếuta khôngiảibàychười og n chunqua g ,nh ìth khônữngnh taglàmộtkẻíchkỷ,màcòn tạoramộtsựtắcẽngh n ữagi sựthôncảm g ới v ữnnh gnườikhác.Lòních g kỷàsự v tắcẹnngh ấylàmốidâycủasựchariẽ,bâtshòa,xungđột.Trớcmộtấn v đề,mỗi ười ng sẽnghĩ, sẽthấymỗicách,vàdođó,sẽây g ờ, nghi ongmaah trgđo on àn ể, th vìphầnđôngkhônết big . vàoatin hất N làtrgki o n sánh cht,Phậ ừaều, vnhi vừacaosiêu,ađủ vừ lo ại,mỗitậửPh cóể th khámpháramộtkhíacạnhkhácu, nha ìm t một ra ýghĩan cóể th đú,ng mà cũngcóểth sai.ười Tgron trườnhợp g ấy, màkhôngấpiải rútg bà yquanđiểm,ý kiếncủamìnchh omọười ngi tđo rong ểàthn ểu hi bết i ,ì th khómàcóthểsốnòahg ệp hi vớinhau. 6.Lợihòaùnc g chiaân c au hn (Lợiòah đồnquân g ): Vềtà ilợi,vậthực, đồdùnph g ảiphânchiachocầnhanuhaycùnuagnh thọ dụn,g khôngđượcchếm i làmcủa,êngri hayiànph gh ầnềunhi vềmình. kh Trong isốnchg un,g ếu n cógười n đemchực,othvậ yphục,mềchn ếu, i uốc th .v anvthg ...tì h phảiđemquânphântấtcả,nghĩalàchachi o đềuu, anh khôngvì tìnêg,hrin kẻítười ng u, ềhin kẻốt t gười n xấu,ưn nh ph g ảilấycôngbằnlà g m. trọg n Giữđượcưnh thế,ì th dùởchunìn ghn ười ng cũnẫnvg òah vui.lại Trái ,nếuì v tính tư,ýtênhamgri amitàh lợithìdùchỉcóibười angvà chunsống ới gv nau, h cũng khônthể g òa h được. xã Trong ội h sởdĩcósựxungđộtdữdội,phânchaigcấp,cũngdovìếu it h sự"Lợiòah đồngquân"cả.ười Ng giàuì th àquá i g ,kẻèoì nght èonghxơ,kẻdihn ựth uyng aruộn ng đất g còbaytẳn h cág h,n cókẻkhôncó g mộtchòiváchtranh đất. Dođó,khônể gth cóhòab ìnhđược:ườing ôv sảnxunđột g ới v kẻữu h sản,ước n ng sanhsựvớinướcphúcường. hèođói ếu n ânnh lo ạiâm th hiểu rằng:cuộcàui g sanhphúquýângtronh ,agin hưn hạt sươđọ ng trêncàg o,nah cônda g ển inh v đời trên hưn bước ọtn ổin trênmặt bển i ,ì th chắcsựchêhlệch n ữagi àugi èovànghsẽớtb điềuhi n lắm,vànhânlo ạisẽ bớtxungđộtaunh . ơ nh Vớimộttnhấn i b ìnđẳn h glợia,th bcứu từi khổ,vớimộtuệ trih sothấu i õr sữ vôườn th ,g ả gi tạmcủacuộcđời,Đứcđã ậtPh dạy:"Cótàilợi,nêtùyphchận asớt i chau", onh ahytriệtđểnữahơ :"Lợiòah đồnquân g ". bậ ychtđã únga làtử, Phậ phảicố nê gắnực gth chhàn ođượclờidạyấy. C.KếtLuận Đểcómộtýệm ni tổngquátvềLụchòachtagúhãy n ônlạimộtlầnữan ,ữnnh g ýchíntr6đi hong ềuchỉb ảocủađứctậ:Ph 1)Hãychunsốn g gvớinhaumộtcáchhòahợp,ãy h chunlưn g gđấucật,đùm bọcau, nh chứkhôndùn êng õvg lựcđểđàp ná au. nh 2)Hãyóin năgvớiuhan mộtcáchdịudà,ng òah ã; nh ếu n cóđiềuì g thắcmắc cầncãi bàn ,ì t h cũngphảibàncãitroônng òa h ,lễđộ. 3)Hãyuôi n dưỡgýn ốt t đẹpđốivớiu, nha ãy h traudồiđứchỷxả;đừờ oingba ùth m, iềh u. ganhtỵ 4)Hãyữgi đúgới in luậưtnh hau, n ãy h lấykỷluậtlàmđầu.Vô kỷluậì th khônmột g đothể nà ào ncóể th tồntạiđược. 5)Hãyải gi b àyữnnh sự g ểu hi bết i ,ữnnh ýg kiếncủamìnhchoười ng chung qua. nh gười N thônểu hig ều,hi n phảicóbổnphnchậ ỉbà ychoười ng ậuh ến ti vàdắt họđikịp mình. 6)Hãychađồn i gđềulợi tài thuập th đượcchữnoh n ngườicùngsốnchg ung vớimìn,h đểmọườingi đềuđượcỏath mãn,uiv vầy. Sáuđiềudạytrênđây,nếu chúực tahng iện h mộtcáchtriệtđểthìagiotrn đìn,h chmẹ a vợchồn,g em, anh đềuđượchòathuậnyêuinv ,agệp inh mỗigà ny mộtthịnhđạt;quốcađược gi hùncườn g thịn g trhị,thếới gi hòab ìnhalạc. n Riềtrêngoới iv ậtPửh chúgta,n nếuápdụngđúđắn g n pháp"Lụcòa h ",thì sựtuọhccủachtaúngmauđượcến ti ộ, b cođườn n iải g otđược áh ần g ,ơhn àcản v h ới gi Cựclạc khôngphảichỉlàmộtước. gọvn Vậ yxikh n uyêcán ctPửhậ mỗiười ng sau khhọci iểu h rõLụcòah ,phảiật h chhàn ođượcàkh v uyêmọn ười ngi ậtheo àn ,đểcùnưởngh ghạnhphúcchun. g - *^ -* KhóaứTh Hai ThiênThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 10 TịnhĐộ A.Mở Đề Trong vũtrụóc vôlượnghtếgiới hưN đứcàậtnPgyh xưađãdạyàcáv cnhàkhoọach àngyan yđãxácận,h ũvtrong ụtr nầycóằn h sahàg số thếới gi .Mỗiđem,chước tagún mặtlêndòmrời t , ubiêonha gôin sao lấp láanhylu mờxatít,ện hi ratướcmắtđây ta làêubohina ếth ới gi .Ngaymộtdãyânng àvới h ữnnh đá g mtrắnlờ g mờưh n mâyb ạcđó,cũnđã g chứađựnệu gtừrin ếth ới gi rồi.Huốngchoũtrngv trụ,đâuphảichỉmộtdãyânng hàmàcó mấygàdãy n ưnh thế.iph Cá ầnchútngahấyđượcmỗiđem,mặcdù khônthể g đếmết h , chỉmớilàphầntrấthỏn soới v vũtụr mêmôn nh màg takhônể gth ấy th được. ki Trong ườn tnh dạy: g phươĐôn ng cóg vôsốế th ới i g ưnh cátsônghằn,g mà phươTngây,phươNam, ng phươBắc g n cũnưgnh ế th (kiDđà nhi . ) hưnN chg ỉcóế th ới gi Cựclạc(Tịnhđộ)làvuiơhncả ubêhiaonTrg thếới gi ấy, có thếới ig ôuế,có thếới gi thanịnh,cóthếới gi đaukhổ,cóế th ới gi anvui,cóthếiới g mớihìn tàn ,h cóế th ới gi sắputêi diệt,cóế th ới gi ậtchềênvhi ất, cóế th ới gi trgọhềinần v . eo Th lờiđứcậtThích P Cadạy,ìth ôtrongv lượnthế g ới ig ấy,chỉcó thếới gi Cựclạcha yT ịnđộ h củađứcậtAPh _Đà Di làvuiơcả. nh Hôma nychúntôig xitrìn n hbàyềthế v ới gi Cựclạcấy,teo h hưn lờiđứcậtPh ích Th Cađãdạy. B.ChánĐề h .I DanhHiệuVà CảnhTríCõiCựạc L HayTịnhĐộ Mộtôm h ìn h n ấy th ĐứcíchtậThP a,C dunmạo g khác lạ,ôv cùnoahngỷ,NàAig mới Nan hỏiậtP: h Hôma nytạisaodunmạo g củaậtlại Ph khcá àhơngyườn th g? ậtdạy Ph rằng: Tacảmớ hn đứcậtAPh DiĐà, muốnắc nh đếnhânn địacủa,Ngài đểchỉdạy chochsaúng ph nh ápmôntuTịnđộ. h gàyN dạyrằng:từcõiTaBàầy n ướn h gềph v íatây,mười hơn muônứccõi,có mộtthếới gi ọiglàCựclạcha yTịnđộ. h ước Ởn đocóđứcật,Ph ệu hi làAĐàDi , Ngàitườn h uyết thg pháp.Cảniới hg ởnướcathnịnấy, h vôcùnđẹp g đẽ,sálạn ng g vuitươ,i phcản go n cả h txõi oàn ưnh làmộtvườnoahvĩđạiới v nhữnàcây ngh angy ắnng ,ữnnh tườn g ogamh hữnn dây g leoũr xuốnưgnh màuấm, g ưnh lụalà;cóhữnn g hồước n chứađầyữnnh tghứnướccó támcôngđức.Đáyhồlátbằngcá; tvàng tongr hồcóữnnh ogahsenlớnbằnhgxe, bán đủmàu sắc,ươh tỏang ơmth gát,n vàcóòa h quađẹp ng đẽ:ễh oamà h uxa,nh thìphátrahòaquagnxa; nh hoamàutrắn,g ì th phát rahòaquagtrắnn ; g hoamàuồnh ,g thìphátrahòaquaồn ghn ...Đườn g ság cầucống, đèđà n i,điệncácởcõiTịnđộ h đềulàmbằngọcn chvàng âuu, bá vôcùngquýá. ig miCh chócởđâylàữnnh ứ gth chimbu, á ưh n bạchạc, h khổntước, g hvỏ, an xá lợi, cală,ng tần.v àvgi ...nhữntứ gh chmi à ny,àngyđemsáuthời,óth ữnhran ứ tg h ến ti ph g p á divi ệu,òah lẫnữntrongh đi g ệuạc nh tê,hing làchn e oaingh đến,cũng phảiliph ền átâmhoanỷệm ni Phật.CácloàichimdođứctậAPh ĐàDi ến bi óah ra đểuyết th [hápchochsiúng e. nhg ẳn Ch ghữnn chg mi ếtbi nóiphp, á màchođến nướcchảy,ógi thổicâyreođềulàữnnh lời g uyết th phápidi v ệu,he ngai cũnđề g u phátâmệm in ật,Ph ệm in p, Phá ệmni . Tăng Ởđấy,khônbogiờ a cóbóngtối,vìờ nh hàoquagcủa n ậtph Ph átra,sáchng óiluônluôn.ản C ới gih m, trêanghi huy,hoàng xiđẹp nh ưhn tế h làdosứcđạiuyện ng củađứctAPhậ ĐàDi ,cácb ậcBồTátvà áchTnh ú,ng tonlà à bcậ Tượnh gtện hi gâyên. oàncản hTrg uậth tện ni ,vuitươưhin ếth nêtấtcảmọười ngi ởđấy,ai cũntấn ginh tuàdễ nvh đượcđạo ànht ghiệp. n I.NhữngĐiềuKiệnĐểVãngSanhVềCõiTịnhĐộ Muốnđượcsaềcõi nhv Tịnđộ, h trướccần têni phảiđủbđi a uề kiệnsauđây: 1.Đứcnchti ắcchắn: ki Trong Honh mghiêaN cóóin :"Tinlàmẹcáccônđức. g có Tni thểàtựu nh quảbồđề".Lòntgcó in bkh a íacạnh: tậ)là PhTnai đágsán nsuốt g bicứu từ khổmọilo. ài Vìmuốncứuđộchúng samanh uhếtkhổ satnử, h Nnêmới gài chỉbàycảnTịn h độ h củaPhậtAĐàDi là mộtcảncó h t. hậ oágph ib)Tn ápcủaóitnPhậ ralàđúđắn ng cht,ơhận dạychúntaph g ảinhất tâmệm ni ật,Ph cầuãn v sah vềcản nh giới h củaậtAPh DiĐà.chgtainú Ch ắctheo áogph i ápcủamààiNg tuì tành sẽđượccôn ànht . g c)ởTni nơisứcmạncủa h mìn. h nếuậtaâm h chnti ắc:talàPhậtsẽành,t ất nh tâmtrìiệm n daệu nhi ật,Ph quyếtchắcsẽđượcvãnhsacõi nh Tịnđộ. h 2.Lậpuyện ng ữnv àgvn: guyện N làý muốntốtđẹp.lậpuyện gn ữnv nvàghĩalàết thi mo tha gmuốn n , lập chíuyện ng khônối gth chuyển,quyếtsiCực hvền lạc,dùcóặp g btrởoa ạign agin lao ,khổ sở.ải Ph có tấmlòniết gth a,th khônờ gi phútnàoxaolãnýg muốnđượcềv gầnPhậtADiĐà,hưn conđixaết tih ađược th ặp gvề mẹ. mọTrong côn i ệc vig lớnlao,chínguyệnlàqua. tọngr Khôngcó chíuyện ng , ì th khôncó g ì g àtựu nh đượccả.mộtàvănđã h ếtvi rấtđúng:"Đườnđi g khó, khônkh g óì v ngăsôngcáchú,in màkhóì v lònười ng ạing úe ni sông". Ngườicó chuyện ing ,ưnh uyềth có n lá,i ưnh ựang có cươ. ng ệcTừvi đờichođếniệc v đạo, muốncôn nhtà ,g điuề cầnyếulàlập chínuyện g choữnv . vàng 3.ực Th htàneo đúgchn í guyện n : Đãso chíuyện ng rồi,phảithựceo ànth đúchg n íuyện ng .Thựcởhàn đâylà luônluôntrìiệmn daệuhin ậtAPh iĐàD ,iệm n luônluôngokh trn đii đứn,g ằmd n ồi ng , chođến"nất h tâmbấtloạn". T lại, điềukiệnêquyết óm nti đểvãnsag ềthế nv ới gi Cực lạccủaậtAPh Di Đà,khôncó g ì g khókhăn,cũnkh g ôncó g gìbóbuộclắm,màilại trá ,b ấtluậ,nai sang ,hèn àuig èo,ghn rít ức th ahytếu hi ọ ch đềucóể th cóđược.Đó là:Cóđứcnmạn ti h mẽ,lậpguyện n vữn,vàgn thựceo thàn đúngchíuyện ng .Cóđủba yếutốTín, hạn,h uyện Ng ,làcóể th o ớclêđườn n gđiđếncõiCựclạc.Cuộcàtrìn nh hấycóểth chmậ cóể th mau,có thểkhókhăcó n thểdễdà,ng ưnnh ađã gi cóđủbađiuề kiệnấy, ì th ế th onàcũnđến g đích, ĐứctậAPh iĐàD lúconàcũnsẵg sàng gchn ờđợiđểđón ếpti chúgta,n ưnh mẹchờcođi n xaề. v Nưn h nếu g mẹchờcomàn conkhônhớ gn mẹ,khôngmuốnqua yề,v ì th mặcdùcógầnaunh điữan ,cũnchg ẳnkh g ácgìhai ườing xâylựnlại g ới v nhaumàđi,mộtgười n đivềphươgNam,n mộtười ng điề v phươBáng c,càđi ng cànxa g ,khônthể g gặpaunh đượcữan .lại Trái ,ếu n coơnh mẹ,mọtlònmuốn g gặp mẹ,gorlú tn cmẹcũnđa g ớ nhg àchv ờđợicoì, nth cũnhưgn ười haing hướnauềngvh màđi,mọười tgn ởphươTây ng đivềphươngĐôn,g một ười ng ởphươĐôn ng đi g ềph v ươTây, ng mặcdùcócáchxemuônùntr ,g ế th nào cũngsẽặp g u. nha nTati PhậtAĐàDi ,taquyếttâmực có th ện hi chíuyện ng ấy,ì th mặcdùcõi Cựclạccáchxamườimuônứccõi,khlâm i chun,g tcũn a gsẽđượcđứcậtAPh iĐàD chvàThán úện nghi để ra ếp ti độềcõi tav ấy. .I háp P TuVềCựcLạc(TịnhĐộ) ươPh ph ng áput ềCực v lạccóềuhi n lối,nhưnkh g ôngoàcáni cphp á ệm ni ật. Ph Đâylượckểbốnphp á ệm ni ậtP: h 1.Trìdanhniệmhật:P Trìdaệm nih tPậức h làữgi mộtlònớ ngh nghĩdaệu nhi Phật,làệm ni "Nam môAĐàDi tậ". Ph Khđi i ,đứng,nằm,ồing ,,ăn uốncũn g ệm. gni ệm Ni từbuổimai khimớiưc th dậy, chođếnbuổitối,trướckhiđingủ.ệm Ni suốtcảà ngykhônxen g hở.Khần ig điủ, ng ồing xếpb ằnàbáhaginykiếti,àg chắpta ymàuyện ng rằng: "Colời tin củađứcậtAPh DiĐà,ữi g mộtlòngệm ni daệu hin Ngài,uyện ng đờiầy, n bêuaohin tộichướnảy tgh đềuêuti sạch, đếnkhlâmi chunđược g àcátvPhậ c vịBồ,Tát đếntếp i dẫnchúcong Cựcvền lạc. 2.Thamcứuiệm n hật:P ápPh iệm n ậtươ Ph tợ ng pháptrìda,hn ưnnh màg cókhácĩangh , làmmôi miệnkh g ônđộn g ,g ệmni khônratếngi ,g màtongrưtưởncóg ệm i n Phật. Khniệmcóến ti thì g xétến ti ấy g đâu từ màsar. nha Đếnkhhết i niệmkhông ng ữan ,thìxétến he ti ấyg coóin điào vchỗào. n Xétchobiếtchỗsi,ranh chỗrởt ềlà v đãđượcmộtphầncônph g u khácao rồi,cứữi g nhưế th màệm, ni đừchgn otánlo ạn, ìth chắccógàyn mitâm hn kiếntá. nh 3.QuántưởngniệmhP:ật Làquátưởn n hìn g dun h đức g ậtàởPh trướcmắt,ta mìnhcao mộttrượnság u ước, th đứnotragênhsen,vàquáthânn tacũnồign ntrêhoasen, chắp tayhầuật. Ph ấy ậtPh t,a ấy tah tP. hậ Quáhưn ss th lâugày, n đi,đứn,g ằm, n ồi ng ,ắmnh mắt,mở mắtđềuthấyPhật,tứclàphápquáđã n thuầnục. th 4.Thậtướng niệmhậtP: ậtướn Th ệming tPhậlàniệmậthợp P ới v chântâm.Vìtấtcảcácphápđềudo tâmbến i ện hi , bởitâmến bi ệnhi ,êntướngnóđềulàhưọ(ph ngv àmsởtướng,agi thịưh ọg),nv duycóchântâmlàchânthậ,khôngsi,nh khôndi g ệt;khônchg ứ,không la,i xưaa nyatnhịnbìn h đẳn h ưnhg ư, nh khônhưg ,vọng khônếngbi diệt,chêno mớiọlàgi tậướn h . g Baphápiệm n ậtrước Ph uộc th vềSự,cócátnhá chệm ti tuệm tivà quán.Đến phápứ th tưầy, n làthuộcềLý v ,htán caosiuê ơcả. nh ệm Ni Phậtđếnđây,mớionàh trốt oàn orá,mớiộg n mìn tánh hlàậtAPh iĐàD ,tâmmìnhlàcảnTịn h độ. h ưnhN chg tph únag ảiluônluônớ nh rằng:ờ nh cóSựmớiển i h raLý.Trớchết cũngdoTrìdaệm hni Pật,h uáQ tưởn n iệm ng .v Phậtv ...nhờlốidụncôn g gtuba pháprước, t đếnlú cuần th thụckhôncòn g thấycómìnlà h ườing ệm ni ậtàPhlà v mộtvịmìnhệm, ni chỉcòncómộtchtừanhơváyênlặn,g vừachếu i soikhônă,gn khônsở,g khôngbỉ,khônử, thg khônữu, gh khônvô. g ỗCh nàychínưhn Ki trong nh tứThậpNhịCươh ,ng óitnPhậ :"Nệmi đếnchỗôv ệm"; ni haytroki ng Anh ĐàDi óin : "Đượcứt nh tâmb ấtloạn". IV.SựQuanệH CủaNiệmhậtTron P g LúcLâmChung eo Th quaệm ni salầm i củaphầnđông,ì th khôn i gbàchamẹchết,concháu phảikhócchềuohin mớilàcóiếu. h ềuhiN ađìn i g hlạicòntuêh ười ng đến"khóc mướn"đểcho "rmậ đám".Theođạoậthì P lại trái ,lú cônb àgchamẹchết,màco n chuá khóclócều, inh làmồn,ối r lo ạntâmthầnười ng sắpchếtlàcochn áub ấtiếu. h ậthế, T phútquagấy ọntr cầnđểchười o ng sắplâmchunđược g yêtĩnn ,h đừgn làmchođộn họ tâm, g cảmxú cquámàkhó lìabỏcõiđời. Mộtđiềuquaữatrgnọ là,khigầnlâmchun,g ết bi rằnkg ể th sốngđược,các trầnduyêênbuônbỏ, g đừgmến n tiếccủacải,àcửa nh đẹp,concháu. goan Lòng quyếnluyếnấylàmchogười n sắptrầnừ khóãn v sah . nh gsáTron chcóvídụn: g ưnh cocò n bịcogaokẹp n miệnlại g ,mặcdùcóđủcáhquạt n mạn,h màkhônthể g ba y lênđược. ớ ênhN rằntcárogn cệp nghi ânnh ,cậtnửệp nghi ệp hi(ng trướckhilâm chun)là g có mộtlựcrấtlớngsự otrn đầu. ai th ếu N còntâmệm ni mtha lammếntiếc, ì th bịluânồih trởlại,đểữi g gìncủacải,vàkếtduyênlàmtìnhngĩaáâni ữan ,mãi mãisatửnh luânồih khôndứt g . Vậ ytrgph on út lâmchun,g gười n đươsự ng cầncótâmhồnoat,náh không luyếntiếcđau khổ,màtilại rá ,phảiết thi thacầusiTịn nh hđộ.Cònữnnh ười gn thân uộc th ìth phảisự tránh khóclóc,níukéoười ng sắp từrầnàph v ảiộh niệmhếtsức àtâm, nh đểongvliười nhg lâmchunđược g ẹnh àsinhg êuotá. h V.háp P Môiệm nN hPậtDễTuVàChắcCHắnCóKếtQuả Đạotậcó Ph muônànph g ápmôn,tựuunrt có g phápmônệmni tPhậlàdễut cả. hơn Cácphp á mônkhácnhưcomọn đục t ốntrgegmắttừn màlên,cònphápmôn ệm ni tậưPhn conmọtđụcagyn mìnhtremà. ra aiph h ươph ng pá đềuđưacomọn rat khỏiốngtrecả,hưnn ph g ươphng p á saukếtquảmau chónơ ghph n ươph ng p á trước. Cổơdạy: nh "Nười g tumà ềnThi khôngtuTịnđộh ệm ni( tPhậ)ìmườigười n lầmhếtchín.NgườituTịnđộ h màkhônamtgh ,ềThin muôngười n tu,muôngườin đượcãn v sah ếu n(h hất n tâm).ệm Ni ậtcó Ph cảamht ền,Thi ưnh cọ pđãcósức mạn,h lạicònmọ cêmth sứng".Nghĩalàlốituệm ni ậtđãPh chắcchắnrồi,màcòn amth ,Thiền lạicàchng ắcchắnhơnữa.Cònườing khôntug ,ềTnhi màcũnkh g ông tưTịnhđộ,thìưnh nằmườn g sắt g ónn ,g ôm và ụrt đồng;nghĩalàkhôntug mônnào, cứtạođiềuác,thìphảiđọođịa avà ục, ng chịuàph nh ạtkhổ sở.Mộtphenđểmất ânth ười ng rồi,khómàtrởlạiười ng được. VI.DẫnChứng áp Ph mônệm ni Phật,chắcchắnđượckếtquảmỹmãnưnh ýmuốn. KiĐàhDin , kiThập n LụcuáQ ,n kihnHoêm, iaNgh kihPươ n Đẳn ng .v vg ...đềuph tánh áp mônệm ni ật. Ph cCá vịBồTátcũnđề g utupháp mônệm i n tP . hậ ưNh àVăNig ùThn BồTát, btikệroàng phuyện átng ,cónói:"Nuyện g ã ng lâmdụcmạngchunời gth ,hứt tnrừậ ếth chưchướnạign ,diệnkiếnbỉậtAPh DiĐà, tứcđắcvãnhsaAnnh lạcquốc". (Nghĩalà:Nguyệnkhitôilâmchun,g dứttrừcácđiuề ạiăng ,thấyđứcAĐàDi trướcmắt,liềnđượcvãnhsavềcõi nh Anlạc). PhổgàiN Hiền,Mã Ngài Mi,nh Lo Ngài Tngọ,h àiVô gN Trước,êTàinhNg ânTh tbêướn n tông ,NgàitríGiảĐạisưêaibtônnTh ,NgàiHiềnThủbHiên ền ủ th ônt ,vàcoềunhi vịT ổsưkhcá cũnchg uyêệm ni ậtcầu Ph ãn v sah nCực h lạc. áp Ph mônệm ni Phậtcósựliệm nhgi rõ. ràgn ưhN ởTunr gHoa,àHuệ g iN ViễnlậphộiLiêXã, n chuyêntuphápmônệm ni t,Phậ balầnấy th tP,hậ khlâm i chun,g ết bi trướcàngyờ gi ãn v sah . nh TạiViệtNam,ất iNhgà Địnchh ùaTừHiếu, NgàitườngVân(ởHuế),iNHòa gà ThượngTếXuyến(ởHàam)N đềubiếttrướcba àngytị h tịch.ằn Ch ữngnh cág cNàixuất g a,gi màànbcư ghê sĩưnh ônchg ủThời (GiaĐịn),h ônóPhg Kiởnh NamĐịnh(BắcViệt).v v ...cũngbiếttrướcàbgyan sẽ lâmchung. áp Ph iệm n ậtcòn Ph cóềuinh liiệm nhg lạthườnkh g cá nữa,khônthể g kểxiết được. VII.LợiÍchCủaiệm N htPậTrongĐờiSốngHiệnTiền iệm N Phậtcóuiềnh lợiích,khônnhững gđờisauđượcvãnsah hcỗi n t,ậPh là lợiíchchín,h màện hi tạicũncó g ềuhi n lợiíchiết th ực. th 1.Niệmậtsẽ Ph trừđượciệm n chúsang nh: iệm N chúsang htức n làớ nh nghĩđếnhữnn đi g ềuxấuxaưnh am, th ạngi a,kiuê că...D ng ữnonh gđiềuhớ n ĩangh ấymàlờinóiha yệc vi làmđềuvươgman tnội g lỗi. Nếuệm i nta Phật,thìtâmtríkhôncòn g ớ nh ghĩn đếnữnhn đi g ềuxấuxa,miệnàvg ânth khôngtạoệp ghiran cá hĩang làtadiệtđượcệm ni chsaúng . nh Mộtờ gi iệm n ật,Ph làmộtờ gi bớtiệm n chúsang ; nh mộtgày, n một,ángth mộtm, nă mộtđờichuyên ệmni t,ậPh làmmộtà ngy,mộtá,tngh mộtăm, n mộtđờihđược trán ệm ni chúnsag ,nh tnhđược rá điềuc, á àlà v mđượciệc v là. nh 2.Niệmậtsẽ Ph trừđượctâmbuồnphền: i ữnnhTrog glú cbuồnphềđa in ukhổ,ưnh khgặp i cảncoh cán ẹtib ly,ợ v chồnxa g cách,àcửa nh tiêu.v tnva ...nếuiệm tan ật,Ph ì th buồnphđaềni ukhổ sẽêuti . tna Vìsaoậvy?Vìmộtkhớ itanh nhĩag đếntậPhAĐàDi ,đếncảnới hig của,Ngài ì th khôncòng bntâm ậ ĩngh đếnữnnh nỗig iềmn của riêng taữan .ệm Ni tđổi Phậ được ệm ni phãoiền làthế.Nếuệm ni ì ậtnhPgă ệm ni phềão ni phảiảm. gi Cổhonê đứccóóin : "Một câuệm i n tPhậgiảioakh n êni". Tómlại, sáu chữmNa môAiĐàD ật,Ph cólợiíchrấtềuhin vàthiếtực th làlàm uêti tanđượcphềão ni hiệpng chướng.Nếuười ng khôngtcó in ước n Cựclạc,có ậtAPh DiĐàmàniệmật,Ph cũnẫngv có lợiíchều. nhi VIII.QuyếtNghi 1.Cóười ng hỏirằng: ậtcó Ph ôv số,ì v sao chỉệm ni PhậtAĐàDi ?Trảlời: TấtcảchưPhậtđềuđồngmộtể th tnhchá ươnh bìnđẳn h . g ệm Ni tậAPh iĐàD tứclàniệmtấtcảchưtP. hậ Víưnh trmột go n cănphònrộn g g,quahtườn n có g treo tmră cáươig ,ng tachỉđứnsog ovàmột i tấmgươ,ng màcảtmră tấmươg nđề g uphản chếu i hìnhảnhta. 2.Lạicóười ng hỏi: ậtđã Ph cókhắpơ,in thìcảntPậhcũncó g khắp. nơi Tạisaokhônệm nig Đông phươật,Pnhg amN phươgPhật,n màchỉcầuvềtâyphươCực ng lạc? Trảlời: Đúglà n cõitởPhậ đâucũncó, g muốncầuềcõi v ào ncũngđược,hưnn chg úng tcha ỉcầuvềTâyphươPật,ngh vìhailýdo : )cản a Cực h lạcTâyphươnglàcảnmàh ờ nh đứcậtThích P ới Cagi ệu, thi chtbúnết agi rõơcả. nh Đếnmộtcảngiớih màtađãcóýệm ni ờ biaog cũnơlà nh g đếnmộtơtacòn in xalạ,khôngrõết bi gìcả. b)Tachuyêntưởnệm ngi mộtcảnới hgi nhấtđịn,h ì t h tâmsẽđượcduyất nh . N ôm ếu h nayệm ni cảnới gih à ny,hômsauệm ni cảniới hg khc, á ìth tâmsẽlo tán ạn,ý ệm ni khônđược g p tậ unrt g.Cũnưnhg ềunhi ả ng thìdễlạc. Bắntênphảihắm n àov mộtđíchất nh định,mớihycọ. ntrúg uT php á môniệm n ậtcốtPh hất n làđược "nhấttâmbấtloạn". C.KếtLuận áp Ph mônệm ni Phậtlàmộtphp á môndễut cả. nhơà ệm Ni tkh Phậ ônph g ải h g,ọcnh sức,khó khăn.Ngườitríthức, kẻđibuôn,ười aocôn ng làmruộn,g kẻthợ uyềth ,n bấtluậởn đâulú và conà,đều cóể th ệm ni đượccả.áp Ph môniệmn tđã Phậ dẽut màlạicó kếtquảchắcthậ,mãn êvin làvãnhsaềtây nhv phươnCực g lạc. Somuốn ng cókếtquả,điềukiệntênquyết i làphảicó:Tín, Hạn,h uyện Ng đầy đủ;phảicósự;lýiêndun v ,g khônchgnê ấp sựbỏlý,a hychấp lýbỏsự.Cốtyếu là phảiiệm n đếnhất n tâmb ấtlo ạn,cầusavềCực nh lạc,khôncòn g khổ:sa,nh ià,g b ệnh, chếtữan . útađã ngCh trótsinhraởcõiđờinầy,alại i khônbết gi cóânth làkhổ,dùcóuiv đinữa,cũnchg ỉvuitrogchn ốclát,màcákh i ổ lạiđeođuổieo th luôn,ưnh axe ihbán lăntheo sauchâncoò. nb Vậychêúnchtag uyêncầuệm ni ật,Ph đểsớmđượcải gi o t. áh Sáchcócấu: "Mạcđãilãolaiphươệm nig tP. hậ Côphầnđathịếu thi ơênh". i ĩaghN là:chớđợiđếnàmới ig niệmật;Ph trgonhĩađịa,iếu th chomồcủa thàiếu ng ên.i Vìậ vy,ờ trgoin phútcònmạnkh h ỏe,chgtaph ú n ảichuyêncần ệmni t.ậPh Biếtvôườn th còn g kiêntâmchờđợichtagúchn o đếngà nymachi ăng? - *^ -* Khóaứ Th Hai từiêaPhậGinT oá o 0- DÀNBÀI A-MởĐề: ậtửPh tupháp mônệm ni tPcần hậ phảibiếtlailịchạnvàh uyện nhg củaĐức tậAPh ĐàDi B-áChĐền I.Giảinghĩadahiệi n "ADiĐà" II. Lượcsử:ĐứcPậtAh DiĐà: 1.oCcủa n ĐứcĐạiôn Th gTríThắn,g eo th kip ánhP Hoa 2.T ỳkheo quábạch n -hàocủaĐứcậtKhPh ônVươ g ,ng eo th kiuánhQ ậtPhn Tam-Muội-Hải. 3.Vôh-Niệm nTrá Cuyển h -Luân-Vươ,ng eo th KiBi nh -Ho a 4.KiềuiCalà Th cocủa n NguyệtThượngLuânVươngbỏgôin ubá xuất,iag tu chứnPậtquả. gh III.48Đạiuyện ng củaậtAPh DiĐà C-KếtLuận ânNh địahạnuyện ngh củaPhậtAĐàDi doờ nh PhậtTíchCachỉdạy KhuyênPhậtửotheo in gươt,gPhận guyện n độchsaúng . nh BàThứ i 1 LượcSửĐứctậAPh ĐàDi à48 v Đạiguyện N A.MởĐề: Câycó cội,ước n cóuồn ng .ậtửPh chúgtaph n ầnuềnhi ut phápmônệmni tậPh đểcầusaThềvịn n hđộ(Cựclạc),ì th phảiiểu h bết i lịchsửcủađứctậAPh ĐàDi ế th ào n,48 àv lờiuyện ng rasao. ĐứcậtAPh iĐàD có cônđức g rấtlớnàhãn v nguyện h rấtquảngđại.àcó iNg ânnh duyêóahn độchsaúng nởh thếgiớiTa-Bààyn rấtều. nhi Muốnchochsaúng cõi nh ầy n ượt v khỏikiếplầmancủa th ữnnh cág ikhổ, sa,nh à,gi b ện,h chết,đức nê ậtThích P Canóirõânnh địahạnuyện hng củaậtAPh DiĐà vàkhaithịphápmônTịnhđộut rất hàn dễdà. ng ượn Từth lưu g tríthứcđếnạnh g dânthường,nếuchai uyêntu,cũnđề g uđượcvãngsancả. h B.ĐềánhC : I.GiảiNghĩaDahnHiệu"ADIĐÀ" AiĐàD làdịchâmchữAmita.Hádịch n nghĩalàVô lượnTọhvàVô g lượng Qua. gn VôlượnọTgnhĩalàtuổisốnglâu khôncóg sốlượn; g VôlượnuaQg ng,là Ngàicóoqua hà gsán suốt ng khônlường . g II.LượcSửuT ânNh Vàứn Ch gQuảCủaĐứcậtAPh DiĐà ỗCh ânnh địacủađứcậtAPh iĐàD ởkiếptrướcrấtiu, ềnh khônthể g kểxiết, na ylượcóin 4kiếpưnh sau: 1.KiDiệu nh PhápLinHoê ởa phẩmíTh dụ,hóaàcó hnt chép: "ĐứcậtAPh DiĐà, kiếp trướclàcocủa n đứcĐạiTônh gTríắnTh ưNgh La. i gàiNhờ n côngđứcườn th ản gi gkip Pánh Hoachochsaúng e, hng àhPậtnê ệu hi làAĐàDi ,ởcõiTâyphươCực ng lạc". 2.KiQuánh ậtTmaPhn -Muội-Hải,chép: "Đờiquákhứlà Ngài mT ỳkheo ,chămlònkín g lễh quátưởn n tướn g glôngmà y trắncủa g đứcậtKhPh ônVươ g ,ng được ên ọ ký th làậthPiệulàADiĐà". 3.KiBinh Ho,a chép: Đờiquákhứằn h gsahà kiếptrước,ilà Ngà uav uyển Ch Luântêlà n VôTránh ệm.Ni Ncó gài mộtquanĐạiThầntênlàBảo Hải,rấtàuig lòntgínngưỡ. ng Mộtôm h vuanheg ĐứctBảo Phậ Tạnđến g uyếtth pháptạivườnmêDi ùPh ởgầnbà,tnhê ới Ngàiv quaĐại n ần th Bảo Hảiliềđến n e ngh rất và lòn hài . g Vuapháptâmỉnth h ậtvPàđại h chovàươúng ngcuncúg ngdườnbtrngđể ọahá cầuphúcbu. á Đứctậkh Ph uyêuanv ênphtBồ á đềtâmcầuđạoVôượn th chg áđẳn nh gchánh ác. gi Khđó i đứcậtBảo Ph Tạnli g ềph n ónoghàquagsán ời ng ,soikhắp cảế th ới gi củaưnh ậtmườiPh phươ,ng cho chúhộing đồnấy. gth BảoHảiđạithầnliềntâuvới vuaVôêm: NiTránh "Na yBệạh ờ nh ầntoaih củaật,Ph đượcấy th cácthếiới g ,ậ vy Bệhạmuốncầulấythếới gi ào n?". Vuađảnlễ h ật,Ph quỳgốichắptayphátlờiđạinuyện g ,cầuxisan u khtiuhàn àPhtậ,n quốcđộânànhv dâncủa,gàiN đềuđượcêmnghitra tịn han h.Do ơduyê nh ấy, n sauậtPệu Ngàihn làADiĐàởcõiTâyphươCực ng lạc. 4.ậtTích Ph óiaCn : "Đờiquákhứlâu xa, cáchơ1n0hkiếp, cómộtước n là tên ệu Di Hỷ,uav chalà N Tượn guyệt h gLuânvươg,n mẹlàThùTắnh Diệu g n. Nha Vươhậung sarhabn ười ng co: n ngườicontrưởnglàNhựtNuyệt g Minh,ười g n conthứhailàKiuề Ca,Thi ười ng coứ thn balàtNhậĐếúCg. nh Khiấycó đứcậtrđời Pah ệu i h làế Th T ựTại VươNhưng La. i Kiuề CabỏTih ôing quí vinh eoth ếtThPậ TựTạixuấta,gi ọthKỳ kheo giới,ậtchPh ệu ohi làáp Ph TạnTgỳkheo.p PhgàáiN Tạnđối g trướcật,Ph php á 48lờiuyện ng rộnlớn g ,độ khắp tấtcảmườiphươgchn úsang ; nh ếu n cómộtguyện n nàochẳnmãn iêvgn ,thìàthềchNig ẳnậtghàn. P Khấy i chưtênrải hi hoa,án,th quảđấtđộn rúng g,ữagi khôntrung gcótiếngkhenrằng: "Páp h Tạngquyếtđịnhsẽệu ậthànPi làAĐàDi ". hưN ế, th chtabúnết gi rằng,đứcậtAPh ĐàDi ềnthâni làTháiửKiuề Ca,Thi bỏôi g n sa,ng xuấtatui g chứngtquả hàn ậtlà Ph ADiĐà. III.48ĐạiNguyệnCủaĐứcậtAPh DiĐà gN thứ1:Lúcôi uyện t t,nhPậà ếu n cõi ongtr nướctôi,cóđịagục, n gạn quỷ, súcsa,nh ời th tôikhônởg gôin c. áhCngi guyện N thứ2:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànghrocõi i nướctôi, sau khithọchun,g còntrởlạisaobvàáca đạo ,thờitôikhôngởôi ng áCc. gihn guyện N thứ3:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànhrocõi gi nướctôi,ânth chẳngmàuàtất ngv cả,thờitôikhônởg ôing gCiác. hn guyện N thứ4:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànghrocõi i nướctôi,ânth hìncó h kẻtốtười ng xấuchẳnđồn g u, agnh thờitôikhôngởôi ng áCcgihn guyện N thứ5:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànghrocõi i nướctôichẳng cóúcT mạnôngth ,g ítất nh làbết i rõữnh n ệc gvi trămìn ngh ứcdo na- aki -th ếp (ôv số kiếp)ời th tôikhônởg ngôiCháchc. ági guyện N thứ6:Lúcôi t t,nhPậà ếun tơêànghrocõi i nướctôi, chẳngđặnãn ênThig ônth ,g íthất n làthấyrõmtră ìn gh n ứca-do n -athếới gi của chưPật,h ời th tôikhôngởôing Ciác. hng guyện N thứ7:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànghrocõi i nướctôi, chẳngđặnênThiĩg ônth g,ítất hn lànhe g vàtrì họ tấtcảlờiuyết th phpá củatrăm hnìn g ức-do na -thaĐứct,Phậ ời th tôikhôngởôing áCc. ngih guyện N thứ8:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànghrocõi i nướctôichẳng được.tThaâmônth ,g ítnhấtlàết bi rõữnnh tâm g ệm in củatấtcảchsaúng ,nh trogn tmră ìn hng ứca-do n ế-ath ới gi ,ời th tôikhônởg ôing ágCic. nh guyện N thứ9:Lúcôi t t,nhPậà ếu n tơêànghrocõi i nướctôi, chẳngđặnThần g tú cônth g,kho ảngmộtệm, ni ítất nh làđiquakhỏitămr ìn ngh ứca-n do-athếới gi ,thờitôikhônởg ôing Các. hngi guyện N thứ10:LúctôiPànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi,còn cóquaệm in amth chấplấytânh ,thờitôikhônởg ôi ng áCc. gihn guyện N thứ1:LúctôiPànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi, chẳngtrụđịnthu,ẫnnh đếntrọndiệtđộ,ời t h tôikhônởg gôin Cc. hángi guyện N thứ12:LúctôiPànhật,nếuquagmin hcòn n hữuạnh ,ítất nh cũng chếu i thấutrămhìn ng a-do n athế - ới gi ,ời t h tôikhônởg ôing Các. hngi gN thứ13:LúctôiPànhật,nếuthọ mạngcònhữuạnh ,ítất uyện nh cũngđến tmră ìn hng ứca-do n -aki th ếp,thờitôikhônởg ôing ágCic. nh guyện N thứ14:LúctôiPànhật,chTaVăhúng ntrogcõiước n tôi,nếu có aitínđếm h bết i đượcsốêu, obhian dầuđó làôv lượnBích g ChiPậtđồngtínđếm h trămong hìn ng kiếp,ời th tôikhônởg gôin áhgic. Cn guyện N thứ15:LúctôiPànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi,ọth mạncòn g ữuh ạnh ,ười trừng cóbổnuyện gn riê,ng ời th tôikhônởg ôing ác. gCinh guyện N thứ16:LúctôiPànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi,còn cógười n e ghn dahtừbất n ện thi ời th tôikhônởg ngôiCgiác. hn guyện N thứ17:LúctôiPànhật,nếuvôlượnchg ưập tPh phươế thng ới gi ,chẳnđề g uợi ng khenxưnda g hiệu n ôi t ,thờiôi t khônởg ôing Ciác. hng gN thứ18:LúctôiPànhật,thậpphươchng saúng ,nh chítâmtínmộ, uyện muốnsaềcõi nhv ước n tôi,ẫnnh đếnệm, 10i n nếukhôngđượcsah,n ời th tôikhôngở ôi ng áCic; hng trừkẻtạoội t ũng ghịch n ,cùnghủybáph nCgh áp. guyện N thứ19:LúctôiPànhật,thậpphươchng saúng ph nh áp Bồđềtâm,ut cáccôngđức,uyện ng saềcõi nhv nướctôi,đếnlúclâmchun,g nếutôichẳncùn g đại g chện únhgi ânth trướcười ng đó,thờitôikhônởg ôi ng ágCic. hn guyện N thứ20:LúctôiPànhật,thậpphươchng saúng e nhg dahệu in ôi t , chuyênhớcõinướctôi;àtuv cáccônđức, g chítâmồih hướn,g muốnsanhvềcõi nướctôi,ếu n chẳngđượcotạiguyện n ,ời th tôikhôngởgôin c. áhCngi guyện N thứ21:Lúcôit Pànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi,tất cảchẳngđủb amươatướn ih đại g ơn,h ời th tôikhônởg ôing Các. hngi guyện N thứ22:LúctôiPànhật,chBồ úng ởTát cõikhcá saềnước hv tôi, cứucáhđề n uquyếtđếnb ựcứt Nh sabổnh xứ,ười ngtrừ có bổnguyện n ê,ring tựtại hóaện hi ,ìv chúngsamành pho ằn áth tghệnuyện g ,ut cáccônđức, g độmọthoá i lo,ài đikhắpế th ới gi ,tuBồhạnTát ,h cúgdườn n ậpthg phươchng ưật,Ph khóaaih ôv lượnchg únsig ,nh làmcho tấtcảđềuđứnữngv đạo gnơi ôv thượngchc, áhngi siêu xuấtcônạngh của h cácbậcônth ườngth ,g hiệntuiền ptậ Đạiuyện ng củaPhổHiền, nếuchẳnưnhg thế,thờitôikhôngởôing ángihCc. guyện N thứ23:LúctôiPànhật,cácBồngcõi Tátro nướctôi,ần ừath lực củaật,Ph màđicúdườn gn ập gth phươgchn ưPậth,kh gtron o ảnời gth một gian bữa ăn,nếu khônđến g khắp vôlượnôvg sốứca-do n tếha- giới,ời th tôikhônởg ôing c.Chágin gN thứ24:LúctôiPànhật,cácBồngcõi uyện Tátro nướctôi, khởi trước ập th phươchng ưật,Ph ện hi côngđứccủamình,muốncóữnnh ậtcúgv dườn ng ,g nếu khônđược g đúưnhg ýmuốn,ời th tôikhônởg ngôiác. ginhC gN thứ25:LúctôiPànhật,nếuchgBồ uyện ú n Tgcõi átron ước n tôi,không đượcứt hN ế th trí,thờiôit khônởg ôing Ciánhc. g guyện N thứ26:LúctôiPànhật,nếuchgBồ ú n Tgcõiátron ước n tôi,chẳng đềuđượcânth kimcươ-Nala ng -di,ên ời th tôikhônởg gôin c. áChngi guyện N thứ27:LúctôiPànhật,thìcõi tongr nướcôi t ,t ấtcảđồdùngcủa ơêt,nih ìn h sắc h đềuságđẹp n sạchsẽ,rấtột t di vi ệu,khôncó g ểth tínết bih ,dầu làngườiđượcãn ênhit .Nếu cóười ng ết bi dahsố n cácđồậtvấyđượcõr g,ràn ời th tôikhônởg ôing ác. gChin guyện N thứ28:LúctôiPànhật,nếuBồcõi trongTá ước n tôi,dầu làười ng ítcônđức g ứt nh ,chẳntghấybết i đượccộicâyđạogcatràn o bốntrămmuôndouần -t , vôlượngquasắc, ng ời th tôikhônởg ôing Các. hngi guyện N thứ29:LúctôiPànhật,chBồ úng cõi rogtTán ước n tôi,nếuthọrì, đọcụnt g,ản gi thuyết g kiph nh p á màchẳnđược g tríuệh bện i tài,thờitôikhônởg ôi ng áCic. hng guyện N thứ30:LúctôiPànhật,nếucóạniha lượnđược g tríuệ t bện i ticủa à Bồcõi ongTátr ước n tôi,ời th tôikhônởg ôi ng Các. hnig guyện N thứ31:LúctôiPànhật,cõiước n ôi t tịn han ,h cácơđềin usoiấy th tấtcảvôlượnôgv sốbấttưị ghn thếới gi ở mườiphươ,ng ưnh làấy th mặtmìnthrong gươsáng . ng Nếuchẳnđược g ưnh ế, th ời th tôikhônởg gôin áCc. nhgi guyện N thứ32:LúctôiPànhật,cõi trong ước n tôitừmặtđấtrànlê t đến n hư khôn,g lầuàcun nh đi g ệnaoước n hoacây,tấtcảvạntđề vậ ulàôv lượngchấtb áuàv tmră ìn hng ứ th ươh ,ng hiệpchunglạimàà; nht vạntvậđều xinhđẹpkỳdiệu,mùi ơtmh xônkh g ắpp thậ phươthế ng ới gi . BồcáTát cơửiing đếnmùiơmth ấy,thờiđều tuạnh củah t. Phậ Nếuchẳnnhưg thế,tôikhônởg ôi ng áCc. gihn guyện N thứ33:LúctôiPànhật,cáclochài únsag ôtrgvonh lượnb gấttư nhg ế ị th ới gi ởmườiphươ,ng đượcquaming của nh tôichếu i đếnânth tâmhọ,ời th ânth tâmhọmềmdịuẹnh ơàiêhntg,nếu chẳnưnhg vậy,thờitôikhôngở ôi ng áCic. hng guyện N thứ34:LúctôiPànhật,cáclochài únsag ôtrgvonh lượnb gấttư nhg ế ị th ới gi ởmườiphươ,ng e ngh daệu hin củaôi t màkhônđược g ôv sahph n áp ẫnnh ,cùncág cmônâm-th tổn-tì, gr thờiôit khônởg ôing áCc. gihn guyện N thứ35:LúctôiPànhật,cácười ng ữn ôtrgvo n lượnb gấttưghị n ế th ới gi ở mườiphươ,ng uiv mừtngmếni phtáBồđềtâm,hàmn ghétânth á. ig Nếu sau khimạnchg unmàg cònlàmânth ười ng ữn nữa,thờitôikhônởg ôi ng ác. ngChi guyện N thứ36:LúctôiPànhật,chBồ úng vôrogtTán lượnbất g tưhị ng thế ới gi ở mườiphươ,ng e ngh daệu nhi tôi,ẫnv ườn th gtuphạmhạn,h mãiđếnàtnh ật. Ph ếu N chẳngđượcưnh ế, th ời th tôikhôngởgôi n iác. Chgn guyện N thứ37:LúctôiPànhật,êntroghơôàiv lượnbất g tưghị n ế th ới gi ởmườiphươ,ng e ngh dahệu in ôi t , cuốiđầuđảnhlễ,nămvóceo gi xuống đất,vuimừtgmến in tuBồhạnTát ,h ời th chưười êTghvàni đờiđều kíntrhgọ n ười ng đó.Nếuchẳnưgnh thế,thờitôikhônởg ôing ágCic. nh guyện N thứ38:LúctôiPànhật,cõi êntroghơài ước n tôimuốncó yphục,ời th yphụctốtđúph ng p á liềntheo tâmiệm n củaười ng đó màđếnânthrên . Nếu cònphảicắtmaynhuộmặtgi ,ời th tôikhôngởôing Các. hngi guyện N thứ39:LúctôiPànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi, h thọsự ưởn g uiv sướngkhônưgnh vịLậu tậnTỳ-kheo,thờitôikhôngởôing á-nhC ácgi guyện N thứ40:LúctôiPànhật,nếuêntrogcõi hơià ước n tôi,ùy t ýmuốnấyth ôv lượntghếới gi êmnhig tịnhcủachưtậởPh mườiphươ,ng ời th liền đượcấy th rõcảgcâyơtroni bu, á đúeo thng ýmuốn,ưnh thấymặtmìnươhtrong ng sá. ng Nếuchẳnưhgn tế, h ời th tôikhônởg ôing Các. hngi gN thứ41:LúctôiPànhật,chBồ uyện úng ởTát thếới gi phươkh ng áce ngh dahiệu n ôi t ,đótừ ẫnnh đếnlúct,Phậàn màcáccăcòn n iếuth xấu,thờitôikhông ởôing ágCic. hn guyện N thứ42:LúctôiPànhật,chBồ úng ,Tát ởthếới i g phươkh ng áce ngh dahiệu n ôi t ,ảy th đềuđượcgiảitoáhma muội.Tụr tammuộiđó,kh ongtr oảnờigth agmột in ệm, ni cúdườn gn ôvg lượnbất g tưhịng chưPhậtTếTôn,màẫnv không mấtchệm.án i h Nếu chẳnưgnh thế,ời th tôikhônởg ôing Cc. hángi gN thứ43:LúctôiPànhật,chBồ uyện úng ởTát phươgkh n áce ngh danh ệu hi tôi,saukhimạnchg uncthág saàTôn nh quí,nếu chẳnnhưg ế, th ời th tôi khônởg gôin áCc. nhgi gN thứ44:LúctôiPànhật,chBồ uyện úng ởTát phươgkh n ácengh danh ệu hi tôiuiv mừơnhgở,tuBồhạnTát h,đủ trọn cônđức, g nếu chẳnnưhg ế, th ời th tôikhônởg ôing ác.gChin gN thứ45:LúctôiPànhật,chBồ uyện úng ởTát phươgkh n áce ngh danh ệu hi tôi,đềuđặnổgPh đẳntamg muội,ụrt tammuộinàymãiđếnlúct,Phậàn ườn th được g ấy th ôv lượngbấttưhị ng tấtcảchưt. Phậ Nếu chẳnưnhg thếời th tôi khônởg gôin áCc. nhgi guyện N thứ46:LúctôiPànhật,chBồ úng ởTát cõi gortn nướctôi,muốn ng phápgì,ời he th liềtựn nêđặn hi e ngh phápấy.Nếu chẳnưngh thếtời h tôikhông ởôing ágCic. hn guyện N thứ47:LúctôiPànhật,nếuchgBồ ú n Tátởế th ới gi phươkh ng ác, nhg daệu e hin tôimàchẳnđược g đếnbcậ b ấtthốichuyển,thờitôikhônởg ôing c. Chágin guyện N thứ48:LúctôiPànhật,nếuchgBồú n Tátởế th ới gi phươkh ng ác ng daệu he hin tôi, màchẳnli g ềnđượcĐệhất n âmưởn h nhẫng ,ởtph ơiPhận p á chẳngliềnđượcb ậcbấtthốichuyển,ời th tôikhônởg ôing Cc. hángi C.KếtLuận óiN óm t lại,lịchsửđứcậtAPh DiĐà,ới v 48đạiuyện ng .Cônđứcg củaậtAPh DiĐàrấtrộnlớn g ,làdolòngđạiđại bi uyện ng lợia. th Ngàiđàb ỏnh tấtcảôing sang caoquí,uyện ng tukh ành t,àPhậin ởnmộttrê cảnớigih huyonghiêm, traà đểếp ti độ chsaúng . nh Trảiquamộtời th anđược gi kếtquả, ybáo,chbánhoxuất ện hi rựcưrỡnh lờiNđã gài thệuyện ng . ậtửPh chúta,ng tồiừh àođến n b âyờ,gi biếtệmi n daệu hin ậtAPh iĐàD ,ếtbi đượcphp á môniệm n Phậtcầu saCực nh lạc(Tịnhđộ)làờ nh đứcậtTích Ph taCchỉ dạy. Vậ yxikh n uyêtất n cảậtPử, h noitheoươg đại ng uyện ng củaậtAPh iĐàD , ph nê átâmệ th uyện ng rộnlớn g , cầu khilâmchunsag nhvềCựclạc,hóasatừnh hóasen,tu chứnglênbcậ Bấtthối,ồi r trởlạicõiTaBàóah độbàcoquyến n thuộcà v tấtcảchúsang htun ,ành đồnPậtđạo hàng . MụcLụcKhóaThứBa ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- 1-Kháiiệm n ổngt quátvề BàiThứ1 Tứdiệuđế BàiThứ2 2 -Khổ đế BàiThứ3 3-ậpT đế BàiThứ4 4-ậpT đế(tiếpo) the BàiThứ5 5 -Diệtđế BàiThứ6 6 -Diệtđế(tiếpo) th e BàiThứ7 7-Đạođế(Tứniệmxứ) BàiThứ8 8-Đạođế(Tứhánc ầnhc ) BàiThứ 8-Đạo B đế(Tứnhưýtúc) 8b 9-Đạođế(Ngũănc gũ N BàiThứ9 lực) BàiThứ 9-Đạo B đế(Tất h bồ đề 9b phần) BàiThứ 10Đạo - đế(Bátán ch đạo) h KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 1 Kháiiệm N TổngQuátVề TứDiệuĐế(AriyaSaccani) A.MởĐề gN Nhânn VàHoàcản uyê n Đức h PậtThíchCaGiảnVềg PhápTứệu Di Đế LầnĐầuênTi Đứcích tậThP a,C saukhàđạo nhit dướicộicâybồđề,liềnghĩđếniệc v đemáoiglýcủaachàvừgiN ứngđược,uyề rat báncho chúgsan .nh ưn Nh oiálý g củalà Ngài oágilý cao siêu,âm th diệu,cònchúsagn ph nh ầnđôncăg cơn cònấp th kém,khócóthểácgi ộng chanh ónưnhg àđược. N ig ưnNh gkhônglẽì v áogiphp á củamthậNgài âm th di vi ệumàkhôngiáoóah chsaúng nh?Đểlàmtrònệm hin ụv hóađộcủaGin àPậtph h ươện ting óin phápTứệu Di Đếlàệm Ti áođể gi cho chgú n sadễ nh ubtề . ành uaQ nsátcăcưo n mnă ười ng b ạnđồntug vớitrước Ngài kialàóm nh ôngKiều Trầnư, Nh cóể th khaộing đượcvớiphp á Tứệu Di Đế,đứctđi ậPh đếnLộcUyểnlà ọnơiđa h tung hànđểnóiphápTứDiệu Đế. Saukhe ighn Phậtuyếtphp á TứệuDi Đế,ánhki t ếnmêlầmỡt,anv tríuệ h siêuoxuất thá ện hi ,năm vịnà yđượcgộn đạo,chứnnhập g qủaị v ALaHán.Đó là nămịv đệtửđầucủa ênti đứcậtTích hP Ca. đây từ ềsav u,Tứệu Di Đếlàáoglý i căb ảnn vềTiệmáogiph ( ươph gn pá ut chứntừàđã g)v áci g phộ chokhônbết gi hiêuobna đẹtửcủat. Phậ gàyN nay, chtúnôig đemiáoph g p á Tứệu Di Đếtrìn a bàhyvớiquívịđộcải gi tập rong sáchà ny,cũnkh g ônoimục gnà đíchấy. B.ChánĐề h I.ĐịnNghĩaVềTứệu Di Đế T làbốn;ệu ứ Di làahyđẹp,quýu, b á o; tnàh Đếlàsựchắcchắn,rõgràn đúđắn ng ất nh .ữCh PhạnlàAriyaSaccai. n Tứdiệuđếlàbốnsựtchhậ ắcchắn,quíbáu,ất otnhà ,khôngcó mộtáogi lýo ạing đạoàocó n thểsánhkịp.Vớiốn b sựtmàhậ Đứcậtđã Ph phuy áth đây, ười ng tucó hàn thểtừđịavịtốităm,mêmờ,đidầnđếnquảvịácgi ộng mộtcách chắcthậ,khôngsaichạy, hưn mộtđuốc gọn êcó in t g h ểth sođưởn i chg ười ong bộ đi hàn trođê ng mối t đếnđích.Vìcácôn i dụn g gquíbu, á mầuiệm, nh vô cùnglợiích ưnh thếêmới n làgọi iệu. D ữCh Đếcòncóghĩan làmộtSựtậlớn Th ất nh ,caất onh ,oùm brat tấtcảcácSự ậtkh Th ác,muôn và đờib ấtdibấtdịch, chứkhônph g ảilàsựậthạncuộcgotrn khônời gàtianvh gian. áogilý Trn Tểu i athì ừ Tứdiệuđélàáo gilýcănbản. II.TỨệu Di ĐếGồmNhữngGì? Tứdiệuđế,là:Khổđếù,p T ậ đế,ệt Di đếvàĐạođế. 1.Khổđế (ukkh D ). a Khổđếlàchânlý chắcật,h trìnb àyh rõchràng o chúng ấy tah tấtcảnhữnnỗig đauế trênh agàni ymàmỗichsiúng đềnh uphảichịu,ưnh Sốnlà g khổ,Đau làkhổ,Giàlàkhổ,ết Ch là khổV.V..nhữnnỗig khổdẫyđầytrênhế ,agin obây av ch,úntag chìmđắmchtagúnhưước n biển.Dođó,Đứcườn ậthP ígv cõiđờilàmộtbểkhổ mêhmôn n g. 2.tậpđế (Samedaukkh D a). Tạpđếlàchânlý chắct,hậ trìnbàhynuyêânnh củab ểkhổ trần,angi làlýdoìv đâucóữnnh ỗi gn khổiấy.Khổđếưnh làb ảnkêện hi trạncủa g chứnb gện; h cònTậpđếhưn làbảnóin rõguyê n ânnh củachứnb gện,h lý doì v sao cóbện. h 3.Diệtdế rodh (Ni aDukkha).ệt Di đếlàchânlýchắct,hậ trìnbàhyrõgràn hoàncảnquảh ị v alà n h,n tốtđẹpmàchsaúng sẽ nh đạtđếnkhđã i diệttrđược ừ ữnnh gnỗikhổữnvành uyê gn nhâncủađau khổ.ệt Di đếưh n làmộtbảncamđoan củalươgnynóirõ sau khười nig bệnhklàì nth sẽoăn,g ủ ng yênhưế th onà,thân ể th sẽtrángkiện,tâmồn h khoankhưnoáhi tế h nào. 4.Đạođế dh or(Ni aGamadukkha).Đạođếlàữnnh ph g ươph ng ápđúgđắn n , chắcthậđểdiệttrưdđaukhổ.Đólàchânlýchỉrõcođườn n quyết g địnđih đếncảnh ới gi Nết i Bà. n óiN mộtcáchản ig dị,đólàữnnh ph g ươgph n áptuđể hàn diệtkhổtàv đượcuiv . Đạođếcũnưnhg cátouốc iah màị v lươngyđãkêđểra gười n bịnhmuaf\àv d ữnnh glờichỉdẫnmàb ịnnhâncầnphải yteoh đểlàbện nh . h III.Bốục C KỳDiệuủa C Tứệu Di Đế T diệuđếđãđượcĐứcậtsắp ứ Ph đặttheomộtthứtựrấtkhônkhéo ,hợplý,ợp h tình.Ngàyanycácànêcứu ghi ọ cPhật ÂuTây,mỗikhóiin đếnTứệu Di Đế, ocánàig inghĩalýsâuxa,ậnxét h xácđáng,cònóm t tắtcáánth ikiếntrú c,cábố i cục,cáứ ith lớpcủaobtộàn php á mônấy. Trướcn,têi đứcậtchPh ỉchochúnsag tấy nh cátảm ih cảnhiệntạicỉacõiđời. ảm tCáih cảnbđá hi ầytn có nằmangytrướcmắt,ta ita,bên a ngytrochng ínmỗi h cht; únag ữnnh sự g ậtcó h ể th ấy, th e,ngh ửing ,ếm, n rờđược,chứkhônph g ảihữnn g sựthậxalạở đâuđâu.Đãlàmộtchgsaú n h,n kh ai ôncó g sa,nh aikhônđa g uốm,ai khôngià,kh ai ônchg ếtv.v...?Vàữnhn tgrạntấy ghái đềumagtheo n chtánh ấtkhổ cả.Đãcóânth ,tấtphảikhổ.Đólàmộtchânlý rõ,ngrà giảndị,khônialà g không ậntấy, h nếu cómộtchú títậnhxét. Khchi ỉcho mọười ngi ấyth cákh i ổ ởrước t mắt,ởchunqua g hvàchn íntrgoh n mỗichtagúrồin ,đứctậmới Ph điquaađo ig ạnthứa,ih làchỉcho chúsang ấy htn uồn ng gốc,lýdocủahữnn gnỗikhổấy.àiđã Ng iện htừ tạiđidầnềquá v khứ,đãtừ b ềmặtđidầnxuốnbgềsâu,đãcátừ dễ i ấy th đếncáikhó thấy.Nhưthếlàlý luậncủa Ngàiđãđặtcănbảnlêực thn tại,lêữnnh gđiuề cóểth chứnệm gnhi được,chứ khônph g ảixalạ,ễnvi ,onvg mơồ. h Đếnaiđo g ạnứ th b,a đứcêutậnPh lêntrìnhbàychochấy túngah cávuii thú củasựết h khổ. Giaiđoạnnầytươph ng ảnới v aiđo g ạnthứứt nh :đo iag ạnkh ntrê ổ sởhưn ế th oàn,ì th ađo ig ạnầy n lạiuiv tưhún thếấy.Cảnới hgi uiv thú màiNgà trìnhbàycho chgtahấy ún ở đây,cũngkhôngcóì g làmơồ, h ễnvi ,vong ì v ếu n đãcó cáikhổ làcáuiiv .vàkhđã i ấy th rõđượccákh i ổưnh thếnào,ì th mớiqn hă gháitìm cáchthoákhổ vàkhoakháthướngđếncavuii màđứcđã ậtPh ới gi thiệu. Đếnaiđo g ạnứ th tưlàiđo ga ạnậtdạy Ph ữnnh gphươngphp á đểực th ệnhi cái vuiấy. Ởđâychchtêúnag ýú làđứctrPhậìnbhàycảniới hg ải gi thoárước,ồir mớichỉbà yphươnph g p á tusaành u. Đólàmộtlốitrìnbàhyrấtkhônkhéo,đúng tâmlý:trướckhibảoười ng tađi,thìphảiuên mụcđíchsẽđếnhưn ế th onà,ồi r để ười ng tasuyxét,lựachọcó n ênđiahykhôn. g ếu n gười n tậahấy n mụcđíchấy caoquý,đẹpđẽ,khấy i gười n tamớiăgnhái,nỗlựckhônquản g khóhọc, n đểực th ện hi chđược o mụcđíchấy. hưN ế, th chtacó úng ể th phácọ alại h cáibốcụccủabứchọaTứệu Di Đếhưn sau: útađa ngCh đứn ng trướcg mộtbứcọĩahv đạigồmcóph hai ầnchính:Phầndưới làmộtbểẳm th mêmôn nh g,sónóig bời tơi ,gấy onrt thuyềđa nbè bị ng đắmchìm, vớiôv sốạnn nhânđalặn ng ụp, h kêu la,khóclóc,chớivới...(Khổđế). cáTrong ph i ầnầy n củabức,thnra tacũnthấy g đượcữnnh uyê gn hânn ây g ra ữnnh gthảmhọaấy:đó làữnnh gluồnógi dục,vọng m, tha sân,si..hữnn đá g mmây vômihđen n nghịt,chekhuấtcảmặttrờip (Tậ đế). hN đếnphầntrêcủa ìn n bức,ọ ah thấya quagcản n dần h dầnsásủa ng , yêtĩnn h; ởđây,ôn gi gtố khônđến g được, khôncó g hữnn vựcg sâu,ố h ểm, hi khôncó g hữnn g nạnânnh đarsiêng ết,khóc...đây than làmộtmiềncaoguyê n ,n caflê ng ncao ,cảnh trícàđẹpng đẽ, yêuinv .ười Ng ởđâytrôncó g vẻbìnhtĩnh,ản th ,thơi uiv vẻlắm;và cũnghưn cảntrí, h hữnn ngườicàởng tầnbgậccaoì th lạicàcó ng dunmạo g đẹpđẽ, cốtcáchphươph ng ,i giảithoá...(ệt Di đế). ph trong ầnầy, n nếu chútachng úýhìn n rõ,ì th ấy th từmộtcảnhởdướilêmột n cảntr,êhn cóữnnh gconđườnđi g vớiữnnh cág bản i đềtênđườnđi g , rấtayh ư: nh tứ ệm ni xứ,Tứchcần ánh ,tứưnh ýtúc,.Bátchđạo ánh .v v ...Tữnnhrê cog đườn n ấy, g córấtềuhin ngườiđađi ng lê,n àrất v ítgườin đixuốn. g vàcàlê ng can oì th conđường lạicàrộn ng grãimátmẻ,ốt t đẹpữnànhv gkhchá ộb lạihàn càmang rất ng ítành lý...(Đạođế). Bứcọhaấycómấy hi g chữở phầndướilà:"Tế h agin"àph v ầntrênlà"Xuấtế th agin". Đây,bứcọThứ a Diệu Đếõr trìn àng bhàyratướcmắtchtcản haiúng ới hgi : ế Th Xuất gianàv thế,agin tươgph n ảnnhưthếđó.ữnNh ađã gi ìnnh đượcbứchọaấy, tấtđềucó mộtđộ ái th làmuốnxalàncản h hởphầndướiàmov gước n đượcsống cản trong ới hgi trìnbhàyở phầntrêbnứcọa. h VI.ĐịaVịQuaủa nTrọgC Tứệu Di ĐếBộ Tgoànr GiáoLýCủađứcậtPh ích Th Ca Tứệu Di Đếlàáogilýcăbản n củađạoật,Ph khônph g ảiênđối gri vớiTiểuaThừ màchungcho cảĐạiaTữahừn .Ngườituàhmuốn n cómộtkếtquảchắcchắn, khônthể g bỏquaTứệu Di Đếđược.áp Ph mônnầy,uy t ến ti chậm,ưnnh gkhến it đượcbướcàonlàchắcbướcấy. n p Phá mônnầytuykhônđưa g ẳn th ngườituhàn đếnquảị v Phật,ưn nh ới gv mộtsựtấn inh àquyết v tâmnócóthểdễdàđưa ng ười ng tuànđến h quảị v ALaHán.Rồiquả từ ị v ALaHán,hàả ngi sẽtumthê mộtpháp mônkháccủaĐạia,Thừ đểến ti đếnquảvịPhật.Ccơăn àon,trìno ộ h ào ncũngcóể th tueo th pháp mônầy n được,chứkhônph g ảiưnh mộtsốpháp mônkhác, phảicầncó mộttrìnđộ h ọhcức th caoàmột v rít tuệmức trên trunb gìnmới h cóthểtheođược.Vì ế, th nólàmộtpháp mônphổthônchg o cảiph ha áiểu T ừalẫn Th Đạia,Thừ Nam tônvàBắc g tôn. g gàyN anypháp mônnà ylàphp á mônđượcphổến bi ất hn ế trênh ới gi .CáctửPhậ ÂuMỹhầu hếtđềutueo th php á mônầy n làữnnh p tậg sáchênghi cứuđạo về ật,Ph củahữnn ậtnhàPọcg tâyphươđề ng uóin iềunh hấtn ềTứ v ệu Di Đế. C.KếtLuận hậtTử P hPảiọ cHvàThựcàn H áp hP Tứiệu D Đế Mộtoiálýg cănbản,quaưtnọghr Tứệu Di Đế,ười ng Pậtửh khônể gth khônhiểu g được. Khônểu hig biếtềTứv ệuDi Đếlàkhônhiểug biếtìg oềgiálý v đạo ậtcả. Ph Nười g tPử, hậ cả, aiơnh phảithấutriệtcõiđờilàkhổ.Muónthế, khôngì hơnlàhãylắnghe n đứcậtdạy Ph vềKhổđế,vìchỉcóKhổđếmớinóilêmột n cách tườntậnđầy g đủ,chínhxácvềmọnỗii khổđaucủacõiđời. ấy Th rõđượcmọnỗii khổđauồi r ,cần t a tìmiểu h ì v đâucó khổ,uyê ng nhân củakhổlàđâu.Vìchỉkhấy ậnthi đượcuồn ng gốccủanó,mớicóể th diệttrậnừ gốcnóđược.Điềunày, cũnkhg ônchg ỗàoóin rõ,gnrà phântíchmạch ràng bằng Tp ậ đế.hưnN ấy thg đượcmọnỗii đaukhổcủacõiđờiuồn àng v ốcg củaó, n không phảiđểmàch,áng khóclóc,sirên ết.Nếu thếì th khôncó g ì g êuti cựcbqua i n b ằng.Mộtsô sdưluậntưởnglầmđạotậlà Ph yểmthếqua bi nlàì v ọđã h dừlại gn ở phhai ầnđầucủaTứệu Di Đế. hưnN ngườitPhậửkhôngdừlại ng đó.Đãấy th đau khổlàmchocuộcđờixấu xa,đentối,khổđau,thìphảidiệttrđa ừ ukhổ.Hạnph h úckhônđâu g xa,ạnh ph h úc ện hi sara u khđã i diệttrđược ừ đau khổ.Đaukhổlùichứqnàoì tgnh ạnh ph h úcđến chứnấy, g ưnh bóngtốiđi tan đếnđauì th sáánh gthanyovàđếnđó.Muốnấy th ánh sácủa ng ết Ni Bàì nth phảithựcệnhi ữnnh glờidạycủaậtDiệt ongrPh đế. Muốnực th iện h ết Ni Bàntì h phảicóđủphươgtiện n .ữnNh ph g ươtện ngi ầy, n đứcđã ậtPh cuncấp g mộtcáchđầyđủtroĐạo ng đế. hưN ế, th đứcậtThích P Cađãlàmđầyđủệm hin ụv củakẻdẫnđườnchg o chtđi únag từcõiđờiđenốit đếnquảị v ALaHán.Ngàiđãđặtàovtaychtamột úng b ảnđồchỉdẫnrõềcuộc ngvrà àtrìn nh àbchnvah o chúgtađầy n đủphươgtiện n cần ết thi tgchorn uyếnđivĩđạiấy. útachngCh ỉcònlênđườnàbước vg đi. KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 2 KhĐế ổ (Dukkha) A.Mở Đề ờàiLĐ MộBi t ểnKhổMồ ầyĐ ôi H VàNướcMắt Cómộtsốười ng choằn r đời g làmộtbữatiệcdà,i khônưởn gh thụg cũnguổn. g Dođó,họkhôngđểlỡmộtdịpàocó n ể th đemlạichữnoọhn gkhlạc oái tchvậ ất. hưnN họgkhôngnờrằnữngnh gkhoálạc i ấyđiềulàả gi dối,lừph a ỉn,h chẳng khác gìcáikhlạc oái momang hcủa n ười ng khátmàuốnước gn mặn,càuốn ng glại càngkhát;vàcổ,họng sau cáiphuốn út vào,g lạithêmđắnchg át. Khếkinhcó câu:"Nướcmắtchsiúng ềunhi ước hơn bển i ".Tế hật Cõi! đờikhônuivg ,cõiđờionlà tà khổ.Nữnh ỗign uiv ,nếucó,cũnchg ỉlàtạmbợ,ohà onhưág mộtlớpsưomàgoàibên thôi;chứbảnchấtcủacõiđờilàđau khổ.õiC đờilàmộtbển i đầymồôi h ước vàn mắt,ấy trong chúgsin đa nh bơlội ngi ,hụtlặn, chìmổi n ,trôilăn.Đó làsựật. h Nhưnsự g ậtấy, h khônìn ngahi thấymột cáchtường nóitvàậ lêmột n cáchrõnưhàgr đứctậđã Ph nóitrokh gn ổđế,phầnứ th ứt nh của Tứệu Di Đế. B.ChánĐề h I.ĐịnhNgĩaChữKhổĐế KKHA) (DU KhổđếdochữDukkhamàra."DU", nghĩalàkhó; "KKHA"làchịuđựng,khó khamhẫnn .ukkh D ĩaangh làđắn; g ĩangh rộnglàữnnh gcágì i làmcho mìnhkhó chịu, mìnđa h uđớnư:nh ốmđau,đóikhát,buồnrầu,sợãi h v.v.. "ĐẾ"làmộtsựậtvữnh chg ắc,đúđắn ng ,o,nthà caoơncả. h Khổđế,làsựậtđú h đắn ng ữnv chg ắccaocả ơnh sự về khổởthế. gian Sựậth nầynóõr ,ràng minhbạchkhônacó gi ể th chốicãiđược. ưới D đây,chúngtaãy h e ngh đứctậgiải Ph bà ymộtcáchtườn,tậng sâu sắc,tỉ mỉềsự v khổ củathế. gian II.LuậnVềSựKhổ CủaThếGian Kẻcho hếtcảsựkhổ ởthế,gian thìkhônbiờ aog cùn.g Sogcăn ncứtheokinh ật,Ph cóể th phânlo ạiralàmbứ ath khổ (tamkhổ)ahytámthứkhổ (btkh á ổ). 1.Bakhổ :Baứ th khổ là:khổ khổ,ohạikhổàhnkh v ổ. )Kha ổkhổ.Cáikhổchồnchg ất lêncáikhổ,bảnthânđãlàkhổ,màocản hàn h chunqua g hlại n đèlêboncáa kh i ổ khác:đólà"Khổkhổ" ậT mỗimộtchgsaú n ,nh tựmìnhđãlàạnn ânnh củaêuhiobna cáikhổ, thế, cáixấu xa;ânth thểlàmộtbầu thịtxươdưo ng b ẩn,ếu n mộtgàviny,khônsăg sóc, n rửaráy,ì th ối th thakhôntể gh chịu đựngđược.Hơnữa, cátihânấycũnkh g ônbngề chắn,màlại trái rấtmomang nh:khước t án độàbngy, a ạtng thởđộămn phút,đứt mộtmạchmáu,b ịiễm nh mộtsốitrùnv gđộc...thếlàmạnvon. g lạicátrên kh i ổ sốnchg ếtbấtờng màcoười ng khônlà g mchủ được,cònuiềnh cáikhổ khácữan chấtchồn,g khônsag ohkh trán ỏiđượchư: n bệntậ,h đóikhát,b ão lụt,ỏah o ạnh ,chến i ,tranh ápbức,sưucao thuếặnn v.v g ...Vìế th gọilà nê "khổ khổ". b)Ho ạikhổ.KhTongr ếkichnh ép:"Pàmh ậtcó v ìn h htướngđềuphảibịohại diệt".Thựcthế,vạnb\vgậtrovũn trụđềubịluậôtv ườn th gchphi ối, khôntồn g tại mãiđược.Cứnrắng hưn sắtđá,lâunămcũngmụct; ná to lớnưhn iđất trá ,mặt,ngtră mặtờ tr lâuàgyn cũntanrã. g Yếuớt,ỏnh en nh ưnh thânười ng ,thìmạnsốn g lại g càắnng ủi ng ,phùduCáibúcatàn! củathờiđạp angi phátấtcả;mỗiphútmỗi ây gi tasốn,g cũnlà g mỗiphmỗi út âygi tađanbị g ủy h hoại. Vàdùcó ta sứcmạnh u, biêonha quyềếnth u, bêaohi n àugi cóêuhibaon cũngkhônể thg cản,ăng chống đỡkhônchg oời th ủy ahngi diệtđời. ta toabất ành lựctrướcời th . gian Thậtlà khổ sở,ủi t ục, nh đớnđau. ! c)àkh hn ổ. Vềphươdi gn ệnậtchv ất,tabịoạig n cản,h ời th anchgi ph i ối,phá hoại;cònềph v ươdi ng ện,átinh tacũnkh g ônềtựgh chủ, yêổnn ,tựdođược. tâm hồnườn tah bị g dụcgdằn ọvn ặtv ,lôikéo ,thúcđẩytừgph n ây. útgiừn tưtưởngta cũngluônluônến bi chuyểnảy nh ọ tlă v xă ng chntừg uyệnnàysanchg uyệnkhác,ưnh coựang khôncươ g ,ng ưnh coượn nv chuyềcây, n khôngờ baoi dừnghỉ.Thậtlà đúnhưg lờiPậtdạy: h "tâmiên,v ýmã". ếu N xétsâuxaữahơn ,tasẽấy th tâmhồntacònb ịcáph i ầnbntrogkín ê sâu, nằmdướiý thức,làphầnềmti ức th chph i ối,sasử i mộtcáchvôcùnmãn g li h ệtongtr mỗiýghĩ, n cửchỉàđộn nh của g ch. taúng iận,tag ươtha ,ng ét tagh , tamuốnthứ nà y,ích tah ứth kia,phầnnhiềulàdomtiề ức th tasasử, i ramệnlệnh . h óiN óm t lại,tkh a ônđược g tựdo,bị ta chph i ốib ởihữnn ýg tưởng,dục,vọng mềti ức, th àluôn v luônchịu mệnlện h của h ch. úng Đólà"Hànhkhổ". 2.Tmá khổ :nếu chtagúph n ântíchtỉmỉ,hơn thìcáikhổcủaế th có gian ể th charilàmtmá lo ại.támloạià nytựuuntr cũn g gkboàingakhổkia. mTá lo ạikhổ:sankh h ổ, lãokhổ,b ệnkh h ổ,tửkhổ,bệt ái lykhổ, cầubấtđắc khổ,tắnoán hộig khổ,gũn ấmxíthạnhkhổ.ướiD đâychãy úntagh nóirõềtámv ỗi n khổ ấy. )Sa a hnkhổ:Sựsasốn nh của g cogười n cóph ai h ầnkhổ:Khổongtrlúcsa,nh khổgđời tron sốn. g Khổlú gontr csa. nh ười Ng saànhvkẻb ịsađề nh ukhổcả.Khười ngi mẹmớicó alàtih đãbắtđầubến i găn,mấtủ, ng nônọe,dảdượi,bấtần th ...Timỗiha àngymỗi lớn,thìười ng mẹmỗingàymỗimệtmỏi,nặnề,ng điđứnkh g ó kh,ăn làmlụnchg mậ chạp.Đếnkhần ig sa,nh sựđauđớncủagười n mẹkhônsag oóin xiết.Dầuđượcuậth n ađitih nữa,mẹcũngphảichịudơuếềuhin nàgy, yếuđuốiềuhin á,ngth vìuyết thin haomòn,ũng tạnsuy g kém.Cònủi r bịnghịc,thai ì t h mẹphảib ịmổxẻ,đauđớn uiềnh nữa.Cókhsai umộtlầnsibhị n giảiphẩu,mẹphảichịu tậsuốtđời. Cònco,n kh từ mới i đầuchaith đến o lú cchàođời,cũngphảichịuuiềnh điuề khổ sdở.Tải r quachínámười nthg àngy,conbịamgi ãm h trgkh o n oảntgốitm, ă chtậ hẹp, cònơncả h laùot Mẹ ! đóicơm,khátnước,thìconởabtoilỏn hàngr bgỏng ưnh bónong ph g pậ phều.mẹoăthì n cobị n épưnh bồngbộtbịđèdướiớt th cối, khób ềcựaquậy.Đếnkỳsansản h ,ânth conphảichenquachỗchẹp thậ hưn b ịđáép bốnb ể,ênkh,oiatháràvừng liềncấttiếnkhg ócvang:"khổKha! ổa!".ậtTh đúnhưg aicâu h thơcủaưÔnNh Hầu: "Thảonàolú cmớichônaunh Đãmaến ting gkhócđầu ban mà"ra! Khổđời gontr sốn. g Vềphươndi g ệnậtchv ất,a hythần in ,đờisốnđề g ucó uiềnh điuề khổ sở. Vềtchvậ ất,coười ng đòiỏih ữnnh ugnh cầuiết th yếuhưn món,ăn thứcuống, đồmặc,àở, nh thuốcmen.Muốncóữnnh ugnh cầuấy, congườiphảicầnlaokham khổ,đổmồihôi,sôiước n mắt,mớimuađượcchéngạo,bcơát m,mahquần n , tấmo. á Vềàở, nh thìcókhisuốtđờivấtvảlàmlụn,g vẫnkhôngđủsứctạođượcmộtôig n àỏ. onh ưnhN chg ẳngphảiđợiđếncảnhđóikhátmớigọi khổ;nuốn ă thất g ườn th ,g ếu thi ốn th cũngđãlàkhổrồi.Chẳngđợiphảilâmovàcảnmàh trời n chếu i đất,hayăn lônởg lỗ mớigọilàkhổ;oquần á khônđủ g ấm,àcửa hn khônchg eđượcnắngmưa, cũngđãlàkhổ rồi.Nưnh ogph nà ảichỉcóữnnh ười gn oènghmớikhổđâu? Ngườiugià cócũngcứkhổhưn ườn th g:muốncóiền,t tấtphảiức th khuyadậysớm, buôntảotần bná ,đầutắtmặtối t côngtron ệc, vig đổmồhôi,sôiước n mắtmớicó được,chứđâuphảibềtinạcởưtrênh khônxuốn rơig chg ođâuĐó ! làcònchưanói dếnữnnh nỗig khổtvậchấtbấtườn th kh g ácữan màkhôncó aig ể th kh tránh ỏiđược. Vềphươdi ng ệnthần in ,đờiười ng cũncó g ềuhi n đièukổnhục,cóềuhin khi cònđaukhổcả hơn ữnnh ếu thig thốntậchv ất.Khônóign ìg ều, hin chỉxiđơn ncửở đâymộtthídụỗi vền khổsự trong họchỏi. Muốntìmlẽphải,chơnlý,đạođức, tấtphảiacôn gi ọcgh hỏiiuềnh mnă cảề v phươdi ng ệnlýuyết th lẫnực th ệm.nghi vềlýuyết th tahọcságortn chởv vớiầy th ới v b ạnhaytự ọc.h Vềthựcnghiệmtacũnặp g lắmđiềukhổ sở,khókhăn.Nhưhọclý uyết th vớiầy th ởtrườn,g lắmkhặp ig kh bài ó,lạiêmth thầyản gi dạyg quácao,ọ ch tròkhônugth được nhậ gìết h ,ế th lànười g ậngikẻbuồnmkhổ tâmquá!Còntựọ ch ởàới vnh quyểnsáchtr,ơn cólú cặp g đo ạnănmắc v mỏ,lạikhônđủ g li tài ệutracứu êm, th bịbítlốira,ồi r khởitâmtứcậnbuồn gi phiền,cũnglàkhổ. Vềsựhọcực th ệmhing ởđời,lắmkhcũn i gphảitrảmộtárất gi đắc.tasẽb ịười ng nàyphỉnạthg , ười ng kiaápbức,kẻnọothù, á kẻkiakhbinhỉ...bêuhiaon hạngười n làbấyêuhin tâm. tánh Vàểu hi đờiđượcmộtphầnào nlàtađãphảichịuđựnết bgi ục bonha ã, nh khổđau. Tómlại,ềtchvậ ấtahytần inh h,sựsốnmag theo ng iềunh cákh i ổ.Sakh nh ổ làế. th b)Lãokhổ.da Ca ocó câu: "Giànualàcảncản h đih êutnà Câyàcây gi cỗi,nười g ười iàng si". gCon đếnlú cà,gi ânth tể ười h ohamòn,ần nhti suykém,kh nê ổể th xác lẫnần tinh . Khổể th xác.à,nCgi khíuyếth càhaongmòn.Bêt,rong ũng tạn,g lụcphủ cààng ycàmỏing mệt,o ạth độngmộtcáchyếuớt;oicáàbngê ccgiá quadần n dần hưo ạih ,ưnh mắtmờ,đi tai ếc, mũihẹtng ,lưỡđớ, i taychânrunrẩy,điđứnkh g ó kh,ăn ệc vi ì g cũnờg nh ảv kẻkhc. á Đãvậy, mỗikhời tih ết ti xoaytrởì th cảmễm nhi theokh i íhậumàđau,ưnh trời mớiắnn ì tgh đãsốt,rờit mớimưaì th đãrét.v v .. khônchg ì útg ọlà ig vuiútcả h ! Khổtnhần i .gười N xưacóóin :"Đathọ,đaục". nh tế, Thậ tuổiều, nhi hục n lắmCàthânng!i thểcàgsuy n kémthìtríuệ t cũncàg nglumờ.ođó, D sahralẫn n lộn,quêtrước, n hớ n sau,àđộn nh ưnhg kẻngâydại:ăndơ,uốnbgẩn;óin ốn năgi g ười ng mấttrí;ărồi n b ảochưa,ăn chưabănảoồirăn ;cókhilạicònchửibới,nói ảm nh hín làmtròcườicho lũtrẻ.đú Thật glà n "Lãokhổ". c)Bệnkh h ổ.ạhàn xácthâncoười ng ,làmchnóo khổtsởkhônì g ơlà hn cáđa i uĐã ! đau,b ấtluậnlàđauì, g từcáiđaulătkvặthưn đau,răng ức nh đầu,đến cáđa i utrầmưọnghtr phung,lao v.v...đềulàmchocoười ng phảirxi ên ết,khổ sở, khó chịu.Nhấtlàữnnh gbệntrầm h kh(lâuàngykhóchữa),ì th lạicàạhàng xác ânth ,đắngcơm,ẹhng ước, n cầusốngkhôngđược,cầu chếtcũngkhôn,g oan ươương ,ng ậtlà h khổnão . ânTh đãđau,màlại ềnti ết h . Cóiunhề gười n saumộtđa nậ u,chỉcònibhaàn taytrắnCêhognạn! ữgn có câu:"Khônđa g u làmiàug ết bi mấy". ra,goàiN bệntậlại h cònlàmcho lụcânth quýetuộc th buồnrầu,losưọ.Mỗi lầnàcó trognh ười ng đau,ì th cảaquyến gi đềurộnrịp,bnkhă ồiongă đứnkh g ông yên,quêquê nă gủ, n boếnóign ,bến i cười g ,bỏcônệc ănvgi làm.ậtđú h là ng "Bệnkh h ổ". d)Tửkhổ.gbốn orTn ện i h tượncủa g vôườnth ; g sa,nh à,gi bện,h chếtì th "chết" làcálà i mcho chúsang nki h nhãiất nh .Cogười n sợchếtđếnđổiởhoàncản gtr h sốngtừa,h đaslẽ ng khônsốn nê g glàmì g ữan ,ế th màe ghn óin đếncáchi ết,cũngsợ khôndá g mghĩn đến.Nhữnười ng xấusốbịbịnanh ynhưunthư, g b ịnũih ,sống êmth mộtà ngylàkhổêmth mộtà ngy,ế th màữnnh gnườibạcphướcấycũnẫngv muốnsốnmàg thôi. ichCá ếtlàmkhổcoười ng ưnh thếàonmàcũn ai gsưọãi h thế? Vềthânxác. Cómụckíchmộtười ng b ệnhkhihấp hốibịxá hàn crồimớibết i cáchi ếtlàđásợ. gn ười ng sắpchết, mệtộtng khônngằn,trợmắt,méo miện,g ựtgi gânchuyểncốt,uốnmìn,h tay, giăn b ẻchân...Tlú ongr cấytahết i e, ngh mắtếth ấy, th mũihếtở, th miệnhết g óin . Rờửth ười àonvg chết,thìthấylạnắtngh ưnh đồn,g ânth cứnđơ g ưnh ỗ. g xácchếtdầndầnsìnhlên,êtrágnởm; ho nếuđểlâuàgnylại nứt,ra chảynướcôi tanh khó chịu vôcùn. g Vềthần in .Khsắp i chết, tâmần th rốiloạn,sợhãiôv cùn:g phầnxótươth ng chamẹ,vợchồn,g nem, ha cocán từđây i đoạntuyệt,phầnlo mìnmột h ânth cô quạn,h bướcsaế ngth ớigi mịtmùxalạ.tkh Thậ ôncòn g gìđaukhổ bằnph g ú tchaly i vĩnễnvih nà y! T lại, cáchi ếtlàmchothânể óm th tarã, n ần th ức th eo th ghiệp n dẫnđiọ sath nh ởmộtcõionàchưarõ.ậtlà Th "tử khổ". e)ệtÁib lykhổ.cáTrong tìn i hyêuươth ữangi vợchồn,g cocán ,i em anh đagmặn n ồn n ,g ắm t h itết h màb ịchaily,ì th ậtkh h ôncó g ì g đauđớnơn. h Sựchaily cóloaih ại:sanhlytàửv bệt i . Saly nh khổ.Mộtiađìn g đa h sốn ng cản trogn đà h mấmuiv vầy,b ỗnbì g hoàn cảnbhắtbuộc,hayvìmộthọaìn ti hlìnhxảyđến,ưnh ặc gi ã, gi b ãolụt...làmcho mỗiười ng bất vơth lạcmỗiơi: n kẻđầunàytrônđợi g ,gười n gốckiaớ nh chờ.thậ đaulòngxótdạNgười ! đờithườnóign :"Thàlìatử,chứnỡlìa ai sanh?".Đólàcái khổ của"Saly". nh Tửbệt i khổ.ưnNh mặc g dùxãcáchuahn ười ng sốncòn g cóà ngyặp g gỡ;chứ chếtrồiuở otbha đượcum v vầy?Vìvậy,đứntrớc g cảnchh ết,làmột sựbệt i lyvĩnh ễnvi ,cogười n khôniaglàchằnkh g ổ đau.đó, oD lâmphảicảntửh bệt i àny,có ười ng đãxótươth rgầu n rĩđếnquêăn,bỏủ, gn cógười n đauđớn,uyệt t đến vọng ỗin tchoan ếteo th ười ng quácố.Đólàcáikhổ của"tửbệt i ". )Cầu g bấtđắckhổ (ất th ). gọvn Ngườitaởđời,ễh hyọcàngv ngềuhi thìất th ọnvcàg glắm. n Bấtluậtmột rong ấn v đềgì,sốgười n đượctoạiuyện ng ìd th quá ếm hi o,ih màkẻthấtbạibấtưnh ý,thìkhônsag o kểxiết.Muốnđượckếtquảốt t đẹp, ườing taphảiậdụn nv gkhônết bgi ubiêohna ălực, ng lao tâm,ổnt trí,mấtn,ă bỏ ủ, ng chỉmosang o chochónđếng àngycôn thàn g.Tế h ồir ,chẳngmayữnnh gđiều àcôn tnh . g ế th rôùi,chẳngmayữnnh gđiều mogước n ấykhôn,ànhgt sựđaukhổ khônbết gi đâu làbờb ến.Dướiđay,xiêun lêthívàin dụhữnềnv ất thg màvọng ng đờiườn th gặpuiềnh ất nh . ất Th vọnì g côngda. nh đời Tongr ,daườn vọntgh là g mộtmiếnmồi g o ng màphầnđôngười n đờiưaích th .ưn Nh mi g ếngmồiấy,phảiđâudễtđược? iàgậnh Khônnóig ì g đếnữnhn gkẻhảy n dù,muốnlàmquatnắt,êph n ầnềunhi a hyất th b ại, chỉnóiđếntrườnợp hg ữnnh gkẻmocầu ng damột vhọng cáchchđá ánh ,ng bằng năglực,tàirí,họchỏicủamìn. h Đốiới v ữnnh ghạnười ngh nà y, cũngphảinếmboa mùithấtbại,cuốicùnma g yramớiđượccôn ànht g.tTđú hậ ưgnh lờiÔnNhưHầu NguyễnuaTềghi đãnói: "Gótdalợi nh ,ùnb phasắcxám Mặtphtrần ong ắngn mnág mùidâu!" ất Th vọnì g phúquý.Sốười ng tất h vọnì g cônnhđã ga ều. inh ưn Nh sô g sn ất th vọnì g phúquýcũnkh g ôngphảiít.Muốnchomauu, àgi uềhin ười ng tìmmưu nà ychướcọđể n lừaphỉnười hng ta;ưn nh rồi g mưuiachng ướclậnđỗb ể,ra sản tài b ị tịchu,th bảnânth bịtùộit ,aquyến gi bịục n h hã n eo th ,thựclàkhổ ! ất Th vọnìg tìnhduyên.Tìnhduyêcũn n glàmộtđiều làmchobgười na phải điêuđứn,g khổ sở.trườn ongT tìn g á,hi ửt h ỏih đãmấyaiđượcoạit guyệnn ?aNnh ãn nh btrênáochíằn h àngy,ữnnh gcâu chuyệntìnduyê h trnắctrởđưađếnsựquyên si,nh thậkhônsag o kểxiết.Đấylà"Cầu bấtđắckhổ". )Oáh tắnn ộihg khổ.ườinogC ởcảngtron ươth ngyêu, chẳnaigmuốnchai ly;cũnưgnh ởgcản tron ờn h ét gh , chẳnimoga ngặp gỡ.Nhưnoágmiă thayỞ! đờikhmoi muốn ng đượchộiộ, ng lạiphảichaly; i cũnưgnh khimoước ng đượcxa lìa,lạiphảisốngchungđụnhaugn hằnngày!Cáikhổphảibệt i lyđốivớiười an g i h ươth ngyêuaunh ưnh tế h àon,ì th cáikhổiphảiộih ộng đốivớiười angih ét gh aunh cũnghưn ế th ấy. gười N ườntah óing :"Thấymặtkẻù, th hưn kimđâmvàomắt;ởchunới gv ười ng ịch ghn ,ưnh ếm n mật,ằm n ai". g ưaCh nóiđếntrườnợp gh ữnnh ười ng xalạ,angyađìn gitron hbàcoquyến n uộc, th ữagi ợ v chồn,g nhem, a khì iv mộtlýdogìđó,sabnhraấthòaới v au, nh cũng đủkhóchịurồi. Muốnlámặt nh u, anh màmỗikhiđiđi ra àolại v phảiặp g uhan mãi! Quyếtkhônóign chuyệnới v au, nh màềuhi n khibắtbuộcínn khônđược, g phảinóira vớisựượn ng ùngn . g Địnthuyệtaoẳn gih ,ặtng vìcònphảichăn unởg lộnmộthà,n dầucốsắctrốnh,ntrá sonlắm g lú ccũngphảiệp taoigh lấylệ.ậtlà Th khổ.Đấylàbà cocận truột, cóìn t hcốtục, nh cóhĩagn đồnbgo,à màsựhờnét gh cònthúcđẩycon ười ng ết h muónânth mến,khônmog gặp n augỡnh ayth Huốn ! gchiđốivớingười dưn,g ước n lã,khácốn gi ,g khcá nòi,mộtkhiđãthùhét g uanh rồimàphảisốnbngê cạnauhn ì th ế th noàcũncó g mộtà ngyxảyrađạihọa.Đó làýghĩan của"Oátắnn g hộikhổ". ũ)Ngi ấmxíạnth kh h ổ.thânCái tứđạicủacogười n cũngọilàthânũgn ấm (nămmóncheđậ y):sắcấm,ấm, thọ ưởn t ấm, g ấm hàn ức tvàh ấm.Vớicáânith ũng ấmấy,congườiphảichịu khônết big uiêhbaon làđiuề khổ.Giữanũg ấmấyluôn luôncósựxunđột g ,mâuthuẫn,chiphốilẫnau. nh Vìsựxungđọt,mâuuẫn th ấy,ên cátihâncoười ng mớichịuhữnn cág ikhổisauđây: Bịluậôtv thườnchg ph i ốikhôn,ừng từrẻđếnià,g từmạnhđếnốm,từđau đếnchết,luônluônlàmchocoười ng phảilosợ,buồnphiền. Bịtất h tìn,h lụcdụclôicuốn, làmchocoười ng phảiđắmểm hin sáu trần,phải khổ lụyânth tâm. 3.Gắnsức g tuànhđểkh oáth ổ:Khđã i bếti thânười ng unhiề khổàcản v Tah Bàítuiv , congườimớimoước ng đượcotáhlyr akhỏicảnới hgi đentốicủamình vàsốnởg mộtcảnhới gi tốtđẹp. ơnh Cũnưnhg lũrẻt đachng mê ơi mẩntrogcản n h àđanh chng á y, ma yhờ n đágchn alàhbàođộn n ,g chmới úng ết bi àgấp v rútìm đườnoátrgha. C.KếtLuận BiếtKhổ PhảiTìmuyê Ng Nhânn SaRa nh Khổ ĐểDiệtTrừ útađã ngCh đượcđứcậtừbichPh ỉrõcho thấyrằncõi g TaBàày, n cũnưnhg tma ới gi đềulàển bi khổ. KiPháp n Hocũn a óign :"Bacõikhônan,g víưnh ànhlửa", ếc ti vìchúsing mênh muội,lấykhổ làmuiv màkhôntựg biết,nph ê ảibịtrầmluân. aNychúngtađãbết i rõmặtậtxấu h xícủađờirồi,đãbiếtón làmộtển bi khổ mêmôn nh luôn g luôndơKrơ iơrứ9ển9rầ (úh KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 3 TậpĐế(Samedaukkh D a) A.Mở Đề VìSaậtóioPhKhN ổ Đếước Tr àv TậpĐếSau KhTrong ổđế,chútađã ng ấy th rõữnhn gnỗiốn th gkhổcủarần t . agin Trước ữnnh gnỗikhổấy, khôniaglàkhônmàgnh chán,êsợ gh chocuộcđờiởcảnới g ih T a Bànầy,àkh v ônicó ga thểntâm,a điềmênsốn hi trocản gn ấy.h ềuNhi câuỏih liền nẩyratđầugo n óccht: únag Vìđâu sarahữnn nỗig khổấy?T acó thểotáhra khỏimónuốt gv củachđể úng sốnởg mộtcảnới hgi đẹpđẽchhơn ăng?Vàotárha b ằngcáchào?n Đó làữnnh câu g ỏih màđứctậsẽ Ph lầnlượtải gi đáp mộtcáctườngtậởn b a phàn:Tập,ệt Di àĐạo v đế. gayN trgph o n ầnp Tậ đếầy, n đứcải ậtgiPh đáp câuhỏiứ th ứt nh củachútalà ng nóirõuyê ng ânnh củađaukhổ. Đứctậrất Ph tâmhnrà lýcủachsagú n ,nh mới nê êun lêncáikhổ trướcrồimới nóicáâninh sau.Nếuàogayvn đầu,óiinNgà :"Nầycácương ihãy ! e ngh tanóirõ ữnnh uyê gn nânh sađa nrah ukhổđây"! NếuNgàibảohưn tế, h chắcchútasẽ ng khônchg úýe ghn cho lắm,vìchúta,ng mặcdùlàsốntbroể gn khổ,hữnn vì g mê mờ,chtagúcó n ấy th mộtcáchtườnàrtậnùngv rgợntấtcảhữnn nỗig khổ củacảnh TBàa đâu?Cóềuhin khichúntacòn g chocảngiới h ầy n làuiv nữalàkhác.Dođó, chtkh únag ôntết ghi thađitìmuyê g n ânnh phtnhđa aá ukhổ.ỉCh khonàchi úgtan đãýức th mộtcáchsâu sắcnhữnnỗig khổsởcủachúta,ng khiấychútamới ng ấy th sựbănkhoănkhẩncấpđitìmđườntựg ải gi cứuchcho úta. ng Vàmuốntựải gi cứu, tấtchúntagcầmtìmxemvìđâumàcóđâukhổ;ưnh ị v lươgny,muốntrịbệnh,trước phảitìmểu hi uyê gn ânnh sibệnnh . h guyê N ânh sibnhệnhkhổđâucủachsagún ,nh đứcậtgọilà Ph Tậpđế. B.ChánĐề h I.ĐịnNghĩa p Tậ đế:p Tậ làchứaóm, nh dồnêmth mỗiàngymỗiềunhi ơlê nh n.Đếlàsựật h vữnchg ắc, đúđứn ng hơncả.Tạpđếlàsựậtđú h đắn ng ,ữnv gchắcvềuyê ng ânnh củaữnnh nỗig khổđãchứaóm, nh tíchtrữlâuđời,lau kiếpgmỗi otrn chúngsa. nh Đó làsựềcộitvhậ ốc g củasatnử,h luânồih ,củab ểkhổtrầnan. gi II.uyê Ng ânnNh CủaĐau KhổLàữnNh Gì? g ậtdạy: Ph Cộigốccủasahtửn luânhồidocácphềnão i mêlầmlàữnnh dục g vọnxấu g xa,ữnhn gýệm i n saiquấy,làmão n lo ạnthântâmchúta. ng phềnãoi rấtiều, nh óin rộnì gth đếntámmuônbốn(n84.0 gà 0,) óin hẹp lại ì th có mườiphnềão i gốc,ọiglàcănbảnphãoềni .omười D phềão in ốc g nầymà saravônh sốphnềão i àọnhg(xixem n quyểnTuTâm).Mườiphépphnềão i gốclà: 1.amTh :nghĩalàamth lam.mthaTán cóđộnlực g b ắttaphỉdòmó, ng eoht dõiữnh n gcáì ig nóưaíchth ,ưnh ti,ềàn davọn,gh miến,găn chỗở.v v ...rồión xúi tlậ a p mưuầy, n chướcọ để n tầmkiếmchođượcữnh n thứ g ấy.Điềuhạitai ất nh là lònamthg khôncó g đáy,thâu gópêuohiban cũnkh g ônvừa; g đượcmộtmuốncó mười,đượcmườimuốncótm. ră amTh chomìnchh ưađủ,còmmtha chobàcon quyếnthuộcàxứ v sởcủamình.Cũnì gv mtah màchamẹvợcoxun n đột g ;cũnì gv amth màb ạnè chìalìa;cũnì vg amth màđồnởbàogtr lạixungđột, xâuxéau; nh cũnì gv amth màchếni tếp ranih diễn,ết gi hạikhônết gbi bosali nh h. n Tómlại,cũng vìamth mànhânloại, chúngsahchn ịukhôngbết i êuobhian điềuốn th gkhổ. amTh khônghữnn hạig cho mìnàchhv ười o ng ,hiện trong tạimàcảđếntươg n lainữa. 2.Sân :nghĩalàónn . ậgin Khigặpữnnh cản g iýhtrá nghịchlòn,g ưnh lòng amth khônđược g oạit uyện ng ,ì th sânnổilê,n ưnh mộtgọnlửadữđốtchá ylòn. gta ế Th làmặtmàyđỏtíahaytiáxah,n bộdạnôgth b ỉ,nóiănghungdữ,cókhidùng đénvõ lựcahykhíới gi đểhạkẻđãlàmtráiý,phtlòn ậ . tag Vìnógậnmàgi chamẹ, vợco,n em hna xalìa,b ạnly bè tán;ì v ónn ậgmàin đồnobgrởtà nthùê địch,nhân loạiđuaaunh achr ến i trườn; g ì v ónn ậmà ing kẻbịtậ,àn gười n ovàkhámđường, kẻmấtđịavị,ười ng tansựệp. nghi KihnHoiêmaNgh chép:"Nhấtiệm n sântâmkhởi, b áchạnv chướnmông khai",ĩangh làmộtệm ni sânổi ậnh lên,ì th trămcửa gàn ệp hing chướngđềumởra.SáchậtchPh ép:"Nhấtthchin ỏaih ,têuănghi vạnkho ảnh vợổ hbi8ếẻươ-Kkh ri@ iy-4ưảódữ,NBơỰumơ-4oï30ỖơhởgặuiơỔ ến"HgặắưỔh,a -40ỷu3ơòu9-gÊũản Ổ ơ n@ơoï-ơbỔ@ Baam, tnhá sân, sià ny,ọPhậtlà ig b amónđộc;ì v dochógún màchúng saph nh ảichịuuiềnh kiếp sanhtửluânồih ,đọđịa oavà ục, ghn gạn quỉvàsú csi. nh 4.Mạn :nghĩalàtựânn cag omìnlê h àhạnv gười n khác xuốn; g tựthá ymìnhlag quaọngmàtr khriẻnh mọười ngi ; ỷmìnhcóềncủati ,tràíi hyquyềnthếmàdươgn dươgtựn đức, mụcạh vônhân,khười nghi cả, àgi hỗnláoới v ười ng đứcạnh ,h chà đạpười ng dưới,lấnlướtười ng n. trê Vìlòngã n mạnchomìnhlàơhếtn ,chnê ẳnchg ịuhọchỏiêm, th khône gnh lờióin phải.Dođó,làmềuhin điềulầmlẫnsaiquấy, phướclàtnổn h ảm, ig tộilỗi càtăng,phảichịusatửnh luânồih khônboờ gia cùng. Mạncóbảyứ: th )Mạn a :ười hơng ít,màĩaghn mìnều. hơni b)Ngãmạn:ỷmìnahyỏigi màlấnlướtười ng . c)uáQ mạn:mìnhbằnười ng màcho làười hơgn ,ười ng ơnmìn h l\mà h cho là b ằng. d)Mạnquámạn:ngườihơmìn n iềuhn màchomìnười hơng . đ)ượn thTăgn mạn g :chưachứnáthquả gn màchomìnhđãchứng. e)Tyliệtmạn:mìnuaht ười ng unhiề màóin rằnguath ít. )tàmạn g :ười ng tuềtàđạo v ,đượcchútítthầnôn th ,g hoặcểu hi ết bi đượcđôi chútviệcquákhứ, vịlai,rồikhinhlướtgười n . 5.i:Ngh nghĩalàghinờ,khôncó g lòn. tgin ười Ng ờ nghi khônglàmnê đượcệc iv ìg hết.Đốivớigười n thânđìn iatrgon h,ọkh h ôngtcậin yoagiphócông ệc; vi đốivớibạnb,è ờ ghinọ tấtcảmọện ith chí.Ngayđốiới v mìn,h họ cũng khôntựg ữatin .Đãkhôngtự,tin ọ còn h ây g ongmaah chng ười ong chunqua g ,nh làmchười o ng thếgã ian lòn,g ối th chí. Đốivớiđạolýchânchá,nh họ cũngkhônătgnháieo .Nhữnph g áput iải g oàcátáhv cđiềuphướcệnith ,ọdo h dựkhônglàm. ghN bph icó a ươdi ng ện: )Taựhi: ng nghĩalàmìn nghi . h Chẳnạnhg ưnh e ngh chưTnbảo gă :"Tusẽ nh à đượcảii g thoá",hưnn lạig tựrằningh g:"Cẳn h ết big mìntuh cóđượckhông?". Vì lòndo g dựờ gin ấy, nêkhôntu. g iph b)Ngh p:á nghĩalànghiphươphng p á mìntu. h hẳn C ạnhg hưn e ngh kinhDi Đànói:"Nười g chítâmiệm n ph,một từ àngychođếnbảyngày,đượchất n tâmb ất loạn,đếnkhlâm i chunsẽ g đượctiĐàDPhậ ếp ti đãnsanước hvề Cựclạc"; hưnn g họlạiờ nghi "Phươph ng áp ấykhônết gbi cókếtquảđúưngh ậvykhông?"Dosự ờ nhig đómàkhôntu. g c)ihơn: Ng nghĩalàgười nhi dạymìn. h ưNh cóười ng dạyrằng:"Làmlành sẽđượcphước,làmácsẽb ịtội";nhưnlại g rằn ingh g:"Cẳn h bết gi ười ng nà ynóicó ậtkh h ông".Do sựờ nhig ấymàkhônlàg m. Tómlại,nhgiờ tá làmcảntrở sựến ti triểncủamình,ăngạimọicông tcá hữu íchvàlàmchocuộcđờikhôngvượtrakhỏicảntối h tmă khổ sở. 6.ânTh kiến:nghĩalàchấp thânũng ấmtứđạiiả g ệp hi à nylàmta. Vìcáichấp salầmi ấy,ấy êthn có mộtcáTệt ngbiêar , chắcậtkh h ônbiến g đổi,ấy th cáiTaấy làêncủagri ,ta khôngdíndấp h đếnnười g khc, á àlà v mộtứ th rấtquýu. bá Vìtưởng lầmnhưthế,ênkiếmmónon,g tvậlạcho,taăn maysắmquầnoáốt t đẹp coTa mặc,lo xâydựnàcagnh o ,cửalớnchoTaở,thâuóp g ềuthậni củacải, đấtruộnđể g dàhchn oãn Tah di h ệnvớimọười ngi . Dosựquýchuộngphụnsự g cho cáTaấy, i mà tạoralắmđiềuộit lỗi,chàđạp lêêuhinbao cáTakh i ác,làmchọođa h ukhổvìT. a Vàthếới ig trởànmột th b ãichến i trườngcũngì v cáiTa. 7.Binki ê ến:nhĩag làchấp mộtbn,ê ềmột êhgvin phía,cómộthtànkiến cựcđoa. n Biêki n ếncóihalốichấpsalầm i lớnnất h là: )ườn Tah gkiến:nhĩag làchấp rằngkhchi ếtrồi,cáTavẫni tồntạimãi:người chếtsẽsaười rangh ,ú chth ếtsẽtrởlạithú,ơnchhá t ếttrởlạilàmá.ơnht Do sựchấp ấy,ọ chh o rằntug cũnvậgy,khôntug cũnvậgy,êkh n ônsợ g ộit c,á khônthích g làmện thi . Lốichấpnày, đọậtgọiaPlà h "Tườn h kig ếnonạig đạo ". b)Đo ạnkiến:nghĩalàchấprằnchg ếtrồilàmấthẳn. Đốivớiạnh ười gn chấp Đo ạnkiến,ì th ễh tắtởth làkhôncòn g gìtồntạiữan ;ội t cũnkh g ôngmàphướccũng chẳngcòn. Họkhôntinhâng quảluânhồi,nmặc ê tìnhlàmcácđiềuội t lỗi.Họ tự b ảo:"Tutơích nh đứcđời ià g cũnchg ết;unh ,hăng b ạoược ng tắtởth cũngkhông còn". Cóười ng đốitrướchữnn cản g buồn h lòng,nghịchý,nhữnchg uyệntìnduyêh n trắctrở,tưởnrằn g chg ếtlàết h đaukhổ,làải gi thoáấtcả,họnêđãkhônầngn ngại mượnchénthuốcđộc,ayh dòngsôngsâu đểkếtliễuđờimình.Họ đâu cóờ gn rằng chếtrỗiãn v chưahếtLối ! chấpnà y, kiậtgọinhPlà"Đoạnkiếnoạing đạo ". 8.Kiếnthủ:nghĩalàchấp chặtsựểu hi ết bi sailầm củamình. Kiếntủ h cóph ai h ươdi ng ện: )Kia ếnthủvìkhôngýức th đượcsailầmcủamình.của ànvih mìnsah quấy, i ýkiếncủamìnsah lầm, i ưn nh ìgv khôngđủsánsuốtg đểậấy, nth cứ nê b ảo thủ hài,nv ýkiếncủamình,tựcho làỏigi ,nóiai cũnchg ẳnnghe. b)Kiếnủ th vìtựaihyá ì v cứnđầu. g Biếtmìnhlàmưnh thếlàsa,i óin ưnh ậ vy làdở,ưn hn ì gv tự,ái cứbảoủ th cásai icádở i củamìn,h khônchg ịu thayđổi.ưNh ôngbtrước f đãlờtheođạo tà ,nayconcháuẫnv ết bi đólàtà,ưnnh cứ g theoưnh thế mãikhônchg ịu đổi.Họcứóin mộtcáchliuề lỉnh:"Xưasao nayậ vy", hy"Xưabày nà ylàm".Ha yưnh chamẹtrướcđãlỡlàmềtội ngh lỗi,đếnđờicochn u, á vẫncứbảo ủ th ghềấy n khônchg ịua thynghềkhác. óiN rộngtraohế n ới gi ,cómộtsốđônười ng ,mặcdùthờiế th đãcảiđổi, ến ti bộmàọcứ h ẫnv ữgi lạinhữnlề g óith , cổục t hủbạimãi.Chẳghạnưnh ở Việt Namta,đếnb âyờ gi màẫnv cóữnnh tậử, gPh ễh àcó trngoh ngườichếtlàiếtg eo h bòđểcúki ng ến;khđưa i đám,g tan gátnheoữnhn gcoheo n quayto ướn,g đibiểu diễnquacácđườngphố;mỗikhtuần i tựhaykỵỗ, gi thìđốtấy gi ềntbạc, vàgi oá quầnkhophướg,mỗiămn phảihộiọ p h đểcúgtế n tàhần,cá quỷv.v...Chấpchặt ữnnh ghủục t ưhn ế,th đềuuộc th à"Ki v ếnủ" th cả. 9.Giớicấmủ: th nhĩag làlàmeo th lờicấm nră củaongạiđạooiá. tàg Nhưnsự g răncấmnầyềuhin khôtivhậ lý,mêmuội,dãman,khônglàmsaođưaười ng tađến sựgiảio átđược, h thếmàvẫncóềuhin ười ng tinvàlàmtheo .Chẳnạngh ưnh ởAán độ,cóphonạigái đạolấyđádằnụnb g,đứnmột g chânữaig trờiắnn ,g nằmchỗb ẩn thỉu,leolêcan oảynh xuống,gieomìnoàlửa hv ,hayhảy n xuốnsôn g trầm g mìnđể h đượcphước.Cóđạo,mỗimnă lạib ắttínđồết gi mộtgười n đểtếần th ,a hyưnh đạo củachanh ànVô g Não,phảiết gi mộttrămgười n lấymộtrămt gónn ta yxâu làm chuỗihạtmớiđắcđạo. ữnhN ứ tgh cuồntínưnh tế, h khônlà g mcho cuộcđờisásủa ng ,màcònlàmđen tối, khổđauêm. th 10.ki Tà ến:nghĩalàchấpeo th lốità,khônchg ơchn á,nh ới ivtrá sựật,h ới ivtrá luậântnh quả.Nóimộtcáchkhác, Tàkiếnghĩan làmêtíndịđo,an ưhn ờ th đầu trâu, đầucọp,bìnvôih ,ôntáog, xixâm, n bóiquẻ,buộctôm,đeoniệt,coisao,cúạnhng v.v... óiN rộngra,cảốn b mónchấp,trên đềuuộc th vàTkiếncả. ếp (Ti ứ bithà tư) KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 4 TậpĐế(Samedaukkh D a) ếp (ti eo th ) III.hất TáCn CủaMón 10 Bản Căn ềnNão Phi nchhTá ấtcủamườimóncănbảnphnão ềi khônốn gi au: nhg cóthứanh ẹnnh ,cóứth chậmchạp;cóứ th mãnli h ệt,cóứth yếuớt;cóthứđamsâuốc g rễongtr lònườing ,cóứ th ằm n khkh ơi ơởi ýtrên thức;cóứ th dễdứt,trừ cóthứkhóutiê diệt.Vìtínchh ấtkhônđồn g ấy g màđứcậtđặt Ph cho chữnúngh da g kh nhtừ cá au, nh đểdễphânbệt i ,ưnh Kiếtsử,Kiếnhoặc,Tưo ặc. h 1.Kiếtsử:Mườiứ th phềão in ốc: g âm, th sân, si,mạn,,hing ânth kiến,biên kiến,kiếntủ, h ới gi cấmthủ,kità ếncũnọlà gi "Tập h Kiếtsử". Kiếtlàtróiuộc; b Sửlàsaikhiến.Mườiphềão ni nầygọilàKiếtSử,ì v chúng nócómãnhlựctróibuộclohữu ài tìnkhh ônchg orakhỏibcõi a savà sử i chúsing hn phảiqua ylộntrovòngn gsatửnh luânồih ,từđờiầy n đếnkiếpọn,vàphảichịu không bết i êubionha điềukhổão n . Tuyđều cóchhtán ấtsaisử,tróibuộccả,ưn h n gmườiKiếtsửà nycó thứmạn,h ứ th yếu,thứchậmchạp,ứ th maulẹ,đức ên chậtPh chia ralà úng mứ hait ới v hai kh tngọiê áchaun là:LợisửvàĐộnsử. )Lợi a sửlàữnnh gmónphềnão i rấtlalẹ, nh dễsanhkhởimàcũndễ g bỏtrừ [ lợilàlanhlợi). Lợisửgồmcóămn là:ThânkiếnBiêKi n ến,Kiếnủ, Th GiớiCấmủ th ,TàKiến. b)Độnsửlàữnnh gmónphiềnãoặnn nề,g chậmchạm,sankh h ởimộtcách ấm ng gầm, n sâu,a ưn nh mãn g li h ệt,khódứtrừ(độn t làchậmlụt).uộc Th vềĐộnsử gồmcóămn phnão ề i là:am, Th Sân,Si,Mạn,. hiNg gười N họcậtmuốn Ph iải g toá,h tấtph êhin ảichựtđứtmườiứ th dâyợ, nh xiềngxíchầy n mớiđược. Trướckhimuốnchặtđứtchúnmột g cáchcóệu ih quả,phảiểu hi rõnhchtá ất mềma hycứn,g b ởhaydaicủachúgđể n liệtchúnàolo gv ạidễchặtahykhóchặt. Nhưười ng bửacủi,chcủi ia ralàmalo ih ại:lo ạidễb ửaàlo v ạikhó bửa;lo ạidễb ửa ì th dùnỏ, gbúnh lo ạikhóbửaì th dùnbúglớn a ;cũnvậg y,ả àginh trướckhmuốni chặtđứtphềão ni ,phảiliẹtchúlà ng maihloại:lọiKiếno ặc h dễrừ,t flo v ạiT ưoặc h khódiệt. 2.Kiếno ặc: h ữCh Kiếnhoặccóinghĩaa : )Lo a ạimêlầmầy n momang cạn nh cợt,chỉtuàđến nh địavịKiếnđạo(ấy th chânlý)ì th đoạnđược. b ạimêlầmầy )Lo n tuộcph về ầnki vọng ến(vọnchg ấp),phânbiệtcủaýứcth đốiớiv sựôv thườn,g ôv ã ng v.v....màsihra; n haydolầme ngh eo th lờikhuyêndạy củatsư a o ạing đạomàsira. nh óiN mộtcáchdễhiểu,hơn Kiếnhoặclàcáilầmthuộcvềmêly,dogchọ nv ấp (chấp sa)ph i ânbệt i củaý thứcsa. nhra ĐếnđịavịKiếnđạolàđoạntđược rừ cáhoặc i nà y. Bởichnóúg dễtrừ,cũgưh cỏmọckhơtênmặt ir đất,hễdẫy(phác)ì th ết h ,nê cũnọlà gi "Pânh bệt i hoặc"(nghĩalàcáilầmềphv ầnphânbiệtcủaýức) th . Tómlại, Kiếnhoặca hyânPh biệto ặc h làdomêlymàsa,nh àsẽ v bịdiệttrừkhi ộng đượcchânlý. Mườiphềão in óin ,trên ahyKiếnoặc, h nếuđemphốiợp h ới v bốnĐếbtongar cõi,thìrhatámàn mươtmiá hoặc. Đểcómộtýệm ni rõ,hơràng chãy útahng phântáchnhưsau: MườimónKiếnhoặclà:Tham,Sân,Si,Mạn,,Nghi Thânkiến, Biki ên ến, Kiến ủ, th GiớicấmthủàTki v ến. b acõi Trong ục (D ới i g ,Sắcới gi , Vô sắcới gi ), mỗicõicóbốnĐế(khổ,p, tậ diệt,đạo,) mỗiđếcócáchoặc(mêlầm)chunệp ghi lạiàtámnh mươitámKiến hoặc. ưhN ục D ớii g cóbốnĐế:Khổ,p, Tậ ệtDi ,Đạo .Khổđếcóđủmườihoặc.p Tậ đế ệt vàDi đếchỉcób ảyhoặcì (v ântrừTh kiến,Biki ên ếnàGiv ớicấmthủ).Đạođếcó tmá hoặcân(trThừ kiếnàBiv ênkiến).BốnđécộnthgànbamươhaiKiếnhoặc. CõiSắcvàVôsắccũng yưnh ục D iới g , sogởn ngđó tro mỗiĐếđềurừatmột mónSân(vìaicõi h nầychỉcó vuiềtđịn nhiogr h,ênchẳncó g Sânmỗi )nê cõi chỉcómươhai itámợc. h Haicõiệp hi lạiàhnămt mươsái uoặc; h cộnvới g bamươi haioặcởcõiục D nữa,ổnt cộn g àrtaámnhg mươmitá mónKiếno ặc. h Đâylàbiểuđồ88mónKiếno ặc h I.Dụcới gi (có32) 1.Khổđế:10 )am, Th b)Sân c)Si,d)mạn,đ)iNgh e)ânTh kiến )Biê ki ên ến,g)Kiếnủ th )Gih ớicấmtủ h I)Tàkiến 2.p Tậ đế:7 hưN Khổđế,trThânừ kiến,BiênkiếnvàGiớicấmủ th 3.Diệtđế:7 hưN p tậ đế 4.Đạođế:8 Thânrừ kiếnàBiv êki n ến II.Sắcgiới(có28) 1.Khổđế:9 hưN Khổđếởục D iới g , trừSân. 2.p Tậ đế:6 hưN p Tậ đếởục D ới ig ,trSân ừ . 3.Diệtđế:6 hưN Diệtđếởục D iới g , trừSân. 4.Đạođế:7 hưN Đạođếởục D ới gi ,trừSân. III.Vô sắcới gi (có28) hưN Khổ,Tập,iệt D ,ĐạoởSắciới g . Sắcới gi vàVô sắcớigi đềutrừSân, làì v cõi hai nầyởđịn gtềrohin ,h có hỷ có lạc,ênSânkhônsag hnkhởi. Khổđếđủmườihoặclàì v uộc th vềQuả.Tậpđếítơcó (nh 7) làì v uộc th àv Nhân.ệt Di đếlàquảxuấtthếchên ỉcó7.Dạođếphvề ầntunêchàh ỉcó8. 3.Tưhoặc:số goTrn mườiphiềnão căbản n óin t,nrê cóbốnthứnsâu ă gốcrễ tôừv ỉth rấtkhódiệttrừlàm, Tha Sân,Si,mạn(bốnĐộnsử)thìlà ọig T ưoặc. h Theo tândịchì th Tưohặccóaighĩan : ó)Na ấm ng ngầmkhởilê,n domêmuộiềsự v ậtmàv sa; nh ưnh đóiới v sựvật ăn,mặt,ởsắc, ( ,anh t hươ,ng vị,xúc)samhtan atrgước. i b)Sựmêlầmà nyphảiđếnđịavịTuđạomớitrdứt ừ được. úóngCh cóvôtừ sỉđénờ,i g hễcó talàcóó, n nóvớitađôngmimội hn tlượt, cũn nê ọgilà"câu saonhặc".úóngCh cóềmti sâigntà kín,chvà ph i ốisatửi chtmột únag cáchmãnhliệt,àêả nhgi phảiết h sứcturì, t mớicóể th lầntrừhồi được.ũnC ưgnh cỏ cú,phảiracônmog đà i iềuo nh lần, mớiổnh sạchtâĩnốc. g TómlạiT ưoặc h cũngcóâu nCtê sahoặc, n dosựmêlàsa,nh àchv ỉkhđến i địavịTuđọmớiđođược. nraá Mườimónànyphốiợp h vớiốn b đếởbcõi a ,sẽ81 ànht mónưnh sau: MườimónDụcới gi ,có4:Tham,Sa,n Si,Mạn. TưHo ặcSắcới gi ,có3:Tham,Si, Mạn. Vô sắcới gi ,có3:am, Th Si,Mạn acõi i(h sâuì v ởềtnđịn hiogr ,h ênkhôncó g sân) Bốnứ th tưohặcnà ylạicharlà i mạnbah g:hạnất nhg làbcậ thượng;hạnvừug làhạnbậcg untr g;hạngkémơnlà h ạnh gbậcạ. h Mỗiạnh ưgnh é h lạichiarlàmba b ậchayb aphẩmnữa(ượnth ,chun,g ạ)h ,cộntất g cảàchnht ínphẩm. (Xembiểu chínphẩmTưo ặc h dướiđây) MườithứI.Thượn1. g ượn Th thượn g g Tưhoặc2.Thượntrung g chailàm3.ượn Th ghạ chínphẩmII.Trun1. g unrT ươtgh ng 2.Truntrung g 3.Trunhạg III.Hạ1. Hạượn th g 2.Hạtrung 3.Hạhạ ínCh phẩmTưhoặchânn chobcõi a (gồmchínđịa81thứ)oặc. h (Xembiểuđồ81moTnưá ohặcđướiđây) I.Dụcới gi 1.Ngũứ th tạpcưđịa, có:9phẩmTưặc ho II.Sắcới gi 2.Sơ,iềThn lysahnỷlạcđịa:__ 3.Nhịềthđịn in sah hnỷlạcđịa:__ 4.Tma ềly nthi h ỷlạcđịa:__ 5.Tứềnthixảniệmtịn ha địa h :__ III.Vô sắcới gi 6.Khônôvg nxứ biê địa__ 7.ức Th vôênxứ bi đia__ 8.Vô sỡữu h xứđịa__ 9.iph Ph tưởn i xứg địa__ Cộn: g 9địaà: Tnh 81phẩmTưhoặc VI.TómTắtVềĩaÝghN KiếnHoặcàTưv Hoặc óiN óm t lại,ưn nh cág imêlầmuộc th ph ề v ầnphnbiệt a (doýứcth phânbệt i mà sa)đề nh uthuộcềKiv ếno ặc. h Nhừncáimêlầmthuộcph về ând Câusaấm (ngh ầm ng cùnvới g tađồnsag )ì thn thuộcềph v ầnTưhoặc. Lạimộthĩng ữan ,ữnnh gcáimêlầmuộc th ềph v ầnmêlý,đếnkhKii ếnđạolà đoạntrừđuợc,ọiênglàKiếnoặc. h ữnhn cág mme i lầmuộc th ph ềv ầnmêsự,phải tuànđến h địavịTuđạo,mớilầnđoạntrừ,hì tj là gọi tưhoặc.ĐoạnKiénhoặcchỉ mớilàếwtcáilầmtnph rê ươdi ng ệnkiếnthuắc;đếnkhđo i ạnTưo ặc h ế th gianhìcả cáilầmph trên ươndi g ệnýức, th ad hn đề vi ukhôncòn g nữa. Đo ạn88cálầm i Kivề ếno ặc h và81cálầm i ềTưv ohặcì th sẽchứngđược4 quảcủa văhTantá Tểu i ừa,th đótgonr quảị v caất oh n làquảị v Alaá(1nh) C.KẾLUẬNT : Sỡdĩchsiúng nhchịuđượccácđềukhổão n ,guyê n ânnh làdophềão in ây g tạoghiệp ran p Tậ đế.Tậpđếgồmcóềuhi n thứphinão ề ;ưnnh có g mườithưcabản n phiènão là:tham, sân,si, mạn,nghi,thânkiếm,ênbikiến,kiếnủ, th iới g cấmủ th và tki à ến. 1 0Trongmónà ny,ì v căncứtheoềuinh cáidễphátsihdễ n rừlà t nămmónsau, ì th ọ iglàũng lợisữ;còn5móntrướcóhntá ấm ng gầm n phátsanhkh và óđoạntrừ ì th ọ iglàũNg độnsử. Đứnphgvề ươdi ng Tuên chứngmàxét,ì th ả àhgin trongkhtui à,nh cha10i mónphão iền là trên mhailoại,đểđoạnthời ongrừ kỳsauđây: 1.ữnnh cág imelầmkhấy ith đạo (chânlý)mớiđoạnđược,ì th ọlà ig Kiếnhoặc. 2.Nhữngcámêi lầmkhđén i địavịtuđạomớiđọnđư2ợc a ìth ọlà gi T ưoặc. h VềKiếno ặc, h ởcõiục D iới g có 32mónmêlầm,ởcõisắcới gi có28àVô v sắc ới gi cũncó g 28,cộnglạithàn88mónmêlầm.lầm Cái ở cõidụcrấtthô,đếncõi sắcvàVô sắcới gi ì th tế vi ơ.nh Đo ạnđược88ứ th Kiếnhoẳcgbaocõi trn ,thìchứng đặngquảtánhứnhấtbongốn tr quảcủaTiẻualà thừ Tuđàuhoàn(T dịchlàDự lưu). Đếnqủanày,81phẩmtưohặccủacõi ba ẫnv chưađo ạntrừ. VềTưhoặcì th cõiDụcới gi có4:tham,sân,sima. n Cõisắcới gi àvôsắc,mỗi cõicóbìa(v trừsân).Cộnchg unglạilàmườimónTưo ặc. h Vìchúngcó thôtế vi khônđồn g ph êng ânracóượn th g,untr ,g hạphẩm.Mỗiphẩmlạiphânph rab ẩm nữalà:Tượnh ,g t run,g ạh cộnà9tnhg phẩm. b acõi Trong có charlà i m9địamỗiđịacó9phẩmTưohặctôừh đếntế,công chun9g địaàra81 nht Tưoặc h )(1 ínCh phẩmTưhoặcởcõiDụcì th rấtô, th cònhaicõitnlần rê tế. vi Cácứ th phiềnão Tưo ặc h tế vi dây, chiêucảmới v ữnnh khổquảsatnử, h luânhồitrcõi go n , chứnquả g AlaHá. n ần Ph PhụChú TứĐếlàthuộcoáềglý iv ểu ti ừa. th gkh Tron cứu nighê àtrunv àới nhvtg áogi áoglý i này, chungtôichỉkểchỉcóathứ i oặc h vàkiếno ặc h vàTưhoặc.Nhưngtheo áoglý i Đqịathì ừ oaingàhặc,trên cóithứ a hợckhácữan làT rầnsaohặc. ếu chứnquả g ị v ĐạiaBồ Thừ atyhá tP,hậ thìphảiđoạno ặc trừhai sauà ny Đểcómộtýệm ni tổngquátvềcácứ th oặc, h chtôi gú n xiđược n phụchúdưới đâyhailo ạio ặc h ấy: 1.Trầnsaohặc:Trầnsaoặc h làcámêi lầmưnh cábụit .imêCá lầmkhônphg ải củamìn,h ì v khchi ưngđươcquảAlaHáì thn cáme i lầmềph v ầnKiếnHoặcàTưv hoặccánơi ânnh mìnđã h ếth .ichCá ơntríởnơitâmmìnđãh sángsuốtrồi.ưnNh sog vớimìn,h cònthấycáimêlầmcủachúngsiniềuh ưnh cátbụi,nsaê tâmnh chán án,g ối th chíđộsah,n cứtrầmkhônthug tịch,ủ th cảnhtênkhi ônết gNi Bàncủa Tểu i a,Thừ khônchg ịurahóađạođộsa(vì nh cònphp á chấp,mêlầmấy th ậtcó h pháp mìntu, h ếtNi Bàmìn n hchứn). g 2.Vôminhoặc:Vô minhlàmêlầm,khônrõg đượcbảnchấtchơtâm. n ứ Th mêlầmà nylàóc g củacácứth mêlàmkhác,gnêọilàbảnôv mi. nh Nórấttế, vi phá trừầnsahoặcrồimớiphtđược rừá Vô mihoặc. n Cứtheolốituchứncủa g ĐạiTừamàh luậ,n thìphảitrảiqua51địavị,mớiphá hếtdượccácvômih. n khmãn i địavịp Thậ tínồi r b ắtđầulêtnập h trụ(10vị)phámột phầnôv mithì n đượcmộtphầnđứcpháph(3ntá đức:áp Ph ânth ,bânáth ,Giải ot),áh chứnglenvịsơụ. tr ưNh thếcúphêmáth mộtphầnôv minhlàchưnlê g nmột địavị;cho đếnpháđược10phầnì th pháđướcp Thậ ụ. tr Bướcquaập Th ạnh (ị) 1 h0 v , ậpTh hồiướn h (10ị) gv p àthậv địaị 10(v )cũntghế,hĩang làphámộtphầnôv minh ì th chứnlêg nmộtđịavị.đến Cho địaị v thứ51; làĐẳnác, gi dùngtríkimcươgph n á sạchhếttướngvômiất nhr htế in ồi r ,ì t h chứnđược g địavịthưa52làquảệu Di áci g ật). (Ph Lúcb ấyờ gi vô mihdi n ệtết h tríiácg thếtoàianmig nh,cũnưnhg rtằm ăng Tunr thu, g êuhibaon mâymờvẹtết h ,tỏasáánh ngkhắp mườiphươg. n útanêglưu Ch ý:Kiếnhoặc,Tưoặc h làchêui cảmphầnđoạnsahtửn gtron b acõi. Đo ạnKiếnohặc. Tưhoặcì th khônthọph g ầnsatửnh oranitmàg ớigi ,được êtlý nhi ch,ơn chúnhị g ừtha:ăn,ahvT Duyêác. gin ĐoạnTrầnsahoặcchứng quyềthừBồ n . tá Đoạnsạchvô mihchn ứngquảậtvôPh uợnth . g Xétưnh thếì th từ khiphátâmut chành ođếnật,Pành phảitrảiquamộtcôngtrìnlớn h laovàmột ờith anlâu gi xamớiđược. (1)Sởdĩgọilàphẩmmàkhônọ iglàmón,loạihaythứlàì v gmỗi otrn mêlầm ấy,khôngkhácchất,chỉkhcá phẩmlượngmàôi th ,hĩang làón đậmayh nhạt, mạnh ha yyếumàôith . KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 5 DiệtĐế(NirodhaDukkha) A.Mở Đề SauKhóiin vềphươdi ng ệnkhổđau xog,n ĐứcậtnóiPh ềph v ươdi ng ệnan lạc. Saukhải ig b àyđầyđủện ih tượnângnh quảvềphầnễm, hin ềph v ươdi ng ện đaukhổ xo,ng đứcậtli Ph ềnthuyếtmicánh ciện h tượnânnhg quảềph v ầntịnh,ềv phươdi ng ệnAnlạc.Nóimộtcáchkhácdau khdạy i xoKh ng ổđếàtập v đế,đứcậtPh liềndạyDệt i đếàđạo v đế.Cóười gn chỉthấyhaiphầnđầucủaTứđếlàkhổvàTập, đã nê tưỡtPhậglà n đạo yếmthế,qua bi n.Họ chorằnáoeo tPiậgh àovlòng ười ng sựcháđời n làkẻtấy h cuộcđờixấuxa,đaukhổ, màkhôntìm g ph ra ươph ng p á đểiải g otárhakhóicảnấy, h màchỉbuôngxuôiyta ồi ng ìn nh àvkhóc,than sàu khổ. Đạoậtkh Ph ônglàmưnh ế. th Đạotrìn Phậ b àyh cho mọười ngi ìn nh ấy th cáện ih tại đentốicủamìn,h cáoiàncản h hxấu xa,cóhiềun sựsựkhuyếtđiểm,đểcảiđổinó, kiếntạo lạimột cuộcsốngđẹpđẽ,vuina ơn. h Mộtiáoglýhưn ế, th khônthể g ọlà ig yếmế, th qua b i được n màchínlà h yêuđời, lạcquan,vìcòntinưởnởg khảăgnkiến tạo củamìnhchvà únsig . nh Cảngiới h màĐứcPhậtrìnbàhychochấy túngah ở đầylamột cảnới gih oượctrnáigàh vớicảnới hgi tốităm,sầu khổ,đớnđaumà chtđa únag gsốn n . g Cảnới hgi ấylàcảnới gih uy h ,oànhg nlạc, a màchỉữnnh ười gn diệtục, t ết h mêmớiđạtđược. Cảnới gih ấy, chúntagsẽe nhg đứcậtPrìn h bhàytrogph n ầndiệtđếsauđây: B.ChánĐề h I.ĐịnhNgĩaSaoọlà gi ệt Di đế? iD làêuti diệt,di ệt trừ ệt.ệt Di ởđâytứclàdiệtdụcmêvọng mờ,phềnão i Đế làlỹlẽchấtt,hậ đúđắn g n dorít uệ t ságsuọ n sot hấu ti uyết vàth mi.nh ệt Di đế,chữ Pa gọilà"Nrodh li i aDukkha"tứclàsựậtđú h gđắn n ,màđứctđã Phậ uyết th mivềhn hoàncảntốth đẹpmàmọười gin có thểđạtđượckhđã i diệthếtmọph i iêndnão,mê mờ.ềão nPhi , mêmờlàuyê ng nhâncủađaukhổ,ưnh chútađãng he ng thuyết Pậ Ttập rong đế. Khổlàquả,màtạplàânnh .ệt Di khổ màchỉdiệtcáquả i thìkhônobiờ ag hét khổđược.Muốndiẹtkhổốc, tậng thìphảidiệtcíânnh củanó,hưn muốnổhn cáânith cây,ì th phảibăíchhết o cáirễnsâu ă trlòn ong đất g . kh Trong âninh qủa,dạy ậtPh rằng:"Cácôngphảiết bi ,ív p T ậ ânnh phềnão i mớicóquảkhổ satử, nh ậvycácôngphảidứtrừph t ềp nàotiậ hânn . Khđã i dứtrừt rồi, lạithườnươtgh ắm ng chắcchổdứttrừchjochắnchắc,khôngkhoới nài b ỏ. Đếnkhchi ứnđược g đạoết Ni Bà,n ì th phảitấtêintập h ânnh phnão ềi phảidiệthết, mảkhổ luânồi h cũngkhôncòn g ". ế Th cho biết,muốnải gi thóatấtphảituh. àn Màtuàlà hn ì? g Làdiệttp ừậr hânn phềão in ậy. v Diệttrừphầnnàop tậ ânh n làđãb ướcđến hếtgầngiảiotáhchừngấy,ưnh mộtcáph i ao;càbngớtdầnchàoừnvậtặng dìm g nóxuốn,g ì th ón lạinổidầnlênmặtước n chừgấy n vậy. II.ThứLớp Đo ạnHo ặc(mêlầm) ưnh chútađã ng ếtbi gbitập roàn đế,p tậ hânn phão iền rấtphứctạp,cóứ th mogman ,nh cạncợt,cóứ th sâu in vàotâmthứctừlâuđờilâukiếprấtkhódứtt. rừ oD tínhchấtcạnsâucủacácứ th phão iền ấy,đo nê ạntrừcũngphảituầntự,eo th thứ lớp. Cóilớp ha đoạno ặc h chínlà h : 1 Kiếnđạosởđoạno ặc: . h ữnhN gmêlầmầy,n khấy tih chánhđạomớiđoạn được.Đâylàsựdứthữntrừn sag lầm i ph ềv ầnlýrí. t hữnN gphềnão i nầythuộcloại cạncợtgâyrabởisựần g ũig tàsư,sựtuyêntruyềvạy nta củasáchvở,cùnữngnh g ười ng trikiếnkhônchg ânchánh.Nếu gặpđượcMihsư, n thấyđưưọcchânlý,thìliền đoạnết h . Vìthếsựdứtùtr ữnnh ph g êinãonầy,gọilà"Kiếnđạo sởđoạnohặc". 2.Tuđạosởđo ạnhoặc:ữnNh mêg lầmầy, n khtui đạomớiđoạnđược.Đâylà sựđo ạnữntrừnh gphnão iề ,sâukín,đãđamsâugốcrễtâm gron ức, th ến bi ànht óith quen,hưn sựchấpã, ng sựsayđắmục nh dục,m, hat ,ậgin kiêu că.v nvg ...Đốivới ữnnh gthứphão iền ầy, n phảicầnềunhi cônph g uut dẻo ành dai,chắcchắnmớicó ể th đo ạnđược. trừ ođó, D mớigọilà"Tuđạosởđo ạnhoặc". III.CácTầngBậcTuứn Ch g Đo ạntrênđãnóiổnt quá g ềhailo tv ạiđoạndiệtphềnão i chodễphânbiệtà v dễiẻu. h Đếnđây, đểcómộtýệm i n rõềcágnvrà ctầnb gậctuchứngmàmộtgiả hàn cầnphảitrảiqua,chgtahãy ú n tuầntựđiểmquacácquảị v từhấp đếncao. 1.Tứạnagih h:Muốnđoạntrừkiếno ặc, h rướct người têi tuhph àn ảirờixa cácuyết tàh ,xo aytâmý,tưtưởndần g ào vchânlý:vôườn th ,g ôv ã, ng b ấttịn,h tứ đế,đểậnchh ânđượccáchcátán chôv thường,vôã, ng b ấttịn,h khônậtv.v gh ...của cuộcđời.ờ hN sựgầngũivớichânlýưnh tế, h êữnnh gđiềuthấybếti salầm i điên đảosẽết tanh và88mónkiếno ặc h cũngkhôncòn g .Tuyên,hi khônph g ảichỉtrong mộtlú cmàđođược an tấtcảkiếno ặc; h ilại trá ,phảicầnnhiềuthờiờ, gi cônphg uut tp. ậ ữnhTừn gtưtưởn,g thànkiếnmêlầmcủaphàmphumàđếntánríhT đểdựàov lònTquả, háng ười ng tunhph à ảitubốnạnagih sah u đây: o)Naảnvị:No ảnlànónhơi g;vịlàđịaị. v Ngườixưa,khimuốnlấyữan ,ọh dùncủi thagni trecọsáu; aàothvn trướckhilửasắpblê ật ,n phảiquaiađo g ạn phónátrahơin . g Nười g tumuốn ành có lửatríuệ, t cũnph g ảitrảiquaađo i g ạnơih nón. g Tấtêơnónih lửa g trítuệchưađốtchá yđượccủiphềão in ,hưnn kh g ông ểth khôngquaađo i g ạnầy n được.Đó làiđo ag ạn"Noảnvị". b)Đảnhvị:Đảnhlàchópcao.uaQ khỏiaiđo g ạnNoảnvị,ười ng tutniếp hà tụcến ti bướcàlêv nđượcrêncht ópđỉnhnúimêlầm.Đứnởg địaị v nầy,toânnhà hàiả ng đượctắmrokh ngt o ảngkhônagrộn in rãi g vôên,bi ưnnh gchânchưarời khỏichópúmêin lầm. c)Nhẫnvị:Nhẫnlàẫnnh nhịn, chịu đựng.Ngườiết bi nhịn, luônluônvẫnyên lặnság suốt ng trướcsựkhuấyphácủađốiphươ. ng Ngườitulê ành nđếnbậcày, n trí ácgi ộng đãầng sátỏ, ng ânth tâmẫnv ữgi đượcmựcyênlặntrongsá,ng mặcdùcác pháp cólănxă g àẩn ngv ện ih . d)Thếệ h ất nh vị:Bậcnầycaoquíất nh đời trong .Tuđếnbậcànylàmộtcông phurấtotá,ần g ảigi thoáàòn ingvra Dục g ới gi ,ưnh condiuề iấy g b ayliệnữagi khôntrung g,tựdoqualại,khôngcònb ịcágì i làmạigăn ,sợi oàing giâyaỏ. inhg Nếubứtsợiaki ig alàdiuề ba yluôn.Cũnưnhg tế, h gười n tuhph àn ết áh phầnkiến hoặcỏnh hítn sau cùnglàđượcải gi toáhluôn. Tómlại,ười ng tutànhườngxuyênquabốnmóngiahạnnầy, h tứclàphá đượccálầm i vki ềtri ếnhaykiếnoặc, h cálầm i củaiph Ph tưởn i màg chứngđặnquả g Tuđàonlà àh quảvịđầuavừ. ănthTêrogi 2.Tuđàon: hà Tuà dịchlàDưlưuquả(dựodòn và ).gThán Ởquảvịnày,ý ức th đãsángsuốt,khôngcònbịmêlầmnữa,soất ngth ức th cònchấpã, ng ph nê ải trởlạicõi trong Dục,uiềnh ất nh làb ảyphensatửnh nữa,mớiọ tsạch g cáckiếtsử phiềnão thầmkín,ằm n épn tâmrong ức, th vàchứnquả g ALaHá. n 3.Tưđààm: h Tàudịchlàất N h la,i ĩaghn làmộtphensahnlạicõiDụcđểut àdứt h nv chosạchphầnmêlầmởcõiục, D mớitiếnđếnbựcALaHán.Tki nrê ,a quảut đàonchàh ỉlàkếtquảcủacônph g utuđoành ạnđượckiếno ặc, h chứchứđá độnđến g tưhoặc.Saukhchi ứnquả g nhđà Tá urồi ênti ,phảituữan đểđoạntrừư hoặc,mớichứnđược g bậcầy. n Tuyniê,h ởcõiDụccóchínphẩmtưo ặc, h màvị nà ychỉmớiđoạncó6phẩm,còn3phẩmnữachưađoạn.Nghĩalàmớiđoạnsáu phẩmthôểnith ,oàibêng cònbph a ẩmsâukínbntrogchê ưađoạn.Vìthế,phảitrở lạimộtphenđểđoạnchohếtph ba ầnsau,mớibướclêáquả nhT thứblà a Aa n hàmđược. 4.Am: ahà n TàudịchlàBấtla(nghiĩalàkhôngtrở lạicõiDụcữan ). Khicòn mêlầmcủacõiDụclôikéo,mớisaonhvàcõiDục.ĐếnđịavịAàmnah ầy n những mêlầmấykhôngcònữan ,ênkhônbị g tisaá ởnh đấynữa,trừườnghợpphtá uyện ng trở lạicõiầy n đểđộsah. n VịnầyởcõiTời r ũgN tịnhcưuộc th Sắcới gi ,cũng gọilàũN g bấthaêoyntià Nũg àm. ahn Vịầy n đãcáchxachúưgtanh trờivực, đão àingcõi rathá Dục.Tuythế,ọhvẫncònmangtromìnhữnn mêg lầmtế vi cu sacủanh acõi ih SắcàVô v sắc.Vìậ vy,ởNgũtịncư h ,êtnhi ọhphảitu luyệnđể dứtchoết h tế vi hoặc,mớibướclêTáquả nh ALaHán(Tưhoặcồm g có9phẩm. Tđà ừ àmh quảđoạnsáuhoặc,Aàmahn quảđoạnmêth boaặc; h đếnALaHánquả làđoạnết h ). 5.ALaHán:Đâylàquảvịcaất ohn ,VăThatrong ừ. Thna uTà dịchcóba hĩang : )Ưùna gcúng:Vịầy n cóphướcđứchoànt,rít uệ h cả, ơ hn đánglàmơin phướcđinchề o chúsing cúnh ngdường. ác. b)Ph Vịnầyđãphữnátanh ão ềnghi tộic, á khôncòn g bịchúngkhuấy phásasử i tróiuộv v nữa. c)Vô sa. nh Vịnầykhôncòng ọxo b ayần v satrogn tửnh luânhồinữa,ì v đãphá tđược rừ phiềnão làyếu tốcủasanhtửluânồih . bghĩaanTro nầy, Vôsahnlànghĩaquaết gọhơntr ,đã nê đượcêun lên chtrong ữALaHá. n Vịnầykhôngữnnh đã g phết áh mêohặcnôncạn g ,màchính angychủntửg mêlầmthầmkíncũnđã g dứtsạch.o đến Ch chủntửg chápã ng là uồn ng gốcphềão in ,guồn n ốc g luânồih ,cũnbị g dẹplạimộtbn,ê khôncòn g bóng dáàoAgravnt lạidathứcnữa. chTá cáchcủalòngã n chấp làkhến i chúnsag luôn nh luôncố chấpb ảnânth ỏnh hẹp,tạoới gnhraità iữag mìnnhgười àv ,mìnàsự vh ật,v đểồir ây g ônêv lượntộig ệp nghi àchv ịuvôlượgkhổobá.Mộttáchcáchuy ng ạih củalònã ng chấp nữalàthườnlà g mcho chúnsag kh nh ôntỏg ộ, ng khônthể g chấp đượccáitánh"đồng ấtnh ,khônmất g "củavạnsựvạnật. v đó, Do chsaúng ph hn ảichịu lắmỗi n tărhầm ng vớixácthânbéỏnh củmìn. h VịALaHán,dosựcốcônbgềnchí,đãdiệtđượclònchg ấpgã n ấy,nêkhông b ịsốnchg ếtkhổ đau,lobuồnsợãi h chph i ối.ưNh đồđẹcủaảùPh dun,g mộtkhiđã bỏđượcbệntềì nghi khôncòn g oơtiệm ravàn hút làmbạnvớibàđè n ốn n gkhói nữa.ALaHánlàvịđãđoạnđượccáisailầmcủacõiờ tr ph iPh tưởn i ,g nêkhông cònvươấn gnv ới v cáccõitrờiấyữan . Soquả ng A LaHáncũnchg ialàmhabực, i ùyt teo h căcơn lalợi nh hoặcchmậ lụtcủacácị v ấy. )Bất a ồih tâmđộnALaHán:làvịALaHátrầm n khôntrệ g tịch,tựỏath chí vàođịaị v đãchứn,g chứkhônph g átâmxo ayĐại về Từa. h b tâmđạiALaHán:làvịALaHálợi )Hồi n cứnlợitrí,phátâmxo ayvềĐại ừarộn Th lớn g chứkhôntựg mãnởđịavịđãchứng. IV.GiáTrịệu Di DụnCủa g 4CõiTánh Bốnquảácủa ngth trđây, êvănTha đềulàhữnn kết g quảải i g oển táhi iêncủa h cônph g uut p. tậ Khôncứ g căcơn àođề n u cóể th ởa ngytrcản ong ới gih củ mìnki (h gọinhlàtựđịa,tựớigi ),màtup tậ đểđạtđếnbốnquảị v ấy. Hễđoạntrừmê lầmđượcchứnonàgthìchứngquảđếnchứnấy, g chứkhônph g ảichờsanqua h ếth agkh in cá mớichứnquả g kiađâu. Khchi ứnđến g quảuT đàì othàn ọgi"Kkiếnđạosởđoạn". Ởđây,ýức th đã tươứn gn ới gv Huệtâmsở,sásuốt ng ,trựcđạo ậnh lýmộtcáchrõ. ràgn Còncácvị sau, thuộcề"Tv uđạosởđoạn",nghĩalàsaukhiđãgộirửacácchủntửg mêlầm(tư hoăc)củaAlạidathứcmớichứnđược. g oDsựdứttrừphão ềni sâuhaycạnđó,mà diệudụncủa g mỗiquảvịkhácau. nh Ởđịavị"Kiếnđạosởđoạn"làthànựuđượcmăn phépần th ôn th g(côndụn g g tựtạikhônbgịchướnạing ). êhãn )inTa ônth : g Nhãnlựcsoấy it h khắpmuônlocùn ài sự g sanhóatrong ế th oanbgilaện hi tại. ênhĩb)Ti tônh : g Nhĩlựce ngh khắp mọơ,in đủcácến ti tămg đồnglo ạiàdị v loại. c)atâm Th ôn th g:T âmlựcết bi đượctâmệm, ni sởcầucủakẻkhác. d)útcmạnôn thg g:Trí lựcahyb iếtcáckiếp trướccủamình. đ)Thầntúcthôn: g Cóĩ: ighan mộtlàđượcần th ônth tựg tạinưh ýmuốn,hai làiây trogn látmuốnđiđâuliềđược n hưn ýmuốn,khôngbịsựtvậhữuhìnhlàm chướngạin . măN phépthầntônh ầy, gn tuycó đặcbiệtânơnh loạiu, ềnhi sogchn ưaphải làđiểmquagcủa trọn ườing tunhcầu à iải g o t. áh Điểmquaất trnhgọ củaười ng tuải ig thoálà"Lậuônthận g".Lậuthônnậ làg đượctríuệ t ônth gsuốtcảđời ba , khôncòn g bịcácphão ềni ữu h lậu làmạigăn ,hĩang làải gi thoásatử. hn ỉCh ữnnh gvịALaHámới n đượcqủanầy. (Xemếp ti thứ bài sáu) KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 6 DiệtĐế(NirodhaDukkha) ếp (ti eo th ) V.ệt Di ĐếTứcLàết Ni bnà KiNiết nh Bàndạy:"Cácphềão ni diệtọlà gi ết Ni Bàn,xalìacácpháphữuvi cũnọlà gi Nết i Bàn". hưN cácđo ạntrướccủaầy binà đãnói, đếnốn b quảhtTì án phềão ni nông cạnvàsâu kínđãuần t tựbịêuti diệt.Vậychứnđượcg ốn b quảấy, Táh tứcl;àđã chứnđược g ết Ni Bà. n Nóimộtcáchkhác,ệt Di đếtứclàết Ni Bà.n iết N BànhayNết i BàanhyNonêlà àh dodịchâmchữPhạnNrvanmài ra. ết Ni Bàcó n uiềnh nghĩanhưsau: iết N ir)(Nlàrakhỏi;Bàa)(là vn rừnmêg ,NiếtBàlà n khỏirmêừng . iết N làchẳn; g Bàlà n dệt.ònC phềnão i thìcòndệtsara tử, nh khônph g ềão ni ì th khôncòn g dệtsara tnử. h Vậ yNết i Bàlà n khôndệt g sara tnửh luânhồi. ữCh Bàcũn n gcóĩaghn làkhônăngại.ết Ni Bàcòn n cóêuhin fnghĩakhác nữa,sotóm ng lạikhônboàinghĩaa :Bấtsa,nh ải gi thoá, tịchdiệt. Bấtsa,nh ĩangh làkhônsag ,hran khônsag cánh cứ th mêlầmtộilỗi. ải gi ot,áh ghĩan làosự tgàiáhran rànbuộc, g khônmắc g vàocáchuyễnã, ng huyễnpháp. T diệt,ghĩan làắnv glặn,g dứtsạch.Vắnlặn ịch g g,anlàn,h dứtsạchtấtcả uòn ng gốcmêlầm. Vìlẽết Ni Bàcó n ềuhin nghĩanhưế, th tênroki g thườn n đểg uyê ng mna mà khôndịch g nghĩa. eo Th địnĩahng củachữết Ni Bànầy,ì th bốnquảvịtrênkiđề a uết ọigN Bàn cả.Sovì ng đãohantyáà chưaotnàhíanmàcharilàmthứ: ai 1.HữudưyNết i Bàn:ết (Ni Bàchn ưahoàt). n Từquảvịứ th hất n Tuđà hoànđếnquảị v ứ th baAàm, nah tuyđãđo ạntập rừ ânh n phềão in ,hữnn chg ưa tuyệtdiệu,uy t đãắnv lặn g auignv ,ưnnh chg ưaviêmãn n ,tuyuianv chưaotn,àhá vìphão iền àbovthâná phão iền cònsótlại,êọlànig nbữu h dưy.Vìphão iền cònsótlạiph nê ảichịuquảbosaá tửhn ămtrong bảyđời;soã gn chấpđãphục, ởnê sagtron ntửh màvẫnđượctựtại,chứkhônbị g buộc ngrà ưnh chúsing . hn 2.VôduyNết i Bàn:ết (Ni Bàhoànt).ĐếnquảvịALaHá,n đãđoạnết h phiềnão ,diệtết h câusaã ngh chấp,oải tgináàhê thoácảkhổânnh lãnkhổ quả.Sựsatửnh khôncòn g uọb cvgị ràn nầyđượcnữa,là nêgọi NiếtBànvôdưy. Đâylàquảị v caoộtt củaàTvăhan. g Đếnđâyọnglửadụcđã gọvn hoànt tắtết h ,vàtrívôạig n hiệnramộtcáchđầyđủ,khônkh g àoincònởtr lạitâmkhởi chấpã ng ữan .Vìthế,nêđượctựtạiải gi òn toivhángà bacõi g :Dục,Sắc,àVô v sắcgiới. VI.ết Ni BàCủa n ĐạiừaGiTh oá tGiậ Ph áoồm g cóTiểuàĐại avThừ ThừamàếtNi Bàlà n datừchnh ungchocả thaừấy. i nđây Trê đãnóiđếnệt Di đế,a hyNiết Bàcủa n ểuTi ừa,Th ưnnh chg ưa nóiđếnết Ni Bàcủa n Đạia. Thừ Vậ yóin đếnết Ni Bà,n thìcũnnêmởg ộnr ph g ạm ,vi óin luôncảNiếtBàcủa n Đạiađể Thừ độcả ig cómộtquaniệmđầyđủềhaichv ữ ết Ni Bà. n óiN ưnh thế,khôncog snĩagh làNết i Bàcủa n ểu Ti àĐại ừavTh alà Thừ hailoại hoàntkhácuanh ềtvínhchất.Nếu cókhác,thìchỉkhcá vềphạmrviộnẹp, gh ốt r aráohychưarốtomàrá ; oith ghĩan làiết N Bàcủa n ĐạiarTộnhừ rãi g có ơnh thểgồm crết Ni Bàncủaểu Ti ,ừaTh màết Ni Bàncủaểu Ti ừakh Th ôntể gh gồmcrết Ni Bàn củaĐạia. Thừ cCá ả thángi N hịểu a(Tithừ ừuya)Tth đãđoạnết h phnềão i ,ưn nh g tp ậ khívẫncòn, cônđức g tríuệ t chưamãn êvin iêết Nn Bàmàn ọ chh ứn,g dùlàết Ni BàncủaAàngh LaHánđiữan , đốivớiĐạiTừacũn h gchưaoà,htn ghĩan làcnflà HữudưyNết i Bàn.ỉCh cóết Ni BàncủachưPhậtmớiđượcgọilàVôdưyNết i Bàn. cágoàiN nghĩai rộnẹp hg t,nrê ết Ni BàncủaĐạiừađại hT khcó ái alo ih ại: 1.Vôụtr xưết Ni Bàn:Đâylàết Ni BàncủacácvịBồTát.CácALaHán,dout ânnh iải g otámà h chứnđược g quảải gi thoá;nhưnchg ưaết bi uồn ng gốccủaânnh quả,cò chấpcóực th phápphảitu,quảvịphảichứn,g êchn ưađượcoàtựnh tại. CácvịBồì thTá lại trái ,đãểu hi rõ"Tamới gi duytâm,ạnv php á duythức",pháp tnhbìn á đẳn h ưgnh như;khônấy gth mộtphp á gìcốđịn,h mộtì tgvậ chacưt,ậh ệt bi lập chỉấy th chúnlà g hữnn hìn g ản h ả hgi dói,dođốiđãiới v tức h tâm,tạobànhtởi ức th tâm.CácvịBồtkh Tá ôncó g tâmđịađảođiểnsalầm, i khônchgán o sựvậtmột átrgị i hứtn địn,h ưnh tốt,xấu,khổ,uiv ,kh nê ônsag hữnran độ tháig o,ná ânt h , b ỉ,ử, th ưa,hétg .hễcóki tri ếnsalầm i đó, làbịchướnạign khổ đau.Cácvịấytu chhàn ứneo thg sựhbtánìnhđẳn,g đemtâmòah đồncùn g sựg ậtmàv làmệc vi lợi a. th Tuylàmiệc v lợia,th màvẫnởchongtr ánhquán.Quáncácphéphưn huyễnhư hóa, khôncó g ậtsah tử, nh khôncó g ết ậtNi h Bàn,khônừobitgụar rước t (vôtụ)r . Dođó,Bồườn tTáh oravàgsatửnh lấypháp lụcđộđểđộsah,n màẫnv ởNiết gtron Bàntựtại. 2.tịn Tnhá hNiếtBà:n Đâylàmộtứ th ết Ni Bàtựn tánhườnvắng lặn g màg ườg th sásuót ng ,thườnság suốtng màthườnắngv glặnoitâm ràang lượnhẹpg òih củaphàmphuàtrív ức th hữu hạncủaNhịừa,th nogạiđạo.óN ườn th bộcg lộságn suótơchn ưật,Ph màvẫntườn h gsẵncóơmọin ilochài siúng . nh gki oTnr nhcó khi gọiđólà,Phậtán làchtâm, ơn làưNh latạni g.v v ... ếu N chsiúng tựhn mìn tin có h Nết itánh Bàanthịnh,vàkhởitâmtunhà eo th tựấy, htán tứccó thểàPhậtkh n ônsag . i Mạntựg ết nhNitá Bànmàđểchophão ềni cấuần rt chelấp,ì th làmchú ng satrầm nh luângbể tron khổ. ilại Trá ,ộng tựết hNitán Bàmàn hếtọtưởn ngv mêg lầmlàtậ,hàPn àcó v đầyđủbốnđcứ:thườg,lạc,ã, ng tịn. h "Tườn h g"nghĩalàkhônbgịchph i ốibởitánh vôườg th ,khàocũn ni ưgnh khàoin,khônlê g b nổnxuốn g trầm g khôncó g àtrẻ, gi chếtsốn,g đổithay. "Lạc"ĩangh làkhôncòn g khổão n ,louồn b ."Nã" g làđượchoàn toàựn chủ,khônbgịnộitâmhayongạicảnchh ph i ối."Tịnh"làkhôngcònôễm, hi n luônluônatịn hn ,h troságn . ng útađừ ngCh glầm n tưởnhgtán"Cơườn thn g"nầy vớiđiều thườnằn hg của g thếan; gi tánh"Cơlạc" hn vớisựuiv thíchtươđối ng làsự vuithíchcòncheđậymầmmốnđa g ukhổ; gbtronê tnh"Cá hơngã"ới v sựtựchủ ất nthrog ời th ,tựchủgànynayb ịđộnngàyma; i "Ctánh tơịn nh h"ới v sựtsạch rogn tươđối gn ởế th ,agin sựgsạch tron ậtchv ất,sựtướn,oàbignê chứgẫntrobvnê cònniễm h ô. Vìtíncáh chquí,tọngr cao cảtuyệtđốicủabốnđức;Thườn,g Lạc,ã, Ng Tịnh tTnhêáịnết Nih Bàlà n ứ th Nết i Bàcan oquíộtt đỉncủa h đạotậ,Ph người và tPhậ tửĐạiatrTgkh ohừn tui h,àn đềuphuyện átng rộnglớnquyếttâmchứnđược g thứ ết Ni Bàấy n mớithôi. VII.BiệnMihVền Nết i Bàn ncáhTá chcủaết Ni Bànquárộnrãi g ,cảnới gih củaếtNi Bàquá n caoâm, th nê ha ygâyraềunhi sựểuhi lầmcho cáccăcơn iển th bạc,màp tậ quán,nhki tà ến,hoàn cảnàfnghăylàmchủtír thức.Ngườiđờihaylấytâmlượnẹp gh òih củamìnhđể hìndun h Niết g Bà,n vàđãhìnhdunmột g cáchsailạ,êncuốicùnọkết gh luậnrằng: cứucáhcủa n đạotậlà Ph mộtsựkhôngtưởng.Câuchuyệnụng ônng sauđâychứng minmột h cáchùnh hồng tâmtrạngấy: gàyN xưacómộtconcá,ìv ón làloiởà nước,êndĩcuộc êhin đờichỉsống nước, trog oước ànigv rakhônết big gìhết. Mộtôm h ón đaởn nhg ơbnhilộiồ,hongtr tìncờ h ặpg mộtcorùan ,màón đã quantừrước,đidulịchđất trên liề. vn Nó liềchn ào: Đã ào!anhC từlâu tôikhôngặp. anh Vậyxưaràyaởnh đâu? ỒTôi! đidu lịchtừnđất rê liề. nv Trênấy, mặtđấtkhôquá o rá ! ĐấtkhôAn! óihn cáì ig lạậ vy?Tôichưaờ biaog thấyơinàokỳlạưnh ậv y. Lẽnàolạicóđấtkhô? Xithềrằntôi g khônnóig đùavớinhđâu. a ưnNh ếu gn quảtìnakh nh ôngthể được rin ì th ùy t a,nh khôncản ăangi được; nha ưnnh dù g sao,ôi t cũnmới g từđó về. àNyanh,ãy anh cố gắngdiễnđạtchohợplýơ. h Tôirhiằn ng cág chdiễnđạt củachanh ưađượcõr glắm. nr à Anuihv lòngchoôi t bết i đấtmàhóina đó cóốn gi g ưnh cáì ig ếtrongh của agin chtaởúng đây?óN cóẩmướtkhông? KhônNóg! khôngẩmướt. ế Th nócómátdịuàlạn v khh ông? óN khônmág t,khôngdịu màcũngchẳnlạn g . h ế Th nócósuốt trong đểchsáhoán xuyê g quan đượckhông? Khôn,g ón khôntrongsuốtsáánàhv gkh n ôntể gh xuyêqua n được. ế Th nócómềmdễ và bịépđểchotôicóể th quậyvàđi i lạidễdàtấy rogn không? Khôn,g ón khônmềg m,khônbgịdồnépdễdàấy, tongvàr acũn nh kh g ông ể th bơlội i được. ế Th nócólưuđộnvàđổ g ácànth đượckhông? Khôn,g ón khônlưu g độnvàcũn g khg ônđổ g ctháàn được. Vậ yì th ón códânglêđể n tạoữnnhàt gmũisónbạc g đầuđượckhông? Khôn,g tôichưabờ iaog ấy th ón dântlà hàng són n cả. g Đếnđây,concááoêvtựhn đắcanrằn th : g Tôiđãóintừg vớinhrằn a :g đấtmàóinha đólàkhônph g ảicáigìcả.Tôi cũnỏiừaghv aềđất nhv ấyới và câuỏih àoancũn h gtrảlờirằngkhôn. g Đấtnha nóiđãlàkhônph g ảib ấtcứcáì gi tôiêun ,ra ậyv thìđấthẳnlànkh goa ôn. g Anh đừtìm gn cáchbịpôi t nữa. TốtAn! đã h quảquyếtrằngkhôncó g đấtliền.Tôicũngkhôncó g cáchàoơnh làcứđểtiếp han ục t ưnhti đã anh hĩang .Nhưnmộtg ma,i cókh ai áchơtôin àđủ v sứcphânbiệtchấy othna sựsakh i ácữagi đấtước, vàn gànyấyanhsẽấy th rằnangh chỉlàmộtcocán ốc.ng t trạncủa âm g cocán àyn làtâmtrạncủa g mộtsốười ng tườn h dựag àovsựểu hi bết i nôncạn g củamình,đểquaiệm n ếtNi Bà. n Cógười n ghĩn rằniết Ng Bànlàmột trạnátihưg vô tịchdiệtluôn;cógười n ĩghn Nết i BànlàcảnênđườnThi ưgnh của onạig đạo ;cóười ng lạibảoếu n ết Ni Bàkh n ôngphảilàhưôv chti diệtmàcũng khônph g ảilàTêhđườn in g,ì th Nết i Bàlà n một khôntưởn g . g iết N Bànkhônể gth làmộttrạnưgthái ôv tichdiệtđược.Tamtạnogđi ái ển chưabờ aoi g nóiđếncảnới gih ưh ôv ấy. Sựểu ih lầmết Ni Bàới nv hưvôlàcođẻ n củasựghiêncứuôth ển thi ,ônn cạn g quacácđịnhngĩacủaết Ni Bà. n e ghN óin ết Ni Bàtức n là"Dệti ",ười ng ộitav tưởnnag y"Diệt"nghĩalàhoạidiệtkhôncó g ì g Mẫuchuyệnnầytrê ụng ý rằng:kẻphàmphubịmàônv michnh elấp,đắmmê eoth vậtdục,ậnhkhổlàmvui,ậnxấuh làtốt, khácgìkẻtộitrộmậrắnnh độclàm đồsức. ngtra Nếunó khônờ nhg àtunh đức ành hạnhạyb ảo,ì th đâuết bi mình đagbịn rắnđộcoây bva đểchạythoá,àđâu v có gắngsứcdẻodađể i bướclêbnờải gi o t.áh úsingCh hnkhcòn i mêlầm,ây g êntộilỗi,thìời gi phàoútcũn n gbịcầmùt đâu trong khổ,bịtróibuộcì v ệp ghi n hânn .Nhưnđến g khbiướclêbnờải i g ot,áh đượctựtạiì th chẳnkh g ácgìmộtị v chưatể. Bốncù laomàộm tênr đếnđượccâu ongtr chuyệnnà y,chỉmớicóghĩan làbốn quảcủa hTán Nị hàng tachhừ ưaphảilàNết i Bànrốto,rá ontcủa àh chưật. Ph Nhưndù g saocâuchuyệnncũn trê chg ochtmột únga ýiệm n ôth iển th ềsựv ến ti tển ri củakẻut điành từcảnới gih đau khổ,phão ềni làcảnới ihg ầy, bTang đếntrạng áTthườn i ,g Lạc,ã, Ng Tịnhlàết Ni Bà. n C.KếtLuận óiN óm t lại,ệt Di đếtứclàchânlý chắcậtnóih ềquả v vịmàmộtkẻut có ành ể th chứnđược. g uả Q vịấytứclàết Ni Bà.n hưnN vì g sựtuàhcó n ấp th cócao,córộncó g hẹp,nquả ê chứntức g làNiết Bàncũncó g ấp th có cao,có,otành cóchưaotn. àh ĐốivớiàgTiểu nh ,ừaTh thìquả ba đầu:Tuđàn,o àh tưđààm, h Ahàmna là uộc th b\vềhữu dưyNiếtBà,n vìphềão in chưahouyệt tàn diệu.Chỉđếnquảvị ALaHánlàquảị v màmọph i ềnão i đãuyệt t diệt,mớiuộc th vềVôdưyNết i Bà. n Soới v ĐạiThừa,thìết Ni Bàcủa n ALaHácũn n gcònlàHữu dư yết Ni Bà,n vì cácvịALaHánmặcdùphiềnão đãdứtsạch,ngãchấpđãết h ,ưnnh ph g ápchấp hãy còn,ấy th cóphápmìntu, h cóết Ni Bàmìn n hchứn,g ênchưacóể th gọilàđượcVo dưyết Ni Bà.n Chỉcóết Ni BàncủaĐạiừamới Th làVôdư yết Ni Bà,n ì v ởđâyđã dứtsạchgã n chấp,pháp chấp, khôncòn g ấy th cóphápmìntu, h ết Ni Bàmìn n hchứng. iết N Bàcủa n Đạiacó Thừ hailo ại:Vôtụr xứếtNi Bàcủa n cácvịBồ,Tát à v Tnhtịn á hNiếtBàlà n chântábnhảnlaahtnịn i àsáhv suốt ng củavũtrụ,màcácđức ậtđã Ph ể th chứn. g nđây Trê kểsơquacáclo ạib,làcácquảvịcủaệt Di đếiết N Bànmàchúntôig diễntảbằngăntựv ởđâysoới v NiếtBàật,nh cònxãcáchmuônùntr g,Nhưnvới g hoàncảniệnh tạicủachúngta,khôncó g phươtiện ng nàokhác,ơnh đểtrìnbàhyàv tìmểu i h ết Ni Bà,n ì th đàhph n ảidùntựvăgn này. Muốnấy th đượcết Ni Bàật,hn phảitựmìntânh chứn,g phảiể th ập nh iết N Bàn.Muốnânth chứn,g thểhập n ết Ni Bàn,cầnphảitu theophươgph n áp màđức ậtđã Ph dạytroph ng ầnĐạođế,làphầnmàchútngôisẽtrìnb àyh trữnognh sabgài u đây. KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 7 ĐạoĐế(NirodhaGamadukkha) A.Mở Đề óiN TổnQuág tVềĐạoĐế hưN btroước àing đãnói,muốnthựcchứng,ể th ập nh ết Ni Bàì nth phảitu eo th phươph ng p á màđã ậtPh dạy.phươgph n ápchânchín,h cóệu hi quảchắctđể hậ àPhtậđó n làĐạođế.PhầnnầylàphầnquatrngọhấttrogbiTứ àn diệuđế,vì nếucóõr ết bi đờilàđaukhổ,guyê n ânnh củaón làì,g nếu và cóiết th acầu th ải gi otáhkhỏicảnhkhổđểđếnmộtcõiuianv tốtđẹpất nh làết Ni Bà,n ưn nh ếu gn không cóphươgph n ápệu hi ệm nghi đểthựcệnghi ýmuốnấy,tì h bết i chềuoinh cũnôgv cíhcàcàv êmnthg đaukhổ.đó, Do Đạođếlàphầnquaàđược tvọngr tậdạy hP một cáchrõchgràn uđáo. Đạođếcó37phẩm,charlà i m7loại: 1BốnmónNiệmxứ(Tứệm Ni Xứ) 2Bốnmónácần Chn (Tứácần nhC ) 3BốnmónNhưýútc(TứưhN ýútc) 4Nămũn(gCă ) Căn 5NămLực(NgũLực) 6BảyphầnBồđề(ThấtBồđềphần) 7TámphầnCđạo hán (Báđạo ánhtC phần). B.ChánĐề h A.Tứiệm N Xứ ĐịnNĩahg VềT ứệm Ni Xứ TỨlàbốn;IỆM N làhằnớ hng nhĩ; g XỨlànơichốn.tứệm Ni Xứlàbốnchữ, bốnđiềumàkẻut ườn nhtà để g tâmớ nh nghĩđến.Đó là: uáQ nThânb ấttịnh uáQ nTâmvôthường uáQ áp nPh vôgã n uáQ ọị nth khổ. 1.Quánân ht bấttịnh :uáQ nghĩalàtậprunt tưg tưởngđểquansátcho thấu đáo.Bấttịnhngĩalàkhônsạch g .Quáânthn bấttịnnghĩalàp tậ trungtưtưởngđể quansátmộtcáchtườntềsự ậngv dơbẩncủacáânhit ta. óiN cáthâni làb ấttịn,h chắccóhiềun ười gn ạc ng êin,h phảnđốicho làtPhậđã nóiquáđág. n đời trong còncágì i quýub á cáhơn tihânđâu?Ngườibảo ta ọbcó, n nânunig nó,cunph g ụnnóg đủđiều.ười Ng tcun a gcấp choón đủức th oậtlạ; ngv ười ng ta đùmbọcnóàlụa hongtr , là,gấmvóc;ười ng tcha echởnócahànogtr o cửalớn; ười ng tadàmlàmtấtcảữnnh việc g bhântán tổnđứcđểchoón đượcsungsướn. g Cái ânth đượcquíchuộn,g tônưgọntrh ế, th màbảoằn r ógn làdơb ẩn,gớmiếc gh thìai màngheđược. Sobìn ng tĩnh hmà xétlại,cáânith nầyậtkh h ôngcólà gi sạch trong cả.Nga y từkhmớii đầui,ath cáithânầyn đãb ấttịnrồi h ,ì v nó làdoứ itha ơớp nh làphụ mẫu àthvin huyếtmàcấuà. nht Ởtrạnáiđầu gth ên,ti nóchẳnkh g cá gìmộtcoộhn trùn,g ồir dầndầnlớnbằnhạtg đậu,ồir bằnmi g ếngthịt,nằmlẫntrogmán u meơh n ớp. nh Vềsau,hờ n sựduytrìcủaệp hing ức th ón tượnthànìn g ười ngh ,chìmập ng một trong cáọibcđầymáuhuyết.ântCáih ằm n corúgđó otn chođếnchíntháng mườiàngy,rồichuntheomộtcođườn n rất g bẩntỉu, h đểrakhỏibụnmẹ. g đó, Từ hừn ữnnh gthựcphẩmphầnnhiều cũngkhôngđượcnkh hti iếtì g ưnh thịtcá,màcáânthi lớndần.Nếu xétềsự v êuti hóacủaức th ì ănth chúgtacũn n kh g ônkh g ỏilấylàm khó chịu:nhữnmón g ovậtlạ, ng mớiuốt n ì àothv cũnưa g ích th ,ưnnh gkhđã i nuốtvào khỏicổ cáchmộtđemđẽến bi àđồ nht b ấttịnhkhết bità rathìkhônchaig ịu nổi, angyđếnchủhânn củanó.ưaCh nóđâu xa,cáthâni nầyàvingychưatắmđãấy th b ẩnthỉu,rítrắm;cámii ệngsádạy ng chưasúc,đãhe ng có mùihôirồi.ângthTron , chínlỗườn th trôi g chảyrhữnan đồ g bấttịnư: hn đại,tiểu,è,ngh ,rái mũi,dãi...lắm chuyệnớp. hơn Đó làmớinói,oibàềng thânbroềng ười ng lạidơập thơn phần. Khmổ i bụnmộtg cogà,n coeo nh thấy a mộtđốnàobọgncchứa,uột r ,o n uột r à,gi m, ti an,g phèo,phổi,gbónon ...ng ưh ế th onà,thìcácbộphậntrogcơể th tacũng chẳngkhcá ì g thếấy.Nất h làbộêuti óah làchỗ chứađựnđủ g ứ th ựcậthv ôih ,thúi chẳngkhcá ì g mộtùnth gphân. Đó làmớióin khlà i nmạn h ,h cònkhđa i uốmlạicàdễ ng sợ: ơnh àođà n m,ào n mũi,ôi tnhúia khônsag o chịu được,nhấtlàặp g ữnnh gbệnhnayưnh lao, cùi,amagin ,i ohaliễu,ì th ậtlà h khdá ai mlạigần.Đó làkhitrẻ,cònkhàđầu gi b ạclo răng ,ng lưncòm, g da,ănh mácóp,điđứngyếuớt,khôncòn g đủsứcđểsửa soạnthì boàigền lạicàớp ngh úơnữaah . Đếnkhchi ết,ệp ghi n ức th khôncòn g duytrìđểytha lớnmớiđổilớpcũ,ì th da thịtrãrời,đụnđâu g rệuđấy.Nếu khônđem g chôncấtcho kín,thìruồiọb,òi gitro rú crỉa,mùiôih thúixônlê g kh n ônachig ịunổi. Vậ ycáânith ầy n quảậtlà h b ấttịn,h khôncòn g chốicãiovàđâuđược.ưnNh g ười ng đờiì v khôngxétkỹmới ên yêu quínó,cưngdưỡóng đủđiu: ề hễânth ưathì mìnưah ,thânét gh thìmìnét gh ; làmôn lệchoânth ,gâyệp, nghi chịuquảobđời á đờikiếp kiếp khôndứt g .Cũnì gv thân,màam, th sân,sinổilên;cũnì gv ânth màsát, đạo,dâmsihra; n cũnvì g thânmàcọôn ng , ỷgữ,n lưỡiện ngth ,áckhẩuhoàn . hàn Trămạngàvn điềulỗilầm,cũnì gv quácưngdưỡcáng thâni ầy n màtạohtàn ra. ậ vygiả hàn cầnphảiquansátrõcáântih làbấttịn,h mớiđược nhtrá hữnn g ệp hing amth i. a Nhưnquá g sán ưtnh thếào?n XưaởAáđộ, n khimộtả nhgià muốnquásán thânbấttịn,h ì th tìmđếnkhu ười nrừg tabỏxácgười n chết,ọiglàlâm( thi để 1) quáeo nth lối"Cửu tưởnquá g n" củadạy: ậtPh ép Ph quánàyồm g cácađo ig ạnưnh sau: )Tarướntưởn g g:Ngà yđầuởần g bncạn ê aht ychết,quáây thn sìnhtrướngto lên. ứ b)Than tưởn: g àNgyứ th haiquáây nth b ịgiónắngxaxá nh m. c)Ho ạitưởng:Ngàythứbquá a thây n b ịrãt. ná d)Huyếtđồtưởng:àNgyứ th tư,quáthây n máuịt th ơirớtlailáng. đ)ồn N glãntưởn h g:Ngàytứ h m, nă quáthây n chếtdaịt th rụcrã. e)Hámtưởng:Ngàythứsáu,quáchn imútđến h mổây. ăthn )tưởn Têná g:Ngàythứbảy, quásan ukhichmi úăn,th gânxươ,ng đầumình, taychânchátvỡ. ani )cốt g tưởng:Nàgythứtm, á quáuyết hn thịtđãết h ,chỉcònbộxươgtrắnn bgừa b ãi. )êuThi tưởng:àNgyứ th chín,quáộbn xươtrắnng gđốtcháyàtrđất onh . ínCh phépquántưởngầy, n đểđốitrịlònamthg sắcdục. Một khph i épquáầy n đãuần th thục,thìkẻtuthấy àn một cáchtườngtận ưnh ở trướcmắt,ânth mìnàtất hv cảmọgười in điềubấttịn,h khôngcógìđáquý ng chuộng,mha muốn.đó, oD cóể th đốitrịđượcb ịnmtha sắcdụclàmộtb ịnrất h trầm vàuy tngrọ iểm h củacoười ng tbnước rê đườntug . ành Nhưnquá g ânthn bất tịnhlàđểtrừlònamgth sắcdục,chứkhônph g ảiđểêtởm gh ânth mình,đếnỗin hũy bỏmạnsốn g g,hưsáumươvị i T ỳKheoời gthron ậtạiPh ế, th sau khqú i ântahn bất tịnuần ht ục th òir ,thấyghêtởmmìnvàgười nh chungqua,nh đếnỗin uêth ười ng ết gi đi. ĐấylàmộtđiềumàđứcmtnghiêPậ cấm. gàyN naychútakh ng ôncó g đượcuệ h ãn nh hưn ậtđể Ph trỏàonữbọv sắcmà iêTmanh sađến i đểquấyrối,bvàảorằn: g "Nhữngcátúgiađựnữngtoành đồ g dơ b ẩnkia,hãyđiđi,takhôngdùng". ! ưnNh ờ gnh khọoahcđãphátmirakg nh onga tuyến,chtacó úng ể th thấyđượcõr ữnnhràg bộg xươngsườn,xươsốn ng ,g đầulâu, m,ti an,g phèo,phổicủamộtuyệt t ế th ânainhg , quaốngrọki i ến. g Vàchỉchừgấy n củngđủcho chgtaqua ú n ệm ni rằn: g Cáiđẹpchỉlàb ộmãoi,àbngê làlớpabiọc, g chứbì trnghoê b ộxươonàcũn g ốngi ughan cả,àchv ếui quaquagtuyến n X,thì cáđầui lâu củamộtười ng đép,cũnchg ẵnkhcá gìcáđầu i lâutrắnph g uê đaằm ng lăn lócoàingbãithama. HỡPihậtử,nếuđã ai phtâm á chântuhậ ,ành thìhãycốắng gthiphàn p á "quáânthn bấttịnh";nếu chưađủphươện ntig đểhực t àph nh épquánấy,tì h cũng đừờ ibagon êquê n rnằng:thânườing khôntrongsạch,khôncó g ì g đágsan ymê đắmđuốiđểđếnỗin phảigâyrêuaboinh ạiihta , tộilỗikhônlườn g gcho mìnàhv ười ng chunqua g . nh 2.Quánâm t vôthường :Tâmôv ườn th ,g ĩangh làcátướn i của g tựtâmchúng tluôn a luônđổia thy, khônthườn g . g cáitướngcủatựtâmlàgì?Chínlà h cáiphân bệt i ,ểu ih bết i hằngàny,cáthức. i gười N khônọhcg ì tPhậ khônbniết hậg ể th chơ nhưrộnglớncùngkhắp cả vũụ, tr màậnlầm h cáph i ânệt bi , cáứctih là,Ta àchv orằngcáiTaấylàườnth còn g , khônthagyđổi,ưhn hữnn onạig đạochấpcóần th gãn ahycó liồnnh ườn th trụ. g ần Th ã ng làlốichấpcủa"Sốluậsư n ".Họ chorằnmỗi g chútacó ng ần th ã gn tựtại,sạch ongtr ,ưnnh vì g phânbiệt,êthấy nậ cóũv ụrt ạnv ữu, h ồir sanlòn h g ưamuốn,bỏmấtần th ngãtựtạitsạch rong ấy.Vậymuốnchần oth gã n đượcải ig ot,áh thìphảidứtcaủ cámón i phânbiệt.Dứtchết ho sạch,khôngthấy, khônnghe, khônbết gi ữan ,ì th thầnãng mớiển hi lộra,àkh v ấy i mớinhậbiếtrằnì gv mìnhmới saracónh ũv ụ. rt Họchưnho thếlàrốto ,rá màkhônết bih ần th ã ng ấycũnchg ỉlà ức vọnthg màthôi. Cònlihồnn làlốichấp củađasố thầnoág. i Họ chorằngduycó xácthịtchết, chứcáli i ồn nh trgoườn n hợpg ocũn nà vẫng ết nhậbi mìn,h ết bi gười n ,cũnthấy g hne g hưn xácịt th ,khônờ oigba chết... hưnN sự g tậkh h ôngphảiế: th cátâm i củachgtakh ú n ônườn thg chg útnàohết. Nóathyđổiluôn, khỏinh khác, khlớn i khác,khcó i họckhác,khchi ưaọ ch khc, á khi vuikhbiuồn, khthươi kh ng ghét i ,khchi uyêệm ni ềmột v chỗ,khitảnmátracác trầnduyên...tậtkh h ôngcógílàthườnhết g .ón làtâmphápvôườn th ,g ón a thyđổiđủ cách,tùychỗ tup tậ củamìnàến tih hóa.Nếutâmlàthườnthíg khôncó g satử.N nh ếu tâmlàthườn,g ì th dùcóut cũn ành gkhôntngărưởn,g thìngườidốt cứdốt,gười n vụncứ g vụn,g nười g dữcứdữ.Nếutâmlàườn th thìg khônóg hânn quả,tucũng chấy, ừng màlàncũn h chg ừngấy,chđến o ười ng ọc, h gười n khônọgch cũnưgnh au, nh chẳncó g ì g sakh i ác,tha yđổicả. Vìmuốnđốitrịcáchvọngi ấp ki,a ậtmới nêPh dạyphépquá"Tn âmvô ướn th g",đểchochsaúng ậết nhbi rằncág tâm i khôngphảihưn mộtậtbvấtbiến vôdụng,khônph g ảilàcái"Ta"chắctậmuôn h đời,rồiươn vàođó ng màsarhan khônbết gi êuobhian làvọngtưởnph g ềão ni .hữnN am, tángh sân, si,mạn,,nghi áckiến.vv ...đềudoã ng chấpmàsahracả. n Lạicũngvìchấp tâmlàườn th chgnê chi cũn i glàdobảnhcủa tán mình,không ể th sửađổiđược,ưhn bảo :"Tátôinh ahyónn ận,gi ha ythamlam"; "Ttánôih hay đamêđờncaxướnthág";"Tátôinh thíchcờb ạcrượuchè". Họ chođólàmộtlốiobàchữa,ì v khônph g ảilỗitạiọh,màtạicábiảnã gn chắc ậtcủa h ưhọn ếth rồi,khônglàmsao sửađổiđược.ođó, D ọkhh ônể tgh nâncag o tâmtríeo th conđườnchg ơchn ánhđược. Vậ y,ậtửPh chúngtacầnphảiquásán tcái"tâmvôườn th g"đổicátiâmmêlầm racátâm i icág ộ, ng phảitrã ừng chấpđểrakhỏivòngsanhtửluânồih . 3.Quánphápvôgã n :áp, Ph eo th ến ti Phạng làDmaarh .tàudịchlàquỹtrì, hĩang làmnă ữgi phạmcủa vi mìn,h ưnh vuông,dà,i trònméo...đểmỗikhười ing ta trônđếng ,liậềết binh cáinầylà,gi vàkhỏi lẫnlộnới v tvậkhc. á NghĩachữPháp rộnlớng mêhmôn n ,g chỉchotấtcảmọisựũvnthậrê trụ,chẳnữnnhg cág cậtvhữu hìn,h chođếncácậtvôhìntưởn h tượng ưgnh lônrùag ,sừỏ, nthg cũnọlà gi Pháp CẢ . ònC ã Ng cóghĩan làchủ lễ,làngcó riê tựtướngcủamìn. h Ngườitaườn h g chấp cácphápđềucó tựtướncủa g ườing ,ậtcó v tựtướncủa g ật,v ế th ới gi có tự tướncủa g quốcia,g xãhộicótựtướngcủaxãội h . Đãchấp cótựtướncủa g mìn,h tấtấy ênhti có tựtướncủa g ười ng khác.Đối vớitựtướncủa g mộtvật,hễềmìn v thìkhônười ngvề khc, á cònvềười ng khácì th khônvềgmìn. h Dođó,siratâm nh iệm n ânnh ,ã, ng bỉthử,quípn rt ,gj khnhrẽ, i htran chấp,đấuhtrogxãan ộih . So,ng xétrachokỹì th cácphápnàophảithậcó"tựtướng"?Nóivềlụctrầnthì sắcđốivớikhôn,g độnđối g vớitịn,h sađối hn ới v diệt...noàcócágì i êmột ring mình ậtcó h tựtướnđâu? g Trầnđốivớicămàn cóìn h htướn,g cănđốivớitrầnmàcótác dụn,g oàingtrầnkhôncóg că,n căgoài n kh n ôncó g trần.Nhưthế,thìbết i tấtcảcác pháp,dùcă,n dùtrầncũngđềukhôncó g tựtướn. g ki trong Lănh Nênghicócâu:"Nhânduyênhòaợp, h ưh hữu vọng sa,nh ânnh duyêbệt ni ly,hưữu vọnhg diệt".Nghĩalà:cácnhânduyêóm nh họpthìả ig dốicó sa,nh cáchânn duyêncharẽ, i ì th ả gi dốicóohạidiệt.Vậyđủết bi :tấtcảcácphp á làm ânnh duyêchn u, oha n tuồn in glàcó,chứkhôncó g tựtướn.g Khôngcó tựtướn,g t ức là"vôngã". Vínhưấcgtiron chêmi ba,o ì v ânh n duyênchiêmện ibaoh ấy rath cócảnầy hn cảnhkhác.Đươngkhấy, i ười ng chêmi bao,cũnlầm g tưởnlà g ậtcó, h đếnkhtihức dậy, mớiậđó nrah làcảnả gih dốichtrong miê bo.a taúngcũn Ch ế, gth vìmêlầm nêkhônậđược rangh sựgiảdốicủasựật. v kh Tongr itâmduyêvới n cản,h cảnh duyêvới n tâm,ạnv php á iện h ữaragi ũv ụ, tr chúntagưởnglàậtcó. h trhậa,các phápđềukhôntựg tướn,g đềulà"vôã". ng útakh ngCh ônết bgi lý"phápvôã", g n choêgbnàiịcản hoàn kích h ích th , btroị ng phão iền la yđộn,g quaycuồngtheosựmúối ra củaiả g cản. h Vìế,th tuy muốntựtạimàchưalú càochn tđược aúng tựtại,muốnuianv màchưalú càođược n uianv ,muốnườn th trụg màvẫnphảitrôilăòn trnogv sag ntử. h ếun chtchúnag ứnđược g phápôv ã ng rồi,thìmộtể th vôgã n trùmkhắp cảpháp ới gi .Cảnhcũnôgv gã, n tâmức th cũnvôg ã, ng ìth còncáchi imàét gh ,màthươ,ng màchịu satửnh luânồih nữa. á Ph ôv ã p ng làlốituải gi ốt thoár ráo.ếu N cũn ai ết big tuhạnôhv gã n một đôiphầnthìđâucó sựíchkỷhạinhân,vàcảnhtượnthế g ới gi hòab ìnđâu h phảilà điềukhônể gth tực h iện h được? 4.Quánọhịt khổ : Thọlàchịu,ậnhlãn. h Tọikh th ổ nghĩalàcóậnlãn h h làcó khổ. hậlãn nN đây h làậnhlãncáh ì? ig hậlãn nN ởh đâycónghĩaôv cùnrộn g rãi g , nghĩalàậnlãn h tất h cảữnnh ì g màười ng đờicó thểđược hận cuộc gtron sốn. g Trướcnhậtiêlãncáh ântih ầyn là cátihânorcủa iêng ta,cátâm i ầy n làcáitâmêcủa ring . ta Sựậọầy nht làuồn ng gốcđầunđể tiê ữnọhậnt cág ikhcá aunh ềsav u:đểiữg ìn g ânth mạn,g ọtacáh i ăn,thọcámặc,i ọ cáth ở, i ọthsắc,,nhta hươ,ng vị, xú c;ữnọthn cág ì ig làmcho ta khotrá,i íchth út,h vuiẻ. v àlòn v amthg cànghiều,thìọtlại h cànglắm.cátừ thọi cầnết thi chocuộcsốn,g ến tai dầnđếnữnnh gcáiọthítcầnết ith ,rồiđếnhữnn cág i ọtxah xỉ,từahảivôích,ưn nh ì vg thóiquenópặtnh ,amth lam, takhônthể g bỏqua được.óiN óm t lại, mỗichúsang ,hn mỗicuộcđờilàmộtchuỗiậnli ọht ếp. êtin Vàchínậthọnấylàmầnchíncủa h đaukhổ. Trướcntahọậcuộc êi đời;ưnnh cuộc g đờilàì g ếu n khônph g ảilàmột trườnđa g ukhổ,ưnh chútađã ng ấyth tronph g ầnkhổđế?nào sa,nh àonlão,nàobệnh, nàotử,nàoyêu màphảixalìa,àonmàá phảigặpgỡv.v...tậtlà h ữntonhà gkhổ ưn nh gđólàmớióin ữnnh nỗig khổ căbnản.rNa,goài cònubiêonha ỗi n khổ khác, cũngdomàthọ ư: nhra ậnđược h mộtcáì ig cholàquýì th nơmớp n sợmất,lotìm kiếmcáchầy, n chướcnọ đểữig gìnó. n Nhưncuọg cđờiđãlàôv thườnì thg còncáigì làtồntạimãi?Nga ycuộcđờicủatamàcũnkh g ônữgi mãiđượcì th còncágì i được nữa?Dođó,sabuòn nh thươ,ng ếc ti uối n ,mấtbỏnă ủ. ng Vàười ng càuiềthọng choừngàlạicà ngkhổ chừnấy. g Kẻugià thìsợmấtcủa, kẻcóđịavịthìsợmấtđịa vị, kẻcóười gn yêuđẹpì th sợmấtười g n yêu,kẻcódavọnglớn h ì th sợmấtdanh ... vọng hưnN có g phảimuốnọtlãn h thìiờ baog cũnđược g ọthlãneo th ýmuốnđâu? ọTmà h ma ygặpuậth ncảnì th đượcỏath dạgph tron átđầun,tiê ưn nh thọmàg ặp g ng cảnì hịch ht càthêmng đau khổ.đời Ở ,uậth cản n ì ht ít, màhịch ng cảnthìquá u.iềnh Thườntghườn,g ửatang taymoậnhglãnmột h cánầy, i màmộtcátrái ược ng kháclạiàorơivtaytDoa!đó,saậgidữ, nh thấtg,ọ nv khổ đau. Đó làhĩang của"Tọ thìkhổ".Phépquáầy n mụcđíchđốitrịbệnmtha là mộtbệntrầm h ất trọgnh trgcáo n cb ệnph h ềão ni ,đãsâu ăn ốc g rễlòn tongr chg úng satừlâu nh đờilâukiếp. Vậ ytPậửh cht,únag muốndiệtam, tnhráừ phảiquán"tọ thịkhổ".taphải luônluônớ nh lờitdạy: Phậ hễcó lãnthọìcó khổ; càlãn ng tềuhiọn thìcàng khổ lắm.càngítlãnọt,h thìkhổ đaucàít ng .Tấtênchhi útakh ng ônthể g xảbỏtất cảgmột otrn lúc;ưnnh chg útanêguầntựxảnữnh ì g dễxả, cóể th xảđược,ồir đi dầnđếnữnhn cág ikhóxả.gxả Càn chứnognàlạicàẹngh gáđa nh u thươg. n Người đờiườn th chg orằncàg uánềhig àbngvạcchâubáu,daọ,ngvh địaị, v sắcđẹp, vuithú,lạicàsướn ng ; g ưn nh đã g gọilàáì gnh thìgánhcũnglàg,ánh àcàv gánh nặntì gh aicàv gđa n u,châncàmỏi ng ,đicàgchn ậm;óm t lạikhổcàều. nhig ilại Trá , nếuchtakh úng ônlãn g thọ,hưn sắcđẹp,mùigon,vịlạv.v...tì h thântâmtakhông b ịlayđộng.Đốivớicảnấy tah khôngcógìđágnưa,cũnkh g ôncó g ì g đágkh n ổ sở. Nhưtếh mớiđượcêtựnhia tạiothávòngổ0ơh đau. (1)ỞẤn-độcó4 cáchngười tá chếtlàtả h xuốnsôn g ,g ỏah êu, ti chônàbỏv g. vàorừn - *^ -* KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 8 ĐạoĐế(NirodhaGamadukkha) ếp (ti eo th ) B.ChTỨ ánhCần A.MởĐề hN Tứệm ờ Ni Xứ,chtađã úng thấyrõ sựthậcủađời. Đólà:ânth bấttịn,h tâm vôườn th ,g php á vôã ng ọ thvàịkhổ.Thấyrõđượcsựậtđa h ukhổ ấyrồi, chúngta phảiiacôn g ,g cố sứclàmthếàođể n oiàngmón rathá gvuốtuy ng ểm hi củach.úng Muónế, th sựsiă,êng tấn Tinh làđiều kiệnết trênh trgcôn o n cuộc g ải gi otáhcủach. úngta goàiđời N cũnưgnh trđạo ong ,mỗiười ng muốnđạtđượckếtquảốt t đẹprongt đờimìnthìphảiluônluôncồn iag gắngsức.Nhất làười ng tuàh,n màcáquả i là xuấttrần,cácứu i kínlà h avuin ĩnv ễnihv ,ì th sựiacôn g ,g sứccốgắnlại g càngphải b ềnỉ,dẻodac\v i ượtbựcmớitnhựu à được. Hơicả, an đứcểu ậthiP rõsựquacủaọngtr tựtướng,nêđãdạyb ảochtagú n trướckhiđisâuàoĐạo v ,phảichuẩnb ịữnnh ph g ươện gtin cầnết thi ,phảitỏ rõmột áđộ tih quyếttâm:Quyếttâmxaláđi hn uề dữực vàth ện hi ữnnh đi g ềulà. nh Đólàý hĩang của"Tứcần ánhC "màchtsẽiêncứu gh dướiđây. B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩaTứChánhCần Tứánhcần C làbốnphép siăThtấn êngi ợp h vớichánhđạo.Bốnphép tấn Tnhi ấylà: 1.tấn hTni ữnừagănh gđiuề ácchưaphátsi. nh 2.tấn hTni dứthữnrừnt đi g ềuácphátsi. nh 3.tấn hTni phtển rái hữnn đi g ềulàchnh ưaphátsih. n 4.tấn hTni ếp ti tụcphển átri hữnn đi g ều lànhđãphátsi. nh II.Quaệm nNi VềĐiềuDữVàĐiuề LàTrogĐạo nh ậtPh Trướckhilàmđiều làđi tránh uề dữ,chtagúph n ảibết i r õếth nàolàlà,nh thế n dữ.ữnNh gđiềudữlàữnnh gđiềuì àolà g có thểlàmtổnạih chomìnvười àngh ện htirong tạicũnưgnh troương lang . i ờ Cgihúnbao cũnghnịchới v btừ,i bình đẳng,tríuệ t vàchânlý. iTrá ,ữnnh đi lại g uề làlà nh ữnnh đi g ều có thểlợiíchchomìngười vành ,gtron ện hi tạicũnưgnh tươla ng . i bờ úngaoiCh cũnhợ g ới v ,từbi bìnhđẳn,g tríuệ t àv chânlý. Vớiaiđịn h hĩang nầy, khônph g ảiđợiđếnkhph i átlộbằn ra độn hàng g,mới gọilàlàhanydữ.Ngaytrogýn ĩ, gh n vàquanhứt gọtr làýhĩ, ng cũngđãphânệt bi đượclàanh ydữrồi.Theođạotậ,Ph bnơiph a átsacủa nh làa hyn dữlà:tânh ,khẩu, ý.Nưh ế, th mộtcửchỉ,mộtlờinóiahymộtýhĩ, ng đềucóểth làlànhaydữ.ođó, D đứcdạy ậtPh chútaph ng ảiữnừăanhg đi g ềudữ,ayh thựchiệnhữnn đi g ều lành, angykhchi úcòn ng ởýongtr ức. th (Xemlạibitập à ập Th ện ith trongkhóaì) nh III.NộiDunCủa g TứáCần hn 1.tấn hTni ữnừagănh gđiuề ácchưaphátsanh:Tâmmìnchh ưamóng tưởnđi g ềuca thìmìnph h ảiữngirá ìn g ,đừchgn onóphtákhởilê,n cũnưnhg sợidây buộtmũicotrnấu,kềmó, n khônchg olú ăn a. Sauđâylàmộtítíth dụcụ thểcó thểxảyrằn ah àngytđời rogn ch: úntag Khchi útamuốn ng ổt chứcmộtcuộcđisăbnắn,đểlấytịt h rcụn ừng glyđánh chénvớib ạnè ,ưnnh gchtúngalạinghĩ:"tađãlàđẹtửật,Ph đãtamhọ quy,trìgũN Giớirồi,khônglẽdámquênlờiứa h uyện ng ,sáthạichúnsig àuốn nhv rượu g !"Thế làchtkh únag ônthànicuộc g săbắnn ữan . Khph i átkhởitâmgianlậ,n muốnlập mưukếlấycủagười n ,chútali ng ềnxét lạirằng:"Củamìnmất h mìnhbiếtbuồnrầu,ì th củaười ng mấtười ng đâu cóuiv Vả ! lại,mìnhđãuyện ng trọnđờikhônthamg mộthỏtnvậ của,ia lẽonàmìndá h mquên lờitệh uyện ng ?"Sau khnighĩthếrồi, chtaúngkhôntàmưu ihng kếđenối t trên nữa. Khmón i gtâmuyệt hoang , chúngtalạinghĩrằng:"Mìnhđãguyện n trọnđời khôntàdâm, g ì th phảitrìchíiừìn g ết ti hạnh". Vàdoýhĩang ấy, chtchnúgăa ặn đượclònuyệt ongah . Khmuốn i óin dốiđểchođượcệc vi ricủaêng mình,chtali úng ềnghĩrằn: g "Mìnđã h uyện ng trọnđờinóilờiangytậ,h ì th phảicốắng ừgichoọnlời tr thệ uyện ng ".ưNh thế, chúntagkhỏiphạmội t nữ. gvọ óiN támlại, mỗikhitâmchtamón úng glêmột n ýnghĩsáquất i ,muốnực th ện hi mộtđièuácì, g chtaph úng ảitìmữnnh lý g dochđá ánh ,ng tưởngnhĩađếnậuh quả tihạia củanó,đểdậptắta ngyữnnh ýg hĩng b ấtchín,h ừànăgakh v ônđể g choón phátsiđộn nhtroàg . g gười N tuàsưọ nh cácặc i g phềnão i , simêlenlỏiovàtâmmìnhcướp mấtcủa buá côngđức,ênluônluôncầnữậingth gìn,ưnh ười ng àugihn ữgi của:năg tườnđón g õ, gn bỏủ, t khóachặtkhôngđểcho kẻtaàgorộm nhiv mất. Sựngăchặn,ữgi gìnkhônchg ođiềuácphátkhởiầy, n khônph g ảiạnh cuộc một trong ời th atgniđịn há hnào, màlại trái ,phảiếp ti ục t luônluôntừgosárn t na,từgiây n phts,àngtyừ á,tngh mătgnừ nầysamnăg khác,cho đếnchàoừng tâmmìnđược h uần th ục th ên,ahi khôngnhĩđếnđiuề ácữan mớiôith . Côncuộc g ănchg ậầy n đòiỏih mộtsựsiê,ngă tnhấn Ti dẻoda,i bỉền mớicóhyọ ngv àtựu nh đượcưnh ýmuốn. 2.tấnhTni dứthữnrừnt đi g ềuácđãphátsanh:đời Trong sốncủa g cht,aúng ất nh làkhchi ưaểu hi ết bi ậtph Ph átvàkhôngtu,hàn chúgtađã n phạmrấtềuinh ộit ác.Nhữntội g ácầy n làmchotấmcủatacàgànycàtối gn tăm,lu mờ,hưn một tấm gươbỏng lâugày, n khônchgai ùirửa,khônể thg sođược i nữa.naychútađãng hận ấyth cáuy ngi ạih củaữnnh đi g uề ác,ì th chúngtaphảiquyếttâmdứtt. rừ Điuề ác khônởg đâuxa,chph úng átsiânnhtrog ,khẩu,ýcủamỗichúta. ng Vậ y,trừộicá tứclàchăng ậnkhôngchânoth ,khẩu,ýchtếp aiúng ục t tạoiệphng dữữan .hưnN g cáđà i ộit lỗi,ưnh cáđà i mộtchếc i xexuốndốc, g càngxuốngcàmang u,càmãn ng h liệt,chomuốn nê diệtộitrừ lỗi,chgtaph ú n ảidụn vận uềgnhi ị ngh lực,ềunhi cố gắn,g phảiluônluônsiăêTtấn ignh .Đểngăchậcán đà i ộit lỗi,Phậtửchúng tph a ảiluônluônớ nh nghĩưnh ầy: v Sátsanhlàđiềucá đãây g tộilỗicho mìnhphảimắcợ n máuịt th vàmạnsốn g ,g lạilàmạih chogười n lẫnật. v T cướplàmkhổ chogười rộm n bịèođói ngh ,ráchới r ,buồnrầuđaukhổ không ể th kểxiết. àtdâmlàđiềukhônợp gh lễtiết,thườnây g sựrốirenađìn tgionr ànhất v là matiến ng xâùu g ổ, h làmmấtphẩmácogi người. óiN dốimấtlòncậting y. óiN thuệdệtlàmchalìa i ânghĩan . óiN lưỡachih uềi làmtrưởn ăng où. ánthg óiN lờihunc, ág trướcdơmiệnmìn g ,h sau chêui lấyhọa. Hammuốnquásức9tm)ah tháymìntếu hi mãi, càngkhổ thânhọcn trí. Giờn ậnh tứctối,lửasânnổilên,làmưh cônỏnhg igvệcuvàbaiêonh côn grừn g đứcđềuêuti . tan Simêkhônrõg cht,ánhà mờámchânlýgâyđủcáctội. Xétưnh vậyrồi,nếuội t ácđãóttr lỡsa,hn ì th b ấtcứội t onàchằnhạng ,chtaúng phảiđoạngốc tậnrừ rễ,đừchng onóđamchồiẩy n ữanhá .Trolú ng cđó,chúng tlạia uân h tập cácộth ốn gi là g tnhaythếàotvạnức, gth ì th lầnhồi,chútasẽ ng trở àtgười nh thuầniệnth . 3.tấn hTni làmphátsaữnnh gđiuề làchnh ưaphtásanh:ềuNhi khichúgtan cóhữnn ýg địnhayđẹo,muốnúip g íchười ng nầy,nânđỡ g ười ng khác,ưnnh ì gv iải tnhgá đãi,haytếu hi hị ng lực,chútakh ng ônực thg ện hi đượcữnh n gýđịntốt h đẹp ấy.ưNh tế, h dùcóện ith chíêu, biohna cũngkhônđem g lạilợiíchgìcho tachvà o ười ng chunqua g cả. nh Muốntạoữnh n iện gth ghinệp,ưnh óin lờihòaã nh vớimọi ười ng tromọng trườn i hợp, g bốíth chười ong ,nghèotú úip g đỡchgười on cócông ănệcvi làm,thìchútađừ ng chgn ầnchờ,màtilại rá ,phảiá,hănig tấn Tinh làmangy. tph a ảiluônluônútch đẩyt,a ến bi ữnhn ýg hĩng tốtàđộn hnt . g ười ng p Phá có câutụcững rấtcóýghĩan ,đểchâmbiếmữnhn gười n códựđịntốt h màkhônbaog ờ gi ực th hiện:"Địaục ng lótđầyữnnh gdựđịnhtốt".(L'enfer estpaé v debones tenin tons)i .tđú Thậ gnhưậ vy,ởđờicóêuiobnha gười n cóuiềnh chthiận í,cóýđịnh làmđiềuhayđiềuphải,ưnnh chg o đếnchếtvẫnchưaực th ện hi được,mavà gtheo n xuốngđịaục. ng ậ vychtphúnga ảiluônluônálà gihăn mphátriểnnhữnđi g ều là,nh mỗikhi chamón únvừg gkhởitâm, rong đừchgn ầnchờ,ải gi đãichođếnkhtửi ần th đếngõ cửa,mớiânlà ậnh mìnhchưagâytạo đượcchomìnnhữnânnhg làì hgn cả,êphn ải orơđịa vài ục. ng 4.tấn hTni ếp ti tụcphển átri hữnn đi g ều lànhđãphátsanh:ữnNh đi g uề lành khiđãphátlộhànđộn ra grồi,chtagúđừ n chg n o thếlà,ừav làđủ,khôngcầnphải cốắng là g mmthê ữan . Khchi útalà ng mđiuề ọrlà tn ,nh chútacó ng lợiaph vềih ươdi ng ện:mộtmặt, ănchg ặnđiềuáckhônchg o táchại;một mặt,làmđiềuện i th cólợiíchcho mìnàhv chườiong .ẳn Ch hạng ,ưnh khchi ọtúnagiới h b ấtsátsieo ậtvành ới gi ấy,làchúachăgtvừn sự ận ết gi hạiười gn vàật,màừachv uộcgười n àph v óng siữanh .cCá ới gi kháccũnậgvy,ghĩan làmộtmặtavừ"chỉác",mộtmặta"tvừ u ện thi ", rồicứhưn ế th màsiăêngTihtấnluônluônmớiđược.gtaph ú nCh ảitp ậ làmđiềuện thi chậthuần o ục, th chóionhtà quen,chođếnkhmỗi i ýghĩ, n mỗi lơfnóii ,mỗiiệc v làmđiềuiện th cảmớiđược. C.KếtLuận ghĩaÝN RộnLớn g VàDiệuụnD Của g TứhCần án Tứánhcần C làbốnphép siăchêng ânchíncôn htrong gcuộcdiệtội trừ ác vàphển átri điềuiện th .Nóồmbaog tấtcảhữnn quy g điuề căbnảniết th yếu củamọi tônoiá,g đạođức,luânlý. ậT nếu suốtđời,chtachúng ỉteo thế, h chođúng4phép siăêngầylà: ăakh ngừ ôngchoữnnh đi g ềuácphátsi,nh diệtữntrừnh đi g uề ácđãlờphtásih; n útch đẩyực th ện hi nhữnđi g uề làamốnvừnh lê g nởtâm, ongr ếp ti ục t thựchiện được.ếu n chtnhấn úgaTi làmđượchưn ế, th ì th chắcchắnchúntasẽ g đạtđượcđịa vịiTháền. 03-8-BĐạođế(Tứhưn ýútc) KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 8(tt) C.TứưNh Ýúc T A.Mở Đề Saukhđã i ậnrõh đượcchântướncủa g cõiđờiứ (T niệmxứ), đãquyếttâmbỏ áceo th ệnthi (TứáncầnCh ),ảàginh muốnđixãđườn ntrê đạo g ,cầnphảivạchcho mìnmột h hướntiến g ất nh địnhvàphảicómộtiđộ thá quyếttâmắm nh theođúg n hướnđã g vạchmàđi, khônnhìn g aìn ngh ửang , khônmog gước n cáinàycá i khác.Hàả ginh chíquyếtđimộtđườn,g tậptruntgấtcảmoước, ng chíuyện ng ,ý chí, năglựctiần nh củamìnohvàđóđếnkhđược i oạit uyện ng ưhn ýmớithôi. Muốnđượchưn ế, th iả hàng phảitueo th phápmôn"TứNhưýútc", mộtgornt ữnnh gphápmôncủaĐạođếdướiđây. B.ChánĐề h I.ĐịnhNgĩaTứưNh ÝTú c T Nhưýútclàbốnphépiềnđịn ứ th . h Nóicho rõđólàbốnphươện gti n ú p gi chàtựu únhag cácmta mađịaSamadhi:(chánhđịn),h ì v ếth cũn nê ọgilàđịnh pháp."Nưh ý"làđượchưn ý mìnhmuốn."Túc"làchân,cóhĩang ươn tngựamàcũng cóĩaghn làđầyđủ.TứhưN ýtúc,cóĩaghn làb ốnphéplàmnươơi tựang chocác côngđứciềnđịn th ,h ần th ônth được g tànựu h mỹmãnưnh ýmuốncủamình.Bởilý doấy,cũn nê ọnógi b ằnTgtênứầnth tú c.LuậCâu n xáquyển25 cóóin :"Vìsao địnmàh ọlà gi tầnh túc?Vìcáccôngđứclỉndi h ệuùth ắnth đề g u nươơbốn ngi định nà ymàđượcthànựu". Bốnđịnhấylà: ục D ưNh ýtúc tấn nhTi ưNh ýtúc hất N tâmTứNhưýútc uáQ ưnNh ýútc. II.ần ThànP VàNộiDunCủa g T ứưNh úÝT c 1.ục D hưn ýútc:ục D làmomuốn ng .Momuốn ng mộtcáchết thi ,tha mogn muốnchokỳđược,mogmuốn n chođếnkhimãnuyện ng mớiôith .Đóọlà gi dụcưhn ýútc.ưnNh mog muốn ng cáigì?Tạisao đãlàPhậtửmàcòn"dục",còmmong muốn? Trướcn,têi chậntđịn êhúag rhõtchánrhàg ấtcủasựmomuốn ng ởđây. Cóthứmogmuốn n thỏamãnữnnh ,thgúná ữnnh tghamọg,nv đólàmogmuốn n tội lỗi,êndiệttrừ.Cóứ th mogmuốn n hướntghượng,là trong ,nh ưnh momuón ng sống mộtcuộcđờiđẹpđẽ,caanht o,momuốn g n đượcải gi obtháriển àang khổ sanh tử,đólàthứmomuốn gn ợp h lý,đágkh n uyếnkhích.NgườiPhậtửmomuón g n được àđạt tnh php á ềnđịn ti hmìnhđatu, ng đểến ti lênchứncág cThánquả.Thứmong muốnànyrấtcầnchoười ng tu; ành ếu n khônmo g muốn ng ết thi ,tha mãnhliệtì th khó màđiđếnđíchải gi otáhđược.Đâycũnglàmộtsựcảichínrất h hùnồnhg để đáqua htan iệmn salầm i cho rằng:ười ng tPhậửphảidiệtdục,màdiệtdụcĩaghn làdiệttấtcả,diệtluôncảsựsốn. g tdi Trahậ ệtdụcởđâytứclàdực,ọnvg diệtữnnh g phầnamh muốnxấuxađê,nhè làmcho coười gn bịđọ axuốnàthấp ng thỏiưnh losức ài sah,n địaục, ng chứđâu códiệtluôncảhữnn chg íuyện ng ,ữnnh mog ước, ng ữnnh gđứctốt h án đẹpcủacogười n .Sựmongmuốnsaynầy, gười n tPửhậ không ờbogià lãnquê h n,tilại rá ọ cả trúh tâmtưhướncávềg đích i mìnđa h ắm,ngh những pháp mìnđa h tnu. g Ngườithếaưangi ích th tdục vậ mạnmẽ h ưnh ế th onà,thìười ng tuànmoh muốn g n àhtựun ữnnh ph g ápềinđịn th hcủamìnhcũnmạn g mẽ h như ế th ấy.Cóưnh thế,àả nhgi mớitngến ăi mãitrênbướcđườntug nhcủa à mình. 2.tấn hTni hưn ýútc:tnhấn Ti làdũnmãn g ,h chuyêất nh àovphp á địn iềthn h mìnđa h tu. g n ần Ph tnchrê ỉmớilàsựướcmuốn.Sựướcmuốndùđẹpđẽuêobnhia màkhôngracông,gắngsức,luônluônbềntâmữnv gchí,ĩangh làtếu hi sựnhtấn Ti dũnmãn g ,h ì t h ướcmuốnmuônđờicũngchỉlàướcmuốnsuôngmàthôi. úớ tahnêgC rằng:tấn Tinh khônph g ảichỉlàsựắnh ,ghái bồngbộtongtr chốclát,ưnh sựồạt,bốccháycủaọlửa ng rơm.htấn nTi lànghịlựctutậpmạnhmẽ, ườn th ghằn,g khônờ ibago đo gián ạn.kiTrong nhDiGioáđứcTế h Tôncódạy: "...Nưh ười ng kéo câylấylửa,câychưaónn gđãôi th ,tuymuốnđượclửa,ưnnh gkhó ể th được". Vậ yười ng muốnchứnđạo g quả,phảithườnTinhgtấnđầyđủưhn ý mìnhước uyện ng . 3.Nhấttâmhưn ýútc:ất Nh tâmlàtâmchuyêất nh vàođịncản h ,h khôngbào ừogitánloạn.Mộtcosônn glớn,ếu n b ịchuiaềhn àtất ngh nhiêsứcchảycủaón bị yếu.ilại Trá ,mộtiòng suối g hỏ, n ếun chỉchảymộtđường,cũnđủ g sứcxothủn i đá g . Ngườituàh,n tâmđượcchuyêất nh ,khôngbịtánloạn,thìmuônsựđều. nhtà tậPh códạy:"nưh ười ng chứanước,khéoiữg b ờđê,gười n tuữnhgià nướctríuệ t cũng vậ y, phảikhéout ềnđịn thi ,h chớchotánđộng". 4.uáQ ưnh ýúc: t uáQ nghĩalàdùngtrítuệságsuốt n quásán tphp á mình đagtu.n uáQ trín ấydođịnmàh phátsa,nh tríấylàtịntrí. h Vìtịnhchóoên cóểth ưnh ôn thậ đạt g ậtnghĩa(chânlý) củacácpháp(vũụ)rt . C.KếtLuận TómTắtĩaÝNgh Vàệu Di ụnD Của g TứNhưýúTc Sởdĩục, D nhtấn Ti ,NhấttâmàQuáv nđềuđượcọlà gi ưnh ýúc, t vìchtlà únag ữnnh gthứđểchotấtcảcôngđứcut ,ành ần th lựcươn đó nvàog màphátsa,nh hợp ưnh ý muốncủaả. hàngi Bốnphép nầyưnh bốnnấcahnkế t ếp ti theoau, nh đểđưaả hangi từcáâninh hữu lậu mêmờ,đếncánhâni ôv lậuải i g o t:áh Trướcết h ,dout tâmằn h mog muốn gn (Dục),chênsự o tup tậ dũngmãntấn (Thin );nhờsựut p tậ dũnmãng ,h ph ên iền nãou, tiê độn tán ghết,dođótma đượcchuyêhất n ất (Nh tâm),ờ nh tâmchuyênhất quá nê trín đượcathịn n mãn h lợi h (Quá),n vàcólực năg phátacội n gốcvô mi. nh Khvôi miết nh ,ì th ôv sốệp hing chướnph g ảiêu, ti ằn h sag tríđứcphện áthi . N tuàh,n khtríi tuệcôn gười àv đức g iêmãn nv tứckhắcđà yđủ vôtần bênhi dụng sựtrong ện ih tânh ,ện hi độđểcứukhổchsaúng ,hn chứđâu cóphảichỉkhchi ứng đượclụcthônmới g đượctựtại? KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 9 ĐạoĐế(NirodhaGamadukkha) (Tiếp theo) gũ N Căngũ N Lực A.Mở Đề 37 Trong móntrợđạo,gũN căàNgũnv lựclàhữnn ph g ươph ng p á quýbáu, cũngquaưgnhọtr cácphápkhc; á cóể th đưaười ng tuđịa nhtừà vịphàmphuđến cácáhquảnT . gboừtarnh ú nglà Ch sựphụcsứcm, gênhitra làphươện ngti côngiệu h iúp g gười n thẳnến tig tbnước rê đườntug đạo,chứngquả. VậyPậtửh chtkh únag ôntghểkhônết big đểrì t . nhà B.ChánĐề h I.ĐịnhNgĩaN gũCăn gũN călà n ămn căn.Căđây n tứclàcănbản,làgốcrễ,làuồn ng ốcg đểtấtcả cáciện th phápxuấtphát. LuậTrníĐộ,quyểnthứmười,ải gi rằng:"Nmă cănà ylàcăbnảnđểphátsanh tấtcảện thi php, á nọigêlàũng căn".Nămcăấy n là:Tíncăn,Tấncăn,Niệmcăn, Địncăh ,n Huệcă. n II.ần ThànP VàNộiDunũNg Căn 1.Tíncăn:làlòntinmạn g mẽ h vữnchg ắc.Lònnàgtiykhônốn gi ưnhg lòng tmù in quá,gn vôđiềukiện,bấtchấplýrít củaphầnhiềun oạing đạo.Lòntgởin đây làcođẻ n củalýtrí, làkếtqủcủasựsuyluậsán ngsuốt,củasựquasán tkỹcà. ng Đức ậtkh Ph ôngboiờ a b ắtuộc b ậtửPh một nti điềuì g màkhônsuyg luậnđược,không ải gi thíchđược.Vìlòncủa gtin gười n Phậtửkhởitừríxétđon. á Bởithếêón ôv cùnữngv chg ắc,mãnhliệt.Chínhnólàcăbnảnphátsicánh chạnlà h ,nh tdạy: Phậ "Tlàin mẹvôlượncủa g côngđức".ưnNh tgPửhậ cátni ì? ig tửPhậ mTatin Bảo: ậtPn: hTi tậửPh bết i rằngđứctậlà Ph đấnáchoàntgi ộ, ng iải g otá. h Vì ế, th ậtửPh suốtđờitưởn ni tgheot,Phậ đểhướnến gti đếnsựácgi ộ, ng ải ig thoámà ậtđã Ph ânth chứn. g ph nTi p: á áp Ph làchânlý,làsựtmàhậ đứctđã ậPh khámphàtruyề áav lại n chochta. úng Ha yóin một cáchkhc, á pháp làiolý ág đúưgnh sựthậmàđứcậtPh đãuyết th mi. nh útaingChưởnnhững áoglý i ấy,ìv ườing nóiralàđứcật,Ph đã ânth chứnđược g iácvàg ộng đượcờ nh ogiálý ấy. Tăng: i là Tăng ười ng cátànhậ cáo gilý củatđể Phậ cági ộng mìnhvà ười ng ,làkẻtha yPậtđưa h caọđuốc on g cháph nh ápsáời gn ,đểsođườn i gcho chsiúng . nh Vìthế,tửPhậ suốtđờiquyhướn. ềTăngv 2.Tấncăn:T ấânlàtấn inh .Tấncănlàsựdũnmãn g tiấn hn tnbước rê đường tup tậ khônờ gibao thốilui.Nếuđãcólòntinchg ắcchắnmàkhôntấn ghin ựcth ện hi ,làmeo th hữnn đig ềumìn,tinh ì th lòntgsuôn in gấytrởôthànv dụng,không đưachtagúđến n đâucả. Vậ ychoười êng tửPhậ đãTnamti Bảo ,ìth phảiluônluôntấn inh ực th ohàiánglý củat.T Phậ heo LuậiếpnNh Đạia,Thừ tinhấncóthứ: ba Bịp ági nhtấn i :Ngĩah làmaáongiptấn nhi .ườiNg Pậtửh gcuộc tron chến i đấuđểdiệttđa rừ u khổ,tiếntớigiảio át,h cầnphảimaáp ongi tấn nhi ,đểkhi xônph g àotanđịa vrậ "phiềnão ",khỏibịmaquânhảmạih .ờ Nh cóáp oi g ày, n ười ng ậtPửh tiưởn n ởg năglựccủamìnhùngdũnến tig tới,khôngsợangi uy ng ểm, hi khônglùibướctrướcmộtởtr ạing ha ymộtđịchthủào. n Giahạntinấn h :Ngĩah làluônluôngắnsức g khônbờ ogia dừĩngh trên b ướcđườnđi g đếniải g otá. h Vớithứtinhấnnày,ngườitậửPh càến gtin càng ,hăng càêmnthg sứclực,càph ng ấnchíkhônờ gboia bết i mệtmỏi. Vô h ỷtúcnhtấni :Vô hỷtú ctấn inh ghĩan làkhônvuig sướngtựmãn, cho là ađủ vừ khmới i uth đượcmộtítthắnglợiđườn trên gtu. ành NgườitửPhậ chưa chứnđược g quả, ậtPh ì th còngiacônắng gsứctuluyệnmãi,chứkhônchg ịu dừg n ng uiv thúvớimộtquảvịthấpthỏi,tạmợ, hỉ, b ưnh gười n bộhkh àn chi ưađếnđích cuốicùng,ì th cònbănháigướcmãi,chứkhônchg ịu chấmdứtcuôĩcàtrìn nh của h mìn,h bằngcáchph an ậnởmãitrquá go n tđườn ọbrnê g. 3.Niệmcăn:ệm Ni làớ. ginh Ghớ nhi ữnnh gì? )ứ Tah hất n niệmí: th nghĩalàớnh tubốí. th NgườitậửPh ườn th àngyớ nh đemtisản à ố b thíchười o ng b ầncùn; g đemhùnlựcg cứuúp gi ười ng sợhãi;đem chánhphp á chỉáo gichười ong simê,khến i ết họ khổđượcuiv . b)Thứệmainh ới gi :nghĩalàớ nh trịtịnới igh đểđoạntrừcácphềnão i ệp hing chướn,g trưởn ăng mọ g ạnih hlà. nh Giớicóbathứ: ếp hiN luậới higtn :ữnNh ới gi đểcấm găn cácạnh ệp hngi thôxấu,đoạn diệtcáciệp ngh chướnơthângni tâm. ếp hiN iện th php á ới gi :ữnNh gquyđiềuđúgph n ápàvlợiích, ngườiực th àhn eo th nó, cóể th thànựu tấtcảphp á là. nh êuhiN íchữu h tìnới hgi :ữnNh đi g uề luậtlàmlợiíchlạc an cho tấtcảchgú n si. nh c)ứ Th ệm bani : têhin LuậếpinNh Đạiừacó Th nói:"Têệm nhi trụlàtarụn bónmónđịn ềthin h". Vậ yệm ni tiênlà h ớ nh tucáciệm n địn ềthin ,h đểgạnsạchtấtcả phiềnão ,thểchứnchg ânư:nh 4.Địncăh n:Địnahytịnhlựdodịchghĩan chữPhạnlàhDyaềa). ni(Th Địnlà h lắntâm g yêtnịnh,chuyênchúàovchhph án áp,đểsuyđạtậtnhĩag củaó. n eo Th Luậiếp hNn ĐạiTừa,h địncó h thểchailàmabậc: Antrụđịnh:Đêtâmntrụa ođịn và cản h ,h khôngchđộn otná ,g dođóphến i ãon đượcêuti trừ. ẫnD phtđịn á h:Dođoạnsạchphềão ni được nê phtásasánh u mónần th ôn th g làcáccônđức g ùth ắnth . g àhsở nT ctá sựđịnh:Dođãphátkhởiđượccáccôngđức,ần th ônth g,nê ườn th glàmlợiíchchotất cảchsagú n ; nh cứuđộchúgsan ải nhig otáhsanhtử, chứng đượciếtN Bà. n 5.Huệcăn:Huệlàtríuệ h sásuốt gn ,thâmậpnh đượcchântướncủa g ạnv php. á Trsiuệh ấykhôncóg sựphânbệt i ,ì v phânệt bi làtcá dụncủa g ức,tvọngh làmêlầm. CũngtheoLuậếp Nhin Đạia,Thừ tríuệ h cóbứ: ath Vô phânệt bi ạnahgi huệ:Quátrníầy n khôncòn g thấycó phânbệt i ,ưnnh g còncóaihạng ,h nghĩalàcònphảidụncôn g tgunh,à đểtựu hàn ôoàvnth phân bệt i trí.Vìthế,là gọinê "ôv phânbệt i ạngiah huệ". Vô phânệt bi huệ:T ríuệ h ầy n khôncó g sựphânbiệt,màkhôncần g phảiagi ạnh ì hv đãthuầnphục.Dokhônph g ânbệt i êkh n ôncó g mêg. ọ nv ờ Nh tríuệ h à ny, ười ng tuđược hàn tựtạithểchứnnhâng ư. hn Vô phânệt bi hậuđắchuệ:Ha yậuh đắctrí,hĩang làtríuệ h cóđượcsaukhđã i chứnđược g chânư.nh Tríhuệnàyhoàntsánsuốt g ,ỏt ộng đượctnghĩaậ của cácphp. á ưCh ậtờ Pnh uhậ đắctríầyn màtáchi vôlượncôn g đức, g đểcứuđộ chsaúng h. n óiN mộtcáchtổnquá g ản itg dị,uệh călà n tríuệ h doiềnđịn th đã h làmlặng sạch.óN khônđạt g đượcsựtcủa hậ cácpháp;ón làcăuyê ng phn tsaá nhmọệc vi vĩ đạiđểải gi thoáchsiúng . nh II.ĐịnNhgĩaN gũLực ũgN lựctứclàămn ăgnlựcvĩđại,nămthầnlựccủaũNg căn.Nóimộtcáchdễ ểu: hi Ngũcăhưn ămn cátanh y,cònũng lựcưnh làsứcmạnhcủaămn cátanhyấy. IV.ần nhPTà VàNộiDunủa gC NgũLực 1.Tínlực:tứclàtần h lựccủađứcn,ti ahysứcmạnhlớnlao ,di vi ệudotíncăn phátsinh. 2.Tấnlực:tứcthầnlựccủađứchtấn ni ,haysứcmạnbất h thốichuyển, kiêncố, cóể th sabngằngmọtrởi lực, sứcmạnnàhydo tấncăph n átsi. nh 3.Niệmlực:tứclàthầnlựccủasựiớ, gnh a hysứcmạnlớn h laobnchề ắccủa ệm ni că. n 4.Địnlực: h tứcần th lựccủasựtậptunr tưg tưởnhagysứcmạnhvĩđạicủađịnh că. n 5.Huệlực:tứcần th lựccủatríhuệayh sứcmạnvôh biêcủa n uệh căn. óiN mộtcáchtổnquá g t,hữnn sức g mạnhnầylàkếtquảâuth đạtđượcdo sự kiêcố n ut luyệncủaNgũ că. n óN ưnh làmộtgọnlửabậtlêsan ikhười ngi tađãỗn lựccọsáicây tha củiauvàonh đểlấylửa. C.KếtLuận iệu D DụnCủa g ũNg VàCăn Nũg Lực ưhN chtđã únag thấyởn,trê NgũcăũàN gvn lựclà vừa mhaicănbản,avừlà ng lựcđểphátsi,nh trưởn hị ăng gvôlượngcôngđứcùth thắng. Bấtluậngườiàon,hễđãlấytrílàmềntản,g nhtiấnchậthàn ánph h p á (tấn),hằnnhứ gi chph ánh ápđểến ti tuệm) (ni ,ập t truntưg tưởnđể g rừtsạchôv minph h ềnão i ,đemdiệuuệ h vôphânbệt i uệ) (h đểchứnchg ânư, nh ì th ngườiấythế nàocũnắm gn chắctrongayquảị v ôv thượnBồ g đề.Vìsao ?Vìngườiấyđãcó ữnnh gthầnlựcvĩđạiũ(Ng lực)doũNg căgây n tạo.Vớingũlựcầy, n àả nhgi như ười ng bộàcó nh đủphươện ting lilợihn , diệudụngđểr,ừbngă ượt v bển i vàđi đếnđíchcuốicùng.Đíchcuốicùncủa g ười ng tueo nhtà chph ánh p á tứclàthàn ật.ĐếnPh đíchà ny, ười ng ấylàsáánh của ng chúsing eo ginh mầmnlạc. a Chính ười ng mớicóđủần th lực, diệudụnlà g mcho chúngsinhtrởữnnhà t gkẻhoàn tgiải oàn thoá,ácogintàh ngộ. KếtqủacủaNgũcăũàNg nv lựclớnlao,quýbáuưnh thếđó,chgtakh ú n ông ể th khôngtueo th ph ai h áp mônấy. 03-9-BĐạođế(Thấtbồđềần ph ) KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 9(tt) Đ.ThấtBồĐềPầnh A.Mở Đề ất Th Bồđềphầncũnlà g mộtphápmônquagọntrkhôngkémgìũng că.n Sởdĩ đứcậtchPh ếềurianh php á mônưnh thếlàđểùy t căcơn người từ ,hợp ai php á mônnầy,ọitêngvề ềchv ết ti thìcó khácau, nh nhưnềđại gv ể,th ần ềtinhv ì th có uiềnh chỗiốn g au. nhg Vìế, th chútasẽ ng thấytrogphn ápmôn"ThấtBồđềphần"có uiềnh điểmốn ig ưgnh to"Trng ứưNh ýtúc"ahy"Ngũcăn,ũNg lực". B.ChánĐề h I.ĐịnhNgĩaThấtBồ Đềần Ph Bồđềdophêâmni chữPhạnBoddhimàra.NgườiunTr o aghdịchlàGiácđạo, ha yđạoquảgíacộ.ng ần Ph làtừngphần,từnglo ại.Tất h Bồđềphầnlàb ảypháput tp ậ uần t tựướn h đến g đạoquảvôườn th Bồ g đề,ayh bảyphápiúp g gười n tuành àhtựu n đạoquảĐạic. giá óN cũncó g làtên ất Th ácgi ch. i "Giác:tứclàBồđề,còn"C"hi tứccũnưgnh phầnậ vy.Thấtácgi chitứclàb ảyá,nh b ảyphươgtiện n điđếnđíchciág ộ. ng II.ần ThànP VàNộiDunCủa g Tấth Bồ Đềần Ph ất Th Bồđềphồm àng có: 1 Trạchphp: . á Trạchlàlựach; ọn p Phá làphápmôn, làphươph ng áput . nhà Trạchphp á làdùntríg huệđểlựachọnpháp lànhđểtu,phápdữđể. tránh sựTrong tu tp,ậ nếukh ta ôncó g tríphânbệt i chátà,nh tấtphảilầmlạc.ưNh cácbàitrướcđãóin , lòncủa ting ngườitPhậửphảidựatrênlý trí,ếu n khônlà g mêtín.Đứcậtcó Ph dạy: "Hãydùngtríhuệsuyệm, nghi ải gi trạchcácpháp,ồir sẽtọin,h teo ànhậ ".Nếu tulầm,chtin ạ,điều cóuy gn ạih gắp trămìn ghn lầngười n khôngtu. ành Vìậ vy, ậtPửh chútamuốn ng ẳn th tiến g đườn trên cgái ộ, ng ải gi thoá,khônph g ảinhe g ia b ảogìnấy, ti khônph g ảitựbảo mộtcáchb ừaãi:"đạoàocũn n gtốtcả";khônph g ải dundun g òa gh áoớitgiPhậv onạig đạo;lại trái ,ậtửPh cầnsásuốt ng đểphònsự g đáhlộn n sòngcủacácongạiđạo,sựxuyêtạc n xảoquyệtđểlàmmấtlòntsáing ng suốtcủachta. úng taúnph Chg ảiluônluôntỉntáoph h ânbiệtch,ánh tà,chân,ụy; ng phảiườn th tríg uệ h màản gi trạchcảhữnn ph g ápởàgoữnnihv ýg tưởnchg ọơngv củatâmđểu, t đểđoạn. 2.tấn hTni :Nhưngmộtkhiđãlựachọnđượcphápmônchânchínđể h ut ồi r ,ì th phảihtấn in ,nghĩalàluônluôndũnến tig tnbước rê đườntug p, tậ khôngquảngạin agla in o khóọc, nh khônkh g ếp i sợ;khônối gth chuyển, khôntựg mãn, tựcaomàỏb dởmụcđíchchưađạtđượcư(nh đãnóiởgũbinà că). n 3.Hỷ:Nĩagh làhỷ. oan Nhờtấn inh tunh,à đo ên ạntrđược ừ dầnphềão in àtựu nh vôlượncôn g đức, g dođó,sanhtâmoanhỷphvà ấnchítu. hàn 4.Khan:ih Khinhlàhẹn . àngh Anlàanổn.Nhờsựtnhến i tup tậ ântênh tâmđượctịn anh ; h dođóười ng tunhcảm à thấynhẹà,nhg kho ankh,oiá khinh an,ưnh đãđược trú ặnnhgá dục g ,vọng mêmờ. 5.Niệm:(Cũnưgnh chữệm ni tromấy gn trbước) ài hĩang làthườnớ ghin chánhphpá đểthựchàn.Tâmệm i n ta,nếukhôngthườnớ nhg chph ánh áp,tấtiênh tạpiệm n phátsa,nh phão iền trưởn ăng . g Cũnưgnh mộtđámđátnếu khôngtrồng hoa,ì th cỏmọc.Vìế th ười ng tunhcần à phảiđểtâmiớ ghn cháph nh áp,đừchg n o xaolãnbuôn g glunnghĩbậy. 6.Xả:Nghĩalàb ỏkh goàiran ônướn gv .bậgn Xảtứclàhàxả n tâmsở,một 1tromón ng Tiện h tâmsở. Hànhxảghĩan làthếoàn? gười N tuà,nh ờ nh trísánsuốt g ,ậết binh "thọlàkhổ",nkh ê ôngnắmữgi mộtthứnàohết,dùquýbáuêu. hibaon gayN trogsựn ut cũn ành ậgvy,ọhkhôntrụg trướcởcácphápmìnđã h u, t đãchứn; g itrálạihọluônluônxảbỏhữnn gìmìnhđạt đến,đểến ti ển tri nbtrêướcđườnđi g đếnải i g ot.áh Nếuười ng tucứ hàn mãisay đắmquả àov vịmìnđã h chứn,g ì th suốtđờisẽb ịtrầmmộtnơiđó,khônobiờ ag có ể th tiếnlê,n đểđạtđạo ành t quảvôượn th gBồ đề.KinhKimCangsớcónói:"Nười g tuànph h ảiưnh ngườiươn thuyề ng qua n sôn,g khuyề tih đã n cậpbến,nếutakhông bỏón đểlênbờ,thìđừòn ghn đến g dâuàbết vi ì g được.Ngườimuốnđấn ànht sig êu ệt vi tựtại,cầnphảitừrướckhướcmọđắm i say". áp Ph àxả nh ầy n ú ip g chàtựu nhaúg sựsiêuệt vi . C.KếtLuận Tómlại,ười ng tubảyphp á Bồđềphầnầy, n chắcchắnsẽđượcbốnkếtquảquý buá sauđây: 1.Tấtcảphápcá đềuđượctêui rừt. 2.Tấtcảpháp làcành ngàycàtngărưởng. 3.Vìườn th tug ện ith ,đoạnác,luôn nê luônđượcanlạc, khônb gịđaukhổ. 4.SẽchứnàPậtquả. nhg - *^ -* KhóaứTh Ba ThinhVănThừaậtGPiáo h 0o- BàiứTh 10 ĐạoĐế(NirodhaGamadukkha) (TiếpTheo) E.BátChánhĐạo A.Mở Đề 37 Trong móntrợđạo,Bááhđạo tnC làmộtphp á mônchính,đượcắc nh hởn đếnuniềh hất n .Vìế, th mỗikhinóiđếnĐạođếlàười ng talitêưởn n đến g BátáCnh đạo.ậmTh chícógười n tưởnlầm g rằngĐạođếvớiBááđạo tCnh làmột. SởdĩBááđạo tChn đượcxemlàpháp mônchínhcủaĐạođế,vìphápmônnầy rấtđầyđủcóthểồm baog đượccácphápmônkháccủaĐạođế.óN rấtphùhợp với mọcăi cơn , mọthời i đại, mọph i ươsở; ng đốivớiểu Ti acũn Thừ ưnhg Đạia,Thừ ười ng Đônph g ươcũn ng hưgn Tâyphươacũn ing gđềucônậgátriị nh hoànt caocảcủaBánhđạo átC ,đeùàv p á dụngphápmônnầytrosự ng tuhcủa àn mình đểdoạnph trừ ão iền khổđau,hầubướclêcon đườn n ải gi ot,áh uinva ,tựtại. B.ChánĐề h I.ĐịnhNgĩaBátCĐạo hán Bááđạo tnhC làtámcođườn n gna yaẻtngh a hytámphươện ntig mầunhiệm đưachsigú n đến nh đờisốnchg ídiệu. gN tacũncó ười g thểdịchĩangh "BátChánđạo"làcođườn n gchácó nh tám á,ngh đểđưachínsih nhđếnđịavị. Thán ũnC có g khười ngi tgọiBáa áđạo tCnh là"BátTháđạo n "vìcádi i ệudụng củanósauđây: )Nhữna kẻ g phmà phu họcđạo,eo tnoih php á mônnầymàtu,ì th khỏilầmlạc vàonẻouy ng ểm, hi lầnồih sẽchứngđượcquảHi. ềnThá b)Nhữnbcgậ Hiền,ươThán eo gthn támphươện gtin ầy n ì th sẽđiđếncảnh ết Ni Bà. n Bááđạo tnhC ồm g có: 1.áki Chn ến 2.átưChn duy 3.ữángCh 4.ánghiệp C 5.ámạn Chn g 6.átinấn hC 7.ániệm Ch 8.áđịn Chn h II.NộiDunVàg GiáTrịMỗiần PànhT CủaBátChánĐạo 1 Chánkiến . h :là ánCh agyn thẳn,g đúgđắnn ;Kiếnlàấy, th nhậbiết.ánhC kiếnah yki Cátrhin ếnlàấy, th nghe,a hy,ết bi mộtcáchganythẳn,g cônmig ,nh đúg n vớisựthậkháchqua. n ười Ng có chhkián ếnthấyhưn ế th onàthìậđú nh ưnhg ế th ấy,khônglấytrắnlà g mđen,xấulàmốt t ,dởlàmhay,a hytirálại.Sựhậxét n sựật v củaười ng ấykhôngbịtậpquán,nhki tà ến,dụcngọăchv ea hylàmsalạc. i Ngườicóchánki h ếnết bi phânệt bi cáonả, àig cáàoiật. nh Vàkhiđãbết i cảnả, gih vậtdối,ì th mắtkhônchg ăm,tâmkhônchg ú;cònkhriõbiếtcảnt,vậh lờilẽchân, ì th chuyêntâmào vsựlý chânậtlà h mchođèuệ nh sángời,ềtrầnin không phươchng emá được. 2.Chánhtưduy: Tưduylàsuyĩ, ngh nghiệmxét;ón thuộcýề v ức. th nhtưáC duylàsuyhnĩ, g xétnghiệmchâncháh,n tưtưởnđú g ới vng lẽphải. gười N tutheophéptưánhC duy,ườn th xétg nghĩđạolý caosiêu,suytìmể th tnhiệm á mầu,ết bi xétữnnh vighàlỗi n lầm,ữnnh gýhĩng xấu xađểsámhối;biết suynghĩvềbamónvôlậuọ c: h Giới,Địn,h Huệ,đểtuải gi thoá;ết bi suyxétvôminh uyê vàng nhânđaukhổ, làguồn n gốccủatộiác,vàtìmphươgph n ápđúngđắnđểut ầu hàn ải i g otáhchomìnàchvh oười ng . 3.Chángữ hn :Ngữlàlờióin ;Cngữhá làlờinóichânthậ,cônbìn g ,h angy ẳn th hợp àgv lý. gười N tutheo chữ, ánhg khônờ biaog nóisa,i khônêtnị, hivg ấyth dởnói ah y, khôngxuyêntạc,nghemộtđườnóign mộtgả. n ười Ng eo th chữánhg rấtậtnh lời trọng nói;trướckhmuốn i óin gìphảisuynghĩcoicólợiíchàchv ânậtkh h ôn. g XưađứcKhổnT ửg oến àvi chg ốncổmiếu,ấy th b ứchọamột rnt hìnười ngh kẹp miệnbgalần,daNgài ylạidạymônđệphảicẩnậnthlờióin . gàyN xưa,trướckhiđứcậtsắp Ph hập n ết Ni Bà,n cóĐệtửỏih : BạchđứcThếôn T , khPhậtnp i ết Ni Bànrồi,ười ng đờisauặp g èuhi n sáchvở onạig đạokhôngsao phânbệt i vớikiật,Pnh ưnh ế, th bếti ntheo i lờionàtu? ậtdạy: Ph ẳn Ch gluậnlàlờióin củaimia ễnlàlờiấyđúsự ng ật,h hợpchânlýì th cứnti eo th màu. t Vậ y,phàmữnnh lời g nóiđúglý, n hợp lẽ,cólợiíchchothể nà chúnsig nhlà chánhữ. g Nhữnlời g nóiấychútaph ng ảitiheo n vàtậpnóichođúhưgn ế. th 4.Chánghhn iệp :ệp Nghi làdoười g n TrunHog adịchchữPhạnKarmamà. ra ệp Nghi ahyKarmanghĩalàđộn hàn gtạo tác. gánC làhànđộn,g ệc hiệp vi làmchânchín,h đúới vng lẽphải,phùhợpới v chânlý,cólợiíchcogười n lẫnvật. gười N theo đú"ch ng ệp" ánhig làười ng luônluôntrhậg,ọn ữi g gìnmọ i độn hàn gcủamình,đểkhỏilàmtổnhạiđếnquyềlợi n ,ệp, ềghin địavị,daiá,nhg hạnph h úc,mạn tnhá của g ười ng khác.Hơưan ngườitheođúchgn ệp ánhgi bao ờ gi cũntôn g gọntrlươngtâmềnệp ghi củamìn,h luônluônànđộn h gcólợiích chomọgười in ,mọật; iv àếu nv cần,cóể th h ysiquyề nh nlờia hytámạn nh mìn g hđể ảigi thoánỗiđaukhổchười ong khc. á racũn goàiN ọlà gi chánghiệp, khdùn i tríg uệ h đểquántưởnữngnh ph g pá chânchín,h ohặcồi ng ,ềTinh niệmật,Ph o ặc h trìụnt ki g à,nh đểữi g gìnthân, khẩu,ýệp ghiban choatịn hn . h 5.Chánhmạng: Mạnlà g sựsốn,g đờisốn. g ámạn Chn glàsanhsốnmột g cáchchânchínbhằnềệp gnhi lươện tinhg ,sạch trong củamình.Ngườitheođúg n Chámạn n sốn g mộtg cuộcđờingayt,hậ khônagthm, ni khônglàmgiàumồ trên hôi,nướcmắtcủaười ng khác,khônlà g mchgười on àtph vậ ảiđaukhổì v ềngh ệp hing củamìn. h ười Ng eo th đúáChmạn ng sốn g mộtg cuộcđờicóýhĩang lợi mìn,h lợingười,xứnvới g bátcơmmìnănkhh ôn,g maáonhmìnhmặcchứ khônngă khônồi ng rồi,sốnbámg àogười vn khác. gười N theoánmạn Ch gsốnđú g ph Cghán áp,khônmêg tíndịđoan,bết vài ânth tứđạiốn v ôv thườn,g ênlấytịniới hg làmthể,lấytríhuệlàmmạn,g bỏệm ni vọncầu, g vuian ới v cháph nh áp. 6.Chánhtinấn th : ữu Ch tnhấn i ởđâycũncùn g hĩang ưnh tấn inh đãnói btirước, oàng hĩang làchuyêcần n , siă,ngê ẳn th tiến g mụcđíchđãvạchsẵn khônvì g mộtlýdoì g màlùib ước.tánấn ihC làchuyêncần, silà ênăg mệc vi chánhĩag ,lợilạccho mìnhcũnưnhg chười o ng ật. và gười N theo đútCháấn ing ,trướcên,ti obgiờ a cũnăháisửa gn mìn,h cươquyết ng trữnbừàinh gđiềuc, á quyếttâmphển átri mọhạni hlà(xem nh bàiTứ Chácần n ).Ngườieo th đútháấn gCni ,dũngmãnến hti lêntrêđườnđi g đến ảigi thoá, chođếnlúcođạt nà đượcmụcđíchcaocả,cùntộtg ấymớithôi(xemđoạn "Tấncăn"ũNtrobàing că). n óiN óm t lại,ười ng eoth đúátChấn gni ,quyếttạoghiệp n vôlậu xuấế th ,agin lấychtánríh làmmãnlực, h lấyNiếtBànlàm chỗquyướn h ,g mộtlòngchẳng trễ, muônkiếpkhôndời g ,quyếtcônph g u,địnđạo tành quảđểrước t tựđộ,sauóah đôĩchúngsa. nh 7.Chánhniệm: ệm Ni làớ nhgi (cũngnhưghĩan chữệm ni ởcácbtrước) ài . háCniệmlàớ gnhi đếnữnnh đi g ềuayh lẽphải,ữnnh đi g ều lợilạcchomìnchh o ười ng ,ữnnh đạo g lýchânchínhquýcagọtrn osiêu. iệm áhnC cóph ai h ần: áức )Chan ệm: ni lànghĩớ nh đếncácđiềulỗilầmđểtànâm h sámối h ,và hĩng ớnh đếnTứânọngtr :ânchamẹ, ântổquốc,ânchúsing vàânhn TamBảođểlo bđề oá n. ánquá hb)C ệm: ni làdùngtâmbxét từi nghĩcuộcđờilàkhổão n ,b ện tậ ,h mêmờmàchgsiú n đa nh ngmắcphải,đểmởộnr glònươthg ngyêuvàquyếtrat y cứuđộ. gười N theo đúCháiệm, ng thườnquá g san tcảnchh ânđế,ntưởngă niêĩm g cácphpá rợ t đạo ;bấtluậởn đâulà và mì, g cũnnhớ g ghĩn đếncáquả i ôv lậuxuấtthế ,agin dùtrảiquaêubohina số kiếpcũngkhônối tgh tâmxao lãn.g 8.Chánhđịnh :ữCh "Định"ởđâycũngđồnghĩan ưnh chữđịnhtrocágn cbài trước,nghĩalàtập untr tưg tưởnvàogmộtvấnđềgì,đểấy th cho rõ. ngrà Chánđịnh làptậ trungtưtưởnogvàmộtvấnđềchínđá h ,ng đúvới ng chânlý,cólợiíchcho mìnàười ngvh . gười N theo đúCháđịn ng h,thườntập g trungtưtưởngđểquansáữnhtn ấn gv đềchínsah uđây: uáQ ânnth b ấttịnh:(bấttịnquá h ú)ntclàquátưởn n ângth khôntịn hagn ,h để trừhamdục, sai(xem á lạiđoạn:"quáânthn bấttịnh"Ttrbàứ ongi niệmxứ). uáQ bquá (ntừi n)làquátưởn n tất g cảchúngsiđề nh u làmộtchântâm, b ìnđẳn h gkhônkh g c, á đểđoạnùtrừh ,ậnh àmở v rộnlòn g ươgth ngyêu đểcứuđộ chsiúng .nh uáQ ânnh duyên:(hânn duyênquá)nlàquátưởn n tất g cảpháphữuhìnnhư muônật,v ôv ìn h ưnh tâmệm ni đềulàả gi ợp, h duyêaunh màcó,chứkhôncóg một cáchchânật,h khôngtrườngtồn,đểđo ạnutrừng si,pháp chấp. uáQ ới ngi phânbệt i :(ới gi phânbiệtquáh)ĩang làphânbệt i quá và ntưởngsự ả gi hợpcủa18ới gi :6că,n 6trần,6ức th đểấy th khônthậcó g "nã, g pháp"õng hầu ditrừnêhgãchấp,phápchấp. uáQ ở: ơithn (sổ tứcquá)nghĩalàqútưởn an gbằncág chchuyêchn úđếmơi h ởth àor,av đểđổitrịsựlo tán ạncủatâmức. th C.KếtLuận: hưN đãóin ởđoạnmởđề,Bááđạo tChn làphápmônrấtđượcôn th dụn g g.Sự ôn th dụn g gànysởdĩcóđượclàờ nh lợiíchtết hi thựcquý và buá củaón đốivớiđời sốngcáânnh củaườing tu,nhà đốivớixãộih ,àđối v vớiđờisốngtươgnla. i Có thể tómtắtữnnh lợi g ích,a hycôncủa năg Báđạo ánhtC bđi goatrn ểmsauđây: 1)Cảiện thi tựânth :Nếu coười ng chuyêtun eo th mtá đườngchánhày,thì sửađổiđượctấtcảmọisựb ấtchín,h mọội ti lỗiđời gtron sốnện ghi tạicủamìn,h ưnh ýniệmmemờ,ông n ững đảođi,ên sáàvhin quấy,i đờisốnôgv luân.Khihữnn g điềuầy tnrê đãđượccảiện thi ,thìtấtcảcuộcđờiêcủa ring mỗiười ng sẽchânchín,h lợilạcện viàth mỹ. 2)Cảiện thi oncản àh : h Nếugtroxã n hộicũn ai đề g uchuyêtun eo th tám đườngcháhđạo n ầy, n khônữnnhg gcóhiềun lợilạcgcuộc otrn đờiện hi tạimàcòn gâytạo cho mìnhmộttươgla n tươi sái ,ng eo gi tồnr chg omìnnhữnhạtg ốn i g Bồ g đề đểgàyn sa ygặtuáh quảôv thượnNết gi Bà,n đầyđủbốnđứcThườn,g Lạc,Ngã, Tịn.h Vìnhữnlợi g íchquýubá hưn thế,chúgtôi n xikh n uyênmọậtửiPh hàyphát uyện ng cươnquyết g tu theoBáánđạo htC . gTổn Kết VềĐạoĐế ừútaết vbingCh quanộidungcủaĐạođế,hay37móntrợđạolà:Tứệm ni xứ,Tứchcấn ánh ,Tứưnh ýútc,ũNg căn,Ngũlực,ThấtBồđềphần,Báđạo ánhtC . ần Ph Đạođếđãchếm i ết h b ốnmười bàongitr bnóiài vềTứđế.Chỉcásố i lượngấy cũngđủnóilênsựquagmàọntr đứcậtmuốn Ph dàchnh ophươgph n áptuhànđể chứnậpgnh iết N Bà. n Nhưnchg tađừ úng tnêấy gh quáuiềhn phápmônmàội v nản lòn,g ối th chí.Vìcăcơn chúngsikh nh ônđề g u,ênđứcậtcần Ph chếunềrahi pháp môn,đểmỗiười ng cóể th tùytheocăcơn mínhmàlựaphápmônthíchhợpđểtu . hàn Tấtiênmột h ười ng có thểut uềhi n pháp mônnếucóđủkhả,năg tríuệ, t sức khỏe;ữnnh ếu ng khônđủ g điềukiện,thìtu mộtphp á môncũnđược. g Khituànht mộtpháp,cácphápkiađều,thàn ì v ón làmộtnhiếp thuộclẫnau. nh Vậ ytPậửh khônã nêg lòntghốichí.Vớisựquyếttâm,vớiđứctấn hin , chtúnaùân g tựtiếndầnàovĐạođế,khônlo g sợ,khônghiờ, n cũngkhônquá g bồnbột g ,nónảy, gn rồiđâychmậ ha ya,nh ế t h nàocũnph g ảiđếnđích. Hỡquí i ị v ậtPhửMười! phươgcán cđứcưNh La,i đầuênđề ti uờ nh cácpháp mônnầymàdầndầnđượcậtquả. iênPhàv TấtcảgTiả ánh a,trobghừn đeù nươovàđây ng đểut hànchođếnàngyđạtđích.úta,gChn đạncoật,nPh ữnnh g ười ng đagcan ncáh ôm nh ấplòn bnê gtríuyện ng tậ,Phàn đểcứuđộvàcứuđộ chsiúng ,nh lẽàolú ntrg cđứcậtđã Ph vìlòntừbmà gi sửaso ạnchochtamọúng i phươtện nig ,mọhànlý i đểến ti lêđườn n giảithoá,chgtalại ú n dodự,chầnchờ ha ytối h cthá ! Vậ ychãy úntahg maumau cấtbướclêđườn n iải g o át. h MụcLụcKhóaThứưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph 0o- BàiThứ1 1-QuánSổ Tức BàiThứ2 2 -QuánấtB Tịnh BàiThứ3 3-QuánTừBi BàiThứ4 4-Quánân Nh Duyên BàiThứ5 5 -QuánGiớiPhânBiệt BàiThứ6 6ố -B Thía B a L Mật BàiThứ 6 B-TrìGiớiBaa L Mật 6b BàiThứ7 7-Tinấn hT aB LaMật BàiThứ 7BẫNhục-n a B a L 7B Mật BàiThứ8 8-ThiềnĐịnBa h a L Mậ t BàiThứ 8B-TríHuệBaa L Mật 8b BàiThứ9 9-TứVôLượngTâm BàiThứ 10gũ -N Minh 10 LờiChỉgDẫTổn Quát ọ(ChoTrKhn óaứ Th Tư) Khóanàycũnưgnh cáckhóatrước,gồmcảảy th ản g10bià gcharưnih sau: ămN ản gibà ềgv"Ngũđìntâm h quán". Babgiản à ề"Lục gv độ"hay"Sáu phépBaLaMật". Habản già ềg"Tv ứôv lượngtâm"à"Nv ũg mih". n 1ấy, 0bàiTrong trừNgũbài minhlàản gbài có g cáánht chkháquá i hữntvền g sựhiểu biếtcầniết th màmộttậửPh chânchíncần h phảitraodồiực àtvh hànđể làmlợicho Đạohânvàn quầnxãhội;còn9iản bgà trước g đều nóiềcáv cphépu. t cCá phéptuànysẽđượcản gi ải gi rõởràng cácsabài u.Nhưnagnybâyờ gi đểquívịcó mộtýiệm n tổngquávềtrọnkhóaứ th tư,chúntôig xitrìnn bàhysơlược ph hai ầnchínhyếu củanó.Đóữnnh nóigbài vềNgũđìnhtâmquávàLục n độa hy Sáuphép Balamật. 1.Ngũđìntâm h quálà n ămn phươph ng ápquátưởn n gđểdừogtâm. nv Vọng tâmlàcăbnệnchh ínlà h mcho coười ng phềnãoi khổđau.óN thúcđẩyườing ta chạyteo h ung dục,nóchelươ,ngtri làmcho cátâm, i ốn v làsásuốt ng rởt tnêóitm, ă khônbết gi đâu làt,hậ đâulàiả, g đâulàchín,h đaulà,tà đâulàahy,đâulàdở. Muốnsựậnđịn h được h sásuốt ng ,muốncho lòntagdừđuổi gn theoũng dục màphảiphềão in khổđau,tph a ảitìmphươgph n ápchnđứn ậ tvọnâm g làquán tưởn. g Quálà n dùngtríhuệquánsát,phântíchayh suynghiệmđểtìmrasựật.h Có nămphépquáđể n chđứn ận vọngtâm,đểđốitrịmnă chứnbgệnchh íncủa h tâmồn h cht,únag là: uá)Qa Sổ n tức:đểđốitrịb ệnlo táhn ạncủatâmtrí uáb)Q bnấttịnh:đểđốitrịlònamgth sắcdục. c)uáQ Tbnừi:đểđốitrịlònsân g . ậ nh d)uáQ ânNhn duyên:đểđóitrịlòngsimê. đ)uáQ Gin ớiphânbệt i :đểđốitrịchấpã. ng ămN phépquánấygọilà"Ngũđìntâm h quán".Mỗiphépquánsẽđượctrình b àyrõcặn ràng kẽmột trong iản bàg g,eo th ứth tựnhưđãtrìnhbàyở.trên Sởdĩ chtúnôig đểuáQbài nSổtứcđứngđầuămnogtr phépquá,n ì v muốnđisâuàocáv c phépquán,trướcên,ti phảiết bi quálà n ì, g quáưnh thếào,n àph v ảicó mộttâmítr địnthĩn,h khôngtálo n ạn.Muốnđượcthế,trướcph ênti ảip tậ quáSổ n tức.Khquá i n Sổtứcđãthuầnphụcrồi,ì th cácứ th quasan u mớidễcókếtquả,ghĩan làmớicóể th tdi rừ ệtdầncáctâmbện: h am, th sân, si,mạn. 2.LụcđộhaySáu phépBalamật:Sáuphéptuànyđểđốitrịsáu món"tệ" ôn th thườn g ,g ưnnh rất g nguyểm, ih vìchúđã ng làmcho chsigú n iềunh kiếp sanh tửluânhồi,chịu khônbiết g uêhibaon điuề thốngkhổ.Đó là: )amTh lambỏnsen;b)Sânận; h c)Simê;d)Biếnc, nhág tễr nãi;đ)Hủyphạm ới gi luật;e)lo Tán ạn. Đểchúsang thoákh n ỏiuốt navh ácđộccủasáumốntệnày,đứcậtdạy Ph sáuphépđốitrịlà gọi "Lụcđộ".Chữ"Độ"cóghĩan làcứuđộhayvượtqua.Lụcđộ gồmcó: )Bố a thí:đểkhỏicáitệamth lambỏnsen b)Nhẫnục:nh đểkhỏicáitệónn gnảy,sânậhn c)Tír huệ:đểkhỏicátội i simê d)tấn Tinh :đểkhỏicáitệếnbi nác, hg ải gi đãi. đ)rì T iới g :đểkhỏicáitộiủy h phạmới gi luật. e)ềinđịnTh h:đểkhỏicáitệtánloạn. Vìdùngsáuphươph ng ápàyn đểtrừsáumóntệ,ki nê nóih :"Dĩlụcđộ,độ lụctệ".BồTáteo h sáuphươph ng p á ànytuàhđể n độ ừa v cho mìn,h ừvađộcho ười ng ,độchođếnchỗocứu ntáhà cáh,n nêcũngọi là"sáu phép Balamật". Khôngữnnh gkẻtu,ành ười ng é th ancũn g i ê o t ng e h phápquánày,ì th ânth ể th sẽđượckhỏemạn,h htinầnsẽđược yêntịnưth ới th ,t ríuệt lạisánsuốt g ,,học ma hàn uhớ, n suytín,h phđo án ácôn n ệc gvi làmđược ăn maulẹàph v ânmi. nh hữnN mọtrogn côn i ệc vig ì g cũnvậgy,muốncôn ành t ,g tấtphảikiẫnênh bchền í.Phươph ng ápdùayh đẹpuiêohbna màiếu th chuyêtâmn trì chí,ì th cũng khônđưag đếnkếtquảkhảquaào ncả.ãy tahgúnC xemười ng láđò i chược oèng nướckia,nếuchoèđượcmnă b ảymáchi èolạibuôntagyồi ng nghỉ,thìkhônữnnhg g chẳngđitớiđượcbếnờ b đãđịn,h màcònụtth lùicònrấtxaữan .Cổhânn cũndạy: g "Giảsửcó mộtứ th iồng gìdễồntr ,g màmộtgànynắng,mườigà yn lạn,h ì th ốn ig g đócũngkhó sih". n Vậ yả hàngi đừtnêấy gh phépquánàydễmàkhinhlờn,ãi gi đãi,ut mộtàgyn nghỉmườiàngy, làmưnh thếtấtênhikhônoờ gbia đượcành t công. sự goàiN chuyêcần n ,àả nhgi cònphảitheođúglời n chỉdẫnnày, trê ápdụng đúph ng ươngphp á thìmớiđượckếtquảmỹmãn. LàtậửPh ,phảithựcph hàn áp mônSổtứcnàyđểchotâmrít ếth tánlo ạn,trí h dễphtsiá ,hn vô minhchấmdứtàtrởv lạivớibảntâmatịn uệ hn của h mìn. h óiN mộtcáchết ith ực th hơnữa,nếu muốntucácphp á quát"Nongr ũg đình tâmquán",màchtôiúng sẽđềcậpđénnhữnogtr bisagà u,rước t ênph ti ảitậpquán chothuầnthụcphépSổtứcàny.Nếuquáà nychưathàncông,nghĩalàtâmđang còntánlo ạn,màđãvộiquáữnnh gphp á khác,như"Bấttịnhquá,n quá Từbi n" v.v...tì h chẳnkh g cá chixâylầutrêncát,é th nàocũngsẽbịsụpđổ. - *^ -* làtế hrong giớimá ymóc,phứctạpàgyn any,mộtthếới gi đầymàu sắcrộng,nrà âm achtnh átchú a,hìnản h hkỳdịmộtế th ới gi cuồngloạntrgấy, on t ríóckhôngmạnh mẽvữnì vàngth rấtdễb ịrốilo ạn.Vìế, th eo th cácbảnốn th gkêcủacáchàbácn học, sốười ng mắcbệnhđiênmỗiàgyn mỗiềunhi trhế go n ớigi nag ỳa ny. Riêntroph g ạmỏvinh ẹp, h chgtacũn ú n nậhtấy g cóuiềnh ười ng ọch hàn chẳngớ, nh ặp g ệc vi a hyquên,niệmậtkh Ph ôngtcônhàn ,g thamềinquá th tưởn n g chẳngkếtquả,đềudosựlo tán ạncủatâmtír mà. ra Vậ y,muốnhọcànhmauhớ, n ặp g ệc i v khônquê g n,ệm ni tậđược Ph hất n tâm b ấtlo ạn,amth ềquá inth tưởn n được g tựu, ành điều cốtyếulàphảilàmsaochotâm tríđượcyênđịnh. Vìsao tâmtríđượcyêđịn n ,h ì th dễđạtđượcữnhn kết g quảưhn n?trê ãy Tah lấymộtíth dụônth tườn gh màg nhiềuười ng đãkighiệm: n Khtahọci mộtbài uộc th lònaghylàmmộtàobitánvlúchônoàng ha yữagi cảniệt áonh ,thìta ấy th ất v vảkhókhăônv cùn,g ì v suốtgàyn tâmtađãmệtmỏitíntlă oánh ngxă,ng phâneo táhn trầncảnh.Tlại rái , cũngmộthọcbài đó,ayh tobnđó, àiá màbuổi trong khuyaắnthavn ,g mộtmìnmộth bóngới v ọnđè g ,n thìtalạihọcbirất à mauuộc, th làmbirất à mau xog,n tâmtaìnhán ưnh thônmig sánh suốt ng phithườn. g Vìsao vậ y?Vìbuổikhuyamớiức th dậ y,tâmtríta yêntịnh,chưab ịtần r cảnchh ph i ối. Tacó thểlàmmộtthídụthứanữaih đểvấnđềcàthêmng sátngỏ:Mộtcâyđèn dầu,mặcdùrấtlớnọn,g nưn h gkhthắpi lênbịógi từphíađàp ná phảilungla y, leo létkhmờ i khtỏ, i cóiuềnh khigầnmuốntắt.Mộtọnđè g ưnh thếchỉlàmhaodầu rấtu, ềhin chứkhônthể g sosái được ng gìếth .ưn Nh kh g chi talấy úng ốngkhóichụp lại,giókhôngđánbhạtđượcnữa,ọngđèđứn n ẳn thg gtỏavà hsáán ngkhắpgầnxa, chếu i phđược á mộtùnv gbóntối g tđê rogn mtrườn. g ũnC ưnhg ọnđè g nbịgiób ạtki,a tâmàgiả nh bịbph át ongxuyđộn,g thấttình lụcdụcchiphối, lụctrầnbủaây v làmchotnlo á ạn,khônsog isángđượcì g cả.Vâyh hàiả, ng muốncho tâmđượcmimẫn nh ì th phảiđừchng onótnlo á ạn,nghĩalàphải địnthâm,địncàh thâm ng ì th tâmcàtỏ, ng hưn ọnđè g càn đứnng lặn g ,g ì th nhsáá ng càtỏang .tdạy: Phậ "Tâmcóđịnhmớiphátsinhtríhuệ,córít uệ h mớipátrựh được vômihđể n mihtâm n kiếntáh". n Sởdĩ,cácị v áhiềnđược T bết i ềunhi quákhứvị laivàcóuiềnh điuề thầndiệu,đềudo tâmđãđịnmà h phátminhtríhuệsásuốt ng ,nê mớiđượcưnh thế.ênki N nhchép:"Cế h tâmnhấtxứ,ôv sựbấtbến i ", nghĩalàgăn vọntâm g lạiđượcmộtchỗ,ì th khônệc vig ì g chẳnàtựu. ghn Hàả nhgi muốncho tâmmìnhếttánloạn,đượcyênđịnh,ì th phảituphép quánSổ tức, mộtphépquánrất dễrất ànhậtv kiếnệu, hi cũn ai có g thểlàmđược. .I hữnN gĐiềuCầnBiếtTrướcKhiQuánSổứcT TrướckhiquánSổtứccầnphảitheođúữnnhg đi g uề sauđây: 1 ức . Th ăn:Phảiữnănh thức g ợp hăn vớicơể th củamìn. h Nếuđồ ăn ónn g nẩyquá,ì th ểtanh sẽb ịbứcrức,tâmsalo nh ạnđộng.Táilại r ,nếunhữnă tgvậ salãn nh ,h khôntiugê hóađược,ì th ânth thểsẽnặnnề,g lừđừdễsabnhuồngủ. n 2.Đồmặc:ải Ph ămặc n cho hợpời th tiết.Khitrờiực, n mặcđồmỏn,g khtrời i lạn,h mặcđồấm.Nếutráilạithânthểmấtsựđiềuòah ,quálâu n cóệu hi quả. 3.ỗCh ở:ải Ph ởchỗắnnvhta ,g ì t h sựtuquánmớimauđượcnhcôn àt .g Nếu ởchỗồno,à đốivớigười n mớitu,khôngkhỏib ịlo ạnđộn. g 4.ờiTh ờ gi tu.Nênlựaữnnh giờắnthavn g,ưnh ờ 10gi đêm,ayh 4ờ i g khuya. Nếuởthị àn thìlựaờ gi đìn nàoiag ủ ngh hết,chugquabnhớtến ti độn g g. 5.Tắmrửa.ânTh ể th phảiườn th tắm g rửasạchsẽ,đểkhỏiứa ng ángyb ứcrức ười ntgro . 6.Cáchức th ồing .Phảiồing kiếtgìaa(hichântréoxếplại,ọ ng úthcàobắp v ếv chosát),hoặcồing (chbiàáng ânmặttréolênchânaihtráychântiréo á lênchân mặt,útch sávếtào ch). gàọon Cáchồi ng nầyđầuchênti ưaquen,khônsag o khỏib ịtêchân(chỉtêchânkhiđaồi gn thôi); quaời th angết hi têrồiì th đaumỏicả chhai ân.Khihếtđau mỏi,ềsav ugồin balâu o cũnđược. g 7.Lưn. g Lưnph g ảingồitẳn h ưnhg áchv tườn,g đểcho cáckhớpxươsốnng năg chịuđềuau, nh ưnh ế th ồi ng mớilâuđược. Hànhgiảxem nê tấmáchv tườnki g a, ưò nh ón đứngthẳn,g cácêngạch vi nchă ịuđồnđề g u,mớiên đứnglâu được,ếu n ê,hơing cốóêhin phảiã. ng 8.Hatiay. Hacái tanhyvòngxuôixuốn,g aBàih tayn đểthaichnrê ân, taymặc gáclênta ytrái,cáchtức h hưn ậtnPgồih (xemìn h đức h unrT gTônngồitmỗi rong chùa). 9.Cổvàđầu.ổC ohảiẳnth ,g đầuã hơing tới,aihmắtchỉmởmộtphầntư(nếu mở mắtlớnthìtâmdễb ịlo ạnđộn,g cònắm nh lạiì th sanhôntrầm). V. I hươn P gáp Ph SổTức Khđã i ồig n yêổnn đúvới g n ưnh cáchức th đãnói,ntrê hàgiả n b ắtđầuđếm ở. hơit Trướckhiđếm,phảithởrahítàochv ínmườiậtdà hơi ,i đểchohơitởđiều hòaữnvành trược g khí,uấtkiết,ặnn ềtngười ro đềutuôngracả,àthayv thếvào b ằnghữnn atnhkh g ímátmẻ,sạch gornt củaênhi. t Khthởi ,ra ả ànhgi paỉh tưởng:"nữnh đig ềuphnềão i :am, th sân,si,cácchất b ẩntrượcgnười tro đềubịởhơit tốnrasạch g ết h ,khôncòn g mộtmảymayào n". Khhíti ovà,iả hàng tnêưởng:"Nhữnchg ấtẹnh sạch àntrogh sásuốt ng củavũ trụđều theohờiởth thấmvàobủakhắpânth tâm". Khđủ i mườihơirồi,ả àngih bắtđầuởth đềuđều,khôndà g kh i ônắngn , khônmag ukhônchg ậm,phảithởẹnh àưnhg rùahơi ở. th Nếuởth maudà àv ithì tâmsalo hn ạnđộng,cònởth chậmvắnàng ,ì th tâmsanhôntrầm,ohặcbịuấtkiết,có khilạisahragiải n đãi,rồitâmdoruổi ng duyêeo thn goạin cản. h ph Nên ảiởth cho ẹnh àgvnđề h uđặn, khônmag u khônchg m, ậ thìười ngtor mớiđượcthưới th khỏekhoắn. đây Từ mớibắtđầuđếmở. hơit ươPh ph ng ápđếmơithởcóbốncáchưnh sau: 1.Đếmơlẻ. ih ghiã N làởth rađếm hơi một,thởôivhơ đếmhai,thởđếm rahơi b a,thởôhơiv đếmbốn,đếmchođếnmười,khôntmêgh khônbớt g ,ồi r b ắtđầuđếm từmột chođếnmườilại.Cứđếmđiđếmlạitừmộtđếnmười,kh tongr o ảnửagn ờ, gi mộtờ gi hayaigờ h tùyý. 2.Đếmơchih ẵ.n Nghĩalàởth vàorồithởđếm ra một,ởt h àoồirv ởth lần ra nữa đếm,aih cứuần t tựnhưếth chođếnmườilại,mãichođếnkhđi i ủ. ng ươPh ph ng ápđếmơchih ẳnà nyrấtthôndụng ,, g xưaanyngườitavẫnthường dùn,g àđếm v ởhơit dễ ra ,hơn khỏib ịntồn h khí(chứahơilạitrgph o n ổi). 3.Đếmthuậ. n hĩaNg làđếmeo th aicáh chtrên,cáchàoncũngđược,hữnn g tuầntựmột từ đếnmười. 4.Đếmghịch n .Ngĩah làcũndùn g aicágh chđếm,ntrê ưn nh đếm g gược n từ mườiđếnmột. Bốnphươph g n ápnày,tùyýả àginh muốndùngmộtphươph ng áphaycảbốn phươph ng áp thayđổichauonh cũngđược.Miễnsaouậth ntiệncho mìnkh hvà ỏilộn, lààthcôn n ; g ĩaghn làđốitrịđượctâmtánloạn. V.ữnNh Đig ềuLầmLộnTưih ờnXảy g RaTrKhong Đếm i HơTởhi hữnN đi g ều lầmlộnmàả ihàng tườn h gmắcphảitkh rogn mới i b ắtđầuut phépSổ tứclà: 1 . . Tngă ãi Ngh làthởítmàđếmu, iềnh đếmảy hn ,vọt nhưbli a đếm ền đếnnăm, ho mớinămliảy ặc ềnh lêđếm n tmá v.v.. 2.Giảm.ãi Ngh làởth ềuhin màđếmít,đếmụtth lùi,ưnh đếnbốnrồilạiđếm b a,haybảyrồilạiđếmsáuv.v.. 3.Vô ký.ĩaghN làkhônớ nhg rõmìnhđãđếmđếnsố mấyrồi. Mỗikhlầm i lộnưnh tế, h phảibắtđầuđếmlại.Phảitậpchođếnkhàoinkhông cònmắcphảihữnn lầụm g lộnóin tên,r thìtâmtrímớiđược yêntịn. h C.KếtLuận: uáQ nSổtứclàmộtphươph ng p á đốitị r tâmnlo tá ạnrấtệuhi nghiệmàrất v ôn th dụn g gtrocán cmônphcủaái áoậtgP,ih ểu Titừ Từachh o đếnĐạia,Thừ từcác nướcâuÁCh đếnTâyphươ. ng Nhấtlàtrongcácới gi ậtPửh tậbản Nh àÂu v châu, páp h quáànyrấtđượcịn t h à. hn Ngườituànhápdụnph g p á quáà nyì th tâmhết lo tná ạnệm ni Phậtmauđược"nất h tâmb ấtloạn"amth thiềnquátưởn n mag uđược àcôn tnh . g Khôngữnnh gkẻtu,ành ười ng é th ancũn g i ê o t ng e h phápquánày,ì th ânth ể th sẽđượckhỏemạn,h htinầnsẽđược yêntịnưth ới th ,t ríuệt lạisánsuốt g ,,học ma hàn uhớ, n suytín,h phđo án ácôn n ệc gvi làmđược ăn maulẹàph v ânmi. nh hữnN mọtrogn côn i ệc vig ì g cũnvậgy,muốncôn ành t ,g tấtphảikiẫnênh bchền í.Phươph ng ápdùayh đẹpuiêohbna màiếu th chuyêtâmn trì chí,ì th cũng khônđưag đếnkếtquảkhảquaào ncả.ãy tahgúnC xemười ng láđò i chược oèng nướckia,nếuchoèđượcmnă b ảymáchi èolạibuôntagyồi ng nghỉ,thìkhônữnnhg g chẳngđitớiđượcbếnờ b đãđịn,h màcònụtth lùicònrấtxaữan .Cổhânn cũndạy: g "Giảsửcó mộtứ th iồng gìdễồntr ,g màmộtgànynắng,mườigà yn lạn,h ì th ốn ig g đócũngkhó sih". n Vậ yả hàngi đừtnêấy gh phépquánàydễmàkhinhlờn,ãi gi đãi,ut mộtàgyn nghỉmườiàngy, làmưnh thếtấtênhikhônoờ gbia đượcành t công. sự goàiN chuyêcần n ,àả nhgi cònphảitheođúglời n chỉdẫnnày, trê ápdụng đúph ng ươngphp á thìmớiđượckếtquảmỹmãn. LàtậửPh ,phảithựcph hàn áp mônSổtứcnàyđểchotâmrít ếth tánlo ạn,trí h dễphtsiá ,hn vô minhchấmdứtàtrởv lạivớibảntâmatịn uệ hn của h mìn. h óiN mộtcáchết ith ực th hơnữa,nếu muốntucácphp á quát"Nongr ũg đình tâmquán",màchtôiúng sẽđềcậpđénnhữnogtr bisagà u,rước t ênph ti ảitậpquán chothuầnthụcphépSổtứcàny.Nếuquáà nychưathàncông,nghĩalàtâmđang còntánlo ạn,màđãvộiquáữnnh gphp á khác,như"Bấttịnhquá,n quá Từbi n" v.v...tì h chẳnkh g cá chixâylầutrêncát,é th nàocũngsẽbịsụpđổ. - *^ -* KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 2 QuánBấtTịnh A.Mở Đề tế Trongh angiỳ, khôncó g ilà a khôngthamsốn. g Sựamth sốnàgnyôv cùng mãnli h ệt,ì v ón đượcdiuyề rt ,n ếp ti nốitừmuônvạnthếkỷchođếna ny.Vìtham sốnchgnê úsing htìm n hếtmọcái chđểđượcsốn,g đểurat dồithânmạn,g để và di truyềnsựsốn. g Vìamth sốnười ngê b ấtchấp cảsựbấtcông,philýnhẫnàtv , xấuxamàmìncó h ể th phạmđếnđốivớihữnn ngườiậtkh và ácởchunqua g . nh Vì amth sốn,g nười g tađãkhôngtừchốiiếp h đáp,ựtiàngh ,cướpbóc, chémgiếtđồng loại,vàcókhicảđếnđồnbânàothg tích h nữa.óm T lại,sựthamsốnglàmộtuyê gn n ânnh chíncủa h khổđau,ph tán bávàchếtchóc. Vảlại,càtnhamg sốnêuogbinha lạicàngsợchếtb ấyêu. inh Màđãsợthì khônbờ ogia cóể th vuiđược. Hơữan ,cósợ ai chếtmàotđược áh chếtđâu?Đãcósốnì thg tấtphảicócái tilại rá làchết.úCgtahấy n đó,lònthamg sốnđem g lạichoết tbia uobhậa quảtai hại,buồnảm, th xấu xa. ưnhN cuộc g đời,ânth mạn,g ậtcó h quýbáu,ậtcó h xứngđáchng ochtaúng amth lam,mếnchuộngđếnế th khôn. g Đểxétđonđúá đắn ng átrgị i củaânth mạn,g đứcậtdạy Ph chúực tahng hàn mộtphápquán.Phápquáđó n mệnda h là nh "quáBất n tịnh". B.ChánĐề h "Bấttịnh"nghĩalàkhôngsạchsẽ,gotrlà n .nh QuáBất n tịntứch làquásán tmột cáchtỷmỉ,cùngtộtthâncoười ng đểậntấyh r õrằnógn làkhôngtrsạch on ,ưnh hầuhếtcogười n đờiđềulầmtưởn. g I.QúanấtB TịnhưN Thếào N bthứ àiTrong b ảycủap tậ ọthcPậ ổPh ônth gkhóaIII, chúntagđãđượcết bi sơ quaph về pá quáBất n tịnưhn thếồi nàor .Nhưngbtiđó, roàn chtchaúng ỉmớiết bi mộtphầncủaphp á quáBất n tịnhmàôith ,nghĩalàả, gihàn muốnấy th ânth xáclà Bấttịnưhn ế th noà,ì th ào"tv lâm" hi (rừngbỏxácười ng chết)đểquánsát.Nhưng cáquá i sán tnhưthế,cũnchg ỉmớibết i mộtphầncủacáthâni Bấttịnànyh màôith . Hơnữa,cáph i ầnấycũnkh g ôngphảilàphầnquatrng,ọ vìnóuộc t h ađogiềv ạn sau khchi ết.hất N làđốivớiạnh ười gn cóquaệm: ni "chếtlàết h ",ì t h "quáây thn ma"hưn thếchưaphảilàphươuốc nthg mầuiệm nh đểhàmọ n cháncáể ith xáccủa mìnàcủa vh ười ng khác.Muốnchàmonhọ ch,án hêtởmg cáthể i xácì th phảichỉ chohọấy t tậnmắtcái"Bấttịnh"củanó,kh từ inóbắtđầuhìn ànt hchođếnkhnói b ịhủyhoại,tgchoừrn ođến,goàin ể từh cho đếntướn. g Đểsựquásán tđượcốt r ráo,ả ngihà phảiralàmnămphần, tuậtựn ưnh sau: uáQ nchủngtửbấttịnh uáQ ụntr xứb ấttịnh uáQ ntựtướngbấttịnh uáQ ntựthểbấttịnh uáQ nchungcáhbất n tịnh ưới D đâychtúnôig sẽlầnlượtải gi rõămn phầnquátrên 1 uáQ nchủngtửbấttịnh.Củn . h gtửlàmộthộtốn gi ,g là yếuố t hayuyê ng n ânnh đểphátsi. nh Sựậtnàocũn v cóg uyêng nhâncủanó.ânTh ậtữu ahv idĩ v iêncũn h phg ảicó chủntửg củaó. n ủnCh tửg củaânth mạngồmcóph ai h ần:Phầntần inh àphv ầnvậtchất. ầnPh tần inh nàycũnọglà i phầnức. th ức Th àyn làơdun in chg ứatấtcảệp nghi ânnh làh,n dữcủathân,khẩu,ýquá gortn khứ;ì v ế th cũn nê ọlà ig tạnthức g (tạng ha ytnghĩaà làchnơi ứaóm) nh .Khcoi ười ng chếtcátiạnức gth ấyẫnv còn,àv eo th ệp nhig lựcện thi ,áccủaón màdẫnsanhởcáclo,ài o ặc h trầmluân,hoặciải g o t. áh óN làchủânnh ôncủa g kiếp sốn,g làsanlực h củaloữu ihà tình itạnCá ức gth a hyầnth ức th à nylẽdĩênlàhi khônbiờ àog trgsạch o n cả,ì v nólàkếttcủa hin ữnnh ệp gnhi ânhn phão iền :tham,sân,si.Hễm, tha sân,si..là inễm h ô,làBấttịnh. ĐãBấttịntì h tấtphảitìmbạnBấttịnhmàkếtgiađồn o( atươnhg nứn g g, đồnkh g ítươcầu)ng .ần Th ức th ầy, n đểthểhiệnmộtđờisốnkh g ác,đãoávà,g hòa mìnàomột vh chấtBấttịnh.ất Ch ấytứclàcáđi i ểmòah ệp i h củachnhti ,a uyết h mẹ. Nóicáchkhácrõ,ghơnrà tứclàcáamới tih kếttụvậy.Màuyết htin làì? g Chính làchhai ấthôiởtanh coongtr nười g .SựBấttịncủa h ó, n tưởnkh g ôncần g óin ,ia cũngđãõ. r Xemthếì th đủbiếtcáchi ủntử, g cáđi i ểmkhởiđầucủamộtânth mạncog n ười ng ,ần từhin chđến o tậchv ất,đều làễm inh ôBấttịncả, h khôngcógìđágđể n tựoàvhquíchuộn. g kh Trong iquán,ả giành phảiậndụn v g,tậpunrt ýg lựcđểtưởntượn g một g cáchrỏ,gràn ưnh thấytrướctấtcảsựBấttịncủa h chủngtử,đểmàmàh n chthânán ười ng ,dẹplònamgth luyến. 2.uáQ ụntr xứb ấttịn. h ụTr xứlàchỗ ở.ưhN chúngtađãthấyởđoạntrên, chủntử, h cáathi ycogười n mớicấulà ànht mộtkhốiôih ,tanh ì t h ơiởn củaón cũngkhônsạch g .Kẻxấuxa,dơb ẩnì th tìmhoàncảnhxấuxa,dơb ẩnmàsốn,g đólà mộtlẽthườn,g khôncó g gìlàkhóểu. hi Nóimộtcáchrõơghn,rà chỗ ởcủacáatih màchúgtôi n muốnnóiđây,tứclàcáb. oaithà ,bCáoaithà khônóign ,icũn a bgết i làmộtcáibọcchứađầymáuớt nh hôit,anh dơbẩn.ằm obainthCáà lẫnlộnlớn và dầncátrong bọci béỏnh dơb ẩnấy,ưnh một trogn cáục ngi tối.Nhưnục, ngtro dù sao cũngcòncókho ảntrốn g gđểxêdịch,còncó cửaônth ơiđể hg sáánh vàkh ng ông khílọàotv.ứ Ch ì itgboharàn cáaph tih ảinằmcoútrlại,đẫmmìntrohữnng g chấtước, n máuớt nhvà vô cùnôigtahn ,àvkhôncó g đượcmộtchúkh t ôngkhía hy sáánh gmặtn trờilọtàov.ph thaiCá ảisốnotrncản gàh ấy h khônph g ảichỉmột àngy,mộtùat a nhymộtgmàthán phảiđếnchínmười tángh ngà ymớithoárđược. a Khônchtrág ì, g khmới i rachđời ào ,ón đãkhócthétlê...C n ụưnNhÔ HầuNguyễn aTềughi thìbảonó... "Khócvìnỗiết thi asự th tế", h "Aibàytròb ãibểnươgdâu". n hưnN eo tgh chỗchtôiúng nghĩ,ón khócvìết thi thacho sựthếôv thườnì thg chỉ mộtphần, màkhócì v tủicực,khócđểphảnđốisựmiag cầmquálâulắcquántà ẫnnh ,quáếu thi vệsih,n quámất"nânh phẩm"ì th đếnmười! Vậ yquáụntr xứBấttịncóh hĩang làậndụn v lực tognà ýệm ni đểậchnh ân mộtcáchrõưnhàgr thấytrướcmắtcáidơbẩn,cáibấttịncủa h oiblààtha chỗở chủntử, g hầudẹplòngrạorựcamh muốnthamđắmsắêcânth gười n . 3.uáQ ntựtướnbgấttịn. h Saukhiđãmàaithoábà rachđờiào bằnữngnh g ến ti kh g óc,đứab ébắtđầusốnmột g đờisốnêbệt grin ,cóđầyđủiácg quađể n ếpti xúcvớioạing cản,h cóđỉbộphcần nậ ết thi đểđiềuòah cuộcsốnể tgh xáccủamìn.h Nhữnácgi quaoàộivbnêg phấy, ongbêậtr tườn h tết bàig hữnn chg ấtdơ b ẩn,ôi h m; há dođó,bết tai rằncág ânith à nykhôntrgsạch o n .Vậ yquántựtướng khônsạch g sẽ,màmỗiười ng đềucóể th ậnthấyđược,khìn nhi quacáìn hi tướn h g obicủa nàgê xácânth ... mỗi Trong thânxác,ngohữnài lỗ g chânlôntghườntết gbài hữnn mồ g ôi h là ữnnh gthứước n ần g ốn gi ưnhg ước n ểu, ti còncóchínlỗ nữa,mỗiàgyn cũngtiếtra uiềnh chấtơớp, nh hôiám,h gớmếc. hig ín Ch lỗấylà:đườnđại g ,đườnêu,gti miện,g halỗ i ,tai halỗ i mũiaicovàh mắt n .ínCh lỗà nychẳngkhcá ì g chín"cái cống",lớncó,hỏn cóđểtảihữnn ứ thg ớp ơnh onàgra. it óiN mộtcáchkhông quáđá,ng ì th chínlỗ cốnàgnycòndơơncả h ữnnh lỗ g cốnườn tahg ấy gth ởcácđô thịữan .ậthế, T mộtlỗcốngdơất hn cũngchỉchứađựnhữngn ứ tgh nhưướcn ểu, ti phầnđờm,mũi,dãi,èn,gh ữnnh ítg ữnranh tghứấycũngcònphatrộnvàchảyteo h vớiước n lã;chứchínlỗgười ntro chúgta,n chỉết bàit rặtữnnh ứ tgh uyê ng chn ất nói,trên màkhônph g atrộnvớiước n lãnhưởcáclỗcống. Đấylàmớinóikhtihânxácđacòn ng mạnkh h ỏe,cườn; gtrán chứkhđa i uốm, àginuathânxáckhôntựg làmchủđượcnữa,ì th ữnnh lỗ g ấytựđộngxuấtpht,á hay tựdođểchocácứ th dơbẩnười tngor chảyra,ì th lạicàớm êgnh ơữanh . Nhữnlú g cấytì h ữnnh g"nguyênchất"óin ntrêlạicàgnhôihám,unđộc g khôngkhí mộtcáchga yắtg , khóởth nữaơ h . hữnN đi g ều chtôiúng óin trđây ên khônph g ảilàquáđá. ng Nếub ìnhtâmmà xét,chútasẽ ng thấythâncủamỗichtúđá gahận ghêtởm. n hưnN ítg khichúntag ưậừanht ế, th ì v từlâuđờilâukiếp,ới v mêtánh chấp,ới v tâmamth đắm,ãn nh quacủa ng chưtaúnhg cómộtb ứcmàhunn lụa g phủa,ng nêchúgtarôn n cág i gìcũnấy thg đẹp.Vàchođếnkhbức i màấy n đãbịxétorồi nga , sựthậxấu xa, dùcó b àyralộ liễu trướcmắt, chtacũn úng ong,bàh khôngcholàật. h Vìthếchonê hàiả ng muốncôn thàn àmgnvh chcáán tânih này,phảiquántưởnềugnhi lần, từ àngyà nysangàykhác,chođếnkhotậnàhấy i mộtcáchrõthânràng nà yquả ậtlà h b ấttịnmới h thôi. 4.uáQ ntựthểbấttịn. h ưNh chúgtađãn ấy th chínlỗcốngười tron ,mỗi àngytết bài khônết bgi oblà a thứớp. ơnh Vậychắcchắnbtrgoânhên xác, ữnnh gchấtliệu cấukếtể tênh xácchgta,ún cũngkhôntrongsạchđược.Vậyquán tựể th bấttịnhlàquásán tcátihểchấtcủathânười ng ,đểtậấy nh ón bấttịnhưn ế th nào. ể Th chấtcủacoười ng đạikháồm ig cóchba ất: ất Ch cứng:ưnh xương,tóc,lông,móntayg v.v... ất Ch lỏng:ưnh máu,nướcmiến,g nướcmắtv.v... ất Ch sệt:(khôncứn g màg cũngkhônlỏn g )hưng mỡ,óc,ủy t v.v... cáTrong cchấtấy, dùcứng,ha ylỏncũn g gchẳngcóứ th àolà n tsạch rong . Vềchấtcứn,g ưnh tócchẳnhạng ,làmộttmỹ vậ quađể n chưndi g ệntrênđầu. ế Th thườnicũn ga gquýó. n Nhưngnếukhôngsăsóc n ón mộtcáchchu đáo,không sửaso ạnnó mộtcáchcônph g u,hĩagn làkhôntrgâmcà,i lượtiắtg ,khônchg ảichuốt, gộirửa,xứcướpước n o a,h màđểachbêth o nótựdoquétbụi,tựdodầmsươgdãi n nắn,g tựdoối r nùilạiđểlàmổ chứnchg otrứngchísimhnở,ì th dùcho khônxua g đuổi,gười n tacũnchg ạydà,i khôndá g mlạigần.Đólàchưanóikhóin b ịđốtcháy ha yrờidađầu,àoức tơivhr aănhyàomingvtr ện,g ì th ậtlà h guy n ểm ih vôcùn. g Tóclàthứởcanơi oquýcủaười ng màcònbấttịnhnưậ vy,thìữnnh ứ gth khácnhư ruột,.v nvga ...lạicònbấttịnbết hi chừnàog? Vềchấtlỏn,g ì th ướcn miếnlà g sạchất nh ,ì v ón đượcởgmitron ệnlà g ơằn ihn g àngyđượclauchùisúcrửaiềunh hất n .Thếmàlúcrakhỏimiện,g dùlàcủakẻkhcá ha ycủachínmìn h h,rủib ịdínohvàmặt,ào,vá ì th talicó ền hữnn cử g chỉtỏrõsự ờm nh ớm g angy. Vềchấtsệt,ì th não làphầnquavàđượcọngtr ởrođầu tng óclàcanơi o quý ất nh .ưnNh ửtgh tưởntượn g ,g khchi útađi ng xehơichẳnạngh ,rủibịnạntai ,ười ng ồi ng bncạn ê tabị h bểđầu,nãotrắnưnhg đậuủ h unt tóe g ào vmặtmàycht,únag ì th chắcchắnữnnh ười ng iếu th bìnhtĩnsẽ h chếtấcgi ì v tởm. hêg ỉCh đơncửmộtíàiv dụn,trê cũnđủ g ấy th rõđượccábiấttịnềunhi ữan ,àv chắcchắnmộtsốquýị v độcả gi sẽờmnh gớmmàkhônđọ g ctiếpữan . 5.uáQ nchungcábất nh tịn. h Chuncág ởnh đâylàmuốnóin cáđo aig ạnhư hoạicủaânth gười n sau khơthởirú cuốicùn. g Vậyquáchn ungcábnhấttịnh hnĩag làcáibấttịncủa h thânười ng sau khchi ết. Đâylàthờikỳchunkết g củamấymươmnăi sinhtrưởngcủaânth ể. th ongTr kiđức nh ậtđã Ph b ảo:ânTh ười ng dotứđạigiảệp hi mà,ànht hưn tế h dĩkh ênhi i chết,xáccoười ng phảitrảvềchotứđại.Trướchết,làởthơi ềvớiphođại ng .Kế làhơiấmtrởới về hỏađại.ếp Ti eo th làchấtlỏnười gontr trởềvớiủy th đại,và cuốicùngchấtcứnàsệt gv nhưthịtxươg...h n óadẫneo th địađại.ất Nh làathứ i sau nà y,ời trohgn kỳmềmhư,rã tan ì th ếth àanygi khôncòn g ứ th gìơớp, nh hôi hám,e gh tởmữanhơ .Dùchoxácchếttrướckialàười ng thânmếnất nh đời,ưnnh g đểămn bảygànychưakịptẩnliệm,chôncấtthìtavẫnêtởm, gh khônể gth đếnần g bcạnên màh khônbgịtmũi.Sựẫnnthậà à nyđượcphơibà ynhản a khắpơin ữnnthrog aiđog ạnchiến. tranh Nóimộtcáchtổngquátừkẻsađến ng ười ng ,hèn từkẻàuig đếngười n ghèo,n từkẻàgđến i ười ng trẻ,từkẻđẹpđếnười ng xấu,ia đếnađo gi ạnchuncág nàhy,cũnchg ỉcó mộtmùigiốnau: gnh mùihôi;mộtchất ưnh au: nh chất. thúi ibất Cá tịncủa h cogười n iđo tronga ạnkétthúcnàyđãrõ ,rành tưởnkh g ôncần g ải gi b àythêmữan .Vảlại,thbứ àirong bảycủap tậ ậtPh họcổPh thônkh g óaứ th b,a cũngđãnóimộtcáchtườnnđến tậg cáibấttịncủa h thân ười ng ađo troing ạnà nyrồi.Nếuquýđộcả i g nàokhônớ, gnh xihãy n đọclạiđoạn ấy. T lại, quanămađo óm i g ạnquánbấttịnàhn y:chủntử, g tụr xứ,tựể th chvà ung cá,nh chútađã ng có mộtquaệm ni rõ,gràn chânxáccáềv biấttịncủa h ânth người. Cảmộtthờiagđằn in đẵ g ,ng lú từ cđầuiđến ath khbiịùiv xuốngđất,quảânậth ười ng khôntìm g ấy th mộttíì g ơmth sạch.Dầucóhùntài bện gi đếnđâu,cũngkhông aicó thểnụy g ện bi cho cáânith bấttịntrởh taịn ành được. h .I MụcĐíchVàLợiÍchCủa QuánấtB Tịnh Cóười ng hỏi:Tạisaokhngtr cuộci đờiđãxấu xa,đaukhổ,đứcậtlại Ph còn vạchmtêh chười o ng tahấycádơ i b ẩnớp nh húacủa n thânười ng làmgì?Tạisao khônchg ười o ng đờicó cáảo i ảnrhằnângth ườing làđẹpđẽ,gsạch ortn đểhịcóể th đượcnủi a àquê v nlãnmột g phầnào cán ixấuxacủakiếpười ng ,màlạilàmcho đời êmth chchán ườn,g tuyệtvọnkh g inhậrõcáânith bấttịncủa h mình? Trướcn,têi chtph únag ảiậnđịn h dứt h khotárằng:Đạo Phậtlà"Đạoưnh ật", h đạocủachânlý.Đứcậtkh Ph ônmuốn g lừaphĩnchh úsing ,nh lấyxấu xalàmtốt,lấy dởlàmhay, hoặclại trái . ứ Th đến,chtagúđừ n o bờ ngia quênrằng:chíncáh tivọngưởnrằn g ânthg ười ng làơmth sạch,đẹpđẽđãây g ọtaihlớnchười ong đời.Vìlầmtưởnthâng ười ng cótiárị g quýu, bá ênđốivớichínthânmìnì th ngườitanânu, nig cưngdưỡg,n tìm ểuhi mọcái ch,khôntừmột g nvihxấu à xaàonđểnuôidưỡph gn ụnsự g ó; n đốiới v ânth ười ng khácốn gi ì gth saymê,đắmđuối,ìm t mọicáchđểchinhphục,làmcủa riêncủa g mìn. h Vìsựđálầm nh iátrị, g thamđắmsắcânth giảdốiấymàcuộcđời chuncũn g ưnhg cuộcđời,ênrgi đãxấu xalạicàêmngth xấuxa,đãđentốilạicàng êmth đentối. Lạiữan ,khđã i đálầm nh itárị g lấyxấulàmđẹp,lấydởlàmahy,lấyúlà tih m ơtm, h ìth tấtêcáinh đẹp i cáhaiy,cátơmih chânậtsẽ h bịbỏrơi,khôncòng được bếti vàdùnđến g .Loười ingà đãvìthamđắmcaói xácthânỏnh ẹp, h xấu xa,gắnn ủi ng , màbỏmấtcátâm i ộnr lớn g đẹpđẽrườn t tồng . Vậ yđứcậtkhPh đã i xécátan mài nảoảnbahoọcxácthânvàlàmlộuyê ng n hìncáh xá i cthânb ấttịnlà h nhắmmụcđíchướn h gtầmmắtvàsựhoạtđộncủa g kẻtu àohnvcáátrị ig chânthậđẹpđẽ,ộnr lớn g àtrườn v tồn g .ơ nh ưnhN chg tcũn únag gđừêngkếtluậmột n cáchsailầmrằng:cátihânà nyđã làbấttịn,h thốia,th ì th ãy h diệtangyón đi,ưhn ămn chụcvịT ỳkheođãlàm,saukhi ng uyết he tPhậ phápềcáv tihânb ấttịn. h Làmnhưvậylàđãxétđomột án cách nônổi ng ,máymóc!Đừkh ng inhtroúgđấtdơkhôngcógọc, n chớchobể trng nướcmặnkhôncó g . àngv ớ Ch nêtưởngrằnânthgron bấttịnàhnykhôncó g tPhậ tnhởá đâuxa. Đứcườn tậhP dạy: g Mỗichúngsiđề hn ucó. ậtánhP Trongkinh Lăêm, nghi àilại Ng phtámitá"bPhận ấtsinhdiệt"trgcáo n isihdi n ệt.Phật atnháytánbhấtsidi nh ệtlàcănbảnần tinh củatađó.óN thìôv ìn h ữnhn kh g ông mất,lẫnlộntro"bng ấttịnh"màườn th vẫng taịn hn .h Biết lợidụncág tiânh bấttịn,h vôườn th nàgy,màtìmracái"tịnh"cái"tườn h g", ấychínlà h bổný củađứctkh Phậ dạy i pháp quáưởn nt nàgy. C.KếtLuận ơntâm Ch cogười n vẫnlàtâmtịn han ; h nónằmsẵntrogxácânth bấttịnh củamỗichgsiú n . nh hưnN vì g coười ng đờibịphềão ni tham,sân,silôicuốn, phỉngạth sanê ymêqua ycuồnđeo g đuổieo th ũng trần,lụcdục,màkhônthấy g đượcbảntâmtanhịn. h Muốnchđứn ận sự g amth đắmquaycuồnấy, g đứctậdạy Ph phảiquábnấttịn. h Vậ yquábnấttịncó h mụcđích: Đốitrịlònamtgh sắcdục,chứkhôngphảiđểchđời án ,tựủy h diệtmình. ứt D ệm ngọitrừv iácvàg ộng t,ánhPậ đểtến i mạnđườn trênh giảiothá chomìnvàchh ười go n . hưnN ,g àngvkhôntựg nêằm hi sẵtroủ, ng gọcn chẳnph g ảinằmkhơtrêni đất.cũn ậtánhP ậgvy:Nókhôngtựhiếncho takhtnồi aêigh đợi.Vậykẻtu muốn hàn tựu ành phépqúàanyđểácgi ngộậtá,nhP cầnphảiacôn gi tug luyện,vàhất n làphảitrauồi gi bđức a satánh uđây: Sásuốt ng í(tr uệ) h :Đừgđể n chdục o là vọng mmờmắt,lấyả gi làchn ơ,n lấy xấulàđẹp.Đừhời ng ợt h ìn nh obi,ngàê màphảisâu sắcìnnh hẳnoàg. vbntrê ậtàh: nT Thấytơmh thìóin ơm, th thấytối h ìth nóithối,đừtựg n ,ái đừgn êtvị, nhi chỉmộtmựcôn t thờsựt,hậ dùsựấylàm cho tađau lòng,buồntủi. Kiẫnênh :ải Ph btâm, ền trìchí,đừgtấy hn khómàả ng lòn; g đừấy thng đường dàmài lùibước.đời Ở khôncó g cônệc gvi gìtốtđẹpmàchẳngặp khó khăn.Một nửasựàthcôn n là g doởkiêẫnnh .Nếu chtaúcó ng đủđức ba óitnhá ,trên ất nh địntsẽ ha tựu hàn ốt t đẹp,gph otrn ápquábnấttịnnàhy. KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 3 QuánTừBi A.Mở Đề cáTrong cuyê ng nhânâyg ađa r ukhổ cho mìnchhvà ogười n ,nóntáh ậgin làmộtuyê ng nhânlớn,chẳnkém g ì g lònamtgh lammhvàtán ung si.oTthỉừv đến na ysự xâydựncủa g logàilớn N lao vôkể;hữnn sự g phoáhạiì v lòniậgndữcủa họ,cũnlớn g laovôcùng.Loười ingà xâyrồiphá,phárồixâykhônừg,n chẳng khác gìữnnh đứa g trẻxâyàtrêncáh t,xâyxorồi ng đạpđi,đểrồixâylại.Vàuyê ng n ânnh củasựpháhoạiấylàlònóngn gận. i Cóữnnh gsựnónỏậgnhoi ghàtron ữagi ợ v chồnlà g mđổvỡchénbtá;cóữnnh sự g ónn iậgữan anhemlàmuđầu sưn; tráng cóữnnh gsựnònữaậgin b ạnb èlàmđoạntuyệtđườngđilốiề; v có ữnnh gsựnónậnữagi tìnđịchh ,a hyđồngệp hin kihdo n cần nha phảitoáhan b ằnglưỡda i o,mũisúanghylọátxít;cóữnnh gsựnóngiậlớn n lao,hơn ữagi nước nà yvớinướckhác, màudanàyới v màudaọn,chủhĩang nàyới v chủhĩang kia, mà kếtliễu làữnnh ấy tgh manằmổn ng ntgabãi rê chến i trườn,g ữnnh gkẻuyề tậng n cátrong cbệnhện vi ,vàữnnh chg ếci khăđầu trnaêg cáccôquả hin phụ... Tấtcảữnnh tahọrênđề gi udosânmà hận . ra Sânằm hận sẵtrgonlòngmỗi ười ng ,ưnh ữnnh lửa ọgn âmỉchá y,ưnh ữnnh òi ng thuốcsúsẵg n sàn bùnng nổg b ấtluậnlú cào. n Lửagặp lửa,thuốcsúgặp n thuốcsúg,n khôngnói,chẳncũn aig g bết i hạitai dochgúây n ralớnlaưohn ế th onà ! B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa ôn Th ườn gth ,g ngườitacóquaệm ni sailầmrằng:Từbilàbilụy,mềm yếu, atkh nh óc,êuti cực...Nười g taưởnrgằnhễg đãtừbi,thìmuốn ai làmế th onàmình cũngchịu,sốnotrncản gàh ế th oànmìncũn h eo gth ,iếu th thần in tến i ủ...T th ómlại,từbheo i hĩang thôntườn gh glàkh than ócàunhv hược. n hữnN ậtra,gh btheo ừi Đạoậtcó Ph ghĩan khác xa.ậtdạy: Ph "Tăndữ gừ ứt nh ết thi chúsing chnh ilạc;Binăgbạtứt nh ếtthi chúsing hchn ikhổ".NghĩalàT ừ chovuitấtcảchúngsih; n Bilàdiệttrừcákh i ổchotấtcảmọilo. ài ệt Di khổàchv o vuiđólàtấtcảguyện n àvọngđộn h glợitha,cứuđờicủagười n cólòntừb. gi ếTh nê,từbikhôngphảilàụth độn,g làtrốnđờiahyunh ược. nh Cáikhổàcáv ivui nóiởđâykhônchg ỉlàkhổàvuivậtchấtmàcòncảkhổvuià ần tinh . Hếtkhổ vàđượcuiv tứclàkhíacạncủa h cuộcđời,hưnn kh g ôngthểrờibỏuha n được.Khiđượcuiv mộtphầnonà,tứclàđãbớtkhổmộtphầnnào,ấylàtrgTừocó n Bi;tilại rávà ,khibớtkhổ mộtphầnào,n tứclàđãđượcuiv mộtphầnấyưnh ế th là Bitrong có Từ.ũnC ưgnh mộtđứabéđagkh n ổsởvìđilạcđường,bỗncó g chai ỉ đườngchoó, n nóliềvuin mừhết vàng khổ. Vậ ytừlà bi mộtlòngthươrôn ng glớnôv ,nbêi ón xuikhếni ười ng tavậndụng tấtcảkhả,năg tâmtư,phươtiện ng đểlàmchomọười ngi , mọotákh vậhi ỏiđược vui. II.SoSáTbVới nhừi BácAùi Bácáilàtìnthương yêurộnlớn g .ưNh thếtì h bácàtừbivđề á ucó mộth tán chấtốn gi augnh ởchỗộn r ẹp, gh sâucạnmàthôi.Cóười ng cho rằnbácg irộná hơng bt.C ừi ưohn thếlàì v chưaểu hi rõachih ữTừbi.Nhưtrênđãđịnhngĩa:Từlàcho vuitấtcảchúnsig ; nh Bilàdiệttrừmọỗi in khổ chotấtcảmọlo i i. à tađã Chúng biết ậtdùn Ph achgih ữchúsing hnlàđểchỉcho tấtcảmọsii ật. nhv VậyTừlàchuiov tất cảmọisiật,hnv chứkhônph g ảiriêchng oloười ngài .T ấtcảmọậtivcó sựsốnđề g u đượcchunưởn gh gtìnươht ấy. ng CònBilàdiệttrừmọỗi in khổ cho chgsiú n . nh úngtaêChđểýlàgcâu tron địnghĩan chữHán,cáckidùn nh gchữ "bạt"nghĩalà ổnh ốc tậng rễ.Vân,g ổnh ốc ngtậ rễcủacáikhổ chứkhônph g ảichỉthoadịucáquả i khổgện trohin tại, màđểmặccho cáhânin ây g rakhổ mãivềsau.NgườicólòngBi làathodịu vừ ết v ươth đa ng ukhổện itrongh tạiachvừà ữachokhỏiuyê ng ânnh ha ygâyrađaukhổ,ưnh ười ng làmườn v ,khôngphảichỉpháccho sạchcỏrênmặt t đất,màcònđàosâuxuốndưới g ,hổn chohếtốc g rễcủacỏnữa. hưN ế th thìTừbi,phvề ươdi ng ệnkhôn,agin bồm aog tấtcảmọlo i i,à cònềv phươdi ng ệnời th an,gi bồm aog tấtcảquákhứ,iện h tạitươvà la ng . i Cònbácìithá chỉchềuúnhigtrọ vềloiười àng màítđểýđếnsivật; nh vàchỉlo cứukhổ,chuiov ện htirong tạimàítghĩn đếncáquả i gtươorn la ng i. óiN mộtcáchkhc, á Tblà ừi gồmhếtnghĩabcá ởái g,còn ortn bcá htì ái chẳng trùmđượclýTừbi. .I TừBiCứukhVà ổ ChoVuiNhưThếào N kh Trong isosáới Tbhừivn Bácái,chúgtôi n đãóin ,vềphươgdi n ệnkhông ,agin bồm Từioga tấtcảmọilo. ài ế, ậtTh tìnhtườngcủaĐạoôtậvPh cùnrộn g g lớn.ậtdạy Ph khônđược g sátsigười nh màcảmuônloậtànữaiv .NgườitPửhậ chânchín,h ệt tri đểuân t eo th lờitPhậdạy,khônữngnh gkhônết gi ạih siậtđể nhv n,ă màcũnkh g ônết gi ạih siậtgcáohrnv ccuộcsăbnắnahycâucáđểmuavui.àyNg xưa,cácvịTỳkheo trướckhuốn i nước g oahồ,phảidùngmọcát lọ i cđểlọ cước, n ưnh thếừợp ahv vệsinh,vưàtránhkhỏisátsiữnhn gsahỏnvật ởronước. tg Mỗikhovàcầu, i ữnnh ười gn tuph nhà ảiõg xuốnđất g btến ai ,g đểchữnonh gsinh vậtdướicầuết bi màhtrước. án Nhữncử g chỉấymặcdùỏnh ặtnh ,ữnnh đã g thể ện hi đượcmộtcáchchânàthlòn n từbgicủaười gn Phậtửchânchín. h Chínờ nh lòntừbấy gi màcuộcđờibớttànkhốc,chến i trườnđược g uth hẹp,ười ng ậtvà khôncòn g sáthạiu, anh màlại trái cònxemnhauhưn aem. nh hữnN nếu g chỉchouiv vàdiệtkhổgện trohin tiềnmàkhônnhgĩđếncho vui vàdiệtkhổtươrong nla g ì ith cũnchg ưaọlà ig Từbi.Bởiế, th cầnphảiây g ânnh vui vàdiệtânnh khổ.ânNh uiv vàânnh khổ ởđâumàcó?goTrki n tnhườndạy: g Khổ doghiệp, n ghiệp n dohoặc.Hoặctứclàphềnão i .ềão nPhi đềuởgtâm orn mỗi cht. únag Tâmuồn gn gốccủamọđộn ànhi ,g củamọkết i quả.Vậythìquảkhổ hay vuichỉdotâmcả.Tâmchúsing đầy hn dẫyphềinãotxấu, ậ dungchứaôv sốhạt ốngi cag ychua,đắngđộc.Dĩên,hi nữnh gmầmmốngấysẽtrổữnhran quả g khổ aglain o .Bởithế,Đạoậtrất Ph chúgọrvấn tn đềtutâm,dưỡtághchn o chínhmình ười vàng . Muốncứukhổ chotìn hậ ,h chẳnữngnh lo g cứukhổquả,màcònpaỉh ơtrừnh khổ cho sớm.ế Th mớiđúưnhg địnnhĩag đãnóiởchtvềnrê ữBI(Bạthứt n tiết h chsiúng nhchkh i ổ).ẳn Ch ạngh ,muốnmộtười g n onàkhỏibịcákh i ổtùđày,lao lý, b ắtbớ,ạ, hàn tph a ảidạyọđừ h mtghan lam,trộmcướpàcần v ết thi phảibết i bố í,th qú ycủa trọgn cảicủaười ng .Muốnchogười n onàkhỏikhổì v sựcharẻ, i sáthại, ùth ằn h ,ph ta ảidạycho họđừsân gn màcầnphảibết i unh òa h ,ẫnnh ục. nh Muốncho ười ng àokh n ỏikhổ vìsựung sicámdỗ,bóclột,khhinè,ph ta ảidạycho họđược sásuốt ng ,iácg ộng cảnđời h .Khọihểu rồi,tấtiênhkhôngbảohkh ọtrán ỏi,họ vẫn.tnhrá Muốnchosựnghiệp lợiàthanyđượcotn,hà ười ng tuạnh Từhbi,còncó bổnphậph n ảichỉb ảo chườio ng chunqua g ữnhn gphươph ng áput nchhà ocó ệu hi quả,hưn ệm ni ật,Ph amth chềthin ẳnhạng , đểcho tâmđịacủahọđượcg tăn trưởncôn g gđứclà. nh V. I hươn P gáp Ph QuánTừBi cáTrong cđo ạntrên,chtagúđã n phântáchýghĩan vàtácdụngcủa.C từbi gú nh tđã a thấyđượcátrị gi tốtđẹpàlớn v lao của. từbi Đếnđâychãyúgtahn đềcậpđến vấnđề:"làmế th ođể nà huấntậpđượclòntừbgi". Mộtữngonrht ph g ươph ng ápiệu h nghiệmđểhuấntậpđượclònlà gtừbi "quábtừ". ni QuábinTừcóbậgctừna ấp th cao,ùy t theocăcơn củabahạngtu hàn: 1.siúngCh duyê hn ntừ.Phápquáà nyườn th dà g chnh oạnh tug ểu Ti ừaTh ực t h à. hn úsingCh hduyê n ntừ,hĩang làlònbtừdo gi quásán tcảnkh h ổcủachsiúng nh màphátkhởi. úsingCh htức n làmuốnóin đếnữnhn ạngh cònđasang ymê,chìmđắmgonrt b ểkhổsatnử, h cònđagtróin mìnòn trhgovn gphão iền ễm nhi ô.Chẳnạngh hưn lođịaài ục ng b ịnhph à ạtđủđiều,ạng quỷbịđóiráchb ứtbách,súcsab ị nh cảnda h o ớt th àhìnn ,h Atulađấu,tnhra chémết gi . Đếnưnh chsiúng nhởcõitờiuy t uiv ú ,th ưn nh gvẫncònbịgũn suytướnện ghi ,luânồih ,đọalạcnhưườn th g.Màẫnv hơết n làloười àngi , cũngchịu khôngbiếtêuhibaon làcảnkh h ổ,ậtchừv ấtđếnần thin ,từ cáânnh đếnđoể. àthn ất hN làđốiluậtvôườn th g:sa,nh à,gi b ịn,h chết,chưatoaiáh khỏiđược.Đãkhônthoá được g màlạicònôv tìnđi h gâychuốcêmth lấykhổ,lắm khicứquêmất n cátuổi i à,i g mốiàngymỗichồnchg ất,ậtđá h ươngth hạing ! Vậ y,đứngtrướcữnnh cản g kh h ổ củachúsing ,nh ười ng tPửhậ phảilàmưnh ế th onà?ải Ph phtlòn á Nbhưntừ!gi glàmsao cho lòngtừbiấyđượcphát? Đứctậcó Ph dạychútaph ng ảiquásán tất cảchúsing trglục onh đạo,mười phươđề ng uưnh bàcothânn uộc. th Đâylàphươph ng ápđầuđể ntiê hòahợpới v mọichúngsi. hn Dùngcảmtìnmàh tpậ quáb. Tinừ Trướckia,chúgtacó n óith quenlàcágì i oingà"ta"ì th ítkhqua i n tâmđến.Giờđây,quábtức ừin làchúngtađãphábỏcávỏi íchkỷhẹphòiấymà ácgi ộng địn ậànhv rằn h g: ế Th ới gi củalonàgười i chúntagđaởng đây,tỷnhưmộtcáàlớn inh ,sum nơi họpvàđokết nà củadạigìađìn. h Vẫnbết i rằnghânn loạikhácuanh vềmàuda,chủng tộc;ữnnh cág ikhcá đóchẳnqua g làkhácềbv,ngoài chứđãlàười ng thìaicũng có mộtânth hìnhxươtnghịtưnh aunh cũnđồn g gsợkhổ ưavui,bết i xấubiếttốt v.v...Vìế th đốiới v ười ng lớntuổi,ph ta ảikíntnưhrọg ônbàchg amẹ;ười ng nga ahàngytuổixấpxỉ,xemnhưahchn ịemruộtị; th gười n ỏnh tuổinữahơ xemnhư cocán chi áu chắt... Rộnramột g tầnữang ,đốivớichúnsig ătronmg loại,chãy úngtah xemưnh ữnnh gthànphầncủađạiađìn i g là h chú,bác,cô,dì...Vẫnbết i rằnềghìn v thức,loài ười ng khcá ới v loàkh i ác,uvềhàin khtaikhôngặpmặtữan ,ưnnh gxétchocùng,đã làchsiúng ,nh thìtấtêinđồn h gchunmột g uồn g n sống,vàđãcósốnì gth tấtniêh đềumha sốnsợ g chết,đềubiếtcảmỗi n vuisướnàgkh v ổđau.Gầnới v chất úntagh màchúgtacó n ể th thấy,gặpờ hvàn cậ yđượclàlosúài csih. n Tuychúngkhônbết gi nóiưnh cht,únag ưnnh nếu g chúgtađối n đãitửtế,chcũn úng ết big ươ th mến ng àv trunới thànvg ta.uy T khôngcóọch thức,chvẫnúng bết i e ngh lờitvàúap gi đỡta untièhrog cônệc vig ặnn . gnề ẳn Ch qua g vìghiệp n nặn,g êđời n àyn chúlà ng msú c vật,ưn nh gbiếtđâuđờitrước,chgúkh n ônph g ảilànhem a củata?Vàsau này,bết i đâuchglại ú n khônsẽ g làbàcoquyến n thuộccủaa?t ươPh ph ng áput p tậ củaểu Ti anàThừytuychưapháđượcgã n chấp,hữnn g cũngđãmởộnr được g phạmhẹp iv hòicủacángã i mnỏh àthể v pậnh ovàcángã i to hơnlàđạiađìn gi ; h rồitừcáã ing to ìncảm h ấy,sẽchuyểndầnsaađo gin ạnlýrít caosiuê ,ơnh bằngphépquán"Pp há duyêntừ"sauđây. 2.ápPh duyê. từn páPh duyêntừlàlòngtừdo bi duyên"Páp h nh"tá màphát khởi. Đâylàphápquádà n hchn o cácbcậ Tunr thừa. g Hàả nhgi trkh ong tui phápmônnày, quásán thấytấtcảchgsiú n ,nh cùnmìn g h đềuđồnmột g "phápới gi tánh",chnê úgsin đa hn ukhổ làmìnhđau khổ;ì v ậyv ành ả gi khởilòntừcứu big khổuibanv chotấtcảchgsiú n . nh Đếnđịavịnày,cácàNig khôncòn g phânệt bi lànamhayữ, n khôncòn g quaiệm n mìnkh h ácớiv ười ng , khônnghĩrằnđó g làb àcoquyến n uộc, th chỉthấymìnhcùnngườiđồngmột"pháp ới gi táh"n màôi th .BồTátđãchhận úsing hnvàmìnhđồngmộtbảnể, th kh nê cứu i khổ,khôncần g bết i đólà,ai àkh v là i m,khônchg ấpmìnhđãlàm.úngChsicó nh khổ ì th Bồcó Tát Bi. Sựôn th gcảmtựêấy nhi hưn tìnêthingliữaêgin mẹàcov n,ễh có cảmlàcóứng,ưnh sốt tánh sắngcủaị v ysĩcó lươtâm ng ề,àngh hễấy th b ịnh ì th litrềị. n Vớiýhĩang này,trgki o n Trunnh gAHàmcótỷdụ:Trướcmộtạnn nhân b ịđộc gtênrú ấyralập tức.kh Ông ôncần g phảiỏih ười ng ấytêngì,ởđâu,co,nai cũngkhôncần g cocây i t ênấylàmb ằngì,ibắna .v v ... Sựcứukhổ cho chúsing h,n đốiới v cácị v Bồđã Tát chứnđược g "phápduyên từ"nàycũnưnhg tế, h chỉnằm h mụcđíchlàmsao cho kẻkháchết khổđượcuiv mà ôi th . 3.Vôduyêntừ.gph oTrn ạmnbàviy,chútachng ỉọênch quaaihạnbtừgi tnmàrê ôith ,là:Lòndo btừgi duyêmìn n ới hv chúsing hkh n ổ sởmàphátra,ayh do duyêmìn n àchhv úngsihđốn n một g thểtnhmàá phátkhởi.Cònloạitừbhứ i btứca là"Vô duyêtừn"làmộtlo ạicaosiêuđặcbệt i củaĐạiTừa,h chútachng ưađủcăcơn , trìnhđộut p. tậ uy T nhiê,đểcómộtýệm in đầyđủềlòn v gtừbi,chtacũn úng nêg bết i quavềloạinày. Vô duyêntừ,làlòntừbgikhôncó g tâmduyê ăng nvàcảnbị h duyên,không còndụncôn g g,khôncòn g quasán t,đốiđãiữagi mìnới hv ười ng ,mìnưậtnvàh aih ứ th từbirước.Lòntừbnàgyi xứnteogh thểchtánh ơtâmn màtựkhởirabola, trùmkhắp, khôntêhilệch gn mộtào nơi.ũnC gnhưsáánh mặt ng trờichếu i khắp cả gầnxa,khônph g ânbệt i thấp cao ,khônchg ú ýmộtnơiào,chếu i sotất i cảmộtcách vôtưvàkhôndụn g gcôn. g V.LợiÍchCủaáp hP QuánTừBi Cóười ng lorằnnếu g cũn ai từì bigh sẽtrởuhtàn nhược,dântộcsẽyếu ,hèn àsự v amth btànóclộtsẽlừlẫy ng v.v... Lohưn tế h làquálo xamàrakh ành t ônthực g tế.Từxưađếna ny, loười ingà khônph g ảikhổ sởvìquáb,từi xãộih khôngphảiyếu ,hèn đảođivì ên tìntươh ng quáộn r glớn.ilại Trá ,sựđau khổcủacáânnh cũnnhưg củađoể, nthà mộtphầnrất lớnlàdolònười ng cònđộcác.Mộtậxét nh khônaigcó thểchốicãiđượclàmộtxã hộicàmi văng ì tnh lònácg độccàb ngớt,tìnthươcàng tăm, hêng ha yược ng lại,tìnươth càng ,tăng hayácđộccàảm, g in ì th xãhộicàmi văng h,n hạnh phú c.Hãykholo an sợblà từi mcho cogười n mềmyếu,màchỉêlo n sợ,nếusựùth hằn, độcáckhôngiảm,ì th loười àing chắcchắnsẽbịutêi diệt. Kháilượceo th kiất NTăngh AHàmthìquáTừbsẽ ni đượcữnnh glợiích ưnh sau: )Kha thức i hayủ ng đềuđượcvuian b)Hiệntạiđượciềunh gười n thương c)Sốnđời trogn khônbị g ạntian trộmcướp ưnhN ực tgh hàph n ápquá,btừni khôngphảichỉđểchochúntagcầuhữnn g quảoblợi á íchêchring o mình,có và bấyêunhi đó.Mụcđíchchútaung làcốtlàm sao chtavàmọúng ichúnsig tronghlụcđạođeùkhỏikhổ đượcuiv . Lẽtất,êhin kh trong itu chtasẽ:úng được Trừ lònsân g ậđộc nh cá ẹp D đượcgã n chấphẹphòi Đonkết à đượcvớimọười ngi Đờisốncág ânnh àđo v ểàthn ờ nh thếđượcuiv vẻ, cóýghĩan . C.KếtLuận blà Từi mộtphươuốc gthn trịtâmsânhận.Sânlà hận đầumốisáthạiêgh ớm, gh làcáichìakhóacủatấtcảkho tộilỗi.được trừ nó tứclàtđược rừ chếtchóc,và dậptắtđượccáòiing bến i loạn.Bauiêonh súđạn ng vấtành làbomuyê g n tửn sẽtrở àtônhv dụn. g ânTrongh lo ại,khôncòn g ailàcừuđịchkhôncòn g cóiacấp g bóc lột,đấu. nhtra Aicũnglàgười n đáươtnhg g,n đáúip gn đỡ.Giữaười ng àườingv , ữagi ười ng tàvậsẽcó mộtsựliêlạc, n đoànkếtmậthiết.gười Con sẽôv cùng sungsướngkhtihấyxungquamìn nh hđềulàbàconquyếnthuộc,bốnbển i đềulàanh emcùn và gchaòahn ậtá. Prnhog - *^ -* KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 4 Quánân Nh Duyên A.Mở Đề gN đời,ì ười v khônểu hig dựgovậtrũn trụnàytừđâumàcó,chonsaê nhra uiềnh quaệm ni sailầm. Cóười ng nghĩrằnvũg ụtr dotựhiêsan . nh Cógười n lại hĩng vũụtr domộtvịthầntoàrí, n òa t tạonăg v.v ra ... eo Th Đạoì thPậ ũv trụlàvôỉ, th ĩangh làkhôngcóđiểmkhởiđầu,àmọv isự mọũtgonvậri trụkhôntể gh đứnêrgmột in mìnhmàcóđược;ráitlại,phảinương ờ nh aunh mành. tà Nóimộtcáchkhác,ậtlớn ừv cho đếnỏ, vậtnh âttừv ữu h hình chođếnôv hìn,h đềukhônonhângài duyêmàn có.Vìthế,ongtrkiườn ậthnP g nói:"Cưh phápùnt gduyên". Sựệnhi ữu h củalohữuài ình ,h ha yóin êcủa ring loười ngài , cũngkhônoàign cônglệấyđược.Muốnểu i h õr mộtcáchtườntậngcáuồn ig má g ycủasựsatnhửluân hồicủakiếpgbể tron khổ trầna,in g chútacần ng phảihọclý "Tp hậ hịn ânnh duyê". n Saukhểu ih õr lýập th ị nh ânnh duyên,chtlại únag cònphảitìmuêhi phươph ng áp đểdứttrừcáòn iv lẩn g quẩnsanhtửluânồih nữa. Muốnểu hi àdứt v trừcáòniv sag tửnh luânồih ,chtph úagn ảiọ ch vàthựcành phápquáhânn duyê,n màchtúnôig xitrìn n bhàyitroản gbàn nà gy. B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa Saọilà og "Nhânduyên"?ânNh làuyê ng nhân, chỉchữno nh sự g tchvậ ínđó h lànhân,trựcếp ti sahramột n ậtkh v ác,ưnh ạth lúalamânnh sahracây n lú. a uyê D n làtrợduyê,n chỉchoữnnh ậtì gv cócáhntá chtrợíup g trựcếp ti ahytếp ágin chotvậ khácđược. ànht ưNh phân,ước, n sáánh ,ng ânnh công...làtrợduyêúp ngi choạth lúa đượccây ành t lú a.Vậyânnh duyênlàchỉchocácậtlà v mhânn chonómàcũnừagv làtrợduyêchn o tấtcảậtchv unqua g nó. h ữCh "Nhânduyên"lạicónghĩathứhai:Cácậtđề v ulà"nhân", các "nhân"đó "duyên"ới v aunh màrthàacán ctậkh v c. á Nhưvôi,gạch,óing ,gỗ.v v ...làânnh ,các ânnh à nyduyêuanh (nươúnp) gi mànhracátà à. inh Vìcácpháptrùnđi g ệpunhiề lớp làmduyêchn au, onh màtrế avậành nàyhaythếkhác,tki nêrog chnh ép: "Chưphápùntr trùng duyê g kh n ởi". I.ThànầnPh Củaân Nh Duyên Đo ạntrênđãnói:"Ccá phápdoânhn duyêòanh hợp sa". nh Vậ yữnnh nânhg duyêgì n saralo nh ữu ihà tình". Vậyữnnh ânnhg duyênsauđây: 1.Vômi,nh 2.Hàh,n 3.ức, Th 4.sắc, anhD 5.Lụcp, ậnh 6.Xú c,7.ọ,th 8.i,Á 9. ủ, th 10.Hữu,1.Sa,nh 12.Lãoủ. t 1.Vômicó nh uiềnh hĩang ềuànhiv loại: )eo Tah Đạiiải Từag h thích:"Khôntỏg ộng chântâmọilà g ôv mi"nh (Bấtácgi đệhất n ghĩan đế,vịchôiv mi). nh b)Thôncả g ĐạiTểu hừavài ải Từagih thích:"Hiểuết bi cácphp á khônđú g gn ưnh thậ(iểu sailầm),êọlà nig vôminh"(Bấtnhưthchậri ưđếlý,ị v chvôi mi); nh hưn vôãng màchấpã, ậtng h ôv php á màchấpậtph h ápv.v... c)ra,Ngoài cònữnnh nghĩaôn th ườn gth ư: gnh vômihlà n khônság ,ng tối tm, ă mờm, á simêv.v... Vô mi,nh lạicó khiđểchỉcácphềão ni ưnh m, tha sân,si.Xưacógười n đến chùahỏi: ế Th onàlàvômin?h Tổsưtrảlời: uêQ mùadốttđến ná ế, th cũngđếnchùahỏiđạolý! ngÔkhchá ổin ận,gi mặtmàyđỏ...T bừng ổsưóin ếp: it Vô minhlàđó(chỉcásân i ),đó làôv mi. nh Vô micónh khchi ỉêngchri o Sitâmsở.ưNh óin "độcvôành minh"ahy "tươưnng gôv minh"làđềuchỉriêgchn o"sitâmsở":Khóin khởiêrgmộtin mìn,h hoặcchuncũn g với g phềnão i ,am, t h sânv.v... Vô minhlạiphânailo rh ại:căb nảnvô miàchnhv mạt i vô minh.ưNh trgo n mườihainânduyên,cái"vôminh"đầulàcănbản,vìnó làốc g saracánh cvô mihn sau;còn"á,i thủ,hữu"làchimạtvô minh.gtứ Tron o ặc, h ì th kiếno ặc, h tưoặc, h trần sahoặclàchmạt i vômi; nh cònôv miohặc n làcănbảnôv mih. n ũgnTro trụđịa, ì th kiếnất nh xứtrụđịa,dụctụáir địa,sắctrụái địaàhữuv itrụá địalàchmạt i ôv mi,nh cònôv mitrụnh địalàcăbản n ôv mih. n óiN chunlạu, g tấtcảphnão ềi ,o ặc h thô,ohặctếcủaĐạihaTừ yT ểu i Từa,h cócáhtán chlàmchochântâmbịẩn,gươtríng tuệlu mờthìgọilàôv mi. nh 2.Hànlà h hàđộnn g,tạotác.oôDv miph nh ềnão i nổilê,n làmchânoth , khẩu,ý,tạoctá racácệp ghi n làanhydữọlà ênig "hành". 3.ứcTh làần th ức, th chỉchophầntần inh .ânDoth , khẩu,ý,ệp bghian tạotcá ữnnh gệp nhi lànhaydữênkhchi ếtrồi,cácệp ghin dẫndắtthầnức th đilãnọht quảob(ânthá )khổ hayvuiởđờisau. 4.sắc Danh làthânthể.ânTrothng thểười ng cóaiph h ần: ần )Pah thần in (tâm)chỉcó tênkêuọ,ig chứ khôncó g hìnsắc h êọiglà n "dan". h ần b)Ph ể th chấtcíhìnsắc, h gọilà nê "sắc". 5.Lúcập, nh ọnôm gi nalàsáu chỗào. v Khiđãcóânth ể th rồi,cốph êhin ảicó sáu căn(mắt,,tai mũi,lưỡ,i ânth àý) v làchỗ củasáurần t (sắc,,inh t ươh ,ng ị,v xú c vàpháp)phảnảnvào,h ọlà igên "lụcp". ậnh 6.Xú clàếp ti xú c.ongsáTr u că,n onsáàig utrầnườn th gặpếp gỡti xúcvới au, nh ưnh mắtếp ti xúcới v sắc,tếp ai xúcới v tến i ,g mũitếp i xúcvớimùi,lưỡếp it xúcvớivị,thântếp i xú cới v ấmlạn,h ám, htrơn ýếp ti xúcvớipháptrần. 7.ọTlà h lãnthọ. Khisáu căntiếp xú cvớisáurần t ,rồilãnthọnữngcảnh vuiha ybuồn,sướngahykhổ,haycảnườn thbin .g 8.Áilàưamuốn.Khilàọnthcảnuivh thìsilòn nh tam, gh muốnlàmsaocho được,khgặp i cảnhkhổì th satnâm h sân,hận buồnrầu,muốnxalìa,gặp cảnbhin ườn th tghờisimê. Đâylàcáiđộngcơthúcđẩytânh , khẩu,ý,otacctá cácệp. ighn 9.ủ Th làgiữlấy,tìmcầu;óin rộnrgalàcácđộn hàn gtạotc. á oDgặp cảnh uậth ì nth thamcầu,ặp g cảnnghịchlạisân,simuốnxalìa;mụcđíchlàmuốntìm phươnà gykếọ để n b ảoủ th chđược o bảngã n củamình.Dođómàtạoracácệp hing satử. nh 10.Hữu làcó.Vìđờinàyđãcóânnh làanhydữdomìnhtạo,ra ì th đờisau quyếtđịnphh ải"có"quảkhổayh uiv màmìnhphảiọ. ậthn 1.Sa.nh Làsara. nh oD"á,i thủ,ữu" h làmânnh hiệntạitạoracácệp, ghin cho qi nê ađờisau,phảisađời nrah đểthọquảob. á 12.Lão,tử.Là,ià g chết.Đãcósara,hn tấtph êhin ảichịucáckhổchàvgi ết v.v... Mườiihânan duyêànyliêqua n nmậitết h ới v au, nh là ừav mquảchâno nh trước,alà vừ mnhânchoquảsau,ối n tiếp khôndứt g ời gthron aàlà ngiv mchochúng siph nh ảimãimãixoa ytrònvòntrog n sag tử. hn .I hươn P gáp hP Quán ươPh ph ng ápquánmườihaiânn duyêncóể th chialàmhaiphầnlà:quáLưu n chuyểnquá àv Hon àdin ệt. 1.uáQ nlưu chuyển.Làquánsátrạngtáisah kh nh ởivàluânlưucủamườiiha ânnh duyê. n Sựquásán tnàycóbalo ại: uá)Qa sán t,tạnr tásaigh kh nh ởicủamườiânainh duyêtroquá ng khứxaxôi, tôừv ỉ. th ôTừv ỉ, th vìvômiỔđĐ@ vọ-ơnh TìÁluï- Án -Fomu3ơ 0ỜỔ LKriắnlaầrC9ơóv…ơLKẢbalo ạvániỔắrvSbaloẢỉn@Ổắmưqưườậ;uBoƯ= "Vôâmi,nh à"nh làcăb nảnvômi,nh "á,i thủ,ữu" h làchmạt i vô minh.Cóể th nói"vô mi,hn ành"làcábệt i ệu hi của"á,i ủ, th ữu", h còn"thức, dahsắc, n lụcập, nh xúc,ọ "th làcáidịdahcủa n "sa,nh lão, tử".Nóiưnh thếlàvì,ếu n đổi ta quaráotlại, sẽthấyrõ:gtro"án ,i thủ,ữu", h có"vô mihàvn",còntrong"sa,nh lão ,t ử"có "thức,dasắc, nh lụcập, nh xú c,thọ". Vô mitnhuộcềv"hoặc";thuộc àn về"nệp"; igh ức, th dasắc, nh lụcp, hận xúc,ọ ,th thuộcề"kh v ổ";uộc áith về"ho ặc";thủ,ữu h uộc th ề"nv ệp"; ghi sa,nh lão ,tử uộc th ề"kh v ổ". HOẶC Khổẫệp Nghi Xembảnđồ: 12hơnduyêli n êqua n 3n đờiquả ơnh 1.NHƠN(quákhứ) 1.Vômi(hoặc) n 2.Hà(ệp nghi bCănảnôv mi(có nh ủ,ithá hữu) 2.Ả(ện hiQU tại) 1.ức Th 2.sắc Danh 3.Lụcập nh 4.Xú c 5.ọTh (khổ)ânTh ện hi tại 3.NHƠN(quákhứ) 1.Aùi(oặc) h 2.ủ Th ghiệp) (n 3.Hữu mạt iCh vôminh(cóôv mi,nh à)nh 2.Ả(vị QU la)i 1.Sanh 2.Lão,tử(khổ) ânTh vịlai 2.uáQ oàndi h ệt. Làquánsátsựêuti diệtcủamườihainânduyên.Cóiha cáchquá: n ệt )Dia ôv miốc hgn rễ(cănbảnôv mih).n ph goTrn ầnquánsá,trên ả àngih đã ấy th rõ:doôv mimành có,nhà domàành cóức th .v v ...Vậ yì th bâyờ, i g nếu tadiệt vômih,n ì th ànsẽ h b ịdiệt,nhbị à diệtthìức th cũnkh g ôncó g .v v ...Hayóin một cáchkhác:do"mêo ặc" h êntạo"nệp", ghi dotạoệp nghi mới nê chịu quả"khổ". Vậ ymuốnhếtkhổ, lẽtấtêhilà n phảidiệtệp, nghi muốndứtệp nghi trướcphảitrừvô mi. nh Trừcăb nảnvô minhcóicáha ch: ĐốivớicácbậcĐạiaBồ Thừ Tt,á vìthấyrõể th nhchtá ântâmdovômivọngh độnmàg cóế th ớigi chúngsi,nh ã ng àph v p,á ncáê cNgàidùngtríBáhã tn phátrừ "sitnhướnôvg minh",đểtởr lạiới v bảnể th chântâm.Khiđãộng đượcchântâmrồi, ì th tấtcảsatửnh luânồih đềuhết.ưNh Bágtron tã nh Tâmkicó nh chép:"NQuágài n tựtạiBồTátkhđi i sâuotrívà Báhtx n Balamậtđaồir ,ì th thấytấtcảnămuẩnđều khôn,g nêkhỏicácđiềukhổách...".Ha ynhưtrogki n Lă nh êmNghin có chép:"Đối vớiười ng tỏgộn đượcchơntâm,thìmườiphươgế thn ới i g đềuêuti ết h ". Đốivớiười ng khônể tgh phgaátryừn đượccănbảnvô miđể nh rực t gộn chân tâm,ì th phảilầnồih trảiquaôv số kiếput ,ành khđến i địavịĐẳnc, giá dùntríg Kimcagph n átrừđược"satnhướnôgv mih", n mớichứnquả g ệu Di ácgi t)(Phậ. ệt b)Di vô miọn(hgàchmạt i vômi). nh Đốiới v àph ngh àmphuểu àTiv ừa,Th căncơthấp hẹp,ì ht khônthể g trựctiếp phôrừátv mihốc gn rễhưn bhaciậ tn,rê màchỉcó thểphátrừvômiọnhgàlà"á,i thủ,hữu".Khọngàđãi h bị chặtrồi,thìốc g rễdầndầnbịtêui diệt,ưnh bụitremàbịxắnết h cảmă,ng thìsẽphải rtnụià . iệt D trừvômiọncũn gàh gồmhaiphươdi ng ện. uáQ nlý:Làdùnglý lẽđểấy ậnht rằngcácphp á chỉdoânnh duyêhòan hợp màsa,ranh chứkhôngcót(kh hậ ônhữu) g ;bởikhôncó g ật,h ênkhôntnêìm g cầu chấp thủ(khônthủ) g .Đãkhônchg ấp thủ,ì th cũngkhônmthag muốnkh ( ôná).ig Nghĩalàb ắtđầuquán"hữu", rồiđến"thủ",rồicuốicùnglà"ái".Nếub acáhânin nà y khôncó, g ì th cáquả i "sah,n lão ,tử"cũnchg ẳncó. g uáQ nsự:Là ytheosựtướnmàg quásán trồithựchàn.Hàảnhig b ắtđầuquán "ái"trước,rồiđến"tủ" h "hvà ữu".Kichnh ép:"Hữuisiá hưu, n hữusiái únhy,ôv sở áinhạoàưu h úhày?".ãi ngh là:Bởicómtha muốnì th cólo sợgì?Vìkhđối i cảnh, satâm nh mtha muốn),i(á ênmớitạo tácracácghiệp n (ủ) th ,dođóphảichịusatửhn luânồi h ữu) (h .Bấyờ, gi ếu n đốicảnhkhônamthg ưa(khônái),g thìchẳntìm g cầu chấp thủ(khôntủ) gh ,ìv khôngchấpủ th chên ẳncó g satửnh luânồih (khônữu) gh . Cũnưgnh trki gon nhLăêmnghi Phậtdạy:"..Chỉkhcái cônđối g cản,h khôngkhởi ệm vọnig phânbệt i ,ì th am, th sân, sichẳnkh g ởi;m,ath sân,sikhkhởithìsát,đạo, dâm,gọkh nv ônsag ...". nh Tómlại, mêhoặcết h )ì (táih ệp ghin chẳngcó (ủ) th ,ghiệp n khônì gth khổ chẳng còn(hữu). b ốn Trong cáchôtrừv mi,nh chỉcópháp "quásự" n nàydễdàtgiết vành thậ ất nh ,lạihợpới v căncơcủaười ng tuàhiện n tại. V. I iệu H QuảCủaPháp12ân hN Duyên Hàả nhgi sau khàtựu inh phápquánmườiihanânduyêàn y,ì th sẽtrừđược tâmsimêlàuyê ng nhânchínhcủakhổđauvàluânồih củachúsing . nh ĐứctậPh ườn th bgảo :"Sựkhổởtamđồchưaẳn h làkhổ, chỉcóười gn ếu thi tríuệ h mớilàkhổ ôi th ".Xemế th thìđủbết i trđược ừ tâmsimêàlàv mchoítr huệđượcphátchếu i là mộtđiềuquabtọngậcr nhấtcủakẻut . nhà Hơữan ,àả nhgi cònờ nh phápquánmườiainhânduyêànymàsẽchứng đượcquảuyê D ác. ngi KhPhậtchi ưaágisin ,nh cũngcóuiềnh vịtuờ nhà quán sátsựsaóanh củavũụtr màđượcộng đạo.Nhữnvị g ấygười n taườn h ọlà gi Độc ả, gi nghĩalàtựêcứu nghi mộtmìnmàh đượcácgi ộ. ng ĐếnkhsitPhiậgán ,nh chỉ dạyphápquáânnh duyêunèhi ười ng ytheo phápqúàanytumàành đượcciá g ộ, ng gọilà ên "Duyêc" nági (ĩangh làữnnh gvịgiácộng ờ nh quámười n haiânn duyê). n ỗCh ải gi otácủa h quảị v Duyêía ng cvàALaHáđề n uiốn g au, nhg ưnnh ềtrígv huệần vàth tôn h thì g quảuyê D ácgin caoơquả nh ALaHán. Sauđâylàmộtthídụvềsựthànựuphápquánmườianhâni duyêcủa n av ị ih đạiĐệtửcủađứcậtTPhích,Ca lààNgiXáLợiất Ph àMục vgiN KinLi ề ên,lượt uậth eo th kinhNânquả: àVươ nhỞt xá ng ,cóiười ghan Bàlamônrấytônh mig trính huệ,mộtười ng là tnê XáLợiất Ph àmộtv gười n têlàn MụcKiềnLi. ên Hiười ang đềuut eo th oạign đạo,córênmột t trămĐệtử,àcó v ứa h ẹnh vớihaun rằn,g nếue naigh đượcpháp mầutrước,ì th phảichỉdạylạichười ong kia. Mộtôm, h ôngXáLợiất Ph điđường,đượce hng mọvị t Đệtửcủatậlà Ph T ỳ kheo AXáBàKỳ,ản gi ải gi ềđạo v lýhânn duyêvàtóm n tắt lạimột trong bikệ à ưnh sau:"Cộigốccủatấtcảpháplàânnh duyênsi,nh khônalà gi mchủ,ếu n ểu h ia đượcphp á này,ì th chứnđược g đạochânt"hậ 1 . Khnghe i xo,ng ôngXáLợiPất h liềxa n lìatrầncấu,chứnđược g đạoqủanht tịnh. Lứctrởề,v ôngXáLợiPhấtgiảngnóilạichoôngMụcKinLi ề êe. ngh Ông nà yhe ng xo,ng cũnchg ứnđược g đạoquả. Haiôngnà yliềnđem200Đệtửcủamìn,h đếnxitchPhận oxuấtalà i g mĐệtử. C.KếtLuận Đểđộcgiảcó mộtýiệm n chunản ềbigvà nàgydễ và ớ, nh chúgtôin xitóm n tắthữnn gyếuđiểmsauđây: A.Tấtcảsựtkh vậ ônmột g ệt àongbtiêvậr màtồntạiđược.ph úngCh ải nươtựang auvàonh mớivậtnàhyahytậvkhác. Đó làlýânnh duyêsan ,nh a hy trùntrùng gduyênkhởi.Riêngvềlohữu ài tìnưhn kiếpười ng chẳnạngh ,thìdo mười ânhain duyênươaungh mànhmột tà chuỗisatnửh dàôiv hạn,nốitiếpquá từ khứđếniện h tạivàịlai.Tùyeo th cátciá dụncủa g nó màmườiânhain duyênấy cóể th chalà i mbhóm an là:o ặc h (mêmờ),ệp ghin (tạotác)àkh v ổ (kếtqủa. ) B.Muốndứttrừchuỗisanhtửdàgbiển otrn khổ đaucủacõiục, t phảiquán mườihainânduyên.áp Ph quáànycóph hai ầnlàquánlưuchuyểnàquá v onàh diệt: 1.uáQ nlưu chuyển.làquáiện nh tượnsag hkh n ởiàtiến v ển tri củamườiai h ânnh duyêôtừnv mih,n ,hàn ức..đến th lão, tử.ngkh tro quá i lưu n chuyểniả hàng cóể th chỉquásán tsựsanhkhởiến àtiv ển tri củamườihainânduyêquá ntrog khứ, ện htirong tạia hycảtrgquá o n khứ,hiệntạivàtươla ng . i 2.uáQ oàndi h ệt. Làquáeo nth phươph ng áp làmchomườiânhain duyên phảitiêudiệt.óC aiph h p á quáhoàndiệt: )Một a php á dàchnh ữnonh gbcậ đạicăntrí,ưh n hạnĐại g ừaBồ Th Tát,đó là pháp "diệtcăb nảnvô minh". b php )Một á dàchhn ữnonh ười gn căncơấp th ỏith ưnh chúta,ng đólàpháp "diệtchimạtvômi". nh áp Ph quánsauđâylạicharlà i malà ih quálý n quá à v sự: n uáQ nlý:làquácán cphápkhônthậcó g (hữu)nkh ê ôngchấpthủủ) (th ;bởi khônchg ấpủ th nkh ê ônamtgh (á). i uáQ nsự:làápdụncág lý i đãquáởn thoàncản rêg thựctại:Hàả in g h phảicôắng thực g iện h sao chokhođốicảnkh h ônkhg ởitâmamth (á),i ờ nh không amth áimớikhôntạog cá ìmt cầuủ) (th ;dokhôntìm g cầukh ên ôncó g (ữu) h ọquả th satửnh savề u. Hàả nhgi thànựuđượcphápquánmườianânhi duyêà nyì th sẽdứtrừt đượcôv mi,h n oáthkhỏisahtửn àchv ứnđược g quảvịDuyêác. gin C mochng quí ầu o ị v độcgỉathấuêuhi đượcchânátrị gi củaphápquánàyvà thấn in tuđể hàn đạtđượcquảị v qú ybáunói. ntrê GhChú: i Cóchỗnóikệ bài ưnh ầy: v "Chưphápùnt gduyêsan ,nh diệcùnt ângnh -duyêdi n ệt, gã- N tĐại Phậ Sa-Môn,ườn th tácg hưn thịuyết th ". ịch D nghĩa: cCá phápdohânn -duyên,cũngdohânn -duyêndiệt, Đứctậcủa Ph ch,taúng thườndạy g óin ưnh ậv y. eo Th Đạiì ừathT kệ bài ềnhânv -duyêưnh ầy; v KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 5 QuánGiớiân Ph Biệt A.Mở Đề Hầuết h ười ng đờiđềunrằn ti ,g mỗigười n từkhmới i lọtlònmẹ g cho đếnchết vàcảsau khchi ếtnữa,đềucómộtliồn hn duynhứt,b ấtbiếnlàmchủ tấtcảýhĩang , độn hàn gcủamình.Nóitheouậth gữtn Páoậtghì i ưtinh thếọlà ig "ngãchấp", hĩang làcó tin mộtã ng êrgbệt in ,ồn t tạibấtbến i ...Từcáã ing chấp ấy,màsinhra "ngãái",ĩangh làthươngyêu, chămsóc,ìn g iữg cángã, i bấtchấpphải,trái ah ydỡ; ã ng mạn,ghĩan làạong mạn,cho "cáita"củamìnhlàcaoquý,ốt t đẹpêubhiơona "cái"khc, á đốilậpvớitấtcảhữnn ì g khônph g ảilàtahytráýi vớit. a oDsựchấpã ng ấymàcuộcsốngđánglẽphảirộngrãiôv n,biê trườntồng bất diệt,lạibịăncág chchaxẻ, i giamhãmtroữngnh gcávỏi cứnlà g "cáita"brệt iêng ; ười vàng đời,ayh nóirộnơ,hgn tấtcảchsigún nhđềuphảisốn,g chết,quaycuồn,g điêucứn,g khổđauì v cáệt ngtbirêa màọhtưởnlà g uần th ất nh ,b ấtbiếnấy. hưnN ậtra,gh có mộtcá"Ti a "hưn ế th không?ếu N có,thìcáTaấy i ởđâu? sáTongr u căanhytrongsáu trần,ayh sátrong uức? th Muốnểu hi rõvấnđềàyn một cáchtườntận,g chuntaph g ảiquáGin ớiphânbiệtlàmộtNgũontr đìntâm h quá. n B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa uáQ nGiớiphânệt bi :Giớicóýhĩang làới gi hạn,làphạmph vi ânchiaphầnàn y vớiphầnkhác,bộphàậnyới v bộphậnkhc. á Chẳnhạng hưn tậchrovng ấtười ng ta phâncharềunhi loại:loạimàusắc,lo ạiâmath,n lo ạimùivịv.v...Haytrcoong n ười ng ,cácbộphậntiếpxúcvớioạing cản,h ưnh mắt,,tai mũi,lưỡ...là i ữnnh Gi g ới riênệt bg . tế Trongh ới gi TaBàồm g ữnnh tữu vậgh hìnhvôà ình àhny,mặcdùcóiênth hìnvạnh trạn,g ưnnh theo g triếtlý củađạoật,Ph ì th cóể th charlà i mmườitámới ig (loại,phạmi). v Vậdụn n tríg tuệđểquasán t,hậnđịntừgph hn ạm,iv ớigitừn một mười trong támiới g ấy,đểxétxemửth có mộtcáã ngi trườntồng bấtbến i , duyất nh ha ykhông,đótứclàquáGin ớiphânệt bi . IPhânGiải18Giới: Mườitámiới g cóể th phânrablo ạilớn:Sáu că,n sáu trầnàsáv u thức. 1.SáucăCătức n làchỗươn tựang ,làmgốcchữnonh cág ikhcá nẩyở, n phát si. nh Sáu cănởđâytứclà:nhăcăn,ĩnh că,n căt ỹ n,ệt ith că,n ânth căàýnv că. n )Nhãn a căn:tứclàcohai mắt n ,bộphđể nậ làmchỗnươngtựacho sựthấy ận củaười ng đượcõr ,gnrà khtiếp xúcới v cảnậtchhv unqua g . nh b)Nhĩcăn:tứclàalỗ ih ,tai bộphlàận mchỗphsiát chnh osựe ngh bết i của ười ng đượcrõ,àngr khtiếp xú cới v tiếnđộn g ởg chungqua. nh c)căTỹ : n tứclàlỗ mũi,bộphậnlàmchỗnươgtựan cho sựgửin bết i đượcxác ực, th khtiếp xú cới v cácmùiưnh ơm, th ú...ở thi chunqua g . nh d)ệt Thi că: n tứclàcáilưỡ,i bộphnlà ậ mchỗươn tựang củasựếm n bết i của ười ng đượcrõkhàngr tếp i xú cới v cácchấtưnh chua,mặn.vv ...ởgoạin cảnh. đ)Thâncă n:tứclàdaobọca ânth người,bộphậnlàmchậết onbih đượccảm ác, gi ónn ,g lạn,h cứn,g mềmcủacácậtchv unqua g . nh ămN cănaylàmnă bộphuộc ậnth vềthểchấtằm n ởo,bnàigê dễếp ti xúcvới onạig t. ậv úgcó nCh ìn h thướntog ứđạihợp,ành t có thểấy th được,chỉđược,rờmó được.uy D thứcọ ch liệtchúội ngvề cănsắcphp. á Nộicasắc n phápànycóthểphân tchá ralàm haiphần:phùtrầncătànvịnhsắccă. n ùPh trầncălà n chỉchohìntướn h g ôth phùện i h òangrabê ,i ưnh tròngmắt,t,ànaihv lưỡđỏ i .v v ...Còntịnsắc h călà n chỉchophầnẩnphụccủamnă că,n tứclàphầnứngdụn,g phầnhoạtđộn,g phầnsống củanămcă. n Nóimộtcáchrõngrđơ à ản gi n ơn,h tứclàữnnh gdântần h kinhệcủa coười ng vậ y. Phùtrầnì th thôển thi ,sắc tinh lạitếẩn.Nếuiph ha ầnnàyrờiau, nh nămcăsẽ n vôdụn. g e)Ýcă: n tứclàb ộphđể ận chsựo phânbệt i phátsih,n tứclàthứcthứBảy.Phần nà yrấtthế in thuộcềph v ầnhtần in .oêChnkhôncó g ìn h hsắcưnh nămcăn trước. 2.Sáutrần.rần T ,nghĩađenlàbụi.Bụithìơớp nh luônluôndờiđổilăng xă,ng tụkh tán ônchg .ừng Nghĩab ón,g trầntứclàchỉchph o ầnậtchv ất,cảnvậth chunqua g hcon ương . i Sáutrầnlà:sắctrần,atrần nh ,ươh tngrần,vịtrần,xúctrần vàpháptrần. rt)ần anhT :làsáu sắc,đườnnét g ìn h dá h ,ng hữnn gìmàmắtcó thểấy th được. trần b)Than :làến ti gdoữu tvậh hìnhayvôhìnph h átra,ghĩan làữnnh tiến g g mànhe gtai được. c)Hươtần nrg :làmùidoữu ậtvh hìnhayvôhìnhbốclên,tỏara,ậtmàv mùi ửing được. d)Vịtrần:làchấtậthữu rovng tìnahyôv tình,vậymàlưỡnếm i được. đ)Xú ctrần:làữnnh thứ g mềm,cứng,,trơ n ám...của hn ữu tvậh tìnahyôv tìn,h ữnnh tgmàvậ thântiếp xúcđược. e)áp Ph rần t :làhữnn hìn g ản h ,h màusắc,ươh nvị.. g utrừ tượncủa g nămtrần lưu lạisaukhiđãmnă cănduyên,chínlà h cảnbị h duyêcủa n ýcă. n Màusắcến ti g tm, ă hươgvị n ởđâykhônph g ảilàtậcủa vh goạin cảnhmàchỉlàữnnh ìn gh bónh g, âm...của vang goạin cảnsah ukhiđãlọqua t mnă ácgi quan,đa và gbị n ýcănduyên. útacó ngCh thểlàmmộtthídụển oith sauđâychdễ o ểu: ih Sắctrầndụưhn cản. ậtbgoàihvên hãn N trầndụưnh cáimá yquayphm. i áp Ph trầndụhưn ữnnh hìn g ản h đã h ữgi đượccuốn ongrt phm. i Ýcăndụhưn ười ng xemìn h cuốn htrogn phmi chiếu lê. n Cóể th lammộtíth dụ ứ th sahai uđây: ahtrần nT dụhưn cáctiếntcủa hág mộtcasĩ. hĩN cădụ n ưh n cámái yâm. ghi áp Ph trầndụhưn cuốnựanbhăg đãâm. igh Ýcăndụhưn ười ng ghe n tiếndo g cámái ypht. ára 3.Sáuức. th ức th làsựphânbệti ,iểu h ết bi ,phnđoá doán sáucăếp nti xú cới v sáu trầnmàphtsiá h. n Nóthuộcvềtâmphp á (vôìn h ). h Sáuức th là:ãn nh thức,ĩnh ức, th ức, thỹ iệt th ức, th thânthứcvàý thức. )Nhãn a thức:làsựphânbệt i ,ểu hi bết i dohãn n căếp nti xú cvớisắctrầnmà phátsinh. b)Nhĩthứclàsựphânbiệtểu hi ết bi doĩh n cătiếp n xúcới v sắctrầnphátsi. nh c)ức thTỹ làsựphânbệt i ểu hi bết i docăt ỹ tiếp n xú cới v hươntrần g màphát si. nh d)ệt Thi thứclàsựphânbệt i doệt thi căntiếp xú cới v vịtrầnmàpháp sih. n đ)Thânức th làsựphânbệt i ,ểu ih bết i dothâncăếp tin xúcvớixú ctrầnmàphtá si. nh e)ức Ýth làsựphânệt bi ,ểu hi ết bi ,phph ê ándoýcătếp ni xú cới v pháptrầnmà phátsinh. útacó ngCh thểlàmmộtthídụcụ thểsauđâychodễận: h Sáuứcth ưnh mộthộiđồnmgái khảo củacuộcì ith ềvghệ, ăn ữn côngvà achgi áh. n Hộiđồnnàgygồmcó sáugười n :Mộtônchg ủ tịchàanưm v ộih êvin chuyênmônềnămv ngàh: đây, chúngtasẽđisâuvàomộttầngữan ,quásán txemcángã i cóể th cómột ongrt phầnào ncủacăn,trầnàthức v năg? )Sá a u călà n ãng chăng?Trướcên,ti chãy úgtahn xétbảnchấtcủasáucănlà gì?Chínhlàmột khốixươda ng máuịtth ,hợplạicótự, rậ cóổt chức, chứkhôngì khác.Màđãlàthịtda,xươmáng uì th khôncó g ìg làbỉ, ền uần th ất nh .Từ"khitrắng đến răng uở th b ạcđầu",ửth xemcoười ng đãmấylầna thyđổi.Vàsaumộtrămt năm,ửth ỏih ể th xácấysẽcònlạigì,goài"nn ắmcỏkhâuxarì"? nh Giảsửcómộtcágã ni ởsáucă,n thìửth ỏih : ếu N cángã i ởmắt nơi ,ì th nămcănkiakhônph g ảilàã. ng Nếu cáãngi ởt,nơia ì th ămn cănkiakhônphg ảilàã. ng Lầnlượtxétcảsáu căn,chútakh ng ônthể g óin đượccáã ngi ở mộtphầnàosántrg u că.n ếu N chorằnság u căđề n ulàã, ng ì th thànracogười n cóđếnsáucáã. ngi Nói ế th chắc khônicôn ga được. nhậg Cònếu n bảorằn: g Dosáucăòahn ợp h màcó cáã, ngi ì th vớiớiivtrá địnhngĩa ềcáv giã, n làthuậất nh , bấtbến i . vảlạikhiđãchorằngcáiã ng doèuhin ứ th ợp h lại, ìth cũngphảicônậnhluông làcáã ing ấylàkhônật,gh làgiảhợp. ođó, D uyD ức th ọ ch bảo"nânh ôv ã". ng b)Sáurần t làngãcăn?T rầnvớicăkh n ônkhg ácì g mấy.đã Căn khôntựg tại cuộc trong sitồn nh ,thìtrầnlàmsaođứnữnvg g,còno ài. h Giảsử, "ngã"ằm n trosắc, gn thìtnế rêh ớiig nàyphảikhôngcó sựđổitrắng, athyđen.hưN oởahn rồin,tà hếtàngyrồiđêm,bãib ểến bi àvườn tnh dâu,cuộcđổi athyđãbàyrnhàatướcmắt. Vậ y"nã" g nằmtgochrhan ăg?n Cũnkh g ôncó g lý.anhkh T ônobiờ ag tự ih có.Nếucó khôndo ênmà g ậthữuv tìnphh t,ára thìcũndog sựvachạmcủa ữnnh ôtgvậ tìnmàh có.ưhN ế, th rõanht là ngrà mộtphápữu h ,iv cótạoc. tá Màđã làhữu,vi thìế th oàncũnvôg ườn th . g Vảlại,ậtsiv ónhra làsắckiađãlàvôã, ng ôv ườn th ,g ì th nókhônể tgh onàthường,làã ng được. o đến Ch ươh ,ng vị, xú c,php á cũnđề g ulàôv thườn,g ôv ã ng ưnh sắc,thacả. n úngchCh ỉưnh làóign thoảnqua g ,ưnh màsươ n ngphảnph g ất,đãvôìn h hlạibất địn,h sự ên ôv ã ng củachúglại n càrõng rệtsắc, ơnh nhều. a it c)Sáu thứclàã ng că?n ưNh đoạntrênđãnói,thứclàsựnhậbiếtdocăà nv trầnđốiaunh màcó.Điềuấyđãchứngmirhằn n thức g khôntcó. hậg Nóimộtcách đơảnngi ì th tức h làdocăàtrần nv đốiaunh mà,nhtà ưnnh gnếuchachi ẽmộtcách rốteo orthá duyức th ọ c, h ì th thứcsỡdĩcóđượccònlàờ nh unềhi ânh duyênkhác nữa.Chẳnạngh hưn ãn nh thức,sanhkhởiđượclàhờ n chínduyêsan uđây: Không:làkhoảntrốn g gkhôn,g cáchbiệtữagi căàcản nv ật. hv Minh:lànhsáá song chi ếu i bởimặttrời,,răngt sao,ayh đènđóm. : Căn làchỗ nươntựag củathức. Cản: h làcácsựvậtmàcăduyê n được. n cTá ý:làsựmomuốn g n đượcấy. th ânPh ệt bi y:làchỗnươgđể n phânbiệt,tứclàý thức,haythứcthứsáu. ễm hiN tịnh y:làthứcthứbảyahylàtmềi ức. th bCănảny:làthứcthứtám. ủn Ch tử: g bảnăsẽ ng đượcphátsi. nh Đểcómộtýệm ni rõềãn hơnràgv ức, th chúngôit xiản gni ải gi chínduyên ưtnrahê sau: Khmắt i taấyh mộtậtgì, v ón phảiở cáchậtấyv gầnhayxa(khôn),g khthấy i lààngbay,haybnđê a mcó,tgnră sao ,hoặcphađèn(mi). nh Sựthấyâydĩnhiêlà phảicotừ nmắtmàcó(că)đồn vàn ờitgh , lúcđóphảicóậtgì v mớisự thàn thấy (cản). h trướclú cấy, th tađãcóýmuốnóng rồi(tácý).cTá ýđâylạidoýức th đãkhởi độntrướcg (phânbiệt y). ýức th lạiphảiươn tức nhg thứbảy,ì v làcăncủaón ễm i(nh tịnhy).Thứcthứb ảylạiluônluônàchv ấpthứcthứmtá làã ng (căbnảny).Thứcnày lạilàơdun in chg ứacácthứcchủntử. g Chủntửg làcáơinhcháđể nh córasựvật. Xéttgđến oừrn ,oinàg từduyêđầu n đếnduyêchn ót,hãn n thứcđãkhôncó g mảyma yì g làchtậơcả. nh cCá thứkiưanh nhĩthức,thức, ỹ ệt thi thứccũngưnh ậvy cả;ưn nh ítg duyêhơn,ưnh nhĩtức h ì th chỉcómtá duyên(vìkhôngcó Mi:nh ghe n khôncần g cósánhá ). ng Còn,tỹ tiệt h àtvhânức, th ì th chỉb ảyduyên(vìkhôncần g có MihànKhv ôn). g ứcÝth ì th chỉcómnă duyênm,là:că,n cản,h tcá ý,căbnảny,chủng tử. Xemthếì th đủõr sáuthứcđều làkhônật,gh nghĩalàcũnôgv gã n ưnh sáu căn vàsáu trần. Tómlại,cătừ ânthn chođếnế th ới gi ,ồm g mười ongtr tmá ớigi ,đềukhônậtgh có,khôntã.ậngh Hàntướn h do g hânn duyêhòan hợpì th có,ữnh n tể ghậ ì th onàh tkh oàn ông. V. I iệu H QuảcủahPápQuánGiớiân Ph Biệt ápPh quáới ngi phânbệt i cócônnăgphátancáã ngi khôngcònmaáp.nhgi ngã Cái đãbịtấncônđủ g mọimặt,oàingvchtừ ođếnsàtận ouyệt h ,vàcuốicùn,g b ịphân,tán chaixẻ, phnhph a uichođếnmảymún.Trước ừt đếnany,cáã ngi chấpsỡ dĩhànđược o làờ nh úp n vàobóntối g củasimê.Từnayphánquáới ngi phân bệt i ưnh làmộtọnđè g ph n cha ếu i sácả ng òm v ời tr utốilàmcho cáìn hi bónh ả gi dốilàcáigã n cũnến tanbig hư,ấy n khói.Ngãchấpđãkhôncòn g ,ì th ã ng á,i nãgmạn cũngkhônết bgi nươtựang vàođâuđểtồntại.Nóimộtcáchkhc, á phão iền ,ác ệp, hing khổđau,dogã n chấpmàsa. nh Nayã ng chấpđãb ịdiệt,thìphềão in khổđau cũngsẽết h .ão ềnPhi ,khổết h ì th uianv , tựtạitứcthờiện hi . ra Đólàcáikếtquả chắcchắnậtđầu h ncủa têi phápquáới ngi phânbiệt. Rồitừsựuinva ,tựtạitươgđối n ấy,ả hànig sẽcốắng ếngti dầntđườnnrê g đạo.tến ngiCà ,hàả ngi càsáng suốt ng m, thê càgnhậrõthêmchânlý.Hàả ghin sẽ dầndầnchứnđược g cácquảvịTuđàon,àh uT đààm, h Anahàm,ALaHán.Nhưng hàiảng cũngkhôndừ g nglạiở cácquảị v ấy. Hàgiả nh khôncố g chấpởquảvịđã chứnđược g củamìn,h dođósẽải gi thoáđượcmta ới gi ,làmbựcăn,vTha Duyên ác. gi ếu N giả ành cố gắngtuêm, th đếnkhikhôngcònchấp trướccácphp á mìntu, h màchỉcođó i ưhn làónng taychỉmặt,trăng ưnh liuề thuốctrịb ện,h chỉcầntrolú ng c đau,ếu n cốắng tug đượcưnh thế,thìả àginh sẽđếnbực"Vô trí,ôv đắc",tứclà chứnđược g đạoquảvôượn th gBồ đề. C.KếtLuận útađã ngCh thấyrõ côn,năg diệudụnàhiệu gv quảốt t đẹp củaphápới ig phânbiệt.ữnNh thấy g được,mặcdùdãlàquý,màlàmđượcmớiậtlà h quý. ơ nh t,nTrêog chútôi ng đãbailần h ấn nh mạnởh hữnn chg ữ"nếu cốgắng..."Ttậhế, nếukhôngcốắng thì g đâusẽonđó, àh vàcáiã, ng mặcdùả ig dối,ẫnv còntồntại mãnli h ệtvàtác,oai tcá quáưnhi thườn. g chCái ấpgã n đượctạodựnvàcủn g gcố từ muôngànkiếp, mốikhimộtít,hữnn lâu g àngytrởrắnànht chắc,ưnh ữnnh ỏgv ng ỏv ốcbmá mõm hêu, àov đá.àNyg a nychđược úntag maymắnđứcBổnsưchỉ b àyphápquáới gni phânbệt i ,đểchochấy tahúng đượccágiảtướncủa g nó.ữnNh g đâuphảichỉquánămb ảylần,hayvàibachụclầnlààtựu? nh ã nCági đượcbồi đắplâuđờilâu kiếp,thìcônph g utuluyệnđểphrừátnócũncần g phảiềunhi ời th .agin Lýtrícóể th chấpdễ hận dàkh g n ôncó g ã, thậng ưn nh gtìncảm h đâucóchấp ậndễ h dàhưng tế? h trước ừ đếnnaytađangtiưởngquíchuộn,g cưngdưỡgcán i ã, ng ỗn b ôm gh ayn cóười ng b ảo rằnógn khôngcó,ón khônt,ậgh thìế th nàotình cảmcũnổign dậyphảndối,bịtikh ta ônmuốn g ghe, n bịtmắtkhôngmuốnấy. th Ta phảicầnuhiền kiẫnênh lắm,mayramớithuyếtphụcđượctìnhcảm.hữnN ntrậg ặc gi chến i đấuới v cáã, ing đếnađo gi ạnà ny,đâuphảiđãchấmdứtCái!gã n chưa đầumà nghà luivàosàouyệt h sâukínất nh ,ovà"mậtkhu"uy ng ểm hi ất nh làềmti ức th ahynóieo th datừDuy nh thứchọclàthứcthứb ảy. Sựchấpã ng ở đâycó một hìnứcth todi àn ện,ôv cùnb génậnhy,hưn tromậng tkhu củamỗiười g n dân,rẻtừ đếnà,gi từđànôn,g đàđến nbà conít,làmộtchến i sĩ;vàkhoảnđất g ,mỗilùmcây mỗicàlá nh làmộtcạmbẫylàmtởr ạing rấtlớnchosựchến i đấu chốncág ngã. i Sự chấpã ng củaức ềntih a hyôv thứcdiễnratongmỗicửchỉmỗiàđộn nh ,g gontr ức th cũnưnhg trokh gn ủ, ing kh trong ilàhmạn n hcũnưgnh trkh ong mêi sản,g ongtr khisốncũn g ghưn trokh gn ichết(theo thầnức 0t h vàđiđầu). ai th Lựclượncủa g địch (chấpã) ng mạnmẽ h vàhùnậugh ưnh ế th đấy.tcần ngaChú phảiiểu h õr trướckhi chến i đấu.Biếtmìn,h biếtgười n ,trămtmrăận ắnth . g útakh ngCh ônờ bgaoi đượcphépkhđịch inh .Phảichuẩnbịđầyđủtrướckhi chến i đấu.Vàgokh trn chi ến i đấuphảiquyếttâmàki v ẫnnêh . Vớiđi hai uề kiệncăn b ảnấy,chắcchắniả hàng sẽthàncôntrgcuộc on chến i đấu,dẹpcátan ã ing ntê ặc gi uy ng ểm hi ất nh trgmỗi o n chúnta,g cầm àv đầucácặc gitên khcá là:am, th sân, si.Trừđượcđầu tên đảnànyg làả àhgin đãàcôn hont ặc trậngoi chốnphg ãoiền ,khổ đaubàắtv đầubướclêđà n giảio áth KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 6 LụcĐộ Độứth ất nh :BốíTh BaLaMật A.Mở Đề ĐạoườntậhP được g ọlà ig Đạob,Từi vìtìnthươĐạo ntrog ậtrất Ph bao la,sâu rộn. g ĐứcậtổPh vìbtừimàxuấtađể gi tìmđạocứukhổ cho chgsiú n . nh Vậ y ười ng ậtPử, h kheo tinoh dấuchânật,Ph cũnphg ảilấytừblà i mđộngtácchínchh o sựtuàcủa nh mìn. h hữnN là g mế th àođể n thểện ih đượclònàlà gtừbiv mchóon gtrưởn ăn g? ươPh ph ng áp mầuệm hin hấtn làực th àhph n ápmônBốíth Balamật,mộtgsáontr u pháp môn(lụcđộ)màđứctậđã Ph chếracho kẻtuàncó h tâmrít ộn r glớnực th hàn đểđộmìnhvàđộgười n rakhỏiển bi satửnh luânhồiàđến v bờácgi gộ. n B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa Bốthílàcùnkh g ắp:íth làcho,làotraặn. g Bốíth làchocùngkhắp, chotấtcả mọười ngi ,mọt,vậi mọnơi. Balamậuyêtng nâmtiếnạngPh làParmit. a gười N unTr oadịch gh nghĩalà "Bỉgạnn đáo ",óin eo th tếni gViệtlà"đếnbờbêki n a". BốthíBalamật,tứclàmộtmôntunhbằnà ph g ươgph n áp bốí, th cocông ănhưg mộtchếc i uyề th n,đưamìnười hngvà từbờmêlầmcủachgsiú n sanh bngờ ácgi ộng củachưật. Ph I.ThànầnPh CủaBốThía B LaMậ t BốthíBalamậtgồmcáclo ạisauđây:Tí, itàh Vôú ythí.Dướiđâychútalần ng lượttìmểu hi ýghĩan củacácloạibốthíấy: 1.í. Tithà ítTàih tứclàđemềnbạc, ti củacải,tvậhựccủamìnrhacho .thíTài cólo aih ại: ội ) Na . tài Làữnnh gvậtchíânth quíub á ất nh củamìnưnh thânmạn,g đời sốngcủamìn. h íTh nộiởtài đâytứclàh ysithânn mạnđể g cứuớt v kẻkhcá rakhỏi uy ng . na gcáoTnr cchuyệntềhânni củađứcậtThích P ,Ca chúntagđãthấyiềunh gươthíng ộin t,ài ưnh cấu chuyệnNgàiláibuônkia,gkh otrn đi i bển i b ịthuyềchn ìm đãtựhysithânn mạnbgằncág chbuôntag ykhỏicộtbuồmmàmìnhđabnmgá vào, đểhườn n gchỗ chhữnon hànkh g áchxấu sốkháckhỏichếtđuối. íTh ộin tàilàmột cửchỉhysicanh ođẹpất hn màchỉữnnh ười gn àugi lòntừg b,i bácimới á làmđược.Nếucònxemânth mạnmìn g hlàquý, làơânnthọgr mạngkẻkhácì th chắcchắnkhônbờ oiga ực th hiệnđượcloạibốíth ày. n . tàib)Ngo o Ngạiitàlànhữnậtườn hgv dùn g gcủamìnưnh thứcđồ ăn mặc, nbềtiạc,xecộ,uộn r ườn gv ,nhàcửa.v v ...Đemnhữntậgấy v rachoữnnh gnườitúng ếu,thi èoghkh n ổì th ọlà ig thíonạig .tài 2.áp Ph í. th Đemlờia hy, lẽphải,nhữnchg ânlýđúđắn ng ,ữnnh lời g dạyquí buá củađứcPhậtđểchỉb ày,khuyêbnảogười n khác;o ặc h ytheo giớiluậtcủauậtPh ậtđể hàn làmkhuônmẫu chười o ng b ắtchước,bỏdữeo th là,nh cảitàquy chánhđềulàpháp thí.áp Ph íth cómộtátrị i g rấtlớnlacả oơnh thí, ài àthíiv chỉ úgipười gn khácđơcgtúếu hin vềphươdi gn ệnậtchv ấtmột trong ời th ,angi ha y uiềnh ất nh làcứuúp gi mộtđờiười gn .Nhưngphápíth úip g đỡgười n rấtềunih ề v phươdi ng ệnhtần in ,khônêrì ing đốiới v ười ng oènkhgh ó,màcảười ng àugi sa,ng chứctước;khôngphảichỉcó ảnưởn h tốt g một rogtn iađo g ạn,màieo g hânn lànchh uiềonh đờikiếpvềsau.Vìhữnn lẽ g đó,gười ên tửPhậ chânchín,h không ờbogia bỏmấtmộtdịpàomàn khônglàmphp á thí,cảph ề v ươndi g ệnkhẩuogiá (dùnlời g lẽđúgPhậtph n ápđểchỉdạy_ lẫnphươdi ng ệnânth áodùn gi( gđờisống chânchínợp h đạođểchỉdạy). 3.Vôú yí. th Vôú yghĩan làkhôngsợ. Vôú yíth làlàmchười ong khcá không sợ,hếtsợ.ép Ph íth àyn mớingheì th tưởnưnhg làkhônquag ì ntrọg cả.hữnN ếu nh suynghĩmộtcáchchínchắn, chúntagsẽấy th đứcậthPvôcùnâm thg thúykhi chếph ra ápíth ày. n útahãy ngC nghĩlạimàxem,cóphảitmột rong đờiười ng , cásợ i đãchiếm nữacuộcđờirồikhông?Khỏinh chgtasợ ú n larầy,sợđáđậ nh p,sợmaquỉ...khi êsợ tngirá ếu thi ăn,ếu thi mặc, sợặc, gi sợthiếucôngda,nh sựệp; nghi khàsợ ig đau,sợốm,sợà,gi sợchết...Cỉh tosợ àn àsợ. v Đólàchưanóiđếngặpời th buổiloạn lạc,cònphảisợsưu cao ,thuếnặng,sợquam, anth lạiũnnh ,g sợtrộmcướp,lưu mah,n sợù, t sợộit ,sợchém,sợiết g ...Bauêohi n thứsợchồnchg ấtlênđầugười n ,làmcho họkhôndá g mngửnlê g n,lưnọgcòm h xuốn,g đầugốihọ sắpquỵ.Muốncómộtìn h h ảntượn h trưng chg osựsợhãi,thìhãylấyìn h hảnhcủagười n dânquêViệtamn trong ời th p Páh thuộcì th rõ:Haitayọhsẵnsàchng ắp lạy,mắtkhôndá g mhìn n lên,lưng còngxuốnaàiđầu hvg ối g sẵnsàđểng quỳxuốnmỗi g khe gihn tếni ạtgn củaông quaa nhyônực tgh dânhốnáchgh . Đờisốnđãg khổ,lạicàngkhổêmth ì v sợ.oênlà Ch mchười ong ết h sợ, chính làđãcứuchọbớt oh điquánửakhổđauli tongr ếp sốn. g LòntừbgicủađứcậtnởPh ấy th chsiúng nhkhổsởì v sợ,đã ên chếraphépthíôv ú y. Muốnực th àph nh ápmônnày,àgiả nh trướcph têni ảiluyệncho mìnmột h đứctínhđừgsợ n gìcả.Màkẻut chành ânchín,h ểu hi õr áolý gi củaật,Ph ì th cònsợ nỗiì? g T iềncủa,họ khônamthg lamchkh onê ônsợg mất;dahlợi n ,họkhônmàg ,n nêkhôngsợiếu, th samạnhn ,g ọ xem h ưnh ả gi tạm,nkh ê ônsợ g chết.Docátâm i lýđó màcõilònọ luôn hg luônkhônxa g ođộn,g étn mặtluôn họ luônb ìntĩnh htrước mọsự i đổithay,uy nagi ểm. hi ười Ng tuạnh thíôv ú ysẵnsàđể ng hảy n xuốngnướcvớtười ng sắp chếtchìm,hảy n vàolửađểcứugười n sắpchếtêu, ith xông vàođámcướpđểcứugười n lươtện nghi , đếnõg cửacông,đểmiohanchogười n vô tội... T lại,ười óm ng tuạnh íth ôv ú y,hẽđiđếnđâuì th đemđếnđómộtnỗinbhi tĩnh,uivan cho mọười ing àmọv ật. iv .I hải P ốB ThíNhưThếào N MớiĐúngChánhPáp útađã ngCh bết i quacáclốiBốíth Balamật.Đếnđây, chúntagcũncần g bết i rõđộ thái củaười ng tuhbố àn thíphảiưnh thếnào. Sựbốíth hưn đãóin trên,thậrakhôngkhóàkh v ônếm. hig Rấtềuinh gười n có ể th làmđược.gđời oTrn , chườn tahgún ấytgh cóềuhin kẻugià cóđembạcbgànạc vạnrabốí,th cóềuinh ười ng bỏcảsản tài ralậphàtươn ,ng kýện ivnh ,trườnghọc, cóềuhin ười ng dámliềumạngxônvàolửa g đểcứukẻsắpchếtu, thiê ảy nh xuống nướccứuười ng sắpchếtđuối;cóhữnn kẻ g ùnnha đem g bnăgratàiảoệ v kẻ yếu ,hèn a hydámđươgđầu n vớibọnxâmlăđể ng ữi g gìnđấtước. n Vềphươdi ng ệníth pháp,cóuềhin ười ng điđâucũnđem g đạolýgiản ar nóig , điđâucũntỏg tđây ar ểu hi đạo,chứngquả. ếu N hìn n ,oibềàng thìhữnn àđộn gnh ấy g đềulàbốthícả.ưnNh ếu gn xétvề tâmlýđộn và glựcthúcđẩybntrog,ê ì th cóể th cóatirườn h ợpgh khácxaau. nh 1.Bốthíchấp tướng.Ngĩah làb ốíth ới v mộtdụngtâmkhôntsạch gron . úngtađã Ch bết i bốíth dotâm ừ mà. ra Bốíth làmộtpháp mônđểtựđộvàđộa. th Nhữnnếu g bốíth ới v mộtdụntâm g khácưnh cầudah,n cầuilợi tà (choítmàcầu đượctrảhiều)n ,oặc h vìđua ganh ,o ặch vìmuốnlàmục nh ười ng chịu ơn,hoặcìv bị épbuộc,hoặcchovớimộttâmlýkhrinhẻ,hốiếc ti oặc h cho vớimộttâmlý lừalọ c, b ấtcôn,g ị; iênvth nếubốthíới v mộttâmlý,mộtáđộ iht hưn tế, h ì th tấtlàbốíth chấp tướn. g ẳn Ch ạngh đemềncủa ti ralậpàthươn ,ng trườnhọcg đểđượcêun b áo,trên để đượchắc n ởnh đếnluôn;ohặcảy nh xuốnsôn g cứu g gười n chếtđuốiđểđược"nười g đẹp"ưởn tánh ; g o ặc h ết gi iặc g đểmogđược n tấmuyh chươ,ng oặc h iản g đạo g lýđể tỏramìnhọcrộnbgết i ều. nhi ữnhN goàđẹp ibnhvê đẽấy,bthậroêng khôncóg átrị i g ì. g Bốthívớitâmlý,ới v độnglựchưn thế,khôngphảilàBốíth Balamật;àv phướcđứccủahữnn hàđộn gn ấy g uộc th ữuvềh lậurấtmỏnmag ,nh ưnh mâyổin ữagi ưh khôn,g ặp g ógi thổiliuềntiê . tan 2.Bốthíkhôngchấp tướn. g Nghĩalàbốíth vớimộtdụnýg sạch gotrn ,đúng vớiýnghĩacủanó. kh Trong ibốí, th ả hàngi vìtâmbìntừi hđẳn,g xemchsiúng ưnh con,nê khônsig tnhâmvịkỷ, khônph g ânệt bi b ỉử, th thânsơ.Hàảnhgi vìbiétsản tài cũng ưnh thânmạngmìnđề h u làiả g tạm,vôườn th ,g kh ên ôntghamlam,tếci nuối. Hành ả gi vìbiếtcángãi khôncó g ật,h kh ên icho khônấy gth có kẻchười ovàng ,ậnh khôntựg cao,tựđại. Bốthívớimộttâmđịasạch ongtr ưnh trsẽ ên đượcphướcvôlậunhtịn a ,h mớiđúlà g n Bố thíBalamật. IV.CônĐức g BốTíh BaLaMật áp Ph bốthílàcáhânin làncủa h quảphú cởế th vgianàxuấtế th . agin Trlục ong độạnv ạnh h,phápbốíth đứngđầu,vìón tươđối gn dễlàmtất hơn cảcácpháp,mà côngđứclạilợilạcđượccảđôibgười ên vànhậkẻcho : 1.Đốivớiười ng ận. h Ngườiđờikhônlà gai đầyđủ.Kẻđượcphầnà nythì ếu thi phầnkhác:kẻđượcvậtchấtthìmấtần tinh ,kểđầyđủthần ni thìếu thi ốn th vậtchất. Kẻđaiếuthgn thứcămàn được,ăn kẻđaiếu thng mặcmàđượcmặc,kẻđang đauxótmàđượcvỗề,v anủi,kẻđaglon sợmàđượcđùmbọcchechởthìthậlàma y mắnsungsướnôgv cùn. g ongmột Tr xãội h cóđượcềuhin ười ng iàug lònbtừcgái ,ái luônluôntìmcáchú p gi người,thìxãhộiấychắcchắnsẽđượcanvuitịn h hđạt. 2.Đốivớiười ng cho.Sựố b íth đãđàhlà n lợilạcchogười n ,nậh ữnnh đối g vớiười ng cho cũngkhôngkémphầnquýu. b á sự Ngoài sunsướn g được g ấy th mình làmviệcphải,đượcấy ht quầnsinhsunsướn g ,g vuimừg,n hàgiả n cònờ nh bốíth màến ti mau,ến ti xatrênđườnđạo g .Mỗikhđem i củacảiracho ,làhàgiả n có một dịpđểchiếnthắnlòn g amtgh lam,bỏnsẻn,íchkỷànoiứ v rộnglòntừ; bgi mỗikhihy sitánmạn h để g cứuúip g ười ng ,lààgiả nh códịpđểthửáchth lòntamgh sốn,g sợ chết,àtuvra dồiđứclợi tánh tha,b ìntĩnh . h Mỗikhichomàkhôngkểkẻânth ười ng ù,th làả hàngi códịpđểchến i đấu vớiã ng chấpã gn ái,b ãgmạn.Nếuả ànhgi íth pháp,thìđólàữnnh gcơhộiđểmìntựh ắc nh ở, nh ớ nhig ữnnh glờiđứcậtdạy, Ph ữnh cônđức g màđã ài Ng làmđểotheo ni . C.KếtLuận útađã ngCh thấyrõátrị gi củapháp Bốíth Balamật.ônC đức g củanókhông ữnnh gchỉêngchri ogười n ,ậnh màlẫncảười ng chonữa.óN ađộ vừ ười ng màừav độmình.Nó cônđưa gnă mìnvàười ngh từbờmêlầmđếnbờácgi gộ,n địa từ ịv phàmphuđếnquảị v BồTát. Vậ yxikh n uyêcán ctPửhậ đềuphátâmBồđề,ut ạnh Bố h íth Balamật,để tncầu rê nhquả tà ật,Ph dướihóađộchsiúng ,nh đềơnTamBảo. BàiThứSáu(tiếpo) h te KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 6(tt) Độthứhai:rì T GiớiBaa L Mật A.Mở Đề Bấtluậmột n đoể, thàn mộtổt chứcàotxã ngr ội h ,muốncóquicủ,cóđường lốiđểến ti ển tri , đềuphảicó kyủluậathyới gi điu. ề Kỷluậtcàchng ặtchẽì th đờisống chuncủa g tổchức,cũnnhưg củamỗicáânnh tổrogn chứcấylạicàmang utến i phát. Tilại rá ,mộtđoểnthà khônkỷ g luậtlàmộtongười tá ôhợp,dùbđầu na cóđông đảo,ùnh gmạnu, biêonha rồichẳnbgoalâucũngsẽ. tan Kỷluậờ tobiag cũndo g hữnn ười ng lãnhđạođặtra.Mộtgườin lãnhđạo càng sásuốt ng u,biêonha cókiệm nhgi êu, obh ia n ì th quiluật,iớig điều màchhọ ếa,r lạicàcó ng átrị i g thựcễnti ,cócôndụn g gquíbuá bấyêu. nhi Đạotậlà Ph mộtcáđạo i cómụcđíchđưaười ng đếnchỗácgi ộ, ng àsáv nglậplà đứcThích,Ca mộtđấnácgi ộng àot. nh Vậ yữnnh ới gi luật,hữnn điáogi ều củađạoậtất Ph ênhilàphảicó mộtátrị, gi mộtcôndụn g quí g b áu,bổíchvô cùng chữnonh muốn aig eoth dấuchâncủađứctậ. Ph ínCh ì hv sựquagọàlợivntr íchlớnlao củaới gi luậưtnh thế,ênđứcậtđãPh uiềnh lầnắnnh ủ nh ớiv cácàĐệ hng tửcủai,ph Ngà ảiêmnghi trìiới g luật.Ngài ườnth dạy: g "Gặpthờikhôncó g t,hPhậ ãylấyới ig luậtlàmầy". th KiPnhạmvõng cũngcóchép:"Giớisánưhg mặttậ,nh quíbuá ưnh ọncg châuhlạc, an cácvịBồTát đềudotrìới gi atịnnh màh àtác". hCngi B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa "Trì"làữgi ới gi chặtchẽ;"Giới"lànhữngđiuề dạy, răn cấm, găn ữnnh qui g luậtmàđứcđã ậtPh chếrđể a hướngdẫncácĐệtửcủaàđi giN ovàconđườnchg ,ánh chvàtránh ữnoọhn ầm gh sâu hốểm ih màhọcóểth orơvà,i têncor đườn n đig đến quảvịật. Ph Vậtrìới ig balamậtlàmộtmôntuđểđiđếnbờiácg ộng bằncág chiữg gìn êmhing chỉn,h ẹnọnvtr giớiluậtmàđứcđã ậtPh dạy. nră I.ThànầnPh CủaGiớiLuật cơCăn củachsaúng nhkhôngđồnau, gnh àsự v tuàcủa nh Đệtửậtcũn Ph gcó uiềnh cách;ì v thế, đứcph ậtPh ảichếraấtềuhin ới gi luậtvàphânềuranih loạiđểáp dụnchg osátvàocăcơn àlối v tucủamỗiạnh nười g .Tuythế,chútacó ng ể th phân chới aig luậtcủatrPhậalàmbaphầnacấp vàhi bậc: Giớitạiachgi oểu hàngTi Từa. h Giớixuấtagi GiớiĐạoàTục v ôn th (Bồ ghàn ới giTát )chĐại oàngh a. Thừ 1 Giớitạia. . gi Giớitạialà gi ữnnh giớidàhchn ữnonh ườign chưaxuấtagi ểu Thàtingro ,Từah tứclàữnnh gcậnsựnamvàcậsựĩ n ữn (cưsĩtạia). gi Những ười ng à nycó thểọtrhìtừmộtđếnămn giới(NgũGiới)ha ytámtrới aig (qua bát n ). tira 2.Giớixuấta. ig Xuấtaigồmcóămn chúng:Sadi,Sadi,ni ức Th xomaa na ,ni TỳkheoàTvỳkheo. in Cácchũnnàgytùyeo th sựut ấp nhtà ayh cao,amn hay nữmàữgi ới gi ềunhi ha yít: SadiàSav diph ni ảiữgi iới 10g . ức Th xoamaph nia ảiữgi 6điềuới gi tvp àậ 296ạnh ới hgi . Tỳkheo phảigiữ250iới g Tỳkheo niphảiữgi 348iới g . 3.Giớiđạoục t thôn.hàng Giớiđạoục t thônàchnhg ínlà h ới gi Bồ. Tát Ấylà ới gi màậtửPh tạiiavàxuất g àniatrĐại gho ph Từah ảiọtrhì, sau khđã i phát tâmBồđềut BồhạnTát hđểmởộn r bgềlàmậtsự Ph àvhóađộthếchúsing h. n ạm Ph nvibà ychỉóin vềĐạiừaBồ Th ới Tiátg đây và nhữnới gi màười ng t u hạntrì h ới gi balamậtcầnphảibết i ữvàgi cho đúg.n Bồới Tátgi gồmcó: ếp hiN luậới higtn .ười Ng tọ rhì"Nếphi luậới ghitn "làười ng quyếtiữg đúmười ng aới igh ốntrọvàbgn mươtmiá ới ig khh,in ìa ngh làquyết khônlà g mmột ệc vi cá nàocả. ếp hiN iện th php á ới gi .ười Ng ọtrhì"nếp hi iện th phápới gi "làười ng quyếttâm làmtấtcảcácệc vi là. nh êuhiN íchữu h tìnới hgi .Ngườiọ trhìới gi nàylàười ng quyếttâmtuhạntừbih ,hỷxả, làmtấtcảữnnh gđiuề lợiíchchotấtcảchúsing ,nh khônmột g loàoinmà chẳnghóađộ. II.I hải P TrìGiớiNhưThếào N MớiĐúngChánáp hP Cũnưnhg pháput bốíth nóiởtrbước; ài rì t iới g b alamậtcũngcócáaih ch:Trì ới gi saicháhph n ápvàtrìới gi đúchg n áhph n áp,ayh óin theodaậtPànhừlà:Trì ới gi chấptướnàtrì gv ới i g khônchg ấp tướn. g 1.Trìới gi chấptướn. g Trìới gi chấptướnglàtrìgiớimàchỉcóhìnthứcbnê o,nàig chứbì trnghoê rấtễm nih ô.ẳn Ch ghạntrìới i g vìohátắngđểđượcười ng đờikhenợi ng ;trìới i g ớiv mộttâmlý tựcaotựđại,chomìnười hơng ,àkhv dễ inh ười ng phmà ới gi ;trìới gi ì v bịépbuộc,êiếu nth ohanỷmàsatâm nh buồnph,ềni miễncưỡ...T ng rìớigi ưnh ế th làtiếu h tâm, ành làả gi dối,đáhlừ n amìnàngười vh . Trìiớig nưh thếchẳngíchlợigì,chỉmthê mấtthờiờ i g vàkhônphg ảilàtrìiới g Bala mật. 2.Trìới gi khônchg ấp tướn. g Trìiới g khônchg ấp tướnglàlàmeo th đúvẹng n tcáoàn cđiềuncấm ră màđứctậđãPh chỉdạy,khônì gv dalợi nh ,khônvì g ohátắn,g khônvì g b ịcản hoàn éph buộcmàlàm. kh Trong itrìớigi ,ả hàngi khôngnhĩề mìngiỏih ười nghơ ,cũnkh g ông chấpteo nêh ới gi luật,khdễ inh gười n phạmới gi .Hàả nhgi chỉvìthuậeo nth đứcnhtá vốnkhônễm gnhi trướcmàlàmđiềulợiíchchotấtcảchúsing nhvàìnận"th rì ới gi "làbổnphậncủamìnhkhônthể g bỏquađược.Trìới i g ưnh ế th mớiđúglà n trì ới gi Balamật,cônđức g sẽôv lượnvôg ên. bi V. I Côgn ĐứcTrìGiớia B LaMậ t hưN nđã trê nói,trìiới g Balamậtcómộtệu hi lựcrấtlớnlao chệc ovi tuàhn củaười ng tPậử. h ậtửPh thọrìới gi luậghiêmtn thanrgịnì ht lú chiệntiền tâmđượcới ơth uianv ,khôncó g gìphảiânận. h Đốiới v làngước,ả àginh được Xemưnh ế th thìtrìiới g Balamậtlàmộtphp á mônráthầndiệu,cóể th oba gồmcảố b thílẫntrìứogi ,i chắcchắnsẽđưahiả àng đếnb ờải i g thoá. C.KếtLuận Gitárịcôn àv ăcủa gn trìới gi Balamậtđãđượcchứnmig nhmộtcáchrõ ,ràng chúntagkhôncòn g ờ nghi điềuì g ữan .Giờđâychtcònúnag mộtquyếtđịnh dứtkhoátlàphátâmdõnmãn g trì h ới gi Balamật. Sựtuchỉcốtởực th . ành Dùônth gmitàrínhi đénđâu,duthâmểu hi áolý gi đếnđau,màkhôntghựcà,nh ì t h cũnôgv ích.úngtađừ Ch quê nêg nrằngchữ "hàn"h ườn th gđitheo chữ "họ c"vàchữ"tu"(họcà,hn tuh). àn ĐạooNhcũngcó câu:"họcnithờitp ậ chi".Đạotậlại Ph dạymộtcáchmạnhmẽhơn:"tu màkhông họclàtumù;ọhcmàkhôntug làcáđảy i sách".Nhấtlàkhđã i mada ng ậtử, Pnh đã ọiớitgh màkhônữgi ới gi ,ìth chẳngkhácì g đemới gi luậtcủatậraPhmàphỉbágn vàlàmtròcườichoế th ânnh . Vậ ychúntôig xikh n uyêquí n Phậtử,sau khiđãchậnh ânátrị gi caoquíàlợi v íchlớnlao củaphápmôntrìiới g Balamật,hãymaumauphtáâmộn r glớntuhàn trìiới g nà y, đểchónthoávòng gsihtửn khổđau. đàđườn o gkhóetvách,cờbạcrượuchèthìkhôngphảilàtấn inh ,màduythứcọch gọilà"phóngdật"(buônglun) g II.ần ThànP CủaThấn in BaLaMật t)Tnhai ăncág cđiềuácđừgsan . ấn nh Nghĩalàcácđiềuác,trước ừ đếniờ g mìnchh ưalàmđến,thìatừnyềsav ucũnph g ảitấn inh đừgchn o nóphátsi. nh Thídụ ưnh ồi từh onđến à ờ, gi takhônềságh tsihnạiật,v tộm r cướpaảo gin ,urêt oah ẹogh uyệt ng ,nóilờidốihuntrá ácg àcờ v bạcrượuchèv.v...thìđây từ ềsav u tacũng phảihtấn in êmth lê,n cố gắnữgi ìn g chođừsagn nhkhởi. tấn b)Tinh diệtcho maucácđiềuácđãsa. nh ĩaghN làcácđiềuácmàmìnhđã lỡlàmrồi,thìphảithấn in diệttrừcho mau,thídụhưn talỡtạohữnn tộig cá mtha lamtrộmcướp,đamêsắcdục,iậndữ g kiuê că,ng thìna ytaphảitinấnh đừchgn onó tngrưởn ă êmgth ữan ,màilại trá phảidiệttrừchochón. g c)tấnTnhi làmchocácđiều lànhphtsiá h. n Ngĩah làtừrướcđếna nycóữnnh g điềulàntahchưatựch ện hi được,ì th ayn taphảitinhấnđểchnóo phiện thá raongt độn hàn g.Thídụ,lâuanytachưalàmữnnh ệc vig ện ith xãhội,bỏcônbỏg củara úgipười gn èođóingh uyề tậng ,n ahytachưaquyyọtới ghi ,chăn ayệm ni ật,Ph học đạoheng ki.v nhv ...tì h gàtừnyhôma nytaphảitinấn h làmcho cácđiuề làmàyn đượcphtsaá . nh d)tấn Tinh làmcho cácđiềulànhtărưởn g . g Nhĩag làcácđiềulànhđãđược phátsarồi nh ,naytph a ảihtấn in làmchonótrưởn ăng ơgnữah ,a hytađãquyy rồi,bâyờ gi phảitinấn h phuyện átng trìớigi .NếutađãọũNgth Giớirồi,b âyờ gi phảihtấn in tu Bátqua...T ntrai ómlại,tấtcảệc vi làoàtừingđời h chođếnongtr đạo,mìnđã h làmthìphảitinấn h làmsaocho mỗiagỳn đượcphátểủn ri . IV.PhảiTấn inh ưNh ThếNàoMớiĐúp? áChngP tấn nhTi ,cũnưnhg bốíth vàtrìới gi ,đều cóph aih ươdi ng ện: t)Tnhai có chấp tướng.Cóười ấn gn trướcmặtmọười nig ,ì th rấttnhấn i ,lăng xănglàmệc vi à nyiệc v khác,tỏcần ra mẫnchămchỉđểđượcến ti gkhen,ưnnh kh g i khônòmanghi gó,n ì th lạirấtãi gi đãi. Cóười ng ì v sợười ng trênlarầy, quởphạtmà thấn in ;ưnnh kh g được i tựd V. I Côgn ĐứcCủaTinhTấna B aL Mật KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 7(tt) Độtứh tư:ụcNhẫn BaLamật A.Mở Đề KinhHoêmhiaNg có nói:"Nất h iệmn sântâmkhởi,bvạná chướnmôn g khai" (mộtiệm n lònsân g hậnổilê,n ì th trămàngmuôntứccửaệpnghi chướnđềg umở ra).ậtvy, Th lắmười ng vìmộtphútkhôndằn g đượccơtức n iận,g màđáđậ nh pợ v cođến n tậ,àn đốtphcủa á cảiquýub á củaônchg ađểlại,rồiphảiânsuốt hận đời. Lắmlú c,ì v khônglàmchủđượcóntnhá nẩy g màtìnhcốtục h n phảichaly,i nghĩa vợchồngphảiphânrẽ,b ạnchíânth trởànhkẻ t ù... toánh gười N họcđạocũnvậy, g nếugặpịch ngh cảnkh h ôngnhẫnnhịnđược,ối th chí nảnlòn,g đôikhph i ảib ịđọđà a y.Nưh ôngĐộcácgi nêhânti ,ì v mộtệm ni sânhận khônnhẫng được,màphảibịmấtmnă phápần th thôn. g nất gÔU đầulamphất,ì v sân màhận phảiđọlà a mloph ài ilytrùng(chồnbay).Nênsáchcóóin :"Nhấtsânchihỏa utnăiêgh vạnkhoảncôn h đức g chsơi n"(Nghĩalàmộtđómlửasân,cóthểđốttan muônmẫucôn grừn gđức). Vậ ymuốntrừsânhậnmộtcáchcóiệu h quả,phảituphápẫnhN ục nh Balamật. B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa "Nhẫn"lànhịn,chịu đựnữnnhg gcảnimắt tráh ghịch n lòn.g "Nhục"làđiềusỉ ục, nh điuề xấuhổ,làmtổnươth nđến g lòntgựcủa ái mìn.h hẫnN ục nh Balamậtlàẫnnh ục nh đếnchỗcùntộtg khôncòn g acó i ểth ẫnnh ụnh thế ơn ữan . I.ThànầnPh CủaẫNhụcn a B a L mật 1.ânTh ẫnnh .Đốivớinghịchcảnưnh ắnn mưa g ,nónlạn g ,h đóikhát, đauốm, hoặcbịgười n đáđậ nh p,ànhạ, làmbứcãon ântnơih ,mìncũn h gcamchịu, không phànha ychốncự g lại.Đa ylàchịuđựntgvềể h xác. 2.Khấuẫnnh .Tânh đãẫnnh chịu khônchg ốnlại g ười ng mivà ệngcũngkhông ốt th ữnhran lời g uyề ng nrủađộcác,rước t hữnn lời g maục nh chuacay, mắnếc ginh tồitệayh đádậ nh pẫnnhtà . 3.ẫnhÝn .Nhẫnục nh cảtâm, gron khôngcămhờn,khôn,ậnoági khônổi gn lênýphảnđối,hữnn tưg tưởnhắc g má đểtrảù.th b athứ Trong ẫnnh à ny, "ýẫnnh "làkhóất nh vàquatrấtgọnh .Cóiềunh khi ânth có thểchịuđựnđược g cụacìn h ,h ưnnh gmiệnvẫng lẩmbẩmuyề ng ủa rn .mêTh mộtlầnữan , miệntuy g khônốt gth ữnranh glờiphảnđối,guyề n nrủa,hưnn ýg vẫn ấm ng gầm n phảnđối,àtức v ậđốt ngi cháymti an.g Đếnkhi"tâmý"cũngkhônấm ng gầm n ổin dậyphảnđối,sựtứciậnlắn g g xuốngtậnđáylòn; g đứngtrướcmọịch nghi cản,h lònvgẫnphẳnglặnưnhg khôn,g ì th ẫnnh hục n mớiậtlà h ont. àh ếu N vẫnongbtrê chưaẫnnh được,ì th thếữậginào cũncó g gànyxuấthiện raglời otn nóiànđộn vh g. .I hải P ẫNhụcn hưN Thếào N MớiĐúáp? gChnP 1.Nhẫnục nh cóchấp tướng.ẫnNh hục n vìsợquyềế; tn h Nhẫnục nh ì v đagn n otràncản ằm hg b hấtlợichưaể th trảthù được;ẫnNh ục nh đểmogcầu n được ười ng khen,hayđượcchức,trọng quyềncao ;Nhẫnục nh vìkhinhbỉđốithủ,ayh tự chomìncah oười hơng , khôntèmgh chấp,nê phảnđối.ẫnNh hục n ưnh thếlàNẫnh ục nh chấptướnì vg còndodụcm, thavọng sân,si,mạnútch đẩy,chưaphảilàN hẫn ục nh Balamật. 2.Nhẫnục nh khônchg ấp tướng.Ngườituạnh Nhẫnục nh balamật,trướcết h phảidoýmuốndiệttrừlònsân g ,ậnh kiuê mạn,tấtđố,tựi,á mtha lam...Nếu cóười gn chửimắn,g mìnph h ảib ìntĩnh tựh nghĩrằng:"Tacólàmđiềuì g sáiquấykhông?Nếu có,thìbtaịsỉụcnh làphải,ncảm taê ơngười.Nếutắnronga ,g ìth ữnnh lời g sỉ ục nh ấycódínlíu h ì g đếntđâu, a màphảikhổ tâmghĩn đến?" Hơữan ,ười ng tuẫnhN nhụccònắm nh muchđíchtraodồilònàhgtừbiỷ v xả, tNhẫna ục nh khôn,oậginá khôntgrảùth làvìtahươnười g ,tamuốnxemmọi ười ng hưn thânthuộcem. han ẫntaNh nhụcì v takhôngmuốncuộcđờilàmộtđấu trườn,g mộtb ãichến i ,mộtlòlửacủasânhận,đốtuêhit tấtcả. útahãy ngC tậpchođượcNhẫnục nh ưnh ônPurg atrgcâu on chuyệnsauđây: "KhtPcòn hậi tạithế,mộtĐệtửcủaPhật,ônPurg axi n ậtđi nPh quatruyềnđạotạixứ ronapa Ch a,ntr làmộtxứcóến ti grấtunh gác.ỏiPhật ônPurg a: n nđã gÔ phuyện átng đemđạophp á củatađếntruyềbnáchodânxứấy, nhưng nếuho khôngnhe,lạicòndùnlời g huncgá mắngchửiôn,g thìôngnhĩsao ? Bạchế Th tôn,conghĩa:Họ làười ng tốt,ì v ọ kh h ôndùn g gcâyđáđậ nh pcon, ha ylấyđánémco.n ậthỏiP tếp: i ếu N ọlấy h câyđáôn nh ,g ha ydùnđá g ém n ôn,g thìôngnhĩsao ? Bạchế Th tôn,conghĩ:Họvẫncònlònângnh ,ì v ọhkhôngchémết gi hayđập cođến n chết. ậtlại Ph ỏih : ếu N ọchh émết gi o ặc h đánhchếtônì thg ônnghĩsao? Bạchế Th tôn,conghĩ:Họlàânhânn củaco,n ì v ờ nh họmàcođược oátnh ânth đaukhổ,bỏđượcọbcúa,tih từbiệtđờisốnkh g ốnạnn à ny. Đứctậkh Ph en: Ha ylắmÔnghẫn! ục nh đượcưh n ậ vytì h mớicóể th quaxứấytruyềnđạo được! nPurgÔ naquaxứroapa Chn tarnuyềnđạo khôngbaolâu,dânchúnxứ g ấy đeùquiđầuậtph Ph p á cả. hẫnN ục nh hưn ôngPuramới n thậđúlà g n ẫnN h ục nh Balamật,nghĩalànhẫn otàihângừn đếntâm, rong hẫnn màkhônấy thg mìnẫnhn cản và ục nh đểẫnhn . V. I Côgn ĐứcCủaháp P nhẫNụcBaLamật hưN đoạnmởđầuđãnói,lửasâncó hận thểđốtiêuth tấtcảữnnh ì g quíbu, á nàloười àing đãxâydựnđược g thế nrê ới gi àny. Lửasânhậnchỉcó thểbịdậptắt b ằnướcgn ẫnNh ục nh Balamật. KhôngNhẫnục nh ìth đìn gia ly h tán,b ạnữu h chalìa i ,tóầy th đoạntuyệt,đồng boxun à đột g ,thếiới g chến i . tranh CóNhẫnục nh ì th giađìnsum h p, họ b ạnhữu tươthgânn ,tớthầytruntín g , đồng bđo oà àkết n ,ế th ớigi òah bìn. h Riđối êng vớibảnânth ,khônNhẫng ục nh ì th lửaậgin êuthi đốtlònmìn g dục hvà oà,hngvọ sựệp ingh êuti ,tna mọgười in xalán,h đạoquảkhó tròn. óC Nhẫnục nh ì th lòntừchg anchứa,atịn nh la htràn n,sựiệp ngh dângcao, ười ng gười n quíg,trọn đạoquảtêhà. nvi Vìnhậtấycôngđứclớnlaovàquíub á củaNhẫnục nh chcổ onê hânn đãcó ắnnh hủ n ới v ười ng đờimộtcáchmạnmẽ h ưnh sau: hẫnN ẫnnh nhẫn,tráichủatùngoin ửgth tận êuhiN unêhi êu, inh vạnêntaih ất họan utềêi Mặcmặcmặc,ôv hạntần h tênùni tgửh đắc Hưuhưu hưu,cáể ith côngdabnhấttựdo ĩaghN là: hẫnN ẫnnh nhẫn(thânnẫnh ,miệngẫnnh ,tâmẫnnh ) ì th hữnn đi g ềutráichủatừgđây oin dứthết. hịn N nhịnnhịnân(th ínn ,miệngnín,tâmnín)thìcảnới hig thầnôtiênv hạn cũngdođaymàđược. ôi Th thôiôith (ânth , miện,g tâmđềuôith )thìữnhn gcônda g cánh thế i không còntựdo. C.KếtLuận: útakh ngCh ôncòn g ờ ingh gìữan tgiárịcôn và gđứclớnlao,quýubá của ẫnnh hục. n Giờđâychútachng ỉcònquyếttâmthựcàngahyphp á mônày. n Nhất làđốiới v ậtửPh àođã n ềuinh lầnb ịlửaph tàgiận tâm á can,giađìnsự hvà ệp nghi củamìn,h ãy h mau mauut p tậ phápẫnhn ục nh à ny.Đừđểgn phảiăn,hốiếc ti à v khổđaumthê mộtlầnữan ì v lửaónn ận. gi Kẻtunhàlạicàgấp n rúthựchànphp á mônày. n Khôncó g ì g iohạita cho sựnghiệput của ành mìnmàh làmchoười ng chunqua g nhkhlờn inh ,xaláhbnằng sựónn ận,gi cọ ccằnơmột ni kẻxuấtacầu gi đạo.Dùữnnh ười gn ấycóôn tinh g kiđinh ểnbu, iêaonh ut uiênhbaoà ,màkhthấy i nétmặtọđỏ h gay,óiọngi họ quááot,h cửchỉọ mất h tựchủ,ì th ười ng chunqua g nhkhôngcòntưởn in gởsựut của hàn ọhnữa,vìsựónn tố giận cáọomột h cáchùnh ồn hg . útôingCh tưởnkh g ôncần g phảinóiunềhi ữahơn ữnvềnh ạigtaih củaần gi dữ;ì v chắcrằnữnnhg đãgai cólầnậgdữ in cũngđãấy th rõưnh thếrồi. Đểkếtluậbnài y, chúntôig chânthàcầu n mochng omọgười in cùnchg úng tôi,đềuph ậthàn ápmônẫnnh hục n nàymộtcáchcoệu i h quả,đểcõiđờithêm phầnanlạc. KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 8 Độthứăm: n iền Th ĐịnhBaa L Mật A.Mở Đề Kẻtunhmuốn à đếnờ b ải gi t,hoáàn cầnphảitu cảphướclẫnuệ.h bToốn ngr đọrước t củalụcđộmàchtaúngđãhọc,chỉóin vềtuphước.ađộ hongTir cưốicùnlà g ThiềnđịnTvàhríuệ, h chtagúsẽ n ọhcềtuv huệ. Trướcn,têi chthãy únag tìmểu hi cáhntá chquaàátrgiọị vn củaềTin h địn. h B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa iềđịnnTh hlàì? g ềTph nhi ênâm i eoth ếnti Pghạnlàềa,Tin h xưadịchlàtư duy,na ycácọ ch ả gi dịchlàTĩnlự. h TuTưduycóghĩan làtup tậ bằnph g ươph ng áp suyệm, nghi nghiêtầmàsuyv cứuữnvềnh gđốiượn t gcủatâmức. th Tĩnlự h có hnĩag làdùntâm g thểắnv lặn g để g ẩm th sátcácvấnđềđạopháp. CònchữĐịnph h âm êni theoến ti ạnPgh làTammuội(Samadh),i cóghĩan làp tậ truntâm g lýàomột v đốitượngduyất hn ,khôngđểchotâmýlo tán ạn. Hợpchai h ữ àĐịn iềTvnh lạih ,tacómộtđịnnghĩachung:p Tậ untr tâm g ývàomộtđốitượng duynhấtkhônchg olo tan ạn,đểtâmể th đượcắnv lặn g vàchg o tâmdụnđược g mạnh mẽ,hầuquasan tvàsuyệm nghi chânlý. I.Cácoại L Thiềnđịnh iềđịn nTh hcó thểọlà ig mộtrạnt tháicủa g tâmlý,trạnáiấy gth ọ iglàtrạngtahí Tĩnhlự.Sogởn ục D ới gi ,tâmlýkhônthể g cóđượctrạnáấy, tgi h ì v ón chỉphtiện áh ởSắciới g ,àvVô sắcới gi .Rõnữaơ h làtTềhinuộcềSắc v ớigi àĐiv nuộc th về Vô sắcới gi .Ởmỗiiới g ,ềvàĐịn nThi đề h uphânlàmbốncấpb ựcthấp ừ lêncao , chonêcódatừhlà n TứTvàthiềnứđịn. h T ềàTứ ứ inthv địnàhny,tuylàkếtqủacủacônph g uut p tậ iềnđịn Th ,h hay eo gi tồnr tện hig căn,nưn h cũn g glàchunchg o cảậtph Ph áp,cảế Th phagin áp,cả ácả Tnh àm. Ph Nóiõr ,ơnh làdùtheophươph g n ápĐạoatậhPyphươph ng p á onà, nếucóđườnlối g , có cônph g uđều cóể th đạtđếnTứềàTứ intvh địn; h ưnnh gđây cũngchỉlàế th anph gi áp màthôi. Cònóin vềphp á Địncủa h chưPhật,BồTátàAv LaHáì nth khác.ĐólàiềnTh địnuộc th Xuấtthếianph g áp, khônể tgh phátện hi ph trog n ạmục Dvi iới g , Sắcới gi vàVôsắciới g được.MuốnđạtđếntrạngtTháĩni hlựccủacácbcậ ấy,ười ng tph a ải đạtđếnsựoáthlymta ới gi .Cònlẩnquẩntagomrn iới g ì th tâmýchỉcó thểđạtđến Tứđịnlà h cùn. g MuốncóđượcTứvềàTứ inth địn,h chỉphảiotáhlyvàđo ạndiệtphềão in ở Dụcới i g .Nhưnnếu g muốnđạtcácphp á Địnhvôlậu,thìphảidiệttrừấtcảcácphềin nãocủaVôsắcới gi . TrướckhimongđếnđượcĐịnôhv lậu,phảiần v đếnền,Thi b ởivìềlà nThi căn b ảncủaĐịn. h Cóđượcgũn ãn h n ,lụcthôncũn g ờ gnh . Tềhin Vảlại,có ềThin công dụnẩm thg sát,hiêncứu. g Nếumuốnquaệm ni chânlý,ất t phảiờ nh đếndo ềnThi đóiềnlà Th pháptốiyếuchokẻọ ch đạo. Đứnph gvề ươdi ng ệncáctrìnđộ h củaiền,Th kihsán chcódạyưnh sau: 1.ế Th . antềhig àiềnThycóihaloại:bCănảnvịềbthCănvàiảntịnềin. th Cănbảnvịồm iềnthg cómườiiph ha ẩm, phânlàmba:Tứ,ềnthi TứvôlượnàTứ gv khôn. g gười N phàmchcản án tánlo h ạncủaục D iới g thìtuTứ. ềnthi gười N muốn phướclớnì th tuTứôv lượn. g Kẻhàmn cháncảnsắc h giớichtẹp ậh ì th tuT ứkhông. Vìmườiaph ih ẩmàThiềnycóthểlàmcănbảnchịện oth php á xuấtế th ,gian nêgọi làcăbản n ềTn. hi Vớilại,mười trúanog ph hai ẩmấy,ười ng tuềcòn Tinh ưaích th cảmácgi lạcọ của th ,ềnThi êọlà nig cănbảnvị. ềT h i n bCănảnị v ,thiền phânlàmahi:LụcdiệumônàThập v lụcđặcắnth . g Aicóhuệ utnhiềá thìut Lụcdiệumôn,kẻnàocóđịnhiềután thìut Thậplụcđắcthắn. g Nhữnacó ig uệ h àđịn hv tán đề htán uaunh ì th cóẻth tu cảilo ha ại.Vìười ng tacó ể th căncứàoph v ápiềnàTyh đểphátsiônhv lậutrí,khônphg ảichỉuần th hữu lậu, ưnh ởbnCăảnvịthiền,gọinêlàcănbảntịniền. th Tuy,ênhi cảlo hai ạiđềuchỉlàthếiantềmàgh ôith ,ì v trướcời th tgiánPhậ ế, th phépàiềnTyh đãcó. 2.Xuấtthếaềtngi.h áp Ph ềànthiylàcủab ậcxuấtế. th CóbốnthứềThin quán:Cửu tướnquá g ,n Bátbốixảquán,Báắnth xứ g quáàThập nv ất nh tết hi xứ quán.uT bốniềnquá th nà y, tuylàlấycácpháphữuilà v mđốitượnsuy g ệm, nghi ữnnh gcóể th điđếnkếtquảlydục,phátsiôvnh lậutrí,gọilà nê Xuấtthế. ềthinga 3.Xuấtthếaượn tngih thượn g tền. ghi ĐâylàphápềcaTnhi oộtt củacácbcậ đạihânn .KinhĐịatrìcóải gi vềchín mônđạiềnàthiyưnh sau: Một là"Tựềinth", á ĩangh làquásán tướn hậ của g tựtâm, khôncần g lấy đốitượnognạicản. h Hailà"Nhấtthiếtitềnh",cócôntựnăg óavàhn a. th Balà "Naềtn", hi mônan,iềgTh thâmdiệu,khótu. Bốnlà"Nhấtết thi mônềnth", i cóghĩan làtất cảcácphápiềnđịn Th đề h udo môn(cửa)nàymàphátxuất. ămN là"Thiệnânnh ềin", th môncủa Thiền ữnnh gchúngsacó nh đạiện thi căn cùngtu. Sáulà"Nhấtết ith ạnh ềnth", i ếp bionha tấtcảạnh ph h ápcủaĐạia. Thừ Bảylà"Tão rừn ềint", h cónăglựctrừdiệtphão ềni ,khổ đaucho chgsiú n . nh mTá là"Thửế th ế tha lạctềnhi",cólực ăng làmcho chgsiú n anlạc h trong ện hi tạiàtươv nla g .i ínCh là"Tthanịnhtịnềin", th cónăglựcđoạnrừhoàntcáchoặc ệp, hing àchv ứnđược g TịnhbáođạiBốđề. Đếnmônềnày, Thi tâmýotnàh atịn nh àlại hv cũngkhôncòng thấycátướn i thịn ang ấy h ữan ,ọlà nêig T ịnh bo. á .I Côgn ănN gCủaThiềnđịnh eo Th BồạnTáth ,h cóể th ut p tậ iềnđịn Th đạt àhv đếnmườikếtquảốt t đẹpsau đây: Một làđượctụran ph tongr ápức th uynghi.Tuđịn ềTnhi ph h ảitheophápức th màthànrì,ưnh ậvytrảiquamộtời th ankh gi alâu,thìũgn cănđượctịchtịn,h cháhn địnph h átkhởi, khôncầng có sựcốắng màg ẫnv đượcụntra ph gortn ápức th onghi. a Hailàđượcực th àcản nh ới hgi từbi.Khituiềnđịn Th ,h thìữgi đượctâmb,itừ ươth ngyêu chúsing h,n muốncho tấtcảđượcnổna . Balà khôncòn g phềãoin .ưò Nh ănglựcềThđịn in màh cácphềão in am, th sân,si,khôncòn g phátsinhữa. Bốnlàìn g ữgi đượccáccági qua. n Khônchg o sắc,a,nht hươg,n vị,xúcla y độn. g măN làvuiẻv lạcú . th Xemiềnđịn Th là h mộtmónonăglàhơntấtcảcác mónănmkháctrogế hn . angi Sáulàxalìađượcdục. ái Mộtkhtâm i niệmđãlắngyê,n ádục i khôngcònphtá siàlà nhv mễm nhi trướcđượcữan . Bảylàchứnđược g chânkhôn,ng hữnkh g ônbờ giao b ịovàrơchi ỗ chấpđoạn diệthưvô. mTá làcởimởđượctấtcảữnnh dây g tróibuộcsựải i g o t á. h ínCh làkhaph i átđượctríuệ h ôv lượnàavntrúgcản o ớigih củachưPhật. Mườilàđạtđếnsựải gi ục, tnhoáà đếnchỗmàtấtcảhoặcghiệp n không cònniễu h lạiđượcnưũa. C.KếtLuận: útacó ngCh thểtómtắtquả ànht ốt t đẹp củaềđịn nThi hnưsau: ũgN căđược n tựtại,phềão in đượcdứttrừ,tbiđược ừ mởrộng,tír uệ h được phátchếu, i cảnhới gi ải gi thoáđượcphôbàyratướcmắt.Mộtpháp môncócông quí năg u, b á códiệudụnph g ườn thi ưnhg thế, làmsao chtacó úng ể th bỏquađược? Morằn ng ì vg lợiíchtết hi thựcóin tên,r quíị v ậtPhửãy h gắncôn g tug p tậ pháp môniềnđịn Th àhnycho chíncó g kếtquả. BàiThứTám(tiếpo) the Tuhuệ:làuệ h dout thẻàn ệm ingh ể vàth hập n chânlý,màíag cộ, ng chứng đượcsựt.hậ Vă,n tư,ut rấttươqua ng mận ết ith vớiau, nh iả hàng cầnphảichuyêntucảba ứ, th khônể gth bỏquamộtthứnàomàtnhựu à được.Hãynghetdạy: Phậ "Văuệ, nh tưuệ, h ut uệ, h bamônkhuyếtmộtkhônđược. g Nếueaingh mà khônsuy g nghĩ,ì t h nhưlàmruộnmà g khôneo gi mạ;nếusuynghĩmàkhôntu, g ìth ưnh làmruộngmàkhônước,t á ng b ừacỏ,ốtr cuộckhôncó g kếtquả.Bauệ h được đầyđủì th chứnquả g Tama?" thừ (Sap tậDih ới gi ). Giới:làlờirăndạycủaPhật)xemlạibiTrì à ới gi Balamật). Định:làtđịn ềhin ,h ữgi cho tâmýkhônglo ạnđộn,g đểsuyệm nghi đếnữnnh g v đềcănbảncủaĐạo(xemlạiĐịn ấn ềbTnhià Bah lamật). Huệ:làsựphátchếu i củaTrí,saukhiđãtẩysạchphềinãoôvà mih. n Giới, Địn,h Huệtươqua gn nmậiết th ới v au: nh Dotrìiới g màthântâmkhông loạnđộn. g ânDoth tâmkhônglo ạnđộnmàg tâmtríđượcĐịnh.Tâmrít khđã i định ì th Tríhuệphátchiếu. gược N lại,Trsihuệphátchếu i thìtâmdễĐịn,h TâmđãĐịnì th Trìới gi không khó kh. ăn T lại:Giới, địn,h uệ, óm h đềutươgduyê n ntươqua ng mận ết ith vớiu, han một cátăhì ing haicáikiacũn. tăng V. I Côgn ănN gCủaTríHuệ hưN chtđã únag thấytrophng ầnchailoại, tríhuệkhiđãđạtđếnđịavịGiácgộn (tmá ức th chuyểnàbtốn nh trí)ì th côn,năg diệudụngcủanórộnglớnôv cùng, khônthể g óin hết.Tuythế,đểcó mộtquaệm ni tươđối ng rõ,ngrà chútacó ng ể th nêulênbacônăchng íncủa h tríhuệưnh sau: 1.Dứttrừphão ềni :ão Piềnh làdomêlầmphtásih. n Khtríi huệđãcó thìmê lầmphảimất,ưhn khásánhi gph n átrahìbóntối g tấtphảibtaến ni . Mêlầmđãmất ì th phềnão i tấtkhôncòn g phátsihnữa. 2.ếu iCh sásự ng ật: v Sựậtb vịvômichnh ekhuất,ưnh mànsươgsớm n chephủ cảnt,hvậ anytríhuệphátchếui ovàsựvật,chẳnkh g ác gìkhásáinh gmặt n trờilê,n ì th màsươ n ất ng phảitanbến i , lúcb ấyờ gi ực th tướnựctgh táncủa h sựtvậđượclộ b àyưnh t. hậ 3.ể Th ập nh chânlý:Khbị i ôv mihph n ủ lấp,gănchethìười ng ới tav người,t a vớiậtưởn v ưnhg riêbệt ng ,sakh i ác.Na yờ nh tríuệ h sosái ,ng thấyrõđượctâm cảnđề h u chơnkhôn,g ể nêth p hận đượcchânlý,ácgi ộng . hoànt C.KếtLuận Gíátrịcôn và ăcủa gn tríhuệlớnlao khônể tgh nóiết h .Nólàcứucácủa nh ười ng ậtPử. h Cứucáấy, nh chútaph ng ảicốđạtchođược. Trướckhihập n ết Ni Bàn,đứctcũn Phậ gđãết ith thakhuyêcán cĐệtửphảitora dồitríhuệưnh sau: "Tríhuệlàchếc i thuyềnkicố ên chởkhỏibểni iàg,đau,chết;làđè ọng lớn n chóisángvôminhắcm,á làliềuthuốcahychữaết h thảybệnt,ậh làchiếcbú asắt chặtãy g câyphềão in .Vậycácgườin phảilấysựe, ngh sựsuynghĩ, sựtutậpmàtự tngích ă cho tríuệ h mình". (KiDGinhi áo). hữnN lời g nhắnủ hn ốn th gtết hi củađứcBổnsư,chtaúngkhônể thg khônhig ớ nh ựcvàth hàđược.Vả n chă,ng trogsán uđộ Balamậtmàchútađã ng họcgbtroan bkế ài tếp i này,mụcđíchcũngchỉđểdẫnđếnđộhứ t sáu làtríhuệ,cámứ i cđộ cuối cùngcủađạoGiácộng ải vàgi to. áh Cầu motất ng cảquýị v tPhậửcóđượctríuệ h đểựt độtvàựađến th bênkiab ờ ải gi thoá. gTổn Kết VềLụcBaLaMậ t Đạotậlà Ph đạob,từi màcũnlà g đạoáicg ộ. ng uộc bithTừ ềph v ước,ácgi gộn uộc th ềhuệ. v ướv Ph àHuệ v làacáhi hnlàmcho cochn mi đạilà bngà àhgiả n làm b aytẳnh gđếnbờiải g othá.ođó,D roki tng thườn n óign :"Pước, h Huệsogtun mới àtgôinh ác". nhgiC Trsáong uphp á Balamật,bốíth ànhẫnv ục nh uộc th ềtuv phước;ềđịn nthi hvàtríhuệuộc th ềtuv huệ;còntrìiới g tvàinhấnlàhaichấtliệu có côngdụngkiểmsoàđốc t áv thúcchệcoiv tuphướcàhuệ v đượctựành ot. hàn ếu N chtađem úng sosáhmột n cáchmộcmạcàđơ v iản ng sáuphápBalamật v chếc ới i uyề th nBátã nh đưaười ng từbờmêđếnb ếnc, ági ì: th Từbilàức th ăn,ẫnnh ục nh làước n uốn,g tấn hin làcánbhuồmàchv oè,rì t ới i g làbnhlá á ,i ềthđịn in hlàla bvàtrín huệlàđèđuốc. n Sáuứ th ấyđềucầniết th chười ong ủyt h tủh sẽặp g khó khăcôn ntrog cuộc g trìn ành ạnhv dặmcủamình. Đứnmột gvề khíacạnkh h cá đểậnxét h átrị gi củalụcđộ,chgtasẽ ú n ấy th ưnh ế th này:Bốthíàẫnnhv ục nh thuộcềb,vi ềđịn nthi vàtrhíhuệuộc th ềTvrí,còntrì ới gi àtấn hinv uộc th ũnvềD g.MộtậtửPh hoàntphảicóđủbph a ươệnting Bi, Trí,ũnD gmớimođi ng đếnb ờácgi ộgn mộtcáchônth suốt g ahchvàn ón. g Vậ ytrôngquívịPhậtửtạigiacũnưnhg xuấta,i g khtrong ọhci àvsáhn u pháp Balamật,đừxem gnê ườn th gmộtphápào. n Cóhưn thếmớiđủphươện ntig ălực nàg đểtựđọđộ và a,th đếnơicùn n tột g vàđúgvới n ýhĩang Ba lamật. KhóaứTh ưT DuyênGiácvàBồátT ThừatậGiáo Ph BàiứTh 9 BốnMónTâmVôLượng A.Mở Đề Đứnphgvề ươdi ng ệntuyệtđối,ahychơhưn môn,ì t h tâmcủachgsiú n anhy tâmcủaậtcũn Ph vẫng làmột,khôngcóộnr ẹp, hg ấpth cao,saikhác, ngăcách. hưnN đứn g ềph vg ươdi ng ệntươđối ng a hysihdin ệtmôn,thìtâmcó muônìn h h vạntrạn,tùyeo th chủnnhcủa gtá chúnsig mà hn cócaothấp,rộnghẹp khôngđồng. Hễnghĩđếnm, tha sân,si,mạn.v v ...tì h tâmtởr ỏànht ẹp, h lớnbé,ànsag ,i muôn khác,cũnưgnh cùnmột g thứbộtmàdogười n thợlàm,báhn khéo hayvụnmàg có bhgon,á bhdở, ná tốt bnhá ,xấu, bánh hblạt án ,mặn bhán .v v ...CTonôn êh cảnh Lụccóchép:"Tâmtạochưật,Ph tâmtạo chúngsi,nh tâmtạoiênđườn th ,g tâmtạo địaục. ng Tâmđộn ọngv gthìsự àng saệt ib nhtrakhởi, tâmb ìntì h ế th ới gi ản th iên,h tâmphàmì th bamónđộctróibuộc,tâmthì án sáumónthầntônh tựg tại, tâmkhôntì gh ứt nh đạotanịn h ,h tâmữu h ì th ạnv cảntunh . ghoàn Tựmìnhđạp mâymàuốnnước g camlồ,chẳncó g chai omìn. h Nằmgotrlửa n ừngmàh uốnmág u mủcũngtựmìnhgâynê,khônph g ảitrờisara,nh cũnkh g ôngphảidođấtmàcó". Xemthếì th cũnđủ g bết i tâmlàđộnglựcchínhđểlàmcho tasướnhagykhổ, vuiha ybuồn,trầmluânahyải gi otá. h Vậ ymuốnthoákhỏikhổ satửnh luânồih ,muốnđượcquảị v ânthán ,Bồ Tt,á chtagúcần n trauồi i g cho đượcmộttâmôv cùnrộn g glớn, một"vôlượntâm". g B.ChánĐề h .I ĐịnhghN ĩa Vô lượnlà g ì? g Vôlượnghĩan làu, nềhi ộn r glớn, khôntể gh lườntín g hđược. Tâmôv lượnglàtâmôv cùngrộnglớntkh hoára ỏisựgbuộc nrà củacácứ th phiềnãođêncủa hè phàmphu,phỡávđượccácứ th quaệm in chấp trướcẹp h òih củaNhịthừa,làtâmcómộtvùnươthg ngyêu rộnglớncóể th boùm tra đếnôv lượng chsiúng ,nh àtìm v phươcứu ng cho tấtcả.Vô lượntâm g cũncóg ĩaghn là"Đẳng tâm",cátâm i ìnb đẳn h ,g phổbiến;b ìnđẳn h ,g ì v tâmà nychỉtự,ênhi khônphg ân bệt i sođothấpcao,kém; hơn phổbến i ,bởión trgải an mọơchin ẳnkh g ubệt i ,ới gi hạn. Vàdĩê,nhi ânnh àonquảnấy:doàbinhìn t hđẳn,g phổlợichoôv lượng chsiúng ,nh êchn tiâmànycócônădẫngn sinhvôlượngphướcđức,làmchosự kiệncăbản n đểcảmôàthvn lượnquả g obốt tá đẹp,ấylàquảị v BốtàPhậđà áv . Hơữan ,tâmnàykhônữngnh là g mlợiíchchoôv lượnchg úsing ,nh dẫnsinh vôlượngphướcđức,àtạov ànhvôt lượngquảị v tốtđẹpmột trong thếớigi àtrovng mộtđời,màcònlarộn n rađến g ôv lượnế tgh ới gi ôtrovng lượnki g ếpsauày, n àtạov àtônhv lượnchg ưPật. h T lại, chữvôlượnởg đâyàmh uềgin nghĩa,ôv lượnânnhg là,nh ôv lượng óm quảđẹp,vôlượnchg úsing h,n vôlượnếtgh ới gi ,vôlượngđờikiếp,vôlượnchg ư ậtvPàBồ h t. Tá .I ThànầnPh Vààn h Tướn h g Củaốn B MónâmT VôLượng Tâmôv lượnồm g cóbốnphầnlà:bvôi lượn,g ôtừv lượn,g hỷôv lượnvàxả g vôlượng. 1.Biôv lượn. g Bilàlònthườn g gxótrộnglớntrướcữnnh ỗign đaukhổ của chsiúng àquyết nhv tâmlàmchodứtữnrừnht gđaukhổấy.ưn Nh gchútađã ng học kh trong óaứ th bnóia ềTứ v đế,cáikhổcủachsiúng ậtlà nh mêmôn nh ,g rộnlớn g khônthể g óin t.hê Nóoùm btra cảhânn lẫnquả,cảời th gianlẫnkhôn,agin cảphàm lẫn,thán tđú hậ là g n ôv lượnkh g ổ. Khổằmn ântronhg .Trgcáo n ckiđi nh ểnườn th gcó câu:"BồTtásợânnh , chsiúng nhsợquả".siChúng ì nhv khônság gsuốt n chchonê ỉkhoquảinà khổiện h ramớilosợ,chứtrgkh o n đa i gây n ânnh ì th lạikhônấy, nhậtg màẫnv cứthản iênhưkhôn. g Họđasốn ng trgcản o n hkhổmàhọkhônbết gi ,iềunh khlại i làcho vui.Họôonha kh ánthvà uyếnkhíchaunh ây g khổmàcứtưởnlà g uiv ,ưnh ữnnh gđứatrẻquẹtdiêmquăglên mán lá hàin ,rồiỗv tayreo mứngvớiu. anh Vìếu ith sásuốt ng chnđôi oê khhọgây i khổ đểcứukhổ,chẳngkhácì g làmchođỡkhtbáằng cáchuốnước ng mặn. Khổằm n troquả. gn Đãgâyânnh quả,ì th tấtphảichịuquảkhổ,đó làlẽtất ih Cótrồn ên. ai gkhoaimàđượcđậuờ? obgia Thếmàười ng đờiítchai ịu cônhậng ưnh thế.ười Ng toarời án tráchđất,renkhócthảmiết th ,làmchocõiđờiđãđentối lạicàđen ng tốithêm,cuộcsốngđãkhổ sởlạicàngkhổsởâm. th Khổsởobùm ta cảthờiian. g ôTừv ỉth đếnany,cákh i ổ chưaboờ agi dứt,mà cứôntr êmtgh lêmãi n .Nógâyânnh rồilạikếtquả,kếtquảồir lagây i ânnh , cứthé ếp ti ục t mãimộttongr ònv glẩnquẩn,nmhưxe bánh lăntrònđườn ntrê iênlý, gth khônbờ ogia dừnghỉ. Khổotùmbra cảkhôn. agin iCákhổ khôncó g phươsở ng vàquốcđộ;ởđâu có vômiì htn ởđócókhổMà! vô miì thn ưnh mộttấmmàôvn ,tận oùm btra không chỉmộtế th ới gi khcá nữa.Khoảngkhôniamê ng môn nh ôgv ưtậnh thếào n,ìth nỗi khổđaucũnmêg môn nh vôg ưnhtậ thếấy: Khổchph i ốicảphmà lẫn. thán úgsinCh ởnh địaục, ng ạng quỷ,saucsanhđã đàhlà n khổo cùn v ,g loười àing ì v sa yđắmuc ng dụclạc,amtvàh sân,sichph i ối,nê cũngquaycuồnglặnụp h bển tongir khổưnh cònchưiêmặc thn dùkhôngkhổhưn ười ng ,ưnnh cũn g gkhônnhđược trág cáikhổvìngũsuytướnện hig .oCđến h các ưnthàág ThanVan,Duyêác, gin ìv cònmêpháp,ụrt rước t ết Ni Bà,n ên cũngkhônnhkh trág ỏiỗin khổến bi dịcsatử. nh Xemế th đủbết i nõikhổậtlà h lớn lao vôlượn. g Cóđượcmộtlònươgth xót ng lớnlaovôlượncâng xứnới vg nỗiđau khổ vôlượnàcó gv mộtchuyện ing cứuđộtấtcảhoátkhỏinỗiđaukhổvôlượn,g ấy làtâmBiôv lượng. cCá vịBồờ Tátnh cólònđại g đãêbin phátâmbồđềrộnglớn,ệ th uyệnng độ khắp tấtcả.Cácấy tnhậNgài mìnhcó sứmạnogsavàtrn htửđểhóađộchúng si,nh nêkhônchg ấp trệởết Ni Bà. n Sứmạnchg ínhcủacácàNgilàần g ũig chú ng sađể:nh Làmchochúgsan được ậnh mặtthậcủacõiđời,rõế th àolà n tàlàchá,nh là khổ làvui. Làmchochúgsan rậõnh đượcânth phậncủamìnmàh ôi th làmcácđiuề ác, chacáừ cđiuề ội t lỗi. Xemưnh ế th đủbết i lònđại g bichínhlàđộnglựccháđể nh điđếnquảbivỗtá t. vàPhậ gđại oTrn hộiHoêmaNghi đứcbồPhổtá iềcũn nh gtựậóinhvà ưnh thế nà y:"Nì hơvn chúnsag mành khởilònđại g b.i hơlòn nN đạig mà bi phátâmồb đề. Nhơnphátâmồb đềtiếntgôihàn chác". nhgi C óin củaPhổNgài Hiềnđãõr ,ràng khôngcònờ âu gnhi ì g ữan .ậtđã Ph dạy: "Hạtốn gi Bồ g đề,khônể gth ieo g ưtrênh khôn,g chỉtrồnnđá trêg tchsiúng mành ôi th ".Vậy, chtlà únag ậtử, Ph muốnut bồhạntá ,h tấtphảimởrộnlòn g Big ,thương xóttấtcả,khôngphânchânianh ,ã, ng b ỉ,thử,àph v ảiphátnguyệnđộkhắp tấtcả, hĩang làphảitu luyệnchocóđượcmộtlònBi g vôlượn. g 2.vôTừ lượn. g Từlàmếnươth àì ngv mếntươh màng gâytạo cáuivi cho ười ng .ôTừv lượnglàlòngmếnthươôgvn cùnrộng lớn g ,đốivớiể toàhn chúng sa,nh àgây v tạochochsagú n cánh uiiv chânật. h Vuicủathếsở gian dĩgọilàgiảtạm,vìcáivuiấykhôn,gbền cáuivi ấycòn phiềnão chiphối:khm,thai sân,si, mạnđượcỏath mãnthìuiv ,hưnn có g ờ i ob ga ữnnh gthứdụcấyvọng cóể th thỏamãnđượcàovlâunth bềnđâu? Cònuiv xuấtế th gianlàcáuiiv chânật,h ì v ón lâu,bền ogàvòninátrha g phiềnão củam,tha sân,si,mạn;ón khôngbịdụcọchvng ph i ối.uiCivá nàykhông ồno,à sôinổihưnn vĩng hễnvi nhẹà,ngh vìlàcáivuicủacảnhới gi ải gi thoásiuê phàm. Muốncóđượccávuii nà y,ì th trướcph têni ảidứtrừcht ohếtcáckhổdophềin nãogâyra.Nếu khônngăchặnđượcam,sân th ,sioàh,n ì th chỉcóthẻcó đượcmmọtcáuiiv hất n ờith ả gi dối. Bởiế, th cácvịBồTátmuốnuibvan cho chúgsan n,h ìth trướcph ênti ảicó lòng btvôừi lượnưgnh đãnói,trên đểluônluônnhắc ră chúsang nđừ h âyng tộidìudắt chsaúng htráxa n ữnnh hố g hầmuyng ểm. hi uaQ cácaiđo g ạnầuấy ênti rồi,cácàimới Ng hướndẫn g chúnsag đi nh lênco n đườngquagmin chnh áđại nh ,conđườnság gđể n ến ti địavịiải g otáhmàhưởncág i vuivĩnễnhvi .Nóimọtcáchõr ơhrànglàlònTừph g ảiđitheolònBig :Biđểchỉ uyê ng nhâncủađaukhổkh và uyênbảochúnsag đừ nh ây gn ânnh khổ;Từđểchỉrõ phươph ng ápdiệtkhổvàđượcuiv . Tỷdụ BồTtmuốn á cho chúsang ưởn nh gcảnết hNi Bà,n ì th trướchếtcác Ngàichỉchobét i thếào nlàkhổ(khổ đế)àđâu v làơncủa h khổp (tậ đế),saumớichỉ chothấycávuii iết N Bàưnh thếnào(diệtđế).ếu N chúsang nhytheolờidạycủa cácàmàiNg à,ithn ìt h cáuiiv ết Ni Bànsẽxuấtện hi .Nhưthế,độnlực g dạycho chsaúng hbết ni khổ đếtp àậv đếlàBi,cònđộnlực g dạycho chsaúng bết nhi diệtàv đạođếlàTừ. hưnN nóig khỏ củachúngsađã nh làôv lượn,g lònBi g đãlàvô lượn,g ì th lòng Từcũnph g ảiưnh thế.Muốntựu hàn tâmàTừy, n Bồtph Tá ảidùngđủphươtện nig đểlàmlợilạcchochgsaú n . nh Tựutruncó g ađi ih ểmquagsaọntr uđâymàBồTtá khônthể g bỏquakh gtron ihóađộchsaúng hlà n :Tùycơtvàùythời. Tùycơ:ãi Ngh làquansátrìnđộh căbản n củachsaúng ưnh thếàorồi n tùy eo th đómàdạyb ảo .Tâmb ệncủa h chsaúng ônhv lượn,g nuốc êth php á củaBồTát cũnôgv lượn. g hưnN chg ínhì v bệnvôh lượnmàg uốc th cũnvôg lượnênchg ouốc th đúới vng bệnlà h mộtđiềumàchỉcó cácilươ v gnyđạitiưành Ho aĐà,BiểnThước mớilàmđược. cCá vịb ồtásởdĩóah độđượcuiềnh chsagú n nlà h ờ,nh trígoàin uệ h sáng suốt,còncó mộttâmTừvôlượng,khônquản g khókhă,n khônnaị g uy, agin một lònki g ẫnênh ôv ưnbhêi lụòngkiẫnênh củaười ng mẹđốiới v ười ng co,n quyết tâmtácnchhtà ocoười ngê mớithôi.Nếu khôngcóđượctríhuệ,chíkiêẫnnh ất vành làlòntừôbigv lượngnhưcácvịbồì táh khkh otránh ỏicáạnin ối th chuyển vìtần r sao ặc. h ưới D đâylàmộtđoạnchăn v ươngtrKio nhHoêmNgahi cóthểchứnmig nh mộtcáchùnh ghồnlònôgTừv lượncủa g đứcổPh ềhi: n "...Hằntghuậchn saúng là nh ưnh thếnào?Nghĩalàcóubêhiaon chúsang nởh cõinướcmườiphươcả gtro n php á ới gi ,ưh khônới gi ...tôiđêùùy t thuậnmà chuyểnmọứ ith thừasự, mọcái chcúdườn gn ,g nhưkìnhchamẹ,ưnh phụngsựsư trưởnàAgv LaHáchn ođếnb ựcưhn lađề i uđồnkh g ôngkhác.Vớikẻbịnhkhổì th làmlươnyg cho họ,ới v kẻlạcđườn,g chỉlốiẳn th gcho họ,vớikẻtrgđê o n mối t , làm chohọđượcsánglêới ànv keèoncùn gh ,g khến i chohọđượcặp g của...BồTátlàm lợiíchbìnđẳn h với g tấtcảchsaúng ưhn tế h làvìbòhậtấy ná rằntùy g uậth n chsaúng htức n làtùythuậncúdườn ng chg ưậtPênôn h ừasựtrọhng chúsang nh tứclàtôntasự hừọngr Nhưla..". i Tùythời. Tứclàthíchứnvới g ời th đạiới v đogia ạnmàóah độchgsaún . nh ời Th gianxoá yvầncuộcthếbến i chuyểnmỗikhimộtkhác.ời Th ết ti có khmưa i ,khi nắn,g thayđổieoth bốnmùa,ì th lònườign cũncó g khtihíchcánàyi khiưacáikhc. á Nếuphươph ng p á hóađộ khônbiến g chuyển,khônagth yđổiđểchích oth ới ghinv hàoncản,h ới v aiđog ạnthìphươph ng ápdùahyêu,bohina cũnchg ẳntugh được kếtquảì g tốtđẹp.Bồểu Táthi rõưhn ế, th nêkhdạy i chúnsag cũn nh gphảitheo thời ế, th bếti khàoinlàtượnph g p, á khàoinmạtphápđểchoáph gi ápđượcích th ợp h ới v căncơ. Tómlại, muốnhóađộchúgsan một nh cáchcóệu i h qủaì th Bồờ biTaotgá cũng khônquê g ađi ihn ềuchínhlàtùycơàtùy v ời th .Kinh"TâmĐịaQuán"cũncó g dạy: "CácđứctậchPh uyểnpháp luân,vẫntùycơmànóipháp,ờ iogba cũngtránh bốnđiềusalạc; i mộtlàóin khônph g ảichỗ;hailàóin khôngphảithời;balànói khônphg ảilàcăcơn ;bốnlàóin khôngphảipháp". Bởiữnnh glẽtrênBồlú Tongátr chóađộkhì ith hiệnthân,khì ith ẩnthân lúclàmuậth hạnn h,lú clạinghịchạnh ,h khdùn i oidũn ga g,lúclạiTừhòa.ôn C ạngh h củabồtásaikhácunhiề đếnôv lượn,g ưnnh chg ỉphátsitừmột nh ýduyất nh làtạo cáuiiv chânthậcho chúngsa. nh ớ ênhN "tạo cáuiiv chânật"h ởđây,khôncó g hĩang làtạoracảnhiới g tiênh đàaghnycảnớigih cựclạcđểchohữnn chg saúng htânn yêucủamìnàovhưởn,g ưnh ười ng tabnphéplạ,màchỉcóghĩan làtạo chochúngsacánh mầmi uivan chân ậtb hằncág chức th tỉndắt h dẫnchsiúng nhtrácácđiềudữlàmcácđiềulàmột nh cáchtíchcựcmạnmẽ, h chđến o khcái mầm i uiv ,ưò nh cácàhđộn n làg ấy nh màkết quảvuimớithôi. Đấy,lònôTừgv lượnlà g thế.ưNh trđã ên nóiTph ừ ảiđitheoới v B.Nếuchỉcó Bikhôn,g thìđạinguyệncủaBồchtá ưaà,tnh vìmớichỉcứuhkổ,chứchưab an vui.tlà Chúnag ậtPử, h muốnut ạnh Bồ h ph Tát ảiluyệntậpchlòn o Từmở g ộn r g, mởrộnmãi g chođếnôv lượnôvg ên. bi 3.Hỷôv lượn. g Hỷlàgì?Nóichođúglà n tùyh ỷ, nghĩalà"vuieo th ". "Vui eo th "cóềunhi cách: ónPh gtâmuiv theoữnnh gcảntrần h :nàosắc,,àoanth àoươnh ,ng nàovị,ào n xúc,ph ào n áp..đểmặcchóon làmchủ,khônết bgi phảnc, ági khôngbết i tỉnnộgh mà dẹpữnrừtnh ện ghi àph nh ão ềni ,ấylàvuitheo dụcg,ọvn eo th óith quenphóng của túng lònph g àm. Vuitheoácghiệp, n ưnh khtấy ih mộtười gn sátsa,nh uốnrượu, g ộm rt cướp..đálẽ ng tkh anê uyêncanmàlại khôn,g cònbằnlòn g theog họđiovàcon đườngác.Sựuiv theoởđâycóhĩang làkhuyếnkhíchđồnglỏaới v kẻácvậy. Vuitheoữnnh ệc gvi ưonh từnphướciện th ,ưnh khấy ith gười n đemcủabố ra í, th lậpàthươn ,ng ,taánhà íup g đỡuiv theoới v cônviệc g củahọ.Sựvuitheo nà ylàmộtbướctiếnđiđếncođườn n tện hig ệp. ghin Tuythế,ph tanê ânệt bi hai trườnợpgh ốt t sẽđượcuiềnh phướco,bá cònếu n khônvì g lònện thig ,ưnnh gvìthấy ười ng làmện thi đượcgười n tacatụn,g datiến nh agnlừ v ngmàmìncùn h ùagh eo th ,thnàá giúpđỡđểđượctến i gkhenlây,thìkhônkh g éochỉây g mthê ã ng ã á n gi mạn. Khácvớiữnnh lối g uiv ,trên làữnnh glốiuiv tầmườnth của g ế th ,gian ị hàgNn chừath ỉvuiteo h cảnớigih NiếtBàtịch n tịn. h ứ Th vuieo th nà y, tuykhôncó g tánh cáchtrụylạcácđộc,ưnhn eo gth chohiág,n thìcũngcònẹp h òih ,ếu thi lònT ừbgi rộnrgãivàchưaphảiđúnhĩag "hỷ"ôv lượntâm. g Đứcậtcòn Ph quởđólàcáivui "Khôiânth diệttrí"a hy"tuh tịchiết N Bàn". ỉCh có sự"vuieo th "sauđâycủaBồTát mớiđúvới ng nghĩatâmHỷôv lượng. kh Trong tàph ihận ươện ting Từđể bi độsivàsanh u khicônghạnnàhy đượckếtquả,ậấy tnh chúsing hnếtkhổ,ưởn h vuig ,tâmcủaBồTtáựiêncũn h g vuitheo .Tgluậ orn Đại n maTrngêhừi NgàiTrầnNaBồdạy Tát rằng:"Sựuiv nà ycònềunhi ấp g bộisựuiv củachgsiú n được nh hưởng".Bồcòn tá xácậnh rằng:"Nếulàmchúsing được nh vui,tứclàmchotấtcảchưtđược Phậ uiv mừ". gn Đó làlờinóicủađứcổPh Hiền. ớ ênhN cái"Hỷ"củabồtcó á ữnhn đặc g điểmsauđây: ẳn Ch ữnhgn gkhônlà g mcho chgsiú n mê nh lầmmàcòniácg ộng cámêi và đượcải i g thoá. Khôngcònbịbuộcòn vtrong guiv tựđắclàmgtrưởn ăn ã ng mạn, chấptrước ởthếian,g màilại trá ,làmcho chúsing hnxuấtthế. otThákh ra ỏiphạmtưvi lợimàphổbến i vàbìnđẳn h đối g vớitấtcảchúng si. nh Tómlại,sựuiv ở đâybắtuồn ng từlònmà biTừg phátra.LòngTừbộnir lớn g ubiêonha thìcái"hỷ"à nycũnrộng ớn g hưn thế. útalà ngCh Pậtử, h ut ạnh Bồ h tá,chtaúngphảip tậ chođượccávuii tgonr sạch,ải gi otáhcủacácị v bồtá, chứđừqua gn ycuồnthgeo cáuivi ễm nhi ô íchkỷ, hẹphòicủaphmà phu hayNhị àng ta. hừ 4.Xảvôlượn. g Xảlàcágì? i Xảlàbỏ,khônchg ấp khônkể. g óiTh thườn,g khichtlàúnag mđiềugì,ất nh làkhđược i kétquảốt t ,ahtiytự ào,h đắcchíđôikhnigạoể ngh khochịu.Sựbấtbìn,h cãiả v xungđộtữai g bạnb è ânth uộc th hayữagi óm hn nàyóm ànhv kháccũndo g chnthá ấp trước.tựcholàquan ấy. trọng uyê Ng ânnh củanầy táh làdo sựchấpã, ng chấppháp màra. àmPh phuì th ấy ừathv có mìnhlàm(chấpã) ng vừathấycó côngệc vi kếtquả mìnđạt h được(chấppháp)ncứ ê bịtóir buộcgcátron ới ig ạnh phânchânanhi nãg, b ỉthửàdo v đó,khônờ bagio ođượcthá cảniới hg phàmphu. CònàNnghịtừauy h đãxảđượcchấpgã, n ưn nh gchưaxảđượcchấppháp. Saukhiờnh tup, tậ cácoitàáhly Ng đượctamới i g chứnđược g quảHữudưyNết i Bàn,cácNgàicoưnhi đólàphầnưởn th xứn g đá g của ng bocôn a ph g uut tậpàyêv n tríơcản in iới hg sởđắcấy.ođó, D ẫnàừavNhọtng cònbịbiếdịchsatnử. h ỉCh có cácị v b ồtálàữnh n gbcậ chđược ừn php á khôn,g nêđãlykhaiquan ệm ni php á chấp.Khicácàracôn Ngi gcứukhổchochúsing ,nh ì th đólàmộtsựcảm ứntựg ,ênhi ữaig cácàNivới g chúnsig ,nh cácNdùn gài gtríôhoàntv phânệt bi đểđượcbìnđẳn h ph g ổbến i eo th đồnểthg đại. bi úsingCh hcó n hưởnđược g vuichng,ă Bồtákhônấy gth mìnlà h kẻânânhn chủ độn. g lại Trai , cácàcòn iNg ấyth chsiúng nhlàânânnh củamìntrênbh ướcđườnlợi g atiến h đếncônghạnêmãn nvih .Bởiê,th lòngTừ,lònBi g củaBồthoáTkhỏi vònáiki g ếnàtrụv trước,túclàxảvậy. Đếnưhn lòn"Hỷ" g cũnthế, g BồTuitáv lòng bt,ừi ấy t h chsiúng nhđượcuiv chứkhôngphảilốiuiv tựđắc,uiv ì v tánhậà côngđứcchuncùn g gchưt,Phậ chưBồtàcháv sigú n ,nh chứkhônph g ảiuiv ì v dắm miếnêtư. ring têChoâm n tùyhỷđâycũnải goàihnt otá,h nghĩalàcũng atịn nh ần trênih "Xả". ưhN vậ y, Xảlàmộttâmlượngquảngđạicaocả.ởđó,khônki g ếnlập mộttướng nào. KefầnNgàixađeùbìnđẳn h ,g kẻtríười ng nguvẫnưnh u, anh mìnvàười ngh khônkh g ác;làmtấtcảmàấy th ưnh khônlà g m gìcả;nóimàthấymìnhcóóin gìcả, chứnmàg khônấy tgh mìnhcó chứnàquả vg ì g được.Ctorki nêhg Túập nht ị nh chươngcó chép "Nệm i màkhônchg ấpơniệmmớilàệm, ni hàmàn khônchg ấp àlà nơih ,hàn óin màkhônchg ấpóinơi mớilàóin ,ut màkhônchg ấptnơiumới ậtcả. Ph tChúnagđãbiếtrằngkhônểu hig áoglý, i ì th khônaigcó thểực th àđú nh g n eo th ậtph Ph ápđược.Nữnh gtìntrạnh lộn g xộn,mêtín,lố lăcủa ng ĐạoậtViPh ệt Nam,sởdĩcóracũnì vg ười ng đạo hàn iếu th sựamtườnáolý gi nộiđiển.Vì khônbết gi rõộin điểnchokh nê ônết gbi chủtrươngchânchíncủa h đạot. ậPh oD đó,gười n tamớiđisâuhữnàonv àđộn hgn sag lầm: i àmã, vng đồnb óng ,g cúsang o cúạnghn ,dờimả,ết ig ạih siậtđể ngv tếần Th tế,Thán cúki ng ếnônbg. à Muốnchotìnhtrạngấychấmdứt,gười n hoằnph g ápphảitựmìnôn th hiểu g áogđi i ểnàtruyề v oálýbngi chotấtcảínt đồ.Baiờ og cúêgnhớrằngđạoậtPh chủtrươểu hing ồir mớilàm,màkhônểu ghi tứclàbịlạcđườnglầmẻon .Đứnrag hướndẫn g tínđồmàchưaểu hi đượcnôioiá,g làmộtchuyệnnguyểm hi vôchừ. ng Khônaigcó thểathứđượccáđộ áith "nứth manhdẫnquầnmanh"ấy. ới ngiTă phảilàb ựcônth ểu hig áo gilýđãdà. nh cCá bcậ cưsĩđứngralàm ậtsự, Ph điềukhiểnữnnh tgổchứcọtậchP cũngkhôngthểkhônểu ghi áolý. gi Một tệđoanmàchấy tahúng cầnpaỉh sửachữaấp g làphảilàmế th àochn ữnonh gphần tửbgoộtrn má ycủacácổt chứcậthọcP phảilàữnnh ười gn cóhọcđạo. útakh ngCh ônể tgh noàkhônglo sợkhấy ith ữnnh nười g iếuth ọhct,Phậ đứng ữgi địavịtỏ chứcàđi v uề kiệntrogmột n HộiậthọcP ahymột cơquaiáodục gn ưnh ađìn gi thPửậ chẳnạngh . oêngười Ch cóhoằnph g áp cóbổphậnphảiamtườnội gn điển.ải Ph tìmểu hi áoglý i hàmchứatrgbaoạnn : g Kih,n Luật,Luận.Giáo lý cao siêugboratnạngphân làmbệah thốnrõg g: ràn )Hệ a thốnBág tnhã:Giáolý chânkhônchg ủtrươngrằnvạng pháp làkhông ực, th đểểnhi lýchtánh ânkhôn. g b thốnáp )Hệ Phg tướng:Giáo lýuy D ức th chủtrươạnngv php á khônực t gh àcó tnhvá làdoức th ến bi ện ih ànsarag muôn i khc. á c)Hệthốnp áPhg tánh:Giáolýpháphlà tán dẫntướngqui,nhtá chủ trươgđạt n đếnchơnhư, cácphp á đềudochưhơn duyêkh n ởimàcó. Vềmỗiệ h tốn h áogilý, cóôv sốphápmônđểchgsiún thực n àđạtvhn đến quảvịácgi ngộ.Ngườihoằnph g ápcầnôn th hiểu g cácệ h ốn th oágilýcávà cphp á mônphươtện nig đểcóthểxemraứngtiếpới v xãộih choợph ời t àhợp v cơ.Tómlại, sựhiểu biếtềnộiv điểnlàđiềuquahệ n ào vbậâcất nh . 2.Nhânmi. nh Amtườnáogilý chưađủ.Muốnìn tr hbàyoágilý ấymộtcách rỏg,ràn khú cchết i ,muốnlậpuyếtth vữnà,vgn ười ng hoằnph g áp cầnphảidựantrê mộtphươgph n ápluậlý; n phươph gn p á luậnlý ấyọlà ig ânnh mi. nh hânN milà nh gì?Làmột mônluậlý n ọ ch củaậtGiPh oá,chủtrươchgn ứng minlậ h p thuyếtbằn"Ng ânh ",nghĩalàb ằngcáchsuycứuđếnlýdo. Bộsáchvĩđạilàmcăbản n choNhânmihnọclàNhânmihđa n isớ.Ởđây, chtúnaìm g ểu i h quađạicươgđể n ểuih ếth onàlàânNh mimành ôi th . Một lậpluânkđầyđủeo th Nhânmiph hn ảicóbph a ần:Tôn,Nhân,Dụ,là gọi tma chitácpháp.Tônlàchủtrươgcủa n mình.Nhânlàlýdohlậ tàn pchủrươ t ấy. ng Dụ làữnnh sự g kiệnđemđể ra chứnmig nh(có thuậànghịch v ).Vídụ: Tôn:NÔnguyễnVănAphảichết. hânN :VìônNguyễnVăAn đãcókúcbịsara. nh ụ: D àmPh cáigìđósitất nh phảicó chết,ưnh KhônTử, g TrầnKi Tọngr m v.v...(đôndụ) g .lại Trái ,phàmcáì ig khôncó g satất nh khôngcóchết,ưnh ưh không (dịdụ).v v .. Đồngdụlàữnnh thíg dụđồnlo g ại(có sihcó n diệt).dụ Di làữnnh ítgh dụkhác loại(khônsig ì htn khônchg ết). êmTath mộtvídụ khc: á Tôn:òTr Bsẽbịphạt hânN :VìtròBọ ch kh bài ôntguộc. h ụ: D àm, Ph kh ai ônuộc gth bithì à đềubịphạtcả,ưhn trò,C òrt ĐƯ"C(đồng dụ).m, àPh uộc itha ì bithà đềukhônbgịphạtưnh tròMít,trò. Ổi thậnấy Ta mônluậnlýânnh minhcóốn gihơ ới gv luậnlý họcìn h htức (syllosme)gi củaphươngtây, vàlạiđầyđủhơnviluậ t nlýọ ch à ny,ì v ón cóđủ tínhcáchdiễndịchvàquiạp. n Baphầnchíncủa h mônluậức thn ânnh mi,nh phảicó liêlạcn mậết thi với au. nh ânNh ờ baoi g cũnqua g ệ nh đếnTôn,phảitriệtđểcótínhcáchcủađồngdụvà tuyệtđốikhôncó g tíncáh chcủadidụ.òn C dụờ iogba cũnph g ảidínlíuh đếnôn T àv Nhân.MỗiphầnTôn,ânNh , Dụmuốnđứnữngv gđược,cầnphảiềunhitrá lỗi. (XemquyểnPHPTkhóaIX). Họ cânnh micó nh mụcđíchlàbiếtphnđo á chán ânụy, ng uyết th phụcoạing đạo vàđọ cđượccácbộluậềph nv áptướnọgc, h bởivìcácTổà ngyxưatheolốilập luận nà ytrokh ng ết iv cácbộluậnki. a 3.mianhT .hn Đâylàmônọ ch ữềngv mônătnvự,ềâm v ọềvănahàc. t Sựtruyềionágcũnđã g rấtcầnđếnmônọhcàny. XưacácvịTổsưmuốnđemáogi phápuyề rt b náởcácước, n đãphảiôn th ểu ghi vềcácứ th singữ,đã h phảicó tài phiêndịchvàtrướctc. á ềuNhi bộsáchđạolýlưuruyề t nđếnatận ymàcũngphải ậnhlàcóữnnh sáọnvăgi sủa ng lưu loát,chínlà h ờ nh ở căbnảnềthanmiv nh rấtrộngrãivậy. Páo,hậtgiTrn chỉcóiềntôn Th gchủ trươgkh n ônchg úmấy ọngtr ềvăntự. Cáctônpháikhácđều cầnđếnnhmiat ; nh ười Ng tuhọccầnphảicó kiếnthứcvềăn họcmớicóthểọ hcểu i h ogiálýut p; tậ môn n ọ ch à ny.XưacácvịTổsưmuốnđem áogph i áptruyềbánởcácước, n đãphảithônhiểu g vềcácứ th sinhgữ,đãphảicó tài phiêndịchvàtrướctc. á ềuNhi bộsáchđạolýlưuruyề t nđếnatận ymàcũngphải ậnhlàcóữnnh sáọnvăgi sủa ng lưu loát,chínlà h ờnh ở căbnảnềthanmiv nh rấtrộngrãivậy. Páo,hậtgiTrn chỉcóiềntôn Th gchủ trươgkh n ônchg úmấy ọngtr ềvăntự. Cáctônpháikhácđều cầnđếnnhmiat ; nh ười Ng tuhọccầnphảicó kiếnthứcvềăn họcmớicóthểọ hcểu i h ogiálýut p; tậ ười ng truyềgphiáon ảicó kiếntức h ềvăhọcn đểphdịch ê ni ,trướcctá vớicácnướcậtGiPh áohàntrêcầu. Hiệna ny,ười ng Pậtửh ViệtNamất r cầnđếnaminht nh:PhậtGiáo ViệtmNa đagđòi n hỏimộtkho kihđi n ểnbằntến gi Vig ệt làmtili à ệuhọcp tậ tuyề vàr nb.á ưNh ếth cácàhữun tâmcủaậtGiPh oph á ảilưuýđếnệc vi ọch tậpănchv ươoàngvại ững đểcó thểkiếnết ith mộtọậtnPhcề bằngquốc. ăn v 4.Cônxảo g mi. nh Đâylàmônọhcềcôn v ệ ghn vàkỹuậth t: côn Trong cuộc g đạo ành ,ườing tínđồcủatGiPhậ oấy tậánh cầncóđủđiều kiệnkinhtế,mớicóể th lậphữnran cơg quautn chọ chiới ogTăn , cho cưsĩ,mớicó ể th thànđượchữnn tổg chứccứutế,iúp g đỡchogười n oènghđóiuyề gtnậ n,thể ện hi lònbgtừciá . ái Cônnghệàkỹ v tuậh tmỗiàngymỗithêmến ti b ộ,gười n Phật tửcầnphảiọch tậpđểóchữnn ph g ươtện nig ànđạo h rộnrãi g tgph orn ạmvixãhôi ânnh si. nh Cônnghệàkỹv thuật,ếu n chỉlàlợikhícho sựkihdo n vụanh lợiíchkỷ,tì h khônđá g nchg otph a ảibậtâm. n Cônnhệ g àvkỹuậth tấytến i bộchàoừng,ì th gây đaukhổ cho loười ginà chừgấy,n b ởiì v chúnsẽ g bến i ralợikhí,giànhtra cướp đoạtbóc và lột.Kỹuậth ến ti ộb củamáymóc,củabomđạnđãlàmộtsựđedọêgha ớm. gh gười N Phậtửọ ch lấycônệ gnh vkỹ à uậth trồiđemcônnhệ g àkỹ v tuậh t phụngsựânnh lo ại,thểeo th lòngị v abávàthcimuốn á cho muốnlocó ài ạnh ph h úc chântực, h ữnntráh hạogtai dodụcgâyvọn . ên 5.Yphươmign . nh Đâylàmônhọccávề cphươph ng ápchữabệnh.cCá đức ậtlà Ph ữnnh àhlươ gn ngy,trịcảtâmb ệnvàcả h thânbệnchh o chgsiú n ,nh đứcDược SưLưuLylàmộtgướngsá. ng ếTh agnài yđầydẫyữnnh bện g ânnh đaukhổvềật chất lẫnthiần n .Nhữnph g ươthuốc ng chữab ệnhtnần i đãđàhrằn n grấtcần ết thi ,ưnnh những ph g ươuốc gthn chữabệnậtvềchh ấtcũngkhônph g ảilàkhông quaọng. tr ười Ng ậtửPh ếu n cóđượchữnn ời thg iờ g rảnrangọchê chuyêmôn n vềthuốc,đểcóực th mộthàn côngtácxãhộirấtích ht ợp h vớilòn: gtừbi đólàsự chữabện. h cCá bcá siccáclươngy,ếu n làtậửPh ì th đãcógtaornymộtphươtện ing đạo hàn rấtqua. gọntr Đemsựanủiđếnchogười n bệnh,nânđỡ g ọgcơtrohn nốm đau,cửchỉđóực th cóể th êuti bểu i đượcmộtphầnàohtần ni cứuthếtíchcựccủa đạoật. Ph útahyngC rọnằn vg sag uà nyPậtGih áo sẽcóđượcữnnh gbệnện vih doật Ph tửchămo,Ngàin àmỗi v mộtôign chùađịaphươ,ng cóthểcómộtcơquacấp n cứu tươtrợ gn chđồn o ữnnhbàotgr glú cuy g n biếngặtn onghè. C.KếtLuận: tời Trongh đạiện ih tại,xãộih đòihỏimộtphươức tngh hoằnph g ápộnr rãi g . hơn Chúntagkhôncó g ể th ápdụnữngnh gphươện ngti nhỏhẹp,màcầnphảimở rộnph g àmcủa vi o ằn h phg p á theo ĐạiaPhậtGiTừ áo;ười ng tậửPh cầnphải ylời ậtdạy Ph họcNgũminhvàmỗiười ng sẽlàmộtchiếnsĩtừiện h xãhội,lo xâyđắp chậtáonềPgươ hi la ng ưn i h thịn g ực àthv ện hi đượcbảocứutếtorộncủa g đức Bổnsư. MụcLụcKhóaứTh ăm N LịcSử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiThứ 01-LịchsửPhậtgiáonẤ 1 Độ BàiThứ 02-LịchsửPhậtgiáo 2 TrungoaH BàiThứ 03-LịchsửPhậtgiáoViệt 3 N am BàiThứ 04-LịchsửPhậtgiáoViệt 4 Nam(tiếpo) h te on 05-Ph gtràohấnc hưng BàiThứ giáo hậPt trênthếgiớivà 5 Việtam N ậđại cn 06-Mườingtô pháiở BàiThứ Trungoa: H Luậgônt , 6 Tịnhđộông, t Thiềnôgtn 07-Mườingtô pháiở BàiThứ Trungoa H (Tiếpo): the 7 háp- P tướngg, ônt Mật tông,Thiênai -th gônt 08-Mườingtô pháiở Trungoa H (Tiếpo): the BàiThứ oaH ghn iêmg, tôn amT 8 luậg, ntô Câu-áx ông, t Thàngônthậ BàiThứ 09-Vũ-trụ-quanậGtiáo Ph 9 BàiThứ 10ân Nh- -sinhquanậhtP 10 iáo G KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 1 LịchSửậtGPiáo h Độ Ấn A.-MởĐề Khao-khátcáituyệt-đối,khườn -thin cág cái trươi -đối ng ;mogcầu n cávĩni -h ễnvi trườn-tgồn,uồn r -bỏg cábến i -chuyểnô-v ườn th ,g ười ng Vitamê-N nóiràiêngv ười ng CÁ-hâunóichungđãđượchuân-tp ậ mấyămngà tromột gn á-độ thi tư-tưởng ưnh ,trên êđã n xemườn th lịch g sử,làmộtmônọch theosátsự-chbêni uyểnô-v ườn th của g sựế, th màmục-đíchlàmoghichn épmộtcáchtrunữnàng-th ì g đã mấtbgoónhútnr gtốicủaời th . a-gin uaQ ệm n-i khườntinh lịch g sửấyđãđemlạicho chềuúntaghi điều-hạitai khônỏ. nhg tđã Chúnag ỏb mấtêuhibaon ọbihcà quýiámàg ônchg cha úntagmua vớimộtárất gi đắt;chúngtađãmấtrấtềuhin liêlạc n vớiquá-khứ,tắtmấtđường ôn th -cảm g ới v ười ng xưa,àđa v nglạc-loàhiện trogn tạiìv khônbết gi bnêỏcon đườnàoneo êthvg cođườn n ào. gn ười Ng ườn tah nóig rấtđúg: n mộtdân-tộc khônquá g -khứ,ì th cũnkh g ó màcótươ-la gn . i Riêntroph g ạm-tGiPhậvi oáchta,gú n tìmềchv đú o uồn gn ốc, -g ửth vạch lạicođườn n gđitruyề-áogicủa n ônchg ,a xâydựnlại g mô-hìncủa h mộtời th -đạihuycủa hoàng ậtGiPh áo,đólàữnnh côn g -ệc gvi vô cùnkh g ó-khăn,ọnch mệt. ưnhN mặc g dùmệthọc, n khó-kh,ăn khônglẽthấyvếtxeđổcủaười gn xưamà na ychtakh úng ôn,tránhg cứhắm n mắtđicàn?ười Ng xưađãxemườn th lịch g sử, àngya nytrálại i ,chtph únga ảidàhchn oón mộtđịa-vịqua-trg. ọn Cóthấyrõđược uồn ng ốc, -g sựpht-iển ár ,ữnnh tời gh -đạithịnh-suycủamôttônoiá,g chgtamới ún ểuhi rỏđượcátrị gi chânt-hậcủaônt oiáấy. -g ất Nh lànếu chúgtalà n nữnh ườign có m-iênh ụv truyềoiá-lýnbg củat-ĐàPhậ ,ì th aicả, hơn chgtaph ú n ảihọclịchsửĐạo- ậtđểPh tìmểu hi lẽthịnhsuy,uyê ng ânn-h ữnnh bthànạig củacôn-cuộc g ohằng- dươgchn áh-ph n áptrênkhắpmnă châu,ầu h bắtchướcữnnh đi g uề haycó lợicho Đạo,bỏữnnh đi g ềudở,cóạih cho Đạo,đểp áPhật- đượchoằngtruyềnmãimãivới ờit h a- .ngi Vạâytrướctiên,chtahãy úng trởuồn vềng ,tuần-tựđitheob ướcchântrên đườngtruyềáo,gin từkhĐức i Giáo-chủThích-Camớixuấtế -th ở ẤnĐộ,dầndần quaTrung-Ho,a ồir đếnViệt-Nam,đểcuốicùngcómộtý-ệm in tổn-quá g tvềhiệntìnậtGi hP áoởước n àvtrênThế-Giớiphức-tạpgànyna y. B.-ChánĐề h hậtGiáo P ỞAán Độ I.-SựKhaiguồn N CủađứcGiáoChủThíchCa 1.-Tình-trạngxã-ộih đentốivàtư-tưởngphức-tạpởẤnĐộkhiđứcậtxuất Ph ế th Xétvềsựb ấtbấtcônxãgtron hộitn250 rê m0nă trướcđây,thìxã-ộih ẤnĐộ có lẽlàmộtữnnhogtr gxã-hộicómột chế-độxã-hộivàchín-trị h bấtcônất gnh .Dân chẤn úng Độời th bấygiờb ịphânchariấtềunhi -cấp gia khácu, nha tựuuntr có g thể liệtvàohữnn -cấp iag chínhsau đây: )Bàa -la-môn(Brmah es) n ồm g hữnn Gig áo-sĩ,ữnnh gnườiữig quyềốn nth -trgị ần th-in ,phụ-chtrá ềlễv ,nghi cú. bángi Họtựmìn hận hlàhạngcaoượn -th ,g sihn từlỗ miệnPhạm- g (êBrThin ahma)hayPhạm-cầmêThin cươlãnng đạo h ần h-t in dân-tộc,êncóquyềưu- n ênđược ti ôn t -kính,ưởn vàan-h cuộc g đờisung-sướnất gnh . b đế- )Sá t- ly(Kastr yas)làuahàngv chquýúa phi,á tựcho mìnsih từhcán tanhy ạm- Ph ê,Tinh athymặtcho Phạm-nêThắm i ữgi quyềốn -ànth -trị g dân-chú. ng c)Vệ-Xa(Vasya i s)làữnnh ươ hàngt -anchgi ủ-đi,ền mìn tin sih hratừbắp n v ,êThin cóhiệmềPhạm- n vụ đảm-đươki gvề n -tế nh gotrnước(muab,án ồntr -tọ,rg uth uêh -lợichoquốc-ia). g d)Thu-Đà-La(Souđras)lààHàhng -tện i ,ôn lệtinmìn h hsióthtừgn chân ạm- Ph ê,Tinh tnêhủ-phậlà n mkhổ-saisuốtđờichcáo c-cấp ia g . trên bgoàiốn N a-cấp ig ,trên còncó mộthạnười gn hà-tiệnất nh làốn gi Bag -ria hs)(Pria giốndân g -tộcmọrợ, i bịcoưnhi sốnglềoàni xã-ộih loigườiàn ,b ịcáca-gi cấpnđối trê -xửưnh t,hú-vậ vôcùngkhổục, nh ôit -tăm. ămN -cấp gia nàymặc y-phụcmàusắckhácu. han Mỗia-cấp ig sốntheo g luật lệhệốn th chg taruyềncoối n , khônđược g atyh đổiệp -nhgiề haycướihỏilẫn au,nh kh và ôngđượcdichuyểnchổ ởkhác.Teo h luậtBà-la-môn,chỉ-cấp ibag tnrê cóquyềđọ n cki,nh ọhcđạo,còna-cấp g ih dướiì th đờiđờichỉlàmôn lệcho b a a-cấp gi trmàên thôi. HạnBàg -la-mônưởn h sun g sướn g hà-ạng êu, obinha thìđámười ng hà-tiệnở dướilạikhổ sở,hục- n ã nh bấyêu. nhi Sựbấtcôngxã-ộih thậkhônể thg di àon ễn-tả nổi.Giữaười ng ới v ườing ,thậkhôngcómộthịp n cầuthôn-cảm g nào,uồn ng yêu ươth tắc ng ẹnghn ,ai-cấp g à nyđốiới v a-cấp gi kháclàđịchủ th màcàgbóc n lộtđược ubiêonha làcàngtốtbấyu. ênhi Vềphươ-di ng ệntônáo-g,i ết riT ọ-hc,tư-tưởnì tgh xã-hộiẤnĐộời th bấyiờ g cũngdiễnramộtcản-tượn h gvô-cùnhỗng -tạp. Vềtín-ngưỡngườiờ th thầnlửakẻ ờ th ần th ú,in ần th sôn,g kẻthờần th ó, gi thầnchớp,ần th mặttrời.Vềtết ri ọ-hc, kẻcho rằnạm- Phg êTnhilàcăn-bảncủaũ-v ụ, rt ạnv ữu, -h kẻchorằnđất g làcăbnản, kẻcho rằnnướcg làcăn-bản,kẻchorằnógi làcănbản...cóphảiđixa,hơn từcụ-ể th đến trìu-tượn,g lậpữnnhra tghuyết:thờiluậ agin ,n khôngialuậ n ,n phươướn g-hn luậ g ,n chủ-trươnhất g uyê ng n,nhịuyê ng n,đauyê g n n...Gồmmộtmrăt phkh ái ácau, nh luônluônđãkíchchónnbághau. Tómlại, xã-ộih ẤnĐộlúcbấyiờ g làmộtxã-hộiật-chvề ấtì th đa-sirêng ết dướiáchb ấtcông,áp-bức,-tần nhềi v ì th đaqua ng y-cuồn,g đi-đảo ên ngohữntr g luồngtư-tưởnglỳuyết th rối-ren,g atà-vy.Xã-ộih ấyđakh ng ao-khátìnươht nvàg b ìnđẳn h g,đamong chg n ờđượcchóirạngdướisánhá gcủa n trí-uệ. h oàn-cản hTrg ấy, h ĐứctTPhậích-Cađãxuấtện -hi đúlú ng cđểcứuvớtcõi đờisầu khổ. 2.- ĐứctPhậTÔXỦxg.HỳHúxP á-tửiTh Tất-Đạt-Đa,sauàyn tứclàĐứcậtTích Ph -CaMâu-,in vịGiáo-chủ từbvàtrí-i uệ h củaĐạoật. Ph c)Hìn-tướn h vàtư-g chất Hìntướn h của g i-Tửhá cóhữnn ét ng đặcệt bi ơngười h ườn th g:có gàiN b a mươhaitướnquý g àtámv mươẽiv đẹp.êokh nCh xem i tướnNài,g ĐạosĩA-Tư- Đa(Asita)đãnđo têi saán uàyn àsẽ Nig ậth,ànP làmchủcảtamế, th dắtđườngchỉ nẻochochúsing tonhákhỏibểkhổluânồi -h . uở Th thơấu,tưchấtôn th mig tàánìn hv hđức-độcủaàđã iNg ểu bi lộ một cáchrỏrệt.NhữngĐạo-sĩônth ,táigh ữnnh gVỏ-sĩda tài đi nh ềuđượcTịn-Pạnh vươmời ng đếndạych-Tử; ohái àchv ẳnbohlâu a -Tửáih đãtrởhmột tàn vịvăn vỏ,oàtin khônasági kịp. nh Cùnmột g hịp n ới v ,-tàinăg đức-độcủaàcũn giN được g phtển ári mộtcáchôv cùnghanchónàsâu vg rộng.Tìnthươncủa g àla igN ,ntrà ph bao ủtấtcảmọậtiv mọười ngi . Vàcủngdo tưchấtônth mig nhìnấyth rỏđượcnhcátá chả gi dối,ôv ườnth g củasựế, th àlònv ươgth ôngv hạn,khônthể g ồing yêđể n ìn hn ấy th sựrên-siết,khổ đaucủacỏiđời,têâmn hồncủaàikh Ng ônobiờ ga được yêổn n .àNgyđêm,àiNg luônluônnghĩđếnphươgph n ápcứukhổ cho chúsing h.n VuaTịn-Pạnh , đểlàmkhuây-khỏalòngco,n truyềdựn n lê g nmộtcungđiện uy ng ,nga bàyđủòrt đàncamúoátbvâyah lấyá-Tử, ih còn và cướichomột Ngài ười ng ợ v tuyệt-thếa-gâninh làmDa-u-àng ĐàLa - (Yosodhra)ưnnh á-Tửgih vẫnkhôngkhuâynổibuồnmêmôn nh của g cõithế. d)Xuấta. -gi -Nămàmười gin chíntuổicó ( chổóin 29uối t )saukhiđãđểlại choTịn-Phạnươv một ng gười n cháuội n làLa-Hầu-La(Laula h ).T-Tháiửquyết-định rờibỏHoa,-ginà từbỏcuôcđờih-ph voain úquy, - trốnrakhỏio-thà,ng cắtóc t gsâu vàorừn mođược ng yên-tĩnđể h tìmĩgh n phươ-ph ng pá cứuđộ chg-siú n thoán khỏivòngkhổảivàđưaọ lê h bnờáicg -gôn ĩnv -ễnhvi yêvuin .Bađầu n iph Ngà ảiđi tìmọ ch hỏiới v ữnnh đạog -sĩda-tiến hn ất nhg Ấn-Độời th b ấyờ, gi hưnn rồi g Ngài ậntấy h chân-lývàlốitucủa ành họcũngkhôngcóì g làsiêu-thoá.đó, Từ àđi iNg vàoẩndãy trong úTuyết in -Sơ,n phảitựmìnhtu luyệnđểtìmracáđạo i ải ig ưthoán ýNgàimogmuốn n .sáTrong uămn tròitukhổ-hạnh,Nàcủn ig chg ưathu-thậpđược- kếtquảì g khả-quan.Bấyờ, gi àmới iNg điđếnúTượn in -Đâù( g Gasiaj rsa)bờ ên sông -Li Ni ên-tuyề h n.SaukhtiắmrưãxoàtnchihọbgNá áo sữa(đè-hồ)củamấynàg mục-nữcú. ng Rồiàđi iNg đếndướiốc g câyTất-bátla(ppa Pi le,sau nàygười n đời gọilàcâyBồ-đềghĩan làcâyiácg ộ, ng đểkỷệm ni sựgiácộng cuảĐứcậtdưới Ph gốccâyấy).Ngàồiin địn ềtn-hi ởh đóềrằn thvà g: "Nếutgồian đâymàkhônchg ứnđược g đạo-quả,ì ht dùthịttnáxươtna,tg a quyếtkhônờ ogbia đứngdậy". d)nhđạoTà àthuyết v php á độsi.-nh ingàồiiềnđịn th dưới h ốc g câyTất-bát la,chođếngà nythứb ốnmươichín,lú csao maừamọiv c,thìàihốt Ng ênđại hi- - ộ, ng ấyth đượcchânlý củavũụtr uồn vàng ốc g sinhtửcủach-siúng . nh àNiđã g ới àPhtậvn daiệu nh làậtích ThP -Mâu- Ca i(Cakya N Mun). i Saukhàđạo tinh gkh otrn o ảnời gth ianbốn g mươichínăm(n Cóchổchép là bốnmươlă i măm)n đứcậtchPh udukhắp cảcáclưuvựcsônHằn g ,g đemđạoôv ượn th của g áoàghóani chsiúng ,nh khônph g ânbiệtiàtrẻ, g namữ, n uàgi oèn,gh sa,hèng màuda,chủngtộc,rít ức th ahyung si. hờ N lòntừbkh gi ônbờ g mé,đứchysihrộn n glớnvô,êbin àđã iNg ản i g nóig phápnămrêt mtră hội,óah độ - ôv sốquần-sih,n toáònhv gmê-mờkhổnão.Vàdo đó,đạotậđược Ph nhlậ tà p trcõi ên đời. e)ập tnPh iết N -b.àn Vàoămn 554nămT rướctây-lịch(tínhđếnmnă 1964tức là:1964+554=2508m)nă ĐứcậtbPhâyờ gi đã80uổit .ấy tậnhN chếu i nguyệncủa mìnđã h thựchiện,ệm nih vụđộsicủa hn mìnđã h đầyđủ,mộthôm,đứcậtchPh o hội đệtừcủalại gàiN ,ữnhbna glờidichú ccặnkẽ,rồiã từgi cõiđờimộtcáchbìnhtản, ản gi dịmócởữagi haicâybônvải g (Calao)chnàig âuàCâunht -thila(Kusiarâ)gv , hưN ế th ấy,mộtcuộcđờivôcùnĩgv dạiđãxuấtiện h bến àvi ẩnưnh mộtluồng sáánh gmầu n ệminh khđã i đáhdấu n ađo big ạnlớnmộtcáchvô cùnản gi dịvà đầyýhĩang : Ra - đờibcạn ên một h ốc g cây đạo ànhT- bênmộtgốccây Và- lìađờiởữaig càhai ncây h ! II.-LịchSửTruyềnBáậtPGiáo h ại T ÂnĐộ 1.- ốn B thờikỳkiếtậpt kinđiển h- . -Bốngsathán u khiĐứcp ậtPnh niết-b,àn NgàiMaHaếp CaDi (MaHaKasypa)tha yPậthốnsuấtg -chtăng úđã ng triệu-p tậ mộthộinghịgồmkho ản50g 0đạiđệ-tửcủaPhật,ởnhVươ tà -Xáng (Raraika jg )để ản gi tụng glạiữnnh oági-lýmàĐứcậtđã Ph dạy.ội Trongh -nghịđầunàêtiy, Ngài MaHaếp CaDi đượcsuytônngồiế gh chủ-tọ; a A-àigN Nan,làVịđệ-tửườn th eo t gh ậtnhPe g ềunhi ớ vành lâu,đượccửụnrat lại g nhữnlời g dạycủaật; Ph cònNgàiƯu- Ba-Ly(pa U li) làịv đệ-tửônth g-suốtêm-hiàngv trìới ig luậất tnh , đượccửụnrat g ới gi -luật. Hộihị ng nàyđãkết-thúcsaub ảythánglàmiệc v và50ị 0v đạiđệ-tửđều cônđó ghận lànhữnglờichânậtcủah ật.Ph Đại-ộih à nyđượcmện-da h là nh "Kỳkết-tập thứnhất". b).Kỳkếttp -ậ thứhai.-Khoảnmột g mtră mnă saukhPhậtpni diệt,vìcó sự b ấtđồnớiềgvi -điu, ề chntăgê úngchalà i mhóm, ain họpởênrgi àithna VaisalyàVàv .ji hóm N -sĩ tăng họpởàVanht ixalydosựệu tri p tậ củaitrưởn Ngà g-lãoYasaọth 156 uổi t ,gồmcó12.0-sĩ, 0Tăng ưnnh tsố gron ấychỉcó70ị 0v lãohmới-tàn có quyềbểuni quyết.Hội-nhị g nà yọ p h dướiquyềnchủ-của tọ a Rev gàiN alađồn và - g abtiểunh quyết:"Khônsữa êgn đổichosaữninh đi g ềuluậtcủaậtđã Ph uyề tr nđạo mặcdùĐức-ề-Tônh đãcódi-huấnrằnnếug chưđồn Tăng ýg cun2g aunh làthấy điều-luậonàcủa t ư-Nh Lađã i chế-địnhlàítquavàkh g-trọn ôngthểụ-th trìđượcnữa, ì th đượcphép sữachửa". kh Trong iấythìóm nh g-sĩ Tăn ởàhVant ọp jih dướiquyềnchủ-tọacủađạiđứcVaput ji ralạichấp-thuậ. n kỳ Trong kết-tập thứà hainychỉđặttâm ọngr tongr ệc vi ải gi -quyếtềới vgi -luậtmàthôi.uy T thế,Tăng-đồcũnchg àhaiph tn áirõrệt. ádo Pih YasagàiN triệu-p tậ iữvàg đúớigin -luậtcủaật,Ph ìth ọlà ig phuyê áing n ủy th (Théravdins)a hyượn th -tọ gabộ. ádo iPh VagàiN put ji rasữađổimườiđiều luậcủa t ì ậtPh gọilàphến Tiá ủ, -th ha ylàĐại-chúbộng Ma( saha nghikas). đấy, Từ ậtGi Ph áo chiarhphirỏá rệtàlà v cộiể r chmươ oaih itôn-phsaái u nà y. c). Kỳkếtp -tậ thứba:Hơatế- inh kỷsauà ngytPhập- n diệt(274ămn trước tâylịch), Ho-Đế àng A-ục D lạitriệu-p tậ vị 10 Đá-trưởn i -lão g Uyê-thânn đêkết-tập kiđi nh ểntạiàPtanhliput(rtức a làBiàPtarhvngya ny)duớiquyềchn ủọat củaMục- Ngài Kiền-liTênu-Đế(Moli ag putssa taTi ).Sauchíntlà háng mệc,h vi ộinghị đãòa h hcôn n-tà -tácg k61p t-ậ kih-đi n ển,nòà g iralạicònchỉn-đốn h -ới giTăn , bhữntrừàin hạng Tu-g sĩphạm,tair phágiới,ôv kỷ- luật. d)Kỳkết-tậpứ th tư.-Vàokho ảnm06gnă saukhập itnhP -diệt,nhĩag làovà ếth kỷtứ h ất nh T ây-Lịch,Vua-Să NiCa c-Ca(Kaiska n )mộtvịĐại-ĐếẤnĐộ, cótâm hộphp á chẳnthuag gìVuaA-Dục,đãệu tri tập500ị v BồTát,500 vịT ỳ-kheo cùng 50ười 0ng tại-acư-gi sĩ, tạiCa-Tpthànậ La Di đểkết-tậpki-đi hn ểndướiquyềchn ủtọacủaàaiHiNgh ếp-Tôn-Giảvế àTh Hữu. Kỳkết-tp ậ nàyọlà ig kỳkết-tập lầntứ h tư. b ốn Trong kỳkết-tấpàyn thìkỳ hai đầu chưacầnđếnsựbênchi ép,nghĩalàchỉ đọcụnt glại,xemlờilẽào nlàcủatđã Phậ nói,ra ayh xétữnnh ýg ghĩan àonlàđúng vớichá-ph nh p. á Đếnời th kỳứ th ứbavàth tưmớidùnđến g -tựăvn đểchbêni épnsáhtà ch-vở. sự Tongr êbinchépnày, chưTngchă ialàmph hai ái:áNamPih ì th bghiằnăPali ng v , cònphBắc ái thìghibằnăgnph v ạn. 2.-Nam-phương vàắcB -phươnghậtiáo PG .ư-Nh đã trên óin ,ì v ki-đi nh ển đượcchhig épbằnứ haitg văn:PaliàPhạnv ,nêhữngxứóin tiếngPaliì th ki-nh điểnbằnPali g đượcuyề rt b,còn ná hữnn gxứdânchúóign ến ti Phạng tì h kih-đi n ển b ằngPaliđượcuyề tr n-bá, cònữnnh gxứdân-chóiúng tiếnạnPhg ì th ki-đi nh ểnbằng ạnPh -được ăvn tuyề r ntụng.NếulấyTrungẤnĐộlàcứ-điểm,thìhữnn xứ g phíaNam ẤnĐộàla v đến ran ữnnh gxứTích-lan,Miến-điện,-la áiTh ,n Ai-lao,o-miCa en...đều eo th kiđi nh ểnPali,cũn nê ọglà i Nam-phươậtGiPnhg áo. Cònhữnn xứ g uộc th TrungẤnĐộ,BắcẤn-Đoảvàlađến ran Nêpal,Tây-tạng, Tunr -hoa,g Việt-nam,oCa-ly,Nật-bhổn...tì h lạicăn-cứtheo kiđi hn ểnchữPạnh ,và đượcọlà ig Bắc-phươậtGinPhg áo . am-N phươanghyBắc-phươgPnhậtGiáođềuờ th chunmột g đấnáogi-chủlà ĐứcậtTích Ph ca- vàđềutuâneo th ữnnh gyếu điểmmàtđã Phậ dạy.Tuythế, tùy eo th că-cơn ,tâm-lýàản v ưởn h hóagvăn cùnđời g sốncủa g dânchcó úng khácaunh ữagi NamvàBắc-phươmàng phươph ng áp tusự vành pháthuyáo gilý cóđiểmdị vàđồng.Bắc-phươnph g ầnềunhi điềlối v tunonh,-àg phển át-ri ,phón-túngkhông câunệềhìn v thức.Nam-phươì tngh lạicó-cátnhá chthủ-cựu,unrt ới gthànv Phật Giáouyê Ng ủy, -thn tônìn -trhọng -thức.đó Do màcóph hai ái:Tiểu-từậaGiPh oáở Nam-phươàĐại ngv ừt-hậaGiP oáởBắc-phươ. ng 3.-Sựpháttriển - ủa c Đại-thừavàTiểu-thừ . a Ởđâyvìchtacòn úng đagởn ph trong ầnlịchsửtruyềtbánGiPhậ áo,chnê ưaội v đềcậ- pđếnsựsaikhácữagi áog-lý i ĐạiàTaiểu-thừv ừa. th tãy únChag khu-biệtấn v -đềànóiv đếnsựphển át-ri củaph hai áấy i ởẤnĐộưnh thếào nmàthôi. Sựpht-riển á củacácbộ-phểu- áiT a.thừ Nhưchtađãgún ết bi ,uyê gn n-hân Tểui achthừ arlà i mbhaộ-i ph,ái ìv trokỳ gn kết-tập lầnứ th a,ih ấn về -đềiới g -luật có chổbấtđồn - ,g -chngTă mới úng charlà i mhaiphái:MộtpháigồmcácvịTrưởn- g lãolàgọi ượn Th -tọbộ; ga àmột v phồm iág phầnềunhi cácị v Tăg-sĩ n trẻuổi t ,hưnn g rấtđôngđảo,ọlà gi Đại-chú-bộ. ng kh Trong o ảnthời g an1ăm-gi0 saukỳkết-tậplầnthứhaiấy, Đại-chú-bộng lầnlượtchmraitá bô-phưnhái sau: Nhất - uyết -th -b ộ Lầnứ th ất nh chialàmộba -Tuyết h - xuấtế-th bộ Kê- -dẫnbộ- Lầnứ th chhai iarmộtộb ữan là-Đa-bvănộ Lầnứ th bachiarmộtộb ữan làuyết -Th -giả-bộ ế- Ch- đa-bộ Lầnứ th bachiarmộtộb ữan làTây-sơ-bộ Bộnữalà:Bắc-sơ-b nộ hưN ếth làtừmộtộb phichá ínlà h Đại-chúộg-bn màlầnlượtchailàmtámchi bộ(cộnglà9bộ).lú Tongr cấytì h bTượn ênh -tọabgộbđầu an sốngmộtcáchyên-ổn -TápnúiCathrog di-la,ưn nh theo g vớiời th ,an-gi cũnph g ânpháidần,cuối và cùng gồmữnnh bộg ưnh sau: 1.uyết Th ứt-nh -ếth ữu h bộ 2.Độc-tửbộ 3.áp- Ph ượn th gbộ ượn Th -TọgBộ a 4.Hi-ềvnịbộ 5.ượn á-thCn bộg 6.Mật-lâm-sơbnộ 7.Hóa-địabộ 8.áp- Ph tạnbôg 9.Âm-quaôgbn 10.Ki-nhlượnbộg Tómlại,ph bên íaươTh -Tbộ, ọnga từcăn-bản(ươTh g-Tọbộ)na đếnch,háin gồmcảảy th 1bộ. ếu N ổnt cộn g gcảươTh -Tbộọnga lãnĐại h chúnbộ, g thìTiểu-ồm ừagth cảthảy là20bộ. b)SựphátriểncủaphĐại ái -thừa. Mặcdùáo-lý ngrit củaĐứcậtcó Ph ồm g cảýhĩang ểu- Ti alẫn thừ Đại,ừ-tah ưn nh bgtroốn n ,ămn thế-kỷđầucủaật-lịch Ph ,vìcă-cơn củag-sĩ Tăn àtínv đồẤn Độích th ợph ới v Tiểu-,ơừahnt êáo-ph ngi Tểuái được athừ phển átri mạn. h Nhưntế ừhg kỷthứất nh T ây-lịch,ahyứ th sáuPật-lịch h ,ogiá-lýĐạiừabắt-th đầu phát-riểnmạnởh phíaBắcẤnĐộdần và dầnlanrộnởg Bắc-phương. Cônđầu g n,tiê ờ nh đóĐạitGi aPhậ-ừ ođược á phển át-ri mạnlà h củaàgiN Mã-Mi. nh Mã- gàiN Mi,nh ười ng ở BắcẤnĐộ,savàoế- tnh kỷthứất nh T ây-lịch,lúcđầu eoth noạig -đọ,a cóện tibà -bác,sau vì-biênluậnthuaàiHiNg ếp-Tôn-Giả,mới nê quy- yeo th tGiPhậ oá.ChínNgàihlàtác-ảgi bộluậĐại n aKh -thừ ởi-tín,Đạiừ-tah -êmThnigra kinhluậ,n àờ vnh sựhộ-phápđắc-lựccủaVua-Sắc- CaNi ,NCa đã gài phục-ưnh àtruyề gv bn-ámôtcáchmạn-mẽ h áog-lý i Đại. ừa-th Mộtrămt nămsau,nốitếp i sựệp ghi n củaàMã- iNg Mi,nh cóLo gàiN -Thọởng nướcTỳ-D ạt-La(NamẤnĐộ) có-Têưnhi rấtốt t ,lúccònhỏn đãthôn-hiểu g ữnnh g kio-ánhgicủaBà-La-Môn,ệ- Ph Đà...,-tnhôni cả g -êăn,Tvhi địa-lý, y-học, số-ọhc. Banđầutuài Ng theoTiểu-,ừath sau-cứu iênNgàh áo-lý gi Đạiàừalà v-th mra ữnnh gbộluậTrunn -quá g ,n ập- Th nhị-môn,í-Tr độ...đểphá-trchừà ấp,chỉrỏchá-nh lýĐạia,-thừ vàđichu-ducácước n để-ph hàng ụcoạign -đạo.Đạiờ an-thừ đóà ngy mộtmthê tỏrạng. ối N tiếpLo àiNg -Tọnhgcóaivị h đệ-tửlàLoNgài -Tríng àĐềv -bàlàữnnh g ười ng có cônlớn g ệc vitrong phátdươĐại gn a. -thừ Saukhp tậPinh ết Ni ơ90 -bành 0m, nă nghĩalàkho ảnếgth kỷtứ h tưTâylịch,cóem anhi àVô- Nig trướcvàThế-thân, saởnh BắcẤnĐộ,trướceo th Bà-lamônáo,gi sauquy-yteo h ật. Ph gàiVô- N trướclàah,n ácgi gộn áo-lý gi Đạiatrước,-hừ cònàTếhiNg ânTh ban đầuut họcáo-lý ig ểu- Ti ừa,th sauờ hn là anh Vô- Ngài trướchướn-dẫn g saĐại ng - . ừath đó Từ aem inh tích-cựcphát-dươáo-nghĩai Đạiừ-thaDuy-ức th vàlàmra cácbộ:Hiển-DươáoThn-giluậ,n iếp- Nh Đạia-thừluậ...cả n àđề Nihag uchủ trươềDuyngv tức, h rnỏbêi cálý:"T i amới gi duytâm,vạnphápduytức". h Dođó, họcthuyếtcủaàgọiNhalàp- Phá tướngDuy-tức-h học,được àhaiNgv xemưnh làkh-taiổcủaáp- Ph tướnuy- Dg tứch ọc. h ưởn nhẢ của g àihaNgnốiếp ti lanrộnsag nđến g ế-th kỷthứ1T0ây-lịchà v làmcho ĐạitaPh-ừậGioáở ẤnĐộđượcphển át-ri mộtcáchrực-,rỡ àluv mờáo-gi lýTiểu-a. thừ 4-Sựsuy-tàcủa n tậGiPh oátạiẤnĐộ-Vào khoản20g sa0nă u khập Phtni - ệt,đạoậtởPh ẤnĐộ lu-mờdânầu di àhv hưn khôngcònabngvónì g nữa.Nguyênânnh củasựsuy-tà nấycóểth quyobaàvlý-dosauđây: .a ĐạoBà-La-Môn,trướcthờikìĐứcậtxuất Ph hiệnlàmộtôn T độcáo-gi ôn t ở ẤnĐộ.ưnNh gtừkhđạo i tđời rPhậa vàcààngycàđược ng phển át-ri mạnì hv ần th-in -btừiình-đẳnvàánh-ság rựcng rỡcủaí-rt huệĐạoBà-La-Mônmấtdần ânth -tế h àvluimãioónàgbvtrn tối g .hưnN hữnng vị g lãnđạoh ôn t áo-gấy i không ã ng lòn,g mộtmặtọhlou-t chỉnáog-lý ih củahọ,mộtmặt-ọanhlọt cũhàng àv dựaoế- thàv lựccủachín-quyề h n,dầndầnhọ chếm i lạiđịa- vịcũvàhếtsức-xích bài ậtGiPh áo. b.-Hồioálà -gi mộtônt ouyê ián-g ởn Thổ-Nhĩ-KìTur( quie)khđã i xâmập nh ẤnĐộbằngquân-sự,đãdùnữnnhg gthủ-đoạnkhốc-liệtđểủy h diệtchá-ph nh áp, tàn hạiPhậtGiáob ằncág chđậpáp, th phchá ùa,đốt ki-đi hn ển,iết g ạih Pật-ử. h ođó, D đạoậthầu P ưnh khôncòn g chổđứnởg ẤnĐộnữa. c.-Lýdoứ th balàlýdoộin -la. i Nếuchỉvìailý h dogoạin -lainói,trên ì th đạo ậtởPh ẤnĐộ khôngdễgìb ịêu-ti diệtmộtcáchhanchónưnhg thế.Sựsuy-sụp ậtGiPh áoởẤnĐộcònlàsựsuy-đồicủaới -gTină ,Phật-ửếu thi ut ếu i th ọhc,ếu thi ần th-in ến ti ủ -th củaiới g lãn-đạo h PhậtGiáoẤnĐộ lúcb ấyờ gi nữa ếu N sựphá-pháchởoàbêikh ng ôncó g sựián-tếp g tiếptayphoá-hạiởb ên ,trong ì th tậGiPh oáở ẤnĐộ khôndi g ễnracácản i suy-h -hoantàvắng ưnhg chúgn tđã a thấyămtrgon thế-kỷtrướcđây. C.-KếtLuận Đứctậđã Ph dạy:cósathì n códiệt, cóì nhtà cóhoại.Vậ ysau mườilăm ếth kỷhưn-tghịn,h ậtGiPh áo ởẤnĐộdầndầnsuy-đồicũnglàmộtsựườn th g.Luật Vô-ườn th chg ph i ốitấtcảữnh n sự g iệc v củađờiày. n Vàcũngdo cáluậ i bến ti -dịch, chổà nykhuyếtì th chổkiabồi,làsón n lặn g ởchổ nà yđểưnh gởchổkhác.Đạođã ậtPh chuyểnđitrunừ g-tâmđiểmlàđã a chuyểnđi untừr -tâm g điểmlàẤnĐộđểlarna,hưnthịn g ởh nướckháctrướclà ênti chung quaẤnnh Độ,ồir saTngrunHog àdần av dầnlarakh n ắpế- th ới gi . KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 2 LịchSửậtGPiáo h TrungHoa A.Mở Đề hưN chtđã únag biếtquahọcbàitrong ứ th ấtnh , cácủa i đạoậtởPh ẤnĐộ, kh trong itrưởnđã gthàn chathânàni câylớn,mộtthâncâyhướnềph gv ía Nam,tứclàamN ôn t ậtGiPh áo ,tthânrong câyướn h vềph g íaBắc, tứclàBắcphươg n ậtGiPh áo. óiN đếnBắcPhươtậGingPh oá,thíquốcđộlớnnhấtàcó v mộtảnưởn h g quyếtđịnđến h ữnnh nườc g chunqua g là hn Truno. ahg Vậymuốnbết i lịchsửtruyền tbậGiPhá oáở BắcphươhangyĐại-thừaậGiP á o,chtakh úng ôntể gh không uyê ng ncứu sựphển át-ri ,sựătrgầm nh củađạotTrhậunP o,ahg kh từ đạoi tmớ Phậ duhập n ovàcákh i ốigười n đôngđảohất n tếh ớigi nàychođếnời th cậđại n . Khchi útađã ng ấy hậnt đượcữnnh đườn g nét g chínhcủalịchsửPậtGih áo Tunr hoa,g ì th chtaúngcũnsẽ g cóđượcmộtàikh v iệm án àmàv usắcchíncủah đạo ậtởPh Việtman trogquá n khứ: B.-ChánĐề: h .-I ThờiKỳSơKhởi eo Th cácsáchsửcòntruyềnlại,thìdânunTr hoađã g cóghe n óin đếnđạoật Ph lâu lắmàrải v rácrodân ng chởúng phíaTây,đãcógười n đãeo th đạoậtrồi Ph .Hưng mãiđếnđờiàĐôn nh án,hg ênệu ih Vĩnb hìnnăhmứ th mười(T.L67)VuaMinhĐế sacái cônVươ g Tuân ng ,áiHâm, Th cảảy th mườimtá gười n quanướcĐaịNhucChi (môtươn c1ởphTiáây,trênđườntừẤng ĐộsaunTrng Quốc) g đểrướcềtvhờ ậP vàcómờiđượcaivị h sưlàCa-Diếp MaĐằng(Kerssopa a Ma)gavàTrúctn ápPh Lan(Fala) nquaTunr hoa. g VuaHanMiĐế nh uyề tr ndựnchg ùaBạchMãđểờ th ậtvPàchh oaiNgởàh đódịchkintruyề h nĐạo. Hađã iNgà dịchkiTnhứThậpNhị ươCh vàmười ng sáuquyểnkikh nh ác.ậtGi Ph áođượcậnởừaht unTr Quốc,g đượcxâychùa,dịchkiđược nh bắtđầuđó. từ DầndầnđạoậtcàPh tbàngrướn h à gv càcàtruyề nh nĐạotừTây-ứt v lụcđụckéosaunTrng gQuốc,gsố ortn đócóữnnh g b ậcnổiến ti ất gnh làN gàiAnThếCao,iLâu Ch CaSấm,ệu, Di Ch úcTr ậtSóc.Ph Số kichnh ửạnPh dịchrachửHáời trohng kỳsơkhởinà ychđã úng lêđến n 300quyển. II.-NhữngThờiKỳưnH g Thịnh khTrong oảnthời g agdàin aàămhơing từkhbiắtđầuduhập n ovàunTr g hoachđến o ện hi đạiđạotđã ậPh ềuinh lầnkhônàsuy thngv teo vongh cácời th đại.Cứkểmộtcáchtỷmỷsựhưnịn thg àsuy hv một vong cáchlitếp êin ấy,tì h viết khônbết gi êuobhian ấi igtnra mớixo,ng vàđộcả i g cũnkh g óớ nh choết h được.Vì ế th phảiúp gi tríhớ n choquýị v chútôing chỉnêulênhữnđi g ểmchín,h ổin bhất t ận lịch tronh trìnến bih chuyểncủaậtGiPh áo unTr ho. ga Trướcêchtin úngtôiphảiêun ữnnh ời gth kỳưn h gthịnất hn ,sauđòêun hữnn ời thg kỳđentốiất nh , đểquýị v có mộtkháệm in khárỏ rệtất nh vềlịchsửtruyềtbậGiPhná ounáTr ghoa. Vềsừưn h thịn g h,chúgtacó n ểth ậnbgihốnời th kỳchínsag uđây: 1.- Thờikỳthứnhứt. mTaừ uốc Q đếnTâyTấn(ếth kỷthứIIIđếnế th kỷtứ h IVT.L).sau khàĐôn nih gHánmấtôig n ,ước n Tàubịchailàmbakhối,tứclàời th Tma uốc: Q ụy, Ng Thục,Ngô.Mặcdùphânchanhưi thế,ữngtronh nước g ấy,t ừ vuachúađếndânađề ngi uquyưỡng eo tngh đạoật,hP àmỗiv ước n đều cóữnnh vị g caTotừngây ă Vứcsatruyề ng đạo n :ởĐônôgN cóiKhNgà ươgTăHội n ,ởBắc NgụycóiĐàNgà mMaCaLa;ởTâyTục h cóâu iChNgà TửHàlà ng mộtcagotăn Tunr hoa,g đãquaTâyVứcọ ch chữPạnh àtìm v uyê ng bản n kichnh ữạnPh đểdịch lại,ầu h làmàugi êmth cho kogki tàn đi nh ểnTrunoa. gh hưnN ph g ảiđợiđếnđờiTâyTấn,ậtGiPh oáunTr oghamớithấyđượccávẽi r của ực rỡ ờith kỳthịnph h ứ áth nhất.Năm310Tâylịch,dướiđờiàThây n T ấn,êni ệu hi VĩnhGiamộtvịcatừTây oăng VứclààNậtĐộ iPgh sangTrừ tuyết ngh pháp đượchânn dânquyưỡng ngcónvạnghà ,ười ng .đã Ngài đàotạođượcmộtsốđệtửcó ến ti tămg ưnh cácNgài:Đạo Anp áPh Hoa. Sauđóítlâu,NCưu- àig Ma-Laập -Th ếp ti ốin sựệp nghi o ằn h gdươgchn ính pháp củacácbối ềntiậ àđã v đưađạounậtTrPh đến oagh mộtđịavịvô cùngrựcrỡ. ín Ch tađo rogihn ạnứ th nhấtầy,n Tunr ogbắtah đầucóhữnn tôn g phimớiá làTma luậtônn tàậônhvn . 2.- Thơìkỳthứhai .-DướithờiamN Bắcềutri (ế th kỷtứ h Vđếnđếnế th kỷthứ VI. ) thời gTron kỳà nyunhiề vịcađã otăng ây g thêmuythếchođạoậtcả Ph gtron dânlẫn agin cảềutri đìn,h hưn NgàiHệLâmđượcamth dựềutri chính.Vàđãuiềnh àniđã g duập nh hữnn tôn g phoitừgàv,án haysánglậpêmth ựnnh tgônphmới ái . NhưàBồ ngi DềĐạtMađãêTrnhitúcừ sagtruyề n nphápềnTôn hi ,àlà v vịtổđầu êncủa ti pháinầyởunTr oha; g àTamNgi TạngChơnĐếdịchtruyềnluậĐại n -tahừ Khởitín,àĐàiNg mVôSấmdịchtruyềết nNi BaT nôn,amàiNg ạcNh đạisưlập aTiêhnôn.Đólàaigđoạnưnh thịnhtứhacủa i PhậtGiáounTr hoa. g 3.-Thờikỳthứba .-Dướiđờihàđườn n ế g(th kỷtứ h VII-IX)Vàokhoảnđầu g ế th kỷtứ h bảy,dướiđờiuav ĐườnáTôn ihg (ônvuag ứ th ađời hi đường),sau một ời th anbị gi phânì tnvá giặcã, gi đạophậpởunTr ogbắtah đầuịn th ph h átlại.Vịcao tngđã ă mởđầu chiđo oag ạnưnh thịn g nầy h làNàigHuyề,n-Trag thườnđược g gọi làĐườnTm-ga Tạnph g ápsư.ậấy nthN kihđi n ểnởước n oàặc hn b ịthiêuhủythất lạcì v ặcgi ã, gi hayb ịsalạc i uyê ng nbảnì v dịchsahaiychéplộn,àiNgHuyền-Trag tựphátđạiuyện ng saẤn ng Độ,tìmọ ch đạoới v hữnn bgậcmih-sư, n vàđichudu khắp ẤnĐộ.Sau15m, nă trNgàởi unềTr v ghoa,đemrấtuiềnh kihtạnn bgằng ạm- Ph Văàtổvn chứccuộcphêindịchsangHán-Văncó.50 trên1 0quyển. Vua ĐườnT-háôngi rấtquýà,igNtrọn truyềdựn n chg ùaĐại-TừÂnđểidịch Ngà kinh vàsaisứsaTâyng Vứctỉnh ki h àph nhv p á sưềTrunv Hog aHo ằn-dươ g chg n á-nh pháp. IV.SáuVịTổhiềnôngT Trungoa H KểvềcáctônphậtGi Páih áo ởTunr Hog ,a thìiềntôn h ì th phtển -rái mạnmẽ h vàsâu rộnghất n .Điều đócủnkh g ônlấy g làmlạ, vìềintônh rấtích th ợp h vớiphần đôncăg cơn ười ng TrunHog vàcáa cvịtổ của-Tôn ềnhi làhữnn vị g thánărất g đượctín-đòsùngmộ.Dườiđâychãy úntagh ết bi quavềcácvịTổ ấy:VịTổiền-Th Tôntruyềởn unTr gHoađầuênlà ti đứcBồ-ĐềĐạt-Ma.Sau khNgàiđượcổT Bát- Nhã-Đa-Latruyềtâm n phápàph v ú chú csaNgài nTrgunHog atruyềhóan àovđời vualươngVõ-Đế528 ( .L) D .ồiingNà xâyàomặt v tườnamthg luôn thiền gtron chínm, ăhn tạichùaTiếu- h Lâm.ị ithNgà tịchtạichùa-Têháởni ùnv gVỏ-Môn, tạianág chùaúHùn ni -Nhỉg bcạn nê hchùaĐịnh-Lâm. Trươckhitị h tịch,TổĐạtMa- có nóikệ bài đểphú-chúcchoàiHuệ- Ng Khả,tức à-QuaTnh ,ng (Ngườiđãchặtcátanhyđểcầuphápới v Đạt Ngài -Ma).Bàikệấynhư sau: Háăn: v gôN bổnlaitựđộ Truyềnpháp độmêtình hứt N o ahkhaiũng diệp Kếtquảtựàênhti ịch D nghĩa: đến Ta xứTrunuốc Qg uyết Th pháp cứumêtình Mộtbôngnảymnă cánh Kếtquảtựà. ênhti gàiHuệ N KhảkếtàaNĐạt hừig Ma, làmtổthứa,ih NXágàităn nlàmtổ thứ b a,àiđạo Ng tínlàtổứ th tư,àiHoNg ngNhẫnă làtổthứămn àNgiHuệv Nănglàtổ ứth sáu,tứclàổt cuốicùngcủaphềTôn áinh ởunTr gHoa. C.-KếtLuận Saukhđọ i clịchsửtruyềbtnGiáPhậ oởá TrungHoa,chgtacó ún ể th rúamột t xét ậvàinh bổíchsauđây: 1.-đạoậtlà Ph mộtôn T giáoạin la,i Ấntừ Độuyề tr nsa. ng Tgorkh n ật Phi Giáo ởẤnĐộ mỗià ngymỗisuyđồi,thìậtGiPh áoởTrunHog amỗigàyn mỗimthê athế n àcuối v cùnchg hph in ụcđượchầuhếtcảmộtkhốiười ng đônđảo g hất n trên ế th ới gi .Vìsao?Có lẽì v ởẤnĐộ,cácàlãn hn đạo h truyềáogiđã n khônết bgi ích th với hing oncản àh ,h ới v sựến ti tển ri củathếgiớicủaời th thế,cứữgi chặtnếpsống cũ,gkh tron ấy i thìở TrunHog a,cácàtrnhuyềiáongđãểuih rõcăncơcủaquần ch,úng ếtbi thíchvới nghi ocản hàn àthời v ế, th luônluônpháthuyữnnh Tông phái mớiđểđápứngchữnohn ugnh cầuhtần in củaữnnh lớp g ười ng .Dođómàđạo ậtởPh unTr gHoakhônbị g mộttônoàiánlấng lướtđược. 2.-Cũnnưhg ở Việtam, n cácutriề đạiởunTr gHokh a imớilêôing ,thìcác ônuagv khaquốc i ờ biaog cũnsùn g mộ g đạoậtvàkhPh uyếnkhíchsựtruyềáo,gin còncácônvuag cuốicùng,lại trái ,ườn th ahgyủy h pháđạot,Phậ rước t khmất i ôi ng . Nhữnsựg kiệnấychophéptakếtluậrằn n g:cCá ônvuag khaquốc i phầnềuhin ữnnh gvịcóđứchạnàsáhv gsuốt n ấy thận cầnphảichấnhưnậtGiPgh áoì th dân chmớiúng đượchuần t lươàước vng àmớinh thịnhtrị.lại Trái ,cácônuavg cuối cùngphầnềunhi lànhữnônhg quânôv đạo,nđã ê hủypháPhậtpháp.Vìthế,ước n đãloạnlạicàlo ng ạnmthê cávà càcủa gainv cácôncũn g gsụpđỗtheovớiđàsụp đỗcủacácước. n 3.-đạoậtởPh TrungHoacó lúcịn th hvàlúcsuy.sự Trong tịnsuy h ấy,cônàgv tộicủacácônuagv rấtlớn,ưnnh kh g ônph g ảilàtấtcả.cCá ônvuag chỉcườn tăng g ượn th duyê g n,cònuyê ng nhânchín,h độngcơchínvhẫnlàới gi tínđồất ànhv là ới gi lãnhđạotGiPhậ áo.Khmài tínđồcóđạoạnh vàlòn h tiưởn gn mạn g mẽ, h các àtnruyề h onágicóãn nh quansásuốt ng ,ì t h dùcácônuavg cómuốnphđạo á cũngchỉ pháđượcmộtphầnôi nàoth .Cũnhưgn khmài tínđồuềthi đạo hạnàhlòn v tin,g các vịlãnđạo h ếu thi thần ni tiếnủ th vàsángsuốt,thìônuagv dùcómuốnânn đỡ g đạo ật,Ph cũngchỉânn đỡg mộtphầnoànthôi. oên,Ch iờ baog cũnế, thg sựxâydựnghaysựpháhoại, trướcđề ênti udoở màbtrongê racả. KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 3 LịcSử h PhậtGiáoViệtam N (TừLúcMớiDuậNph ĐếnHếtĐờià Nh Lý) A.-MởĐề tời Trongh Phápthuộc,vìậnmện v chh uncả g nướcàđa nh suy ng đồi,lạib ịvăn hóaTâyphươoàngvạiđạo lấnáp,ậtGi nPhê đối áo ớiv phầnđôndân g tộcViệt namưnh làmộtônt áohạgi đẳn,g phụuộc, th khôngcóhĩang lýì.g hưnN vì g nếucóiđi a sâuàolịch v sửPậtGih áoViệt-Nameo th dõib ướcđicủa sựtruyềáoginquacácời th đạitừkhdân i tộcViệt-Nammớilậpquốcđếnà ngya ny, ì th sẽthấyPậtGih ữáoi g mộtđịavịquavôtọngr cùntrgcôn o n trìn g gây h dựng văhóan Việt-Nam. Cóể th nóimộtcáchkhônquá g rằn: g Văóanh Việtam-N một phầnlớnlàvănhóaPhậtGiáo. Rútcáchtánih ấttPGihậ ăóaonágvhtr Việtam-N raì th hóavăn ấyậtlà h ,nghèoà ônn cạn g .ChínThượngtọaMậể, tTh ongtr quyển' Việt-NamtPhậGioásửlược''đãóin rấtđúng:ờ 'nh tihần n sánsuốt g của ể th đạo,vớicônghiệp n bốáocủa gi cácổt sưPhậtGiáorấtcó côntogrênlịchsử văhóan nướcà'. nh àgyN nay, đểchậnh ânđứnđắn g cáatròiv quaàsứ trvọng mệnlịch h sửcủa ậtGiPh áoước n hà,n cũnưnhg đểêmth tinưởn h àphvg ấnkhởimàtuọhc,đểathừ ếp ti cáần tinh 'Bi-Trí-Dũn'của g đạomàuyề tr nlạicho cácế th ệ h savề u,chgta,ú n ậtPửh Việt-Namcầnphảiết bi rõlịchsửPậtGih áoViệt-Nam. B.-ChánhĐề .-I ậhtGiáo P DuhậpN VàoViệtam N 1.- Conđườngduập. nh -NướcViệt-Namtanằm trênbđảo á ẤnĐộa,in Ch ữagi anước hi rộnglớn,hadân i tộcđônđảo g ất h n thếớigi ,ăhainềmiv nsáh lạn ng củachâulà Á ẤnĐộvàTrungHoa.Vìđịathếcủaước n Việt-Namnằmởgiữacon đườngbiểnđiẤnĐộđếnunTr gHoa,đã ên chịuảnưởn h uiềngh củaềivănha minấy h . RiềPhênậtGigv áo,ì th sưdup hận ovàViệt-Namcủndo g cảcohai nđườn: g đườngbiểntừphíaNamlêàđườn nv gbộph từ íaBắcxuốn.g só Trong bốnhàtruyề n n áogđầu i nđặt têi chânlênViệt-Nam,ì th ết h bàsư nha làười ng ẤnĐộ,điđườnủy gth saunTrng gHoatruyềnđạoàđã v é h g tạiViệt-NamlàcácNgài:Ma-Ha-Kỳ-Vực, Khươ-ngTHội ă -Cươvàhi -Lươ ng . ng hàtruyề N áoứgtihn tưlàười ng TrungHoa,iNMâugà Bác,đãđiđườnbộg từ phíaBắcxuốn. g Đólàđiều chứnmig nhrằntgPGihậ oávàViệt-Namdocảđường ủy th vàđườnbộg cảph từ íaNamlênphvà íaBắcxuống.Nhưngvìnướctab ịunTr g Ho ađôộh ótng mộtmăgàn savà uđó vẩncònlệthuộcvàohóaăn vàchíntrị h nêvềsau cođườn n truyề g oátừngiunTr Hog asalà ng conđườnchg ính 2.- Thờiđạiduậnhpđầutiên. eo -Th cácsửađá gi tcậnig y,thìì hàtn ành truyềoián-gđầuđến ênti Việtnam(lúcb ấyờ gi làđấtGiâu) ao-Ch làMâu- Ngài Bác, ười ng quậnThươôngN tứclàNgôâu Ch (unTr Hog abâygiờ). Saukhuaiv Hán Li-Đế nh mất(189)ước n uTà ườn th lo g alạc, n gàtheo Ni mẹquaởGiaoâuCh và truyềđạo nbá ật. Ph hàtruyề N áoứgtihn ađặt ih chânlênđấtGiâu oa-Ch lààKh Ngi ươ-THội n gă , ốc Ngài Khươ-Cưng (Soadie, an ẤnĐộ. ) Mụcđíchcủaàlà Ngi saTrunng gHoa, ưn nh gônthâng củaàsaNgi gGin ao-ChâubuônnNgàicũn bê á theo g đườngGioa- ChâuđểsaTrgunn Hog . a TrungHoalú cấyđời về Tam-uốc, Q iđến Ngà ước n Đôn- g Ngôvàđượcô- Ng Tôn-Quyềsùn n mộ, g xiquy- n yvới(Ngà229- i 252. ) ưNh thếlà NgàiKhươ-THội ăng é gh lạiGiao-Châuvàokho ảnđầu g ế th kỷtứ h III,sauT ây lịch. Vào khoảnữagi thếkỷthứIIIđếncuốiế th kỷtứ h III,đấtGiâu oa-Ch lạiđón ếp ti àsư hain ẤnĐộnữalàNgiMaà -Ha-Kỳ-Vựci-Cươàhv Lươ ng- ,ng btrênước đườngsanTrung gHo atruyề-áogcủa ni các,gàiN vàođờiThàần n (265-306). hưN ế, th cóểth nóirằn: g Đạo Phậtduậpnh đầusaênti ngViệt-Namtrgo n kho ảncuối g ế th kỷứ th IIđếnế th kỷthứIII,sauây T lịch. 3.- Cácmôphn áiduậnhp .-ờiongthTr kỳđầundu êti ập nh Việt-Nam,đạo ậtchPh ỉphớtquađất ntrê ước, n chưacómàusắcệt êbingr àdân v chúchng ỉmớiếp ti xúcvớiĐạoph tậ-rongPh ươện ting ờ th cúlễ ng mà bái ôith . ải Ph đợiđếnàbămivan sau,đạoậtmới Ph âm th ập nh dầnodân và chúvàdo ng ảnhuởngcủaPhậtGiáoTunr Hog . a Cómộtđềuchúạc tang êhlàin , mặcdù ậtGiPh áounrT gHoồm ag mườitônph,ái màchỉcó-Tềôn nhi làđượcuyề tr đi n saVing ệt-Namtrướcất nh vàmạnmẽ h ất nh .ôn T nàyđượcuyề rt vàoVin ệt-Nam trướchếtdoàiTNgỳ-N-Đai -Lưu-(ViChi truci ain )đưasa(580 ng ).iàlà Ng đệ-tửđược truyềntâm-phápcủaTam-tổ-XáTgnă ,n àchv ínhlàsơổ-t -Tềôn nhi ởViệt-Nam. ĐếnđờiDường(820) lạicóiVô- Ngà ôn ng -Tônh gởTrungHoasatruyề ng n áog,i lậphph tàn -Tềôn h iná ứt h a; ih kếđólàcácphảo iThá -Đườn,g oTàđộn - g, Lâm-tếv.v..lầnlượttruyềsan nVig ệt-Nam. Tómlại, đạoậtdu Ph hập n ovàViệt-Nam, chỉcóềin-Tônh làgâyảnưởn h g mạnmẽ h ơncả. h B.- hậtGiáo P DướiThờiHậuLýam N Đế(571-602 )Vàắc B ThuộcLần ThứBa(603-939) TừkhtGiiPhậ oátruyềàoVinv ệt-Namcho đếnời th Lý nTiề m-Na Đế,kểcả tnbarêăm(189-548)ưn h n vẫng cònnằmời trogh n kỳphôiach-tih ưacógìđáng gọilàthạnhàlắm. n ĐếnthờiHậu Lým-Na Đế571 ( -602)àBắc v uộc th lầntứ h III (603-939)ậtGiPh oámớib ắtđầubướcothời và đạt ànht . 1.-Giaiđoạnthứất nh .- Sựruyề t -Tềnbáônhi củaTàiỳ-Ng N-Đai -Lưu-Chi ởTrungHoasa(580 ng )đemền-Tônhi truyềbvào,ná đượcgười n Việt-Namhếtsức sùngmộ.ođó, D lầnđầuước ntiê Việt-Namđượcết bi đếnTềônnhi àNvTgiỳ-N-i Đa-Lưu-ichCh ínlà h sơ-tổphền-Tôn ihá ởViệt-m. Na SauàiTNgỳ-N-Đai -Lưu-Chi cóáp-PàihNg HiểnlàđệtửcủaàiTNgỳ-N-Đai -Lưu-ối inCh ệp nghi thầy,đemđạo ậtuyề Prh nsâugdân tron chú. ng 2.-Giaiđoạnthứai. h hưởn -Ản của g đo ba uyề àntr náogi: Đếnđây,tPGihậ áoViệt-Nambắtđầu thịnh.Lúcbấyờ gi nướcđa ta glệ n thuộc àTnhùy,uav Cao-TổhàTùy n ,e ngh nướctđạo a ậtđa Ph phng tển á-ri mạn,h nêvua bchan ocácvịdatăởnhg ướcn ămtan òm h lễật,v àsắc v lịnhchoxâypthá ởởchùa áp- Ph Vân,chùaTrun-Khg cùn ánh cág cdađịa nh khác. SauànyTùymấtôi ng (618)àĐườn nh gkếệp, nghi uav Đườn-CaoTổg củncó g bchan oAnam-N mnă ọênvigcXá-Lỵsắcvà dựnchg ùaxâyáp.th ũnC trgoađo in ạnnày,ữnnh àtrguyề nh áonTrungi gHoẤnavà Độ,ườn th g mượnđườngnướctmàa qualạ.gorkh Tn đi i ngaViệt-Namcácàtườn iNgh é gh lạiítlâuđểthuyết-php, á dođóchungtacũnchg ịuđượcềuhi n ảnhưởntốt g .goTrn sốữnnh gdotruyề nà áo giấy, n đagkể n ất nh làbđo a sanà uđây: )-Đoa thứ nà nhất:GồmcócácàiMiNg -nVih ễnphpá sư,Huệ-Mạnền-htisư, vàVô-Hàền-sư, hti đềulàười ng TrunHog a. )-Đob thứ nà hai:GồmcácĐàgàiN m-Nuậh ph n áp-sư,rí- T Hogph àn áp-sư,à v -GiTngă à-Bạt-Ma(Haàđề Nig uười gn TrunHog àNgisaav ugười n Tây-Trú c). c)-Đoứ thàn ba:Gồmsáuàsư hn Việt-NamlàcácàVân iNg -Kỳtền-sư, hi Mộc- Xo-Đềa -Bà,Khuy-Sunph g pá sư,Huệ-ệm Di pháp-sư,Trí-Hàền-sư hti b ốnàiNg đầuười ng Giâu, oa-Ch Naigàsah uười ng -Câu Áih -(hTanHóa,hệ- Ng Anbayờ) gi . CácNgàin yđếutừViệt-Namđisacầu ng phápởTây-Trúcvàtịch,phầniềunh rất sớm,ởẤnĐộayh Tích-la. n 3.-Giaiđoạnthứb.a Sựuyề tr báncủapháiVô-Ngônôn -Th g: Vàoămn 820,ướcn talạiđượcmộtvịcathuộc o-ăng ph-Tiônhềná sang truyềolậ iávàng pnhmột tà ph-Tềháinônứ th ihlà a àNgiVô-Ngôn-Thôn. g ọgàiTrịn hN h,quêởuản Q âu. g-Ch Lúcỏnh àiNgđãmộđạo,xuấtatui g họctại chùaSog-Lâm, n đấtVũ-âuCh ết Tri( -Gia). ng TínđigàiNh mề đạm,ítnóihưnn sự g lý gìcủnểu, hig ười ngê thờiấyọilà gNà Vô-Ngônôn -Th . g Mộtôm h đa ài Ng ngồilễật,Ph ặp g mộtvịt-sư iềhn đếnđiểm-óah chivàoNg đưaidi àNg tìmđúcMã-Tổmàamth ọc. h hưnN đến g Gi-Tây,ang Nnghe ài đức tin Mã-Tổđãtịchrồi,đi Ngàêni đếnxitòn n gsưới v ổt Bạch-Tượngtên-sư.hi Mộtôm h buổi gontr iản g ,g cóị v ọ ch ỏignhtă Bạch-Tượng: ế Th onàlàpháp-môncủaphĐại ái -từah? Tổtrảlời: Tâmđịaượcnh ônth ,g huệậtựnh chếu i ghĩa(n là:nếutâmđịaônth grồithìmặt trờihuệtựiêchnh ếu i sá). ng e ghN đượcmấycâu ấy,NàiVô- g ôn Ng -Tônh gliềgọđạo n .trởNgài ềQuản v -g Châu,trụtrìtạichùaAn-Hòa. Đếnmnă 820 ,àiNgquaViệt-NamtrúởchùaKiến-Sơ, làù-nPhg Đổn(Bắc g )tNingàhrọyồi ng xâymặtàoáchv màđịn ềthin h.Nhưthế đãmấyămn màkhônabết ig ;chỉcóvịsưởchùaấylàCảm-tền-sư Thài biết Ngàilàbậcđắc -tăngCao đạoôn tr gph-Táềônhin ,êết nh lòngkíntrọờ vàhng làmthầy. Ngàithị-tịchmộtcáchrấtniêtự-ha tại,oămvàn 826Tâylịch,sau khi truyềntâmấnchoàiCảm- Ng -sư ềnhTtài CgàiN Tthàền-sư ảm- i lạitruyềntâm-ấnchàệnToighN -Hộiây vàg àthn mộttruyềốn thn chg o phVôái Ngônôn -Th (tsẽ Cghúna họcếp ti cátrong cdờivua sau). T lại,ongtrkhoảnthời óm g agần in bốntrămăm, n đời từ Hậu Lýam-N Đế (571602)- chođếnhếtthờiký Bắcuộc th lầnứ th ba(603-939),sựtruyềonágiởViệt- Namcóthểchailàmađo big ạc:aiđo g ạnứ th nhất,do côngđứccủaphTáiỳ-N-i Đa-Lưu-i; Ch aiđo g ạnứ th ha,i docácđouyềntrà iounnágTr gHoaváViệt-Nam,và sựkhuyếnkhíchủnộgh củacácđờiuav TùyàĐườn v ; g ađo gi ạnứ th ba,dophiáVô- Ngônôn -Th . g III.-hậGPtiáoDướiời Th ĐinhVàTiềnêL (968-109) 0 1.- Tìnhrạn t gổngt quátủa c hậtGiáo P trongai h đờiĐin, h Lê: ađời hTrongi vuanầy,đạoậtđượcPh tến i phátrấtu. nhiề óC thểóin ĐạoậtPh trởđộc thàn ônt .Tấtcảóanhvă ,chínhtrịtnước, ogr mộtphầnlớnđềuuộc th ề v -sĩ, tngă chêoĐạo n tđượcPhậ phổến bi dễdàtroquần ng chú.ng MặcdùáoNh-gi vàLãoáogđã i truyềàovtnừlâu,ưnnh gkhônlà g msaocóuythếđượchưn ậtGiPh áo . utềTriong chínì ht àNgô-i Châu-LưulàmđếnchứcKhuôn-Vig ệtá-sư; t ih trong ới gi tăg-sĩ n thìàNiTrgươMagn là -Ni m-Tănglụcđạo sĩvàphpá sưĐặngHuyền QuagnlàmSùn-Cânhg uy-. hing SaukhiĐihàn mất nh ôig n ,Lê-Đại-Hàlê nh nkếị, v chónglạiquânhàTốn n g (980được )và lợi ăngth .ađo iTrgon ạnày, n cácvị-tăngsĩlạiđượcệt bi đãi; ơnh uav Lê-Đại-Hàườn nth triệu g thỉnhcácvị-tTốn nghă àogềuvtri đểỏibhàn ệc vi nướcà v khuyếnkhíchệc vi truyềph nbật-áPh áp. Đềuđáchgn úýaongiđo rt ạnà nylà,saukhiđãòah vớiTnhàốn,g uav Đại- Hàhsan sứ i satriuềgn cốnàTnhgốnvàxi g nthỉnhbộ"Cữukinh""Đạivà tạnkig nh" đemềtruyềv bán.Đâylàlầnđầuước ênti -sĩtăng cônkhg aisatnghỉnhkiởnh Trung Hoề. av Mộtđiềuđáớ gnhi nữalàtrgoađo in ạnnày,ới gitron tă-sĩ ng cóhaivị caoxuất -tăng chđã úng làmẽv achngv onướcàmột nh thời.ĐólàNgàiKhuôn-Vig ệt á-sư tih àĐổ- vNgi uậTh -sư. ềnthi 2.-Khuônệt vi thái-sư:-ọôNgàih phápệu hi làânCh -Lưu,quêởlàngt-Lỵ Cá , trụì tr chùaật-ĐàPh .uở Th ỏnh àtheo iNg họcNho,lớnlêtọiới ngh ởVân-pho ng -sư ềtnhi ở chùaKha-Quốc. i TừđóichàNg uyêđọ n ckiđi nh ểnàPhật,n ểu hi được mọlẽ i cốtyếu củaiền-Tônh ,tiếnmtăg lừlẫy ng ước. trong Năm40 Ngài uổi t ,uav Đi-êhoànvời gti àoỏivh đạo,àiứnNg đối g tườn nhi ,g uav rấtmếnphụcvà phglà o n mốn -Thăng . g Nămsau vualạiphàlà oiNgn mKhuôn-gViệtá-sư ith (KhuôngViệtlàười ng có côngúp i đởsửasaười ng Việt). ĐếnđờivuaLê-Đại-Hà,nh Ncàgài nđược g kínơnữatrọhg .Baêuohin ệc vi quan,ệc iv nước,uav ườn th tệurig àiNgđếnhỏi.àiởNg ềutri đượcítlâuồi r lấycớàgi yếu xicán oê,v dựnmột g ôing chùaởnúiDu-ý.h Ơíđó,Ngàimởtrườndạy g hạc,ọ ch tròđếnrấtđôn. g gàyN rằma,thángi ệu hêni Tuậh thứ n-Tiê ađời hi àLý,nh ọĐaNigà - Bảoiền-sư th làđệtửânth tíncủađến àiNg ,t ruyềntâmphp á quabikệ à sauđây, rồi chắp taytêhian-ị-tịch. guyê N văn Mộctrunuyê gn ữunh hoa, Nguyênhỏaphụchoànsi,hn Nhượcvịmộtôv hỏa, Toảntoạihàdosinh? ịch D nghĩa: cây Trong ốn v có lữa, Talữa i mớisánglòa, Nếubảocâykhôncó g lữa, Cọsátsaolại?ra tgàọđược ih N 81uổi t ,àlà v ười ng thứtưđượcuyề rt ntâmphápcủapháiVô- Ngônôn -Th . g 3.-Đỗ -ThuậThiền n -sư: dòn gàiN ọĐỗ, gh khônrõg guyê n nquáởn đâu,xuấtuở atừ-gih ỏ, nh ới ọit-gh vớiLo-TnọgPhù-Trìiền-sư. th KhàTiênLê h mớiệp, àntghi ườn Ngàith g đượcời v àoềuvtri đểbànluậchn ínhtrịvàoạing o-agi.VuaĐại-Hàthườn n ọgilà Đỗpháp-sư,chứkhôndá g mọichg ínhtên.Ngàilàmơrthấthay,ườn thvà được g cử rađểđốiđápvớicácsứ-giảTrunHog . a iênệu hN Hưn-T ghốnưthg Tền-aàLê ih ,ị- Ngàith tịch,ọ đượcth 76tuổi. Ngàicólàmquyển"Bồệu Titáh sám-ối h văn", naytruyềnlại.là Ngài đờipháp truyềốn n-th gthứmườicủapháiTỳ-N-Đai -Lưu-. iCh 4.-nxchunNậét gvềPhậtGiáotronggiaiđoạnày: n ậtGiPh áođờiĐi-TiênhHoàTiền-Lê gv ,sởdĩđượcưuđãiàgiữv địavị độc-ôn t ,ì v hữnn lý g dosauđây:cácvịtă-sĩ ng phầnunhiề làưn nh xv g ịbcá họcthâm Nho.ữCh oNhmặcdùtrướcđóđãđượcđemdạyởđấtViệt,ưnnh vì g chưacókho a tcử, hi nêítngườieo th ọhc.ỉCh cócácvịềtin-sư, h vìcầncứu ênghi PhậtGiáoqua kiđi nh ểnb ằnchg ữ Hán,ph nê ỉọch oều. nhi ữnhN ị gv sưlúcbấygiờ,atúvừc Nho,ểu hừiav đạolýmàừacó v đứcạnh ,h ì th lẽdĩuhiêtrềong đượcvuagọtrn ,vọng oàingdânchđượcúng kínnể. h Đạoậtđược Ph ạnth ađọ tgihroàn àany cũngkhôncó g ì g đáạc ng . êhin IV.- hậtGPiáoDướiThờià hN ýL (101012- 52). 1.- Dướiđờiý-L ái- Th :Tổ .a VuaLý--Tổhái àtìn v ìn h thPGiậ oádướiđờinầy(1028) - . VuaLý-Táiổh úhtênylàLý-Côn-ẩn gU ,conuôicủasưLý-Kh-ánhVânở chùacổpháp,áoới iọgvth àVạn Nig Hạn-ềThniSư.Saukhvuai Lêọ-TuNgaềri mất,imới Ngà lênôig kếvị,lâyệu hi Tuậh êđón-inTh gđôởLo ngThă (nHàg Nội). Lý-ổi-Thá làmộtậtưPh thuần,ànht êsan u khlê i ôing ,àiNghếtsứcchú trgọ n đếnsựuyề tr -btnáPhậGioá.Niđã gà dưngrấtiềnhugôin chùađộ và rấtềuhi n tăng ch.Đá úng chng úýcả hơn lànăm109,saàiNg sứ i ần th sanTrung Hog tahỉnhkinh đemđể ềv tạikiện nhvi Đại-Hưn. g uềTri đạiànycó thểóin làutriề đạimàPhậtGiáođượcịn th hđạtất nh .cCá vị ềtsư nhi lú cbấyờ gi ưnh àgiVạn N -Hạnh,Đa-Bảo ,Sùnạm g-Ph iền-sư th đềulà ữnnh gbcậ dangmàhtă ànuavh rầttíng. ọtrn oêChsự n truyềáogincủacácàiNg rấtdễdàcó ng ệu i h quả.Nhữngvịdatăngàhyđềuởaph ih Táiỳ-N-Đai -Lưu-Chivà Vô-ôn Ng -Thôncả. g b)Vạn-Hạn-Sư: ềhTin uyễn ọgàinhN ,khônrõg ú tênhylàì, g gườin làCổ- ng p. Phá Gia-đìnàihNg đờiđờithờật,Ph thôngàiN mig nhxuấtchthuở ừgún ỏ, nh họchếtmta áovàtinhg ôn th áovềglý i àPật. hn Năm20uổi t xuất gàiN ,a-gi theo họcới v -ÔNgàiThền đạoả, gi tứclàvịưth aiđược h uyề rt tâm n phapcủaphTáiỳ-NiĐa-Lưui. -Ch ài Ng chuyêntậpphp a "Tỏnt-rìg -tam-ma-địa".ười Ng đờiườn th xem g câunóicủaàiNg ưnh ữnnh gcâu sấm.ời tThongr uav Đại-Hàcònnh sống,àđược N ig vờiàoềuvtri hỏi ệc vi quan. măN Tuậh ứ -Têhitn IX(108)ikh Ngà ônđa g uốmì g màtịch.àNhTig đượcềutri đìnvàcáh cđệtửcủaỏaNgàih ngvàthờ á ởp. gtorhán Tướcr khitịch Ngàicólàmbàikệưnh sau: guyê N văn: ânTh ưnh điệnảnhữu tòaô. nv Vạnmộtxuânuinhtv tựukhô. mNhậ thịn vận suy h vôbổú y. ịn Th hsuyưlộ nh thảođầuphô. ịch D nghĩa:ânTh hưn b ônchg ớpchềui tà. Cỏxuântươốt ti ,thuquaụnr rời g . Sáchsuy i thịnệc vih đời. ịn Th hsuyưnh hạtsươđầu nrơig cà. hn 2.- DướiđờiýL ái Th ô(10 Tn 28-1054): .- a Tìnìn h tPhậGiáodướiđờivuanày: LýTôn ái h ối n ôi ng Táihổ,lấyêệu nih . nhiêTà àcũn iNg là g ười ng rấtsùngmộđạoật. Ph Saukhiđádẹp nh ặc gi chmêi ởđất Hòaâu gChn ghệ (n An)về, áTônih sắclập95ôign chùacửlễkhàánth,hạchếu i miễnthuếchodântrong nướcmộtm. nă Đếnămn 1034,Tôn ái h đổiiênệu h làTônh ụy, Thg lúcb ấyờ gi nướcViệtam-N đượcàTốn nh gbanĐạitạnki g àtựnhv saisứthỉnqua h nước. ta Hàhđộn n ấy g âyg mộtảnhưởngkhảquachn ohậtGiP áonước,hàn àmột v hdự inv chuotriề đìnàLý nh lúcb ấyờ. gi Từlú clãn hận Đạih tạnki g của nh àTnhốn,g vuaáTôn ih ườn th đến g e ngh kiỏivàhn đạoới v Lão NgàiThền iềnsư th vàtựxưnlà g đệtử.Vềsauvuađược ềnLão NgàiTh uyề tr tâm n pháplàười ng ứ th bảytđời rong uyề rt ốn nth của g pháiVô NgônThôn. g ưới D đờià nycóềuinh vịcaogrất tăn cócônsự gtron truyềnbáchínph h p, á ưnh àHuệ ngi Lithềnsư, i ĐịnLươ h tnrưởn g lão g ,ềTLão nhi sư ềnthi .v v .. . b.-HuệLitsư: ềnhi ọgàiLâm, hN ục tên làkhu,quêởĐônph g ùliệt,uyê ng nlàcochn áuLâmPhú ởTràSơ(Hàn Đônbgâyờ) gi .có Ngài tướnmạo g ôi h ô, ng nóiă lưulotá,ỏhtừn đã nổiến ti gănvhaychữtốt.ữnNh gkhohcòn ọin athời ừ giờ,ànilại g êcứu nghi kiật. Pnh Gần70uổi t thgàeo iN họcđạoới v iNgàĐihnHuệ-sư ềthin .từđósựut họccủaicàNgà àngycàtniến g .Khđược i sưphụuyề tr ntâmphápcho,mới Ngài đi óahàn khắp chốntùnlâm, g rồiđếnnúiBồđề.Mỗilầnồi ànNgi nhầpđịnhítất nh cũnămgn bảygàny.gười N đờib ấyờ ig ườn th àgọilà N ông"Phậtsốn". g Nuahàv chười ong đithỉnềugàihnN phen,mới Ngài chịuều. triv Saukhđà i mđạouav rất kínph h ụcàph v àilà gNo n mchứcội N cunph g ụàtrnguyề ăv sắc n ởchùaVạnTuệ gầntàhLo Tăng . ng Mộtôm h đại trong nộicóuết ht việcchayđãicáctăsĩ, ng uav hỏi: -Đốivớitâmuyện ng củaPhật,cáchọcả ig thườngcãiu. nha Trẫmmuốncác b ậcượn th gđứcởđây,bàytỏ chỗsỡđắc,đểTrẫmđượcết bi sựọhcấn v củacácàiNg ưnh thếào n? HuệLiềTsư nhi liềnứnkh g ẩukệ bài sauđây: Sốnàngynaybiếtgànynay Cònxuânuth trước,aihylàmgì? Vualạihỏi:Ngà ytườn h Hòa g -Tượn h ườn tgh là g mệc vi gì? gàilại N đọc: guyê N văn: úT ytrú chuỳnph hoa ioạing cảnh BạchvânMiuyệt hng lộ tonchà ân ịch D nghĩa: Trúcếc bi gđâuhoavàn cảnkh h ác ,Ttrongă mâybạcện hi tonchà ân. Saukhềcun iv ,g uav địnhsaisứrớậịC hỔ ễỔv'@ ï @ ctẻìa0;Ọđ8--u u3ơroF nglàmÁyắeắaiư-cvẢơaÁï@ uắ )-TaìnhìnPhậtGiời áogthrn kỳà ny: Lý-Nhân-Tôn,mặcdùkhlê i nôig Lý-Nhân-Tôntuổicònỏh n màrấtthông mi,nh nhdủn a . g Nrất gài âm h mộPhậtGiáo, chcôn oàênig ệc gvi ềutri ch,ánhra Hoúmưa ain xatần h ữn khóc Trexaióhng ổith Báhađà -N n. 5.- Dướiđờiý-L ầnTh -Tôn(1128-1138). Lý-Nhân-Tônkhôncó g con,lập concủagđệ hoàn làSú-Hign ền-Hầu lêlà n m áTử, ih saulêôi ng tứclàTần h -Tôn.mNă êươinTCh Bảo ng Tựứ th tư(136ua)v mắcbệnhnặn,g ờ nh cóMi-Khnh ônsư ềTn-ghi chữakhỏi,vuanê phgcho n -sư oềnthi làmquốcsưsắc àv lậpchùaLi-Cảm. nh đời Trong ànycủncó g unềhi vịdatnghưă Mi-Khnh ônHuyề g- nSư,Tônh - g BiệnThiền-sư, Bảo -GíamềTin-sư h àđặc v bệt i cómộtsư,i n coámột ing ị v ohàng ânth ,tứclàbiệu- àD ânNh .Vịsưà niytọiới gh vớiânCh -Khôn-sư, ềTginh vàlàvịi n đầuph ntrogiê T áiỳ-N-Đai -Lưu-. Chi rNa,goài ời rothng nàycũncó g ềuhi n vịcao ph tngroă áiVô-ôn Ng -Thôn,g Tảoh -Đườnmở g đạogdạy tràn đệtửhoặcđiành hóa,dùngphápuậth tcứuúp gi kẽbệntậrất h iều. hn 6 Dướiđờiácc vịvuacuốiđờinhàý: .- L ý-L An-Tôhn 138- ( 175),Lý-Cao- Tôn176( 21 1- 0,) Lý-Huệ-Tôn(1211225) - . ).a Lý-An-Tôn h àthời v đạinày: ần Th Tônmất,itửhá ên-Tộhi lêlà n muav lấyđếiệu h làAn-Thôn.An-Tôn h làđệtửcủaiền-sư Th (pháTảo hi -Đườnđược )à gv truyềtâm n pháp, tứclàvịđệtửứ th tưối n uyề tr ốn nth của g phiThảoá -Đườn. g hữnN vị g -sư Tiềnh cótiếnđời gtron ànylà:Trí-huyề T ,Amn Trí,Bảo -Giám, Viôn ên-Th -ềgThsư. in àViiNg -Tênhôn-sư Thiềng đượcphgolà n mquốcsưàoămvn 143,tịchnăm151,72 thọ uổi t .có ài Ng trướcctá ữnnh bộg sáchện hi cònlưulại: ư-Ch tích Phậ dưsự(30chươ). ng -Hồnchg unvănbgký i àtạp giTăn lục(50chươ). ng ơ10b-àith b.-LýônCaoT ời tvàh đạià ny: An-T hônmất,áitửTh Loối ng-Cá ôing ,ệuhi làCao-Tôn.ôn o-TCa lêôi ng mớituổi ba ,cônệc gvi ềutrogin aotyngir quaph n ụcháHồ- nh Hiến-Hà. nh Cao- Tônlớnlêụthn áogvới i àTgrươ iN -Tam-ng TạniềTg-sư nh trgph o n Thảo ái -Đườn. g đời Trong àny,tuyvuachú a,cácb àcungphàtriềuv đìnư(nh áúthiyT ô- Hiến,-Thàn báitảo h ô-Ng Hòahĩa-Ng )đềusụnmộ g Đạotậ,Ph ưnnh gsựphát-riển khôncó g ì g đặcsắcđákể. ng Vậnướcđaxuốn ng g,PhậtGivà áo củngxuôitheođà. c)Lý-Huệ-ôn T ớiv thờiđạinày:-itửThá Samnốiôing ôn Cao-T , tứclàHuệ- Tôn.àLýNh đếnađo gi ạnnày, đãsuylắm.Tềugotrin ì th ổi n lo ạn,uav khôncóg ực th quyề,n dân oàing ancũn gi gkhônđược g yêổnn .ođó, D tậGiPh áocũnbị g ảnh hưởntheo g . ămN 1224,Huệ-Tônchnágcáiđờilàmuav ,truyềôi ng chocoimới áng 7 tuổilàcônchg ật-KiúaPh m,tứcLý-u-êiCh Hòa,rồixuấtaởgi chùaChâno-ági,tự xưnlàg Huệ-QuagĐại n -Sư. Lý-iêu-Ch Hotràuyề ng gôin cho chồnglàTrần-Cản. h Lý Nhà chấmdứtđấy từ . ! 7.- nxchunNậét gvềPhậtGiáođờià nh ý. L ếu N ởTunr Hog ,a đờiĐườnglàđờiậtGiPh áoịn th ất nhà ,ì th ởViệt-Nam đờiLýlàđờiPhậtGiđược áo ịn th ànhất. ơnaihtrămTog năm,ĐạoiữậtgPh địaị v độcônt mọềv ph i ươgdi n ện:Đạo đức,ọc, hvăn chtrị, hán goạin oag. i TámđờivuaàLý nh đềusùnmột g Đạoậtvàcó Ph uiềnh vịđãxuấtađắc gi đạo.Cácị v trđời Tăong vuaấylànhữncag ,oTăng Đại đức,ôn th àữgtáivh unhiề địavịquaềutriongọ đìn. h Khônữnnhg thế, g các Ngàicònlàhữnn là g isĩ th lỗilạc,ữnnh àoạinhg taogàiìnnhữnvà àmô gn h phạmuyêb nác.cCá iđã Ngà tậnụyđemcásơi học, sởđắccủamìnập nh thếcứu đời,gâyuytínrấtlớnchoĐạot. Phậ ínCh cáh cNàiđã g ếp iántg cảichínmột h cách hùnồn hg b ằnữngnh độn hàng gcủamìnrằn h g:Đạoậtkh Ph ônph g ảilà yêmế, th unh ược nh màchínlà h tíchcực,dỗnmển g cứu h đờivàđãgóp cônrất g lớntrocôn ng g cuộcdựnngướcvàandân.Đọ clịchsửtậGi Ph oánướcàđến nh đọnàay, chúng -sĩ tngă ậtvôh cùngphấnkhởicàvà êmgthn tưởn in àogvsứmệnhcứuđờicủatậPh Giáo . KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 4 LịcSử h PhậtGiáoViệtam N Tếp i Theo ( Từà Nh TrầnĐếnCác VịVua ĐầuàNh Nguyễ)n V.- hậGPtiáoDướiời Th à Nh Trần(12140 25- 0 ). 1.-Tìnìn h chh uncủa g tPhậGiodưới á đờiàTrần nh : hàTrần N nốinghiệpàLý, nh ưởn ahtừ vềmọ g ph i ươ-di ng ện, mộtdisảnquý buá màhàLý n đãxâydựnatgrêế ihn kỷ.RitềPhậGiênvg áo,mặcdùcuối về đời àLý, nh utềri đìnhgặpềuinh ụv ội n bến i vàtrgph on áithềnmôn,ítcóđượcữnnh gvị cađại o-Tăng -đứcưhn ởđầuđờiLý;ưnnh gtrodân n ch,úng Đạotậđã Ph thấmuần nh sâu xa,đâuđâu củncó g chùa,cótượnậtđể Phg tínđồ sùn. gbái Bướcsagđầu n đời àTnần hr ,cóuềnhi lýdokhiếnchú-tưởn aing rằn g Đạog Phậtsẽđượcphển át-ri mạnm, thê nhấtlàcácị v uav đầuhàTrnầnlàữnnh vị g uav ônth gểu hi vàsùnmộ g ậtGiPh áo còncả ơnh ữnnh vị g vuađầuàLý. nh Tế h màĐạotđời ongậrPh hàTrầnn , chỉthịnhphátrgkh o n o ản50g ămn đầu,ồir dừglại n obộáivàth mãi.Vìlý hai do làmcho Đạoậtkh Ph ôntghểến ti phátđượclàởonài,gb ê sựcạnrtáoanhết i ,có uiềnh khilàcảmột sựđànápcủaKhổn-Gig áo ;àởv ,gobêntr áogilý Đạodần ậtPh dầnb ịxenlẫnmêtín, dịđoncủa a ữnnh áogtài,o ạing đạomàcácvuachgđời oúatrn àTnần hr rấtsùnmộ. g Vìhữnn sự g mê-tín,dị-đonày, a Đạotậrước Ph comắt n ữnnh àthức gn ả, gi ất nh làphíaKhổng-Giáo,trởmột hànt cáđạo i vôbổ,guy n ểm hi chođờisốngquốca. i g cCá nhoàđuauah n côngkíchtậGiPh oá.uTriề đìnhmỡ ữnnh gkỳkhảoạnh -tăngsĩữnvềnh áog-lý i thônườn t hg . g Nhữnị vg sưàointh hỏnì thg phảio àntục. h ữnNh ười gn đổ t ih ì th đượcbổlàmchứcu-Tiềr cun(cog ivệc cáccung),Tu-riề qua(ncoiệc v cácđề),n ều-Tri tự(coệc vi cácchùa).ậtlà Th một ệnhi tượngsuyđồirõrệt:các-sĩ tngă phảiđiiđể th ữgi chứccoệc vi cúgbinởá các cunuagv àcáv cđềmin ếu.Mỉamacai yđộcơữanh , làđời trong vuaế- Ph Đế(1381) -chtngă úcủa ng đạobilại từ b ịệu tri p tậ làmànmột th đạodưới bnhi sựthốnglĩnh củamộtvị-sư ềThin đểđiđáhiặc gn Cêm-hi à. Tnh 2.-Cácị v vuaàTrần nh có cônvới g sựtruyềp hật-Pbán : ưhN đoạnđã trên óin ,đầu ongtr đờiàTrnhần,cóềuhi n vịvuarấtsùnmộ g ật-Ph áp Ph àđã v có cônlớn g đốivớiệc vi truyềb náĐạoước. tgronPhậ ). a VuaTrần-Tônhái (1225-1258): Trần-Tôn hái húytên làTrần-Cản,h chồnbgàLý-êu-iCh Ho. àng Saukhđược i vợườn nh ôign ,Trầni-Tôn áh trởvị ànth vuakhauyê ing nđờiTrần.àlà iNg một vịquốcươv ếu hing đạorấtsâu xa.Khmới i lêngôi,iđã Ngà loiệc v truyềnbáĐạo ậtbPhằngcáchlập chùa,đúcchuônộgvàh trìật,Ph p,T áPh g.ăn Ngàilạicònsoạn đượctập ai h sáchrấtcóátrị gi ây vàg ảnưởn h quý g báuchệc iov truyềbánPhật- ápPh ời th b ấyờ, gi làquyễn:"T-tôn hiền chỉm"Na àquyễn v "Khóaư". h Tập-ềinTh tônchíNamóin rỏềđạo v lýut ; ềnthi cònp tậ Khóaư-h giãirỏ-tnhướn à của g cái khổ:sah,n lão ,b ện,h tử.Haitậpấy,àngyna yẩn v cònlưutuyề r n. b).VuaTrầnân-Nh -Tôn(1278-1293): Trầnân-Nh -T ônlàị v uav ứ th bđời a Trần. Saukhiđãđábạihn quânMôn-Cổg mộtcáchhùnoai ,g àtruyề iNg ngôilạicho coàuvont ở-Túử. Yêni ươNthgài ng đikhắpđóđa yđểbhữnitrừàn thàức ing mê-tíndị-đodân tongra ,agin ết ith lập tu-ện vi ,thuyếtpháp-độ-sah,n mỡnhữnọgr trạm g phuốc áth đểcứuúip g gười n tậ b ệnh.SautruyềàiNg ph n áplạichoTôn-Giảáp- Ph Hoàtịchav ởma Ngọc-Vântrog n lúcđađi ng duóah .chài Ng ínlà h sư-tổphúTráic-Lâm. c).Trần-Anh-Tôn(1293-1314): Trần-An-ThônlàvịvuathứtưcủaàTrần nh ,kếvịvuaTrầnhân-N -Tôn.àilà Ng đệtửcủap- áPh Loôn at -sư,nrất ê ôn tinh ật-ph gPhvề áp.ươoigN ph ng ụươv nglà vuaTrầnhân-N -Tôn,đã àiNg áitrăuyề ghn tbGihậnáP oước. ágntr Saukhtiỉn h được h đạitạnki g nhởTunr Hog ề,av sắc Ngài ềuinh bảnà v phátchoHoTngrần à ân-N h -Tôn,àilại Ng còntuyềết nthi hữnn đà g nglớn trà đểhàn lểvàphátchẩnchodânèon. gh Tuyvậy,đếnđờiAn-Tônh ,Đạo Phậtkhôncòn g giữđơựccáswi cs-tháirực-rỡ ưnh đầuđờiTrầnữan .Sauđờivuaày, n cácvịuav kếvịtuyvẫnlàữnnh ậtử, Phg ưn nh gkhôncòn g đượclònságtin ngsuốtàthuần v út ynữa.Ngoạiđạo,áot-giừà Tunr Hog uyề atr nsagđã n xenlấnềmtroing tincủa. họ 3.-áTPúc-ihr LâmYên-Tửàcáv cvịtổph gonrt áiấy:đời Trong rần T , cácị v dahtăgkh n ôngđượcđôngđảoưnh ởđờiLý.Tuythế,gđời tron nayPậtGih áo Việt- Namcủngđãphtển -riá đượcmộtôn t pháimớilàTrúc-Lâm,phátíchtừnước-Yên Tử,vàcácị v tổgph tron áinàycũnlà g ữnnh bậcg caomà Tăng đờisaukhônthể g ớ nh được,mỗikhóiin đếnĐạoậtvềđời Ph Trần.Sauđâych-ngsĩ útă ãy h tìmết bi qua ểuti sửànghiệpv sựcủacácvịấy: ). a Tuệ-untr gThượn-Sĩ: g úgàihNylàTrần-Quốc-oản T ,cocủa trnai Hưn-Đạo g VươTrần ng uốc- -Q Tuấn khigặcNguyên(Mông-Cổ)lần hai sađá ng nhchiếmước n ta,eo ithNgà Hưng-Đạo- Vươđi ng chốnặc, gi lậpđượcuiềnh chến i -cônvàđược g phđến ong chứcết Ti -Độ- Sứ.có àigN lònmộ g đạoỏ, nh từ ưnnh gvìgặp lú cquốcbiến,Ngàiphảirat yphò vua,úip g nước.Khặc ig yê,n àixi Ng ntừchứclui-Ấp vềPhong làVạnươiên-h ,ng chuyêntâmọ ch đạoới v êu-Ti Giền-sư, áothi làmộtđệtửcuốicùngcủaphVô- ái Ngônôn -Th .g Khộngi đạo ,ườn itNgàh lậ g pđàgiản n đạo g ,cácmônđồện thi -tínđếndựthính rấtđông. Vuaá-Tôn nh rấtkínNhtrọgài,n tứiệu h àilà Ng "Tuệ-Tunr Tượn gh -sĩ" g và kýácth uav Trần-Nhân-Tônchoà.iNg hgàết iN lòndạy g bảoá-tôn Tnh ềph v ầnđạo lývàsau nàyânNh -T ônlậpph ra Túáic-r Lâmđệvàtrỡnh hất n tổ củaphàáiny, củnglàờ nh ảnhưởnần tginh củaTuệ-unTr gThượng-sĩ. Khgần i óah ,Ngàikhến i ười ng kênhà ế hg iữag cahàtrnốn,g ồing tựaế vàogh màtịch.Cácàhầu ng khóclên,Ngàilimở ền mắtraquởrằng: Satửnh lẽườn th ,g cóì g đáthương gnxótmàlàmểu hin tâmhồng-sĩ tăn thế? cCá ầu nàgh imbặt;iNgàlạinhắmmắtmàtịch.àtiNghọ62uổi t . b).Trầnân-Nh -tôn,đệất nh tổcủaphiTrúác-Lâm-TnửYê đã ( óin ởđoạntênr rồi). c).páPh loantôn-sư,ị v tổứ th của aih pháiTrúc-Lâm: ọgàiĐồn hN ,g ười ng hàngCửu-la,Phủnamsáchna(ytuộc h tỉnhHảiươD ),ng Ngàitênưh đỉnộ, hng ămn 21uổi t ặp g ĐigàiN ều-Ngự(tứclàuav hânN -Tôn) khen cóphp á ãn nh ,àđược v âu th làmđệtử.ộàingN đạorấtsớm.Năm25uổi t gàiN phụngmệnlà h mlễkhản aig ởg chùaSiêu-Lo ại,cóuav vàđìnần h-t đếndự.Sau buổikh-ảnaig ấy, g N gàiĐiều-ựNg phchong là oàigN mchủsơmôn n ên-TửY và đemkiđi nh ểnhaitrơnămộb aoph i g ó chà. oNgi ph gàiN ụngchếu, i địnchh ứccáct-đồ ăng àquản v -lãntăg-chhn úg. n g-đồ Tăn có -Tngă ,sổ sáchrõlà tịch ràng bắtđầuđó.từ một goTrn đời,iđú Ngà cđược1300tượng ật,Ph dựnđà haig iản g đạo g ,ămn ôing áp, th maitrăh sởgđườn tăn ,g độchơonh 15.0,0nigta trosố gn ấycó 3.00ười ng đượcđắcpháp.,goàiraN àcòn iNg soạn tập hai "Đọnsáa chlục"à"Tv amh ềthinyếu chi",anycònlưutruyề. n Cônệp ghin lớnlaưonh thế,ưnnh tgiếcathyđờiàlại Ngi rấtgắnn gủi n ,hưởnọ 47 thg ăm. n d).Huyềua-Qn ngTôn-Sư,vịtổứ th bacủaphúTráic-Lâm. ọgàiLý, hN ười gn lànVạn g -Tài(thuộctỉnBắc- h Giabngâyờ) gi , chalàTuệ-Tổ, có côngđáêm-inhC Tà,nh nhưnkh g ôngchịu ralàmqua. n ìn ihNgà hdungkỳ-dị, ưnnh gbẩmhtônán mig nh,đổtrạnuyê ng àovnlúc20tuổi.Trướckhiđỗ, th mệ Ngàiđiỏih vợch,ioNgà ưnnh gđếnđâucủnbgịchtừ ối,ì v ìn h dun h gkỳ-dịcủaà,Ngi vàsựnghèocủaađìn gi à. hNig Nhưnkh g đỗ,thiNgà cácàph nh úquýtnhra aunh ọgả i co,gáin uavà cũngđòiả g cônchg úacho ,ưn nh àđề Nig utừchối.Do đó,gười n đờicócâucadao: "Khókhănthìchẳnìn a n gh i , đếnkhđổ i Trạng,tmá hìn ng quânduyên". Vìthấyânnh tìnthếưtnhái thế,êmặc n dùlàmquanlớnvàđượcđisứsang Tunr Hog ,a ẫnàivNg khônglấyế th làmmãnuyện ng . Mộtôm h hânn đitheovuaAnh- Tône ghn Páph LoônTa -sưuyết th pháp,àli iNg cềnági ộng ndân ê bểu gi xitừn chức,rồixuấtọáoatvới gih Pháp- Ngài Lo. a Saukhđược i PápàihNg Louyề tra tâm n ấn,àtNụirg trìởchùaVân-Yênúi -TYênử,teo hnigă họccóđếnàgnhìn.àlậ iNg p chùa,ki ni ,nh mởpháp-hộiố b íth chokẻèo,ghn làmềuhitnrá ệc vi cônđức. g BavịtổúTrc-Lâmênđây tr đãgâytạo mộtuy-tế h rấtlớn, khônữnnhg gtro n ới gi tăiàmà g-n còncảoânàingh agnữai ,ưnnh sag uđórấtếc ti làữnnh vị g kế ệp hing àibkh Nga ôncó g aitươgxứnn ữagn . Tómlại,đời ongtr Trần, cũnưgnh đờiLý,lịchsửậtGiPh áo có thểchalài ma ih ời th kỳphồn-thịngồm h gbốn tron ị v uav đầuần (g năm)01 ;ời th kỳthứailà h thời kỳsuy-,vi ồm g cácđờivuasaugkh o(trn o ảng80ăm)n . VI.-ậtPhGiáoDướiĐờiNhàHồ(1400140 - 7)VàDướiĐờiHậuLê(1428- 1527) ậtGiPh áodầndầnsuysụptừdướiđờicácuav cuốinhàTrần, saHồ nghà và kéodàichođếncuốiđờiHậuLê.gần Trên haiànămg ậtGiPh áo có mặtđất trên nướcà ny,có thểóin ađo gi ạnnàylàađo gi ạntốimtă ất nh củaậtGiPh áo . 7Trong mnă chiếpđoạtôing nhàTrần, Hồuý Q Lychưalàmì g đượcì th ành MihonợncớkhôiphụcTàrần nh ,kéo quânsađá ng ước, nh vàđặtnđô ề hộkhốc liệttrongbảyămn trời,bảyămn tuyắnng gủi n ,nhưngàMinh đã nh đểlạimmộtậuh quảrấtạitiha mà1ăm0n sauẫnv chưaxóaòa nh ết h .ậtvTy, h sau khixâmchếm i nướcàMitaNh nhtịchuth ết h cảsáchởv gtronước,ấy trong ồm g cảkiđi nh ểnành ật,Ph đemềKiv mLăg,n vàđốtphàchánh ùarấtều. hi n Một mặtphhoạiá ,mộtmặtàMinh chnh ouyề tr ovànướcữnnhta hìn g thức mêtíndịđocủa an cácđạo LãoàLạt v Maáo. gi ođó, D Đạotậmất Ph hếcảtínthuầntú ycủacácời th đâịtrước,ànhatơr v mộtthứtônáoổn ihg tạp,kỳquá. i tkh Phậ ônậtragmaPh khônramag .ậtlà Th một cảntêuhi ph hoang tà ếđãdiễnchraongt ốnềnmôn Thi ! Sađến ng ời th lêNohọcrấtịn th à,nh cácsĩphuđuaaunh àovđươkh ng o a cử,miệtmàitroưgn tưởnTốn g No. hg Gio-lý á thàkh Pận ôncòn g làmdanhlợicho ,ai êđã n b ịbỏquê. n Phêbìntìng htrạnPậtGigh đo áiaongtr ạnà ny,Thườngtọa ích Th MậtThể,gcuốn ortn Việt-NamậtGiPh áo sửlượcđãết vi rấtđúnhưg sau: 'Việctuđạo,đốiới v hạngíthọcì th chỉlàmộtkếquyềnteo ghi hìnthức(1 ); vớiạnh sĩ g phu,ì th chỉlàmôĩtchổ đểười ng nàolậnđậncônda g ,nh cháãn n cuộc ế, th b ấtbìnới vh tóih đời,hĩang làchỉcóhữnn gười n yếmthếmớitìmđếnđểêuti daàongyá,tngh mượncảnchh ùaam,ến ti chg uôn,g câu kệ,màdứtbỏ cuộco àing ôi th ,chư khônph g ảimếniểu h oág-lý i củatmàPhậ tunh,à rồimộđạo,rồilạiđem đạolýmà ra áci g ộng cho kểkhác''. Bởivậytrgohời n Hậu Lêcóể th nóiời 'th đạiPhậtGiáo suyđồi'! (1)Đểkhỏióin làmộtkếsinhai. VII.-hậPtGiáoTrongThờiam N ắcB ân Ph Tranh (1528-1802) hàHậN u LêlàmVuađếnđờivuaiêuCh Tôn,unC gHoàg(1nư106Krơ!(a5n (hớhmếờẢắ)t 9tCv Ảt0/úớỷÁìếæơMìKÁặơỔ uõìgCẢégaỨ-Ổn ĂỖÝhẢ hâmmộđạoàtườn ậvhP đà g mluậáog-lý ni ới v cácvịca. otăng Đến28uổi t ài Ng guyê N văn: Tầmưu gn tuphỏngtích Họ cđạoquývôtâm Tíchtạiưu ng ontạiàh Vô tâmđạodịtầm. ịch D nghĩa: T râu, ìm t tìmđấuchân Đấu còntrâu chẳnmất g đâuiờ baog Nhữnười ng ọ ch đạochớờ nh Vô tâmì th đạocơsơđễtìm 2.- ậtiáo PhG trongthờiácc chúaguyễ N n: ậtGiPh áothời rng kỳà ny. ong-TrkhPhậtGii miáo oàềtrngổi i dậy,ì th ật Ph Giáo mitrgcũn oền ph g átđạt.TừkhiNguyễnHongvàotrấnThuậHóa n ,chođến khuyễn inhàNg ốn th ất nhg đấtước, n atrămhơigon m,nă họguyễn N đốiới v ậtGiPh áoếh lònsùn g ượn thg ,g tạctượn,g đúcchuôn,g lậptựện i v rấtều, nhi bấyờ ig cóềuhin vịtănửg unTr gHoưanh àTNigếViên,NgàiGicá oP.. ngh .ởunrT gHo a satruyề ng áogi,n gcátron cvịtăTrunng gHo,a cómộtị v átămànhTg ảnưởn h g còntruyềnlạiđếnbâyờ gi làT ôuyê Ng nThiều. Ricángê c vịtăngViệt-Nam,ời th có NgàiLiễuuáQ là n mộtvịtổđãlàmchotGiPhậ miáo amềNn thờiấyđượcôv cùng rực. rỡ b.-Cácị v datăn: gh uyê Ngài- u: nTềhi àiNghọTạ,quêởTùnr Hươ g quản (ng Đôn g g).Xuấtai g n 19uổi ăm t ,tuàigN ởchùaBảoTự,oọávới gith NgàiĐổiKhaoKhoánViênHòa ượn th . g Niêhệu n CảnTrị h nămứ th bđời a LêHuyềnTôn(165).đi àiNg theotàu buôncủaAnNam,trúởphủuy Q Nin(Bìn h Địn h )hlập chùaập Th áp Th ĐàDi ,mở truyềntrườndạy g p, tPháậ sauuậTrah nHóalập chùaHàTunr g,rồilênXuânKihn (Huế) lập chùauốc Q Ânvàdựnáp thg PhổĐồng. Sauàiph Ng ụnmạn g gđứcAnhTôn(uyễn gN úPch 16ngTr87á 1691trở) ề v Tunr Quốc, g tìmmờicácvịdaàcun tănghv tghỉnph h p á tượn,g phápkhí.gàivềN QuảnĐôn g gmờiđượcHòaThượnTghạchLiêmàcáv cdatănghkhác, cùnthỉng h đượcềuhin kiđi hn ển,tượn,g phápkhítrởm. vềNa ú cCh Nguyễnliềnsắcmởđàn truyềiới ng rấtlotnạirọg chùaêMụ. Tnhi Sauđó,chúguyễn aN sắcbàchanNig ức trụì tr chùaHàTunr g. Mộtôm, h lâm àiNg b ện,h ọhpmônđòlạidặndòmọệc i v àtvruyềnbàikệsau đây: Tịchtịch,kínvôh ảnh Mimi nh ,nh châubtdụn á g ườn D đườn g g,vtậphtvậi gàyN nayuyện ng mãncủ ềnơiv àoph N ảiâncầnhỏitổ-ônt . g Viết xo,ng àbnigảo mônđồrằng: "Sa - u khtiađi, cácgươn ph i ảinghĩđếncơônv thườnanghchón,g cầnphải situnăêg ọ c, h cácương hãy i cốắng gtới,chớbỏquêlời n ta". Đếnàngy22ữa1ángtih mùađônnămg Nâm h -tuất1742) ( ờ vàogi mùi,iNgà dùnnươg ctràxog,n vuiẽv từbệt i mônđồ,utiê di - uê hóatoá . úMiaCh -nhVươđược ng ,tin libụyềntha ệu hi là"Đạo HạnThụyChán Giác Vi-êNgộn Hòaượn -Th ". g VII.-hậPtiáo G DướiĐờiCácVị VuaĐầu Triềuguyễ N n TìntrhạnậtGi Pgh ađo gáoitnr ạnà ny: uyễn hàNg Tây-Sơ,n một trong ađo ig ạngắnn ,đãchấmdứttìntrạnh g Nam,Bắcphânónàtranhv ghấtn sơàvnềmột h mối.Nưnh chg ẳnbaoglâu,ú aCh NguyễnPhúc-Aĩndih ệtđượcàNguyễn nh Tây-Sơn,uth ồi h lạiđấtnườcvmỡa đầu chuotriề uyễn Ng ,lấyêiệu nh Gia-Lo. ng ađo giTron ạnà ny,ướcn tasốntrocản gn hchến i thườn -ran gtrực,íticó a ìth ờ ig nghĩđếnchuyệnchấn-ưn h đạo g đứcônt o-ági.Mộtsốchùachbềniịtànphá, ki-đi nh ểnthất-lạc,cảnothậiêuànga điềubuồnb ã. VuaGia-Loglê n ôi ng , côngiệc v trướcêncủa ti àlà Ngi lập là-tainêhrậựước, nogtr chứcũng chưacóì th ờ gi nghĩđếnchuyệnchấnưn -h tPGighậ áo.QuađếnđờiMi-nhMạnàgv iệu Th rị, T cáccũn ài Ng bgắtđầu sắctùnr tug ữnnh ôi ng chùatổđìnqua h ntrọg ,nhưntrgdân on ì anthgi ảnhưởnđạo g ậtmỗi Ph àngymỗilu mờ,phạtinha dần. Cácvịcaovẫntăng có,hưn NổgàiPh -TịnhHòa-Thượn,g GiacộNg Hòa_Tượn h . g Nhưnvì g quáítỏi,ênquýị v ấy,chẳnkh g ácì g ữnnh chg ếc i sao lẻtébầu trong trời đentối,chảngsoisáđươ ng cgì. Đếnkhườingi áp Ph đặtnđôề hộđất nrêt ước n ày, n t hìđạo Phậtlạicàsuy ng đồi,mấtết h cảữnnh ì g uần th tú y,caosiêu,màchỉcònưnh làmộtầnth đạo,mà inệm h vụchínlà h lo việccúmàngbái thôi. Đểcómộtýệm ni chunvềgmộtsựồit -tệcủaiđo goartn ạnàny,chútôi ng xin tríchmộtđo ạnậnhxétrấtchínxá h csauđây,màTượn h -TgọahíchMậ- t_tể h đã ết vi trgcuốn o n Việtam-N PhậtGiáosửlược: "..Đếnđây,tuaừv quachn ođếnứ th dân,aicũn-tganríđạotlà Phậ ở sựcúng cấp,cầuđảo,chứkhônết big gìkhácữan .Vàphầnđônọchgh ỉtrgônọ n ầy gth ởchổ daọhg,nv chứctước,mặcdùônấy g iếu th ọhc,ếu thi u. t Bởitệhạiấy, tănđồ g gtron nướclầnlấnoavàcođườn n trụy g lạc,cờb ạc,rượuchèđắmtước r hsắc. tan "Ởmiềtrunn uyê ng nBắc-kỳ,vềkỷ- luậcòn oàigbêntă ữgi được êmhing chỉnhđôichút,chứởTrun-kỳ, g phầnnềuhi ọđã h cóvợ,cócomột n cách côn,êghin khônáyg á ny.Nất h làởmNa -kỳlạicàhổnng độnữaơnh ...Phầnđong tngđồ ă chỉnghĩđếndaọ,ngvh chứctước:xinbằn-caTngă ,ng Tụr rì, t Sắctứ v.v..haychỉết bi cúgcấp, n cầuđạo,phùchú,làmtáyaicho cácuav chúa,quaquyề n n, phúhộđểlàmkếsia. nhi Cònmộthạnữagn ,chỉữgi mìnchh ođượcà,nhat ăn chutêơi khiển,bảolàgiảio tháv.v..! "Bởiậvy,cáccảnchh ùaước ongtr đãàhcản tn ađìn hgi hriêg,n khôncòn g ì g làtíncáh chđoể nthà củamộttônogiánữa.Họ sốntrgPhậGi o n áohầuhếtchỉcòn là"dốt"và"quên"!"Quên"đểkhỏiphảibết i đếnbổnphbậnổnphchận ơnchcủa ánh mộtg-đồ. tăn "Ở-tđồ ăngro ì th hưn vậy, ởonitínàg -đồcư-sĩì th ác, gơ-n mù lòatin b ướng,eo th cà,n ítlà ai ười ng ểu hi đạolý. "Tlịch rong sửPhậtGiáo Việt-Nam,tacóể th đáaođây nhv mộtdấu)n(rất a!th toướn". g C.-KếtLuậ:n útađã ngCh theodõidâuchâncủaữnnh àtruyề gnh đạo bán tđầuPhậ ởênti trên đấtước n nàychođếnthờicậđại n .gần Tron haimươế ith kỷện hi -diệndãy trên đất Việt-Namnà y,đạotậđã Ph trãiquabếti obcơa trầm,ăngh suythịn. h ữnNh gsựbến i chuyểnấy, khônđơ g ph n ươ,ng màiờboga cũnđi g sogson ới nvg sựbến i chuyển chuncủa g đấtước. n Mỗilầnậnước v hưnlê g nthìđạoậtcũnPh ph g átển ri mạnh, mỗilầnậnước v suyược, nh ì th đạotậcũn Ph toháiràg. Điuề xét ậnh thứihalàữnnh gvịaquân nh ườn th ườn tgh là g ữnnh tPhậ-gử uần th ,thàn luônluônủnhộg àkh v uyếnkhíchsựtruyềáp. nbậtPh lại ráiT , ữnnh gvịvuaítểu hi đạo,phđạo á phầnềuhin cũnglàữnnh gvịuav ítnhcôn tà ất n hg sự trong trịnước,ndân a . nậoixét hDa ,trên chúntagcó thểkếtluậrằn n g:Đạoậtđã Ph mậết ith òa h mìncuộc trohng sốncủag dânộc -t Việt-Namquá ongtr khứ.Vàtừđâyềsav u,muốn chođấtước n đượccư an lạcêpnghi àcó v mộttươnglairạnrỡ,g hữnn àgnlãn h đạo h quốciả g phảidàchnh ođạotậmột Ph địavịquatrngoọmọisiohnạtcủaước n à. nh KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 5 P gTràoChấnưn hon H gậtGiáo Ph Trêntếh giớivàởViệtam -N hiện-đại A.-MởĐề: tế Trongh kỷthứ1819àv ởViệt-Namcủnưgnh ởcácước n tậGiPh oákhác, sựtruyề-bđạo ná ìntPhậ ưhn thiếumộtluồnsig nhkhímới,êncứchìmdần, tưởnần g ưnh sắpcáochun. g NhấtlàkhiÁ-đôngmớib ắtđầuếp ti xú cới v cáă-niv minsốn h g-độn,g rưcrỡcủaTây-phươ; ng cácdânộc t đônÁ- bị" g mặccảmtựti", chorằnmìn g uath súTây t -phuơvềmọ g n ph i ươdi ng ện.đó, Do cácdânộc -t Á châu,ất nh làcácdântộcđônđảo g ưnh ẤnĐộ,unTr gHo,a đềuruồnrgẫycáatàig th-ần in củaôngcha,đểeo th ọhcđòicáăminvi hcơn khí,ùnh gmạnhcủa Tâyphươ. ng Đaoật,Ph cũnưgnh cáctôngiáokhácởÁch- âu,chỉcònlạiìn h thưclễ bcổ ái tuyề r n,cònlại, còncácphầnti-haoquý n báucủanóbịchônsâuglớp tron bụi quyêlãn n của g ời th . -gian ưnhN sag u cáichóamắtcủahữnn ph g útđầuếp- ti xú cới v sáánh nglạ,ười ng Á- Châuậấy tnh ănmiv Âunh Tâychưahẳnđãện hoànti .Nhữnàtnưhg tưởn,g ết tri a,gi lãnđạo h ôn t áo-gđạo i đức...sau khiđãđọcđượcphươph ng áp suyluận,phân tchá ,tìmòi t mộtcáchcó khohọca củaTây-phươ,ng đãqua yvềđào xới, khmá phácái a-tàần inhg củaônchg ađểlạimàọđã h ruồngrẫy.Giúpàocôn v ệc gvi ấy,có ữnnh àbgác-nh ọ c, h khảo-cổ,hânn -chủnọ-gch đãtìmấy th đượcrấtuềhi n b ằnchg ứng cụể th nóilêátrgị in chân-chấtcủaănmiềv Ánh-đônmàg ĐạoPhậtđãđộnlực g chín. h ođó D Đạoậtđược Ph đặc-ệt bi chúý.Vàcànđi g sâuóaăàohnv ậtGiPh oá, ười ng ta(Âu-tâycũnưnhg Á-đôn)glạicàạc ng êì nhiv -chtánh ấtuần th -tện hi , cao khiết,gsátron ngcủaó. n đấy, Từ một luồngsinkh h ímớithổilê,n đemlạichogười n tín-đồậtGiPh ềuáohin phấn-khởitvàinhưởnởg áogilýcaosiêu củaĐứcBổnSư ích Th -Ca. Luồngsi-nhkhítđã nrê gâyđượcmộtphtrgoàchn ấnhưnậtGi Pgh áo, mỗi àngymỗilanrộn,g banđầuởcácước n Á-châu,àbây v ờ gi ởkhắpnămchâu bốnển bi . cáTongr bdậ giừn ychunấy, g tín-đồViệtam-N cũnđã g đóngópmộtcácxứnđá g ng cáph i ầncônđức g củamình,có và thểtựhàorằnmìn g kh h ônquyê g nsứ-mạn. g Vậ ydướiđây, chãyúntagh tuầntựđiễmquacáph i ogtràn chấn-hưnấy g trên cácquốctậaGiPhgi ưoánh ế th oàn,rước t khêáriềph nvg otràngchấnưn -h gở Việt-Namện trohing tại. B.-ChánĐề: h .-I SựChấnHưngậGtiáo Ph Ởđộ Ấn VàCácnướcThuộcKhuVựchẢn HưởngnẤ 1.- ậtiáo PhG ẤnĐộ .-ưNh chtaúngđãấy th trođo ng ạnóin ềlịch v sửtruyền bđạo á tậạiPh ẤnĐộ ởthứ bài nhất:mặcdùlàxứ sởphuyê átng ậtPnGih oá,ẤnĐộ chỉthấyđượccávẻi uy h hòacủa ng đạo ánh tng15rovà ế th kỷđầu.ữnhN ế thg kỷ vềsau,Đứcậtlu Ph mờdầnởđâyườn nvàh chg ỗchoBa-la-mônoàHồi giáv o-để iág lânratànlân. b n ga Vàoế th kỷứ th 18,ĐứcậtỏPh ẤnĐộchỉcònmộtbvaónng thới g xưa.ưn hN h khười ing Anbhắtđầuđisâuongsự rt tìmểu hi hóanềăv ẤnĐộ,ạc àng v ênkh hi i ậntấy h mộtchvănề ươ,ng ết tri họcâm th útyh củaĐạoậtđã Ph bịchônuiv trong lãnquê g n,ì th ười ng Anhcũnhưgn ười ng ẤnĐộđềuđồnôanhgt àocổ hv xú ysự phụcưnh của g tGiPhậ áo. số Trong ữnnh ọ chg ảgi ậtGi Ph áođầuđa nêti có ỵ sáki ng ếnxâydựnph g o ng toràchấnưnh àgny,tì h ônRảyen g dachilalalàngườicó cônất nhg .êtisin đã nh căcứ n vào144lọiki a chnh ữạnPh ởNépalđểiết v racuốn"VănchươPậtGingh áo "b ằng ạnPh ngữcủaNépal.mNă 1888,siêTin nhlạichoxuấtbảnquyển"Tểu i phẩmBác- ã". nh Năm1893,ônSag adr trnCh odas,mộtọ ch giảẤnĐộkhác,lạiđềxướnlê g n hội"Nêghin-cứu-đi Thán ểntPGihậ oáẤnĐộânvành lọọihca uậth t".Cính hội êhincứu g nàyđãuth p thậ đượcmộtsốđônội gh ônênthvi á,gtgih ồmẤnĐộlẫnAnh quốcđã àv ây g ph ên trgoà nìmểu ih PhậtGiáotnước rg àsav ngđếnAnquốc. h gười N cócônứ gth b,a màện hi a nyTổnộihg tậPhGioáQuốctếquyếtị ngh sẽ làmlễkỷệm ni đệbchá chuêsain tnh(17-ậ 9-64)khắpế ơtrênih ới gi làĐạiđức Anarcagi Drmaha pala.ín Ch hĐạiđứclàười ng sálậ ng phộira ĐaBồ i Đề (Maabodh h )là i mộtđoểnthà rấtcólựclượngtrocôn n gcuộcđộn ận v ph g ụchưng ậtGiPh áoởẤnĐộàgyn a ny.Sálậ ng pămn 1891,ộih àn ydầndầncó chiánởh Âu MỹvàlăẤn bang Độ. Vềcônđức g củaĐạiđứcrmaaDh palaquyếtnghịcủađạihộậtGiPh uốc áo Q tế lầnthứVItạimNa Vagđã n ưinhg sau: ' đứcAnaricag Dharmapalađãph Đại ênti gohướn n đạog phụcưnh ậtGi gPh áo ẤnĐộ,àcủn v là g vịphp á sưđầuntớiêi thămcácước n Âuhâu C vàMỹâu. Ch ờ Nh cođườn n gmàcôngtrìnohằnph g áp mớiđượcạch v rỏ tạicácước n ÂuMỹưnh chtđã únag thấy ận àngya ny...'' Đồnời gth ới v sựchấnưnh PhậtGig áoởẤnĐộgcáornt cnườctrướckiachịu ảnhưởnóaăhgnv ẤnĐộànằm v tgorkh n ốiTiểu-từậaGiPh ưoánh TíchLan, MiếnĐiện,TháiLa...củn n cág ữnnh luồn g gsikh nh ímớiđemlạichậtGi Pềohn áo cổrtyềnmộtsắcimới thá mẻ,trsáong ùnvàhng gmạn. h 2.-ậtPGiáo h MiếnĐiện .-HiệnnayởMiếnĐiệnậtGiPh áođượcxemlàquốc áog. i 1948,sa Từ u khutih ồi h độclập,chph ánh ủMiếnĐiệnvị à ủth tướng(ôngU Nu)làmộtậtử, Ph hiềun kếo ạch h dựtrùchấnhưnậtGi Phg áo đãđượcthựcện hi . ín Ch ph h ủđãchoxâydựnkh g ắpước ơtrgnoi uiềnh ọthcPậ ện iv ềuhin trường Tunr ,g ĐạihọcPli a ,tổ chứcữnnh cuộc g oigá-lý th ệu àtriv p tậ uiềnh đạiộih Phật Giáo quag. ọntr ămN 1954,đạihộituchỉnhkihđi n ểnậtGi Ph áolầnứ th VIđượctổchứctại Miếnvớisựthamdựcủa2500bậcdatởăngh cácước n TíchLan,CamBốt,AiLao, áLa Tih ,Ấn n Độ,HồiQuốc...đểụnt di g ệtlạitấtcảữnnh gbảnkiPanhli. Đâylàmột côngtácđại trọgn khônì êrgin tGiPhậ oáMiếnĐiệnmàchunchg otGiPhậ áoTế h ới gi . 3.- ậtiáo PhG Tíchlan. TíchlancũnglàmộtxứmàĐạotrPhậấtthạnhà. n Đânchúnhầu g hếtlàậtử. Ph Sốut sĩươtgnor cất r đônàcó vg ảnưởn h rấtg lớn quần trong chúngcũnưnhg trchong ínquyềh n.Nămămn sau trchận ến i Tếh ới gi chấmdứt1950,) cnhínTích h lalà n nướcđứnrệu gati ptậ mộtđạihộitậGiPh oáTếh ới gi ồm g 50trên 0đạiểu bi uộc th 26quốctậaPhGigi oátạithủ đôôC LômBô (Co lo mbo).ínCh htrođại ng hộià ny,tổnội gh PhậtGiáoTế h ới gi đượclậ ànht p,và mộtbanchấpàđã nh đượcbầucử,màchủtịchlàmộtị v ọ ch ả i g Pậtửh Tíchla,n BácsỹMalalasekera. 4.-ậtPGiáo h Tháian L . ũnC ưnhg MiếnĐiện,PhậtGiLa áoTi h nđượcxem ưnh quốcáo,gi ị v Trưởnglãoốn tTgnhă (uavg Sãi)làgười n cámột ảnưởn h tignh ần th àđược v ôn t cả hơnọgtr QuốcVươ. ng HiệnnayTLa hái ncóphỏnchg trên20ừg ngôi 0 chùa20và 0tỳkheo và Sadi. Soới v haimươtệu ir dânTháiLa,n ì th sốtusĩưhn thếcủnglàmộttỷlệrấtcao, cứgười 10n dânì th có mộtut sĩ hưnN cág đà i pht-ển ári vẫnđangcònmạn,h unhiề gôin chùađồsộđagđược n xâycấtunviềhà ênđa thai thngeop tậ mônamth trềgcáonhi cện tềvinh . Hiện na y,ủTh tướnTLa ghái armột vừn dựvàđã án đượcể toàhn nộicácchấpthuậnlà àlậtnh pữnnh cơg sỡthíchđángdàchhn o cácTỳkheooạing quốcđểọđủ h phươgn ệnti đếntuọhctph Phậ p. á 5.- ậtiáo PhG CamBốt: tậGiPh oáCamBốtxưa từ đãlàmôỵquốcoá. gi Từ kiđô nh chđến o ôn th xómhẻo láxa nh xôi,màuàcủavng cácôing chùaàcáv ctấm y củatusĩchóirựckhắpnơi.Đờisốnđạo g lýđời và sốnườn thg nhậtcủa g dânđã gian ănhịp mộtcáchkhkh ăn ít.Củnưgnh ởMiếnĐiện,ởLa Thái n,ởmCa Bốtcứmỗi nămđầuàov mùamưa, cácêncó ihat lệovàtuởcácgôin chùamộtthời,agin dài ha yắnng tùythuộcýuyện ng củamìn,. h itụcCá lệquýbuá ày, n khôngchỉcóười gn ườn th dân g thimààn angycảcácvịvuaữan . à Từngyuth hồiđọclập,ín Ch hphủ CamBốtđặcệt bi chútâmphển át-ri và chấnhưnPhậtGi g áo. eo Th ótg cácnướcđàậtGi Panh áo,CamBốtcũnvừatổg chứctạiNamVang đạihộiậtGiPh áoế Th ới gi lầnứ th VIàềuvnhi quả thàn ốt t đẹpđãuth đượcgkỳ tron đạihộinà y. nđây Trê làđạikhềph áiv otràngchấnưn h vàph g tển ári ậtGiPh áo ởcácphiá eo th Tểui ahTừyNamtôn.Tiếpeo th đâ,chúngtasẽnậxét h phgtrào nchấn hưnàph gv ển átri tPGihậ oáởcácước n eo th ĐạiahTừyBắctôn. II.-SựChấnHưngậGtiáo Ph ỞtrungHoaVàácc Nướcân L an B g: 1.- hon P gtràoấn ch hưngậtPhGiáoởTrungoa: H hưN chtđã únag biết,àocuối v đời,àThan PhậtGiởáo unTr gHođã a suy đồirấtiều: hn Mêtíndịđođã an âm th ập nh mộtcáchtrầmvàocátgọnr ciềnmôn th . ,Tngiă cũnưgnh tínđồítẻu iha õr áo gilýcaosiuê củađứct,Phậ tnPGihậê áo cũngbịười ng taliệtvàohcán ctàđạo cóguy n hạichđời o sốngxãộih quốca. gi ưởn nhẢ của g vănmiTây nh âub ắcđầundội gva gước. tron Mộtphtoràng lớn rọg n trbừàimêtíndịđoổi an dậytrgòa o n quốc. n Cácchùachiênphầnềunhi bị đổiralàmtrườnọgch o ặc h cácệc vi côngíchxãhộikhcá ! Maysao, mộtsốọhciả g Tunr Hog acóần nthi quốca,gi ấytậhn phảilàm mộtcuộcnhlọ t cătrnềmigov Đôn nh gphươ,để ng chữnnọh cág aihyì th giũ lại,vữnành cág dỡ i ì th bỏđi.Sau cuộctìmòit ,cứu tra ấy, cácêhàncứu gi đồng atánhdươátrgị in chânchíncah o siuê củaPhậtGiáo. TừkhicáchmạnTâng Hợi(1912)nổilêlậ n tđổàTlậ hanv pDânnê quốc,thìphtrgoàhọcn ghiêcứu nvà ậtGiPh ocàá . ngtă ờ Nh thếậtGiPh áo trở tịn nêh àph hnv átriểnmạn.h mấy Trong ămn đầucủaânềDn quốccóKỉn gàiN Sơ h ncùngcácđồnchg ísa mônvàcưsĩdứnlê g nsánglậpunTr gquốcậtGiPh oáTổnội gh .cCá cưsĩởThượng Hảicũnlậ g pậtGiPh áo cưsĩlâm,ậtGiPh áo tịnệp hngi xã. Vềsau cácvịiàTăngcư v sĩtếpi ục t mởraởiunhề ữnơnhi ọtậhcgP ện vi , ha yữnnh giảngđườnư: gnh Giảnđườn g chg ùaquántônởnhBaNi ết (Chi Gia)dong àniĐếg Nhànphápsưchủản ig ; g ởvũxươ(Hồ ng Bắc)cóậthọcP ện vi doàiTghán Hưp Phá sưchủản gi ; g ởGiTôang có HoiêNgmha họciện v ,ởmNa KinhcóộiN ọhc ện vi doÂuuơD Vĩn ng hVô chủ giản. g Cùnmột g lầnvớisựthàlậ n pcácọậtchP đườngóin tn,rê iềunh tạpchítậPh Giáo củaóm hn cứu êhing đãđượcxuấtbảnởkhắpước n đểhoằndươ g oiánghĩa ưnh Phậtọctùno,bgá Hảiềutri âm,Cưsĩlâmsa,n Tịnhệp ngi uyệt ng sa,n inaCh nộiọhc,Oaiâm,ViDệu i ,Tanh ậtGi Ph áo Tânăn... v số Trong cácvịđềxướngphogtràchn ấnhưnPghậtGiáoởunrT gHoa,gười n đãcócônđức g vàảnưởn h lớng ất nh lààTháNgiHưpháp sư.áp Ph sưlàmộtị v caọoTnchgă rộn,g ểu hi èuhin vàrấtới ăháingv cáchoằndươ g chgn áph nh áp.iNgà đãđiản i g tậph gvềPh p á khắpnước ơitrg vàsangtậÂuMỹđểới gi tiệu h Đại ậtGi ừaPTh áo chgườion TâyPươh g. n viết Ngà rấtềuhi n sáchóin vềđạoàtvPhậ đứnchg ủtrươtờ ng Hảiutềri âmlàmộttạpchírấtcóátrị. gi ữnhN ọtgahđộntsự Phậg củaNgàikhônữngnh chg ỉây g ảnưởn h lớn g lao quýbáuchotậGiPh oTruná gHoa màcònlarộn n racág cnướclânưbngha Việt-Nam,ậtBản Nh àsav đến tậng Âu Mỹ. 2.-ậtPGiáo h ởản hậtBN : hậtBản N chịuảnhưởncủa g ĐạitừậaGi-Ph oTruná gHoatruyềsan lâu ntừg đời,là và nướccómộttậGiPhền oámạnất nh trocágn cướcn eo th Đạia. -thừ ọ Ngai trừmộtsốười ng eo th đạoênChúaGivàTi áo,cònđasốdânchúnđếu g làậtửPh uần th . thàn ùaCh chềđược in cácđờivuachúngquá atro khứxâydựnrất g uiềnh khắpước, trong àvngynaycácthắncản g cóh ếnti ất gnh ởậtBản Nh đều làhữnn g làem anh một,hà n cùngthờmôộtbậcầy th chunlàg đứcBổn-Sưích Th -CaMâuều. Nhi ĩnÝ ệm i tốn h ất nhg ữnnh hoạtg độnvàữnnhg tổg chứctậGiPh oáđãmaanh từrướcế trhận chến i thứIImớithựchiệnđược. ĐạihộitGiPhậ oáthếớigi đầunđã tiê đượctệu ri tậpàoămvn 1950tạiCô-Lôm - Bôm, kihđô n Tích-la,n ồm g ần g 50đại 0 biểucủa26quốcvàtổiag chứcậtGi Ph áo ế tnhrê ới gi >Đạihộiấyđãđặttẳn nề chg o tổnội hg ậtGi Ph áoế th ới gi àđã v bầura mộtbanchấpàchnh unchg o cảế th giớiậtGiPh á o.Mộtnộiquycủaổnt hộig đã đượcểu bi quyếtvàtrụsởcủaănph v òngbanchấpàđã hn đặtởô- C lôm-ô. b Sauđại hộitá,vàingh bcá sĩMalaláekerachủ tịchTổnộihg đãđithămcácước n ậtGi Ph áo hội,viên atờvàih tạpchíậtGiPh áo củaTổnội gh đượcphtáhànrêếiới g là tờ:NewLetteràTe hv BuddhistWo rld. đại Từ ội h đâùnấy tiê đếnany, cứanămih lạicómộtđạihộikhác,màđịađiểm tuầntựathyđổihưn sau: Năm- 1952,đạihộikỳII,họptạiTo kyo, ki-đô nh ật-bnhản,màmụcutiê chính làquyết-địnốn th ất nhg hoạtđộnàcagv chìnhtưcPhậtGicááotngr cước n ộih . ê v in NgàiKháh-Hòa n ,Huệ gàiN Quản,g àKh iNg Anánh ,h lạicósáking ếnmởtrường dạymộtsốđệtửới v mụcđíchây g ốn gi đạo g phápchoế th hệsau.Đồntghời, cácọ ch ả gi cótến i gtămnước trog nhưônPhạmg Quỳn,h cụrần T -KiọngTr m..cũncó g ết vi nềuhi cứu iênbghà áo givềlýđạoậtrất Ph cóátrị. gi T ,nghiê phảiđợiđếnămn 1931,ữnnh gcốgắnglẻtẻmới uy trên kếtợp h htàn lựclượngcótổchức.Đầunmột tiê ộih ọcPhật đượcànhlậ t ptạiSàgòni lấytênlà NamKỳênghicứuậthọc; P kếđólàhộiLưỡXuyê ng ọtnPhc. ậ ữnNh vị g cócông khởixướncág ộiitênh nà ylàKhánhHòa,iHuệ Ngà Quag,n NgàiKháAnnh cùn h g mộtsốquývịàCưgTiănv sĩtânến ti . ămN 1932,ởTrunkỳ g cácGiNgài ác,êTin ước Ph Huệvàmộtóm nh CưsĩTân Hồnmàg đứnđầu g làđạohữuTâmMinhLêĐìnmhTá đãlậ ành t pọthcPậ ộih màhộiquálà n chùaTừĐàm. ămN 1934,ởBắckỳcóượn th tọgố aT Li,ên ượn th tọgaTríHải, cụuyễn Ng Quốc, Năng TrầnKiọngTr mcùngmộtsốquýị v ĐạiđứcvàCưsĩlầpáoraPhậtgi TổnHội g . hữnN hộig đây trên đềucómụcđíchàchv ươngtrìnhọatđộnốngi au: gnh Chỉnđốn h môn ềTnhi ,vãnhồiquyới gi ,đàotạomộtế th hệtênuaih sĩchân chín,h hữuọhcàhoằn v dươ g chgn ínhpháp. Đểđạtđượcmụchđích,trên cácộih đềumởđạotườn r cả. g ƠíBắc,cótrường ọTngchă ởchùauáQ sứ, n trườniuềnhg ởchùaBồđề;ởunrT gcóậthọcP ện vi chùa TâyTênvàhichùaBảouốc, Q trườnởgNi chùaệu Di Đức;ởamN cóậthocP ện iv LưỡngXuyên(TràVih)trườn n Niởg chùaVĩnBửu h (ởThơm). gòaN ra,i cácộih cònxuấtb ảnữnnh tạp g chíđểằn ho dươ g gPhậtph n áp,hưn tờ Đuốcuệ T ởBắc,ờ t Viâmên ởTrun,g tờp áPh âm,tờbâm, iTừ uy D Tâmởam. N Nhữnhộig ànyđượctínđồệt inh liệtưởn h ứn g àbtrướn gvnh rgấtmaulẹ, chẳngbao lâu mỗitỉnước trhgno đềucóchácủa nhi hội.ờ Nh sựhưởnứn g ấy g màcá cộih đãxâydựnmgtêh cơsở,mởmaêmthng ềunhi ậthọcP ện iv ,xuấtb ảnêmth kinh sách, báochí. hưnN trokh gn iphotràngchấnưn h tGi Phậg đa áo nglên,ì th ế nthrậ chếni ứ th 2bùnổgn tvàiếp theolàtrậnchến i tranhViệtáp -Ph làmáđọ ing ncáa csựohạt độncủa g cáchộiậthọcP gotrnước. 2) ổgTn ội h hậtGiáo P Việtam. -N Đếnămn 1948,mặcdùchến i nhtraViệtáp -Ph chưaưn ng ến tig súg ng,ưnnh ì gv nónlòng ì gv Đạophp á đểvà đemlạichođồnmột bàog mềni anủitrocản ng ghtan ươth chng ếtchốcdochiếntragây nh ra,ữnnh àhgnlãnđạo h ậtGiPh oởá cáongrt c vùnbị g quânđộiáp Ph chếm i đóng,tíchcựcohạtđộngđểchỉnđốn h đểphátển ri ữnnh gcơsởcủacáchộiđãbịchến i ph tànhra á. ỞHàNộicácượn th tọgố aT Li,ên TríHảivớisựúp gi đỡcủamộtóm h n cưsĩ tâm nậ ì v Đạo ,đãlàmsốngdậyphongtràchấnưnh PhậtGig áovàđemlạimột sắc ámới tih ,chềuúnhitrọg vềcáccôntcgá từhiệnvàxãhội,ưnh lập côivện nh ,tư ục, th cáccơquaện itừnh cứu trợnạnânnh chếni . nhtra ỞHuếcũnvậy, g quý vịàmột gTiănv óm hn cưsĩđãhợptácchặtchẽđểsữa salại ng cácôing chùađãbịđỗátvì n chiến,tranh đứnlê g nquitụữnnh tíng đồội àhv hữu đãtảnmácvìthờicuộc,lập lạicáctỉnhội,cáckhuônội h ậthọcP đặc và ệt bi phátển ri ađìn ginhà ậtửhP làmộttổchứcogiádục,nhta thiếuậtử, ênPhi đểlàmậuh uẩn th cho PhậtGiàáongyma... i ỞViệt-Namcácvịàcư Tvăngi sĩchunuhang thànlập hộiọậtchP Việt- Nam.mặcdầuởữnongtrh hoàncản g cực h kỳkhókhăn,cáchộióin trênđãphát tển ri mộtcáchmau lẹ,mạnmẽ h vàđượcsựtínệm hin củađồnb gàonóichun,g àv ấtnh làcủaới i g tínđồậtPửh óin . êngri Tkh rog n oảnăm, gvàin cácộih ấyđãxây dựnêmthg đượcềuhin ộih quá,n mởhà,in phòngphthuốc, á ưth viện,phhcáátàn c cơquaôn ng luậ,n kidịch nh ... Đồnời gth ới v cáchộióin ,trên cácoáhộigi àcũn gniTă tuần g tựđượcổt chức cóquicũ,tậptrunđược g ềuhi n vịtà,ăngi cóực th tu;thựchọcdo và đóđãgâyđược sựtínệm nhi lớnậtProgửhàn àlấy v lạicáđịa i ị v àtrgáchọvn lãnđạo h tínđồ màđứctđã Phậ aoph ig ó. cCá hộicưsĩvàcácGioáhộiàđã ingTă đượcchỉnđốn h vàcó thựclựcởBắc, Tunr ,g amN bmia ền,nhưngchưacócơộih thuậện nti đểthốnất nhg ý chíàhnv độn,g mặcdùýệm ni ốn th ghất n đãmahatừnlâugđầu tron ócữnnh nàlãn hg hđạo ậtGiPh áo. hưnN cág gì i phảiđến,sẽđến.Ngày65-- 1951mộtđạiộih tonquốc à đãđược tệu ri p tậ tạichùaĐàTừ mởHuế,gần51đạiểu bi àcư giTănv sĩcủa6tậpđoởàn b amin(3ề p tậ đogiàv3nTă tậpđocư àn sĩ)đểlậ ànht p 'tổnộigh PhậtGiáo Việt-Namàb'vầuchbna ấpàTrunnh gươgchn o hộiậtGiPh áoquốc, tàn hayb an 'quảntrịTổnhộig tậGiPh oáViệt-Nam'. Hiệna ny,TổnghộiậtGi Ph áo Việtam-N làđoểthàn quanhất tọgr ởViệt- Namcóổt chứcchặtchẽết hơn ,eo th đútinhần g củađạoậtvàqui Ph tụtrmột ên tệu ri hội. iênv Tổnhộig tGi Phậ oáViệt-Namcũnglàội h vsáiên lậ ng p củaổnT ội gh ậtGi Ph áo ế Th giới,thànlậpămn 1950tạiColumbđã ovà cửđạibểu i đithamdựtấtcảcác khóaọhpcủaổnT ộihg PhậtGiáoThếiới g .ổnT gội h PhậtGiáoViệt-Namồm g các ànhoạtg độnsag u đây:Hoằnáp, Pgh Giodục, á Vămỹ n hệ, ng a,iênTh ghilễ, N ện Tiừth xãộih ...(1) C.-KếtLuậ:n ữaTừth đứcTừphụp ậh n ết Ni bnđến à anyđãtr25 ên thếkỷrồimàmặtời tr chánhphp, á mặcdùđôikhbị i đámmâyđenlướtqua,ưnnh ẫngv chếu i sátoncõi gà đạiđịa.Riởêng Việt-Namđãđượcsáánh ấy ng chếui đếnần g 20ế th kỷ.Trolịchng sửViệt-Nam,ữnnh iđo ag ạnậtGiPh áoịn th àlà hn quốcađược gi tựchủ,độclập ùnvàh gcườn. g à Ngyà nytPGihậ oáViệt-Namđãđượcphụchưn,g nhálạirựcrỡ êm. th Đâylàlà tin brước no h t á chodântộcViệtNam. - úchtaingCh ắcới v cáiđàến ti ển tri hưn ện hi nay, phtronàậGiPhg áoThế ới gi óin chuntậGivàPhg oáViệt-Namnóiêsẽ ring còndângcao ,bủarộnơữangh . úngtacó Ch đủlýdođểntưởn i ưnhg vậy,vìPhậtGiáokhôntráivới g khoahọcà ngy na y, màcònlàmộtuồn gn nủi a ,mộtsuối yêu thươnrất g cầnithếtchoânnh lo ại. - (1):Tậpsáchà nyso ạntrướckhiGioáhộiậtGiPh áoViệt-Namthốnất nhg rađời KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 6 MườingTô ái Ph ậtGPiáo h Ởrun T gHoa Khôngphảiì êgrin Đạot,Phậ tấtcảcácôn t áoilớn g ế thrên ới gi ,eo th vớiời th aàsự gvin phát-riển,đềucó charềunhi tônphi. á Sựphânpháiấylàmộtlẽđươgn iênphh ảicóđểcho cáccăncơòa vàh cản n hkhácnhauđềucóể th thíchhợpđược. Nếu khôn,g ì th đạo khônể tgh phển át-ri đượcbềsâu v cũnnhưg ộn br ề . g Hơmột n tônoàiáncả, g ĐạotkhPhậ ôncó g hữnn áođi gi ềuần th khải,khôncó g mộtnhti ần th rắnchắc,gòbónữnhtogr hìn g ức ht ẹp h òi h , câuệ, n màlại trái , rấtphóng khóa,ng tựdo,dễkhòa oanh ,dungệp, hi Đạo nê ậtđi Ph đếnđâucũncó g thểphtátển ri đútheo ng căcơn àhòav ncảnbrệt iênhg ởđịaphươấy. ng Dođó,màĐạo Phật córấtềuhin màusắcbiệt êngr khla i tncárêà cnước. Riênởg Tunr gHoa, Đạotậđã Ph cóchamười i tônph. ái mỗi Trong tônpháiđều cóđặcđiểm,êngri nhưnkh g ônbiờ aog vượtòarang ph áoig áp củatậcả. Ph hữnN g tônphàáinycũnưnhg ữnnh gcođườn n gkháchau,có n đườnẳn gth đườn g g cog,đườn n cag ođườngthấp,đườngrộủnđườn g ghẹp,ưn h n cog đườn n nàogcũng đưađếnmột mụcđíchchuncả. g Hàả ngih tùyteo h trìnhđộ,tríthức,khảnăg,sở ích th êmàring lựachọnconđườnàoích ngth ợp h vớimìnất nh đểtup. tậ óC ưhn ế th ì th sựtumới ành chóngcó kếtquả. Mườiôn t pháiởunTr gHoalà:Luậtôn,Tịnhđộônt ,ềintônTh ,áp Ph tướng tôn,Mậtôn,têaôn nThi ,Homêhiang tôn,Tamluậtôn n ,Câu xátônậtnhàT v tôn. 1à0Trongy,Câuxátônàthậôn nvT chủươtr ểu vềTing ; ừaTh Luậtôn ềntôn vàThi ôn th cả g Đạiểu vàTi ,ừaTh còn6tônkiuộc tah Đại về Từa.h ĩaghN lýcủacácônt rấtmầuiệm nh kiđi nh ểncũngrấtu,ềnhi muốniểu h cho ấu th đá,o cầnphảichuyêmôn n cứu, ênhig côngphuuềonghitr m.t nă gph orn ạmvi củakhóaọthPậcphổôn th àgny,chútakh ng ônthể g đisâuàomỗi v ôn t được.Ơí đây, chúngtachỉbết nêi quađạikhoáivềglýàlà v mquenvớidatừcánh ctônấy, đểcóchổập nh mônmàthôi.Sauày, n khhọci ca,ch ohơn útasẽ ng đisâugàotừnv tônphmột ái vàsẽtùytheocăcơn sởthíchcủamìnhmàlựamộtữngnhotr tôn g ấy đểut . ành .-I LuậTôngt I.-DuyênKhởiLậpôngT Tônàyn dùngluậtlàmchỗcăcứ n ọlà nêig Lụâtôn t . Đứctậkh Ph còn i tạitế, h tùycăcơn ,tùyòa h cản n màh chếunềrahi lọiới ga luậđể t răndạyđệtử,hóađộ chsiúng . nh SaukhàNập ingh ết Ni bàn,cácđệtửcủa,ngàiN ưh àiƯu-Ng Ba-Lilàị v ônthin ềgiới v luậđứn t trgênphp á ọtrongkỳ a kếtp tậ kiđi hn ểnlầnứ th hất n ,đã tụnđọ g clạinhữnới gi luậnmàĐứcậtđã Ph chếra.Lầnkếttậpàyn chưachbêni ép àtnhkiđi hn ển,u-NnêƯgài Ba-Liphảiđọcđiđọ clạiđến80lần,đếnỗin mỗiười ng hộitrong đềuuộc th lòn. g Dođó,mớicótnlà ê "Bátập h ụnt luậg n". Vềsau,tuầntự eoth ời th ,gian uyê ng ủy tnh tPáohậgilầnhồichiarlàmuềnhi á,nh hayb ộph. ái Mỗibộphđề ái ueo th mộtbộlụâtng. êri số Tgorn cácbộluậàty, n bộđượcnóiđếnà v ápdụnềugnhi hất n làcácb ộ:Tập h ụnt ,g Tứphần,kỳ, Tăng ũNg phần. hữnN bộg luậtnàyđượcuyề tr nsaTrunng gHođượcavà phdịch ê in raHá. ănv ĐếnđờiĐường,TrNgàiíThủluậtsưchải úi g cácộb ấy,àđệ v tửcủaNgàilàĐạo Tuyênluậtsư,ậntấy h trocáng cbộấy,bộluậứ tT phầìnlàthíchhợpcăcơn ười ng Tunr Hog ,a ênđãcăcứ n àoluậ v tnàyđểlậpLuậ ra ônt .NgàiĐạo Tuyêlà n ười ng ở unCh amgn sơn,ười nêg đờigọitônànylà"Chunnamg sơn"đểphânbệt i vớicác Luậôn t khc, á ưnh củacácp NgàiPhá Lệph bnê áHữu i tướnb ộ,h g ayNàigHoTốài ở Đôngpháp. cáTrong cTônnày,chỉcóLuậôn t củaunChNgài mnag sơlà n thịnơhàn hếtđược và uyề tr b náchođếnb âyờ, gi vìón trunghòacảĐạiTưàh lẫnểu Ti . ừaTh II.-TônChỉVà ĐặcĐiểmCủaLuậgtônT àmPh mộttổchức,một cônvgiếcgìđúđắn ng cũngđềuphảituâneo th ữnnh g quyluậất tnh định.Hơtất n cả,sựut lại ành cà ngphảituântheoữnnh ới gi luật êmhing mi. nh ưNh chútađã ng bết i gph tron ầnágiolýcănbản,ệp ghi n làđộnglực chíncủa h vũrụt ânnh sih.N n ệp hig địnđo h ạttất cảđờisốngchúta. ng iệp Ngh cób a loại:Ngệp hi củađộn ành ,g iệp ghn củalờióin ệp vàingh củaýghĩ. n Nếuữnnh g ệp hing ấyđượcanthịn,h khôntgạoracácđiuề c, á ì th takhônthọquả g obsiá tửnh luânồi h .Khôngcóquảbáositửhn luânồih thìtấtniêlà h đượcải gi thoá.Muốncác ệp hing đượctịn anh thìtaphảiữgi ìn g iới g luật,chínhlàmộtphươph ng p á ut ành untiềhrog phươgph n ápmàtđã Phậ ch. iar ươPh ph ng p á àyn rấtết thi thựcàrất v ệu hi ệm nhig đốivớiậtủ Ph chunta: g Gi- ữớ gi khôngsáhtơạin ật,v ện hi gười n khônglàmngườiunh dữ, g khỏib ị tùtội,ềsav ukhỏib ịđọbđườn gatron gdữlàđịaục, ng ạng quỷ,súcsi,nh àkh v ỏib ị ười ng ết ig haị,đólàtu. Gi- ữới gi khtongrộmcướpì th ện hi ời th làmười ng lươện thing khỏib ịamgi cầmsiềngxích,đờisaukhônmắc g quảbo,bá ịười ng ựt gi củacướpà,hn đó làu. t Gi- ữới gi khôntdâm, gà iện h thờiàtgười nh tốt,ađìn gi hmìnàngười hv khônbgịrầy,rà đáhđậ n p,khổ sởvìengh tươg,n đólàtu. Gi- ữới gi khônnóig dối,khônóign láo xược,lẽo èo th ,êmth bớt,đâmọ c, th khônnóig unh ácg àtvhôục,t thìkhôngbịgười n khkhnhi i,lạiđượcsựkíntrg,ọhn đó làtu. Gi- ữới gi kgôn h cờg b ạc,hútxách,rượuch,è ì th khỏimấttền,i ếu tih ợ, n khỏi sa ysưa,làmđiềuộit lo0õikh và ỏib ịười ng khbinhỉ,rít uệ t trưởn ăng ,g đolàtu. óiN mộtcáchtổnquá g t,iữg mộtới i g làăanđược gừ mộtđiuề ội t lỗi,và êmth đượcmộtđiềulà; nh giữnềuhi ớ i g làngừađược ă ềuinh điềuộit lỗiêmàthv đượcềuhin điềulà.nh Bởithế,ữgnêi ới gi luậtlàphươngphp á ut khôngxathựctếvà rấtcầnết ith chocáctậửPh cầuđạoải gi thoá. hờ N ữgi "gới i luật"khônlà g mcácviệctộilỗi,ntâmê được"định";dotâm địnnêph h átra"tríhuệsásuốtng ".Nhờcóítr huệsásuốt ng nph ê átrđược ừ ôv minsih m, á àđược v mitâm nh kiếntâmậtP. ành gười N tutạiacógi ữgi ới ig ,mớiậtửàPnh chơchn ín. h Ngườixuấttọiahg Sa-di,cóữi g ớigi mớiphảilàchơtu. n ầy Th T ỳ-kheocóữig ới gi mớiphảilàT ỳ-kheo atịn nh . h BồTtcó á ữgi ới gi mớiphảilàchơnBồTát.Bởithếêtrobanmón g ô-v lậu họciới (g ,địn,hh uệ),"gới i "đứnđầu g tấtcả. T àyn sỡdĩlậplà ôn ra ằm nh àovlợiíchết thi thựcàchv ínchắncủaiới g luật, ưnh đãtrìnhbàyởn. trê III.-CácLoạiiới G Luật Giớiluậtcóuềnhi lọbậitừngc,t a ùyteo h căcơn ,ùy t theoới gi tu sĩ,ùyt eo th sự phátnuyện g củakẻtumàành ápdụng.Nhưnóign mộtcáchtổngquáthìới ig luật cóể th phânchalà i maihlọlớn ai là:GiớilụâtcủaĐạiThưàới vàgi luậtcủaểu Ti ừa. Th Nhữn- ới gi luậàotncócáhtán chêuti cực,tựlợi,chỉcó mụcđíchchínhlà tnhộirá lỗichngmìn oêri hlàthuộcới vềgi Tiểuừa. Th Tấtêntroghikhữgi ới gi chmìn ngoriê ,h ì th ười ng kháccũngđượclợiưnh ữgi ới gi khôntrộm g cướp,ì th mình đượclợilàkềmữgi lònm,mà tgha ười ng kháccũnđượclợi g làkhỏiphảib ịcákh i ổvì ếc ti củađãmất.Mặcdùthế,iới g khôngtrộmcướpcũngchỉliệtvàoới gi ểu- Ti a,thừ vì kh trong ữig giới, mụcđíchchín,h trựcếp ti làiữg cho mình;còncálợi i choười ng chỉ ảnhưởnếp giánt củaới i g ấy.Nữnh iới g ư: nh Ngũới gi (5ới i g doậtchPh ếcho ười ng tạiia),-g Báqua t- ới -tigran (8iới g ậtchPh ếchogười n tại-tập agi sốnưnhg ười ng xuấtia),g Sa-di ng ới gi àSa v -di ng ều-nhi ới gi 0ới (1gi tậchPh ếchgười on mới xuấtgia),Thức-xoa(6điềuữn ọhciới g ), Tỳ-kheoới gi (250iới g ),àT vỳ-kheouềhi0n ới gi (348ới i g )làữnnh giớiuộcth ph ềv ểu- áiT thừa. hữnN ới gi luậàotncóhcátán chtíchcực,ámnh vàomụcđíchlợiahơtnựlợi tìthuộcvềĐạiừớ. -thagi Nhữnới gi uộc th ềĐại v -ừaới tgih ưnh ới i10g trg48 o n ớigi khcủainh Bồt,Tá Tam-ụt tịnới hgi ồm (g có:ếp- Nhi luậhiới -ngt làiới g khônlà g m ệc vi c, á ếphiN Tện hi áp -Ph ớigi làới gi làmệc vi là,nh êu-Nhi íchhữu-tìnới ghi làới gi làmíchlợicho chúngsa,nh ưnh làmcácệc vi cócánhtá chện từih xãhội.v v ..). ếu N đứnềph gv ươdi ng ệntrhàì n màphânloại,giới-luậtcóthểchalà i maih phầnlớn:mộtphầnuộc th ềchv ỉtrì,ĩagh n làăđứt ng ácệp, ghi n mộtphầnuộcth ề v tcá trì,tứchđộn àn eo gth thiệnệp. -nghi 1.-Vềchỉtrì:cóbaiộh ới i g b ổn: .a Tỳ-kheoới gi b ổn,gồmcó250ới gi ,chalà i m8 loạilà:1.-Ba-la-di(4iới g ), 2.-g-tà(1n3Tă ới ig ),3.-Bấtđịn - h(2ới gi ),4.-Xã-đọ30a( ới i g ),5.-Đơ-đọ n 90(a ới gi ),6.-Đề-xàều-nhi (4ới gi ,) 7.-ú-họcngC ới i(10g ),8.-ệt Di (7-tránh ới gi ). Hai tmră mnă mươới gi à nycó thểchailàmmtá lo ạiũ(ng iên),th sáuloại(lụcụ)t ayh bảy loại(ất th tụ). b.-Tỳ-kheoềui-nh ới ig bổniới (g củaT ỳ-kheo-nềuhi ồm g có348ới gi ,chialàm7 loạilà: 1 Ba-la-di8( ới .- gi ),2.--tà(17nTăg iới g ), 3.-Xả-đọ(30a ới gi ), 4.-Đơ-đọ n a (178ớigi ,) 5.-Đề-xàu-nềhi (8ới i g ),6.--họcúngC ới (10gi ), 7.-iệt D -t7nh(rá ới gi ). Batrămmươbốni támớiig này,cóể th chialàb ảyloạinhư,trên ưnnh củn g có g thể làmtùychnghi ailàmămn loại, sáu loại,bảyloạinhưbg(1ntăê). GiớiT ỳ-kheovàT ỳ-kheoềuhi-n àtrênyọlà ig Cụ-túcớigi ,nghĩalàhữnn ới gi đemlạichoười ng tọôhv lượnới ig -hạn,h phướcđức.Nhưn250 g hay348ới i g , chưa phảilàu.ềnhi Đóchỉlàới ig tómâuth ữnhn ớigi -luậtchín,h làm-mối ềngi cho sựtrì phạmmàôith .Nếu kểcho hếtới gi -luậì th ề"lượn v g"sánđồn h ư-gh khôn,g ề"cản v h" lạinakhắp cảphp- á ới ig .Nếu kểvềbậcunrt ,g thìcó bêtăng đến3.0,n0ohiga 80.00tế-hạn;h cóbênNi đến80.0àghi0o120v-na .00tế-hạnh. Vìsao Phậtlậpuiềnhra ới gi -luậưtnh ế? th -Vìmỗimộtới gi làừangătộilỗi,màcoườing chúngtalàphmà phu,từ tâmệm ni chođến,nhiàv cókhôngbết i êubhiaon điềutộilỗi,ênphảicó vôsốới gi luậđểt ừa. găn 2.-Vềtáctrì,ồm g có20ki-độ. ền Kiềnđộhĩang làphẩmloại,điềuluật(Khda na ). 20Kiềnđộlà: ọiới Thg Kiềđộ n uyết Th ớigi Kiềnđộ AncưKiềđộ n TứtựKiđộ... ền Sựchiarchủtrìcvàtá trìlàcốtlõidễphânệt bi gkh tron ữig giới, chứậtrah nóimộtcáchrốtì ráoth ch'ongtr ỉ''có'ác't ',g'ortác'n 'có'chỉ'',khônể thg nóimột cáchdứtkhođược. át tôi(1)Chúng chỉới gi iệu th ữnnh gdahtừcủa n cácới gi luậ,gtnă chni ứkhông nóirõ,hơn vìeo th luậật,Ph ười ng ọới gith ởcấpbựcoì thàn chỉếtbi ớigi luậtcủa cấpấymàôi th . IV.-Cácan D hTừVàPhươngáp Ph Thựchành hưN chtđã únag thấyởn,trê ới gi -luậtcủaậtchPh ếrất a ều; hi n dođó,datừnh chuyênmônàcáv chthứcữgi ới gi cũnrất g phứctạp.Vậymuốnữgi ới gi đượckết quả,trướcnph êti ảibết i nhữnđig ều sauđây: 1.-Saoọlà gi 'da,hn chủn,g ,tánh tướn'g?. .a là Danh tê(ndatừ)nghĩalàchtê n ỉmỗiới gi ,ưnh iới g b ấtsátsi,nh ới gi bất âu th đạo.v.v... b Chủnlà .- g chủngloại,ahyóm; nh ưnh chúgtađã n ấy th ởphầnchacái cới gi của,Tngă : Ni Ba-la-di,tà.v gnTă .v.. c.-là hTná tâm,tnhá làchtánh ấtở; bêtrnog ưnh ười ng ữgi giới,tâm ongr ệm ni khôngnhĩtưởnđến g ệc vi sát,đạo ,dâm,.v ngọv .v..o ặc h thấyười ng phạmới gi cũngkhônsag tnhâmuiv mừagnhylitêưởn n đến g .Giữìn g tâmnhởtá gobntrê đượctanhịnưhn vậ y,ọlà ig 'ới gi '.tánh d.-Tướnglàìn h htướnởg ; ngoàibê ưnh bđã êntrog khôngnhĩđếnsátsa,nh trộmcướpới gi(tánh ).v.v..màoàgcũn binê gkhônlà g mữnnh gđiềucá ấy,gọilà ới 'gi tướn'. g T lại, mỗikhiphạmmộtđiềuộit lỗi,ười óm ng ữgi giớiphảibết i tộiấylàì g (dah),n sáthayđạo.v.v..?uộc th vềloạiào(chn ủn),g Ba-la-dihaytà.v Tăng .v..? uộc th ềnộiv tâm)a hny(tá thânoàing (tướn)g?Vàcuốicùniàhgả n phảiết bi tôi ấy,theo luậtphảitrịphạtế th oànmớiđượctịn han h? 2.-Saoọiglà'kha,i á,gi trì,phạm?' .- a Khlà ai mở,cho làm. b.-Giálàcấm,khônchg o làm. ưhN khtcòn iPhậ thế, ái àcấm iNg cácvịT ỳKheoleo lêcây,n đólà'Giá". ưn nh sagvề u cóvịT ỳKheođivàorừg,n b ịácúượt rth ,kh gàiN ôndá g mleolêncây đểh,ránt vìsợphạmới gi ,àcuối v cùngbịácúthại.đó, Từ tdạy: Phậ ếu 'n códuyên sựthìđượcleocây'',nhưế th gọilà'Kha'. i Mộtíth dụứ th 2:ười ng ậtửPh phảiữgi ới gi khônuốn g grượu.ĐólàGi' '. á Nhưnkh g ibịbịnặnhn ,g nếucầnrượuđểhòaới v uốc, th uốnmới g làbnhện,h ì th tạm đượcdùng.Đó là'Kh'. ai Nhưntrước g khuốn i g,phảib ạchớiv chư.tăng c.-Trìlàữgi ìn g ;ưnh khđã i ọới gith rồimàữgi ìn g chođượcnhtaịnì ht gọi làT'rì''. d.-ạm Ph làph vi ạm;hưn đãới ọgith rồimàkhôniữg gìnới gi thìọiglà ạm' 'Ph . ' Tómlại,ongtrkhtui ữgiành ới gi -luật,ả giành luônluônquansátmỗiành hàvngiycủamìnxét h xemmộtcáchságsuốt n ,ế th onàlà'Trì',' thếnàolà ạm' 'Ph ; ' trongườnghợpào,n ới àgiv nàođượcKh' a'; i Trogtườn n hợp g o,nà và ới gi ào nkhônđược g 'Kh'.v ai .v..óin mộtcáchtổngquátkhđã i ọớigith rồiì th phải 'Trì''.Nếukhông'Trì''màạm'Ph' '.uy T thếếu n ì v lòntừb,gi ì v lợiíchchun,g hayvì tríuệ h úcth đẩy,thìcóể th 'Kh'aimàkhônph g ạmtội.ưnNh nếu g ìv tâmiểm nh ô,vì phiềnảo thúcđẩymàKh' 'ailà'Phạm''. 3.-Saoọlà gi 'chỉtrì,tácphạmcàtáv tì r chỉphạm'' ? .a ỉCh trìlànóivềphươdi ng ệncácđiềuc, á quyếtiũg gìnkhônây g tộilỗi. b Tcá phạmlàóin vềphươngdiệncácđiuề ác,đálẽ .- ng phảiữgi ìn g , màlại khônữgi được,chêonphảiphạmtộilỗi. c.-Táctrìlànóiềph v ươgdi n ệncácđiềuện thi ,cầnphảilàm,làphạmới gi . d.-Chỉphạmlàóin ềph v ươdi ng ệncácđiềuện thi ,ếu n đìnhchỉkhônlà g m,là phạmới gi . íTh dụ:tvềộiộm, ăntr ếu n khônlàg mlàchỉtrì,ếu n làmctá phạm.lại Trái ,ềv hạnbố h thí,nếulàmlàtáctrì,ếu n khônlà g mlàchỉphạm. 4.-Saoọiglàtội 'ánh átội vàgi ,ha ytới ángih ới ágvià '?. ). a tội Tánh làtộisẳncóbản ongtr gtấnchúnsag ,nh ưnh sát,đạo,dâm,g. ọ vn Bốnnàhtáycó sẳntâm rong chtánh úsanh ôhtừvn ỉth đếnan y,ể h có chgsaún nláh có chó. núg Mỗiười ng ,khôncần g aidạybảo,khôngcầnọ ch tập,màcũn ai gđều bết i sát,đạo,dâm,g. ọvn Vìế th cholà nêgọi tánộih . b).Gitội á làtộikhônsẵg có n gborản tn tấnhưnn gdohoàncản,h dop tậ ễm hin màphátsi; nh nhưtộiuốnrượu g chẳnạngh .Nóimộtcáchtổnquá g ,t bốn goài n tánh tộilàsát,đạo,dâm,,vọng cònêuobhian ội t khác làgiátộicả. c).giới Tánh làđểừagănbốntộiánh làsát, đạo,dâm,. gọnv Giớià nyrất quaọng,tr ưnnh gcủnrất g khóiữ. g Giữđượcbốnới gi à nyì th sưtutànất h sẽkết quảvàcođườn n ải gi thoáchắcchắnsẽchờđónàả. nhgi d).Giới giá làới gi đểừăatội ng lỗidocản hoàn là h huânp tậ màphtsiá h. n Nhữnới gi nà yítquaớitơángihrọ óin tên. r Nhưnmuốn g ữgi đượcới ghitán mộtcáchítkhó kh,ăn phảicầniữg ágiới.ưhN gười n muốnđốncâylớn, trướcten i phảichặtọn; gàh ưnh gười n dùnỏigbnhi ,trướckhmuốn i chếm i mộtđôị th lớn,phảiăchng ặncáccođườn n đi g àođo v thịấy. V.- KếtLuận hưN chtđã únag ỏ, r mụcđíchcủaóagi phápmàĐứủctchPhậ ỉb àychochtagú n làđểđượcmitâm, nh kiến,tánh ật. ànPhv Tấtcảcáctônph,ái mặcdù cóchủ trươàđặc ngv điểmkhácnhau,hưnn mục g díchcuốicùngđều làmột:Gic-á ộng àv àPhtậ. n Luậônt củngkhônđig mục oàigran đíchtn,rê mặcdùphươph ng ápcókhcá phầnềuhin cácônt khácì th phảihiểu rồimớitu;Luậôn t ilại trá chủ trươg; n hãytu đi rồisẽểu, hi ảy h ữgi ìn g ới gi luậtphảiêmnghi chỉn,h ì th tâmsẽđịnhtĩn,h tịn han h; tâmđatịn anh ì th tríhuệsẽságsuốt n ,chântâmsẽện hi bà y,tánPhậsẽphtálộ. (Lươph ng ạnđiđườn). g Nếuếu ith mộtmónnào,ă ả h-àngi củnkh g ônthể g tuành có kếtquảđược. 1.-Thếàonlà'Tín'?-Tínlàđứctvữnni chg ắc, khôngìlaychuyểnđượcĐức ất trin quaacần fntrọgv ếtthi chogười n tu. ành KinhHoiêm-Ngah códạy:'nlà Ti mệsaranhcáccônđức g '.Nhờđứcmàtin quảBồ-đềcóthểtựu hàn được. có nTi ph ba ần: ) a t P n: . Thậi nrằnTi tậgPhlàđấntoàsáhng suốtng ,biếtcácẹc vi sásuốt ng , bết i cácviệcquákhứ,ện hi tạiàvịla,i ấyth ết h thảyhằnsag ế nthg ới gi ,hiểu biếtcác pháp mộtcáchrõ. gràn rnăfdo Tig lòntừ-bimuốn g cứukhổsa-tửnh luânồih cho chsaúng h,n màtTPhậíchóiCan pháp mônệm in Phật,đểchsaúng thực n hàn eo th nười g màđượcchsaúng ãn hvn -sag ềTịn hvn độ. h rằn nTi glờidạycủaĐức-ậtPh ích Th - cakhônhưg đối,Đức-tậA-Ph -ĐàDi vàcảnTịn h độ h đều cóật.h b).áp:PhnTi nrằn Ti gpháp-mônệm ni Pậtlà h pháp-môndễu, t dễchứn,g có b ảođảmchắcchắn.nrằn Ti 48 g lờithệuyề ng của n ậtA-Ph -ĐàDi cóđầyđủệu hi lực đểccứuđộchsaúng ,nh ếu vàn ực tah àđú nh eo thng php á mônà ny,chắcchắnsẽ đượcãn v -sag ềcõi nvh Tịnđộ h củaậtA-Ph -ĐàDi . c).mìn nTi : h rTinằngmìncó h đầyđủkhảăhị àngv lựcđểut theophápmônnày. rằn Tin gnếumìnực- th đú hàn ghưn lờiậtTích hP -Cađãchỉdạytrogn kiA-nh -ĐàDi ,chuyêtrnìdaiệu nh tA-Phậ i-ĐàD chođếnất 'nh tâmb ấtloạnì'th khi lâm-chunchg ắcchắnthếào nmìncủn h gsẽđượcsaềcõi nhv Tịnđộ. h 2.-Thếàonlàuyện 'ng ' ?uyện Ng làlờiứa h -hẹn,sựướco,a làchíuyện ng , mog n muốnthựchiệnhữnn đi g ều chânchính.uyện Ng làsứcúhtcủađáamn châm,làcánh buồmcăógin củachếc i uyề th n,àlcáchi ogchn óngcủamáybay.Nguyệnlàđộncơg útch đẩychocoười ng tuhmaàn uđêámụcđích. guyện N quanhưọgtr ế,th -ả nêgihà phảilậpnguyệnchoữnv bền,g luôn luônkitêâm, n trìchíut eo th phpá môniệm n àậtnPhy,àngyđêmchuyêệm ni Pật h khônớt ng ,ếtthi thamogcầu n đượcsaềcõi hvn Tịnhđộ củaPhậtA--ĐàDi . Đểcómộtý-ệm in chvề ữuyện 'ng ',chúgtôi n xintríchrasauđâybalời uyện ng ,48 trog n lờiuyện ng củatPhậA-i-ĐàD ,khicònlàmáp- Ph tạnTgỳ-Kheo : '-Saukhật,àniaPh chúngsaởnh mườiphươgmột n lòntưaing ,muốnvề cõita,từmộtệm i n cho đếnmườiệm, i n nếu chúsang ấy hn khônđặn g vãn g -sag ,nh ì th ềkhtah ônàbtcnghậ -GiChán ác, chỉữnhtrừn gười n phạmtộiũng hịch ng chvà ê -ph ánbChai áp. ' 'ếu -N tađặnàPtnhậ,g chúsagn ởnh mườiphươph ng pá ới gi phátâmBồ- Đề,tucáccôngđức,mộtlònph g uyện t-ngá ,muốnsavềcõi hn nướct,a ưanhgi ta khôncùn g ới vg đạichđo úng vây anh ện hi raởtrướcmắtchsaúng hấy, n thờiềtah khônthànbgậcc-ánhgiC '. 'Nếuđặn ta àPhật,ng chúsang ởnh mườiphươnghedaệuhin ta,chuyên ệm ni cõinướct,a mànếukhônđược g thỏauyện gn ,thìtahềkhônàbtgcnhậ -Chán Giác'. 3.-Thếàonlà'Hà'?-nh Hàlà nh thực-hà,n làmeoth .Nếun(tíni )màkhông ướco,a mogmuốnn guyện (n )thìchỉlàtinsuông,ôv ổ. b ưn Nh ếu gn ướcoa,mong muốnguyện (n )màkhônlà g m(hà)ìtn chỉướcao,momuốn ng ảouyề -h n,khôngđi đếnkếtquảì. g Bởithế,ínT ,uyện Ng ,Hànbah yếuố t cănbảnà nyờ biaog củnph g ải cóđủ,mớiđủđiềukiệnvãn-sag Tịn nh độ. h ũnC ưgnh cáđản i h,phảicóđủbachân mớiđúvững n được, g iếu th mộtchân,tấtphảiã. ng IV.-hươn P ghápP TuVềTịnhĐộ Saukhđãchuẩnbịđủb ayếu tốhayb amóntưlươngTịnđộ h óin ,trên chtaúng phảiạh thủcôngphungay.N hưnmuốn g chocóiệuh quả,chgtacần ú n ểu hi rỏ phươph ng áput . ành Vvẫnbết i rằngpháp-môniệm n ậtlà Ph mộtpháp-mônrấtản gi dị, chỉcầnệm ni ậtlà Ph đủ.ưnNh niệm g Phậtcủncó g ềuhin cách,uềnhi lo ại,mà chtúnôig xidẫn n mộtìtphươgph n átsauđây: 1.-rì- T dahệm ni ậtP: h lối -Trong ệmni tàậPhny,-hả giàn chỉchuyêtâm n trìệmni daệu hin củaậtA-Ph -ĐàDi .Mỗiàngytừkhimớiức th dậychođếnlú cđiũ, ng ả -hàngi phảichớệm ni luôn, khônchg oxenhở.Khđi i ,khđứni ,g khằm, in khồi ing , khiăn,trướckhiũ, ng i-ả ànhg đừờ ibaong quêệm ni t. ậPh oNgàiramuốncóệu hi quả,hơn -ả nhgià cầnphảixemphươph ng áp 'Kiẹm hàni tPhậ'(xemnhig ứcth kiệm hàni Phật).Mỗikhiệm n xo,ng ả àh-ngi đều hồiươh cầu ng sanh Tịnđộ. h 2.-am- Th cứuệm ni ật:Ph ong-Trlốituà ny,iả àh-gn phảiamth khảocứu-xét suyệm nghi câuiệm n Pật. h Nhưkhệm in 'Nam-môA-Di-ĐàĐàật',Ph iả h-gàn phảiquán-sátcâuệm i n àtPnhậy,từđâumàđến,đếnrồisẽđiềđâu? v ệm Ni đâylà ệm ni .v aiv ..?Nhờsựchuyêtâmch n ú ýamth khảomộtcâuệm in ưPhậtn thế,ên són-tưởn gvọn dần g dầnchìmlặn,g ước n iện h tâmện i h bày,-ả hàngi đượcất nh' tâmbấtloạn',đếnkhilâmchun,g sẽđượcsaềvnhcảnới -igh củaật. Ph p áPh iệmn ậtnPàhyốn gi nhưg phápamth cứu câuthoại' đầu-tề'bônnThiê ,ọlà inêg 'am-th cứuệm ni ật'P. h 3.-uáQ n-tươgniệmậtP: h lối Trong tuàny,à-ả nhgi chmă chúquasán thình tượncủa g t. ậPh Hà-ả nhgi gồin trướctượnt,Phậg chútâmchêmi ngưỡ,ng quansátcáctướntốt g màliêtưởn n cág cđức-hcủa tán t. Phậ ưNh khchi iêmưỡng đôi ng mắtật,Ph ì th liên tưởntới g tríhuệcủaPhật;khichêmi gưỡn ụng cườiòa hiền củat,Phậ ì th liêntưởng đếnđứctừánhbi,hỷ-xãcủat. ậPh ờ Nh quántríuệ h củatậmàPh Si tánh củanh-à ả gi phadần i ;ờ nh quántừ-bicủatmàPhậ Satánh ncủa h iả àh-gn bớtdần...Hễquán êmth mộtđức-htốt án củaật,Ph ì th mộtxấu htán của-ả àngih đượcbớtđi.của Tnhá Đức-ưậtnPh tasái mặt ng trời,xấu htán của-ả àngih hưn vếtmực;asáti mặt ng trời càsáng êìu hing càvaf nchg ếu i rọlâu i gày, n ì t h vếtmựccàngphihan.óm T lại, ờ nh sựchútâmquácán ctướngtốtìn trêhn htượngcủat,Phậ màcácđứcưhn tá -từ b,i ỷ- h xả,b ìn-dẳn h ,g lợiađược th huânp, -tậ thấmhuần n àotvâmnhgiả; à lâuàngy, tâmả -gihàn sẽa-tịch nh ,lọ csạchnhữnệm gni ácđộcàsẽ v ốn gi tâm g ật,Ph được vãn-sag nvềcõih ật. Ph 4.-uáQ -tưởn n gệm ni ậtP:- h Trlối go n tu này,ả à-hngi ồing yenmộtchỗ,mặcdù khôncó g ình htượntậrước Phg mặt,mà-ả nhgià quátưởn n nhưg cóĐức-ậtA-Ph -Di Đà,caolớnđứntrhoasen gên ,phóntỏag oqua hà nghưtấmlụa,ngvà baophủcả ânth ìn h mìn h . h Hà-ả ngih ồing angytẳn h g,itahychắp lại,củntưởn g mìn g ồi hng tnòa rê -sen,đượcếp ậtiPh dẫn.Hà-ả nhgi chuyênchúquántưởngmãimãiưnh thế; đi,đứng,nằm,ồi ng củnkh g ôndừ g ghĩ,n chođếnkhàoin,mởmắthayắm nh mắt cũngđềuấy th tP,hậ tứclàpáp h quáđã n uần th -thục.Khilâmchun,g -ả hàngi chắc chắnsẽđượcãn v -sag ềTvịn nh hđộ. ki Trong Quánh Phậtam-n muộichéprằng:t'ậPhvìụ-Ph ươv ,ng óin phápquántưởnbạch g oàh...'. ' uáQ -tưởn n bgạch-hĩaàong làquá-tưởn n lôn g trắng có g àoh quasáng gchn ếu, i ữagi chhai ânmàycủaật,Ph hưn thurăng òntr đầy,trogsuốt n ưnh ọncg lưuly.Đâylàmộtphươgph n ápquántưởnệm nig ật.Ph 5.-Thậtướnệm gni ật:- Ph ậtThướniệm gn tậlà Ph iệm n ậtđã Ph đạtđếnbảnể th chơntâm.tơâm nCh khônsag ndi h ệt, khônkh g ứla,i khônhưg khôngả,i chọoêing là"thậtướng". mănTrog php á iệm n àậtrênPhy,thìốn b php á rước t đềuuộc th vềsự, có ệm ni cóu; t cònphápứ th ămn t(ướn hậ ệm gni P hật)làuộc th vềlý:khôncòng , ệm ni còntu,khôncòn g sở, năg cao siuê cả. hơn iệm N Pậtđến h chỗ nàymớioàhn trốt oàn orá. hưnN ,g àả nhgi phảiluônluônớ nh rằn: g ờ nh cóSự,Lýmớiển hi . Trướchết phảitubốnphápệm i n ,trên chođếnkhthuần i ục,th khôngcònấy th có mìnhlàười ng ệm, ni tlàPhậ vịbịệm, ni chỉcómộttâmyêlặn n chg ếui so,i khônnăgsở,bthử, i khônhữu, g khô. ongv Đếnchỗnà y, kii-ĐànhD gọilà"đượchất n tâmb ấtlo ạn".Kinh Tứập th ichnh ươgchn ép;"niệmđếnchỗvôệm, i n mớilàchơệm".ni ămnTrog php á iệmn ậtrênđây, Ph từxưađếnnay, ười ng tu Tịnđộ, h ườn th g lựaphápmôndatrì, nh làmộtphápmôndễạh ủ th cônphg u,ả nhgià ở trìnđộ h ào,n chỗnơiàoayh lúconà,củnđề g u có thểut được.tlà Thậ mộtpháp mônrấtthù ắnth . g V.- LợiÍchCủaháp P NiệmhậtP Lợiíchcủaphápiệm n tôhậPv lượnôgv ,bêni tựuuntr gcó thểchalà i maih phần:lợiíchềSự v vàlợiíchLý. về 1.-LợiíchềSự: v ệm )Nia Phậtsẽtrừđượccácphềnão i . hữnN ngườiặp g cáccảnkh h ổ,ưhn tửệtbi sanly, h tnacửa hà mất,nạntai b ất ườn th gv.v..sacánh cphềão in ,ếu n ết bi chítâmiệm n ật,Ph ì th cácphnão ềi khỗ đaudầndầnutiê . tan Vìsaolạicó kếtquảtốtđẹpưnh thế?Vìamt tacủnưnhg dòng nướcluônluônuôn t chảy.Nếu chgtaph ú n oavànữnh chg ấtcáubẩn,thìnướctrở àđục tnh bẩn;ếu n chútaph ng àohữnavn chg tơáhmo,th thìước n sẽtrởơmnhtà mát.Nếutâmtachỉớ nh nhgĩđếnhữnn tangạni khổđau,thìluônluônsẽbịphềão ni khuấyđục.Khệm tani ậtì Ph sẽcốớ nêhi Phật,quêđa n ukhổ.Đémựớ hn ậtPnàhythếchocâíơnáhsựđaukhổ;mộtờ gi ệm ni ậthìP sẽđổiđượcmộtòpw gi sầu khổ, mộtàngyệm ni tPhậìđổiđượcmộtàgnykhổ đau.Cứưh n ế, th nếuniệm ậtđược Ph tnchgă àoừn,g ì th sựbuồnphiềnđaukhổ sẽgỉamđichâý. ừng Chonen cổhânn có câu"Mộtcâuệm i n tgiải Phậ khoan iên". tời Trongh kỳchiếntranhViệtp -Phá aqua vừ ,chgtôi ú n đãđemphươnph g p á ệm ni tảych ậPhn chi o mộtsốgười n sầukhổ gầnưnh điêncuồn,g ì v sựệp nghi b ịutiê ,tna cochn áu mấtlạc,ọuht lượmkếtquảrấtlàtốtđẹp. ệm b)Ni ậtsẽ Ph trđược ừ ệm ni chunsag . nh únsaChg- nhằnàgnyớ nh nghĩđếnữnnh đi g ềutộilỗiưnh am, th sân,si.v v ..miệnốt gth ữnranh đi g ềuộit ác,ânth làmữnnh ệc vig xấuxa.Đólàữnnh ácg ệp nghi củachsaúng . nh Nayếu n chệm úntagi t,Phậ thìchúgtakh n ôncòng ì th giờđểớ nh hnĩg ệcvi tộilỗiực ừavthn àữnnh cgá nghiệpữatrên .ưNh thếlàệm ni tPsẽ hậ tđược rừ ệm ni chúnsag . nh iệm N Pậtcàh ềunghi ì ht ệm ni chúnsag cành gítn .ệmNi ậthoàPnìniệmchúgsan dứt nh sạch. c.-ệm Ni Phậtsẽlàmchânoth ể th đượcẹnh àanổnhg .-Bệnhtậcủachta,gú n mộtphầndoể th xác,ưnnh một g phầncủngdoảnưởn h của g tần nhi .ềuNhi ười ng mấtănbỏgủ n ì v uấtn,hậ ục nh ã nh .v v ..ođó, D uấtkhítíchtụlâugànytười rong , màsihbnệnhmấtănbỏủ. ng Gặphữnn gtrườnghợphưn vậ y,ếu n chệm úngtai tPhậ choratiến,g ì th ữnnh gnỗiuấtđè hận ặnn glêtâm n cachn úb,tag sẽhưn đượctúar cùnơthở, gi cùntiến g ệm, ngi àtâm vh tâmđược ta ẹnh dễ nhàg chịu.ữnNh nườig yếutm, i nếuết bi niệmtậsẽ Ph maubìnph h ục.Vìb ệnhyếumti ườn th là g mchười ong b ệnồi h hộp,losợ;ayn hờ n ệm ni êtPâm nhậ định,tâmđịnthìữnnh sựh g ồihộplo hnĩg ảm gi đi.đó Do màănđược,nủ g yêvàbnệnmah ubìnph h ục. d.-ệm Ni tâm Phậ trísẽsánsuốtg ,họcmaành uớ:nh ữnN h ười gn tâmtríloạn độnì thg tốităm,hưn ngọđèbị n ó, i g khônság gnđược.nhờệm in tPhậ,tâmrít sẽ địnthĩn,h ưnh đè ọng ncóốngkhói,khônla g yđộn.g Dođótâmtrísẽphátchiếu, ưnh đè ọng tỏan nhsáá ậnvgy. đ)ệm Ni t,Phậ khilâmchúgẽn đượcsaềTnịn hv hđộ.-ưNh chútađã ng thấyở tn,rê ệm ni ậtđem Ph lạicho chtaềuúnghi íchlợiết thi thựctrođời ng sốnện ghi tại, vềphươgdin ệnthẻchâtlãnthần in ,vềtíntìn h hlẫntríuệ. h Nhưncág ilợiíchlớn ấtnh làởđờisau.Nếuchta hực úng hàph n p á niệmậtnàPy, h đúnhưg lờiPậtdạy, h chođến"ất nh tâmb ấtloạn"ì th sau khilâmchung,sẽsaềTịn nhv hđộ,đượcluôn luônthấyPậtnhe g pháp,làmb ạnới v áthền,i vàcóđủuiềnh ện thi duyênđểếp ti tụctuàhchn o đếnquảt. Phậ 2.-LợiíchềLý: v Khả hànig ệm ni ậtđược Ph "nất h tâmb ấtloạn",thìcácvọntưởn g ếtgh , chơn tâmanthịnện hi ra.tâm ơnCh khônsag ndi h ệthưhoạilà"Thường",chơtâm n atịn nh ắnhv lặn g là g "Tịch",chơntâmsásuốt ng vôcùnlà g "Quang".cảnh "Thườn-Tgịch-QuaTngịnh-độ"chỉởchnơi ơntâmt,a chứkhôngđâu nơi khác. Lạiữan ,chơntâmkhôno ạihg diệtlà"PậtVôh lượn-tghọ";chtâmơn chếu i so i v là ô ntậ "PhậtVô-lượn-quag "ng àđó v củngtưclà"T-hatịn n hdiệuphpá thâncủa ậtA-Ph -ĐàDi ". Tómlại,ười ng ệm ni ậtđến Ph khihếtọ,ngv ộng nhậpđượcchtâm ơn rồi,ì th ậtA-Ph -ĐàDi a hycảnT hịnhđộcũnchg ỉởơtâm in mìnhện i ra,chứkhôngphảiđâu xa.Vìthếênkinhchép:"TựD-Đàtánhi ,duytâmTịnhđộ"làvậy. Xuyêqua n cácđoạntrên,chgtahấy ú n phápệmi n tđược Phậ sựlợiíchvô cùng.Nếuữnnh ười gn khôngtcó in ậtA-Ph -ĐàDi ,cócảnhTịnđộ h màchítâmiệm n ật,Ph ì th cũngđượcuiềnh lợiíchnhưtrên. VI.-SựQuyNgưỡngVà CầuSanhTịnĐộ h CủaCácVịồB át T VàổSư T útađừ ngCh tưởn g n rằn g Phápg mônTịnhđộlàmộtp áPh môntầmườn th ,g ản gi dịchỉdàriênchgh ữnonh ười gn cătrín ấpth ỏith ,ẹp h òih ut . ành ậtra,Th mặcdùp Phá mônàyn khôngđòihỏià-ả nhgi cómộtsứciểu h ết bi âm th sâu,mộtrít ócôn th gmixuất nh ch,úng ưnnh gvìnódễut dễchứng,ệu hi quảchắcchắntêừn xưađếnnay,rấtunềhi ị v BồàTố tvá sưđãđượcực ht ànph h p- á mônà nyđểcầu savềTịn nh độ.h àiVăgN thùn làvịBồtácómộttríuệ t ối t -thắn,g khônasáig hkịp, n ế th màcũn gàiN gphtuyện áng saềhước nv Cực-lạccủaPhậtA--ĐàDi hưn sau: guyện N ãng lâmdụcmạnchg unthời g hất ntrừTậ thếchưchướn-ạign iện D kiếnbịtậA-Ph i-ĐàD Tứcđắcvãn-sag Annh -lạcsát. (Tôiuyện ng đếnkhlâm- i chun,g diệtết trừh cảchướnạing , trướcmặtthấy đượcậtA-Ph -ĐàDi ,liềnđượcvãng-sanhvềcõiCực-lạc). cCá vịBồưtánh PhổNgài Hiền,Quán-Âm,Đạiế- -Th íCh cũngđềuuyện ng savềcõi nh Tịnhđộ. cCá vịTổởcácônt khác,mặcdùo ằn h truyề g ntônmình,ưnnh cũn g gvẫntuềv Tịnđộ. h Như-TNgàihênân,tổ củaDuy-ức th tôn;àTrí- iNg ả ig đại-sư,tổcủa taiêônT-nh ;àiNgHiềủ, n-th ổt củaHoêm-nghi a ônt ;uyê Ngài ếu -Cnhi luật sư,ổt củaLuậtôn;iMã- Ngà Mi,nh Loọ-Th,ng tổcủaềin-tônTh .v v .. .cũnđề g u thực ph hàn ápmônTịnđộ. h Sauữan ,cácvịĐạisưdatinhếnởg unTr gHoa,hưn NgàiĐàmLon,a NgàiĐạo Xước,iThện Ngà đạo,ừaàiViThNg ễn,áPhNgàip-ếu, iCh ếu- ThiàNg Khươ,ng àiNg Tĩn-Am h v.v..đềudùnph g áp-mônnà yđểtựđộđộ àv a,th vàmãimãilưuuyề tr ncho đếnàngyan y. VII.-KếtLuận. útađã ngCh bết i quaôn t -chỉ,đặcđiểmphươph ng áput átrị ànhgiv củaTịn-h độônt .Đếnđâychtcần únag phảilắngtâmsuyxétkỹlưỡ,ng xemphươph ng áptuvề Tịnđộ h ôn t à ny,cóthiếtực th lợiíchàcó v ích th hợpvớichúngtakhôn. g ph ongTr út ây gi quaà gnọy, tr chútahãy ng ết h sứcàtnhực:ếu n chấy úậtahng phươgn pháput àyn rõkhràng ôntghíchhợpvớichta,úng ì th chúngtacóquyềnchờđợilựa chọnmộtphươph ng p á khác.ưnNh gchậnthấy úag nócómộtátrị gi ếtith ực, th lợiíchchắcchắnchođờichện oúntagrhi tạiàmav sai u,ì th chúntagđừchng ần chì ừg nữa,hãyhạủ th côn-ph g ua ngy.ời Th vùniagn ụtv tôir qua, chẳngchờicả. a Hãychuẩnbịganybmón a tư-lươlà ng Tín,guyện N , Hà-tấn ànhiv ực- th cáhàn c phươph ng ápiệm n ật. Ph Vớitđộ hái ết thi thachânt,hàn mộtquyếttâmkhônối gth chuyển,chútang chắcchắnsẽệm ni tPhậđếnchỗất 'Nh tâmbấtlo ạn'. 3.-ThiềngTôn A.- MởĐầu iềtôn nTh uộc th cảĐạiThưàểu vàTi .củn Từ a h ưgnh ubêhiaon tônpháikhác ậtGiPhrong áo,ị v khasái nđầu g của ênti ềTintônh vẫnlàđứctậ. Ph Trước,àiNg sự amth ạp iềnth địncủa h cácoạing đạokhônph g ảilàkhôncó. g Nhưnđếng Ngài, phươph ng áptiềnđịn h hmớiđạtđếnchỗốt r o. rá hưN chútađề ng ubết i qualịchsửcúa Ngài,sau khxuất i ,agi đứctđã Phậ rãi t quaiềunh ămn đitìmđơửvắhWìáBúUu0KỖ-ns9uk0hư 1.-Thamcứuềlý v iền,th đểcầumihtâm n kiến,tánh tỏộgn đạoquả,ọ igênlà" amTh iền", th nhưamth cứu câuo ạith đầu(câuóin ).v ềtinvh .. 2.-Tậủptruntưg tưởnđể g quasán tcho sángtỏ chânlý vềmộtvấnđềì g ưnh quánbấttịn,h quábv.v từin ..ncủn ên gọi là"Quátưởn n g". Cóchỗ gọilàut "ỉCh quán"ha ytu"Địnhuệ".Chỉlàđìnhchỉcáctưởn vọng ,g khônchg o khởiđộng,tưclàđịn. h Quánlàquasán tcho sátỏng mộtvấnđềì g tứclà Huệ. "Chỉ"làơnh,mà"Địnhlàquả. "uáQ là n ơnh", mà"Huê"làquả. ủ Ch Trươủa gC n ềTôn nhi g Tấtcảchsiúng ,nh trãiquađời bao kiếp,phảitrôilăntrogbển i khổ sa-tửnh luânồi h ìv bịôv mimênh o ặc. h Tạisao lạicóôv mihmên o ặc? h chằn útahng ngàybịất th -tình(1),lục-dục (2),bph át (ong3),xuyđộng,làmcho tâmchnhtá úntagphảibịmờám;cũnưgnh ọnđèg bnịổi th leo lét,khôngsántỏg được,đểphátancáắc ih ámởchunqua g àhvn sosái cản ng vật. h Đèntâmcủachtkh aúng ônờgi phútnàochẳnb gịógi lục-rần t (4) làmchaođộng.Vìđètâm n chao độn(gkhôngđịntánh)êríg uệ h khônể gth tỏa ra;sáàávnh ntríg huệkhôntỏg sá,ng ênkhỗnxé g đượctan mâyô-v miắc hn ámđoơẬì-vắơ-uỉhh riớắởhởuơ iề-địn nTh có h ềuhin loại,uniềh thứ. Cóthứchánh,thứtà,có thứsâu,ứ th cạn, cóứth của ềnthi oạing -đạo,cóthứiềncủa th phạm-phu,cóứ th của ềnthi Tểui a,thừ có ứ th của thiền Đạiừ-ta. h Hãye ngh NTôn gài -Mậ-sư ềTinht dạy:'...Nười g muốncầu-đạo ánhT ,tấtphải tuề'. inth -tơnhkh Cá , -ẢõÁCắ-ïÁcnmì quá,i màà ngya nyeo th comắt n àkhnh oọahcì th khó cóể th đượctin làcó.hưnN gcó lẽnhữnười gn xưamuốnđặtracâu chuyện yêuquỹ nhti quáưnhi ế, th đểụgn ýcác lothú,ài ếu n ut luyệnlâuămn củncó g ể th phépuậth gười ơnth .Nhưnbgởichúng ếu thi lònângnh ,ếu thi ện ith tâmchph onê éúpuậth tcàcang ocườnêubhigaon càng gâyọtbaihấyniu. hê útacủn ngCh thườn g ghe n tầyh phùủy th luyệntênli hi nhcá(đầu i lâu).Họ củngtậptunr tưg tưởn,g luyệnphép tịnhtâm,vàkhthànâm, i àkh v àcôn itnh g củngsaiđượcâmbnhội ạ, h đượcmaquỷmáchbảochcáo ciệc v quákhứ,vịlai ...màcủngtác,oai táckh oai ônítg . Đó cũnlà g dout địncả, h hưnn bởig dụntâm g ,tà ọlà ênig tềhiđịn n ,h àvkết quảlàcóạih chomìnvânành quầnxãhội. útahãy ngC e ngh lờiậtdạy.N Ph àA-ig troki Nang Lă nh êmnghi ềcáv clồi iềtđịn nàh h: "..A-Nếu an! ôngtuđịn ềnthi màh khônđo g ạnlòngdâm,ì th quyếtđọàoav mađạo,b ựcượn th àma thgn chúa,bựcuntr tàmagnh dânb ựạh làmmanữ.Vìốc g củanólàdâm,thìlàmsaokhỏisatửnh luânồih được?." ...A' ếu nN!a ôntug ềđịn inth hmàkhônđo g ạnđoạntânsáthại,thìchỉđạo vàothầnđạo;bựcượn th thàngđạilựcquỉ,bựcuntr glàmphdạ hàni xaàcáov cquỉ tướnsog ,ái b ựcạh làmđịaàLa hn sátvàcácquỉần th ...'' ...A' ếu nN!a ôntug ềđịn inth hmàkhônđo g ạntrừâmộm rt cướpì th quyết đọoatàđạo v ;b ựcthượnthànlo g àiyêutinh,bựctrunglàmmaquỉ,bựchạlàm ười ng tàbịcáctàmap ậnh (đồngbón)...' g '. 2.-ềđịnnThi của h đạon:Têi Teo h cáckinhsáchcủađạođể ênti lại,nưh kinh Huỳn-đìn h ,h ahyb ộhmạn nTá gkhuêchỉv.v..thìcogười n sởdĩsốngđượcvàminh mẫnlàờnh cóđửbamón:ti,nh khíần vàth .Ti,nh khílàchủ cú axácânth ;Thầnlà chủcủamạnsốn g . g Hểthần in lụcdụcquámạnthìthkh in íhaomòn:thinkhíhao mònthìânth bịchelấpối t tăm,coười ng mấtsásuốt ng .Vìế th choph nê ảitrừdục tìnhđểdưởnt,ginh luyệnkhíchoânth đượccởimởàph v ện áthi . "đạo Tiên chorằngkhắpáp gi ânth thểcoười ng đềucóhữnn cág ihuyệt,tứclà ữnnh glỗ thônkhg íâmdươg; n huyệtởchótbchàn ânlà ọig châm; i uyệt h ởđỉnđầu h làôn iêthn . g Khíđitrởlêlà n dươgkh n í,khídixuốnglàâmkhí. gười N tuêncốt ti luyệncho âmkhímấtđi, chỉcòncáikhíuần th dươđi ng lên đỉnđầu, h tứclàcóần th ôn th àđắc gv đạo.Vìsaophảitrừbỏkhíâm?Bởiì v âmkhí là trượckhí,làmchặnon ,nềg tốităm, ưaích th điềudâmdục,làmaoổnht ần thin .Hể ầnthin oằn h dươ g tổnng thìcáần ith làcáilihđộn n ság suốtng hất n ,cũnlà g cá i ônth hiệp g ới v trờiđất,b ịbếtắc".Vậ y,nê kẻphàmlàkẻcònnặnkh g íâm,cònbậc ênchti ỉcònlàkhíthuầndươgmàn ôith 1)(. Để ' luyệnkhí,ngườitucó ênti ềuhi n phéput ầng ốn gi ưnhg phépềin,tọha hĩang làồi ng ở mộtathịn nơi h,rồip tậ luyệncácphépư: h n 'Tọacôn',g 'Gioa êtrụ'nhi ',iệt 'Th ảigi tấu h yết'.v.v.. Tómlạiữnnh ười gn tu theođạo này, nếuchuyêtâm n trịchítậpuntr gtưtưởng, luyện'Tinóah 'Khí'',luyện'Khí''hóaà',Thn sau khiđãthuầnục,th cũnđược g nămphép thầnthônbến gi hóa. Họtrở,nhtiêà cóể th xuấtầnth bayđidạochcáơi c ế Th giới. Hoặcọứn h nướcg mặtg,trăn luyệnlinhđơđể n trịb ệnahyđểuốngcho đượctrườnsig hbnấttửđịa ànht . ênti hữnN vị g tênàiy,rấttếci lààngya ny,chúgtakh n ônđượcg ấy th nêkhông dámchắclàcóayh khôn. g ưnNh dù g cócóđiữan ,ì th lýtrên thuyết,cácvịà nyvì chưađượclậuônnthậ ,g 'phềnão i hữu lậuchưaết h 'kh nê phi não ềi rốilêọ nh cũngbịđọrởat xuốn,g khtrườn i hợp g ônất gU -Đầu-Lâm-chPhá ,ahyônĐộc g -Gic-á Tên-Nhâni .v.v...Hơữan dùọ có h luyệncáânith mìnchh o đượctrườngsahbất n tử cũngkhônể thg to ạiuyện ng được,ì v cáântih à nylàtứđạigiảệp, hi tấtphảib ịluậôtv ườn th chg iphối,khônể gth sốnvĩng ễnhiv được.óN lạilàcáđãy i chagi ứacáctbvậất tịnì ht dùcó cưngdưỡchgn omấyrốtcuộcồi r cũngbịtnrã. a Bởilẽđóười ng tu ph hàn ảixem nóưnh cáiđưa bè quasôn,g khqua i sônồi rg , chẳnêmến ng ếc ti cái b èmàchẳnchg ịu lênbờ. b ộTrong uiQ uyê -ng Trnựcchỉ,cókểchuyệnônêtinLữ g ĐồnTâng ,họcòtr củaTHớn êni hunC gLy, sau khđấu i phépới v #1Ng& 42;àHuỳn i Lo h nhòag thượng b ịthua,ônđã g bỏđạoeo êntTih đạot. ậPh Lýdosựđầuậtlà Ph vìônLữ g ĐồnT gân tựấy hậtn mìnđã h dụntâm g sađã ivà đilầmđườntug . nhà Dođó,ônđã g làmbài ơtsah uđâyđểnóilêsự n sailầmcủaôn: g guyê N văn: Khíkhướcbiều,na kíchtýcầm hưN kimb ấtluyếnốn h trung câm g ùnTừt ghất n kiếnHuỳnhlonhậug ì Th ácgi tùnố êthing dụngtâm ịch D nghĩa: BỏlầuLidược nh ém n đờncầm. Tôiayn chẳnếc gti ước n miếnàg(2) nv Từkhặp ig HuỳnhLoòa ngh ượn th g Mớiết bi từrướcdụntâm g sa. i (xemquyểnLữĐồngTânđầuật)Ph (1)"Yàtọuyề ogavh n"tronđại g chútuần ng sau,số219 3.-LuyệnDuà(Yoga). i YogalàmộtdahtừẤnn ,gốclàchữYuj;Tàudịchlà Du,iàg nghĩađenlà'tựđặtmìnhdướimộtcáchái ';hĩang bónglà'tựóitr buộccả ần thin ,thểxácovàmộtquyluậtkhắc khe''tựkiềmchếmìneo ht mộtkỷluậđặc t bệt i ,màmụcđíchlàtậpunrt gtoànhểânth tâmlàmmộtới v bảnthểcủatrờiđất. uD àcũn gi gọilàuậth tluyệnkhícủaẤnđộ,gầnốn gi uậthg tluyệnkhícủađạo Tên. i eo T h uyết th Dutiàrohânng ể th coười ng córấtềuhin huyệt;số gotrn ấycó b ảyhuyệtậutừh mônlêntớiđỉnđầu h làquanất htọgr . Bảyhuyệtấynằmdàeo ith xươsốn ng ,g vàcó mộtđườnlê g một n đườnxuốn g thông u. agnh Vìsựsimêàcáv c ứth dụcgchọ nv elấp chb onêảyuyệt h ấyb ịchướngạin ,khiếnchocá'chi quả' ơn ' dưới từ ỏa'h ậu'h '(chổhậumôn)khônể gth lêđược. n hất N làvìânth thểkhôngluyện tp,ậ xươsốn ng b gịcođi ng ,cáchuyệtdođób ịb ếtắc.Vậ ymuốncho hảuhậ (tứclà cátihầnlựctrocong gười n )đượcthônqua g cáchuyệt,lêntớiđỉnhđầuì th phảichú tâmluyệnchoxươsốn ng ản gi ra,cáckhớpxươđược ng ônth àtẳn hv g . g Đểđạtđượcmụcđíchnói,ntrê ngườiluyệnDuph iàg ảip tậ ềuinh tưế, th ưnh tư ế th i'ảng lưn'tưg ế th 'lưỡicày'',tưế th 'rồn t gchuối'tđầu (rú xuốndưới g ,trởchân lêtrời nê ),đểcho hỏauhậ dểlưuônth tớig đỉnhđầu. àgyN nayDuđược iàg phổbến i quacácnướcÂuMỹ- ,ần g ưnh mộtphotràng. ầnPh đônchg o đólàmộtphươph ng p á thểdục,đểluyệncho thânthểđượckhỏe mạn,h tríuệ h đượcsángsuốt ,đểtínàlà htonvá mệc vi đượcềuhin vàhiệu quả.Một sốười ng đixaơn,h muốnluyệnDuàđể gi đượcsốnlâu, g trẻmãi,ượt v rakhỏiữnnh g sựđòihỏicủaxácânth đầydục,gọvn otữnàinghára ỗi gn lo âu,sợsệthằng àngyàsốn v một g cuộcđờiuianv ,tựtại. Lạicómộtạnh ười ng khcá monrằng ugD àsẽ gi làmchohọ khmá phữnánh ănglựcềmti tnẩn gà ú p n ongcort ười ng àlà v m chohọởtr hữnntà ângnh vậtphthườn i g,cóhữnn thần g ônth ếnbig óah ,phépmầu chướclạ,ọ cũn h tậpg truntưg tưởn,g địnhtâmchúýưnh cáclốituềđịn nthi ; h oàing rahọcòncóut tậpmộtcáchrấtkhổ sở,ạhàn thânxác, bắtnóchịu đựnữnnhg tghử áchth cựcđộ,hưn phơnắni gdầmsươ,ng ồing ntrêchôn,gai đứnbgằntahigy,treo chânlêcổ, n nhịnđói,hịn n khát,v.v...đólàữnnh gđạo sĩười ng ẤnĐộườn th là gọi 'pha-ki'faki ( r). hữnN ngườià nykhtui đếnmứcđộcao ,cũngcóđượcữnnh gphéplạ,ưnh dao chém khôngđứt,đâmkhônthủn g g,anhivech,ai uốnagxitkhônsag o ,nằmũng một ấc gi luôn3ongtr kh ángth ônăn,g khônuốn g .vg .v... hưnN dù g ọnhcôn tà bgêuohian đinữa,ì th cũngkhôntể gh otàiáhvònng g trầntụcliễuxaothnáửàmiv tnhâmkiếntáhđược n 'Đại ềtYoavàọrnghi chútuần gn sa,n số219 nước ' miếnvàg: n đốivớingườitu,ênTi thìước n miếnrất g quíhọ khônboga ờ gi ổnh vìsợổnt khí,vdùn à nước g miếncủag mìnhđểluyệnlidược. nh (1)Nướcmiếnàgn: v Đốiới v ngườitun,tiê ì th nướcmiếnrất g qú y,họ không ờ bogia ổh n vìsợtổnkhí,àdùn v ước ng miếncủa g mìnhđểluyệnàlinht hdược n 4.-Luyệnthôimi. ên đâycũnglàmộtlốiut của ềnthi oạing đạo ,ệnhi anyrất thịnế àtrênh ới gi .uyê Ng tắc n củaphươnph g p á tuluyệnnà ycũnglàậndụn v g tpậ untr tưg tưởnogvàmộtchỗđểchthần oni có sứcmạnhsakh i ến i đượcsựật. v Ngườitậpôi th mi,ên lúcmớiđầugồin yêmột n chỗ,ìn nh chămchúàovmộtchấm đenvẽởtênườn r g,đểcảtâmrít p tậ trunovđó, àg goàrakh in ôncòn g đểýomột và sựậtvgìởchunqua g ữahn .Họồing tp ậ ờ ngihà hưn ế, t h oờ bgia tnhần i không còntánlọnữaa ,có và đủ sứcmạnhđểsasử i kẻkhác làọhtàncôn. g Nhữnười ng ôi th miêỏigin ,cóể th dùnôi thg miênđểtrịlàbnhệnha ysaisửữnnh gười n khác làmnhữnchg uyệnphườn ith ,g ưnh xuấtânth điđếnmột xứkhácđểmthă bàco,n kể lạiệcvi quákhứha ytềnhâni củamộtgười n khác.v.v... Tómlại,ờ nh luồngđiệnần tinh đãđượctậpuntr àsức thgn mạn,h ười ng ôi th miêcón thểbắtười ng kháclàmhữnn ệc vig kỳlạtheo ýmuốncủamìn. h hưnN ì gv lợi dụn,g tâmkhônchg ơnchá,nh chỉamth cầuữnnh gđiềuuyề h bní,mầuệm hin bên o,nàig khônlo g dẹptrừphão ền i ,hữulậu,utra dồitâm,bnhtroêgá đểđượcminh tâmkiếnkh tánhê ônph g ảilàcháđạo nh .Đếnkhph i ềão ni hữu lậuỗin lêonặc h nh sắcamth .v iễm tài .v...tì h cácần th ônth ,g diệudụngđềumấthết.BởithếậtnPêh dạycácđệtử:ộ'ng đượcđạoì th tựênsẽ hi cócácần th ônth g.Nếuđượcần th ônth g màchưaộng đượcđạoì th ần th ôn th ấy g có khbiịmất'. II.-PhàmhuP Thiền. àmPh phuiềncũn th gọilàthếềain. gth Sởdĩọlà gi phàmphuayh ế t h a g in ềtlà nhi ì v cácphápềànthiychưacóthểđưa-ả ànhgi tamnoàrgi iới g , chưachứng đượcquả, ánh t màẫnv cònquaquẩn nh òngvtron ph g àmphuayh ế th an. gi Cácpháp ưnh Tứ,thiền Tứkhôn.v g .v...đềuuộc th phàmphuiền. th 1.-Tứềtức inh là4iađo g ạnmtha thiềcủa n phmà phu,đidầntừchổàmh n chcáán uiiv thôển i th đếncáuiiv itế v atịn nh . h Bốnđo gia ạnamth thiềnàytuần tựdiễntiếnưnh sau: .a Sơềin,th lysanhỷlạc.-Hàả ginh khởiđầubằngtâmlýàmnh chácán ôi trượccủacỏiục, D vàmocầu ng đượcxalìa(ly)đượccáiôtrượccủaục D ới i g ,àhn ảgi sauinhv mừsa(ng hnỷlạc).Đólàkếtquảcủaiađo g ạnmath đầu ềthin n(sơtiê ). ềtnhi b.-Nhị,ềthin địnhsanh ỷlạc.-Nhưncág ivuióin t,rên lạilàmcho tâmchoa độn,g cầnphảidứttrừ;vìế th àhiả ng phảiàođịn v . h Khiđịnhcó kếtquả,cáuiiv mừôngth phùcủasơiềtnchh ấmdứtàcáv uiiv mừtế ving trođịn gn lại h nãysa; nh ìv ế th chòi oêng la"Địnhsahỷ n lạc". c.-Tma ,ềnthi lyhỷdiệu lạc.-uiCáiv mừnởg cõinhịmặc ềthin dùitế, v ưnnh g vẫncònlàmcho tâmunr độn g ,g ì v thếhàạla ngi cần i bỏcáuiiv mừởng cõinhị . ềtnhi Khibõđượccáuiiv mừàngy,ì th mộtnỗivuimầuiệm nh kháclạiphátsih; n vì ế th chọoêni"Ly g hỷdiệu lạc". cáTrong ckiườn nht chg ép:Cõitamèintlà h uiv ết hơn (diệu lạc),ì v ởcáccõi dướithìchỉcóvuiôth độn,g cònởcáccõiì trhên chủlàtịchtịnh,khôncòn g uiv nữa. d.-Tứ,ềnthi xảệm ni athnịn.- h Ởcõitamền,ith tuyđãhếtcáuiiv thôđọcủa ng SơàNềhị vnti ền; thi ưn nh ẫnvg còncávuii mầuệm. nhi ưn Nh ghễcònệm ni uiv ,thì tâmchưaoanàthịn. h Hàả nhgi lạiphảicòntiếnlêmột n bcậ nữa,điovàcái ứ ềthni tư,xãluôncảcáệm in uiv , đểtâmđượcotnhàaịnh,vìthếọêgin là"Xãniệmtịn han h". 2.-Tứkhônđịn g h.-Saukhđã i trãiquaT ứềvàđã nthi htựu àn mãn ênvi , hàn ả gi tiếpụct tuềđịn inth vàsẽ h trãiquaốn b ađoig ạnọlà ig tứkhônđịn g hsauđây.Sở dĩgọilàtứkhôn,g ì v khoốn ibvà địnàhny,ả thiêng sẽkhôncòn g ấy th có cảnthức tâmnữa. Khônôgv biênxứđịn.- h ả ềngiTh khđã i đạtđượctứ,ềnthi tâmđãđượco ành athịn noà ,h unnh gvaãncònấy th có sắcới gi ,cònânth còncảnàbvhịìn nh săh c tróibuộc,nsaê tâm nh mnhà chá. n Đểrờiỏb cácìn h sắc h ânvềth cản và ,h gềthiả n vàođịnứ ht ất nh củatứkhôn,g ể th ập nh với"Hư khônôvg n",t biê ứclàkhôngthấy cócágăn ch,cóới iêngb củacản. h b)Thứcvôbênxứ i địn.-h ềiả Tngh khiđãđịnứ ht ấtnh củatứkhôn,g rờibỏ đượcsắctướngcủathânvàcản,h aá thyđượccávôi êbicủa n ưh khôn,g hưnn vẫng cònữgi cábiảnã ng hẹp hòi,ẫnv cònấy th êbgiới n củatâmthức;khàithựu, n tức ể th ập nh đượcàocõi v "Tức h ôv biên". c)Vô sỏhữu xứđịnh:-Tả iềngh ,mặcdùkhôncòn g thấybêới gin ,ăcáng ch củaức th ưn nh vẫng cònthấycóã, ng cótâmức, th cógsở;mà nă ễh cònthấyănsở, g tứccoấy thn mìnười vàngh ,cònthấycósởữu. h Vậyả tgềihn phảivượtlêmột n tầnữagn ,xalìasựchaođộn,g ăgsở, n tứcập nh định"Vô sởhữu xứ"(cõikhônsở g hữu). d)tưởniPh ,g phph i tưởn i gxứđịn.- h Thiềnả g khiđãập nh định"Vô sởhữu", khôncòn g ấy th ânnh ngã,ăgsở, n ưn hn ẫngv còn"tưởng".Màcòntưởnì tgh còn vọnđộng . g Vậ ytềảnhig phảitiếnlênmộttầnnữag ,vàocõi"Địnhkhôngtưởng". Nhưnkh g ôngtưởnđây, g khôncó g ghĩan làôv ềutri ôv áci g ưnh đấtđá;khôntgưởn,g ưn nh gkhônph g ảikhôntưởn g gcủađấtđá,.Khôngtưởngmàvẫnságsuốt n ưnh một tấmgương,ưnnh gkhônph g ảilàmộttấmaánhvymặtđá.Đólàýnghĩacủacõiđịnh" Ptưởn hi ,g phiphtưởn i ". g Cóchỗ nóiđịnh"T ứkhông"uộc th oạiềngv đạo,hưnn ười ng tu,ềinth bắtđầu từSơềđến nthi Tma ,ềinth lúcbáayờ gi cócoai h nđườntẻ:g Mộtcođườn n đi g về ũAng àma-nh (1)ởcõitứiên(2)th uộc th vềcảnới hgi củaáthứ n ba(3);mộtco n đườngđiềtứ v khôncủa g cõiVô sắc,uọth coạivềng đạo. (1)Nũg A-Na-Hàmlànmă cõiA-a-HàN m:a) Vôph,ềni b.v ) ôệt hin ,c).ện i th kiến,d).tện i h ện hi ,đ)sắccứucá. nh (2)Tứcó ềnthi chíncõiomnàigă cõiA-nahàm,còncóbốncõi:Vôânv ,phước sa,nh quảnquả, g vô tưởng. (3)ểu Ti có avăừnhtT ốn b quảhA-tán aàmnh thuộcquảứ tánh ba III.- NhịThừaThiền hị N aThừ yTểu- i ,ềathừin uộc th vềxuấtế th ềtagn,hi nghĩalàcácườing t u eo th cácloạiềầy inth có thểvượtoithế ràang ,agin ođược thá sahtửn luânồih .Tuy ế, th nxpháptuầy ềnith khônđem g lạimộtkếtquảmaulẹ,lớnlaodi tnà ưnêh cáclốiĐạit,ừ-ềanhi màchỉcótnhcáá chchậmchạp,uần t tự,cuộcbó,ut mộtphp á chỉtrừđượcphềnão i ;ghĩan làchứngquảthấpỏ, nh cóhạnlượn,g êuộc nth vềNhị từiềahị (Nn từềalà nhi àDuyê ăTthừainv nácgi ừ). ath hị N ềthừaicó n rấthữnn phg ươph ng p á u, t ưnh ũNg đìnhtâmquán,Thậpứt th ế th xứquá,n Báồi th quả,Báắnth xứ g quá,n Cửuưởn t quá g ,n p Thậ lụcđặngthắn,g Lụcdiệuphápmôn, Tứvô lượntâm, g Tônh mi g ,ềnhti Bátniệm,Tậph tưởn,g Tứ đệđịn,h Sưtửphấntấn,siêuệt vi tammuội,Bamươbảy i phẩmtrợđạo..tómlại,ành quảcủaNhịatcó hừiền ể th đemáo-lýig củamộtahyữnnh ph g áp môncủaị Nh ừath đểamth sámtha .iềthn ph Trong ạmẹpvih òi h củaph bia ổônth gnầy,chtôi úng khônthể g óin hếttấtcả pháp mônut iềncủa th Nhịừađược, th xióin sơlượcmọtítphươph ng p á .ếu n hàn ả gi muốnđisâuàocov đườn n gtuày, n phảichuyênmônọ ch p, tậ phảiờ nh misư nh dạyb ảo,phảitrảiquaềuhin thờiàugianhềv cônph g uut p tậ mớithàncông. 1.-ũng đìnhtâmquá: n uáQ ntổsức,trừâmonlo tá ạn uáQ nbấttịn,h trừâmamth sắcdục uáQ b,ntừi trừâmsânậnh uáQ ânnh duyê,n trủtânsimê uáQ ới ngi phânbệt i ,trừâmchấpã. ng (xemtọậPhcphổ thôn,g khóathứIV) 2.-Cửutưởnquá g n: .a Tưởnây tgh sìntướn h g b.-Tưởnây tgh o ạih diệt c.-Tưởnmág u mủ chảy d.-Tưởnây gth rụcrã đ.-Tưởnây gth xachnh àm e.-Tưởnây gth bịgiòirúcrỉa .ê Tưởnây t g h t r aã n .- g Tưởngcònlạiđốngxương .h Tưởnxươ g bngịđốtu. tê i 3.-Tứôv lượngtâm: .a Tâmvôvôt ừ lượn: g ềnThã gi ờ v mỡrộnglònôgv ôtừv lượn,g ọcbao chsaúng htrogìn n ươht rộn ng glớnôv . êbin b.-Tâmôbiv lượn: g Thiềgã n vờmỡrộnlòn g vôgbi lượn,g cứukhổchochúng samătrgnoh đường. c.-Tâmhỷvôlượng:ã g ềT i h n ờ v mỡộn r tâm g Hỷ(hoanỷ)ôv lượn,g làmcho chsaúng hđề n uđượcHỷ. d.-Tâmxãvô lượng:ã g ềT i h n ờ v mỡộn r glònXã g ôv lượn,g khônlưu g luyến cố chấpmộtiệc v ì. g Tứvôlượngtâmlàmộtphápmônrấtliệm: nhgi màPh phuut tứôv tâm lượn,g thìsaukhmạn i chg ungsẽsanhlàmvuaở cỏiT ứ; ềinth NhịừtahuTứvô lượntâm, g ì th phướcđứcđượctrưởn gnă g,maudặnNết ig ,bàn bồutá Tứôv lượng tâmì th lòntừbgimởộnr gvôbvàênlà i mlợiíchcho chúsang nkh h ônxi g ếtkể. (xemtọậPhcphổ thôn,g khóathứIV) 4.-ập Th lụcđặcthắng: ậ th lụcđặcthắngtứclàmườisáu phéprấtđặcbệt p i thùthắn,g cóềincó th quá,n cóđủcácềàcó inthv ể th phátsaranhquảôv lậu,khônph g ảiưnh Tứền,thi ứkhôn,g khônrakh g ỏisatử. nh Mườisáuphépđặcbệt i thùắnth àgnylà: .- a Biếtơthởi ào v b.-Biếtơthởi ra c.- Biếtơthởi dàắnngi d.-Biếtơthởi ắp th ânth đ.-Tcárừ cânth ạnh h e.-ọThỷ .- ê ọTlạc h .- f cáThọ ctâmạnh h .- g Tâmtáchỷ .- h Tâmtáciếp nh .- i Tâmtácải i g to áh k.-uáQ ônv ườn th g l.-Quánxuấttán m.-uáQ ly n dục .- n uáQ di n ệt o.-uáQ ph n íxả. 5.-ôn Th mi g htền: i ôn Th gmitức ềhin làmtha để ềthin đượclụcôn th vàtmga mi. nh .a Lụcônth tức g làsáuphépần th ônth gnhư:têãn nhi tônh ,g nhĩtiê ôn th ,g atâm h ôn th ,g ần th túcthôn,g túcmạnthông ,g lậuôntậnh . g b.-Tammihtức n làhãn têni mi,nh ihĩênt mi,nh lậutậnmi. nh 6.-ập Th hứt n ếth xứquá: n ập th ứt nh ế th xứquátức n làphépquánmườimónến bi khắpcácxứsở,sauđây: .a uáQ sắc n xa,nh khắpp giá tấtcảchổ b.-uáQ nsắcàg,nv khắpiáp g tấtcảchổ c.-uáQ sắc n đỏ,khắpiáp g tấtcảchổ d.-uáQ nsắctrắng,khắpáp gi tấtcảchổ đ.-uáQ đất n ,khắpáp gi tấtcảchổ e.-uáQ nước,khắpáp gi tấtcảchổ .ê uáQ ó, gin khắpáp gi tấtcảchổ .- g uáQ nlửa,khắpáp gi tấtcảchô .h uáQ ưnh khônkh g ắpáp gi tấtcảchổụ .i Quáức nth tâm,khắpáp gi tất cảchổ 7.-Bátbốixãquán: Bátxãquáyức n làtmá phépquáncóểth btrỏ(ái bốixả)cảnới ihg Tứền,thi tú địncủa h ế th ,gian dểàtnhựuphp á xuấtthếian. g Támphépbốixảquálà n : .a có ongTr sắctướn,g oàingquánsắcđểbỏtrái cảnới hgi Sơ. ềnthi b.-gorkh Tn ônsắc g tướn,g quá oàing sắc, n đểỏb cảnới hgi Nhịt. ềhin c.-uáQ atịn nh để h bỏtrái cảnThamvàTứ thiền iềt. nh vớitâmđệtử,uyề rt ẳnthn gsựácgi ộng củamìnhquatâmcủađệ-tử;hưn dùngộnn đèsán chng óimàtâmmìnmã h phbgừn átrađểchiếutvàoâmđệ-tử;vàtâmànycũng lạiờ nh ảnhưởngtrực-ếp ti củasựác-ig ộng củathầymàgsábừn nglênàtruyề v ối n tầy ừh đếntrò,đời từ à nysagđờin khác.Loạináthiềytứclàlo ạiềtinđa h xâydựng truyềối n từĐức-PhậtTích-Caxuốnchg ođếnLục- Ngài tổ.Đâylàmộtlối'uyề tr n đạo'hay'ruyề t nđă'trực ng tếp i liđộn nh gchínốn ht g,ưn nh gkhôngphổbến i hưn lối tn,rê vìmỗiđờichỉtruyềchn omỗiười g n ,chứkhônể gth truyềnchoềunhi ười ng một trong lú cđược.Vàgười n đượcấnchứnph g ảilàmộtị v córít uệ h xuấtch,úng siêuphàmkhônsáaig nhkịp. chCá truyềndạyphápàềniyth có hailối : ). a amTh cứu mộtcâuotạih đầu.Thoạiđầulàmộtcâuóin ềhantiy' côn-án',g ĩanhg làmộtđềhaányluậồm áng mộtcâurấtgắnn ,ưn nh g y-nghĩasâu-xa,đốivới ười ng ườn th kh g ônểu hig được. Khmột i ị v TổcủaphiThền-ôná ànyấyậthn àđệtngroh tửcủamìnhcó mộtvịxuấtchg,ú n cóể th ữgi ềmối gin đạotếp i ối n sựệp hing của-tềôninTh vàtỏ ộng đạomầuđược,ì th vịTổochtra o vịđệ-tửấymộtcâuthoại-đầu(mộtluậ-án,ưnh b âyờ, gi cácị v bcá sĩha ytiếnsĩ, trướckhiratường,phảinạpchoiámbnga khảo ).Vị đệ-tửnày, đêmgàyn thamcứucâuthoạiđầu - ấy,cóiềunh khtrải i quamộtời th agin mườinămhoặcmườilămămn mớitỏộng được.Sau khxét i tấy h đệ-tửcủamìnđã h tỏộgn đạomầurồi,vịTổ-sưmớiấnchứngcho . b).Nhưnuềgnhi khvị i T ổ-sưlạikhônogtrachođệ-tửcủamìnhmộtcâuoạith đầuđểamth cứu,màlạidùnữngnh ìn hg htứcrấtlạ- lùn,g ườing thườngkhócóể th ểu hi đượcưh n :đá,nh hét,radấu,mờicơnă m,uốnước gn tràv.v...chẳnạngh ;ưnh có mộtvịđệ-tửđếncấuđạoới v mộtị v Tổ-sư,vịà nykhônóing gìcả,chỉdùn-Thiềng tượniề(rg)onđá th dậ h n pvịđệ-tửki,a đểxemsựphảnứnấy g ưnh thếnào.o sự D phảnứnmàg vịTổ-sưbết i đượcvịđệ-tửkiađãiácg ộng haychưa. (Xemáp Ph BảoĐàKin ). nh T lại, php óm á nàiềyth rấtlàmàuiệm, nh khônthể g nghĩbàđược, n choên ười ng xưacóóin :'ềcơnThi huyềndiệu'(má' ytmầu- ềnhi ệm) nhi .CácvịTổ-sư kh trong itruyềđạo n ,khôngdựaeo th mộtuyê g n ntắc,mộtphươgph n p á gìất nh định cả.Cácàtùy Ngi eo th ời th cơ màứnến g-bi ,nghĩalàquansátcăcơn củaười ng cầu đạo,xétđãđúgthời n chưa,ph và ảidùnph g ươphng ápgìcho vịđệ-tửkiađượcộgn đạo,ồir cáctùy ài Ng cơlậppháp.Tấtiênph h ươ-phng ápnàycá cNgàidùngchỉ ất nthrog ời th thôi.Dođó,màkhôntể gh ết bi trướcđượccácsẽ àiNg dùngphươ-ng phápì g đểuyề r t ọt n . h Vềsau cũngcóười gn bắtchướchữnn ph g ươphng- áphưn đá,hn hét.v v ...nhưng v khôngbết ì i quáời nth cơ,ênchỉlàmchongườiđauàsợ v màthôi,chứkhôncó g ệu hi quảì. g HệThốngTruyềTừaCủa hn cácTổTongPôn hiềár gTạiAáĐộ n 1.-iMaNgà HaCaDiếp,Sơổ-t của-tôn ềTnhi ởẤnĐộ: ki trong ạmt Pnh êấn nhiv tquyết Phậ bộnhàigtrov "Tích h nghikêcổ" quyểnất nh ,chùachép đạikhưánhi sau:khtởiPhậ ộih LiSơ nh n,cóôngĐạiPhạm iêTVươ nh ,ng đemo asen h dâncúg tậ. gPhn Phậtcầmcàohasen n lêđể n khathị i chođạichg(thiềúncơ).òaT ể thn chúnghộiđềuyêlặnn ,g khônểu iagh âm th ýcủa ưậtnPh thếnào.uy D cóiMaNgà HaCaDiếp làtỏpộng đượcềcơnthi củaật,Ph nê đổisắcmặtvuivẻ,chú mchímmỉmcười(phaitếu) nhvá .Đứcấy, tậnhP liền ấnchứn(chg ứnậ)nhchg oàCa-Dếp iNg đượcđắcuyề tr nlà và mtổứ th nhất(Sơtổở ẤnĐộ)ậtuyen Ph bốưhn sau: guyê N văn: gôN ữu h cháph nh áphãn n tạng iết N bdi àn ệu tâm,ậtướn h ôvg tướn,g Vidiệuphápmôn,kimphúMaHaếp CaDi ịch D nghĩa: Taươ"ch gn áph nh áphãn n tạng",cũngọilàNết i bàndiệu tâm", cũngtênlàthậ tướnôgv tướng"cũngọi là"Vidiệuphápmôn",naytaruyềnchoônMag HaCa ếp. Di Sauđó,tuyề Phậr yn bànóitáv bkệ ài truyềnphápưnh sau: guyê N văn: áp Ph php á bổnôv pháp Vô phápphp, á diệcpháp Kimphú vôpháp thời áp Ph php á hàtằngphp. á ịch D nghĩa: cCá phápvốnkhônph g áp Khôngphp á cũnlà g php á aNytruyềcán ôiv phápô(v tướn) g Vô phápàoncópháp. Đâylàuồn ng ôc g phtákhởiThiềntôn,lấytâmtruyềntâm(dĩtâmấntâm) khôndùn g kig áogvàph nih ươtiện ng . 2.-A-Ngài n,Na Tổthứacủa ih tềônTnhi ởẤnĐộ: mộthômàiA-Ng ỏiNanh iCa-Dếp: òa -Ng ệc iv truyềnybtá,đứcThíchtôncònuyề tr nphápì g ngchriê ữaoNgàin không? Tổếp Ca-Di ogọit: -A-an!N A-gàiN Nan:Dạ ! Tôídạytiếp: -Câysàophướntrướccủachùaã ng ! A-gàiN Nanliètỏn gộn ềcơTin h ,nđược ê tổếp DiCa- tuyề r n ybátvàấn chứnchg o làmvịtổứ th . aih (xemtọPhậcđi từ ển,638 g1tran vềmục"C-Dếp ai can sát"). iA-TừNgà aNntrởềsav u,cómthê 26vịT ổiềntôn Thv nữa.Cộncả g àiNg ếp Ca-Di àA-vNig ,Nan ởẤnĐộcócảảy th là28ị v Tổ,thứlớpuần t tựưnh sau: 1.-ổT MaHaiếp CaD 2.TổA-Nan 3.TổươTh -NagHòa n ứ -Th 4.TổƯu-BaCúcĐa 5.TổĐề-Đa-Ca 6.Tổdiácagi 7.Tổbuàt mật 8ổT ậtĐàPh nĐềNa 9ổT ục Ph ĐàMậtĐa 10TổHiếp TônGiả 1TổPhúNaGiạXa 12TổMãMinh 13TôTaỳừC MaLa 14TổLoọThng 15TổĐềaCN Bà 16TổLaHầuĐaNa 17TổGi gTăn àNanĐề 18TổGiàĐaXáĐa 19TổCưuMaLaĐa 20TổXàGiạĐa 21TổBàTuBànĐầu 22TổMaoaLa N 23TổHạcLặcNa 24TổSưTử 25TổBàXáTưĐa 26TổBáưtNh MậtĐa 27TổBáã tNh ĐaLa 28TổBồĐềĐạtMa. eo T(h uyện r t úp Phá TạnNhơgduyê n )n Hamươ i tmiá vịtổàyn đượclàmrựcrỡchoậtGiPh oáở ẤnĐộ,chứkhôngcho ì riêng ềTôn nhi ậtGiPh áosauàyn đượclarộn n trgênoàcầu,mộtphầnlớndo côngđứccủa28ị v Tổày. n Nà gya nykhắc nhi đếnhữnn tênhưg MaHaếp, CaDi A ,Nan HiếpTônGiả,MãMi,nh LogThọ,n khôngmộtPhậtửào nlàkhônết big đến. Vàsự kiệnànychứntỏg rằnph g ầnlớncácvịTổ cóến ti tămg đềuởậtTềnhigPor Tôn.sựậnxét h à nykhônữngnh được g chứnmig hởn ẤnĐộ,màcảđếnunrT gHoa, t-Bản Nhậ đến àv Việt-Namữan . SựTuyề r Taềôn hinừ ỞgTrungHo a 1.-Bồ Ngài ĐềĐạtMa,sơổT củaềTôn nhi ởTrungHo a. SaukhàBáNig tNhãĐaLa, vịT ổ27 củaiềnTôn h ởÂú-Độ, n ấnchứnchg o làmtổ thứ28,Bồ ài Ng ĐềĐạtMaởlạiẤnĐộ ítlâu,rồivânglờiphúchúccủasư phụ,isaNgà nTrhunHog uyề atr đạo n . sagàiN ngTrungHohằm an vàođờiuav LươgVõ n Đế528 ( dl.)rị t ì, v àđến iNg yếtkiếnuav hvàyọgrằn nv uagv sẽúgipmộttayđắclựctrogệc vin truyềnbáậtPh Giáo ởTunr Hog . a ưn Nh tậấy nhg căcơn củauav cònấp th thỏivàtíngưỡn của ng vuachỉcócátánh chhìnthức,boàingề nêtổĐạtMađượcả gi uatừv đếntutại chùaếu Thi Lâm,ởTrunSơg (đất n ụy) Ng .àingồi N xâymặtvàotườn,g mtha thiê n ập nh địnhtrchong ínăm, n đợiời th cơthuậện nti đểuyề tr đạo n ( xemquyểntổ Đạt Ma,doHươĐạo ng xuấtbản).ínCh lối h amth tềnàhiymàđòisaucólà ntê 'ĐạtMa tổsưiền'. th tời ongrh anchgi ínm, ăn mNgàitha ởềthin ếuThi Lâm,cóềuhi n vịtu sĩ ng dahNgàin,đếncầuđạo,ưnnh kh he Ngài ôngtiếp một. ai Đócũnglàmộtphương phápdòxétcăncơ,tâmhcủa tán ữnnh gười n đếncầuđạo cóết ith tới hav đạohay khôn. g sốTgonr ữnnh ười gn đếncầuđạoày, n chỉcómộtvịtỏravôcùngkihẫnên nh à,thn dámhysihtất iệt n cảì v đạo .Đó lààTần hiNg Quamàng saunàyđượctổ ĐạtMaấnchứnchg olàmtổứ th củaai h ềTônnhi ở TrunHog a,đổi và phápệu hi là HuệKhả. ể D làmkimchỉmna chười o ng tuềđơ inth uisau,ổt ĐềĐạtMacònuyề tr nlạb ộ kiLă nh Gi ng àgồm4quyển,rấtcóátrị. ig 2.-Huệ Ngài Khả(ần Th uaQ )ị vng tổiềTnôn h hứ t aởih unTr gHoa. Tgàhần iN Qua,ng e ngh datnổh ĐạtMađếncầuđạo.hưnN tổg khôntgiếp.Nàig ần Th Quaquỳ ng đọeiluônmấyămn suốtmấynămởchêgoàihn ùa;ưnnh tổg cũng khônđo g đến hoàiá không.Cuốicùn,g đểỏt lòngchíthànộtmứccủamình.Lú c b ấyờ gi ổt ĐạtMamớixoaylạiỏih : nđến gÔ đâycầuì? g đá gàiN p: Concầuphápantâm. Tổb ảo: nđem gÔ tâmđếnđâyđểchnta o . tgàưaihN : Contìmtâmkhôngđược. Tổdạy: đã Ta taâm n choôngrồiđó! gàili N ộềng đạo.ổT ĐạtMaóin bàikệsauđây,tkh rong itruyềph n áp cho NgàiHuệKhả: guyê N văn: gôN bổnlaitưđộ Truyềnpháp độmêtình hất N o akh h ũaing diệp Kếtquảtựà. ênhti ịch D nghĩa: đến Ta ước n Tunr gHoa Truyềnpháp độkẻmê Mộtgtrổbon ămn cánh Kếtquảtựà. ênhti 3.-XáTăngNài ,n ị v tổứ th bacủaởềnThi unTr gHoa. gàiHuệ N Khả, sau mộtời th anhàgđạo i ,lạiấnchứnchg oàngxá iNTă là n m vịTổúbthacuềtôninh ởTrunHog a. 4.-Đạo Ngài Tín,ị v tổứ th tưcủaềTintổh ởTrungHo. a TổXágTnă ntruyềph n áp chĐạo oàigN Tínlàvịt ổứ th tư. Sựuyề tr npháp ại charilàm haidòn,g doàsaniga h u đâycầmđầu. gàiHoN ằnNghẫởnúiĐôngSơ,n uyện h HùynhMa. i p PhgàáiN unD gởưu noNg Đầu,cũnọlà gi "NgưuĐâuềin". Th 5.-iHoNgà ằnNhẫng ,vịtổứ th mnă củaềtônnThi ởTrunHog . a ữCh HoằnẫngNh cóhĩang làkiênhẫntộtđộ,chịuđựnlâu g dà. i Hachi ữnày cóểth tómtắtcho cảmộtcâuchuyệntruyềph n p, á ombhàa ềuinh tínchh ấtẫnnh ục nh sauđây: Mộtôm h Đạo ài Ng T ín,ị v tổứ th tưềintônTh ,tấy h mộtônàđến ig cầuđạo,căn ôn tnhá glợi,cóthểđượcuyề tr ọđạo nth pháp.ưnNh ì gv tuổiôngđãà,gi chẳncòn g sốngđượclâuênTứổt dạy: đã Ta ,àgi ônđã g Nếu àgi! truyềnphp á choôngítàngytachết,rồiôngcũng chết,thìởai lạimàtruyềnđạo ?Vậyếu n ôngcóể th điđổixác,tasẽuyề tr đạo n cho ! iàthưaÔng : ếu N cođi n đổixácchưaxo,ng màlỡTổđượctịchtrước,ì th làmsaotuyề r nđạo chocođược? n ĐứcTứtổdạy: Tasẽởnlại á cỏiđờiđểchờông. Vânglờitổdạy,ôngáđi i ònv gtheo dònsuối g ,ấy th mộtcôgồiái iặtg bên bờ.giàhỏiÔn : Côchôi ot ủ ng ờ nh mộtđêm, cóđượckhông? Côithưagá : ônhãy g ỏih chamẹchu. á iànóigÔ tiếp: ếu N côbằnlòn g ì thg tôiỏih sau. Côitrả gá lời: ạD b ằnlòn g g Đượclời,ônàgđi i khuấtorồi gvàừn bỏxác. Còncôáki gi ,a khôncó g chồnmàg từdótrởncó ê ma. ng Bịchamẹđáhn đuổi, côáiph g ảibỏhàđi n nxi ă ấtnv vã,ẫnnh chịukhônbết gi êubhiaon điềukhổ ục. nh Sau khsai được nh đứabéđượctuổi ài v ,côbồnógn ovàchùa. Đứabéavừ trônthấy g T ứtổ,mừrỡngmỡmiệncười g .ổT nói: Tđa -a gtrôn n gđợiương đây i ! tổxiđứa n béđểnuôivàđặttnlà ê HoằnNhẫng .Ngàiđặttênấylàcó ýrằn: g Tổ đãhẫnn đợi,chưachếtđểchờuyề tr đạo n ,bàmẹ v đãchịubosự a ục h n ã, nh oức, an khổ sởđểsahđứan bé. TổĐạoTínuôi n đứab échođếnkhkh i ônlớnròitruyềnpháp cho.àiHoNg ằng Nhẫntứclàvịtổứ th ămn củaềnTôn hi .saukhitruyềnđạoxo,ng tứtổĐạoTínmới êvtịch in (xemQuyNguyênTrựcỉCh âmnghĩa). 6.-Huệ Ngài Năngvịtổứ th sáucủaềTôn in h ởunTr gHoa. gàiHuệ N lú Năng chỏn àoèngh,khôngbết i chử,chuyêềđốn ngh củiđem blấy án tềnuôi iv mẹà. i g Mộtôm, h củiánhg đếnbáchn omộtàph nh úôn. g goTrn khichờđọàiNglắne ng chủàtnhụnki g Ki hn mCag.n Đếncâuưn' gôv sởụrt hin sakình tâm',ili Ngà ộnềg đạo. Đợicho chủàtụnnh gkinhxo,gn trầm Ngài tộr khợi êng àhỏiv rằn: g ẳn Ch a ghyôngtụnki g nhgìmàahyquáậy? v Tôicũngmốnọtrhìụnt gđọ cưhn ông. úôn Ph gmáchchoNgài: TạiúĐôn ni gSơn,huyệnHuỳnhMacó i đứcủ Ng ổ, t thườngtruyềtậđộ Phn ười ng ,ônêđến ng đó màmàcầuđạo. trả ài-Ng lời: Tôicũngmuốnnhưthếlắm;ngặtcònmẹàgikhônuôi gain dưỡgnêkhông bết i liệu làmsao ! ôn ú-Ph gbảo : ếu N ônậtquyết hg chíxuấtgiacầuđạo ,thìãy h ềvcốgắngđốncủiều, inhtậ đemđếnđâytôisẽđổiàgchnv o .lấy Ông àấy ngv đểlạinuôimẹ,ồi r đixuất. agi àiHuệ -Ng mừNăng rỡngtởề,v gàyn đêmcốgắngđốnậtnhiềucủi,đem đếnbnchá oônPhú ,g vàsaukhithuxếpệc vi nhàxonxuôi g ,àđến iNg uyện h Huỳnh MaicầubáiyếtđứcũNg ổt HoằnNghẫn. ũ-Ng ổt ấy th àhỏiNig : nởgÔ đâuđếnàđến v đâyđểcầuiệc v gì? đá ài-Ng p: ph Contừ ươamNng đếnđây,đểcầulàmật. Ph gũN ổt ấy th ìn h ùht àikì Ng dị,ưn hn gcăntáhlạiôn th glợiphthườn i ,g cóể th nốiTổị v sauàny.àNikh g ônmuốn g chongtr ết iúnbg ,êả gin quởorằn t g: nlà gÔ ười ng mọrợ i phươNamgn màcầutậlà hPàn mì? g àiHuệ -Ng trả Năng lời: BạchtổsưThân! ười ng tuycóphânchakẻ i Namười ng Bắc,chứtậánvẫnPh b ìnđẳn h g,khôngphânbệt i Nam, Bắc. gũN ổt sợcôn gtron chg để úng ý,lộbímậnchtê ẳnghỏiaì nhg nữa, màtruyền choNgàixuốntàgrùnh cônã ig gạo Trảiquamộtthờiianlâu, g mộthômNgũổt thấymìnđược h ià,g muốnchọn ười ng truyềnTổvị,nêtuyêố nb rằn: g ếu N ilà a mkệdânlê g n,đượctỏộng cơềnthi ,thìsẽấnchứntàruyề gv npháp cholàmTổthứsáu. ànTiyđượcuyề rt raất n mauchón. g chTrong mọúng igười n đềunônức,xônxaobàtán: chTrong chúng ỉcóTưởn h ần tọTgha Tú làôn th gmi,nh ọ ch iunhề ỏiàtigv hơnết,chắcế th àonThượngtọacủngđượctruyềtổn ị. v hưnN ượn Thg ần tọTgha Túlạikhôndá g mnchti ắcmìnhsẽđượccámai ymắn ấy,nêkhôngdámrực t tiếpđemdânbgàikệcủamìnhchogủ N ổ. T Thượnđợi tọag đêmkhuyaatnhvắn,g trochng únđề g uủ gn cả,mớicầmđèồihn hợpđếníwv tmột bkệ ài tchnvárê phíađônglaàngkh v ôndá g mkýn. êt ượnTh tọần gaTh ĩTúgh n ầm:" th Nếuờ nh cônph g uut bànhấylâu màbikệ à nàyđượcgýútrn Tổ,ì th đâylà mộtdiễmphú clớnlaoôv cùnchg o ta.Lúcb ấyờ gi tasẽ,hậnbraái b ằngkhônì thg tsẽa làmthnưi khônết aigb ". guyê N văn: ânTh ị th Bồ-Đềthọ Tâmưhn micản hn hđài ời Th thờiườn th ph g ấtthức ậtsử D átrần nh a. i ịch D nghĩa: ânTh làcâyBồ-Đề Tâmưhn đàươig sáng ng ườn Th àgnyằn h quét g lau ớ Ch cho dínbụih trần. Sánagy,tăchng úngqualạithấybàikệxuấtển hi tváchên đônla g ,ng ấy ian đều trầmồtr kínhphục: Đây - rồi!Kếtổị v đâyrồiNếu ! khônph g ảiThượnọgaTần th T ú ì th cònai ữan nghe ! chtăng túnrầm g ồtr khenngợi,ôn ức n kéouanh đếnxembàikệ,NgàiHuệ củn Năng từnhầg trùteo h chúnglêxem. n Saukhixemxobingkệ,N à giàHuệNăng nói:-Cònđứnocửa nàig rào. Kẻquaười ng lạinhe g àóiNgin ế, th bĩumôikhhbỉ: in Đã - dốtátkh n ônbết gi mộtchữthếkia, màdámchêlàcònđứncửa ngoài rào! gàiHuệ N ônNăng tồnbảo: Tôi - củngcómộtbàikệ,xincácết vNgài lêáchvn ùm gi tôi,ì v ôit khônết big chữ. Mộtgười n lioềnhaỷết vi hộ. Huệđọ gNăn ckệ bài sau đây: guyê N văn: Bồ-Đềbổnvôọ th Tâmphimicản nh đà h i Bổnlavôi ứt nh tvậ hưN chtúnôig đãóin ởphầnđầucủap tậ sáchà ny,sựuyề tr npháp củaphiá iềTôn nh khó màểu hi được,đóivớigười n thườn. g ẳn Ch ạngh ưnh trongphiLâmá tế, sựtruyềph n ápchỉdùntềrượnghin đá g hết vàn otlê,n màlàmchoả gềithn đượcgộn đạo.lối Cái khaiộng nàykhởiđầuàiHuỳn từNg Nệthgi ền-sư: Thi đểcầucági ộ, ng mộtôm h Lâm àiNg tếỏih nHuỳnhNiệt g : Sa - ogọilàđạiýPhậtpháp? àgiHuỳn N Nệt hig liềnlấytềrượn nhi ậg( yo ặc h ro)đá i àLâm Ninhg tếmột cá. i BalầnàLâm N ig tếhỏi,thìbalầnđượcdáhưn thế. Lâm gàiN tếlầylambốirối,khônểu hig ýhĩang làmsao,ênđếnamth họcới v N uNg Tiềnsư, gàiĐại h ờ nh ế th àNgiLâmtếmợiông đượctônchỉcủaHuỳn gàiN h ệt Nghi . đó Từ vềsau,dònLâm g tếmỗikhikhộaing chđệ o tử,đềudùngphươph ng áp đáàhét vn ấy. Lâm gàiN tếóin :"Có khiét h mộttiếnnưhg bữukiếmkimcươvương á103-"Có khu9N Ỗ gừìkóắeư-oặcoƯoÁ gàiVân N mNha Sư ềThin Lươ gàiN Ging ớiềnSư Thi ởúĐôn ni Sơg n Bổn gàiN TịchềnSư Thi ởúoTSơàni n gàiVân N mNha Sư ềThin đãdùngphápBửucảntamh muội,truyềnchoàiNg LươngGiới(ĐôngSơ); n àlươ iNg ới gin cũndùn g phg p á àyn đểtruyềnchoàiNg BửuTịcho(TàSơ). n 4.-òn D gVân-Môn: Sựtuyề r nthừacủaôn t à ny,ứ th tựưnh sau: ).N a gàiThạch-Đầuềinsư Th b).NiThên-Hogà . àng c).NgàiLo-Đàng m. d).NiĐức- gà sơ. n đ).NiTuyết gà -ph. ong e).NgàiVân-Uyểnề-sư nThi ởđất-chềnThi âu,Vân-môn. chCá truyềnpháp củaàiVân Ng -Uyển(Vân-môn)cũnrgấtkỳlạ,ítểu aih được ĩanhg lý:ađến i ỏih đạo,ì th chài Ng ỉóin một chữ'Dám''.Nếuười ng cầuđạogần n ạing khônểu,ghi ì th ànóigiN thêmchữ'D. i VìàiNgchỉđáp cómộtchữưnh ế th cho ười ng cầu đạo,ười êng đờigọiphp á quácủa n là gàiN ứt 'Nh tựquáuá'(Qn nsát cáilýgmột tron chữDáma hychữi'. D 5.-òn D ápgPh ãn nh : Sựtuyề r nthừacủaôn t à ny,ứ th tựưnh sau: ). a Tuyết gàiN -phoền-sư. gThi b).Huyề Ngài n-sa-sư. ngThiề c).XagàiN ề-hánsư. Ti d).Vân Ngài -íchền-Thisư. ươPh ph ng áp khaithịchười ogn đếncầuđạocủaNgàiVân-ích-sư ềThin là đúsáng u tướngtroki n nhHoêma-Nhig sau đây: ổn-T tướn g : g Tứclàmuốnóin đếnch-ưnhơ ứt nh tâm. -Biệttướng:T ứclàcácduyênsanhkhởichtừ ươn-h ứt nh tâm. -Đồntướn g g:cáC phápđềuđồnghưn u. han -Dịtướng:T ùytheomỗitướnkh g ônb gìnđẳn h . g tànướn -hT g:Dựnglập racản-ới gih . -Hoạitướn: g Vịtríkhôngđồntức g làohạitướng. iềTnônh gỞViệtNam hưN chtđã únag biết,tậGiPh áoViệt-Namchịu ảnhưởngsâuđậmcủaậtPh Giáo unTr Hog a.,Chonê ếu n ởunTr gHoềônTintah đượcịn th hàtruyề n b ná,thì ởViệt-NamTềtôninh củnđược g xemưh n làmộtphchái íncủ h đạoPhật.đấycũng làmộtlẽdĩ,ênhi khôncó g gìlàkhóiểu. h áoậtgiuyề Phr oànvViệt-NamtừhếkỷthứIItâylịch,docácị v dahTăng ười ng ẤnĐộàTunrv gHoa,hưn cácgàiMaN -Ha-Ha-KỳVực,àKhNig ươ-Tăng Hội(ười ng ẤnĐộ),àMâu- iNg Bác(ười ng TrunHog . a) ời thTgonr angxa i xưanà y, chtkh únag ôntghểết bi đượccácị v nà ytuộc h tônphàoián,tuyề vàr onvàViệt-Nam áoglýi gì.hưnN gchtúnagcóể th ết bi chắclàkhônph g ảiphtềThiônná .vìThiềntôn ởViệt-NamlàdoTunrtừ Hog tuyề ar nsang.Màtềhôn inT ởTrunHog ì tah phảiđợi đếnđầu thếkỷthứVI,dướiđờiLương-Võ-Đế(528),tổBồ-Đề-Đạt-Mamớiđưaào v. vậ ytìh ất nh địnhlàTtềhiônn ởViệt-Namchỉcóể th xuấtện hi àocuối v ế th kỷtứ h VI Tâylịch.Sựphỏnđo g ànyá đãđượclịchsửtruyềgởiáon Việt-Namchứnmig . nh Vàoămn 580( cuốithếkỷứ th VI),TNgàiỳ-ềNhiu-Đa-Lưu-i,Ch làđầu n truyề êni n ềtônnhi ovàViệt-Nam,àlà v vịsơtổtôn ềThinv Việtam-N .sauT gàiỳ-N ều-N hi Lưu-chcủn i gcóềuhin vịdatăhgkh n ácđemuyề tr ềntôn Thi àoViv ệt-Nam,ờ nhvà đó,Việt-Namcũngcóềuhin mônphềtôn áinTh ưnh ở TrunHog . a Mộtdiềuđặcbệt i , đáãn ghn hdiệnchậtửoPh Việt-Namlàonihữnàg ph g iềtôn ánTh ởTrunHog a truyềnsang,angyởnướcta, cũncó g mộtphtThiềônán domộtị v uav sálậ ng p,đólà pháiTrúcLâmmàvịsơtổlàuav TrầnNhânT@´n. ưới D đây,chúngtauầntựóin vềcácmônphiThềntôn á ấy: 1.-TáiPỳ-h ều-N hi Đa-Lưu-; iCh )Vị a Sơổt iềtôn nTh ởViệt-Nam. TgàiNỳ-Ni-Đa-Lưu-,Chi ười ng ẤnĐộ làđệtử-XáTngàiăN m(Tna ổt ềnthi tôn). Lầìnđầuặp êngti tổgXáTăn ởn úTưin Khôn,g thấyphomạo ng củatổkhác ườn th ,g NàiTgỳ-Ni-Đa-Lưu-saChi nhlònkín g hphục,chắp tayđảnlễ. h Ngàiđãnhlễ b alầnmàtổẫnv ồing limdimđôiắtchứkhônóign gìết h ềncơ(thi ).Niđứn gà g yên hĩng ợi ng mộtồih ,bỗnấytgh trongườiđổikhác,uhn ỏt gộn đượcđiềuì. g àili Ng ền sụpxuốnlạy g balạy.Tổ cũngchỉậtđầu g bcáa mài thôiiềcơn(th ).Saubuổigặpỡg đầunấy,tiê trởNgài mộtthàn ữnnghtro gđệtửxú atsắcất nh củatổXátngă n. Vềsau,TổdạysaNgài gph n ươamng đểtruyềnđaọ ,ânàiNgv glệnsah ng Việt-Namvàokhoảncuối g thếkỷthứVI,ụtr trìtạichùap Phá vânở tỉnhHàĐôn. g Khsắp i ị th tịch,àđệ giọN tửlààPháp iNg Hiểnàovphònph g ú chú crằng: "TâmấncủatPhậ,khôngcóể th mậpmờđược,Tâmấnmãn êvin ưnh tưhái khônthừa,g khônếu, gthi khônđến g khôngđikhôngđược,khônmất g ,khônph g ải đônnhất g ,cũnkh g ônph g ảisabệt i ,khôntghườngcũngkhôngđo ạn,khônsag nh cũngkhôndi g ệtkhônxa g xáchcũngkhônph g ảikhônxag xách.Chỉvìđốivớiọ vng ả nêgi đặtraấytnê (Tâmấn) màthôi". ưCh tPđời robahậng dođó(tâm-ấn) màđượcđạo.Lịchđạiổ- T sưcũndo g đó màchứnộ. ng đây Ta cũngvậy,màôncũn g tghế,chođếncáclo ạiữu h tìnvôh tình cũngđềuhưn tếh cả. Khđệ i tamTổ-xá Tngă ấn n chứn'âmtg ấn'cho,ta đãbảorằn: g êsa'Ông ng phươNamng ohằnđạo g ,chớởđâylàm gì''. ođó, D tađitrảiquaêuhibaon chỗ mớiđếnđây.a Tnyđượcặp g ôn,g thậ đúnhưg lờihuyền-ký ấy.Vậ yônớ ênhg kỹlời. ta Giờđâyằm nh lúctađirồi'! ạy D xo,ng TổTỳN-Đài -Lưu-chChi ắp tayồing yêlặn n màg tịchdiệt.Đệ-tửtràt ỳ(têu)hi ồir uth xálợi, xâyáp th đểờ. th Vềsau,uav Lý--Tônhái cókệ bài truy-iNgtáưành sau: guyê N văn: Sátựng laiNamQuốc Văquân n cữup tậ ềin th Ưĩnkh g aichậtín P ih Viễnợp h ất h n tâmuyê ng n Hạoạoh Lăuyệt àn-gi ânPh phânBáã t-nh liên Hàthờiạnh tươh ki ng ến Tươdữ gn thoạitrùngthuyền. ịch D nghĩa: Mởlốiquagười n Việt e ghN ôn N gàith gđạoềinth guồn N tâmônth gmộtmạch CõiậtrPộn h gquahmin ền Lăà-gời in bónuyệt ng Báã t-nh nứtmùisen Biếtờ biaog đượcgặp Đàm-đạolẽâm- th uyề h .n b).Pháp- Ngài ển hi -sư, ềThin vịTổaicủa ừht iền-tônTh Việt-Nam: SaukhTổi TỳNi-Đà-Lưu-tịch Chi ,áp- àPNihg ểnhi làị v Tổứ th acủa ih phái -tiềTôn nh T ỳN-Đài -Lưu-. Chi ọNàihĐỗ, g quêởuậQ hu-nC di(Sơ ên ntâybâyờ) gi . Khtới i chùap- Phá Vân,TổT ỳ-ĐàNi -Lưu-ấyitCh ,Ngài ìth ìn nh kỹàomặt v ỏivàh : úọgì? -h C p- PhgàáiN iển h hỏilại: Hòa - ượn t-h ì? họg Tổlạiỏih : úCh-khôngcóọhà? trgàã iN lời: Sa - olạikhôncó g ưn Nh ! đố g Hòa-thượngbiết? Tổquátlên: Bi- ếtđểlàmì? g p- PhgàáiN Hiểnchợtộng ý TổT ỳ-ĐàNi -Lưu-cơChi(tền ) lisụp ền xuốnlạy, g xitheo n làmđệ-tửàsav uđượctruyềntâm-ấn. Đượcítlâu,sau khTổi tịch,àoiNgvnúTừ-sơtun -địn ềinth h,nhữnlo g ạicầm úthườnquấn g quýtchung-qua. nh Ngườiđờiấy th thếcànglấylàmlạàkín v hmộ. Đệ-tửtìmđếnọ ch đạorấtđông.-tềônnThi ởthời rong kỳnàycóthểóin làạnth h ất nh .Đócũnờ nhg côngđứco ằn h -óagh củaiNgàTỳNi-Đà-Lưu-p- PgChàiáNv ển hi .Vềsauphongtr p á nẫycungcóuềhi n vị-ềthsư in xuất-sắcưnh p- NágàiPh thuậ,n Vạn-hạn.v h .v... 2.-áVô- Pih ônNg -Thông: ). a VịSư-tổcủap áPh ền-tôn Thi ứ th aởih Việt-Nam: ọgàiThNịnh,quêởuản Q -chg âu,xuấtaởgi chùaSo-Lâm ng (ết Tri an-gbây i ờ) gi .Tínđi Ngàih mề đạmítóin ,hưnn sự g lýì g cũnôngth ểu, ghi êngườiđờiđặt dahiệu n àilà Ng Vôôn Ng ôn Th g.NgàilàđệtửcủaBáchTrượnềthsư ing (đệtửcủa Mãổ)T . KhNàimới g đếnyếtkiếnBáchTrượnsư ềgThin ặp g lúcềsư nthi đadạy ng chthọc. únăg Mộtị v ỏităhng BáchTượn r ềinsư thg rằng: ế Th onàlàphápmônđốnộng củaphĐại ái -từah? BáchTrượnềnsư thgi dạyrằn: g T-âmđịahược n ônth g,huệậtựnh chếu i êu(n tâmđịađượcônth ì thg mặttrời huệtựêchinh ếu i sá). ng e ghN đượccâuấy,tựgàiêVô Nnh ôngN Tônh ộgn đạo.Năm820,àqua iNg Việt-Namtu tạichùaKiếnSơ,làPhùng Đổn(Bắc g ),hinN Ngàiồin vâymặtovà váchàtrnọhythamnập ềthi địn. h àtiNguưnh thếmấynămkhônbết ai g ,chỉtrừ vịsưởchùaấylàCảmiThàntềsư,ết bi iNgàlàbậccaậtTềrohigPnă tôn,ntôn ê ờ th àlà iNg mThầy. TrướckhitịchgọiCảm n Thàntiềsưmàbảo : Ngà-yxưatổ sưNamạc, Nh khsắp i tịchcódặnlạibàikệrằn: g hất N tế h chưpháp,iatùng tâm g sahn Tâmôv sởsanh,phápôv sởtrú hược N đạttâmđịa,sởúrvôt ạing ộingPh ượn th căg ,n ậtki nhv hứa n . ĩaghN là:Hếtải th cácphp, á đềutựtâmsa;t nh âmnếukhôngsa,nh php á không chổtrú.Nếuểu i h đượcvấnđềấytìh làmiệc v ì g cũngkhôngtrởgạin ,cáitâmphp á ấy nếukhônặpg đượcbcậ tâmcăn,chớtruyề nê nbậy.'' Đó ' làlờidặncủagười n xưanaytacũngdặnlạicâu ấy''. óiN xochNgàni ắptaymàtịch. b)VịNhịtổ củapháiVôôn Ng ôn Th g: cảmtềànsư: hTi sư ềThin quêởhuyệnTênDui (Bắc)nhtrụNi trìtạichùa KiếnSơ(Bắc n ).Ninh KhNàiVô g NgônThônvâng duquađấy,ấy th có Ngài đủ tưcáchđểuyề tr n mốiđạo,ởnê lại.VààNCảm ig Thàncũnậấy nthg ởNgàiVô Ngônôn Th một g vịềtsư inh đắcđạo,tôn nê làmthầy, sớmtốiầu h ạh khônthềrễg ải n .Hatầy ih tròrất mếnu, anh dođoiaNgàVôNgônThônmới g đặtchoNgàiđạoệui h lààCảm Ngi tàhậTxứn n đá g là ng ười ng ối n chícủaàiVô gN gônN Thôn. g Mộthômcóđệtử hỏi: Ngài ế T-h onàlàPhật? trgàả iN lời: ổCh- ào ncũnglàậtcả. Ph Vịđệtửlạihỏi: ế T-h onàlàtâmcủatPhậ? trgàả iN lời: Kh- ônềchhg eđậychổàon. Đâycũnlà g mộtcâuchuyệnhỏ, n hưnn gnóilênđượccátruyề i ọthâm n pháp đặcbệt i ,tuygiảnướcmàmbohàa ềunhi ýghĩan vôcùng. Cảm gàiN àhnTkhônbện g màh tịch,vàtruyềntâmphp á chện oThi Hộiềthin sư. c)VịtamtổcủapháiVôôn Ng ôn Th g: ện TgàhiN Hộiềnsư: thi àện TNhig HộiquêởSiêu Loại(Bắc). Ninh àilà gN đệtửcủaCảmềnsư, àthTi ầu h ầy th đãm, hơ0n1ă mộtôm h vph àoi Ng òngỏih ầy: th ki Trong ậtcó Pnh dạy:'ĐứcThíchCaNhưLatungiừ nhtrải à ôv sốkiếp mớiật,hànP ế th màanyầy th cứdạyrằn'tâmg tứclàật,Ph ậtức Ph làtâm''là hnĩag làmsao ?ậtđệ Th tửkhônểu hig xithầy n dạyỏr cho. Cảmiềnsư Thàt nói: Ngươ- óiin tki rong ậtPóinh ế th làaóiin đó? Vậ- ylờiấykhôngphảilàPhậtuyếtsao ? Lời - ấyphảiđâu làthuyết Pậ .KiVănh Tùnh tậcó Ph dạy:'Ttúởar thếangi đểdạychúnsag 49 nh ăm, n chưađặtmộtra câubằnvgăntựđểóin ớiv aobiờ g '! Vìeo th chđạo ánh ,nếulấy ta ătựnv đểlàmbằngchứngđểcầuđạo ,ấylàệ; n lấysự khổ hạnhđểcầu Phật,ấylàmê;lìatâmmà ra cầuật,Ph ấylàoạing đạo;màcốchấp cátâm i ấylàật,Ph củnlại g làmaậvy. Nếu - bảotâmấytứclàật,Ph ì th troâm ng ấycáigìlàật,Ph cáigìkhôngphảilà ậtP?h Ngà-yxuacóười g n ỏih mãtổrằn: g 'Nếub ảotâmấytứclàt,Phậ thìtrogâm n ấycáì ig làật?'Ph 'MãTổtrảlời:ế 'Th ônờ gn trongâmấy,cáì ig khônph g ảilà ật,Ph ãy h chỉovàấychotaxem'. ! ườing ấykhôngchỉđược.MãổT lạitếp: i 'Đạt đượcì th khắpmọơchin ổonàcũnlà g Pật,h màkhônđạtg đượcì th cứsalầm i đimãi mãi'.Thếlàchỉmộtlờinóión cheđi,mààsaranht lầm i đóthôi.ười Ng ểu ti a h chưa? ện TgàhiN Hộitrảlời: Nếu - hưn vậyđệtửểu hi ồir . Người - iểu h thếào?n Đệ - tửểu hi rằngkhắphếtmọơi,n chổonàcủnlà g tâmậtcả. Ph óiN xoiện Tngh Hộiiềthnsưsú pxuốnlạy. g NàCảm ig nóiThà : ế T-h làngườiểu hi tớinơirồiđó. oDsựlãnội h mau chóngđómaCảm ài Ng Thànmớiđặtchđệ o tửmìnđạo h ệu hi ện Ti h Hội,nghĩalà'khéoiểu' h '. nđây Trê làmộtcâuài v chuyệnđếnđốnộng màchgtahườn ú n ấy tgh trcágon c vịuộc th phtônềThián . Sứtuyề r npháptầy ừh đếntrògph otrn áiVôôn Ng Thôndi g ễnhưran ế th được 15đời.ĐếnđờicưsỉỨnThuậg n(1221)làcuốicùn. g 3.-áTảo Pih Đườn: g ămN kỷdậu1069)( vuaLýThônán điđáCêmhin ànvề,hT cób ắtđược vuanướcấylàChếCũvàrấtềuhin thườngdânàhlín vb n i . h Sốbnhlín i àtườn hv g dânnàyđượcphânphátcho cácquatềuriong đìnđể h làmquânầu.t h số ongr quan utềri có mộtvịLục. Tăng Mộthômvịnàyđiắnv ấy ềtgvh bản'ữNg lục''củamìnhbị mộtùt sữa binh chưalạicả. Hỏirathìmớiết bi đólàmộtvịềtsư nhi ười ng Trung Ho,a theo tầyquaiêmCh à,nhT chẳnmag ybịbắtlàmtù. hbin Vịềtsư nhi ấylàNgài ảo Th Đườn,g đệtửcủaTuyết àiNg Đậu MiGinh ácởTrunHog a. Khbết i tungtíchcủaảo Th Đườniềnsư,thg uav áTôn nh lisắc ền phchong o gàiNlàmuốc Q sư.àTảo iNgh Đườnlậ g pđànkhagiảngởchùaKhaQuốc i gortn àTănLo th g . ng Đệtửđếnọch rấtđôn. g àTảo hiNg Đườnglậpmột ra phềThián Tônứ th ởb a Việt-Nam.iThảo Pá Đườntrguyềxuốn n gđượcnămđời,đắcđạocả ầy th đượcmườichínị. v 4.-áTPúcihr Lâm: Đệất nh tổcủaphTúcáir LâmtứclàvuaTrầnânNh Tôn1278- ( 1308).àmộg iN đạokhicònỏ. nh ămN 16uổi t đượclập làmHotngáiử, àTh Ngàicốườn nh lại g cho emưnnh kh g ônđược, g trêốn ànhèo đi,địnuhvàot ởúYênTử. i hưnN Ngài mớiđiữan đườngthìb ạilộunt tích g , bịuav chasaiquanđibắtvề.àiph Ng ảimiễn cưỡtrởng ề. v Sauàilê Ng là n muav ,trởnhmột tà vịaquân nh àgiửv vữnnđộc ềg lập nướcàtrước nh sựxâmlănồg ạt,ưn h n ôgv ệui h quảcủaquânuyê Ng n.Saukhi đuổiđượcặc gi uyêng n,Ngàitruyềngôilạicho colà n AnhTôn,àouvt ởênúiY Tử,ực th ện ih chíuyện ng uở th ếu thi ời th củamìn. h lấy gàiN ệu hi là'HươVân ng Đại Đầu Đà'lậprườn t ản gi ph g áp, mônđồtìmđếntuọhckểcóvạnàng h ười ng .gàiN ườn th đi g khắpnơiđểgiảngđạoph à v áthuốc.àitịch Ng mộtcáchấtbìntĩnh ohvà lúc51uổi t . cáTrong cphtônáiThền ởViệt-Nam, chỉcóphiTrúcá Lâmlàphátíchtạiđất nướcViệt.gph Tron áinày,cũngcóềuinh vịềinsư th cóến ti tămg ưnh p iPNgàhá Loa tônsư,Huyề Ngài nQuatngônsư... 5.-áLâm P ih Tế: áLâm iPh Tếdouyê Ngài uThiền khasái gtạin TrungViệt.ọ ThNgàiạ,quê ởuản Q Châu g (TrungHo). a đi gàiN theo tàubuônquaAnNam,úrởt phủuiQ Ninh (BìnĐịn h )lậ h p chùaThậpThápDiĐà, Mởtrườngdạyọ c. h Saurathuậài Ng óanh lập chùaHàTrun,g rồilênXuânKi(hHuế)n lập chùauốc Q Ânàdựn v áp thg ổPh Đồng. Sauàiph Ng ụnmạn g gđứcAnhTôn(uyễn gN úPch 16ngTr87á 1691trở) ề v Tunr Quốc, g tìmmờicácvịdaàcun tănghv tghỉnph h p á tượn,g phápkhí.gàivềN QuảnĐôn g gmờiđượcHòaThượnTghạchLiêmàcáv cdatănghkhác, cùnthỉng h đượcềuhin kiđi hn ển,tượn,g phápkhítrởm. vềNa ú cCh Nguyễnliềnsắcmởđàn truyềiới ng rấtlotnạirọg chùaêMụ. Tnhi Sauđó,chúguyễn aN sắcbàchanNig ức trụì tr chùaHàTunr g. ămN BảotáiThứ1à0Lê h n ,àtiNgịchtạichùaHàTrun,g sau khdặn i dòđệtử vàtruyềbkệ nài sauđây: Tịchtịch,kínvôh ảnh Mimi nh ,nh châubtdụn á g ườn D đườn g g,vậtphậtiv Liểuliểu,khôntgkh vậ ông Đạiý:Thểphápthânthaịn n sáh suốt ng hưn mãngươh sạch ng khônụigb ,hưn ọncg michhn âu,sáongtr bónng ời gn .Tuyện hi tsự inề sự,tậsav kh i ác,ưnnh g đềulàể th phápânth ểu bi ện i h .Thểphp á ânth ườn th gvắnlặn g màg khôngphảilà khôn,g t ứclàlý 'chânkhôngdiệuhữu'. ' Xét'Lịch tongr truyềtổn đồthì ' àđứn iNg ềđời gv 69,xétvềchthốn án ph g ái LâmTếì th Ngàiđứnềđời gv 33,cònxétềngêph vri Lâm ái TếởunTr gViệt,thìàiNg làsơtổ. 6.-áLi Pih ễuuáQ n: áLi iPh ểu-quáxuất n phátừLiểu-uáQ -Hòa n -Thượn. g NLi gài ểu-quáquê n ở úP-hyê(Son g-cầu) n .raTàihuậNg nHóaới thọgi Sa-Dvới ngi TNgàhạch i -LiêmHòaượn Th . g Năm1702,iđến Ngà Lo-Sơ ng ncầuọhcpháptham-ềthvới in àTử-Nig Dung Hòa-Tượn h (Tổg khasơi nchùaTừĐàmHuế,ười ng TrungHo a). TổTử-unD dạy g m-Nagàith cứucâu:'Vạnphápquynhất,ất nh quyhàxứ', (muônphápvềmột,mộtphápvềđâu?).taàimNhg cứumấyăm, n đếnkhixembộ Tuyề r n-Đă-Lục, ng ấy th có câu:ỉ'Ch ậtruyề v ntâm,ơnbất h ội h xứ'.àli iNg ềntỏ ộ. ng Năm742, 1 cuốimùau, th ọàibthịn Ng h.Trướckhlâm i chun,g ọmôn Nigà đồ đếndạyrằng:'ơduyê nh đã n hết,tasắpchếtđây'. ấy Th mônđệkhóc,dạy gàiN rằng:'cácười ng khóclàmì? g cácĐức-ậtPrah đờicònhập n ết ni . -bàn aTnyđiđếnrỏ,ràng ềcóv chổ.Cácười ng khônêngkhóc vàđừbuồn ng thảm'. RồiNgàivếtkệ bài btừệt i sauđây: guyê N văn: ất Th thậpdưêếtnih iới g tunr g Khôngkhôn,g sắcsắcdiệudunthông g Kimtêuri uyệt ng mãn,onalý giàh Hàtất bônấn bva tổtôn. g ịch D nghĩa: bgoàiảy N mươmnăi tgoếrhn ới gi Khôngkhôn,g sắcsắcảy th dunthông g gàyN nayuyện ng mãncủ ềnơiv Hàphảiâncầnỏih tổôn t g. Viết xo,ng àNibảo g mônđồ: Saukhtađi i ,cácươgn ph i ảinghĩcơô-nv ườn th achgnh ón,g cầnphảisiêgn tunăg ọ c. h Cácười ng hãycố gắntgớichớbỏqualờit. a tịch gàiN ào vngy221mángăth Nhâm-Tuất742) (1 àoiờ vg Mùi, saukhi dùnnước g tràxouigvà n vẻtừbệt i mônđồ. Đếnđâychúntagcũnđịn ậgnêh chh ỏor gđi ràn ễmàny:Nhưtôinóiởđoạn trước,ê-Tinônh doười ng Việtsánglập chỉcó mộtduy áiPh ất nh dovuaTrầnân-Nh - TônlàmSơ-tổlàphTáirúc-LâmYên-Tử.Nhưngđếnan y,chúntaglạithấyxuấtphát mộtphữaáin làphLiái ểu-quán,doiLi Ngà ểu-quámột n datăgVinh ệt-Namchủ xướn,g ưnh ậvycó mâuuẩn th ớiv sựhậnxétởnkh trê ông?T hậtra,soới v cácphái -Tiềnôn h khácởViệt-Nam,ì th phiLi á ểu-quáchn ỉmộtphỏ, nhái chỉằm n trong phạmmấyvi tỉnmih ềunTnr g-Việt. Vảlại,àLi iNg ểu-quácũn n làg đệ-tửcủaTử-àigN unD g,mộtvịsưTrunHog a uộc th phLâm- ái Tế.ođó, D phápLiểu-quá,n ếun chtúnagđitìmmuồn ng gócxahơn mộtchú tnữa,ì th cũnchg ỉlàmộtchcủa ánhi phiLâmá tếmàôi th . cCá KiSá nh chNóiVềTềhin Khki i hsán chóin ềTnkh hiv ôntghểkểxiếtđược.Tuyế, th đễquýđộc-ả gi khỏiỡbtrkh -ngo cứu, êingh họchỏi,chgtúôin xidẫn n mộtsốsáchết thi yếu sauđây: 1.-KinLă h - àn g i 2.-KinLă h -Nêmnghi 3.-KinVih ên-Gicá 4.-Kiáp- nPh Bảo-Đàn 5.-ĐạiaC-thừỉ-quán 6.-Tiểuỉ-Ch quán 8.-Đồngmômỉ-Ch quán 9.-KinKih m-ca ng 10.-uyề rT -đă n -lục ng 1.-uyề Th ữ-ian-g lục 12.-chềinthọa-T ỉamn 13.-ônT -cản g -lục h (củaNgàiTốnênThọiề-sư) gD 14.-LuậĐại n ừa-thkhởitín(củaBồMã- Tát Mih)n 15.-Vô-mônquá - (ncủaổn T Tgônện -Thi Thiền-sư) 16.-Bícha-NhLục(củatquả ậPh Viộ)ên-g 17.-unTh g-dun-glục(củaVạntùngLão)ơ-nh 18.-iền-lâm Th Vĩn-giatập h (củaHuyềc)n-ági 19.-iền-tônTh chỉamn (củauav Trần-Tháôni ).v.v... C.-TổngKếtcácLo ạiềnđịn Thi h iề-Địn nTh có h ềuinh loại,ưnnh tóm g lạiáoể th chilà a mhailoạilớn:-Cánh địnvàt-hđịn,h ahym-Phà phuPiềnàTá-hậtGiơv áo. thiền oiềNgạinTh Đạo hữnN ngườieo th lốiền-địn ith nàhydotâmệm i n khônchg -chơn á(ph nh -ềni nảo,am, th sân, si.v v ....)làmđộncơg ú cth đẩy.Họkhônắm nhg angymụcđíchdẹp trừvô-miph nh ão iền- , cầuđượcmih-tâm n kiến,-tánh ahyác-gi ộ, ng ảii g otá,h màchỉ ắm nh mụcđíchỏnh ẹp, h ển thi cậ,n ưnh cầuđượcấy th hữnn đi g ềuhuyềndiệu,cầu đượcần th ôn -th biến g óa-h đểđidạochơiở cácé- th ớigi khc, á cầutiênđể àh lạc-thú u-êti daoởcảnê,tinh cầu choânth ể th khônbện g hoạn, đượctrườngsibnhấttử,cầu chođượcphép lạdểtrịbện,h đểien th hạsùn-bi,gá kínhphục,o ặc h đểần g ũig ữn sắc, ha ycầutilợi à .v v .. HảylắnnghelờiTổôn T -Mậtdạy:ười 'Ng tàkiếnchấptrướcsalầm i ,ưacõi tn,rê cháncõidướimàut ề,in th đólàonạig đạo'n. thiề miềPhànT uPh hữnN ngườitueo th loạiềàtnhiykhôncóg tâmệm ni cao thượn,g chỉvìchán áncõi g Dụclàmô-trượcmàcấusiềcõi nhv sắcàvVô-sắcđểhưởngtúvuih anht o t.áh HãylắnngheTổTôn-Mậph t êphnạnhá ười ng tuềlo v ạiàtiềny: h 'ười Ng chơtnáquả, ih ưnnh dùn g sựg ưacõinchtrê áncõidướimàut ềinlàth phàm-phu ềt'. nhi tiềGiPhậnT oá iề-địn nTh của h ậtGiPh áo cóilo ha ại:ểu- Ti ềathàĐại ừinv ừ-tềa. nh i Tểu- -i : athiềnừ làhữnn ph g ápềindà th chnh o ngườicó căểuhTintá ừa. th Ngườituphép-địn ềTnhi hnàychỉcó côn-dụn g ghạncục,ì v ut php á onàthìchỉtrừ đượcphền-ão i cũaphápấy.Vàsựtuluyệnởđâycũnchg ỉtuầntựmàến ti ,chứ khônthể g đốnộ-ng gnayđược. Hơữan ,ười ng tuểu- Ti ,ềnathiừ tuyđãphã- áng chấp,hưnn còn g bịphápchấp.Họkhônộng đượcrằn: g ữnnh ph g ươ-phng áptuhđề àn ulàphươện ting để úgipchdẹp oọ h ô-trừv miph nh ão iền ,ến ti lêchn ổiácg ộ, ng chớkhônêncố g chấp cóêntu,tchhậ ứn.g -Đạit: ừ-iềanh Đâylàphươ-ph ng áptuiềthcủa n cácvịBồt,Tá căhmantá u lẹ,ượt v b ưc.Vớihạnàgny, cácị v chỉe ngh mộtcâuóin haychỉtumộtpháp,cũngcó ể th liềtỏn ộ; g n ưnh NgàiHuệ-,ănNg chỉe ngh câuôg'Ưnv sởụ, rt sahi n nhký tâm,' ha y-DNếp, àiCag chỉấy th tPậđưa h càhoasen n màliềtỏn ộng Sởdĩcácị v à nymau tỏộg n ưnh thếlàì v họđãtrảiquauiềnh kiếput rồi ành , sắpđượciácg ộ, ng ayn gặp thờicơ ,ânnh duyêì thn liềnphát-chếu, i ưnh càhoađã n đượcunv tướiđủsứcrồi,chỉchờời th tiếtlàtrổônb . g Hãye ngh TổTôn-Mậóitn vềcácvịàny:ười 'Ng ộng đượclýgã, n php á đều khônmàg tuiềnlà th Đạiừat-hền. i Ngườiđốn-ngộtựtâmxưanayvốn-thanịn,h khôncó g phão ền-i ,đầyđủtrí-uệ h vô-lậu,tâmấytứclàPhật,rốtkh orá ôngkhác.Y eo th tânànymàtuềinlà th Tốiượn -th ,ềtừaingh cũnọilà g -ươCnh tam-muội'. Vèphươ-ph ng áptuchứngtruyề và nthọcủaĐạiừat-ềhicó n bacách: ch-Cá ứ th ất nh :Đâylàcáclo ạitam-muộimá-ả àngih căncứtheo cáckinh sáchĐạiatu-hừ luyện,ưnh Páp- h hoatm-muội,ệm- Ni Pậtm-ah muội,Gíac-ýtammuội,ủ- Th g-li tăn êmm-ta muộiv.v.... ch-Cá ứ th hai:Lốiềnthàiykhôncăg ncứtheokiđi nh ển,ătự, nv màchỉdùng mộtcâunóingắnủi ng đểchỉoági.gPhậtGi oTrn ágọilối o ềnthàiylà:' Bấtluận tvăự, n oạiágni bệt i truyề' n(khôndùn g tăgự, nv tuyề r oingàkiáo). inhg ền-Thi ả gi chỉcăcứ n theo mộtcâuóin ấymàcứu ênhig mãichođếnkhtỏi gộ. n ônC ệc vig am-th cứuàny,-ềTả ginh cóuiềnh khkéo i dàànchgih ụcăm. n ch-Cá ứ th b:a Vớicáchnà y,chútakh ng ó cóểth saynghĩluậì nbgà được. cáTongr chàny, khcó i ười ng đếncầupháp,cácổT sưkhôndùn g lời g óin màchỉ dùnmột g cửchỉgìđó,ha ymộtến ti la g hétmàôith . hưN dòngLâm-Tê, khcó i ười ng đếncầuđạo,iền-sư Th chỉdùngậyđávành ến ti hét g . hưN dòngQuy-gưỡn ,ng cácvịTổ-sưchỉẽv hìnhtú,ìn h ười hng ,hìnchh ữ Vạn màkhộangi chođệ-tử. hưN dòngVân-môn,cóvịTổchỉóin mộtchữ,màlàmchười o ng cầuđạoỏt ộ. ng hưN cóàchiNg ỉđãiước n Triệuàt(Ng châu)haymờincơă m,màgười n đến cầuđạođượcỏt ộ. gn Cóilại Ngà ắm ng bóngmìncưới h ước n àcười v ,khiđianqua g cầu,liềộng đạo(hổ khtmêa chiếu chíkimtruyền),haye ngh chmi hótoan tncàrê nhliễu,a hylấy gậ yđậpcụcđấtchođểtanmàliềntỏộ. ng ậtlà Th t-cơềhin ệmhi n mầu,gười n oàikh ng ônthêgrsayghĩ, n bnluậ à nđược. Muốnchoười ng cầuđạođượckết-quả,cácị v truyềph n ápphảiộih đủdi ba ều kiệnsau đây: Bi- ết-cơvăn gười n cầuđạo. Bi- ếtời th ết -ti đúlú ng ctruyềnđạo. Bi- ếtphươ-ph ng p á àonthíchhợp,gbaoph rtn ươ-ph ng ápóin ,trên ếu n truyềb ná khônhợp g cơ,hợp thời,ợp h pháp thìgười n tukh ềnthi ôncó g kết-quả. Trướckhidừbúngt,chtôigún có mộtậnhxétsauđâymafchcá quýđộc-ả gi cũngđồngýlà:Nướcgaytn fxưalàmộtước n chịuảnưởn h lớn g củaiền-tônTh ,và -tiềTôn nh làmônphirất á thịnnước. htroàg Thếmààngyna y,baofvicuộcbiến êtcủa nhi lịchsử,-tôn Tềhin khôncòn g đượctuyề r ọnthcáogr cchùacũnhưgn trgo n dânchmột úng cáchsun-mậ g uưnh xưanữa. Vậ ychúntôig hy-ọrằn ngv ,g từđâyềsav u,ờ hn sựioôn ag-th gtiệnlợiước từn nà ysagước n khác,ờ nh sựtraođổinhóavă ,ờ hvàn atâm gi tuọ ch củacáctậ-ửPh Việt-Nam,n-tôn Tiềh sẽlấylạisắcsun thái -mậg uởViệt-Namnhưcáctời h Lý,Trần. KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 7 MườigônT ái Ph tGiáo Phậ Ởrun T gHoa ti(ếptheo) 4.-DuyThứcôngT ay H Làáp Ph tướngôgTn I.-DuyênKhởiLậpôngT Tấtcảchsaúng đề nh uôv thỉđếnany,vìchấp cóã, hậtng ật-ph h pá màtạora cácệp, nghi rồibịcáciệp ngh dắtdẫnêxo n aymãi vành theobxe nhá satửnh luânhồi. ếu N cogườin hiểu rỏmộtcáchchắcchắnrằng:tấtcảcácphp á ũ-gvtron trụ, ânnh ànãgv đều khôntcó, hậg chỉdothứcbến i hiện,hưn cảnhtrchong êmi bao,mà khôncòn g âyg phềinão,tạoệpghin chướnnữag ,ì th tấtkhôncòn g b ịbruộc, àng btnhxe roág satửnh luânồih . Đểphaiátrmón ừh chấptã -nghậ t-ph àhậv áp,Đức-Phậtcórấtuiềnh phươg- n pháp,córấtềuhi n phápiền,th màDuy-ức- Th Tônhayáp- Ph tướng-tônlàmộtphp á ut rấtcầnết ith ,rấtiệu- h ệm nghi đểđiđếnải gi o-táh. II.-ĐịnhghN ĩa Tônàyn thuộcvềĐại,ừ-tah phân-táchvũ-trụ,ạnv ữu h đềudo thứcbiếnện hi . uy- D tức h tôn,hayp- Phá tướngtôn,ưhn datừnhđãchỉ-địn,h khônnóig ềtâm v tnhchá ơnhư, màchỉóin vềtướncủa g thức,tứccũnglàtướncủa g pháp.Biếtrằntừg chọơgòanhv iệp h biếnìn ànht tướn h ức gth A-Lạia,-D ồir tưứcth A-Lại-Dasanh racáctướntâm- g pháp.v.v...tônnàyquá-sán thànướncủa g cácpháp ấy,nêọiglà áp- 'Ph tướntôn g .' Đứnph gvề ươdi ng ệnnguyên-hânmàêign-cứu, h ônt nàychủ-trươrgằn n g vũ-tụr vạn-hữu,ayh làtácảcácphápđềudoduy-thứcbến i i-hện,ức oithnàg không cònmột yếu tốào nkhcá nữaọlà niêg 'uy D ứcth ônt '. Vậ yáp- 'Ph tướntôn g a'hy'Duythứctôn'cũngđềuđểgọiphp- á mônmàtônchỉchỉlaêcứu, nfghi qua-sán à-tướn hn uyê gvàn nânh sa-nhkhởicủaạnv pháp. Nguyêânnh sa-nhkhởiấylà'ức Th '. III.-CănCứácc kinsác h Sau h ĐâyLậpRaDuyThứcngTô hưN tấtcảcáctônphákh i ác,Duy-ức th tôncũncăg -cứ n ào vcăluậ n ncủatPhậ màđượclậ ànht pra.Đólà6bộkià1bộhvn luậsan uđây: Sáubộkilà nh : 1.-KinhGiãiâm- -th mật 2.-KinhHoma-nghiê 3.-Kiư-nhN laixuấtện hi côn-đức g iêmg-hntra 4.-KinhA-tỳ-đạt-ma 5.-KinhLă-nghiêm 6.-KinhHậu-mnghiê (hayMậm)êt-nghi . Mườimộtbộluậnlà: 1.-Luậu-Dn àSư- ig địa 2.-LuậnHiển-dươáoT-hngi 3.-LuậnĐạim-têaTnrhừgi 4.-Luậếp hinN Đại-thừa 6.-Luậập- nTh địa-kinh 7.-LuậânnPh ệt -bi Du-àig 8.-LuậuánQ Sở- n duyên-duyên 9.-Luậuy- nD thứcNhị-p- thậ tụng 10.-LuậnBiệntrun- -bêngi 1.-LuậnTạp-luận Vịsánlậ g p ruyaD thứcchínlàh Bồ-lặc. TátDi Đức--Lặc Di saukhitu chứng đượcuy- D ức, th đãýweo thng lờithỉn-cầu h củaàiVô- Ng trước,óin LuậnDu-àSưgi địa. Haivịcó cônlớn g ệc vitrogn phtển á-ri tônànyởẤnĐộlàahem in àVô- nh trướcTgàhế- ivN thân.àVô- iNg trướcdựaeo th bộ'u-D àSưgi địa'làmbộra luận 'Hiển-dươáo-gTh'in,ếp à'iNhv Đại-thừa'.àiTếhNg thânlạicó cônđức g lớn laonữahơ , tomtătslạinghĩalý Duy-ức,th lảmabộluậ'Duy- n ức th tamtậph tụn'. g Vềsau, cómườiị v ĐạiLuậ-sư, n sớiải g bộuy-D thứcm-ta ập th ụnt g,làmànthmười bộluậchn ínvềDuy- h ức th . ĐếnđờiĐường,iNgàHuyền-traừgTunHog asangẤnĐộỉnth hkiànhv am-th cứutậềGiPhv oá.Mônọ ch sởrườn t của g là gàiN Duy-thức.Sau khtrởi về Tunr Hog ,a àilượm- Ng lặthoacủatin- 10bộđaluậ i nói,trên dịchànHáth -,văn dướiađề nh là:'Duy- Thàn thứcLuậ',n gồmcảảy th 10quyển.NgàiKhuy-cơlà đệ-tửlớncủaàiHuyề Ng sớ--trang ải gi têmh rỏhĩang - lýbộuy- nhDTà' tức h Luậ'n làmraàn60thquyển,dướiđề han làDnhuy- 'Tà tức h uậth t-ký. ' Tómlại, ởẤnĐộ,ị v có cônlớn g hất n sự trong pháthuyDuy-thứctônlàN gài ế- Th thân.CònởunTr gHoa,vịcó cônglớnnhấtệc troving truyềbuynáD ức th tônlà NgàiHuyề. n-trag Vềphươdi ng ệnsáchởv dạyvềDuy-ức, th từxưađếnna yđượccácọ ch iả g xem làch-tánhônDuy-ức, th thìcóbộa sauđây: 1 ĐạiaBá-thừ phápminhmônluật(ancả .- gi làNế- Thgài t hân).Nộidunb ộg luậàn yải gi -thíchcácdatừnhchuyên-môncủauy- D tức, h nóirỏ10phápaàhiv mónvô-ã. ng ườigN họcDuy-tức h ếu n khônhọcg bộluậà nytrước,ì th khôndễ g gì ếu hi đượcuy- D thức(bộluậà nyđãđượcdịchến rati gViệtàchv útôi ng lấynhađề là:Duy-ức th p hận môn). 2.-uy- D ức th tamp thậ ụnt g(cũndo g Thếài Ng Tânh tạo r. a) bộTrong luậà ny NgàiThế-T hândùn30g tụnbài gđểải i g ích th ềnghĩav lý cháncủa h Duy-ức, th luận nà ychalà i mbốnphần: ). a ần Ph ứ th ất nh nóiềb vachức-bến năgi : ức T-h ến năg-bi ứ th ất nh làthứcA-la-da i (ức th tứtám). ức T-h ến năg-bi ứ th là hai ức th Mạta(ức th-n thứbảy). ức T-h ến năg-bi ứ th blà a sáuức th ătrước. ng b).ần Ph thứóinhai cávề ctâm-sở: Bi- ếnà(-5nh món) Bi- ệt-cản(5h món) ện iT-h (1món) -bCănổnphão iền- 6(món) Tùy - ph-nềão i (20món) Bất - -địn(4 h món). c).ần Ph ứ th biải ag -đáp cácvấn ghin : Là - msaobết i đượcphisaận-v -nhkhởicủacácthức? Nếu - khôngcóoạing cản,h thìsao có sahtửn àcáv csựphânbệt i ? Nếu - khôngcóoạing cản,h thìsao có chhữugú n tìnhsan-tử? h Nếu - chỉthức, tạo saoậtlại Ph óin cóbtánh?a Nếu - có,btnhaá tạisaoậtnóiPh bamónô-v h?tán d).Pần h ứ th tưóin đệ về ut uy- D ức: th Từkhiphtáâmut uy- D thứcchođếnkhchi ứnđược g uy- D tức h àthPậ,ná ả -hàngi phảitrảiquanămđịavị,thứlớphưn sau đây: Vị - Tư-lươưn(hg lươực tnhg cửaười ng điđường). Vị - agihạnacôn h(gi gtấnànhg). Vị - ôn th -đạt g (ấu th suốtđườnlối g ). Vị - tu-p tậ u-(t àtậpnh luyện). Vị - cứucá(hđến n cùntột g địavịtuchứng). 3.-Bát-hứcqui-cũụnt g(tácả gi làNHuyề gài n-trag).Nộidungcủaquyểnàny, NgàiHuyềdùn n-trag 1g2ụnbtài gđểotáyếu lạinghĩa- lýuy- D tức, h ồm g cóốn b phần: ). a ần Ph ứ th ất nh nóiềnmăv ức th đầu b).ần Ph thứóinhai ức thvề ứ th sáu . c).ần Ph ứ th bóian ức vềth ứ th bảy d).ần Ph thứtưóin ức vềth ứ th tám. Mỗimộtphầncóbtụnàia g,bhaàitụnđầu g nóià-tướn nh cág cức, th khi ả -hàngi cònởđịavịphàm-phu;tụnbài thứ g bóian -thànướncág cức, th khilên quả-vị. Thán Tómlại,bộa luậàtny, rê ười ng muốnọhcuy- D ức, th khônthể g ỏb quađược. IV.- ChủTrươngCủauy D ThứcTôgn ủ- Ch trươcủa gn Duy-ức th tônlàphọátrchừvng ấpgã, n pháp(bến i kếsởchấp), b ằngcáchchỉcho chúsang ấy htn tấtcảcácphápđềuươn ơthức gin ện hi ra(y-ath khởi),vàmụcdíchcuốicùnlá g đưachsaúng htrởn ềvớitáchnh ântậ(ên-vihà ật). h Tế- h giớiện hi -tượnnàyg này,vìmê-mờ,chúngtaưởnlà g chắcthậ,ưn nh g eo ht chủtrươcủa ng Duy-ức th ọ c, h ì th ũ-v trụạnv -hữu đềulàDuy-thứcến bi ện -ih . Cũnưgnh sơà,nh đạiđịacản ongtr chh êmi bao,khôngcócảnậtvấy. h Vậ y,ếu n chỉchochsaúng ấy htn đượcmộtcáchrỏ,ràng ũ-v trụạnv -hữudo ứcth bến i ện -hi ưranh thếnào,ì t h chắcchắnchúgsan nhsẽkhôngcònchấpậtngã, h ậtphh ápữan .Cũnưnhg khbết i cảnậtchgorhvn miê bolà a dotâmchm-iê rabáonh ì th khôncòn g mêmuộiơcản in chh êm-i bữaaon .Màkhôncòn g chm-iê baotứcđã ứcth tỉnh.Cũnế, gth khikhôngcònchấpthậngã,ậtph h ápnữa,tấtsẽthấyđượccảnh chânật-của h ũ-v trụvạn-hữu,êntv-hậ). ài(á đó làchủrươ t của ng uy- D thức tôn. óiN mộtcáchắnv tắt,chủ trươgcủa n Duy-thứctônlàquyvũ-trụvạnữu -h trởvề D tức uy- h tướn,g ồir uy- Dtừ thứctướntrởg uy-Dvề ức th tnh(âm á chươ-nh haytánh -êác)vgin . V.- ThànầnhP CủaHiệnTượngiới G ũ-(v tụr vạn-hữuồm g cảtâmàph v áp). ânPh Loạieo Th uy D ức Th Tông Hiệntượnới gi ,tứclàvạnsựạnv ậtrvũ-go n ụtr (gồmcảtâmlẫnt),vậ tuy iênhkhônể gth kểxiếtđược,hưnn gdướiãn nh -quacủa n àDuynh ức th ọ c, h cóể th phânàranhămt loại;nămloạiànylạichàath10nph i ầna hy1ph 0 p. á ămN lo ạilớnấylà: 1.-Tâm-vươtức ng là'tướn'của g ức, th thuộcâmvềt ới gi . 2.-Tâm-sởtứclàdụn ' 'của g ức, th cũntuộc gh tềâmv iới g . 3,-Sắc-pháp tứclà'ảnh-tượn'của g thức,uộc th sắcềv ớigi . 4.-Bất-tươ-ứnng àtức g-nh là'phị ận-v saikhc'á 'củathức,khôngphảithuộc hẳnvềtâmmàcũnkh g ônthuộc g ềsắcv ớigi ,nhưnồm g cảph hai ầnmà. thàn 5.-Vô-itức v là'ácủa tnh thức,cũnọlà gi 'chơưnh ' Bốnloạin: trê tâm-ươv ,ng tâm-sở,sắc-pháp,bấttươưn gn gđề hàn uuộc th về" hữu vi",tứclà"tướn,có g sahdi n ệt. Loạithứăm, n làpháp"vôvi",khôngsadi nh ệt,khôntạog tác,tứclà"tá"nh củacácphp, á haychơnhư. măN loạia lắntrêđây, n môĩloạilạichialàmunhiề ph thàn ần,cóữnnh tácg dụnhàtướn gn êbrệt ign ,màchgtacần ú n êncứu ghi kỷsauđây: 1.-Tâmvương Tâmươv ồmgn cótấmmón,mỗimóncóữnnh gđặc,tánh khảvàệm hănig vụệt biêngr ,ưnh mỗiônuavg làmchủmỗiước, n êọnlà g tâmươv . ng Támphần củatâmvươlà ng : )Nhãn a thức b)Nhĩthức c)ức t hT ỹ d)nthức Nậ đ)Thânthức e)Ýức th )A-h lạidaức th útacó ngCh mnă ácgi quan,mỗicági quacó n mộtsỡ,năg mộtcábiếtêng: ri khìn itanh mộtcáhoa,i bết i cáo aấy ih màuvànghayđỏ.v v ...cáết bi ấythuộcvềco n mắt,gọilà nê ãn nh ức. th Khchi útanhgeđà,n ết bi tến i đà g ấyn cao haythấp,to ha yỏvnh .v...cáết ib ấyuộc th ,vềtai ọnêglàĩnh thức.Khữiitang mộtmùiì, g biết đượcmùiấyơtmh a hyôih ,cábiếtấytuộc h ềmũi v ,ội nêg làt ỷtức. h Khchi taúng nếmmộtmóngì, ăn ết bi đượcmónănấymặnhạylat,chuahayọngt,cábiếtấythuộc vềlưỡ,i nêgọilàtiệt h thức.Khchi úngtađụnvgàomộtvậtgì,bết i tvậấycứnaghy mềm,ónn ghaylạn,h cábết i ấythuộcềthânv tể, h nêgọilàânth ức.th ămN cáết bi àtny: rê Nãn h ,Nhĩ,,T ỹ Tânềthiva ức, th uộc th ămềnv giac quachgoàinêb úgtadễ n ận.h Bacábết i saunày:Ythưsc,Mạt-ức, nath A-lại-được-ức, th uộc th ềnộiv tâm, vàtheo thứlớp,ẩnsâu,ongvàtr tếnhị,hơn nêkhóhậnkhóết bi .uy T thế,đốivới àduy nh thứcọc,h ườing tcũn a có g thểhậbết ni đượchrẽàn thànướng phânbiệtđượcphạmhoạtvi độn,g sởtrườn,g sởđoảnvàcôncủa năg mỗi ứ. th Trướcn,têi chtnóiúag đếnức th ứ th sáuhay"Ýthức". ĩY thứccóiph ha ạmhoạtvi động: Kh- onàýi thứchiẹpới v mnă ứcth trước,ếp ti xúcvớicảnh,ì th gọilà"ủ Ng của ýthức",hâylà"Mihli n ẽu ýức". th lú Tongr cmắtấy th sắc,e itangh tiếnv.v g ...mà khôncó g ýthứcphụođể (và ý)thìmặcduùmắtẫnv thấy,vãn tai nghe,ưnnh ấy gth hneg khônđược g rõ. gràn Sáchonchh ép:"Tâmbấttạidiên,thịnibất h kiến,ín t h hi n b ấtăn"v ếu (n khôngchúý,ì th dùxemcũnchg ấy, ẵngth lắncũn g chg ẵnghe).Trái lại,khcó i ýức th phụo,và thấynghe.v v ...đềumihbạch n . Kh- onàýi thứclàmiệc v mộtmìn,h khôncùn g ợp gh ctá vớiămn thứctrước,thì gọilà"Đơnđộcýứ" th ah y"Độcđầuýức".n th ưh lú trogn cămn thứctrướckhônếp tig xúcvớisắc,a,thn hươ,ng vịàxú v c,màtâm gorn trívẫnlưu lạibóngdá(ph ng áp trần)củamnă trần.Khichớ úntahg tưởnlại g ,thìcảnủ hng trầnưnhi iệnh rõởràng trước,đó làcôngdụncủa g "Độcđầuýức". th ức Th ứ th sáu này,khtín i tóah ,n suy hnĩg ệcvi ì, g thiệnhayác,ahya hydở,cũnđề g ulalợi nh đảmđaơ ghcán cức th khác, tduy nêrog thứcóin :"Côntgvihủ,ộit ikh v ôi"( Cócnì gth ón đứngđầu,màcótội nócũngđứngđầu). ức Th ứ th sáu,uy t sởtrườnlà g khônoala ng nhlợi,ưnnh glạicósởđỏanlàb ất ườn th ,g khônph g ảilú càoncũnện ghi diện, màlạicó khđo ágin ạn,ẩnphục,ưnh lú trong cbịụp h uốc th mê,chếtả, gi ủ ng say,hayập nh ôv tưởnđịn g v.vh ...Quaữnnh g ađọ gi aấy, n ý thứclạiện hi trởlại. Vậủytrgolú n cýức th khônện hig ,ón únpởđâu? eo Th duytức,kh h iđó,thứcthứsáuởtr ềgốc v củanólàý că,n tứclàthứcthứ b ảyhaythứcMạt-na.Theotâmlýọ cth ì h cũncó g ể th là gọi tiềmức. th ức Th ứ th bảynà ycó haicônnăg: ấp Ch- ã; ng Là - mcăbnảncho Ýthứctứ h sáu. ónN cócônlà g đemcácphápện hi h'ruyề àtgoibên ào'vntạnthức g àv đemcácphp á chủngtửb'tốn ênrog ó'oranêgài cótnlà ê 'ruyềt ntốnức' thg '. Sựchp á gã n củatứcnàyvàcủathứcthứSáu,cóôth àtvếkhácau. nh Khnàođể i ý b ảothủbảnã, ng ưnh khbratiậnắnaunh ới v địchquân,khđá i nhlộn,haytìmmộtkế gìđểsa,ainh thìsựchấpgã n ấythuộcềthức v thứSáu.ực Th rakhôncó g lúconà chtkh únag ônchg ấpã, ng sựchấpã ng vẫnườn th gtrựcgchotrn úta. ng ưn hn nóg âm ầm, th sâu kín,ềmti trực,chnê takh úng ônấy ậgthn được.Đếnlúcbấtơ,ng đột iênhxãyramộtsựiệc v gìđócóuy g n ạih đếntnmạn há ta,g ưnh bấtần th cóười ng rìnp, rậh hayđiđườnra gbịcây hàn ãy g sắpxuốn rơi đầu...t g ữnnhrog glúcấy, tuy ức t h tứ h Sáukhônkịp g đểý caiệp, nth đốiphómàtavẫntựhé, ntrá bảoủ th cáã. ngi Đó làựchấpx ng củathứctứbảy. bgoàiảy N tức h nói,trên còncómộtức th ứ th támtếnhị,sâukínmênhmông hơnữa,đólàức th Alạida,uT à dịchlàtàức, ghn hĩang làthức'Tíchchứa'. ỏTừnh đếnlớnchtađọúng crấtuiềnh sách,tếpxúcới v hiềun sựật,v rồiời th agcứ in tuầntựôitr qua,chtagúưởn n đã g quênmấtồir .ThếmàkhônMỗi g! khingĩ dếnthìdatừ,hn ìn h ản h hcủaữnnh vậtgxưacủện hi raỏưnhgrà mộtcuốnphim qua ylạiở trướcmắt.ữnhN da g ìn từhn hảnấy, h ì v saomấychụcmnă quamàẫnv cònlại?Tấtnhiêphảicó mộtcáikhôov tậnchứalại,mới nê khônmất g vậ y!Kho vônàytậ trduy go n thứctônọiglàức tàngh ức (th chứa). Đểchodễhớ n ànhtướnàcôn gv ăcủa ng támhức t nóitn,rê cổhânn cólàm bkệ ài rằng: guyê N văn: Bátcáđệuyn h ,h nhứtcási Độcữu h ứt hn cá,tốilinhti gủ N cámônềtôin úmãimại hất N cáatrgiungtácchủ y. ịch D nghĩa: Anem h támchú mộtười ng si(thứctứ h bảy) Một mìnhýức th rấtra(ức n ht i ứ th sáu) ămN chàoingcửalobuônămb(ná ức th trước) Làmchủà,gtronh ức th lạida(thứcthứtám). 2.-Tâmsở Tâmsởlàsở tánh hữu,phụuộc th củaTâmvươg,n cũnưgnh ôngquatgonr u, tềri phụuộc th dướiquyềsan sử i củaônuagv ,ayh hữnn ânnhg êinph v ụuộc t h dưới quyềsử n dụngcủavịBộtrưởn. g Tâmsởcótấtcả51pháp, chalà i msáu lohưinẵ sau: 1.-BiếnThànâmsở:Biếnlàphổbến i ,àhlà n lưuà;hn BiếnàhTâm n sở hĩang làữnnh gtâmsởcócônăph gn ổ cập lưuchuyểnkhắpcảtámứcth t(âm vươ),ng vớiức th nàoó củngtươưn ng gđượccả.BiếnàhTâm n sởgồmcó5pháp là:Xúc,Tácý,,TThọ ưởnàTư. gv 2.-BiệtcảnTâm h sở:Biệylàêbrệt ing ,BiệtcảnhTâmsởlànhữntâm g sởngriê mỗicảnkh h ácau,nh hưn dụcT âmsởduyêới êngriv cảnhmàmìnưah muốn;Huệ tâmsởới ênvrig cánhmàmìnqua h sán t...chứkhônph g ảiưhn Biếntâm hàn sở.Biệt cảnTâm h sởgồmcó5pháp là:Dục,ắnTh ải gi ,ệm, Ni ĐịnàHuệ. hv 3.-ện iTh Tâmsở:ện Thi T âmsởlàtâmsởlàànhcó v cônnăph g átsanh ữnnh gđiuề làmành thôi.iện Th tâmsởgồmcó1php á là:Tín,m, Tà uý,Q Vôam, th Vô sa,nh Vô si,Tinhtấn, Kh,ainh Bấtphóngdật,Hàxã nh àBất v hại. 4.-că-bnảnph-ềnão i tâmsở:ữnh n tgâm-sởnàygâyphão ềin ,rốilo ạncho chsaúng h. n Đâylàữnnh ph g ão iền- làmcộióc g cho cácph-não ềi phátsi,nh êọnig làcăbản n phão iền- .bCănảnphão iền- obgồm a có sáupháplà:Thm, a Sân,Si, Mạn,,Nghi Aĩc-kiến. 5.-Tùyph-nềão i tâm-sở:Nhữntgâm-sởnàyươn tựang ,phtásatnừcáh c phão iền- cănbảntâmsởóin trên,là nọigê tùyph-ềão in .Nữnh tâm g sởcănbản phão iền- nlà trê gócmàhữnn gtâmsởph-ềnão i nàylà.ọng Tùyph-ềnão i tâmsở gồmcó50pháplà:Phẫn,Hậu,ú,Ph Não,,Tật Xan,uốn C ,Siển,Hại,Kiêu,Vô-tàm, Vô-quí,Tạor -cử,Hồn-trầm,Bất-tín,Giải-đãi,Phón-dậ g t,ất Th ệm, -ni lo Tán- ại,Bấtch-triu. ánhề 6.-Bấtđịntâm h sở:Bất-địnĩahng làkhônất gnh địn; h b ấtđịntâm h sởlà ữnnh gtâmsởkhônất gnh địnhtện i hayác;khôngđứnẳn hg ềmột v phíaện thi ahy ác;ưnh cácphápnói. trên Bấtđịnhtâmsởngồmcóốnb phpá là:Hối,Miên,Trầm,Tư. 3.-Sắcpháp Sắc-pháptứclàữnnh gphpá cóể th hưnátvàcócánhtá chchướnạign .Sắc- pháp làsựphốihợpcủamăn cănàsáv u trần, cộntất g cảlàph 1 áp: ămN călà n :Nhãn,nhĩ,tĩ,thiệt,thân. Sáutrầnlà:Sắc,,thin ươh ,gn vị, xú c,ph à v áp trần. 4.-Bấttươ-ưn gn hànph g pá cCá phápnàykhônuộc gth ềsắc v màcũngkhônuộc thg ềtâm; v ưnnh chg ú ng nókhôntể gh rờisắcvàtâmmàcóđược.Thídụưnh 'đắc'được) (' làmộtbất ' tươ- ng ưnphg áp''.được' ' 'khônthể g làsắcmàcũnkh g ônthể g ào nlàtâm.ưnNh gkhnóii 'được',' tứclàmhà cánghĩai 'được''mộtcágì, i nhưn'được' g 'mộtđồnbạc g chẳng hạn,aph fv ảicómộtyếu tốthứhailà'aiđược.Đồngbạcthuộcvềsắc,uộc 'aith về tâm.òn C 'được''khôngphảilásắctâm và mớicó.Đó làmộtí-th dụđểchgtasuy- ún gẫmữnềnhv ph g p á Bất-tươ-ưn g n kh g ác,ưnh mạn-căn,sanh,trụ,dị,diệt,phươ,ng ế th tốc.v.v..gồmtấtcảlà14pháp. 5.-Vô-iph v pá ưhN đọđã antrê cónói,pháp-vôi làpháp khôngsa,nh khôndi g ệt,khôntạog tc, á khôntghayđổi,xalìatướnưhg ọng., v tứclàhể- t táncủa h cácpháp.cCá phápô-v ,vi đốivớiphàm-phuì th khócóể th nói,-năg nghĩbàn,sosánđược. h Tuyế, th đểcó mộtý-ệm ni ể- vềth tánhch-ư,ơnh chhàn ủtrươuygDn tức h dựaoàvsắctướng,dahn tựđểìn h hduncág cphápvô-. vi ođó, D màđặtsáuphápvô-isav u đây: ). a Hưkhônôvg vi:Muốnnóiểth táhchn ơn-hư,xalìacácđềuchướnạing , ốn gi ưnhg hư-khôn. g b).Trạch-diệtvô-: vi Trạchlàlựach,ọ n iệt D làdiệttrừ,hĩang làờ nh cácsựlựa chọnđứn-đắn g củaTrí-huệôv lậumàdiệttrđược ừ sựphão ềni ễnnhi trước,chứng ộng cứucá. nh c).-trạch iPh diệtô-v : vi ì trêhn nóiờ nh sựlựachọn,đứngđắncủatrí-uệ h mà diệttrđượcừ sựphềnão i ếminh trước.ưnNh óign ế th khôngcóhĩang rằnph g pá tnhờ á cósựdiệttrừphão ền-i mớicóđược.áp- Ph vốn tánh đãcósẳn,xưanaylà vốnlàa-thnịnh,khôncó g ễm hi n ô,khôncó g sadi nh ệt,chngọilà oê ph-triạchdiệt vô-.vi Lạicóhĩang thứihalàì v thiếuduyên,cánê cphão iền- ễm- hin ô khônện ghi ; vìế th màphpá ôv -tihanịn v tựh ện ih ,ra khôncần g có sựtrạchdiệt. d).Bấtđộndi g ệtvô-: vi khiđãxalìacácphềão in- ,ềcõi v tịnlự h ứth ba,uộc th vềsắc-ớigi ,dứtbỏữnnh sự g bvauồn i ,ườnth tươg ưn ng gcùnxả g ọ,th khôncòn g bị layđộngbỡimộtsắctướnì g ữan ,êọlà nig b ấtđộngdiệtô-v i: v Khiđãxalìacác phiềnão ,vềcỏitịnhlựthứb,a uộc th vềsắcới gi ,dứtbỏữnnh gsựuiv buồn,ườn th g tươưn gn gcùnxả g thọ, khôncòn g b ịlayđộn,g bởimộtsắctướnì g ữan ,ọêilà ng 'Bấtđộndi g ệtvô-'.iv e).Tưởnọdi gth ệtvô-: vi Khiđãxalìađượcphão ềni ởcõithứuộc btha ôvề sắcgiới, cáctâmsở'tưởn,g ọth'đềutịchdiệt, chnhươ ện hi ra,ọlà ginê ' Tưởng ọtdi h ệtôv '. iv ơn)hưCf vô-vi:Nămphpá ô- v àitrênyv làìn h dun h cág cđứchcủa tán chơn ư; nh phápứ th sáu nàylà"Cơưnh ô-v vi",mớichỉđíchdahbản n ể th chhư. ơn Đểười ng đọcdễhớ n 10phápừakể v trànêy, cổhânn có làmmộtbikệ, à tóm tắthưn sau. guyê N văn: Sắcphápp thậ hất n ,tâmphápb át gũN ập th hất n cátâmsởphp á hị N thậptứchủngbấttươgưnn g Sáumónvôị, v àtrămnh pháp ịch D nghĩa: Sắcphápmườimột,t âmpháp tám ămN mươimốtmóntâmsởphp á Hamươ i bốn i mónbấttươưnng g Sáumónvô-,vi àtrămnh pháp. VI.-ươPh p ángPh tuành hưN chtđã únag biếtũv ụtr ạnv ữu h tuyôv cùnph g ứctạp,hưnn nhàduy g thức họccóể th sắp xếp10ànhtloạibách( pháp).Mộttrămlo ạiàny,tuyhìntướn h g cônăgcó n khcá au, nh chungcụclạicũnđề g uứchT cả. Vậ yphươph ng áput nhcủa à duy hàn thứcọch làlàmthếnàođểchứnộng cái lýnói,nrê ế th ập nh vớicáichlý ơn ấy.Đểđạtđượcmụcđíchànynàduy h ức th ọ ch dạyphảiực th 5hàn php á quásan uđây,ọlà gi 'Ngũtrùnduy g thứcquá'. n ới v ămn phápquáàny,hả ànhgi đitừhôđếntế,ph từ ứctạpđếnuần tinh , đểcuốicùnchg ỉ cònthấycó thứctá,nh tứclàtâmchhư. ơn 1.-Bỏcáhưi ả, gi lưulạicáưih ật. h (khiểnư, h tồnật): h Bỏcáhưi ả gi ứclàcác ọnvchg ấpậtcó h ã, ng cóphápdo cáến 'bhtniá kếchấp''tạo. ra Lưulạicáichân ật,h tứclàcáitá'nhy-a-kh th ởià'ên-t. hvi Nóimộtcáchkhcá chodễểu, hi phtrong ápquánày,ả iànhg phảiquáã gn àph v áp làkhônật(ghư) đểphátrừ cáchi ấpậtcó. h Hàgiả nh lạiquátányh ,tha ànviêlà th ậtcó h t)(hậđểphátrừ chấp khôn. g Tglối orn quáduy n thứctừứ ghn ất nh này,có' ' à'kh v ôn'đốig đãiu, han đểbỏ'biến' kếchấp''lưulại'y'tênà. vhai 2.-bỏcálộn i lạo, lưulạicáthuần i tú y( xảlạm lưuuần th ):lộn Cái lạonóiởđây làtướngphần(nộicảnh);cóuần th tú yởđâylàkiếnphần.Bỏcálộn i lạo,lưucái uần th tú y, tứclàb ỏphần'tướn'bị g duyên(sởduyên)màlưulạicáph i ầnki ' ến'là phầnăgduyên n.Đâylàquáứ nth aềilối vh duyức, th lấytâmă)vàcản (ng (sở) h đối đãivớinau, h àmục v đíchlàbỏcảnxả (h lạm)màchỉiửg lạitâm(lưuuẩn th ).Lối quáứ nth ấtnh làbỏcản vọng otâm; nàigh lốiquáứ thn anàhyi làbỏcảnhnộitâmlà tướnph g ầncủathức. 3.-Đemcáọntrởgi ềgốc v ếp i(nh mạtquyb ổn):ởọCáing đâytứclàmuốn nóitướnphg ầnvàkiếnphần, cònốc g ởđâytứclà tựchứnph g ần.Kiếnphầnàki v ến phầnlà'dụn'đề g u yeo th uẹ t chứnph g ầnmàkhởira,là gọinê ọn; g còntựchứng phầnlà'thểt'chánh ogọilà nê ốc. g Lốiquáduy n thứcthứbàanylàđemdụn ' 'gvà 'hể' t 'đốiđãiới v nhau,màmụcđíchlàbỏcáphi ầnuộc th tươgđối n ítquagtrọlà n dụn(kig ếnphần),chỉửgi lạicáph i ầncăbnảnlàthể(tựchứnph g ần). 4.-Giấucáli i ệtlàmhiểnlộ cáắnith (ẩn g liệtển hi ắnth g):LiCái ệtmuốnóin ở đâytứclàcáctâmsở, cáTắnih gtứclàcáctâmươv g. n Tâmsởphụthuộcàovcáitâm vươọlà nêig liệt,haykém;tâmươv nglàphầnsasử i chủđộng,là ọinêg ắnth ,g ha y. hơn Lốiquáduy n ức th ứ th tưà nylàđem51móntâmsởsosávới nh 8móntâm vươ,ng vàmụcđíchlàdẹpbỏcácmóntâmsởvàlàmiển h lộ 8móntâmvươ. ng 5.-Bỏưc th tướnvềtghức(tánhkhển i tướnchg ứn): tnhgá Bốntầnquá g Duyn ức th tn,rê tuyrốtorchá ỉcònửgi lạicácmóntâmvươ,ng ưnnh tgâmvươngcũngcó sựtướngàlý v . tnhá Lốiquáứ nth ămn à nylàđemsựtướnđối g đãivớilýh,ntá mà mụcđíchcuốicùnglàb ỏsựtướngcủathức(ức th tướn)để g ởtr vềớilýcủa tánh ức th (ức th t),ánh tứccũnlà g chứnnhập g p Phá hatánytâmơCưnh (quýđộciả g muốniểu h rỏêm, th xixem n duy bài thứcquáđâị n cươcủa ng àTáHư hNgi áp Ph sư). ămgoàinN lớpquáDuyn ức th củacổmàhơn chúngtôiừakể v ,trên còncó mộtlốiut nữarấtdễdààtết higvn thực,hợpới v đạichúlà ng chúườn tahng qua g n sátvàkiểmđiểmộin tâmcủamìn. h útahãy ngC độckỹlọ havềi iPềnão ah tâmsởàTện vhi tâmsởgDuy otrn ức, th đểìn nh rỏmặtmàytướntrạng ,g côndụn g g,tìn ánh àda hv tnhựcủach. úng Rồi hằngànychútaki ng ểmđiểmởnộitâm:Mỗikhện hi lênmộttâmệm ni ì, g chúngta kiểmđiểmàqua v sán ậtkỹ h tâmệm ni à nyện thi ahyác(phiềnão ).Nếutâmệm in ện thi ìth chuôiúntag dưỡgchn o nóphát-riểnêm, th cònnếutâmệm ni ácì th chú ng tmaa umau lodiệttrđi ừ .ết tabiChúng sữađổitâmệm i n xấuu(t tâm)uôi vàn dưỡng tnhốt á dưỡ ( ư)gtánh thếphảiì th chtúnagsetđược hàỵn (ềánxem hiT quyểntutâmdưỡ à v h).gtán VII.-HànhGiảPhảiTrảiQuaăm N Địa VịTrongKhiTuDuyThức gười N tuọhcphápmônuy D thức, cũnưgnh kẻbộành,từkhnãy i siracánh ýi địnmuốn h đichođếntớiđích,phảitrảiquamnă ađo ig ạnhaynămđịavịưnh sau: 1.-Vịtưlương:Tứclàời th anchgi uẩnbịưnh ngườisắpđixa, phảichuẩnbị lươực ntgh trướclúclêđườn n g. Duy Trong ức th mTa ập th tụng: guyê N văn: ãi N chívịkhởithức Cầu trụuy D tức h htán nhị Ư tủ h ùy t miên uD vịph năg ụcdiệt ĩaghN là:Từkhichưaphátâmchođếnkhph i átâmcầuụtran uy D thức,tánh thời rong ianđó, g món hai thủã (gn chấp,phápchấp)hãycònmiênphục,ả àginh chưacóể th chph nhi ụcdiệtđược. trừ 2.-VịGiạnah h:Hàã hgin acôn gi tấn g hạn,h cũnưnhg ười ng địnđi h xa,sau khi đãchuẩnbịđủlý hàn cáchb ướclênđườn. g Duy Trong ức th tma ập th tụncó g chép. guyê N văn: Hiệntiềlậ n pthiểuvật Vịthịduyức th tánh ĩD hữusởđắccố trụihậP duythức ĩaghN là:ếu N iệnh ềncòn ti ấyth mìnantrụh duythứctá,nh dùỏhn ệm nhi oba uiênh thìcũnchg ưaphảitanrụhậ uy D thứ,nhtá ì v còncó chổsởđắcậy. v 3.-Vịôn Th đạt g :Hàả inhg thônsuốt g đườnlối g tu,hàn cũnưnhg ười ng b ộ ười ng bộà.n nh cứu êhign kỹlưỡncog đườn n mìn g hsắpđi,ết bi rỏđoạnàotốt n ,đo ạn nàoxấu,đoạnàoguy n ểm, hi đoạnào kh n ôn... g Duy Trong ức th mta ập th tụncó g chép: guyê N ; văn Vô đắcb ấtđắcghị n ị Th xuấtế th tagríin Xảnhịôth cố gtrọn ện Ti chứnđắc g chuyển y. ĩaghN là:cảnớigih "vô dắc"nà ykhôngthểghĩn ; bàn đâylàtríxuấtthếôanvgi lậu.Dođãxalìađượcimón ha ôth ph g(trọn ềinãochườngvasởềutri chướn),g ả -hàngi chứnđược g imón ha chuyểny(Bồ-Đềết àNiv bàn). 5.-Vịcứucánh:Quảvịrốtocủa rá sựut chướn,g tứclàquảật,Ph cũnưgnh ười ng điđườngđãhòantoàớichỗ. Duy- Trong thứctamạp tha ụnt có g chép: guyê N văn: ửTh tứcvôlậuới gi Bấttưhị, ng iện th ,ườn th g Anlạc,ải gi ânthoá ĐạiMâu-ềuhin dahph n áp. ĩaghN là:đa ylàcảnới gih ôv lậu,cũngọilà:a) Bấttưnghị,ện b)Thi , cũn)g ườn Th ,g được)Anlạc,đời)Giảiânthoá ,e)ĐạiMâuu, iềnh cũnọlà gi phápânth ( quývịmuốnrõthêm, xemcuốnDuy-thứchọc,p tậ VàtứclàDuy-thứctamập th tụng ). VII.-KếtQuả TuChứng Hà)a ả-inhg :sau khđã i dà ycôntug luyệnphp á mê,gọ nv nămthứctrướccủa chtlà únágh nhãn,nĩ, h ,tỹ àtềvhâni ức, th duyêvới n cảnới gih mnă trầnlàsắc, a,tnh hươ,ng ị v àxú v ctrần;nhờế th màchúntagmớithấyđượcsắc,he ng đượcến ti g ,gữin đượcmùi,ếm n đượcvịvàcảmiácg đượccảnới gih chunqua g . nh ưn Nh cág igá trịvàtầmo ạth độncũn g hưgn côndụn g gcủamnă ức ht ấyâtỏnh hẹpườn tvàh hagy salạc, i ậả nhgi làmtậ. h Dođó,chgtaạoú n racácnghiệp satửnh luânồih ,qua y cuồntrolục gn đạo.Đốiới v ười ng tuuy- D thứckhiđãnhtựu à rồi,thìmăn ức th nà ychuyểncáraànth trí" i àsở thn c", tá nghĩalàcáitrínàycóhữnn côn g ăgnvô cùngrộnglớnưnh ị th ện hi ần th ôn th gbến i óah ,ện hi bramónóah ânth ,đẻtùytheo căncơcủachgsaú n nmàh hóadộ. ệu b)Di quánsátrí:khđa i còn ng ởmêongtr thứcthứsảucgết hib sođo,tính ph tongár ạmỏvinh ẹp, h tầmo ạth độngkhônể thg boquá a tcùnkh g ắpđược.do đóóên thườnaghysakạc, i lầmlẫn,vàlôikéoânth àmiv ệnglàmềunhi điềutội lỗi,tạoracácệp nghi satnửh luânồih .Đếnkhđã i chứngđượcuy- D thứcquảồir ,ì th cátihứcthứsáuàych n uyểntcáhàn tríi diệuquasán t,ĩangh làcáitríquasán trálà mầuiệm, nh cóthểấy th đượcằn h sag thế ng ới gi ;trogmỗi n ế th ớ gi ấy th đượcothể nà chsaúng h,n tgmỗi orn chúngsaấy nth đượcgạc baon unhiê tâmệmi n .v v ...Vàhờ n sựquasán thuyềndiệurốthưorná tế h màtùytheoguyện n ,vọng mta lý,làmlợilạc chochsaúng . nh c)Bìnhđẳntrí: ánhg Trkh ong mêi ,ức th ứ th bảychấp kiếnphầncủathứcthứ tmá làã. ng Khđã i chấp "nã" g tấtchênhi ỉbiếtcóã ng làquaất gọntrh ,àmọv iý hnĩ, g mọnđộn hài ,g mọilờióin gìcũnđề g uquytụchunqua g cáhn igã. n ềuDi gì ích th ợp h vớicáã ing tì h yêuthươg,n chuiề chuộn,g cưndưỡ g ,gn diuề ì g với trái cái ã ng t ìh khghét in ,hấtũih ,chàđaạp.ođó, D agyr akhônbết gi êuiobnha làbấtcôn,g b ấtbìnhđẵnlà g mxáo trộn,điêuđứngphũy áh cõitrầnaàingy.Đếnkhichứnđược g Duy-tức h quả,ức th ứ th bảynà ykhôngcònchấpã g n ữan , màchỉthấymìnườihàngv , chođếnlòatvậđề i uhưn au.nh Khiđãcóđượctríb ìnhđẵrồi ng sẽ ith dùngtâmtừbi ện hi đủphươện ting ,đểùy t eo th căncơmỗiloàimàhóađộ,làmcho chúsang đề nh u đượcải i g thoá. d).Đạiêcản nvi htrí:Khcòn i mê-mờb ịthứcthứBảychấpã ng vàbịcácchủngph từ ãoiền- hữu-lậu,ễmhi n ô ch-ph i ối,ức tnêh tứ h mTá khônđược g sásuốt ng a-tịnnh . h Đếnkhờ inh u-t ,ành chứngđượcuy- D ứcth ,tánh ì t h ứct h tứ h Támànytrở àthưn mộtcágươi nglớnđượclau chùisạchbụi-bặm,cóể th phảnchếui khắp cả mườiphươthế- ng ới i g ,gọinêlà'Đạiêncản vi thrí''. 2.-Hatirí: Bốntríàrênty,tuycóphânchaikhcá au, nh ùy t theocôncủa năg mổithứ, ưn nh grốtlại,cóthểgồmtríhai sauđâylà-bCănảntrívàHậu-đắcrí. t )a n-bản . Că trí:T ứclàtríể, th chưậtcó Ph chsagún đề nh usẳncó.Tríàyn cũng gọilàVôphânệt -bi trí. b).Hậuđắctrí:ríT làtrídụn. g Sau khichứnquả g ,Thán đượcb-Cănảntríồir mớiđượcHậu-đắcrí. t Tríàyn cũnọlà gi Saệt i-b trí;hĩang làtríphânbiệtcácpháp donhtáy-ta-kh h ởimàcósaikhác. Tómlại,àquả nht rốto-rcủa á ười ng tuọch Duy-thứclàchuyểnđỗiđượctmá ức th tàbốn nh trílà:à-sở- nhT táctrí,ệu- Di quá-sán trí,Bìn-đẳn h trí-ánh g áĐại v -cản êvin trí. h Đứngmặt về thểvàdụnmàg xétì th ốn b trínàychỉồm g lạilàmalà hi : Căn-bảntríHậàv u-đắctrí.Khđã i đượctairíh nàyả à-ginh đãchứngđượcuy- D thức ,tnhá ộng p ậnh chơn-tâm,àquả tnho t. Phậ IX.-LợiÍchTiếtThựcTrong KhiVà Học TuDuyThức Kếtquảuth o ạcg h được h ưnh trên,-ả hàngi tấtphảitrảiquauiềhn kiếpu-t . ành Nhưnchg taúđừ ng ấy thgn cođườn n gđiqáu xa-xôi, diệuợi v màản n chí.Vãlại khônph g ảiđợiđếnkhituh hoạchđượckết-quảcuốicùnmới g chậnh ânđượcsựlợi íchcủaphápmônnà y. Nga ytkh rong đa i tung học,mônuy-D thứcà nycũnđã g đem lạichochềutanhiúg lợiíchiết th thựcchođờisốniện gh tạirồi. 1.-taựChúng ết bi đượcmìnmột h cáchrỏ-: ràng Từhồiàođến n ờ, gi chgú n chotaânh tâmnàylàcủa,tánh tưởngrằnchg úntađã g ểu hi rõb ảnânth ềuhtáni lắm.Nhưnnghĩchokỹ,chúntachg ỉbết i sơ sàềtaivmàôith .Vềânth xácnà y, chtchúnag ỉthấyđượcữnnh bộg phởận ohưbingàê mặt,mũi,tay,chân v.v...Muốnết bi cácbộ-ph,nbêtroậg chúgtaất n phảihọckhoph a ẩu thuật. Vềtâm-chtánh úgtalại n càngdốtữanhơ .ềuNhi khchi útaưởn ng ểu hig rõ n tâmcủamìn,h kỳtậđã ội h lầmiềunh lắm.Vậymuốnrõbết i tâm-tnhmột á cáchrõ ,ràng chãy úntagh tuhọcuy- D thức.Nhưphầnđã trên óin .uy- D thứchọcđãphân tích,ch-chai ẻmộtcáchtườn,gtận tỉ-mỉ, tâm-lý củachúgta,n liệtkêràatềunhi loại;mỗilo ạicó,êngtri -tướn hàn ,g cônă,g-n phạm-oviạth độn - gkhácaunh hưn ế th onà.HọcDuy-thức, chấy túnahg đượcphầnnộitâmmộtcáchrỏưnhràg ười ng cầmươg song ,i ấy th tấtcảữnnh ì g ởnmặt trê .tasẽúngCh bếti rõhữnn tâm- g ệmni xấu-xađểdiệtu-trừ( tâm),ữnnh -tìn gánh htốtđẹpđểbồidưỡ(dưỡ gn ). tánhg Do đó,chgtasẽ ú n trởngười àht ềhlươ in ,ng đạo-đức. 2.-ấy tahCúng đượccáichá-ph nh ủnộitâmcủachúngta:Tâm-lýcủamỗi ười ng mớixemquaôtvhậ cùnph g ức-tạp;ưnnh nếu g suyệm nghi chokỹ,chúntag ấy th ẫnv có mộttốchứcần g ốn ig ưgnh mộtli; ênbga cácTâm-vươgnkhácưnh một vịTổnốn g-th gcủali; bênga cácTâm-ươv gkh n áchưn cácvịđứnđầu g củaểu- ti bh;an cáctâm-sởBiếnưà-hn mộtvịBộ-trưỏng;cácTâm-sởBiệt-cảnưhn cácị v Tỉn-trưởn h ,g Quận-trưởng;cácTâm-sởBất-địnưhn các vịdânểu -bi khônđản g g ph; ái cácTâm-sởện Tih ưnh cácvịcôn-thần g lim- ê khết i haycácvịcôn-chg ứctântâm vìdânvìnước;cácTâm-sởphềảo ni ưnh ữnnh amgth quaôn lại,ha ycướpdựtlưu ma.v nhv ...concácchủn-tửg ện (thi ,ác,vôký)ì th ưhn ể toàhn dânchútrglion ê n bg. an Vớimột liội -bênga tâmưnh ế, th nếuchúết tabing sắpđặtđiềuòa h bộmáy chín-quyề h ộin tâmchoữnv ,vàng ì th tấtêhili n ấy ên-bag sẽữnv mạn g ,h ùnh -g cườn,g ăvàmin ến tinh bộ.lại Trái ,ếu n chtaúngkhônnắm g ữnv được g ộb máy -chhàn ínnộih -tâm,ì th liấy ên-bag sẽloạnlạc, đóikhổàvkhônsớm g thìmuộn,sẽ orơvàực i thẳmtốităm. uy- D tức h ọch úp gi cho chấy tagúh n rõ ch-ph ánh ủnội-tâmcủamìn,h đểtựđiuề hòachđược o ạnth trị, h -btháiìn.h 3.-taruChúng ồi gi đượcmộtđứctốt nhá đẹplà'ki tánh ẫnênh ': Họ cDuy-thức,trướcchênti ínlà h chúgtahọcn đứctínhkiêẫnnh .Thậtvy, ười ng khônki g ẫnênh khônể thg họcuy D thứcđếnđến nơi chốnđược,ì v mônọch nà ychachi ẻtâmlýmộtcáchtỷmỷ,phềntóai ; i mỗitâmệm ni đềucũnềugnhi datừnh chuyênmôn,vàđượcêcứu nghi kỹlưỡềtchgnávh ất,à,nhvi t ướntrgạn...n g ữnh g ười ng khônchg ịukhó,tìn nhá hờiợt h ,nónnảy, g khôngtể h cônàonht được g tnđườn rê tug họcutiềr Duy-thức.chChonê ỉữnnh gnườikiênhẫnmớithàn công,haygược n lại,muốnàthcôn n ì thg phảiluyệntậpđứctínhkiẫnênh .Từxưa đếnnay,đạo trong hayoiđời nàg ,nhữnườign đượccôn ànht vĩg đạiđềuhờ n đức tnhki á ẫnênh . 4.-chữtaúngi tháiđộbìnhtĩntựh tại:Nhưcsácđọntrướa đãêun rõ,mọsự i ũvậtrog n trụnàyđềudothứcbến i ,chớkhônchg ắct. hậ đó, Do khigặpđiềumay mắn,chúngtakhôngkiêuãn h h,ạong mạn,cốncag o;khặp gi cảnđa h uuồn b ưhn tử bệti saly...ch nh tabúngớtkhổnão, kêu,anth giữđượcđộ áith b ìntĩnh àcũnhv chg o bết i đượccõiđờilàã gi tạm,hưn mâyba y, ưnh óig thỏa,nng chên útakh ng ônsag y đắm,amth lam,luyếnếc, ti àờ vnh thế, chúntagbớtdầnhữnn ệp nghi ữ, i g chóng đượcải i g thóat. 5.-ắm tanChúg ữnv lòn g tin: g Họ cDuy-thức,chúấy tahng đượcátrị gi caosiêucủaó,n lại nê càtưởn ngi g mạnmẽ h àotvônoiácủa g chgta,ú n mộtônt oákh -gi ônph g ảidựaáogđi irênt ềuđộc đóan,màdựaực tnhrê ệm, nghi vàlấyngayộin tâmcủacoười ng làmtản nề gcho sựtuọhccủamình. X. KếtLuận. útôingCh đãrìnt hbàyxoữnngh gđiểmchínhyếu củauy- D thứctônáoagihy áp Ph tướngtôn.tấĩt,ênhi ới v phạmhữnnvi bigản à gnày, chtúnôig khônthể g đi sâuào vchtiết,trìnbhàymộtcáchrộnrải g ,đầyđủ. ơnh Quýịv àonmuốnênghi cứusâuxaềmôn v họcàny, xiãy nh mti trướcênộtiba sáchchínhtôncủa g uy- D ức th là:Đại-taBáhừ Pátmi h hmôn n luận(Duy-thứcập nh môn),Duy-thứcTamp Thậ TụnvàBág tTức h QuyCủụnt ; g sau đósẽêghincứuêmth ữnnh tp gậ sáchkhácệnhi đãxuấtbảnrấtềuhin ởViệt-Nam. Tuythế,sau khixemquanộidunàbginy,quýị v có thểquyếtđịnhđượccon đườngtuàcủa hn quýị v rồi.Nếuquý vịthấyđâylàmột cođườn n tug ích nthà hợpiết tvàh ựcth lợiíchđốivớimìnì ht xihãy n hạủ th cônph g ua ngy,nghĩalàngày đemquansátkiểmthảo tâmthứccủamình.Nhưquývịđãbết i ,mỗirotng chútang đềucósáuđầuđảnải gi quyết làsáu mónbCănảnphão iền .Sáuđầuđảnnàgylại cómươaih tênbội hạguy n iểmh là20Tùyphnão ềi .ínCh bặc họngi cướpà ny,từ vôỉth đếnna ypháhoạichôúntagv cùnvôg tn,ậ làmcho chgtađiú n uê đứnvàtrầmg luânbểntroing khổsatửnh luânồih .ếu N gànynayb iếtđượcsựnph tà ácủachú,ng quyếttâmdiệttrừ,khônchg och,ch gúànho ắcchắncuộcđờichcư núgta lạcệp nghi (xocuốn gn ut tâm). Hơữan ,cạn bên ữnhn ặcgọbin cướp ấy, chúntgacòncóhữnn nhùnag g hĩang sĩ,chuyênlàmcácệc vi ện thi là1móntâmsởện thi . Vớiữnnh gvịảo h á nh nà y, chúngtaphảiluônluônâncầntrọgđãi n , khuyến khíchcổ võđểchoọcàh ng êmth àmạnáihăgnv hmẽlàmcácệc vi làn(xem h quyểnDưỡ). nhTág Một khcái ctâmệm ni xấuxauotiênàh diệt,cácđứcạnh tốt h o n tà h đầyđủ,chtasẽ úng àPậtquả. nh Cầu moquý ng vịthàncông. KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 9 MườingTô ái Ph GậtPiáo h Ởrun T gHoa (tếp i heo t ) 7.- oa H ghN iêmTônghaylà HiềnThủôngT I.DuyênKhởiậpL Tông Tônàyn thuộcvềĐại,ừ-tah căncứtheoáo-ngihĩaongtrkimhHoêma-nghi là mộtbộkicahn ất onh màĐức-tPhậđãnóira,êlà gọni Hoaêm-nghi tôn. gười N sálậ ng pôn rat à nylààNĐỗig uậth một n ị v Hòaượn -th đời g Đườn. g Ngàiđãthâugópý-ghĩan mầu-ệm inh củakinhHom, a-nghiê làmbộra "Páph ới gi quán". gười N kếvịNgàiĐỗ-thuậnlààNTrí- ig ễm, ghin ởchùaTrí-tướng.TrNgàiíễm hing đãlàmềuhiran bộ luậcó n átrị gi đểải i g b àynghĩalý củaônt nàyưnh cácbộ: 'Sưuuyề h ký' n ',p 'hật huyềnmôn',ũ'Ng p thậ yếuvấnđáp'. ' VịthừakếNTrgàií-ễm hing àđã v cóềuhi n cônệp nghi lớnđốivớiTônànylà p NgàiPhá tạn,g cũnọlà gi Hiủ ề-Tnh quốcsư.đã àiNg làmbộra ámTh' huyềnký'' ềuvànhi chươnsố g khác,khến i choHoêmghian tônrấtđượcạnth -vàph hn át tển ri trogđời n i. Ngà Dođó,ôn T à nycũnườn gth ọlà gi Hiềủ tnh ôn t . SaukhàiNg Hiềntủ h quađờiđượcítlâu,kihHon êmhiang đượcdịchlạib ằnến tgi gHábvănộ mới,quá iTrừngNà n,tứclàalươ nhT quốcng sư,dựaeo th ýhĩang bộHoêmhiang mớidịchànymàlàmrabộ'Hoiêmghan sốsa,o' bàyiải g nghĩalý rộngrãi,sâuxa mầuiệm nh củakiHonh êm. gahin Vìtế, h Hohiêmang ônt lạicàgđược n ười gn đời sùngmộ,hất n làới trongi thượnlưu g tríức th ước n u. Tà II.-TônChỉVà GiáoLýCănBản cáTrong cbộkicủa nh ĐứcPhật,kihHon ê-Nghima làbộkicó nh ýhĩang cao siêu,mầuệm inh ất nh .Chỉữnnh ị gv đạiđệtử,căcơn mimẫn nh , lanlẹ h mớicóể th ểu hi ấuth được.đó, Do Hohiêam-Ng tônchỉích th ợph ới v ữnnh iđã ga cómộtcăbnản ậtph Ph ápữnv chg ắcàđã v quenới v lốisuyluậtrừun tượncủa g oálý gi t.àPhận Đemmộtáolý gi uyêthnâmcủaph Phật áptraìnhbàytrgmột on p tậ sáchphổônth g ưnh thếà ny,ậthkhómàóin cho rõg,ràn đầyđủhĩagn lý củaHoêmhia-Ng tôn.Tuy ế, th đểcómộtbộsáchồm g đầyđủmườitônpháicủaáoTậtgiPunrh Hog ,a để àv quý độcả gi cóđủili tà ệuđểso sásự nh saikháccủamỗiôn t , chtôiúng khôntểgh không nóiđếnHoêma-Nghi tôntrongkhđi i ểmquaôn t chỉáovàgilý cănbảncủamườiônt . úngtôiCh sẽcốắng tìn rg hbàymộtcáchảngi dị,oềágọnàilý v đặcsắccủatôn nà y,àcũn v mog gmõi n quýđộcả gi eo th dõimộtcáchchmă chúsựtrìnb àyh này, õng hầu vấnđềđượcsátỏ. ng Tônàyn đượclà gọi Vi' ioênág',ghĩan làoágilýViêndunhoàntđầy g đủ. Tôncủachủtrươg'phn ápớigi duyênkhởi',nghĩalàũv trụạnv ữu h tùnr trùng g dohânn duyênhòaợp h mà. htàn Nóimộtcáchkhác,mọisựũtvậrong trụobla a , làmộtỏhtnvậ nhưhạtbụi,chđến o mộtậtlớn v nhưsatrăng o,đềuươn au, vàonhg làmnhânlàmquả,lớp lớpkhôncùn g tột g ,dungthônnhau, g ảnưởn h lẫn g haun mà có.Mỗipháp,ũgvtron ụtr khônthể g tồntạiêrẽ, ing bệt i lập màtựcóđược.nàyCái có làhờn cáikia,cáikiacó làờ nh cánàiy.àCáin yàcáv ikiatươqua ng n,tương duyê,n lớp lớp khôncùn g tộtg , chọlàêoign ô'v ậnduyê t nkhởia'h y'trùngtrùng duyêkh n ởi'. Vìlàtrùngtrùnduyê g u, anh một nê làết h ảy,th ết h tảy h làmột,mọsự i vật vũtrong ụtr đềudunôn tgh au. nhg Vàdođó,gorkitn Honh êma-Nghi đãunê lêph n p á môn'sựsựvôạing php á iới g '. Đểểu hi rõhĩang lý củaphp á mônàny,chúgtạnn hãyđitheo phápquyạp n gồmcó4ađo ig ạnsauđây,cũngọilà4php á ới gi : 1.-Sựphp á iớig :Sựlàóin cávề cìn h tướn h gsaibệtcácphp á ũgvotrn tụ, r vũtrong ụ, tr cácphápđềucóiới g ạnh rõưnhràg ướcn lạn,h nướcđá,ước n sôi,hới nước,đềucótướntrạng kh g ácau. nh Đólàđứnvềsự g màquasán tvũụtr vạnhữu ha ynóieo th dahtừđạo n tậlà Ph "Sựphp- á iới g ". 2.-Lýpháp-ới ig :Lýlànóiềcáv cphần,btroêng ôv hìncủa h sựật. v Đâytứclà lýb ìmh tánh đẳng,chổ nươntựag cho tấtcảsựtướn; g lý dunthông chg okhắp tấtcả, nướclạnh,nướcđá,ới h nước,uy t tướntrạng kh g ácau, nh nhưnthể g ẩn tánhv làmột (nghĩalàồm g H2+O).ũv ụrt vạnữu h khônchg ỉcóphầnsựtươnmàg cònphầnlý ữatnhá .Đótứclà"Lýpháp-ới gi ". 3.-Lýsựôv ạign pháp-ới gi :ưNh trêchn úntạng đã h ấy, th mỗiphápđềucóSự vàLý doSự nơi màõ, r sựnươàogvLý n màh. tàn LýSự và dunôn thg ,g nưh nước tứclàsón,g sóntức g làước. n Lý,Sựph tongr áp-iới g cũndun g gthôn,g vôgạin .Đó là lýhĩang của"Lý, Sựôv ạing pháp-ới gi ". 4.-Sựôv gạin pháp-iới g :Trphong p- á ớiig ,cóằn h hàsag sôsự ng t,vậ hìntướn h g tuykhácau, nh ớigi ạnh tuybấtđồnưnnhg lý g dun tánh ôn tgh bgìnhđẳn,g khôncó g phânchangăicách.Nhờlý,màsựsựđượcdunôn gth vôg ạing .hưN cácậtdụn v g b ằngđiện,oquạt nà điện,đèđi n ện, máylạn,h ủiđiện,lòxo.v.v...tuymỗiậtđề v ucó hìndá h ng,côndụn g sag ,i ưnnh đề g uôn th ghaun qualuồnđi g ệnchphi ốilảnau, nh ảnhưởngqualại.Mộtíth dụkhác:uềnhi hồchứaước, n hìndá h ,ng ộnr ẹp gh khcá au,nh ưnnh ănthông ới gv aunh b ằnữngnh ốn g gnước,dođósựđàyvơi,ớp nh sạch củamộthồnàyđều liênquamận thiếtđếntấtcảcáchồkhác. nđây Trê làữnnh ítgh dụôv cùnôtgh ển hi , cốtđểợi g lêmột n ýiệm n "Sự về sự vôgạin páPh ới gi "thôi,chứ khônđú g ẳn ghn .íhaiTrongt dụ,rênt chấy úngtah ữnnh tgdụn vậ gđiệnkhíhayữnnh ồgh nướcđểìn h cun h chg o SựSựph gortn ápới gi ; vàlấyữnnh gluồnđi g ệna hyluồnướcgn đểhìndun h chg oLýcủaphp- á ới ig ;íth dụ ưnh thế,ười ng tạnsẽ h tưởnrằn g Sự g Lý và làhailo ạikhcá nhau,cóể th phântchá ra được.ưnNh tLý rahậg vàSựkhônể gth phânchtá được: ra gSự tron cóLý,Lý trong cóSự.Sự,Lý chẳnqua g làhaiphươdi ng ncủa ê mộtấn v đềôv cùntế g nhị,màlý trí củachtađãúng phântchá rađểtạmêgncứuhi đóôith . Đểtómtắtýĩaghn của4pháp-ới gi nà y,chútôi ng xinóimộtcáchản gi dịưnh sau: áp- Ph ới gi gồmcótriệu sựvậtkhácu, anh ưnh A,B,...( C Sựpháp-ới gi ). mỗi Trong sựvậtđềucólýb ìn tánh đẳn h ,g màchúngtôiìn h dun h glàL(lý pháp-ới ig ). Lýbhìn tná đẳn h ấy g dunôn tgh ới gv tất cảmọisựt,vậ ưnh A=L;B=L;C=L. (Lý,Sựvôgạin pháp-ới gi ). hờ N lýdun tnhá ôngth gvớimọsự i ật,v màmọsự i ũtvậrong trụrởt ànht dunônthg au, gnh ôv ạign đốivớiau,nh nhưA=C...(Sựsựôv ạing pháp-ới gi ). SáuTướnVàg 1 0LýHuyềdi n ệuủa C cácáp Ph ph Trong áp-ới ig ,sởdỉSựsựđượcvôạig n ,dunthông là g đềudocácphápcóđủ 'sáu tướnà'v"mười g lýuyề h din ệu"sauđây: SáuTướnVig ênDung ựaD eo th bộkiHonh êm, a-Nghi Bồ Ngài Thếát ânTh đãlàmbộra "Tp hậ địa luận"đểải gi íchth ĩangh lýcủasáutướng(Lụctướn). g Sáutướnà gnyđượcọlà ig Viên-dun,g ì v nócóhữnn đức g tínêhinmản v ,dun-thông vô-g ngại.Sáutướncủa g sự ũvậtrog n trụấylà: 1.-Tổntướn g g:tổntướn g glàcáitướnoùm gbart tấtcả,ổnt cộn g tất g cảcác tướnsag ệt ib .hưN khtạni hóin đếncánhà,i làgồmtất cảcột-kèo, tườngmá,i đá, gạch...vậ ycáàtinhứclàtổngtướn. g 2.-Biệttướng:bệt i tướnglànóicáctướnêbgrinệt;iềunh ệt bi tướncộng lại g àtổn nh tướn g . g Nhưcácệt bi tướncátrogn nhàlà i :cột,kèo ,má,i tườn,g ạch g ...Đãcóổn T gtứclàphảicóBiệt;ếu n khôncó g ệt bi ì th cũnkh g ôntghểlấycáì ig mà gọilàtổn.g 3.-Đồngtướng:Đồngtướnlà g cátướn i chg ungcùn,g dunòagh vớiau, nh khônnạigă u, han khônchtráig ốnau. gnh ưNh kèo ,cột,tườn,g má,i t uykhcá au, nh ưnnh gkhônnạigă nhaumàẩn v đồnghướnchg unềmột gv cáà. nhi 4.-Dị-tướn: g Dị-tướnglàcáctướnệt ênbgri , cánàiy, cáikia,hìntướn h g khônốn gi u, agnh mặcdùẫnv cùnaugnh dunòa gh đểvácgnh mộtệm inh ụv chung; ưnh cột,kèo,tườn,g mámột itrong cáà,nhi khôngcánàoốn gi cág ào,in dịtướng khônph g ảilàbệti tướn,g cũnhưgn đồntướn g kh g ôngphảilàtổngtướng. hưN mộtrămt đồngbạclàtổngtướn. g ổnT tướn g àgnylàtổngcộncủa g cáctờ b ạc:mộtờ t 50đồn,g tờhai 20đồn,g mộttờ10đồng(50+40+1=1 0 0).ữnNh gtờấy ig b ạc50,20,10làệtbi tướn.g ữnNh tờ g á giybạcà nyo,t hỏ, n ìn h ản h h,màusắckhác au,nh làdịtướn. g Mặcdùìn h htướngkhácau, nh ưnnh gcũnglàữnnh tờ g bạccả,nhtá chất "bạc"làđồntướn g . g 5.-tướn ànhT g:à-tướn nhT glàtướnthàựu. ng Sựchuncùn g đễ g rhatàn mộtcáì, gi đólà-tướn hàn . g ưNh cáiàlà nh sựthàựu n củacáccácột i ,kèo ,tườn,g má...v i ậycá,inhà đứnềph gv ươdi ng ệncôngdụngđễở,làtướn ành của g cáccột, kèo, tườn,g má...n i ếu lấythídụ10đồng,ì th sốàềntiylàtướnhàn của g hữnn tờ g 50đồng,20đồnvà10đồn g . g ờNh sựkếtọ hp củaữnnh số g àềntiymàcóđượcsố b ạcđễ10 mauđượcmộtvậtgìđó,ưnh thếlàtướn hàn .g 6 Ho ạitướng:Ho ạitướnglàcáitướngđộclậpcủacácphp. .- á Nhưcột,kèo, tườn,g máitrongkhhợp i ctá vớiu, anh đễcáànht nà,hi ì th vẫnữgi cáđịa i vịêgrin củanólàcột,kèo,tường,máchi ứ khônph g ảiì v cáànht nhàmài chnóúg không colà n cột,kèo ,tườn,g máữain . Cũnnưhg trgkh o n hợp i nhsố tà b ạc10đồn,g các tờấy gi b ạc50,20,10đồnẫngv lànhữngtờấy gi bạc50,20,đồn 10 gvẫwữgi cááig trịêrgcủa in mổiứ. th Sáutướnnàgyphânralàmđối ba ,ọlà ig "Tamđốilụctướng". Tổn - ,g Biệtcùnđối g haun thuộcềThể. v -Đồn,g ị D cùngđốiuhan thuộcềTướn v . g ,àn-hT Ho ạicùnđối g aunh thuộcềDụnv . g ếu N chtạnúng hlấycosư n tửbằnàlà gvn m vídụì th ể toàhn ìnthan của h nólàtổntướn g ; g mỗibộphriênlẽ gậ như,tai mắt,mũilưỡilàệt bi tướn; g chấtvàng củanólàđồngtướn; g mỗibộphcó ận hìnhdáringkh ê cá làdịtướn; g mỗibộphận cộngtácòa h ệp hi ớiv aunh đểìmh h một thàn consưtửlàtướn hTàn ; g ưn nh mỗi g bộphđềận u cóphạmêbriệt ngv ,tựlậpcủanólàHoạiTướn. g Khchi útạnng nóih đếnổnT ,g Đồn,g àlà nhT nóiềph v ươding ệnể, tonhà Viên-dunbgìnđẳn h của g b ảnể th ũv trụ;khichúnóigta đếnBiệt,Dị,Hoạilàóin ề v phươdi ng ệnện hi tượniới g ,ấy trong mỗimỗisựvậtđềuphơibàyêrgẽin lẽkhác au.nh Teo h gki otrn nhHoêma-Nghi ì th Tổn,g Đồn,g àh,nT Tướnuộc thg vềmôn êvdun in ; g cònBiệt,Dị,Hoại,T ướnuộc gth vềmônbhàố ng hĩa(ng làhiễnlộ,phơi b àylaliệt).Mộtblà nê b ìnhđẳn,g mộtlà bên sabiệt.Nhưnb gìnđẳn h àsagv bệt i là tướntưc, g tươnhập, g iêndun v kh g ông.Tươtức ng nghĩalàcáinàytứccáikia,ưnh nướctứclàsóng;tươập gnh nhĩag làpậănh vớiau, nh dunthông u, agnh ưnh mặt gươnàyg àmặt v gươngkiaphảnchêùu i àohuavn khôncùn g màg khôngcảntrởì g au. nh Vìtươức, ng tươập, nhg nlìa ê tổntướn g thời g khônệt big tướn,g lìađồng tướnì tgh khôngdịtướn,g lìathànướnthì g khônohạig tướn. g Tómlại,êvdun in g khônlìa g bhàố, ng ngbố hà khônglìaêndun vi ,g dun ênvi gtứchàbố ng bàngố h tứclà êvdun in . g Hếttháycácpháp đềuđủ6tướnấy, g khôngmộtphp á onàlàkhônviêng duntựg tại,tức,p hậ n khônạing .Vìtế h choênlà gọi 6tướndun ê v in g . g Đấylàý- hĩang uyề h ndiệu cúaHoêmhai-Ng ất nh otiênáừavg. h MườiLýHuyềệu nDi Củacácáp Ph Ha yMườiHuyềnMôn ságoàiN u tướnóign trên,cácpháp còncó mườilýuyề h ndiệu,haymườiđức tínuyềh ndiệu,màbộkihHon hiêam-Ng sớsaàbộov mTha HuyềKý n củaiNgà HiềnThủcóải i g tích h ưnh sau: 1.-Mônđồn ' ời thg đầyđủcácpháptươgứn n g'(đồnời gth cụúct tươươgn )ng nghĩalàtrogmỗi n mộtphápàođồn n ời gth cũngcóđủ,àmh chứatấtcảcác pháp kháctrovũgn ụ. tr hưN mộtọtước gin cóđủkhívịcủamuônàn,sôn g ,g biển. 2.-Mônộn 'r ẹp vàhg tụtạikhônạing 'quản ( hiệp g tựtạiôv gạin ):Nghĩalà mộtọtlà vậig lớn,chưahẳnlàlớn,ậtgọilà v ỏnh chưahẳnlàỏ. nh ờ Nh cálý i dung ôn th ,g mộtỏậtnhv hưn đầumảilông,cóthểchứađượcưihtá màcònrộngmộtậtv ưnh ưthái ,cóthểnằmtrọđầu gon mảilông,màkhônchg t. ậ Đâymuốnóin rằn,g ph trong ápới i g , sựsựđãôv ạing ,dunôn tgh ,g thìquaiệm n ềsự v rộnẹp, hg lớnỏnh đềulàữnnh gdatnhừsuôn,g khôncó g iới êngb nhấtđịnữagih mộtậtnàvyới v một vậtkhác:Mộttỏvậnh ưnh trần vi có liêqua n đến n ũv ụ; tr mộtậtlớn v ưnh ũv trụcó liênquađến n một. thànvi oki nêCh hnHoêmhia-Ng có chép:một 'trong mảytrần, hếtthảycỏiước n rộnrải g ntụ'a '.đểải gi thíchýhĩang à ny, kithườnn gdạy:"SựLyw màđượcdunôn thg ,g tựtạikhônạinăg ". 3.-Môn"mộtềuvànhi dunuanhg khônđồn g g"(hất n ,đatươdun g n gbấtđồng): Nghĩalàvềsốlượn,g mộtềuhivàn vậtcóthểdungạp n lẫnu,anh màẫnv khônphg á hoạicátướn i rệt iênbg (lậ an p)củamỗiật.v ưNh muônàngọđèắp nth sáng mộttrong à,ianhg ọngà yọngkialẫnệp hi ới v nhau,ưn hn àonọẫngv có ánh sáêrgcủa in nó 4.-Môn"cácpháptươtức ng tụ tại"(chưpháptươngtứctựtại):Nghĩalàcác pháp cùngdun,g cùntức, g khônngạiă au. nh ưNh mộtpháp khbỏi mìnđồnh g vớicácphápkhác,thìể toàhn đềuơph in áp kia;nếumộtphápiếp nh thâu cácpháp đồnvềmìn g ,h ì th hếttảy h cácpháp kialạièmột v ơph in ápâu th iếp nh ấy.Cũnvíg ưnh chấtới vàng sắc,vàng hiph a p á ấykhôngrờiau. nh 5.-Môn"ẩnmậtỏõr đềuàn"ht (b ímậtẩnhiệncâu): ànht Nhĩag làmộtphpá cóềuhin phươdi ng ện,khph i ươdi ng ệnnàyển hi thìphươdi ng ệnkiaẩn;khph i ươgn diệnkiaẩn,thìphươgdi n ệnnàyển hi ;ẩn trong cóển hi ;hiểnẩnđắpđổiaunh mà àtựu. nh Sựẩnhiểncũnkh g ôngnhấtđịnhcáàoinsau cáàonitrước,cũnkh g ông ăngại,chốngđốiu. nha ưNh mộtphtoượnbằn g ,vgàn khchi ú ýđếnàthì ngv khônthấyg cáđẹp i củapho tượn,g khchi úýđếnpho tượnì gth khônthấy g . vàng óm T lại,khcái đẹp i ển hi ì th ẩn vàng ,khàiểnnghv ì th cáđẹpi ẩn. 6.-Môn"vitếdungnhau,lậ na p"(vitếtươdun ng lậ agn p):Vitếnghĩalàỏnh nh màrõ. iệm àngr Môỵhỏậtvn ệm nhi nà ymàbaotrùmmộthỏậtnv nệm hi khác,mà khôncản g trởau, nh khônph g hoạiá cátướncủag au. nh ưNh mộtạth nướcbogồm a uiềnh hạtước, n mỗiạth nướcgồnềunhi óah chất,mỗióah chấtồm g ềuhin uyê ng ntử, mỗiuyê ng tửn ồm g ềunhi điệntử,giữaữnnh đi g ệntưcó cánhâni :Mỗithứđềudung aunh àavlậ n pau. gtronh 7.-Môn"cảnới gih tướnvõng -đà nhơg la - "(Nđà hơn lavõncãn g ới gih ):ơ Nhn đàlatứclàphiênâmchửIndralàcỏitrờiĐếích Th .TheoBàlamôn,ì th cỏi trên ời tr Nhơnđàla,cócámai lưới n bằnbgửuchâu chóiện hi đếnmuôntrượng,hạtà nyạy h khácphảnchếu i au, nh chóisáu, anhg lớplớp khôngcùntận. g Mônàyn cũnhưgn vậ y:mỗi trong phápcóềuhin phápkhác,uongtrhiề phápkháclạicóềuhin pháp nữa.Cứthếânnh mãilêchn đến o ôv cùn. gtận KinhHoaiêm-Ngh có chép;"Hếtthảy ếg th ới i đềuưnh mànlướiNđà hơn la". 8.-Môn""nơhnsựrõpháp, satrính ểu hi bết i "(phápsựểu i h phápsaải ginh ) : Nghĩalàờ nh sựmàểu hi đượclý;ưnnh kh g ilýđãrõ,ì th lýlạilarộn n là g mcho chụnểu thiag rộnsâu g xaquahiềun sựkhác.Đâymuốnnóitríểu hi ết bi lanrộng dunônthg gquasựật,v ưnh vếtdầulatrmặt ên nước,chỉmộtalửa ti bừchng á yrất xa. 9.-Môn"mườiđờicáchphápdịthàn"ập (th ế th cáchphápdịh)tàn:Đây muốnóin thờiagimặc n dùcáchbệt i aunh quá từ khứđếnện hi tạiquatươgla n ,i ưnnh gchínờ nh thếmàcácphp á đượctựu ành mộtcáchdễdà. ng Tạisao chời tiah aàgthmười in đờimàkhônchg alà i mđời ba ?Đánhlẽchỉnóiquákhứ,ện hi tạivà tướnglailàđủ.Nhưnmuốn g chamột i cáchrốt,orá ,nhvit trki ong nhchamười i đời ưnh sau;quá tgonr khứcũngồmcóquákhứ,ện hi tạiàtướn v la g ; i ện tronghi tại cũnồm g hưn tế h tvàroướn ng glaicũngvậy:bđời a mỗiđờichaỏinh nhchtà ín. Nhưnnếu g chiỏanh ưnh thếmàkhôncó g ýệm ni tổnquá g tsosánhliêệhn ới v aunh ì th cũngkhôncó g đượcýiệm n ời tvềh an. gi Vìế th chnchovềê ínệm in ấy, còn cộnmgtêh mộtệm i n tổn(tổng quá g ữatn) ,ramười thàn . 10.-Môn"chủvàạnnươuanhg làmđầyđủcônđức g ságsuốt n oàn"ht ch( ủ,bạn,êinmiv cụ nh đức):Nhưchútađã ng ấy th ởcácphầntrên:cácphápươn ng aunh mà. ànht Nếutlấy a một php á làmchủ,thìcácpháp kháclàbạn.ủ Ch bvàạn nươaunhg làmđầyđủcônđức, g lớplớpkhôncùn g tận,g ưnh mặtgsátrăn ntrêg khôn,g chunqua g hđo n hvây an ữnnh ì gv saoấp nh ánhy,rồimặt trên đấtêuhibaon sônòign ,ồaoh lạiphảnchếu i sáánh sagtrăn ởo kh rênt ôn,g làmcho cảnậtởhv khắpơrạnin rỡ.g Tómlại, mườilýhuyềdi n ệunàycộnới gv sáutướnóign trcủa ên cácphp á là uyê ng nhânải gi thíchì v sao"sựsựđượcôv ạing "ph tongr ápới i g , vàcáchnghĩa mộtcachđầyđủioáglý"trùntrùng duyê g kh n ởi"màHoimêa-Ngh tônchủtrươ. ng III.-ƠNHÁPTUÀGƯ Gioálý cănbảncủaHoaiêm-Ngh tônđãsâuxamầuiệm, nh thìphươgph n áput tất hàn êncủn hi ph g ảicaosiêu,mầuệm hin mớiđưa-ả nhgià đếnchổcứucátunh .hàn Tựutrun,g cáongtr cphươphng áput nhấy, à b aphp á quávềphn ápớ gi sau đâyđượcxemlàcácphp á môngọtrnyếuàcó v ệu i h quảốt r ất o nhrá : 1.-ơnkh Ch ôngquán:"Cơ"hn có nghĩalàchật,ơnh khônghưọ; ngv "khôn"g nghĩalàkhônbị g sắctướnchg ph i ối,ăgạin . áp Ph quáàyn dựatn"lý rê phápiới g "màlập. ra Mụcđíchcủaphápquáànylà dứtgtìn ọ nv ,h rõchh,ơntá khiếncho-ả hàngi thấysắcmàkhônbị g sắcnạiăg ậnđược vàh rằntohể gàn làchơkh n ông;thấykhôn,g màậđược nh rằnđó g không pphảilàkhônẳn gh đo( ạnkhông)màonlà tà ch. ơnhtá Tómlại,phápquáà nyìnnh ấuqua th đượcsựđóiđãiiã g dốicủacákh i ôngcávà có, i đểậnhrõđượccái"lýcủa vũụtr (lýphápiới g )làchơnkhông"(đãiãi g ở)ntrê 2.-Lýsựôv gạin quá: n áp Ph quánàyytheo "lý sựôv gạin php á ới gi "màlập ra."Lý"làthểtáhanịnhsásuốt ng ;"Sự"làhìnhtướnph g ạnậnh củacácpháp. Lý,Sựvôgạin ,nưh troph ng ầnoágilý căbnảnđãcóóin ởtrước,hĩang làLýàSự v khônph g ảihailoạichốnu, nhag ăcáng chau, nh màilại trá ,dunônthg hau. gn Lý,Sự ấuth suốt,êndun vi kh g ônngạilà nêọig "Lý, Sựôv gạin quá". n eo Th php á quánà y,ảàginh quasán tcásắc i tướncủa g mộtmảytrầnmà khámphárađượccáilý củaũv ụ. tr Tứclàquacátiướnưgh giảcủasựậtmàv thấy đượccásátnhiá gsuốt n củaứt nh ch. ơn 3.âu Ch bến i hàmdunquá g : n ápPh quáànydựacátrên lý i "Sựsựôv gạin phápiới g "màlậpra."âu Ch bến i "màlara,n ến bi óah cùnkh g ắptấtcả;"Hàmdung" làồm, baog âuth ếp hi n hết,dunthông gtấtcả."âu Ch ến bi àmh dungquán"làphp á quáhằm n mụcđíchhậnchânđượcrằn: g cáiphp á mộtiềuành v khônngạiu, anh lớnỏànhv trùnhau, gn dunếp ghin lẫnau, nh lớp lớpkhôncùn g gtột,ẩnện hi tựtại, đồnời thg tươtnức g tươập, gnh âuth ếp, hin dungthônnhaug chođếnôv cùngvô,tnậ trùmchứacảvũtrụobla a . eo Th php á quánà y,ả àginh quasán tcáLýi ơmột in Sự,rồidomộtSựấymà mỗimỗiSựkhcá cũnđề g uấy th rõ.Hàả ginh lạiquámọn Sự i tứcơiLý, n rồitheo Lý ấymàmỗimỗiSựđềudunôn thg . g IV.QUẢVỊTUCHGỨN eo Th HoêmhiaNg tôn,iải g o-tẫnáhv khônph g hoạiá ếth giantướn;g nóimột cáchkhác,khônph g ảiphủtế hận antướn gi màg cóể th tìmấyth ảigi thoáở mộtnơi nàokhác.Ngaytrgohế n agnài y,ếu n ià h ả ng phânbiệtđượcchânọ,ngv khửtrừ điđảo ên ,khến i chotâmthanịnhđểcùntgạihậ hất n trí:Đólàải gi thoá. uaQ ệm ni ềải giv o átcủa h Hoêmhia-Ng tônnàykhôngkhcá vớiThaiên tôn,nghĩalàđều chủtrươmột ng cáchlạcquanrằnchg úsang àPậtkhvhn ônsag i cách:khônchgnhậ ânđượclýùntr gtrùngduyênkhởi,sựsựvôạing phápới i g , là chsaúng h; n ácgi ộng đượcchânlý trlà ên t. ậPh V.- KếtLuận Homêa-Nghi tônì v ytheobộkicanh ất onh củatậmàPh htànlập,được ên liệt vàohạnêonviág,hĩang làoágilýêotinmãn vhà .Vàcũnì vg làoêniávgcho ph nê ảicầnmộtcătrín ônth glợimớitueo th được. Vậ yàgiả, nh trướckhmuốn i lựacođườn n nàgyđểếnti bướccầnphảicân ắc nh cho kỹlưỡ,ng nhấtlàcầnphảitìmcứu êhing mêth chothấuđáo.Nếuấy th ón khó hiểuquácaođốiới v căcơn củamìn,h thìtốt,ơnh êntìmmột cođườn n gkhác, bởiì v cođườn n ognà,cuốicùncũn g gđưađếniải g o átcả.h hưnN nếu g quý vịotậnàhấycăcơn củamìncó h ể th theo kịpáoilý g uyềh n diệucủaônt này,thìđócũnglàmộtdiễmphúclớn. Tríuệ t quývịsẽnếmđượchương vịacatnh oất nh củađạoệm inh mầu,vàsựtucủa ành quý vịcũnmag uđếnđích,ì v quývịđãotheo rè cođườn n ẳn thg đứn g để g lêđỉn n núih"gải i thoá".Baoiờ g con đườnẳn gth đứn g cũn g gkhóo,trè ưn h n mag uđếnđíchnữnhơ gcođườn n gvòng quacọnh .ấn gTrovn đềut nhcũnà gvậy. 8.- am T LuậôgnT ay h làán T Khh gôn gTôn .-I DuyênKhởiLậpgônT Tônàyn căncứovbàộa luậnsauđâymàànthlập,là ngọiê TâmLuậtônn . 1 BộunTr luậ .- g ,n ồm g cóốn b quyển,doàBồ iNg táLoTọ nglà h m,ra mục đíchchínhpháchấp củaểuTi vàừTakè h mmộtphầnphụđãphásalầm i củaoạign đạo. 2.-BộBáchluậ,n ồm g cóiquyển ha doBồ ài Ng tĐềá Bàlàm,ra mụcđích chínlà h pháchấp củagoạin đạo vàkèmmộtphầnphụpháchấpcủaểu Ti . ừaTh 3.-BộThậpNhịMônluận,gồmcómộtquyển,cũndo g gàiLo n Thọlà ng mra, mụcđíchphácảểu Ti àoavnThừạig đạo. Tómlại,bộa luậtnđây, rê đềuphásựêchinth ấpsalầm i củaểu Ti àừavTh onạig đạoàmục v đíchcuốicùnglàlàmsántỏg ghĩan lý sâuxa,mầuệm inh củaĐại ừa. Th Tônàyn đượcạnth àởhn unrT gHođời atrong TDaoầndocônđức g hoằng dươgcủa n àCưu ing MaLaập, Th àtđời vrong Đườndo g côngđứccủaĐại gàin sư GiaT ườn. g II.-TônChỉVàGiáoýL ănc bản hưN chtđã únag thấyội trong duncủa g baBộluậncănbảnóin trên,chủ trươcủa ng ônt nàylàphácácđiệutàchấp,unê yb à chálý. nh eo Th mTa luậtônn ,làchấp cóbốnlo ại: 1.Tchà ấp củao ạing đạo:oạign đạotứclàữnnh ghọcphaáihytônogiákhác vớiĐạot. Phậ oNạig đạoị v khônấutgh õr lýã ng khônvàgphp á khôn,g êntheo chấp chặttàkiến,ưnh tàơn,h tàquả,khônơmà nhg cóquả, cóơnmàh không quả...nhữncág chi ấpầy n cầnphảiđảphá. 2.ấp Ch trướccủaTểu i aThừỳđàmtôn:ểu Ti Từaỳh đàmtôntứclàCâu xá tôn.ôn T nà ychủtrươglý n ã ng khôn,g phápữu, h ghĩan làchorằncág ã ing ơthânin ười ng làkhôngcó,ưn hn cág cpháplàcó.uaQ iệm n salầm i ềph v ápữu h ấycầnphải phátrừ. 3.ấpCh trướccủatậôn ànhT :T ônàny,tuychủtrươảng phápđềukhôn,g ưn nh glạichấp cái"không"ấylàật"có"h (ậtcó h mộtcáikhôn),g chứkhônếtbig rằncág "kh i ông"ấycũngkhônotànhglàkhôn,g chêocần n phảiphátrừ. 4.ấp Ch trướccủaười ng tuềĐàv ừa: ith ười Ng tuềĐại v aThừkhôncòn g ữnnh gchấp trướcmêlầmã, ềngv pháp củaoạign đạoểu vàTi ,đã ừaTh đoạntrừ ữnnh gthànkiếnchấpcó,chấpkhôn,g chấpđoạn,chấpườn th ,g ưn nh còn g cómộtsố ười ng ômchặtcásở i đắccủamìmh,he ng óin "có"thìsaàovcó,he ng óin "không" ì th trệàokh v ông,he ng óin "trunđạo g "ì th chấptước r untrvề đạo g .oncần êCh phải phữnátrừnh chg ấptrướcấy. Cóười ng hỏi:Tamluậntônchủrươ t ph ng tnưáhà ,trên cóể th ọlà gi đầyđủ lắm,ưn nh gcònphầnển hi chì ánth ưnh ế th ào?n -Xiưatnh :áhết P tà,tứclàiển h ch. ánh ácũn Ph tgứclàlập.Trừmêtứclàộ. ng Nhưậvytchà ấp đãb ịphá,ời th chánhlý tựbày,goàisự n phátà,khôncó g chánlý h ngàorữaiê . b ộTrong "tma luậhuyề n nghĩa"có nói:Sựphiển tháà chph ánh ânlàmbốn loại: 1 ámà . Ph khônâu, thg ĩaghn làtrướcmộtđốiủ th óin khônghợpđạo,thìchỉphá màkhônâu. gth 2.âu Th màkhôngphá,hĩang làđốivớiười ng chủtrươợp ghn ới v chânlýthì chỉcầnthâu màkhôngph. á 3.Cũnph g ámàcũntghâu,ghĩan làđốiười vơing họcđạomàcònđầylònmêg chấp,thìphảiphátrừchỗ mêchấpâuvàth lạionghiáĩamàhọđãiểu h lầm. 4.Khônâu thg màcũnkhg ônph g á, đâylàtrườnghợpkhiđãutiê trbalo ừ ạinói tn,rê quymột về chậtướn ơhn g:đếnđâytì h đãxalìanóiphô,bặtdứtệm i n lự, khônthể g óin rằnph g á,khônthể g óin rằntghâu. ủ Ch trươph g n áphiển átàh cháàhtrên ycó thểcôđọtrobốn ng chửsau đây:"Trunđạo g báất t ". runT đạo g tứclàđaolýêindun v gcũnọ iglàđệứt nh nhĩag đế,hĩang làcái chơnlý cùngtột,khôngì. hơn Bátbấttứclàtámcá"Bất i "(chẳnph g ải): Bấtsa,nh bấtdiệt,bấtườn th ,g bấtđoạn,bấthất n ,bấtdị,bấtla,i bấtxuất. Hiểu rõtámcá"Bất i "ấy,tứclànhậchânđượcghĩan lýcảuTrungđạo .ãyúnChtag e ngh bkệ ài sauđâytrong"Trunđạo g "thìrõ: Bấtsi,nh diĩc ê bấtdiệt Bấtườn th ,g diệcbấtđoạn Bấtất nh ,diệcb ấtdị Bấtlai,diệcb ấtxuất tuyết ănhgN thịânnh duyên iện Th diệtchưhý luận gã N khểủ th lễậtPh ưCh uyết th trunđê g ĩất nh Giảnrộn g gđoạnănàtrêvy,ônPhaVăng Hùm, n quyển gtron tPhậGiáotriết họcđãết i v nhưsau: "Nhấtiết th ạnv ửu h gện trohin ới gi đềusidi hn ệtvôthường". Sidi nh ệtvô ườn th ưgnh thế,uyê ng nlàvìkhôngcótựh,tán màbởiânnh duyêmên sivọnêg nh ả ragi ữu. h ế Th tụcì v gọki nv ến,chnê ấp lấycáả ig ữu h đó.Chântríthờiphủđịniả hg hữu màtấy hận làkhôn...si g uê ệt vi đượctấtcảữu h àvôlàcáqua i ệm ni tuyệt đốiấy, phảiết bi rằnchg ưphápđềudohânn duyênsihra. n ưCh php á uy t làữuh ưnnh màg làphthườn i ữu. gh Hữu, màphườn ith hữug là ả gi hữu.Giảữu h tuylàữu h màphihữu.Hữumàphhữu, i thờicùngvớivôcó khác gì?chChonê ưpháptuylàvạnữu, h hưnn uyển g là êhin khôn. g Lýể th củachânư, nh tuylàkhôntgịch,bấtsinhdiệt, màbởión sachnhra ư pháp,chóoên làcăcủan ả gi ữu. h Đãlàcăncủaỉag hữu,thờimặcdùlýể th của chânưnh làkhôn,g ậtranóh làphkh i ông.Nhưthế,chânưnh làkhônmàg không ậtlà h khônchg oêncùngvớiữu h có khcá gì?Vìế, th rôùtlại,chânnhưtuylàkhông tịch,mànóuyểnlà êhin hữu. Hữu, khôn,g acáih êtocùn nhià aungh ỗnh hiệp. Trunđạo g oichraàng ổ chấphữu cùnchg ấp không. III.- BaThờiGiáoýL ph Trong ầntônchỉàáogilý v căb nảnóin n,trê chấy túnahg m-Ta luậtôn n bác tấtcảcáctônphcủa ái ểu Ti àmộtavThừ phầncủaĐại-ừa. th Nhưndù g ểu Ti ừTah ha yĐại-ừa,th cũnglàdựaGitrên áo lýcủaĐứctậcả. hP Vậy,bcá cáctônphtrgoáin cácđạoật,Ph tứclàtếp, ág i n bcá áolý gi củachậtPh ăng? trậa,Th khônph g ảitế. h TấtcảlờidạycủaĐứcPhậtchỉcó mộtchấtchunglàsự ải gi thoá,hưn tất cảnướcđạidươchng ỉcómộtmùiị v làmặn.óiậtPhn racácpháp môn,đềuđểđốitrịữnnh ph g ềnảo i củachsagú n h. n ười Ng lươngydõitùyeo th chứnbgịnhmàchuốc, oth uốc th khôncag o cấp,làbnhịnhlàhay.Cũnthế, g căcơn chsaúng hnkhônđồn g au, gnh chphêno p á môncũntùy g eo th đómàcósabiệt. eo Th m-Ta Luậntôn,ì th ogiálý củaĐứcậtchPh ailàmbời tah kỳ: ời T-h kỳthứứt nh , tạivườnLộc-Giảvìcácbcậ căntríhẹpòi h ,óiậtnPh pháp Tểu i a,Thừ tâmcảnhđều có.thời Trong kỳnàyì v cầnphảiphácáichấptựvề tchá , ần th ãng củaộng đạo,ậtPnóihê "phápduyênsanh", xácđịnhlàậtcó. h ời T-h kỳthứa,ih ậtvPị h cácb ậccătrín bcậ trung,nói"php á tướnĐại g -ừath", chỉrõđạolýuy- D thức"cảnhkhôntâm g có"ế t(h ới gi ện ih tượnkh g ônậtcó gh ưnhn g tâmức th ậtcó) h .Cũnời trgho n kỳnà y,Phậtlầnồih phátrừchổchấtcủaị- Nh ừtah vềlýduyêsan tậcó, nh mànóilýduyêsan ấy nh chỉlàả gi dốiưnh tuồncó g màôi th , vìhọ sợchvề ổchơnkhông,ph nê ảiđể"giãữu" h lạiđễdìudắtọ. h ời T-h kỳthứba,ậtvị Ph cácbcậ ượn th gcăntượnh gtrínóiáoirlý ag "vô tướng Đại-ừat", h ện bi bạchtâmcảnhđềukhôn,g mộtmựcb ìnhđẳnlà g chli ơn ểuĩangh . Đếnời th kỳàn ymớithậlàchổốt r orcủa á Đại-thừa,chủrươt duyê ng nsaấy nh tức làtánkh h ôn,g mộtmựcb ìnđẳn h ,g iêdun nv cảg đế hai ch( đế, ơn ục t đế)khônạign . T lại,ời óm th kýthứất nh ,phgoạiátrnừ đạo ,chỉdạyTểui với ừtah áogilý tâm cảnđề h u có.ờiTh kỳtứ h a,ih ôn t h gcảTểui avàmột thừ phầncủaĐại-ừa,th m(Ta )ới ừvath áogilý cảnkhh ôn,g tâmcó.ời Th kỳứ th ba,chỉcóNhấta,thừ vớiáoglý i tâmcảnđề h ukhôn,g hưnn cág kh i ônđâyg tứclàchơn"chơnkhôn,g diệuữu". h IV.- hươn P gáp Ph Tuàn h h útađã ngCh thấyởcácphầnởtên,r chủrươ t của ng Tm-a luậôn nt làphát,à à v dochổphtấyáà làiển h chá. nh Vậ yì th phươph ng áput ncủa hà ônt nàylàlàmsao ậnrõh đượchữnn chg ổsalà i mmchấptrướccủaongạiđạolàcáctônphikh á c, á tức làchứnộ.ng Muốnvậy, tứcphảitực h ph hàn ápquá"bn tábấttrungđạo ". Bátbấttứclà:Bấtsi,hn b ấtdiệt;Bấtđoạn,bấtthường;b ấtứt hn ,bấtdị;b ấtkhứ, b ấtla. i Khônộng đượctmá mónấytứclàkhônrõg chơnđếvàtụcđế;màkhônrõg đượcchđế ơn vàtụcđếì th cũnkh g ônthể g àothnấy ậ đượcýghĩan củauntr đạo g . á Ph quáànycóuềhin aiđo p g ạn,mỗiaiđo g ạnquáềmột vn phầncủa"bátbất ";chẳnạngh ađoig ạnứ th ứtnh quávề"bn ấtsi,nh bấtdiệt";đogia ạnthứquá hai vền "b ấtđoạn,bấtthườn..."g . mỗi Trong aiđo g ạnưnh thếphảiquáămn câu: 1.-Câu thứứt nh :"ttcó hậ si,nh ậtcó h diệt". Aáylàgiảết thi tậcó h sadi nh ệt ưnh thếaườn tingh chg ấp,đểmàbtá.ấp Ch hưn thếọiglàđơtục n đứn ( rivềmặt gên ếth tục),tứciênlà h ênchthi ấp (chấpmộtbê),n chưaệp hi ới v trungđạo . 2.-Câu thứi: ha "khônsag nhkhôndi g ệt".Aá ylàchấp khônsag hkh n ôndi g ệt làmthậ,đểmà. btá ấp Ch hưn ếth là gọi đơchn ,ơn cũnglàtêhichn ấp,khônệp hig với trunđạo g . 3.-Câu thứb: a "gả i sahiả ng diệt".Aáylàả gi lập cósựsanhdiệtphátxuấttừ nơibấtsahbnấtdiệt. Đâytứclàtrunđạo g ế thvề tục. 4.-Câu thứtư:"giảbấtsagiả nh b ấtdiệt".Nếu sahdi n ệtđãiả, g thờisựbấtsanh b ấtdiệtcũnglàả. gi Aáylàtrunđạo g vềchơnđế. 5.-Câu thứm:nă "khônph g ảisadi nh ệt,màcũnkh g ôngphảilàkhônsag nh diệt".Đâylàduniệp gh cảtụcđếvàchơnđếmàtìmralýtrungđạo .ậThtvy,thậ tướncủa g php á ới gi khônsag hdi n ệt,màcũnkh g ônph g ảikhônsag di nh ệt.Đếnđây làbăĩtdứtlờinóiphô,tâmệm i n lự,màchỉờ nh trựcquamới n đạtới t . ămnTrog câuày, n thìbacâucuối(câu từ ứ th đến ba câuứ th ăm)n ườn th gọi làmta trun(gblý a untr đạog . ) Vìthếchtrogph nê ápqúàny, a ười ng ườn t ah g nói:dùnmnăg câuvàbalýunrt gđạođểquansát. nđây Trê làchỉđưaramộtsốíth dụềmột v iađo g ạntrogph n áp"phápuntr g đạobất tá ". Saukhquái ết nh ađo ig ạnứ th nhất"bấtsih,n b ấtdiệt",ihàả ng tếp i ục t ađo gi ạnứ th alàih "b ấtđoạn,bấtthường".Vàcứưnh ế th màquáchn ođếnết h mtá cái"bất". Đâylàphápquábiệt êngr củamta luậtônn .ratàiđườn ênNgo gtu,nhà hàiả ng còntùyeo th căncơmàut cácphápmônkhácưnh Lụcđộạnv ạnh . h V.QuảVịTuChứng Gioálýđãcóphânchtàchianh đế ơn àtục v đế,ì th quảvịtu chứncũn g đứn g g aph vềih ươdi ng ệnmàxét. 1 ơnđế: . Ch Nếuđứnềph gv ươdi ng ệnchơnđếmàxétì th khôncó g ấn v đề chứnghaykhôngchứn,g ậthaànPykhônt,ậhànPg ì v mêộng vốnkhôn,g inễm h tịnđề h ubìnđẳn h ,g hếtthảychúsang nhxưanaylàPậtrồi h . 2.Tụcđế:Nếuđứnềph gv ươdi ng ệntụcđế,ì th căcơn chsaúng kh nh ônốn gi g au, nh nsự ê tuchứncũn g có g chậmcó mau.Vớiữnnh căg ncơrấtlalợi nh ,ì th trong mộtệm ni cóể th tựu hàn "cháquánh bnất át ", chứnđược g quảật. Ph ilạiTrá ,với ữnnh gcăncơchmậ lụt,ì th trảiquađại ba kiếp tuạnh hlụcđộ vạnhạn,h mớiđược àPhtậ. n Nếutuầntựmàến ti ìth phảitrảiqua52quảvị.gcáTron ctônkhácquý độcả gi cũnthườn g gnheóin đến52quảị, v ưnnh gchúntôig chỉnêudamàhn không nóirõnộidung,đếnTma luậnàgoy, tr nêchútôi ng tưởntnêrìn g bhàyrõ một lầncávề cquảị v ấy,để và saunầy,khqua i cácôn t khác,nếuquýđộciả g cóặp g lại 52quảị v nà y, cũnsẽ g khôngcòngỡ. bn 52quảị v ấylà: ập Th tín(mườibậclấyđứclà tin mốc) g : 1.Tíntâm2.htấn Tin tâm 3.Niệmtâm4.Địntâm h 5.Huệtâm6.Tíh tâm 7.Giớitâm8.Hộ tâm 9.Nguyệntâm10.Hồihướntâm g ập Th ụ: tr ụrT làntrụ. a Cácị v Bồtkhá mới i phátâm,ụantr ơmười in b ựcàyn màut ,ành ncầu trê chứnđược g quảPhật,dướihóađộchgsaú n . nh p Thậ trụlà: 1.áp Ph tâmụtr 2.Trịđịaụtr 3.Tuhtrụàn 4.Sahquý n ụrt 5.ươPh tện ngi trụ6 .ántâm Ch ụtr 7.-Bấtối th trụ8.Đồnchg trụơn 9.áp Ph ươv tnửg trụ10.uáQ đản n htrụ ậTh ạnh h:Mườibựcnàychtuúrọng hạnhlụcđộềuinh ơcánh cạnh kh p h ác,. ọlà Nênig hạn. h Mườihạnhlà: 1.Honhaỷạnh 2. h uiêNh íchhạnh 3.Vôuế nh hạnh4. Vôạnnhtậ h 5.Lysiloạnạnh 6h.ện Thi ện hi ạnh h 7.Vôtrướcạnh 8. h Tônạnhtrọng h 9.ện iTh php á hạn10h.iơntện Ch ạnh h ập Th ồih hướng:Hồinhĩag làxoayề,v Hướntức g làxuướn h . g Hàả ginh đem mườihạnhnà ymàquyhướnềbanơisagv u đây: /a Xo aysựvềlý,lấychươnh tế hậ màlàmchỗchứn. g b/Xo ayơvềquả, nh lấyđạoôv ượn th Bồ g đềlàmchỗsởcầu. c/Xo aymìnơười nhvềgi , mộtlònbìnđẳn h ,g phổđộchsagú n . nh Mườihồihướnglà: 1-Cứuđộ chsaúng ,nh lychsaúng htướn n hồig ướn h ; g hĩang làcứugiúpchgú n samành khôngchấptrướcềsự v cứuúip. g 2-Bấthoạihồiướn h ; g ghĩan làkhônbiờ aog thốitâmcứuúgipchsagú n . nh 3-Dẳngchưồi tPhậ hướng:ghĩan làlòntừbcứu gi iúp g chsaúng ncúh bằn ng g chưPật. h 4-íCh ứt nh thếxứồih hướn; g nghĩalàlòncứu g p giú chúsang mỗi nh việcđều chuđáo. 5-Vôcôn tận gđứctạnồi gh hướn; g ĩaghn làchấtchứacôngđứcôv . ntậ ùy 6-T uậth ứt nh ết thi kiêncốện ith căồi hn hướng;nghĩalàuậth eo nth hết ảy th călà n nbềhchặt. 7-Đẳngtâmtùythuậhứt n ế th chúsang ồihn hướn; g nghĩalàđemtâmbình đẳngtùythuậết nh ảy th chsaúng h. n 1.ư-Nh tướnồi gh hướn; g nghĩalàcáccônđức g hồiướn h vềgtựchtnhá ơn ư. nh 2.-Vôrước t vôphượcải ig thoáâmồi h hướng;nghĩalàkhônchg ấp trước khônbrànguộc, mộtlònải gi thoá. 3.p á-Ph iới g ôv lượnghồihướng;nghĩalàướn h vềph g pá ới gi khôncùn g . gtận Bốnmươiquảvịtnrêày(Thậptín,ập Th ụ, rt p Tậh hạn,h ập Th ồih hướn)óign tugianvềhơ p tậ tùythuộcvàoKiếpA-ngkỳ tă thứứt nh . ậTh địa:Mườibựcày, p n ì v tómâuth cáccônđức g ữu h ôivà ,vi dùnlà g mt ự ,tnhá cùnglàmchỗươn dựa ng chắcchắncả hơn cho sựut ạnh ,h êọlà nig Địa.Mười địalà: 1.Honhaỷđịa2.Lykhổđịa 3.áp Ph quađịa n 4.ệm Di huệđịa 5.ắnNanth địa g 6.Hiệntiềnđịa 7.Viễnàđịa nh 8.Bấtđộngđịa 9.ện iTh uệ h địa10.p Phá vânđịa tập Trongh địa,mỗiđịacòncóbatâm:p, Nhậ Trụ,Xuất.Khừiabước v àomột v b ựco,àn gọilàập nh tâm.glú Tron cở yêtbronực g ấymàtu,gọilàụtr tâm. Saukhi tuptậ lâurồi, cầnbướcquabựckhcá gọi làxuấttâm.Batâmấyđềuphảitrảiquatrăm ànsốg kiếp.Từkhập nhi tâmvềsơđịa(tứcHohỷ an địa)đếnThấtđịa(tứcViễn địa hàn )phảitrảiquasuốtmộtkiếp A-tngkỳ ă tứ h . hai TừBátđịa(tứcBấtđộng địa)đếnp Thậ địa(tứcPhápvânđịauộc )th vềkiếp A-ngkỳ tă thứb. a Đẳnác: gi Khđã i mãnquảp Thậ địaì th ọlà ig Đẳnc, giá làđịavịđãgầnđến quảật. Ph iệu D c: giá T ứclàtquả, Phậ tựmìnhđãácig gộ, n lạigiácộng chgười on ,tríáci g ộng vàcôngphuut đề ành uđượcđầyđủ,khônể thg nghĩọêbilà ngà Diệuíag c. Bựcà nyì v cáclậuệp nhig đãết h sạchàvkhôncòn g phápì g phảiọhcữan ,êọlà nig Vô-ọhcđạo. VI.- KếtLuận ưhN chtđã únag thấyở cácphầntrên,Tam-luậôntn chủ trươ"lấy gn phlà á m tp", ậ phátấtcảhữnn sự g chấptrướccủađạoo ạing ,củaTiểu-ừaTthỳ-đàm,củaànht ậtPônh àcủa v cảmộtsốười ng tu theoĐại-ừa. th chNhận ânđượcữnh n gsựsailầm ấytứclàộng rồiđấy.Cođườn n gđiđếnchânlýkhôngđâukhácơncoh nđườnmìn g h đi.ưnhN muốn g khỏilạcđườnàchgv mậ b ước,ì th phảidẹp tấtcảhữnn ghìnbhóng phỉn-ph h ờhữnànv chg ướnngạiậtrvênđườngđiấy.Mộtkhisựphádẹponhà àthì n chânlý tựiện ênh bà y. eo Th iển th kiếnchútôi ng .Tamluậôn nt khôngphảilàmộtcođườn n T ug ưhn cáctônkhác,màđúơlà ngh mộtcữaAủi:ữnNh ả à-ginh muốnđitừểu- Ti aừhyt Đại-ừaĐốn th iáog,ayh Vioiáthì êng phảiđiacữa ng TmẢia luậntôn.Đếncửa Aủinày,iả hàn-g b ịlụcso átmộtcáchkỹlưỡ,ng nếucòn ai maeo ngth mộtmónành lý"chấp trước"gì,ì th khônthể g quacửaAủiàyn được.Hà-ảkh nhgi đi i quacửaAủi nà ylàphảiôn th gsuốtcácấn v đề:có,khôn,g sa,nh diệt,ườn th ,g đọan,ất nh , dịv.v... Vậ ychúntôig mogmỏi n quývịật-ửPh muốnđixaàoế vth ới gi Trun-đạo g hay Viêoniágthìãy h êncứu ghi chokỹTamluậtôn n . ú cCh quýđộcả ig ácôn t nh . g 9.- CâuáX ôngT ay H LàHữugônT I.-DuyênKhởiLậpôngT Tônàyn thuộcểu- vềTi a,thừ phtáxuấtbộtừ luậCâu n xácủaThế- ài Ng ânTh .bộ luậCâun xálạidựaeo th ý-ghĩan củabộkiĐại nh Tỳ-Bà-Sa(Mang abhsavi cast)ra màthànlập.BộluậCâu n xáđượciTrần Ngà -Chân-Đếdịchàtruyề v san Tàung rất sớm,hưnn ềsavg ub ịthấttruyề. n ađo igTron ạnđầuầy, n Câu-xátônchưathàn mộtôn t phệt ênbáigr ởTrungHoa.ChỉđếnkhàiHuyề Ng -Tđi rang thỉnki h hởn ẤnĐộởtr về,đemdịchlạiộb luậ. n Câuxáàđệ v ửt củalà gàiN ĐạisưổPh Quang dựaeo th bộluậóin trmàên rbộa "Câu xáthuậtký",àPáp vNgih bảolàmbộ"câu xáluậsớ" n thìCâuxátônmớinhmột tà ônt àđược v ạnth àhởn unTr gHoa. Nhưnhết g đờiĐườnđầu g(từ ế th kỷứ th VIIđếncuốithếkỷthứIX)ì th tônànylại dầndầnsuyàườn tnhv địa g vịquachgtrọn o pháĐại i -ừathkhác,thíchhợpới v tết ri ọhcàtâm v lý củaưn hn gTrunHog ơ. ah n II.-TônChỉVàGiáoýL Cănản B 1.-Tônchỉ:Tônnàychủ trươg"nn gãkhônph g p á hữu", nghĩalàkhôngcóật h ã ng ưn nh có g ph thậ áp. Đốivớicáctônáogkh i ácì th chủ trươcó g n mộtcátã, hậngi chủ tếườn th g ất nh ,mộtcáli i ồn nh trườntồng bấtến bi ,mặcdùmọsự i vậtđổiaty, h sốnha gychết. eo Th Câuxátônì th mộtcáã ngi ưnh ế th khôntể gh cóđược,vìmọsự i ũvậtrog n trụ,kểcảcongườiđềuả i g hợpmàh,àtn chứkhôngcómộtậtgì v đồnhất gn vàbất bếni .Đâycũnlà g chủtrươchng uncủa g cácoiáph g áikháctáoậ. rPhgin Điểmsai khácữagi Câuxátônới v cáctônphkh ái áclà:Câu xátônì th chủtrươp áPhng ữu, h kh trong icácgiáopháikhácì th bảorằnph g p á khôn. g Pháphữu,ĩangh làbảnể th ật h tạicủacácpháp,ayh óin một cáchdễểu i h ,ơnh nguyênliệu sanhracácsựvậtrog n vũụ, tr làthườncó, g làcóật. h íTh dụ:coười ng khôngcóã, ậtngh nhưnữnnhg g uyê ng nliệulàmracoười ng ,ưnh ũng uẩn,tứđạilàậtcó. h 2.-Vũtrụquag: n Câu xátônphânệt bi ũv trụạnv hữuralàmữu h iph v pá àvô ph vi áp.Hữuiph v ápchỉềện hiv tượnện hitrogn tượnới gi , có sadi nh ệt, chuyển bến i .Vôph vi áp chỉvềcảnới gih thườntrụ, g khônsag hdi n ệt,chuyểnến bi ,cũntức g làchỉvềlýể. th Hữuph vi ápồm g có72món,àvôph iv ápồm g có3 món,cộngtấtcảlà75 món,ayh 75php. á ĐỒBIỂUVỀ75PHÁP 1sắcphápăm-N că: n Nhãn,nĩ, h tĩ,iệt th ,thân. ămN cảnh:sắc,a,tnh hương,vị,xúc àmột v vô-ểu bi sắc 75PHÁP72php á 1tâmphápãn Nh -thức, nhĩ-thức,haytĩ-thức,ệt ith -thức, ữuh tâm- vi ươv gthânn -thức,ý-ức. th 46tâm-sở01Đại-địapháp. php á 10Đạiện -thi -địapháp. 6Đại-ph-ềão ni -địaphp á 2Đại-bấtện -thi -địapháp ểu- 10Ti phão iền- địa - pháp 8Bất-tịnđịa -h pháp 14.bấttươưnng gph hàn p á 3phápô-v iTrạch v -diệtvôi v ph-trạch i -diệtvô-vi Hư-khônvô-g vi ph Trong ạmỏvinh ẹp h củap tậ sách,chtúnôig khôngthểđisâuđễải ig tích h ph gtừn áp mộtđược.uy T thếđễcómộtý-ệm in vềcácloạipháp ấy,chtôi úng xisơn lượcđạikhásai uđây: Sắcpháp:phàmcácó i ểth hưàcó nátv cáhtán chchướnạing đềuuộc th vềsắc pháp.óm g1onhTr uộcth ềsắc v pháp,ồm g cómnă căămnvà cản,h ì th độcả gi cũngbiếtrồi, khôngcầnphảiiải g nữa;cònmónthứ1làôv bểu i sắccầnphảigiải ích th .Vôbểu i sắclàcáisắcpháp khônbểu gi ện hi (oàph giran áp trần),đólàđốitượng củaýcă. n Tâmpháp:Cũnọlàgi TâmVương,vìón cógnălựcchủđộnhưng ônvuag có quyềchn ủtrươmộttrogn ước. n Tâmvươncó g btn: aê Tâm,ýức. tvàh eo Th câuxá luậì: thn "nóm h góp cácptậ quánmàkhởiragọilàtâm;ghĩn gợi n gọilàý;phânbệt i gọilàthức". T sởphp:là âm á cáphi ápsởữu h phụuộc th củatâmươv ,ng nưh cácôngquan phụuộc th àoquyề v san sửi củaônuagv ,ayh cácânnh êviph n ụuộcdưới th sưđiều khiểncủagcho n ủ. Bấttươgưnn hàph gn áp:Cóthểgọitắtlàcáiphp á b ấttươgưnn ,g ĩangh làcác pháp khônuộc thg vềsắc,màcũngkhôntghẵnuộcềtâm, v hưnn glàkếtquảcủasự ếp ti xúcữaig tâmàsắc.t v íh dụhưn sự "sựđược" Làmộtphápbấttươưn gn g.Khtađược i mộtcáì, ig "sựđược"áykhônuộc tg h vêăscpháp,cũnkh g ônthuộc g ềtâmv pháp. "Cmàái tađược"làsắcpháp,"cánỗii nỗiuiv mừn"g khđược i làtâmpháp,còn"sựđược"khônthể g liệtvào sắcphápayh tâmphápđược,ì v thếchêoọlà nig b ấttươgưnn hàph gn áp. Vô-vi-php: á nghĩalàữnnh ph g áp khôngsadi nh ệt,chuyểnbiến,vượtựoàgiran dốiđãi.Vôôm vig cóbapháp là:trạchdiệtôv ,vi phitrạchdiệtôv àhưvi khônôgv . vi Bảymươilămphp á àyn bồmt aog ấtcảsựvữậtrong trụ. Sựũvậtrog n truĩchlà rai mhailoạilớnlà:hữutìnthếaàkh invg íế th . a g in Hữu - tìnhtếáưc ntgi làtoể nhà chúnsag ,nh cósựsốn. g Kh- íế th iántưc g làcản hoàn màh chúngsaươnh ovđể àng sốnưgnh đấtcát, núi,sôn,g à,nh cửav.v.. Xétvềphươdi ng ệnthời,agin ìth ũv trụlàvôỉth vôchun,g nghĩalàkhôncóg lúcbắtđầuvàcủnlà g khôngcólúcchuncục, g màchỉcó sựatyh đổi,bến i chuyển ôi th .ũTgvorn tụr cóằn h hàgsathế ng ới gi ,ế th ới gi nà yà,tnh ì th ếth ới gi kiahoại, đắpđỗichu. oha n Tuyế, th ênmỗi gri thégiới,kh từ da i chthàn ođếnkhêuti diệt, phảiquabốnaiđo g ạn,(ành t t rụ,hoại,khôn)ồm g mộtđạikiếp,tứclàmộtàng trhaămi támchụcệu tri ămn (1.280.00. ) Xétvềphươding ệnkhônan,tgi ì h ũv trụộn r glớnkhônthể g tưởngtượngđược .Trướcđo têni nvịỏnh ất nh củaũv trụlàế th ới gi (nhưthếới gi ỏnh màtđa a gởn đây). Họ pmộtàế thng ới gi mớithàndmộtểu ti êthế in ới gi ;họp mộtàntiểu g êế thni ới gi mớithàmột n tunr êếthing ới gi ;họpmộttgàrunn êế thing ới gi mớithànmộtđạiiênthếới gi .Nhưthếmộtđạithêế in giới gồm(1.00*1.00*1.00một ) ệu gàtrni thếốw gi hỏin ư(nh ế th iới g chtađa úng ởng dây).hưnn trovũgn ụtr khônph g ảicó mđạithiêế n giớimàcóvô lượnôgv sốđại êéthni ới gi ;choêntki g ườn tnh òign la:thậpphươtrvần ing thếới gi (mười phươế tnhg ới ig uềnhi ưnh cátbụi)hayp thậ phươhằn ng àsahg ế tngh ới gi (mười phươế tnhg ới ig uềnhi ưnh cátsônhằn g g). Xétvềphươdi ng ệnphẩmchấtthìũv trụchailàmbtaầnbấc g caoáp th khác au, nh củnọlà gi tamới gi ,ah yb acõilà:dụcới gi ,sắcới gi ,ôv sắcới gi . ục D ới i g làcõicủaloữu ihà tìnchh ưẤnĐộ xalìađượcdâmdụcàthực v dục. dục Tongr ới ig có sáuloạichúsang là nh tiên,h ,nơh taula,sú csih,n ạng quỷ,địa ục. ng Sắcới gi làcõicủalohữuài tìncó h hìnhsắctốtđẹp,đãrờiỏb đượcdâmdụcvà ực th dục.Cõinà ycó bốnbậclà:Lysahnlạc ỹ địa,Địnsah hn ỷdụcđịa,Lyhỷdiệu lạcđịavàXãệm ni athnịnđịa h . Vô sacới gi làcõikhôngcóìn h sắc h . cácloữu ihà tìnsah ntrocõi hg nàychỉ có tâmức th màthôi. Cõià nycủnchg alà i mbốnngbậctừ caấp, oth thônườn tgh gọi làtứkhôngthiên:khônvôg bxứ, êni Vôsởữu h xứàph v itưởnph g ph i tưởn i xứ. g 3.-Nhânsaqua nh : n chúngsanhóichun,g vàcoười ng nóiê,ring dođâumà có?Vàđờisốngchúsang có nh átrị gi ưnh tế h ào?n )Theo a câuxáônt ,ì t h chsaúng sở nh dĩbịxo aychuyểntrovòngn gsatnhửluân h ,làdo"nệp ồi ghi cảmduyêkh n ởi",nghĩalàdomêo ặc h màtạoệp, hing dotạo ệp hing màcảmọthcácquảbáo. ế Th olà nàgọi hoặc?Họăcnghỉalàmêmờ,khônság suốt ng ,khônbết gi đâulà phải,đâu làtức rái làvô mi,hn mêg.ọ nv Hoặccóalo ih ại:b ổnohặcvàtùyhoặc,Bổn hoặclàsựmêlầmcộigốc, củnlà gọi căbản n phnão iề ,ưhn m, tha sân,si,mạn,,nghi áckiến.Tùyo ặc h lànhữnmêg lầmdựaeo th bổnhoặcmàphátsi,nh cũngọilàtùy phiềnão . sáTrong u bổn-hoặcóin trên,thìmăn oặc h đầu:am, th sa,nh si,mạn,,nghi vì tnhchá ấtchậm-lụt,nsâu ă gốcrễtgorhâm n tâmchúta,ng rấtkhódứttrừ,gọilà nê ũ-ng độn-sử(sửlàsasử, i xúsử; i ữnnh ogặc h nàysaikhiếnmộtcáchềmti tà,ng sâu kínloữu iàh tìnhlàmchochsaúng cứ nh luẩnquẩngchotrn ổ mêlầmlà ngọiê độnsử). Còno ặc h ứ th sáu làáckiến,ì v chtánh ấtnólanhlẹ,khônănsâu g gốcrễgtron âm th tâmàdễ v dứttrừ,gọilàên lợisử. Aùc-kiếna hylợisửồm g cónămứ th là: âm Th kiến,Biêki n ến,Tàkiến,kiếnủ, th ới givà cấmủ. th ânTh kiến:làchấpmộtcáchsailầmrằncág thâni dogũn uẩnả gi hiệpànylàcó ậtngã. h Biênkiến:làchấp sailầmrằngcáântih nà ychếtrồiì th tiêudiệthẳn,khôncòn g gìcả(đoạnkiến)ah ytráilại,chấp cáântih à nychếtồir ,lihồnn vẫncònmãimãi ườn (th gkiến).Nhữnsự g chấpấylàmmấthẳnlýtrungđạo,ọinglà ê ên-bki i ến. -ki Tà ến:làchấpữnhn gđạo lý mơhồtàbậyvbàciá ữnnh glýơnquả h chơn ch. ánh Kiếnủ: -th làchấp chặtkiếnải gi salầm i củamìn,h màkhônchg ịueo th đờicác b ậcển hi á. thn Giớicấm-tủ: h làữgi ới gi sai-lầmưnh hữnn ới ig khổạnh của h o ạing đạo.v v ... ữnoDnh gbổn-hoặcàácv kiếnóin trênsaisử, chsaúng tạonh racácghiệp, n làmnhânquảchaunho àkh v ênsai u khichochúngsaph nh ảixoayần v mãitrgo n satửnh luânồih .ệp Nghi cóbathứ:ý-ghiệp, n tứclàtựsuynghĩ,àđọ nh của ng ý ệm; ni gữ-n ệp, nghi tứclàsựóin ; năg ânth ệp, nghi tứclànhữnhàngđộnvềthể g xác. ghN cóbhlà iệp atán :là,nh dữàvôký(ghĩan làtrunbgình,khônglà,nh không dữ).ệphiNg làtnhìcóquảoblà á ,nh nghiệp dữì th cóquảodữ. bá ònC hiệp ng vô-ký ì th cóquảbáokhônglànkh h ôndữ. g ghN là,nh cũnưnhg ệp iệp nghi dữ,đềucómườithứ: Mườiệp hing dữlà:ết ig hại,ộm tr cắp,dâm, tà óin dốigạt,nóiêuith dệt,óin chai rẽ,óin độcác,amth lam,ữ, ậngi simê. Mườiệp hing làlà nh : khôngiếthại,khôntrộm g cắp,khôntàdâm, g khôngnói dốiạtg , khôngnóiuêthi dệt,khônóign charẽ, i khônnóig độcc, á khônamgth lam, khônữ, giận khônsig mê. uả- Q obcủa á mườiệphing lànvàmười h nghiệpdữcómauvàchậm,nghĩalàcó khixảyratomột ng đời, có khabđời ih saumớiọquảth o. bá Khthờii kỳcảmquảchịuođã b á xácđịn,h thìlà ọig địnệp. nghi lại ráiT ,htì gọilàbấtđịnệp. nghi Bấtđịnệp hngi cóithứ: a mộtlàquảđã báo địnmàh ời th kỳ chịuquảbochá ưađịnh;hailàcảquảoời àtbvhá kỳchịuquảđề ob á uchưađịn. h b).Tnđây rê làóin lýdoìv sao cósựện i h diệncủachúsang ế ntrohg ới gi nà y.ưới D đây,chúntôig sẽnóiđếnitárị g củasựện i h diệnấytheoquaệm ni của Câuxátôn,tứccũnglàquaệm ni củaểu- Ti oậtiáaPhg. ừ uaQ ệm ni ấy,khôngxalạgìđốiới v chúta. ng Đólàcõiđờilàmộtbểkhổ, ấy, trong chúsang nđa h glặn n ụp, h ôitr lă,n sốnchg ết.ười Cong khổì v sa,nh lão, b ệnh,tử.ười nogC khổvìyêuaunh màphảixalìa,ét gh aunh màphảichunsốn g ,g muốnmộtđàgmàn ực th tếđưađimộtẻon .ongười C khổ vìtrời ai ,nạnnước:bão, lụt, chến i ,-tranh trộmcướpv.v...Cgười on khổì v sốntrgmộto n oncản àh mêh mờ, tốitm, ă khônbết gi đâu làt,hậ đâulàgiả,đâulàạnh ph h ú cchânthậ,đâu làảoảnh ảgi dối.ười g Con khổì v mođược ng trườntồng àmcõiđờilạiôv thườn,g luônluôn bến i đổi,cóđó khôngđó,cóđómấtđó,ưnh mộtòtr mộnuyễn gh .ười Cong khổì v tưởnrằn g có g mộtcáthậ-ã ing làmnồncốt g chosựsốn,g uần th ất nh ,tựtại,ờ g n đâu cáNigãấylàả gi dối,khôngcóậtvì h bịocản hàn hchph i ốilàmcho điuê đứn,g đảo đi. ên Tómlại, cõiđờilàmộtb ểkhổlàmb ằnước ng mắtcủatấtcảchsaúng . nh III.-hươn P gáp Ph TuHành 1.-Tứ-diệu-đế. Muốnải gi obtgàiáhraể n khổmêmôn nh của g cõiđời,Câu xátônchủ trươg n phảitueo th pháp"Tứ-diệu-đế".T ứdiệuđếtứclàbốnlẽchânậtđưa h ười ng tuàhn từcảnmêh đếncảnộ, ngh từcõiđa bTaà ukhổ,đếncảnớihgi ết Ni btịch àn t ịn. h ệu -Di đếứ th ất nh chỉõr chười o ng tuấy nhtà cõiđờilàđaukhổ. ệu -Di đếứ th achih ỉrõchười gon tutấy ành đượcuyê ng ânnh củasựđau khổgcõi tron -bTaà. ệu -Di đếứ th bachỉrõcảnới gih anlạcsau khkh ira ỏicõiđờiđaukhổ. ệu -Di đếứ th tưchỉrõconđườntug để ành điđếncảnới hgi anlạcNết i bn. à Bốnệu Di đéấytứclà:khổ,p, tậ diệt,đạovậy. 2.-ập Th hị n ânnh -duyên. Vớiữnnh căg ncơlalợi nh ,ì th có thểtueo th php á p- Thậ hị- n ânnh -duyên.ập- Th nh ânnh -duyêlà ị- n 12ânnh duyêkế n ếp ti eo th hau, n làmânnh , làmquả,khến i cho chsaúng hph n ảimãimãixo ayvầntrgbể o n khổ satửnh luânồih .Mườihainân duyêấy n là:ôv mi,nh àh,n ức, th dasắc, nh lụcthập,xúc,ọ ,th ,ái ủ, th hữu,sa,nh lão tử.Mườiiânhan duyêà nyưnh mườiòn haiv xích g nốilivớiền aunh làmthànmột chuổixích,khônbết gi đâulàđầu,đâulàcuối.Nếucắtđứtđượcmộtvòngxíchì th chuổixíchấytấtphảiphảiđứtđọ. an Đốiới v kẻtuà,hn muốnchấmdứtsahtửn luân hồi,thìcámắc i xíchcầnphảib ịcắtđứtlà'. ái Aùiởđâytứclàluyến. ái Vìluyếnái mới nê cóthủchomìn,h rồiủ' 'th sa' ữu' ra'hn '.Vàtừđó,cávòni sag tửnh lạitái diễn.Vậykhôngcó',ái ì th khôncó g hữu' ' ',khôncó g ữu''h 'thìkhôncó g 'sa',nh khôncó g sa' ì h'tn khôncó g 'lãotử'',ghĩan làkhôncó g khổđau. IVQuả VịTuChứng 1.-NgườitutheophápTứ-diệuđế,ếu n mau lắmì th cũnph g ảitrảiquaquab a đời,cònếu n chậm,ì th phảitảiqua60kiếp, mớichứngđượcA-laán,-h lafcõicao ất nh củaàTVăhang .n Trướckhichứnđược g quảị v A-la,-hán ả -gihàn tuầntựchứncág cquảdưới đây: Tu-đà-hoàn,uTà dịchlàập N h lưu,hayDựlưu,ghĩan làbắtđầuập nh vàodòng á. Tnh ư-T đàm, -hà uT à dịchlàNất h la,i hĩang làcònphảiđầuàoaicõi vth ục- D ớigi mộtlầncuốicùnữagn ,đểtuàchhn o rốto,rá rước t khivĩnễnhvi xarờicõinà y. A-na-hàm,uTà dịchlàBât-lai,nghãlàkhôngcònphảiđầuàoaivcõi th ục- D ới gi ữan .Hếtbựcà nylàđếnquảvịA-la-. hán A-la-hán,TàudịchlàỨn-cúg hayng Vô-sa,hn nghĩalàdứtbỏđượccáiđiều mê lầmtrogcõi n Sắcới gi vàVô-sắcới gi ,khôncòn g phềnão i , khôncòn g chịusatửnh luânồi h ,vượtrakhỏibacõi,hưởnsự g cúdườn ng gcủaêhàânvnti .Bậcànyọlà ig b ậcVô-ọhc,nghĩalàkhônph g ảituhọcphápì g ữan . 2.-Đốivớilốituuyê D iác, n-g nghĩalàtueo th lốiquán12ânnh duyên,ì th quả vịkhôngcócharềuinh tầnb gậc, chẳngquakhđa i tung htì àn là gọi uyê D -gían c hướn,g ĩangh làđilầntớimụcđíchcủasựut là ành quảuyê D ác. -gin Cònkhtui đượcđầyđủ,dứtmốimêlầm,chứnđược g chânlý,thườnhưởn g được g cávuii giải otcản ngáhr Niết h -bàn,thìọilà g Duyêiácn-g quả.Vịchứnđược g quảnàythìgọi làBích-chư-Phật,tứclàvịPhậtựải gi otáhcho mình,ưnnh gchưacóể th cági tha. Từkhbắti đầuut chnhà đến o khchi ứnquả g uyê D ác, n-gi thờiagidàn ắnngi khcá aunh tùytheocăcơn củakẻtu: nhà óiv căcơn lanlợih ì th ítracũnph g ảitrảiqua bốnđờituluyện;ới v căcơn chậm lụtì th phảitrảiqua10kiếp tu. ành V.- KếtLuận Câu xátôn,mặcdùchỉlàmộtônt phềutrnigohá ônt phcủa ái Tiểu-ừa,th ưn nh gcóểth đạidiệnmộtcáchgầnđấyđủchophTiểu- á từáoậa. Phgi Bởiếth , Câuxátôn,chtagúcó n ể th hiẻu mộtcáchkhátườnoálý tậngi căbnảnph àv ương pháput của ành ểu-hànTig atrquá gohừ n khứxaxưa. hưnN kh từg tôn i nàyđượclậ ànht pởTrungHođếna b âyờ, gi ời th đã agin trôi quamột hơn ăm.àng thời Tgorn ainấy, g chắccũncó g ềuinh sựbếni đổichongtr i ếtti .tChúnôig rấttếc i khôngcóuềhi n li tài ệuđểêcứu ghin mộtcáchđầyđủữnhn g bến i chuyểncủaôn t à nyquaời th sự vgianà tồntạicủaón goện rhitn tạiưnh thếnào. Dođó,chtôiúng tđề àhận hị ng vớiquýđộcả gi ãy h xemnàbyi ưnh mộtbài êhincứu g vềmộtgmười tron tônphởái unTr gHoa,chứchưaphảimộtco' đườn n 'g hoànbị,hướndẩn g trựcếp ti quývịvàosựtuluyện.úngtôi Ch muốnóin ,ếu n quýị v ấy th căcơn mìnhtíchhợpới v áoglý i Tiểu-ừa,th màmuốnb ắttayoàvsựtuluyện, ì th cũngcầntìmđọcmthê uiềnh ữan cứu êvànghi chođếnơđến in chốn,đểkhỏilạc hướnsag iđườn. g 10.- àn Th ậnghTôt .-I DuyênKhởiLậpgônT Tônàyn thuộcểu vềTi ,ừaTh ycứàovýghĩan củabộtluậ àhận n,dođóọ ig làtàhôn nTậ . BộtluậhậTàn do n Hagàin - lê-b ạt-ma(Harivama,n TàudịchlàCưu-ma-la- đà(Kumaraladha)thuộcphểu iTá Từaát-đa bhà làm,ra àokh v oản90g ăm, 0n sau khiđứcậtích ThP p aậCnh ếtni bàn.ưNh chútađã ng bết i quagph otrn ầnlịchsử truyềoiáởng Aáđộ, n sau khđức i ập htnP ết ni ,nbà phTiểu á achThừ arthàing uiềnh óm, nh iải g tích h kinhđiểncủatPhậkhôngiốnnhau. g thấy Nận uy ng cơcó ể th làmcháotậgisuy Ph đoisư fv khônđồn g qua g đi n ểm`voềágilý củacáctôn pháiấy,àHanig -lê-bạt-mađãđemết h tâmlựcàtrív uệuyê t bánccủamình,rúalý t thủyt in ogcán cb ộkinhluậcủa n Tểu i a,Thừ làmabrộtànhluậ ậ n.Sởdĩgàin dùnchhagi ữ "Ttànhậ"đểđặtchntê obộluậcủa n mìnlà h ýành muốnóin rằng: ữnnh glý nghĩabtroộng luậncủaminhlachf ânật,h đúđắn ng oớintvàh áoglý i cănbảntbroganạngkinhđiểncủat. Phậ màthưận thế,bộtậhTluậ àn nlàbộ luậcó n thểêuti bểu i mộtcáchtrunựcg thg áolý i củaTểu i a. Thừ Vàcủnì gv átrị gi chânchínầy h màbộậtluậnhTà được n truyềnsaunTrng g Hoàđược av iCưu- Ngà ma-laập Th đời trong aotần gi dịchăTàu, ravn gồmcótấtcả 16cuốn,chlà iar m202phẩm.ưnNh gmặcdùđượcười gn đờiâm h mộ,bộluậàny phảiđợiđếnđờiNamBắcềutri mớithàlậ n pmộttônngtức riê là"Tậtôn hàn ". II.-TônChỉVà GiáoLýCănBản Tônàyn chủ trươg"nn hânkhông,áp Ph không". ưhN chtđã únag biết,eo th Câu-xá-tônì th ơnhkhônnhưng ph g áp lạicó.ànhT ậtôn h ,đixahơ,n cho rằnghơnkhônt,hậg màpháp củnkh g ôntg. hậ Đểải gi thíchchủ trươ"hgn iakhôn"g àny,Ttlậ àhận phaimôn r là:Thế wóigi mônàĐệ v ất nh nghĩamôn. 1.-ế Th ớigi môn:Mônnhĩag đenlàcửa;Thếới ig môntứclàcửacủaế Th ới gi ; nóimộtcáchthônườn thg ưnhg àngyan ythườngnói, "tế h ới gi môn"tứclàđứnềvg "phươgdi n ệnthếtục,phươdi ng ệntươgđối n "màquansátsuyluậ.n Xátvềphươdi ng ệntươđối ng ,ìth ơncũn h gcó màphápcũncó. g ây, tThậv eo th sựxét ậnh thônườntgh g,ì th tcó a mộtcáthâni ;tađi,đứng,nằm,nồig ;tacó mộtcátâm i đểsuyxét,phânbệt i ,ớ nh chuyệnquákhứ,tínhchuyệntươnglai?Thế màbảomàkhôncó g gã n ìth ậtlà h vôlý.Lạitrgki o n cũn nh tghườnnóig :taườn h g tựàtagừăụvn ữgi lấyta,làmlàtựnh mìnhđượchưởngđiuề là,nh làmdữ,tự mìnchh ịuưởn h quả g dữ.Vậynếubảorằnkh g ôngcóườing ,khôncó g ta,ì th ậtlà h ới tivrá hậxétn vàlýluậôn thn thườn g . g Xétvềcácphápcũnậgvy,b ảorằngkhônì gth cũnglàvôlý.Nếukhôncó g sắc phápì th làmsao cóânth t,a có cảniới hg chunqua g tanh?Ừ,thìthânta,dogũn uẩnlà sắc,thọ, tưởn,g ,ành thức,giảợp h mà. ànth ữnNh ứ gth nàycũnlà g pháp cả.íTh dụ nếutachchia ẻcáisắcpháprhỏatàn mãi,ì t h cuốicùng,dùhỏn đếnkhôntghể chachi ẻđượcữan ,cũnvẫng làsắc,chứsắckhônthể g charmài ànht"khôn"g được .ược Ng lại,nếuđãlàkhôn,g ì th khônthể g đemcái"không"ấyânnh lênmãimà àtnh"có"được.ũnC ưgnh ọtrongáhc,dùcóhânn êubohina lầnới v cosố n khôn(der g o),ì th khôncũn g ẫngv làkhôn. g 2.-Đệhất n nghĩamôn:Đệất nh nghĩamôn,a hychơnđế,làóin ph về ươndi g ện tuyệtđối.Đứnềph vg ươdi ng ệnnàymàxét,ì th Ngãáp Phvà điềulàgiảcó,chứ khônthậcó. g Khnămi uẩnhòaợp h thìtạmọlà ig ta; khmină uẩnì tranh cáấyy i khôncòn g ữan .Vãlạicáitaấy, trolú gn ccònsa,ềnhti thìmõiphú,t mỗiây gi cũng đềucóayth đổi,ếnbi chuyểnchứkhônuần gth ất nh làb ấtbiến. cCá phápcũnậgvy,tươđối ng mànóiì th có,hưnn tuyệt g đốimàxétthìcũng khônthậcó. g cCá pháp cũngdoânnh duyêòa nh ệp hi màtạmọlà gi có,chứkhông ể th cómộtcáchuyệt t đối,ghĩan làkhônthuần g hất n àbvấtến bi .Vìế th chtoêậnPh dạy:"cácphp á đềulàưnh uyễn h nhưhóa".KiBánh ã tnh cũnóign :"sắcchẵngkhcá ì g khôn,g khônchg kh ẵng cá gìsăc, sắctứckhôn,g khôntức g sắc"...Tómlại,đứngvề đệhất n ghĩan mônmàxét,cácpháprốtorálàchơ-kh n ôn. g ơn-Chkhônlà g ếth onà ? ơChn-khôngcó nghĩalà:chơnpháp củacácphápũrogvtn tụr ốn v làchơật,nh ưnnh g khônph g ảilàcó cácìn h tướn h ưgnh cáchìntướnh giảdốimàgười n đờithường ấy th ởchungqua.hn Cái"có"vàcái"không"ởđời ongrt ,đốiới v chânđế,hayđệ ất nh hĩang đế,đềuải g dối,khônật. gh ết ênbiN cá"kh i ông"iểuh theoghĩan chđế, ơn khácvới"không"iểu h theo hĩang tụcđế.Cái"không"củađế ơnCh thìọlà ig Cơnhkhôn; g còncáikhôncủa g Tục đếlàcái"không"đốiđãiới v cái"có"mààh,nt đólàkhônới ig .Chơnkhônườn gth g vắnglặngtịchdiệtoràicáang đối i đãicủa"có"và"không"phàmtục.ònC khônới gi chẳngqualàcásắc i đốivớinhãncănđóthôi.ơkh nCh ônkhg ôngphảilàsắc; không ớigi mớilàsắc.Chơnkhôn,g khônấy thg được.okh anCh ônkh g ôngđốitượn; g không ớigi thuộcvềđốitượn. g ơkh Chn ônglàvôlậu.Khônới gi làhữu lậu.ơnChkhônlà g vô,i v Khônới gi làữuh .vi 3.-Tươgqua n ữangi Thếới gi môn(Tụcđế)àĐệ v ấtnh ĩangh mônđế) (Chơn : eo Th đểhất n nghĩamônìth chơnlý củaũv ụtr vốnơkh nCh ôngtịchdiệt,vắnglặn; g eoth ế th ới gi mônì th cóngười tavà ,cósắcàkh v ông,nghĩalàcóã ng vàphp. á Vậ y ì th ữaig Tếh ới gi mônvàĐệất nh môncótươquagn ì ng ớiv aunh không?Làmsao mà ơChnkhôntgịchtịnhlạipháp sanhragãvàpháp,nghĩalàtừchổơ Chkh n ônlại g phátsarachnh úgsan àsơnhv đại hàn địa? ậtôn àhnT cắtnhĩag :đólàvômi. nh cCá phápũvtrogn trụ,thểốn vnhtá vắnglặng,tịchdiệt,hưnn ì gv do tâmtưởnvọng ph g ânbệt i màcórốilo ạn,lăxă ng . ng Nóimộtcáchrõơ,ghnrà b ảncủa h tán vũtụr ốn v làkhôngcóã, ng khôncó g php á ưnnh gvì"hmón ai chướn"mà g ấy th cóã ng ph và áp.Hamón i chướnầy g là: ão iền)Pah chướn,g tứclàcácệp nghi chướnvềKig ếùno ặc h Tưhoặc.ướn Ch g àn yvìchấp cáitamàệt thi có,ênmớisacánh cphãoềni ,ối r lo ạnâm th tâm,chướng ạing đạoết Ni btịch àn tịnh.Chướnàgny, troCâugn xáluậ,n ì th ọlà ig "táễm hni ôvô". tri b)Sởricht ướn: g cũnọlà gi tríchướng.Căbản n củachướnàgny,làchấp các phápậtcó, h làmchelấp cátnhvôiá điênđảođốivớicáccảnmìn h ha ybết i ,làm chướngạin đạoBồđề.ướn Ch àgnycâu trong xáluậlà ọing "b ấtiễm nh ôôv "tri ( khônnễmhig ôhưnn ẫngv thuộcềsiv mêkhônbiết g ,ì v làmchomìnkh h ônchg ứng rõđượcchlý) ơn . 4.-84php: á Nhưchútađã ng ấy th âu trgCon xátôn,ữnnh iện gh tượncủa g ơ nh saũvành trụ,đượcphânà75 tnh pháp.eo Th thTônậàn ,thìânnh sa,nh ũv trụ lạiđượcchathàn84 i pháp.ònC p áPh tướntông lạich1athà0ph ni p.á Nhưthế, chtnêểuúhaig rằnsự g phânchraít i ayh ềuhin pháp chỉlàmộtvấnđềtươđối ng , chứkhôncó g hĩang hấtn định.Sựphânloạicácphp á ày, n chỉcó mộtmụcđíchlàđể êhincứu g cho rõhângnrà sa,nh vũụtr màôith .84pháp màhtậôn Tàn đãphân loạilà: 14Sắcphp: á 5,Căn 5Trần,4Đại. 50Tâmphp: á 1Tâmươv g,n 49Tâmsở(sovớiâu C xátôn,thìcobTâm a sởlà Hânhớn (tán ở)h ,Yểmmnhà(t á chán)vàThùymiêvàCâun xátônép gh ànht mộtTâmsở,cotôn Tàhận ì th chialàmhailàThùyêm)àNi v . 17sắc Phi phi-tâmphp á (tứclàBấttươgưnn àph hgn áp).Vềloạinày,Tành ậtônh bâuơnCêh xátônbph a áp:thôn Tàận hợp""Mạngcăn"àv"Đồng phận"lạilàmột,ưn h n lại g êm: th Lão, Tử,màPh phu vàVô tác(tứclàVôbiểu sắc bCâuên xáôn t ). 3Vô-iph v p( á hưn Câu bên xátôn)Trạchdiệtô-v ,iv trPhạch i diệtvô-Hư vài khônvô-g . vi III.-hươn P gáp Ph TuHành ươPh ph ng áput của ành thậTônàn cũngầnốn gi ưgnh củaCâu xáôn t ; ưn nh gvìCâuxátônchủrươ t "nng ơkh nh ônph g ápữu"; h cònậtônhTàn thìchủ trương"nơhnkhônph g áp không",en n ềphv ưpưnph g p á ut của ành thậTàn tôn,đặcbiệtcóiph ha pá quálà n :ã Ng khônquá g áp àPhnv khônquá g n. 1.-Ngãkhôngquááp àPhnv khônquá g n: )Ngã a khônquá g n:ưnh quácágtron ibìnhkhôngcóước, n thìọiglàKhông. Quáthânn tadoămn uẩnòah hợpảgi tạmmàcó,chứ khôncó g mộtcátachi ânật. h ápPh quáànymụcđíchlàậrõnh lýã ng ơ()nhkhông,nêgọilà"ã Ng không quán". áp b)Ph khônquá g : n ưnh sau khquá i cán biìnkh h ôncóg nước,lạiquáêmthn mộttầngữan đểthấyrằn,g ể th chấtcủab ìncũnh gkhôngchânthậ.Aùpdụnph g p á quáà nyântronhg ười ng ,ả hiàng điđếnkếtluậnrằng:khônữnnhg cág talà i khônthậ,g doũng uẩntạo; ành t màchínhcácpháptạogũran uẩncũngkhôngchơn ật. h Aáylàphp á quáềph vn ápkhông. 2.-Batâmvàdiệtđế:Phươph ng ápnàycũnần g ốngi ưnhg aph ih ápquá,ntrê ưn nh gđixamột hơn tần,g nghĩalàkhônchg ấp có,hưnn cũn g gkhônchg ấp không. Batâmlà: )Gia ảdatâm, nh tứclàcátâm i chấpữnnh iảg dah,n ưnh chấpngườitalàcó ật. h Đốivớisựchấptrướcnày,àả nhgi dùntríg huệmàquansát,ết bi nóđềulà ơduyê nh hòan hợpmàsa,nh tứcchứngđượclýơnkh h ôn. g áp b)Ph tâm,làcátiâmchấpphp á thểămn uẩnlàthựccó.Đốivớisựchấp trước nà y,àiả nhg dùngtríơChnkhônmàg tbỏ, rừ ấy th đượcphápkhông. c)Khôntâm g làcátâm i chấpcá"kh i ông"làtậcó,h nghĩalàđãquáết bin được ơã, nhg p Phá ã ng đều khôn,g màlạichấpcái"không"làật. h ưNh ế, th chấp "có" đãlàsai,màchấp"không"lạicàsang ơn. ih Vậ yphảiquáã, nNg áp Ph đều khôn,g mà cáikhôngấycũngkhôncó g tướngnắmb ắt,tậấy nh được,hưn khônới gi .Rốtlại chỉcòncái"Cơhnkhông"làchơlý n tuyệtđối,"có" goàiran và"khôn"g củaphàm tục.ĐếnđâytứclàDệt i đế. IV.- Quả VịTuChứng Vềquảvịtu chứng,ôn t nà ycũngiốnưgnh Câuxátôn,có27gbực, từn tứclà 27ị v Hi. ềnThá )Dựa lưuhướng:Dựlưuướn h ,g ghĩan hướntới g dòn; gthán óin một cáchnôm na,ả hàngi đangđidầnđếnđểp ậh n odòn và á,gthn ưnh chếc i uyề th ndađi ng trên dònsôn g cog ,n đểàovcosôn n cág . i Dựlưuhướnồm g có3bựcsauđây: 1.-Tùytínhàn:Tùytínhngĩalàe hng eo th lờidạycủacácbậcđãchứnquả, g rồivàtuin p tậ theo. 2.-Tùypháphàn:Vịnàykhôncòn g đợicóhữnn lời g dạyb ảo củacácb ực átiền,h ưn nh chg ỉuậth eo nth cháph nh áp màựt ut . nhà 3.-Vôtướnhàn: g Làbậckiếnđạo,ấy th đượcchlý ơn củalýdiệuđế,trívôlậu đãphtsaá . nh )Dựb lưuquả:Tứclàquảut đàon. hà Bựcàyn đãdứthếtữnnh gkiếno ặc h trgo n b acõi,dựàodòn v gthánđạo. c.)hứt N laướn ih g:Bựcnàyđãdứtđượcămn phẩmtưoặc h ởcõiục D ớigi , đaướn ghn đến g quảNhứtla. i d.)Nhứtlaquả: i Bựcnàyđãdứtđượcphẩmtưhoặcthứsáu ởcõiDụcới gi , ưn nh gcònphảitrởlạimột cõilầncuốicùnứt (nhg la)ởi cõiDụciới g . đ)Bấtướn hoàn g:Bựcà nyđãdứtđượcph hai ẩmtưo ặc h thứb ảyvàthứtámở cõiDụcới gi ,đa và gtun để ành ướn h đến g quảBất,hoàng làquảravònthoá Dục g ới gi àkh v ôngcòntrởềDục v ới i g nữa. e)Bấtoàhnquả:Bựcnàyđãontdứt àh được9phẩmtưởcõiDụcới gi ,cho nêkhôngtrởềcõi v Dụcới gi ữan .Quảnàyồm g có1b ựcưhn sau: 1 Tunr b: .- gan Bựcà ny,saukhiởcõiục D ới gi ừachv eết, sắp sanlê h ncõiSắc ới gi ,cátânih trungấmtuycònởàokh v oảntrung iganmàđãdứtrừcát cmêlầm phiềnão củacõiSắcới gi ,oaànêvgyNết i .bàn 2.-Sa: nhba Bựcnàysaukhilêcõi n Sắcới gi , chẳnbgaolâu thìoết àNiv b; nà ấylàdosựsiăđườn vngềê gtuđạomàmautớivậ y. 3.-Hứuàbhan:Bựcànysaukhsai ềcõi nvh Sắcới i g ,tumãi nhtáià khônnghỉ,mààovđượcết Ni bn. à 4.-Vônhba: à Bựcà nytrálại i , sau khsai ovàcõi nh Sắcới gi ,vìtrễnãiđường tuàn,h ànquả hêt dù chmậ đến,ưnnh gcuốicùngcũnoết vàNig b. nà 5.-Lạchuệbn: a Bựcnà ysau khsai àohnvcõiSắcới gi ,lạilầnđượcsaàonhv Sắccứukínhlàcõicaohất n ởcõiSắciới g mớiết vàoNi bàn.CõitrờiSắciới g có địn,h cóuệ, h bựcàyn làmuệh làmvuiêọlà nig "Lạcuệ". h 6.-Lạcđịnbn: hà Bựcà nykhônchg ịuếtàovNi ơnbicõi à Sắcới gi ,màcòn muốnchuyểnsalê nh cõi n HữuđảnhlàcõicaocủaVôsắcới i g ,mààoết vNi bàn. cõi Tongr Vôsắcgiớiàn y, chỉcóđịnhmàkhôncó g huệ,giả hàn lấyđịnhlàmuiv , chọionêglàLạcđịn. h 7.-Chuyểntể:h Bựcà nysau khởi cõiục D ới gi ,chứnđược g quảDựlựuàv Nhất la,i đálẽ ng saềcõinvh Sắcới gi hayVôsắcgiới,hưnn ả gihàn lạichuyển saovàcõi nh ục D iới g màtu,ành chứnđược g quảBấtonrồiàh àovthẳnnag yNết i b. àn 8.-Hiệnban:Bựcnàykhônsag àonhvcõiSắcới gi ,Vôsắciới g , cũngkhông cầnchuyểnsa,nh chỉtup tậ gmột ortn ời th kỳ,chứnluôn g bquả, a ồir điẳn th từcõi g Dụcới i g ovết àNi b. nà 9.-Tínới i g :Bựcà ny,ì v căncơchhơi mậ lụt,chnê ỉtinheo lờidạyb ảocủakẻ khácmàtuh,àn chứnđược g quảBất. hoàn 10.-Kiếnđắc:Bựcnày,lại trái ới v bựcTíniới g ở,rênt chứngđượcquảBất hoànlàờ nh có căcơn lalợi nh , tựnươtheo ng tríuệ h củamìnmà h ôi th . 1.-Thânchứng:Bựcnàylàb ựclợicătột n độ,chứngđượcệt Di địn tận . h MườimộtbựcBấthoànquảkểàtrêny, khôngphảicóthứbậcuần t tựmànhà ả gi phảivượtqua.Đâychỉlà1rườn t hợp g khácuhan gquả tron Bấto,hàn do căncơ lanlẹ, h ahychậmlụt,dosởuyện ng ah yocản ành h,tâmtínkhh cá aunh màra.Nhưng dùsao ,thìcũnlà g ởquả tongr Bấtoàncả, h khôngcó caoàthấp v kém, vàhơn àđề v u gọilàAlahánướn,g nghĩalàđaướn hng đến g quảAla. hán ếu N kểtừbậcđầuênlà ti :Dựlưuướn h chg ođếncbậ Bấthoànquả,ồm g cảthảy 18bậc,thìlà ọig bậcHữuọ c. h Cònchínbậccuốicùnsag u đâylàchínbậcAlahánquả,cũnọ iglàbậcVo học. )Ag lahquả:án Quảị v à nyồm g có9bậc,cũngọilàVôhọc,ghĩan làkhông cầnphảiọ ch ỏih gìữan . 1.-ốiTh pháptướng:Thốinghĩalàối th lui.Thốiluiởđâykhôngcónghĩalà ối th luisavề tử, nh làmchúgsan nh,màối th luivềcảntđịn ềhin đã h đặn,g nhưcác b ậcđộncăLa n h.án 2.-ủ Th ộh tướn: g ủ Th hộlàgìniữg b ảoộ. h ủTh ộh tướntức g làbậcLaìn háng ữgi bảoộh cảnềinđịn th đã h được,khôngmất. 3.-Tửtướn: g LàbựcLaárất nh mành chế ánth ,agin lạisợối th mấtchỗchứng ộng củamìn,h êmuốn n àovliềcõi n ết Ni b. nà 4.-Ttúrướng:LàbựcLa,áhn căcơn khôngthểtutớimàcũngkhônđến g nỗi ối th lui,chỉiữg ềbực v tunr màg thôi. 5.-Khảtấùntướng:Khảtấnlàcóể th ến ti mthê ữan .ĐâylàbựcLađã hán chứnđược g b ựcđịn ềinth ,h màcònut ới t mãi. 6 Ho ạitướng:ĐâylàbựcLa,că .- hán cơn chậmlụt,hưnn ẫngv ữgi đượckhông ối th lui,mặcdùặp g phảiduyêntrởạig n . 7.-Huệiải g otáh:BựcLaàánhyđãchứnđược g iệt D tậnđịn,h đượcchơntrí vôlậu,đãiải g otáhcácphềão in ,ưn hn gchưalyđượcsựchướnngạiềcản v htiền địn.h 8.-Cầuiảig o át: h ĐâylàbựcLađã hán ải i g tođược áh cảuệ h chướnàđịn gv h chướn; g nghĩalàkhôncòn g bịtríuệ h a hyềđịn tnhi là h mchướnạign ữan . 9.-Bấtốith tướn: g đâylàbựcLacóhán căncơlalợi nh ,uiênhbao cônđức g trí huệđãut p tậ đều khônối gth luia hylàêuti mấtđược. Tómlại, mặcdùquảvịtu chứncủa g yônà nycó charđến i 27bc, ậ hưnn đó g là muốnchachi ẻmộtcáchrốtorácủangtrườn ừ gợp, h chứđạikhácũn i ốn gi ưgnh quảvịtuchứnâu trgCo n xátôn.ậtvTy, h nếuchgtađem ún so sáquả nh ị v củaaih tônCâuxáật,àThnv ì th sẽấy th ưnh sau: Câu XáTông 1.-Tu-đà-hoàn a(hyp- Nhậ lưu) 2.-Tu-đà-hàm 3.-A-àmna-h a(hyBất-la). i 4.-A-la-hán a(hyVô-sanVô- h ọhc) àhTậtôn n g: 1.-Dự-lưu-ướn h vàDự-g lưu-quả. 2.-Nhứt-la-ướn ih Nvàhứt g -la-quả i 3.-Bấthướn -oàn gVàBấto-hànquả 4.-A-la(-hánVô-sa,hn Vô-ọhc). V.- KếtLuận tậàônh-nT ,cũnhưng Câu xátôn,đềuuộc th cáctônphcủa ái ểu- Ti từậaPh áog. i Gioálýcăbnảncủaitônha cũnần g ốn gi au,nhg chỉcó khácởđiểm:Câu xá tônthìchủ trươg"nn hơnkhônph g pá hữu",còn-tànhậôn T ì th chủ trươgn"nhơn khônph g áp không".hưN ế, th tônàhậTn đãbướcêmth mộtbướclạigầnĐại- Pừáo. ậtgahơni Đó làmộtđiểmchứn-mi g rằn nh theo g vớiời th ,agin ểu- Ti avàthừ Đại-ừacàth ngxíchlạigầnaunh ơn. h Vớicáiđàấy,chútahyng rồi vọng đây,ữagi ới êign haipháilớncủaioásẽ Phậtg đượcxóaết h ,chỉcònlạimộtda,từnh mộtcái đạochungcho cảếth ới gi làĐạoật. Ph Hobảo ài ấy,ện hi tổnộihg êotPới ậgiáh đacố ng ắng thực g iện h quaềuhi n quyếtghị n trgcáo n cđạiộih oới áthêgiPậ .VàởViệtnamhoàibảoấyđượcể th ện hi ữntronhg àngyđầunăm1964,dướidahệu in Giáoộih oiáViPhậtg ệtmna ốn Th ất nhg .ogáTrihộin à ny,cácoiágphĐại ái ađề Thừ uuyện ềngth chunsức g chunlòn g để g phuy thá ậtPáonềgVihi ệtnammỗiàngyêmth rạnrỡ. g gTổn Kết VềMườigTôn útađã ngCh có mộtcáìn nhi tổngquàêmười tv ôn t .úgtađã nCh ểu hi sơquạư àlậ tnh ptônchỉoàágilý v căbản n ,sựut ànhváựchứngquảcủamườitôn.Vìđay lànhữnọgbichà phổôn th g,chnê útakh ng ônẻgth đisâuàochv ết ti ,vàphạmvi cũnghưn ời th khônchg ophép chgtôi ú n nóiuniềh ữahơn . Nếuquýị v đọ cả gi onà muốniểu h rõơ,nhgrà hãytìmcáckisánh chóin mười về tônấy. Mặcdùắnv tắt,quaữnnh họcbgài này,chtacó úng ể th nắmđượcữnnh gđiểm chíncăh nbảncủamỗiônt . Mỗitôn,tuycómộtônt chỉmộtchủtrươên,gri nhưntông onàcũnờ thg đức ậtThích P calàmoágichủ,dựa và trêncáckiđi hn ểncủaàđã ngi óin màlậptôn. Sựsakh i ácchqua ẵng làcáchigảiích th ũv trụhữuạnh àph v ươph ng áptu . hàn Chứcònữnnh gđiểmchínhcăbản n ,ì th mọtôni phcôn ái ậiốn gnh au,là g nh : có mộtchânhưn trosuốtng ,lidi nh ệugobvũêntr rụhữu, jn v làmềnmóngcho mọện hi tượnởg thếaàingy.úsangCh nhkhôncôn g được ậgnh cáchi ânưnh ấy,ì v chsaúng hbnịvômichnh eám;ưn nh ới gv phươngpháput màành đứcậtThích P cađãdạyb ảo ,chtsẽ únag ácgi ngộể vàth ập nh ới v cácchânưhn ấy. ếu N sựải gi thíchvũtụr ạnv ữu h cóuiềnh cách,vàphươph ng áput có ành uiềnh lốilàvìxuhướntvàrìn g độh àcăv cơn củachúsang nhkhônđề g u;cũnhưgn phươph ng áp chữab ện,h phảitùybệnnặnh ẹ, nhg phảitùyười ng màchouốc th .làm sao chobệnhnânlànbện h hlàlươngyỏigi . útarất ngCh khônmag y,ởàoời tvh kỳmạtpháp,khôngcó lươnyg ỏigi . Nhưnsự g iảig ích th cănbệnvàph h ươph ng ápchữabệncủa h cácb ậcđạilươngylà áoglý i củacácônt ph,ái đacòn ng đó.ãy tagúhnC tụêcứu ingh lấycăbnệncủa h ch-ta,úng ãy vàh lựaphươtnhuốc g ích àothn hợpới v bệncủa h chtmàúnag uốntì hg chắcchắnchúntasẽ g lànbện h . h KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 9 MườingTô ái Ph ậtGPiáo h Ởrun T gHoa (tếp i heo t ) 7.- oa H ghN iêmTônghaylà HiềnThủôngT I.DuyênKhởiậpL Tông Tônàyn thuộcvềĐại,ừ-tah căncứtheoáo-ngihĩaongtrkimhHoêma-nghi là mộtbộkicahn ất onh màĐức-tPhậđãnóira,êlà gọni Hoaêm-nghi tôn. gười N sálậ ng pratônànylààNĐỗig uậth một n ị v Hòaượn -th đời g Đườn. g Ngàiđãthâugópý-ghĩan mầu-ệm inh củakinhHom, a-nghiê làmbộra "Páph ới gi quán". gười N kếvịNgàiĐỗ-thuậnlààNTrí- ig ễm, ghin ởchùaTrí-tướng.TrNgàiíễm hing đãlàmềuhiran bộ luậcó n átrị gi đểải i g bà ynghĩalý củaônt nàyưnh cácbộ: 'Sưuuyề h ký' n ',p 'hật huyềnmôn',ũ'Ng p thậ yếuvấnđáp'. ' VịthừakếNTrgàií-ễm hing àđã v cóềuhi n cônệp nghi lớnđốivớiTônànylà p NgàiPhá tạn,g cũnọlà gi Hiủ ề-Tnh quốcsư.đã àiNg làmbộra ámTh' huyềnký'' ềuvànhi chươnsố g khác,khến i choHoêmghian tônrấtđượcạnth -vàph hn át tển ri trogđời n i. Ngà Dođó,ôn T à nycũnườn gth ọlà gi Hiềủ tnh ôn t . SaukhàiNg Hiềntủ h quađờiđượcítlâu,kihHon êmhiang đượcdịchlạib ằnến tgi gHábvănộ mới,quá iTrừngNà n,tứclàalươ nhT quốcng sư,dựaeo th ýhĩang bộHoêmhiang mớidịchànymàlàmrabộ'Hoiêmghan sốsa,o' bàyiải g nghĩalý rộngrãi,sâuxa mầuiệm nh củakiHonh êm. gahin Vìtế, h Hohiêmang ônt lạicàgđược n ười gn đời sùngmộ,hất n làới trongi thượnlưu g tríức th ước n u. Tà II.-TônChỉVà GiáoLýCănBản cáTrong cbộkicủa nh ĐứcPhật,kihHon ê-Nghima làbộkicó nh ýhĩang cao siêu,mầuệm inh ất nh .Chỉữnnh ị gv đạiđệtử,căcơn mimẫn nh , lanlẹ h mớicóể th ểu hi ấuth được.đó, Do Hohiêam-Ng tônchỉích th ợph ới v ữnnh iđã ga cómộtcăbnản ậtph Ph ápữnv chg ắcàđã v quenới v lốisuyluậtrừun tượncủa g oálý gi t.àPhận Đemmộtáolý gi uyêthnâmcủaph Phật áptraìnhbàytrgmột on p tậ sáchphổônth g ưnh thếà ny,ậtkhh ómàóin cho rõg,ràn đầyđủhĩang lý củaHoêmhia-Ng tôn.Tuy ế, th đểcómộtbộsáchồm g đầyđủmườitônpháicủaáoTậtgiPunrh Hog ,a để àv quý độcả gi cóđủili tà ệuđểso sásự nh saikháccủamỗiôn t , chtôiúng khôntểgh không nóiđếnHoêma-Nghi tôntrongkhđi i ểmquaôn t chỉáovàgilý cănbảncủamườiônt . úngtôiCh sẽcốắng tìn rg hbàymộtcáchảngi dị,oềágọnàilý v đặcsắccủatôn nà y,àcũn v mog gmõi n quýđộcả gi eo th dõimộtcáchchmă chúsựtrìnb àyh này, õng hầu vấnđềđượcsátỏ. ng Tônàyn đượclà gọi Vi' ioênág',ghĩan làáo gilýViêndunhoàntđầy g đủ. Tôncủachủtrươg'ph n ápớigi duyênkhởi',nghĩalàũv trụạnv ữu h tùnr trùng g dohânn duyênhòaợp h mà. htàn Nóimộtcáchkhác,mọisựũtvậrong trụobla a , làmộtỏhtnvậ ưnh hạtbụi,chođếnmộtậtlớn v nhưsatrăng o,đềuươn au, vàonhg làmnhânlàmquả,lớp lớpkhôncùn g tột g ,dungthônnhau, g ảnưởn h lẫn g haun mà có.Mỗipháp,ũgvtron ụtr khônthể g tồntạiêrẽ, ing bệt i lập màtựcóđược.nàyCái có làhờn cáikia,cáikiacó làờ nh cánàiy. nàCái yàcáv ikiatươnqua g n,tương duyê,n lớp lớp khôncùn g tộtg , chọlà êoign ô'v ậnduyê t nkhởia'h y'trùngtrùng duyêkh n ởi'. Vìlàtrùngtrùnduyê g u, anh một nê làết h ảy,th ết h tảy h làmột,mọsự i vật vũtrong ụtr đềudunôn tgh au. nhg Vàdođó,gorkitn Honh êma-Nghi đãunê lêph n p á môn'sựsựvôạing php á iới g '. Đểểu hi rõhĩang lý củaphp á mônàny,chúgtạnn hãyđitheo phápquyạp n gồmcó4ađo ig ạnsauđây,cũngọilà4php á ới gi : 1.-Sựphp á iớig :Sựlàóin cávề cìn h tướn h gsaibệtcácphp á ũgvotrn trụ, vũtrong ụ, tr cácphápđềucóiới g ạnh rõưnhràg ướcn lạn,h nướcđá,ước n sôi,hới nước,đềucótướntrạng kh g ácau. nh Đólàđứnvềsự g màquasán tvũụtr vạnhữu ha ynóieo th dahtừđạo n tậlà Ph "Sựphp- á iới g ". 2.-Lýpháp-ới ig :Lýlànóiềcáv cphần,btroêng ôv hìncủa h sựật. v Đâytứclà lýb ìmh tánh đẳng,chổ nươntựag cho tấtcảsựtướn; g lý dunthông chg okhắp tấtcả, nướclạnh,nướcđá,ới h nước,uy t tướntrạng kh g ácau, nh nhưnthể g ẩn tánhv làmột (nghĩalàồm g H2+O).ũv ụrt vạnữu h khônchg ỉcóphầnsựtươnmàg cònphầnlý ữatnhá .Đótứclà"Lýpháp-ới gi ". 3.-Lýsựôv ạign pháp-ới gi :ưNh trêchn úntạng đã h ấy, th mỗiphápđềucóSự vàLý doSự nơi màõ, r sựnươàogvLý n màh. tàn LýSự và dunôn thg ,g nưh nước tứclàsón,g sóntức g làước. n Lý,Sựph tongr áp-iới g cũndun g gthôn,g vôgạin .Đó là lýhĩang của"Lý, Sựôv ạing pháp-ới gi ". 4.-Sựôv gạin pháp-iới g :Trphong p- á ớiig ,cóằn h hàsag sôsự ng t,vậ hìntướn h g tuykhácau, nh ớigi ạnh tuybấtđồnưnnhg lý g dun tánh ôn tgh bgìnhđẳn,g khôncó g phânchangăicách.Nhờlý,màsựsựđượcdunôn gth vôg ạing .hưN cácậtdụn v g b ằngđiện,oquạt nà điện,đèđi n ện, máylạn,h ủiđiện,lòxo.v.v...tuymỗiậtđề v ucó hìndá h ng,côndụn g sag ,i ưnnh đề g uôn th ghaun qualuồnđi g ệnchphi ốilảnau, nh ảnhưởngqualại.Mộtíth dụkhác:uềnhi hồchứaước, n hìndá h ,ng ộnr ẹp gh khcá au,nh ưnnh ănthông ới gv aunh b ằnữngnh ốn g gnước,dođósựđàyvơi,ớp nh sạch củamộthồnàyđều liênquamận thiếtđếntấtcảcáchồkhác. nđây Trê làữnnh ítgh dụôv cùnôtgh ển hi , cốtđểợi g lêmột n ýiệm n "Sự về sự vôgạin páPh ới gi "thôi,chứ khônđú g ẳn ghn .íhaiTrongt dụ,rênt chấy úngtah ữnnh tgdụn vậ gđiệnkhíhayữnnh ồgh nướcđểìn h cun h chg o SựSựph gortn ápới gi ; vàlấyữnnh gluồnđi g ệna hyluồnướcgn đểhìndun h chg oLýcủaphp- á ới ig ;íth dụ ưnh thế,ười ng tạnsẽ h tưởnrằn g Sự g Lý và làhailo ạikhcá nhau,cóể th phântchá ra được.ưnNh tLý rahậg vàSựkhônể gth phânchtá được: ra gSự tron cóLý,Lý trong cóSự.Sự,Lý chẳnqua g làhaiphươdi ng ncủa ê mộtấn v đềôv cùntế g nhị,màlý trí củachtađãúng phântchá rađểtạmêgncứuhi đóôith . Đểtómtắtýĩaghn của4pháp-ới gi nà y,chútôi ng xinóimộtcáchản gi dịưnh sau: áp- Ph ới gi gồmcótriệu sựvậtkhácu, anh ưnh A,B,...( C Sựpháp-ới gi ). mỗi Trong sựvậtđềucólýb ìn tánh đẳn h ,g màchúngtôiìn h dun h glàL(lý pháp-ới ig ). Lýbhìn tná đẳn h ấy g dunôn tgh ới gv tất cảmọisựt,vậ ưnh A=L;B=L;C=L. (Lý,Sựvôgạin pháp-ới gi ). hờ N lýdun tnhá ôngth gvớimọsự i ật,v màmọsự i ũtvậrong trụrởt ànht dunônthg au, gnh ôv ạign đốivớiau,nh nhưA=C...(Sựsựôv ạing pháp-ới gi ). SáuTướnVàg 1 0LýHuyềdi n ệuủa C cácáp Ph ph Trong áp-ới ig ,sởdỉSựsựđượcvôạig n ,dunthông là g đềudocácphápcóđủ 'sáu tướnà'v"mười g lýuyề h din ệu"sauđây: SáuTướnVig ênDung ựaD eo th bộkiHonh êm, a-Nghi Bồ Ngài Thếát ânTh đãlàmbộra "Tp hậ địa luận"đểải gi íchth ĩangh lýcủasáutướng(Lụctướn). g Sáutướnà gnyđượcọlà ig Viên-dun,g ì v nócóhữnn đức g tínêhinmản v ,dun-thông vô-g ngại.Sáutướncủa g sự ũvậtrog n trụấylà: 1.-Tổntướn g g:tổntướn g glàcáitướnoùm gbart tấtcả,ổnt cộn g tất g cảcác tướnsag ệt ib .hưN khtạni hóin đếncánhà,i làgồmtất cảcột-kèo, tườngmá,i đá, gạch...vậ ycáàtinhứclàtổngtướn. g 2.-Biệttướng:bệt i tướnglànóicáctướnêbgrinệt;iềunh ệt bi tướncộng lại g àtổn nh tướn g . g Nhưcácệt bi tướncátrogn nhàlà i :cột,kèo ,má,i tườn,g ạch g ...Đãcóổn T gtứclàphảicóBiệt;ếu n khôncó g ệt bi ì th cũnkh g ôntghểlấycáì ig mà gọilàtổn.g 3.-Đồngtướng:Đồngtướnlà g cátướn i chg ungcùn,g dunòagh vớiau, nh khônnạigă u, han khônchtráig ốnau. gnh ưNh kèo ,cột,tườn,g má,i t uykhcá au, nh ưnnh gkhônnạigă nhaumàẩn v đồnghướnchg unềmột gv cáà. nhi 4.-Dị-tướn: g Dị-tướnglàcáctướnệt ênbgri , cánàiy, cáikia,hìntướn h g khônốn gi u, agnh mặcdùẫnv cùnaugnh dunòa gh đểvácgnh mộtệm inh ụv chung; ưnh cột,kèo,tườn,g mámột itrong cáà,nhi khôngcánàoốn gi cág ào,in dịtướng khônph g ảilàbệti tướn,g cũnưgnh đồntướn g kh g ôngphảilàtổngtướng. hưN mộtrămt đồngbạclàtổngtướn. g ổnT tướn g àgnylàtổngcộncủa g cáctờ b ạc:mộtờ t 50đồn,g tờhai 20đồn,g mộttờ10đồng(50+40+1=1 0 0).ữnNh gtờấy ig b ạc50,20,10làệtbi tướn.g ữnNh tờ g á giybạcà nyo,t hỏ, n ìn h ản h h,màusắckhác au,nh làdịtướn. g Mặcdùìn h htướngkhácau, nh ưnnh gcũnglàữnnh tờ g bạccả,nhtá chất "bạc"làđồntướn g . g 5.-tướn ànhT g:à-tướn nhT glàtướnthàựu. ng Sựchuncùn g đễ g rhatàn mộtcáì, gi đólà-tướn hàn . g ưNh cáiàlà nh sựthàựu n củacáccácột i ,kèo ,tườn,g má...v i ậycá,inhà đứnềph gv ươdi ng ệncôngdụngđễở,làtướn ành của g cáccột, kèo, tườn,g má...n i ếu lấythídụ10đồng,ì th sốàềntiylàtướnhàn của g hữnn tờ g 50đồng,20đồnvà10đồn g . g ờNh sựkếtọhp củaữnnh số g àềntiymàcóđượcsố b ạcđễ10 mauđượcmộtvậtgìđó,ưnh thếlàtướn hàn .g 6 Ho ạitướng:Ho ạitướnglàcáitướngđộclậpcủacácphp. .- á Nhưcột,kèo, tườn,g máitrongkhhợp i ctá vớiu, anh đễcáànht nà,hi ì th vẫnữgi cáđịa i vịêgrin củanólàcột,kèo,tường,máchi ứ khônph g ảiì v cáànht nhàmài chnóúg không colà n cột,kèo ,tườn,g máữain . Cũnnưhg trgkh o n hợp i nhsố tà b ạc10đồn,g các tờấy gi b ạc50,20,10đồnẫngv lànhữngtờấy gi bạc50,20,đồn 10 gvẫwữgi cááig trịêrgcủa in mổiứ. th Sáutướnnàgyphânralàmđối ba ,ọlà ig "Tamđốilụctướng". Tổn - ,g Biệtcùnđối g haun thuộcềThể. v -Đồn,g ị D cùngđốiuhan thuộcềTướn v . g ,àn-hT Ho ạicùnđối g aunh thuộcềDụnv . g ếu N chtạnúng hlấycosư n tửbằnàlà gvn m vídụì th ể toàhn ìnthan của h nólàtổntướn g ; g mỗibộphriênlẽ gậ như,tai mắt,mũilưỡilàệt bi tướn; g chấtvàng củanólàđồngtướn; g mỗibộphcó ận hìnhdáringkh ê cá làdịtướn; g mỗibộphận cộngtácòa h ệp hi ớiv aunh đểìmh h một thàn consưtửlàtướn hTàn ; g ưn nh mỗi g bộphđềận u cóphạmêbriệt ngv ,tựlậpcủanólàHoạiTướn. g Khchi útạnng nóih đếnổnT ,g Đồn,g àlà nhT nóiềph v ươding ệnể, tonhà Viên-dunbgìnđẳn h của g b ảnể th ũv trụ;khichúnóigta đếnBiệt,Dị,Hoạilàóin ề v phươdi ng ệnện hi tượniới g ,ấy trong mỗimỗisựvậtđềuphơibàyêrgẽin lẽkhác au.nh Teo h gki otrn nhHoêma-Nghi ì th Tổn,g Đồn,g àh,nT Tướnuộc thg vềmôn êvdun in ; g cònBiệt,Dị,Hoại,T ướnuộc gth vềmônbhàố ng hĩa(ng làhiễnlộ,phơi b àylaliệt).Mộtblà nê b ìnhđẳn,g mộtlà bên sabiệt.Nhưnb gìnđẳn h àsagv bệt i là tướntưc, g tươnhập, g iêndun v kh g ông.Tươtức ng nghĩalàcáinàytứccáikia,ưnh nướctứclàsóng;tươập gnh nhĩag làpậănh vớiau, nh dunthông u, agnh ưnh mặt gươnàyg àmặt v gươngkiaphảnchêùu i àohuavn khôncùn g màg khôngcảntrởì g au. nh Vìtươức, ng tươập, nhg nlìa ê tổntướn g thời g khônệt big tướn,g lìađồng tướnì tgh khôngdịtướn,g lìathànướnthì g khônohạig tướn. g Tómlại,êvdun in g khônlìa g bhàố, ng ngbố hà khônlìa g êndun vi ,g êndun vi gtứcbhàố ng bngố hà tứclà êvdun in . g Hếttháycácpháp đềuđủ6tướnấy, g khôngmộtphp á onàlàkhônviêng duntựg tại,tức,p hậ n khônạing .Vìtế h choênlà gọi 6tướndun ê v in g . g Đấylàý- hĩang uyề h ndiệu cúaHoêmhai-Ng ất nh êoừtnaiávg. h MườiLýHuyềệu nDi Củacácáp Ph Ha yMườiHuyềnMôn ságoàiN u tướnóign trên,cácpháp còncó mườilýuyề h ndiệu,haymườiđức tínuyềh ndiệu,màbộkihHon hiêam-Ng sớsaàbộov mTha HuyềKý n củaiNgà HiềnThủcóải i g tích h ưnh sau: 1.-Mônđồn ' ời thg đầyđủcácpháptươgứn n g'(đồnời gth cụúct tươươgn )ng nghĩalàtrogmỗi n mộtphápàođồn n ời gth cũngcóđủ,àmh chứatấtcảcác pháp kháctrovũgn ụ. tr hưN mộtọtước gin cóđủkhívịcủamuônàn,sôn g ,g biển. 2.-Mônộn 'r ẹp vàhg tụtạikhônạign ' (quảnệp hig tựtạiôv gạin ):Nghĩalà mộtọtlà vậig lớn,chưahẳnlàlớn,ậtgọilà v ỏnh chưahẳnlàỏ. nh ờ Nh cálý i dung ôn th ,g mộtỏậtnhv hưn đầumảilông,cóthểchứađượcưihtá màcònrộngmộtậtv ưnh ưthái ,cóthểnằmtrọđầu gon mảilông,màkhônchg t. ậ Đâymuốnnóirằn,g ph trong ápới i g , sựsựđãôv ạing ,dunôn tgh ,g thìquaiệm n ềsự v rộnẹp, hg lớnỏnh đềulàữnnh gdatnhừsuôn,g khôncó g iới êngb nhấtđịnữagih mộtậtnàvyới v một vậtkhác:Mộttỏvậnh ưnh trần vi có liêqua n đến n ũv ụ; tr mộtậtlớn v ưnh ũv trụcó liênquađến n một. thànvi oki nêCh hnHoêmhia-Ng có chép:một 'trong mảytrần, hếtthảycỏiước n rộnrải g ntụ'a '.đểải gi thíchýhĩang à ny, kithườnn gdạy:"SựLyw màđượcdunôn thg ,g tựtạikhônạinăg ". 3.-Môn"mộtềuvànhi dunuanhg khônđồn g g"(hất n ,đatươdun g n gbấtđồng): Nghĩalàvềsốlượn,g mộtềuhivàn vậtcóthểdungạp n lẫnu,anh màẫnv khônphg á hoạicátướn i rệt iênbg (lậ an p)củamỗiật.v ưNh muônàngọđèắp nth sáng mộttrong à,ianhg ọngà yọngkialẫnệp hi ới v nhau,ưn hn àonọẫngv có ánh sáêrgcủa in nó 4.-Môn"cácpháptươtức ng tụ tại"(chưpháptươngtứctựtại):Nghĩalàcác pháp cùngdun,g cùntức, g khônngạiă au. nh ưNh mộtpháp khbỏi mìnđồnh g vớicácphápkhác,thìể toàhn đềuơph in áp kia;nếumộtphápiếp nh thâu cácpháp đồnvềmìn g ,h ì th hếttảy h cácpháp kialạièmột v ơph in ápâu th iếp nh ấy.Cũnvíg ưnh chấtới vàng sắc,vàng hiph a p á ấykhôngrờiau. nh 5.-Môn"ẩnmậtỏõr đềuành"t (bí mậtẩnhiệncâu): ànht Nhĩag làmộtphpá cóềuhin phươdi ng ện,khph i ươdi ng ệnnàyển hi thìphươdi ng ệnkiaẩn;khph i ươgn diệnkiaẩn,thìphươgdi n ệnnàyển hi ;ẩn trong cóển hi ;hiểnẩnđắpđổiaunh mà àtựu. nh Sựẩnhiểncũnkh g ôngnhấtđịnhcáàoinsau cáàontriước,cũnkh g ông ăngại,chốngđốiu. nha ưNh mộtphtoượnbằn g ,vgàn khchi ú ýđếnàthì ngv khônthấyg cáđẹp i củapho tượn,g khchi úýđếnpho tượnì gth khônthấy g . vàng óm T lại,khcái đẹp i ển hi ì th ẩn vàng ,khàiểnnghv ì th cáđẹpi ẩn. 6.-Môn"vitếdungnhau,lậ na p"(vitếtươdun ng lậ agn p):Vitếnghĩalàỏnh nh màrõ. iệm àngr Môỵhỏậtvn ệm nhi nà ymàbaotrùmmộthỏậtnv nệm hi khác,mà khôncản g trởau, nh khônph g hoạiá cátướncủag au. nh ưNh mộtạth nướcbogồm a uiềnh hạtước, n mỗiạth nướcgồnềunhi óah chất,mỗióah chấtồm g ềuhin uyê ng ntử, mỗiuyê ng tửn ồm g ềunhi điệntử,giữaữnnh đi g ệntưcó cánhâni :Mỗithứđềudung aunh àavlậ n pau. gtronh 7.-Môn"cảnới gih tướnvõng -đà nhơg la - "(Nđà hơn lavõncãn g ới gih ):ơ Nhn đàlatứclàphiênâmchửIndralàcỏitrờiĐếích Th .TheoBàlamôn,ì th cỏi trên ời tr Nhơnđàla,cócámai lưới n bằnbgửuchâu chóiện hi đếnmuôntrượng,hạtà nyạy h khácphảnchếu i au, nh chóisáu, anhg lớplớp khôngcùntận. g Mônàyn cũnhưgn vậ y:mỗi trong phápcóềuhin phápkhác,uongtrhiề phápkháclạicóềuhin pháp nữa.Cứthếânnh mãilêchn đến o ôv cùn. gtận KinhHoaiêm-Ngh có chép;"Hếtthảy ếg th ới i đềuưnh mànlướiNđà hơn la". 8.-Môn""nơhnsựrõpháp, satrính ểu hi bết i "(phápsựểu i h phápsaải ginh ) : Nghĩalàờ nh sựmàểu hi đượclý;ưnnh kh g ilýđãrõ,ì th lýlạilarộn n là g mcho chụnểu thiag rộnsâu g xaquahiềun sựkhác.Đâymuốnnóitríểu hi ết bi lanrộng dunônthg gquasựật,v ưnh vếtdầulatrmặt ên nước,chỉmộtalửa ti bchừng á yrất xa. 9.-Môn"mườiđờicáchphápdịthàn"ập (th ế th cáchphápdịh)tàn:Đây muốnóin thờiagimặc n dùcáchbệt i aunh quá từ khứđếnện hi tạiquatươgla n ,i ưnnh gchínờ nh thếmàcácphp á đượctựu ành mộtcáchdễdà. ng Tạisao chời tiah aàgthmười in đờimàkhônchg alà i mđời ba ?Đánhlẽchỉnóiquákhứ,ện hi tạivà tướnglailàđủ.Nhưnmuốn g chamột i cáchrốt,orá ,nhvit trki ong nhchamười i đời ưnh sau;quá tgonr khứcũngồmcóquákhứ,ện hi tạiàtướn v la g ; i ện tronghi tại cũnồm g hưn tế h tvàroướn ng glaicũngvậy:bđời a mỗiđờichaỏinh nhchtà ín. Nhưnnếu g chiỏanh ưnh thếmàkhôncó g ýệm ni tổnquá g tsosánhliêệhn ới v aunh ì th cũngkhôncó g đượcýiệm n ời tvềh an. gi Vìế th chnchovềê ínệm in ấy, còn cộnmgtêh mộtệm i n tổn(tổng quá g ữatn) ,mười thànra . 10.-Môn"chủvàạnnươuanhg làmđầyđủcônđức g ságsuốt n oàn"ht ch( ủ,bạn,êinmiv cụ nh đức):Nhưchútađã ng ấy th ởcácphầntrên:cácphápươn ng aunh mà. ànht Nếutlấy a một php á làmchủ,thìcácpháp kháclàbạn.ủ Ch àbvạn nươaunhg làmđầyđủcônđức, g lớplớpkhôncùn g tận,g ưnh mặtgsátrăn ntrêg khôn,g chunqua g hđo n hvây an ữnnh ì gv saoấp nh ánhy,rồimặt trên đấtêuhibaon sônòign ,ồaoh lạiphảnchếu i sáánh sagtrăn ởo kh rênt ôn,g làmcho cảnậtởhv khắpơrạnin rỡ.g Tómlại, mườilýhuyềdi n ệunàycộnới gv sáutướnóign trcủa ên cácphp á là uyê ng nhânải gi thíchì v sao"sựsựđượcôv ạing "ph tongr ápới i g , vàcáchnghĩa mộtcachđầyđủioáglý"trùntrùng duyê g kh n ởi"màHoimêa-Ngh tônchủtrươ. ng III.-ƠNHÁPTUÀGƯ Gioálý cănbảncủaHoaiêm-Ngh tônđãsâuxamầuiệm, nh thìphươgph n áput tất hàn êncủn hi ph g ảicaosiêu,mầuệm hin mớiđưa-ả nhgià đếnchổcứucátunh .hàn Tựutrun,g cáongtr cphươphng áput nhấy, à b aphp á quávềphn ápớ gi sau đâyđượcxemlàcácphp á môngọtrnyếuàcó v ệu i h quảốt r ất o nhrá : 1.-ơnkh Ch ôngquán:"Cơ"hn có nghĩalàchật,ơnh khônghưọ; ngv "khôn"g nghĩalàkhônbị g sắctướnchg ph i ối,ăgạin . áp Ph quáàyn dựatn"lý rê phápiới g "màlập. ra Mụcđíchcủaphápquáànylà dứtgtìn ọ nv ,h rõchh,ơntá khiếncho-ả hàngi thấysắcmàkhônbị g sắcnạiăg ậnđược vàh rằntohể gàn làchơkh n ông;thấykhôn,g màậđược nh rằnđó g không pphảilàkhônẳn gh đo( ạnkhông)màonlà tà ch. ơnhtá Tómlại,phápquáà nyìnnh ấuqua th đượcsựđóiđãiiã g dốicủacákh i ôngcávà có, i đểậnhrõđượccái"lýcủa vũụtr (lýphápiới g )làchơnkhông"(đãiãi g ở)ntrê 2.-Lýsựôv gạin quá: n áp Ph quánàyytheo "lý sựôv gạin php á ới gi "màlập ra."Lý"làthểtáhanịnhsángsuốt;"Sự"làhìntướn h phg ạnậnh củacácphp. á Lý,Sựvôgạin ,nưh troph ng ầnoágilý căbnảnđãcóóin ởtrước,hĩang làLýàSự v khônph g ảihailoạichốnu, nhag ăcáng chau, nh màilại trá ,dunônthg hau. gn Lý,Sự ấuth suốt,êndun vi kh g ônngạilà nêọig "Lý, Sựôv gạin quá". n eo Th php á quánà y,ảàginh quasán tcásắc i tướncủa g mộtmảytrầnmà khámphárađượccáilý củaũv ụ. tr Tứclàquacátiướnưgh giảcủasựậtmàv thấy đượccásátnhiá gsuốt n củaứt nh ch. ơn 3.âu Ch bến i àmh dunquá g : n ápPh quáànydựacátrên lý i "Sựsựôv gạin phápiới g "màlậpra."âu Ch bến i "màlara,n ến bi óah cùnkh g ắptấtcả;"Hàmdung" làồm, baog âuth ếp hi n hết,dunthông gtấtcả."âu Ch ến bi àmh dungquán"làphp á quáhằm n mụcđíchhậnchânđượcrằn: g cáiphp á mộtiềuành v khônngạiu, anh lớnỏànhv trùnhau, gn dunếp ghin lẫnau, nh lớp lớpkhôncùn g gtột,ẩnện hi tựtại, đồnời thg tươtnức g tươập, gnh âuth ếp, hin dungthônnhaug chođếnôv cùngvô,tnậ trùmchứacảvũtrụobla a . eo Th php á quánà y,ả àginh quasán tcáLýi ơmột in Sự,rồidomộtSựấymà mỗimỗiSựkhcá cũnđề g uấy th rõ.Hàả ginh lạiquámọn Sự i tứcơiLý, n rồitheo Lý ấymàmỗimỗiSựđềudunôn thg . g IV.QUẢVỊTUCHGỨN eo Th HoêmhiaNg tôn,iải g o-tẫnáhv khônph g hoạiá ếth giantướn;g nóimột cáchkhác,khônph g ảiphủtế hận antướn gi màg cóể th tìmấyth ảigi thoáở mộtnơi nàokhác.Ngaytrgohế n agnài y,ếu n ià h ả ng phânbiệtđượcchânọ,ngv khửtrừ điđảo ên ,khến i chotâmthanịnhđểcùntgạihậ hất n trí:Đólàải gi thoá. uaQ ệm ni ềải giv o átcủa h Hoêmhia-Ng tônnàykhôngkhcá vớiThaiên tôn,nghĩalàđều chủtrươmột ng cáchlạcquanrằnchg úsang àPậtkhvhn ônsag i cách:khônchgnhậ ânđượclýùntr gtrùngduyênkhởi,sựsựvôạing phápiới g , là chsaúng h; n ácgi ộng đượcchânlý trlà ên t. ậPh V.- KếtLuận Homêa-Nghi tônì v ytheobộkicanh ất onh củatậmàPh htànlập,được ên liệt vàohạnêonviág,hĩang làoágilýêotinmãn vhà .Vàcũnì vg làoêniávgcho ph nê ảicầnmộtcătrín ônth glợimớitueo th được. Vậ yàgiả, nh trướckhmuốn i lựacođườn n nàgyđểếnti bướccầnphảicân ắc nh cho kỹlưỡ,ng nhấtlàcầnphảitìmcứu êhing mêth chothấuđáo.Nếuấy th ón khó hiểuquácaođốiới v căcơn củamìn,h thìtốt,ơnh êntìmmột cođườn n gkhác, bởiì v cođườn n ognà,cuốicùncũn g gđưađếniải g o átcả.h hưnN nếu g quý vịotậnàhấycăcơn củamìncó h ể th theo kịpáoilý g uyềh n diệucủaônt này,thìđócũnglàmộtdiễmphúclớn. Tríuệ t quývịsẽnếmđượchương vịacatnh oất nh củađạoệm inh mầu,vàsựtucủa ành quý vịcũnmag uđếnđích,ì v quývịđãotheo rè cođườn n ẳn thg đứn g để g lêđỉn n núih"gải i thoá".Baoiờ g con đườnẳn gth đứn g cũn g gkhóo,trè ưn h n mag uđếnđíchnữnhơ gcođườn n gvòng quacọnh .ấn gTrovn đềut nhcũnà gvậy. 8.- am T LuậôgnT ay h làán T Khh gôn gTôn .-I DuyênKhởiLậpgônT Tônàyn căncứovbàộa luậnsauđâymàànthlập,là ngọiê TâmLuậtônn . 1 BộunTr luậ .- g ,n ồm g cóốn b quyển,doàBồ iNg táLoTọ nglà h m,ra mục đíchchínhpháchấp củaểuTi àừavTkè h mmộtphầnphụđãphásalầm i củaoạign đạo. 2.-BộBáchluậ,n ồm g cóiquyển ha doBồ ài Ng tĐềá Bàlàm,ra mụcđích chínlà h pháchấp củagoạin đạo vàkèmmộtphầnphụpháchấpcủaểu Ti . ừaTh 3.-BộThậpNhịMônluận,gồmcómộtquyển,cũndo g gàiLo n Thọlà ng mra, mụcđíchphácảểu Ti àoavnThừạig đạo. Tómlại,bộa luậtnđây, rê đềuphásựêchinth ấpsalầm i củaểu Ti àừavTh onạig đạoàmục v đíchcuốicùnglàlàmsántỏg ghĩan lý sâuxa,mầuệm inh củaĐại ừa. Th Tônàyn đượcạnth àởhn unrT gHoagđời tron TDaoầndocônđức g hoằng dươgcủa n àCưu ing MaLaập, Th àtđời vrong Đườndo g côngđứccủaĐại gàin sư GiaT ườn. g II.-TônChỉVàGiáoýL ănc bản hưN chtđã únag thấyội trong duncủa g baBộluậncănbảnóin trên,chủ trươcủa ng ônt nàylàphácácđiệuchtà ấp,nêuybà chálý. nh eo Th mTa luậtônn ,làchấp cóbốnlo ại: 1.Tchà ấp củao ạing đạo:oạign đạotứclàữnnh ghọcphaáihytônogiákhác vớiĐạot. Phậ oNạig đạoị v khônấutgh õr lýã ng khônvàgphp á khôn,g êntheo chấp chặttàkiến,ưnh tàơn,h tàquả,khônơmà nhg cóquả,cóhơnmàkhông quả...nhữncág chi ấpầy n cầnphảiđảphá. 2.ấp Ch trướccủaTểu i aThừỳđàmtôn:ểu Ti Từaỳh đàmtôntứclàCâu xá tôn.ôn T nà ychủtrươglý n ã ng khôn,g phápữu, h ghĩan làchorằncág ã ing ơthânin ười ng làkhôngcó,ưn hn cág cpháplàcó.uaQ iệm n salầm i ềph v ápữu h ấycầnphải phátrừ. 3.ấpCh trướccủatậôn ànhT :T ônàny,tuychủtrươảng phápđềukhôn,g ưn nh glạichấp cái"không"ấylàật"có"h (ậtcó h mộtcáikhôn),g chứkhônếtbig rằncág "kh i ông"ấycũngkhônotànhglàkhôn,g chêocần n phảiphátrừ. 4.ấp Ch trướccủaười ng tuềĐàv ừa: ith ười Ng tuềĐại v aThừkhôncòn g ữnnh gchấp trướcmêlầmã, ềngv pháp củaoạign đạoểu vàTi ,đã ừaTh đoạntrừ ữnnh gthànkiếnchấpcó,chấpkhôn,g chấpđoạn,chấpườn th ,g ưn nh còn g cómộtsố ười ng ômchặtcásở i đắccủamìmh,he ng óin "có"thìsaàovcó,he ng óin "không" ì th trệàokh v ông,he ng óin "trunđạo g "ì th chấptước r untrvề đạo g .oncần êCh phải phữnátrừnh chg ấptrướcấy. Cóười ng hỏi:Tamluậntônchủrươ t ph ng tnưáhà ,trên cóể th ọlà gi đầyđủ lắm,ưn nh gcònphầnển hi chì ánth ưnh ế th ào?n -Xiưatnh :áhết P tà,tứclàiển h ch. ánh ácũn Ph tgứclàlập.Trừmêtứclàộ. ng Nhưậvytchà ấp đãb ịphá,ời th chánhlý tựbày,goàisự n phátà,khôncó g chánlý h ngàorữaiê . b ộTrong "tma luậhuyề n nghĩa"có nói:Sựphiển tháà chph ánh ânlàmbốn loại: 1 ámà . Ph khônâu, thg ĩaghn làtrướcmộtđốiủ th óin khônghợpđạo,thìchỉphá màkhônâu. gth 2.âu Th màkhôngphá,hĩang làđốivớingườichủtrươợp ghn ới v chânlýì th chỉcầnthâu màkhôngph. á 3.Cũnph g ámàcũntghâu,ghĩan làđốiười vơing họcđạomàcònđầylònmêg chấp,thìphảiphátrừchỗ mêchấpâuvàth lạionghiáĩamàhọđãiểu h lầm. 4.Khônâu thg màcũnkhg ônph g á, đâylàtrườnghợpkhiđãutiê trbalo ừ ạinói tn,rê quymột về chậtướn ơhn g:đếnđâytì h đãxalìanóiphô,bặtdứtệm i n lự, khônthể g óin rằnph g á,khônthể g óin rằntghâu. ủ Ch trươph g n áphiển átàh cháàhtrên ycó thểcôđọtobrốn ng chửsau đây:"Trunđạo g báất t ". runT đạo g tứclàđaolýêindun v gcũnọ iglàđệứt nh nhĩag đế,hĩang làcái chơnlý cùngtột,khôngì. hơn Bátbấttứclàtámcá"Bất i "(chẳnph g ải): Bấtsa,nh bấtdiệt,bấtườn th ,g bấtđoạn,bấthất n ,bấtdị,bấtla,i bấtxuất. Hiểu rõtámcá"Bất i "ấy,tứclànhậchânđượcghĩan lýcảuTrungđạo .ãyúnChtag e ngh bkệ ài sauđâytrong"Trunđạo g "thìrõ: Bấtsi,nh diĩc ê bấtdiệt Bấtườn th ,g diệcbấtđoạn Bấtất nh ,diệcb ấtdị Bấtlai,diệcb ấtxuất tuyết ănhgN thịânnh duyên iện Th diệtchưhý luận gã N khểủ th lễậtPh ưCh uyết th trunđê g ĩất nh Giảnrộn g gđoạnănàtrêvy,ônPhaVăng Hùm, n quyển gtron tPhậGiáotriết họcđãết i v nhưsau: "Nhấtiết th ạnv ửu h gện trohin ới gi đềusidi hn ệtvôthường". Sidi nh ệtvô ườn th ưgnh thế,uyê ng nlàvìkhôngcótựh,tán màbởiânnh duyêmên sivọnêg nh ả ragi ữu. h ế Th tụcì v gọki nv ến,chnê ấp lấycáả ig ữu h đó.Chântríthờiphủđịniả hg hữu màtấy hận làkhôn...si g uê ệt vi đượctấtcảữu h àvôlàcáqua i ệm ni tuyệt đốiấy, phảiết bi rằnchg ưphápđềudohânn duyênsihra. n ưCh php á uy t làữuh ưnnh màg làphthườn i ữu. gh Hữu, màphườn ith hữug là ả gi hữu.Giảữu h tuylàữu h màphihữu.Hữumàphhữu, i thờicùngvớivôcó khác gì?chChonê ưpháptuylàvạnữu, h hưnn uyển g là êhin khôn. g Lýể th củachânư, nh tuylàkhôntgịch,bấtsinhdiệt, màbởión sachnhra ư pháp,chóoên làcăcủan ả gi ữu. h Đãlàcăncủaỉag hữu,thờimặcdùlýể th của chânưnh làkhôn,g ậtranóh làphkh i ông.Nhưthế,chânnhưlàkhônmàg không ậtlà h khônchg oêncùngvớiữu h có khcá gì?Vìế, th rôùtlại,chânnhưtuylàkhông tịch,mànóuyểnlà êhin hữu. Hữu, khôn,g acáih êtocùn nhià aungh ỗnh hiệp. Trunđạo g oichraàng ổ chấphữu cùnchg ấp không. III.- BaThờiGiáoýL ph Trong ầntônchỉàáogilý v căb nảnóin n,trê chấy túnahg m-Ta luậtôn n bác tấtcảcáctônphcủa ái ểu Ti àmộtavThừ phầncủaĐại-ừa. th Nhưndù g ểu Ti ừTah ha yĐại-ừa,th cũnglàdựaGitrên áo lýcủaĐứctậcả. hP Vậy,bcá cáctônphtrgoáin cácđạoật,Ph tứclàtếp, ág i n bcá áolý gi củachậtPh ăng? trậa,Th khônph g ảitế. h TấtcảlờidạycủaĐứcPhậtchỉcó mộtchấtchunglàsự ải gi thoá,hưn tất cảnướcđạidươchng ỉcómộtmùiị v làmặn.óiậtPhn racácpháp môn,đềuđểđốitrịữnnh ph g ềnảo i củachsagú n nh.ười Ng lươngydõitùyeo th chứnbgịnhmàchuốc, oth uốc th khôncag o cấp,làbnhịnhlàhay.Cũnthế, g căcơn chsaúng hnkhônđồn g au, gnh chphêno p á môncũntùy g eo th đómàcósabiệt. eo Th m-Ta Luậntôn,ì th ogiálý củaĐứcậtchPh ailàmbời tah kỳ: ời T-h kỳthứứt nh , tạivườnLộc-Giảvìcácbcậ căntríhẹpòi h ,óiậtnPh pháp Tểu i a,Thừ tâmcảnhđều có.thời Trong kỳnàyì v cầnphảiphácáichấptựvề tchá , ần th ãng củaộng đạo,ậtPnóihê "phápduyênsanh", xácđịnhlàậtcó. h ời T-h kỳthứa,ih ậtvPị h cácbậccătrín bcậ trun,g óin "php á tướnĐại g -ừath", chỉrõđạolýuy- D thức"cảnhkhôntâm g có"ế t(h ới gi ện ih tượnkh g ônậtcó gh ưnhn g tâmức th ậtcó) h .Cũnời trgho n kỳnà y,Phậtlầnồih phátrừchổchấtcủaị- Nh ừtah vềlýduyêsan tậcó, nh mànóilýduyêsan ấy nh chỉlàả gi dốiưnh tuồncó g màôi th , vìhọ sợchvề ổchơnkhông,ph nê ảiđể"giãữu" h lạiđễdìudắtọ. h ời T-h kỳthứba,ậtvị Ph cácbcậ ượn th gcăntượnh gtrínóiáoirlý ag "vô tướng Đại-ừat", h ện bi bạchtâmcảnhđềukhôn,g mộtmựcbìnhđẳnlà g chơnliểuĩangh . Đếnời th kỳàn ymớithậlàchổốt r orcủa á Đại-thừa,chủrươt duyê ng nsaấy nh tức làtánkh h ôn,g mộtmựcb ìnđẳn h ,g iêdun nv cảg đế hai ch( đế, ơn ục t đế)khônạign . T lại,ời óm th kýthứất nh ,phgoạiátrnừ đạo ,chỉdạyTểui với ừtah áogilý tâm cảnđề h u có.ờiTh kỳtứ h a,ih ôn t h gcảTểui avàmột thừ phầncủaĐại-ừa,th m(Ta )ới ừvath áogilý cảnkhh ôn,g tâmcó.ời Th kỳứ th ba,chỉcóNhấta,thừ vớiáoglý i tâmcảnđề h ukhôn,g hưnn cág kh i ônđâyg tứclàchơn"chơnkhôn,g diệuữu". h IV.- hươn P gáp Ph Tuàn h h útađã ngCh thấyởcácphầnởtên,r chủrươ t của ng Tm-a luậôn nt làphát,à à v dochổphtấyáà làiển h chá. nh Vậ yì th phươph ng áput ncủa hà ônt nàylàlàmsao ậnrõh đượchữnn chg ổsalà i mmchấptrướccủaongạiđạolàcáctônphikh á c, á tức làchứnộ.ng Muốnvậy, tứcphảitực h ph hàn ápquá"bn tábấttrungđạo ". Bátbấttứclà:Bấtsi,hn b ấtdiệt;Bấtđoạn,bấtthường;b ấtứt hn ,bấtdị;b ấtkhứ, b ấtla. i Khônộng đượctmá mónấytứclàkhônrõg chơnđếvàtụcđế;màkhônrõg đượcchđế ơn vàtụcđếì th cũnkh g ônthể g àothnấy ậ đượcýghĩan củauntr đạo g . á Ph quáànycóuềhin aiđo p g ạn,mỗiaiđo g ạnquáềmột vn phầncủa"bátbất ";chẳnạngh ađoig ạnứ th ứtnh quávề"bn ấtsi,nh bấtdiệt";giađo ạnthứhaiquáềnv "b ấtđoạn,bấtthườn..."g . mỗi Trong aiđo g ạnưnh thếphảiquáămn câu: 1.-Câu thứứt nh :"ttcó hậ si,nh ậtcó h diệt". Aáylàgiảết thi tậcó h sadi nh ệt ưnh thếaườn tingh chg ấp,đểmàbtá.ấp Ch hưn thếọiglàđơtục n đứn ( rivềmặt gên ếth tục),tứciênlà h ênchthi ấp (chấpmộtbê),n chưaệp hi ới v trungđạo . 2.-Câu thứi: ha "khônsag nhkhôndi g ệt".Aá ylàchấp khônsag hkh n ôndi g ệt làmthậ,đểmà. btá ấp Ch hưn ếth là gọi đơchn ,ơn cũnglàtêhichn ấp,khônệp hig với trunđạo g . 3.-Câu thứb: a "gả i sahiả ng diệt".Aáylàả gi lập cósựsanhdiệtphátxuấttừ nơibấtsahbnấtdiệt. Đâytứclàtrunđạo g ế thvề tục. 4.-Câu thứtư:"giảbấtsagiả nh b ấtdiệt".Nếu sahdi n ệtđãiả, g thờisựbấtsanh b ấtdiệtcũnglàả. gi Aáylàtrunđạo g ềchv ơnđế. 5.-Câu thứm:nă "khônph g ảisadi nh ệt,màcũnkh g ôngphảilàkhônsag nh diệt".Đâylàduniệp gh cảtụcđếvàchơnđếmàtìmralýtrungđạo .ậThtvy,thậ tướncủa g php á ới gi khônsag hdi n ệt,màcũnkh g ônph g ảikhônsag di nh ệt.Đếnđây làbăĩtdứtlờinóiphô,tâmệm i n lự,màchỉờ nh trựcquamới n đạtới t . ămnTrog câuày, n thìbacâucuối(câu từ ứ th đến ba câuứ th ăm)n ườn th gọi làmta trun(gblý a untr đạog . ) Vìthếchtrogph nê ápqúàny, a ười ng ườn t ah g nói:dùnmnăg câuvàbalýunrt gđạođểquansát. nđây Trê làchỉđưaramộtsốíth dụềmột v iađo g ạntrogph n áp"phápuntr g đạobất tá ". Saukhquái ết nh ađo ig ạnứ th nhất"bấtsih,n b ấtdiệt",ihàả ng tếp i ục t ađo gi ạnứ th alàih "b ấtđoạn,bấtthường".Vàcứưnh ế th màquáchn ođếnhếtmtá cái"bất". Đâylàphápquábiệt êngr củamta luậtônn .ratàiđườn ênNgo gtu,nhà hàiả ng còntùyeo th căncơmàut cácphápmônkhácưnh Lụcđộạnv ạnh . h V.QuảVịTuChứng Gioálýđãcóphânchtàchianh đế ơn àtục v đế,hì t quảvịtu chứncũn g đứn g g aph vềih ươdi ng ệnmàxét. 1 ơnđế: . Ch Nếuđứnềph gv ươdi ng ệnchơnđếmàxétì th khôncó g ấn v đề chứnghaykhôngchứn,g ậthaànPykhônt,ậhànPg ì v mêộng vốnkhôn,g inễm h tịnđề h ubìnđẳn h ,g hếtthảychúsang nhxưanaylàPậtrồi h . 2.Tụcđế:Nếuđứnềph gv ươdi ng ệntụcđế,ì th căcơn chsaúng kh nh ônốn gi g au, nh nsự ê tuchứncũn g có g chậmcó mau.Vớiữnnh căg ncơrấtlalợi nh ,ì th trong mộtệm ni cóể th tựu hàn "cháquánh bnất át ", chứnđược g quảật. Ph ilạiTrá ,với ữnnh gcăncơchmậ lụt,ì th trảiquađại ba kiếp tuạnh hlụcđộ vạnhạn,h mớiđược àPhtậ. n Nếutuầntựmàến ti ìth phảitrảiqua52quảvị.gcáTron ctônkhácquý độcả gi cũnthườn g gnheóin đến52quảị, v ưnnh gchúntôig chỉnêudamàhn không nóirõnộidung,đếnTma luậnàgoy, tr nêchútôi ng tưởntnêrìn g bhàyrõ một lầncávề cquảị v ấy,để và saunầy,khqua i cácôn t khác,nếuquýđộciả g cóặp g lại 52quảị v nà y, cũnsẽ g khôngcòngỡ. bn 52quảị v ấylà: ập Th tín(mườibậclấyđứclà tin mốc) g : 1.Tíntâm2.htấn Tin tâm 3.Niệmtâm4.Địntâm h 5.Huệtâm6.Tíh tâm 7.Giớitâm8.Hộ tâm 9.Nguyệntâm10.Hồihướntâm g ập Th ụ: tr ụrT làntrụ. a Cácị v Bồtkhá mới i phátâm,ụantr ơmười in b ựcàyn màut ,ành ncầu trê chứnđược g quảPhật,dướihóađộchgsaú n . nh p Thậ trụlà: 1.áp Ph tâmụtr 2.Trịđịaụtr 3.Tuhtrụàn 4.Sahquý n ụrt 5.ươPh tện ngi trụ6 .ántâm Ch ụtr 7.-Bấtối th trụ8.Đồnchg trụơn 9.áp Ph ươv tnửg trụ10.uáQ đản n htrụ ậTh ạnh h:Mườibựcnàychgtuúrọn hạnhlụcđộềuinh cáơnh cạnh kh p h ác,. ọlà Nênig hạn. h Mườihạnhlà: 1.Honhaỷạnh 2. h uiêNh íchhạnh 3.Vôuế nh hạnh4. Vôạnnhtậ h 5.Lysiloạnạnh 6h.ện Thi ện hi ạnh h 7.Vôtrướcạnh 8. h Tônạnhtrọng h 9.ện iTh php á hạn10h.iơntện Ch ạnh h ập Th ồih hướng:Hồinhĩag làxoayề,v Hướntức g làxuướn h . g Hàả ginh đem mườihạnhnà ymàquyhướnềbanơisagv u đây: /a Xo aysựvềlý,lấychươnh tế hậ màlàmchỗchứn. g b/Xo ayơvềquả, nh lấyđạoôv ượn th Bồ g đềlàmchỗsởcầu. c/Xo aymìnơười nhvềgi , mộtlònbìnđẳn h ,g phổđộchsagú n . nh Mườihồihướnglà: 1-Cứuđộ chsaúng ,nh lychsaúng htướn n hồig ướn h ; g hĩang làcứugiúpchgú n samành khôngchấptrướcềsự v cứuúip. g 2-Bấthoạihồiướn h ; g ghĩan làkhônbiờ aog thốitâmcứuúp gi chsagú n . nh 3-Dẳngchưồi tPhậ hướng:ghĩan làlòntừbcứu gi iúp g chsaúng ncúh bằn ng g chưPật. h 4-íCh ứt nh thếxứồih hướn; g nghĩalàlòncứu g p giú chúsang mỗi nh việcđều chuđáo. 5-Vôcôn tận gđứctạnồi gh hướn; g ĩaghn làchấtchứacôngđứcvô. ntậ ùy 6-T uậth ứt nh ết thi kiêncốện ith căồi hn hướng;nghĩalàuậth eo nth hết ảy th călà n nbềhchặt. 7-Đẳngtâmtùythuậhứt n ế th chúsang ồihn hướn; g nghĩalàđemtâmbình đẳngtùythuậết nh ảy th chsaúng h. n 1.ư-Nh tướnồi gh hướn; g nghĩalàcáccônđức g hồiướn h vềgtựchtnhá ơn ư. nh 2.-Vôrước t vôphượcải ig thoáâmồi h hướng;nghĩalàkhônchg ấp trước khônbrànguộc, mộtlònải gi thoá. 3.p á-Ph iới g ôv lượnghồihướng;nghĩalàướn h vềph g pá ới gi khôncùn g . gtận Bốnmươiquảvịtnrêày(Thậptín,ập Th ụ, rt p Tậh hạn,h ập Th ồih hướn)óign tugianvềhơ p tậ tùythuộcvàoKiếpA-ngkỳ tă thứứt nh . ậTh địa:Mườibựcày, p n ì v tómâuth cáccônđức g ữu h ôivà ,vi dùnlà g mt ự ,tnhá cùnglàmchỗươn dựa ng chắcchắnơncả h chosựut hạn,h êọlà nig Địa.Mười địalà: 1.Honhaỷđịa2.Lykhổđịa 3.áp Ph quađịa n 4.ệm Di huệđịa 5.ắnNanth địa g 6.Hiệntiềnđịa 7.Viễnàđịa nh 8.Bấtđộngđịa 9.ện iTh uệ h địa10.p Phá vânđịa tập Trongh địa,mỗiđịacòncóbatâm:p, Nhậ Trụ,Xuất.Khừiabước v àomột v b ựco,àn gọilàập nh tâm.glú Tron cở yêtbronực g ấymàtu,gọilàụtr tâm. Saukhi tuptậ lâurồi, cầnbướcquabựckhcá gọi làxuấttâm.Batâmấyđềuphảitrảiquatrăm ànsốg kiếp.Từkhập nhi tâmvềsơđịa(tứcHohỷ an địa)đếnThấtđịa(tứcViễn địa hàn )phảitrảiquasuốtmộtkiếp A-tngkỳ ă tứ h . hai TừBátđịa(tứcBấtđộng địa)đếnp Thậ địa(tứcPhápvânđịauộc )th vềkiếp A-ngkỳ tă thứb. a Đẳnác: gi Khđã i mãnquảp Thậ địaì th ọlà ig Đẳnc, giá làđịavịđãgầnđến quảật. Ph iệu D c: giá T ứclàtquả, Phậ tựmìnhđãácig gộ, n lạigiácộng chgười on ,tríáci g ộng vàcôngphuut đề ành uđượcđầyđủ,khônể thg nghĩọêbilà ngà Diệuíag c. Bựcà nyì v cáclậuệp nhig đãết h sạchàvkhôncòn g phápì g phảiọhcữan ,êọlà nig Vô-ọhcđạo. VI.- KếtLuận ưhN chtđã únag thấyở cácphầntrên,Tam-luậôntn chủ trươ"lấy gn phlà á m tp", ậ phátấtcảhữnn sự g chấptrướccủađạoo ạing ,củaTiểu-ừaTthỳ-đàm,củaànht ậtPônh àcủa v cảmộtsốười ng tu theoĐại-ừa. th chNhận ânđượcữnh n gsựsailầm ấytứclàộng rồiđấy.Cođườn n gđiđếnchânlýkhôngđâukhácơncoh nđườnmìn g h đi.ưnhN muốn g khỏilạcđườnàchgv mậ b ước,ì th phảidẹp tấtcảhữnn ghìnbhóng phỉn-ph h ờhữnànv chg ướnngạiậtrvênđườngđiấy.Mộtkhisựphádẹponàh àthì n chânlý tựiện ênh bà y. eo Th iển th kiếnchútôi ng .Tamluậôn nt khôngphảilàmộtcođườn n T ug ưhn cáctônkhác,màđúơlà ngh mộtcữaAủi:ữnNh ả à-ginh muốnđitừểu- Ti aừhyt Đại-ừaĐốn th iáog,ayh Vioiáthì êng phảiđiacữa ng TmẢia luậntôn.Đếncửa Aủinày,iả hàn-g b ịlụcso átmộtcáchkỹlưỡ,ng nếucòn ai maeo ngth mộtmónành lý"chấp trước"gì,ì th khônthể g quacửaAủiàyn được.Hà-ảkh nhgi đi i quacửaAủi nà ylàphảiôn th gsuốtcácấn v đề:có,khôn,g sa,nh diệt,ườn th ,g đọan,ất nh , dịv.v... Vậ ychúntôig mogmỏi n quývịật-ửPh muốnđixaàoế vth ới gi Trun-đạo g hay Viêoniágthìãy h êncứu ghi chokỹTamluậtôn n . ú cCh quýđộcả ig ácôn t nh . g 9.- CâuáX ôngT ay H LàHữugônT I.-DuyênKhởiLậpôngT Tônàyn thuộcểu- vềTi a,thừ phtáxuấtbộtừ luậCâu n xácủaThế- ài Ng ânTh .bộ luậCâun xálạidựaeo th ý-ghĩan củabộkiĐại nh Tỳ-Bà-Sa(Mang abhsavi cast)ra màthànlập.BộluậCâu n xáđượciTrần Ngà -Chân-Đếdịchàtruyề v san Tàung rất sớm,hưnn ềsavg ub ịthấttruyề. n ađo igTron ạnđầuầy, n Câu-xátônchưathàn mộtôn t phệt ênbáigr ởTrungHoa.ChỉđếnkhàiHuyề Ng -Tđi rang thỉnki h hởn ẤnĐộởtr về,đemdịchlạiộb luậ. n Câuxáàđệ v ửt củalà gàiN ĐạisưổPh Quang dựaeo th bộluậóin trmàên rbộa "Câu xáthuậtký",àPáp Ngihv bảolàmbộ "câu xáluậsớ" n thìCâuxátônmớinhmột tà ônt àđược v ạnth àhởn unTr gHoa. Nhưnhết g đờiĐườnđầu g(từ ế th kỷứ th VIIđếncuốithếkỷthứIX)ì th tônànylại dầndầnsuyàườn tnhv địa g vịquachgtrọn opháĐại i -ừathkhác,thíchhợpới v tết ri ọhcàtâm v lý củaưn hn gTrunHog ơ. ah n II.-TônChỉVàGiáoýL Cănản B 1.-Tônchỉ:Tônnàychủ trươg"nn gãkhônph g p á hữu", nghĩalàkhôngcóật h ã ng ưn nh có g ph thậ áp. Đốivớicáctônáogkh i ácì th chủ trươcó g n mộtcátã, hậngi chủ tếườn th g ất nh ,mộtcáli i ồn nh trườntồng bấtến bi ,mặcdùmọsự i vậtđổiaty, h sốnha gychết. eo Th Câuxátônì th mộtcáã ngi ưnh ế th khôntể gh cóđược,vìmọsự i ũvậtrog n trụ,kểcảcongườiđềuả i g hợpmàh,àtn chứkhôngcómộtậtgì v đồnhất gn vàbất bếni .Đâycũnlà g chủtrươchng uncủa g cácoiáph g áikháctáoậ. rPhgin Điểmsai khácữagi Câuxátônới v cáctônphkh ái áclà:Câu xátônì th chủtrươp áPhng ữu, h kh trong icácgiáopháikhácì th bảorằnph g p á khôn. g Pháphữu,ĩangh làbảnể th tậ h tạicủacácpháp,ayh óin một cáchdễểu i h ,ơnh nguyênliệu sanhracácsựvậtrog n vũụ, tr làthườncó, g làcóật. h íTh dụ:coười ng khôngcóã, ậtngh nhưnữnnhg g uyê ng nliệulàmracoười ng ,ưnh ũng uẩn,tứđạilàậtcó. h 2.-Vũtrụquag: n Câu xátônphânệt bi ũv trụạnv hữuralàmữu h iph v pá àvô ph vi áp.Hữuiph v ápchỉềện hiv tượnện hitrogn tượnới gi , có sadi nh ệt, chuyển bến i .Vôph vi áp chỉvềcảnới gih thườntrụ, g khônsag hdi n ệt,chuyểnến bi ,cũntức g làchỉvềlýể. th Hữuph vi ápồm g có72món,àvôph iv ápồm g có3 món,cộngtấtcảlà75 món,ayh 75php. á ĐỒBIỂUVỀ75PHÁP 1sắcphápăm-N că: n Nhãn,nĩ, h tĩ,iệt th ,thân. ămN cảnh:sắc,a,tnh hương,vị,xúc àmột v vô-ểu bi sắc 75PHÁP72php á 1tâmphp á ãn Nh -thức, nhĩ-thức,haytĩ-thức,ệt ith -thức, ữuh tâm- vi ươv gthânn -thức,ý-ức. th 46tâm-sở01Đại-địapháp. php á 10Đạiện -thi -địapháp. 6Đại-ph-ềão ni -địaphp á 2Đại-bấtện -thi -địapháp ểu- 10Ti phão iền- địa - pháp 8Bất-tịnđịa -h pháp 14.bấttươưnng gph hàn p á 3phápô-v iTrạch v -diệtvôi v ph-trạch i -diệtvô-vi Hư-khônvô-g vi ph Trong ạmỏvinh ẹp h củap tậ sách,chtúnôig khôngthểđisâuđễải ig tích h ph gtừn áp mộtđược.uy T thếđễcómộtý-ệm in vềcácloạipháp ấy,chúngtôixisơn lượcđạikhásai uđây: Sắcpháp:phàmcácó i ểth hưàcó nátv cáhtán chchướnạing đềuuộc th vềsắc pháp.óm g1onhTr uộcth ềsắc v pháp,ồm g cómnă căămnvà cản,h ì th độcả gi cũngbiếtrồi, khôngcầnphảiiải g nữa;cònmónthứ1làôv bểu i sắccầnphảigiải ích th .Vôbểu i sắclàcáisắcpháp khônbểu gi ện hi (oàph giran áp trần),đólàđốitượng củaýcă. n Tâmpháp:Cũnọlàgi TâmVương,vìón cógnălựcchủđộnhưng ônvuag có quyềchn ủtrươmộttrogn ước. n Tâmvươncó g btn: aê Tâm,ýức. tvàh eo Th câuxá luậì: thn "nóm h góp cácptậ quánmàkhởiragọilàtâm;ghĩn gợi n gọilàý;phânbệt i gọilàthức". T sởphp:là âm á cáphi ápsởữu h phụuộc th củatâmươv ,ng nưh cácôngquan phụuộc th àoquyề v san sửi củaônuagv ,ayh cácânnh êviph n ụuộcdưới th sưđiều khiểncủagcho n ủ. Bấttươgưnn hàph gn áp:Cóthểgọitắtlàcáiphp á b ấttươgưnn ,g ĩangh làcác pháp khônuộc thg vềsắc,màcũngkhôntghẵnuộcềtâm, v hưnn glàkếtquảcủasự ếp ti xúcữaig tâmàsắc.t v íh dụhưn sự "sựđược" Làmộtphápbấttươưn gn g.Khtađược i mộtcáì, ig "sựđược"áykhônuộc tg h vêăscpháp,cũnkh g ônthuộc g ềtâmv pháp. "Cmàái tađược"làsắcpháp,"cánỗii nỗiuiv mừn"g khđược i làtâmpháp,còn"sựđược"khônthể g liệtvào sắcphápayh tâmphápđược,ì v thếchêoọlà nig b ấttươgưnn hàph gn áp. Vô-vi-php: á nghĩalàữnnh ph g áp khôngsadi nh ệt,chuyểnbiến,vượtựoàgiran dốiđãi.Vôôm vig cóbapháp là:trạchdiệtôv ,vi phitrạchdiệtôv àhưvi khônôgv . vi Bảymươilămphp á àyn bồmt aog ấtcảsựvữậtrong trụ. Sựũvậtrog n truĩchlà rai mhailoạilớnlà:hữutìnthếaàkh invg íế th . a g in Hữu - tìnhtếáưc ntgi làtoể nhà chúnsag ,nh cósựsốn. g Kh- íế th iántưc g làcản hoàn màh chúngsaươnh ovđể àng sốnưgnh đấtcát, núi,sôn,g à,nh cửav.v.. Xétvềphươdi ng ệnthời,agin ìth ũv trụlàvôỉth vôchun,g nghĩalàkhôncóg lúcbắtđầuvàcủnlà g khôngcólúcchuncục, g màchỉcó sựatyh đổi,bến i chuyển ôi th .ũTgvorn tụr cóằn h hàgsathế ng ới gi ,ế th ới gi nà yà,tnh ì th ếth ới gi kiahoại, đắpđỗichu. oha n Tuyế, th ênmỗi gri thégiới,kh từ da i chthàn ođếnkhêuti diệt, phảiquabốnaiđo g ạn,(ành t t rụ,hoại,khôn)ồm g mộtđạikiếp,tứclàmộtàng trhaămi támchụcệu tri ămn (1.280.00. ) Xétvềphươding ệnkhônan,tgi ì h ũv trụộnr glớnkhônthểg tưởngtượngđược .Trướcđo têni nvịỏnh ất nh củaũv trụlàế th ới gi (nhưthếới gi ỏnh màtđa a gởn đây). Họ pmộtàế thng ới gi mớithàndmộtểu ti êthế in ới gi ;họp mộtàntiểu g êế thni ới gi mớithàmột n tunr êếthing ới gi ;họpmộttgàrunn êế thing ới gi mớithànmộtđạiiênthếới gi .Nhưthếmộtđạithêế in giới gồm(1.00*1.00*1.00một ) ệu gàtrni thếốw gi hỏin ư(nh ế th iới g chtađa úng ởng dây).hưnn trovũgn ụtr khônph g ảicó mđạithiêế n giớimàcóvô lượnôgv sốđại êéthni ới gi ;choêntki g ườn tnh òign la:thậpphươtrvần ing thếới gi (mười phươế tnhg ới ig uềnhi ưnh cátbụi)hayp thậ phươhằn ng àsahg ế tngh ới gi (mười phươế tnhg ới ig uềnhi ưnh cátsônhằn g g). Xétvềphươdi ng ệnphẩmchấtthìũv trụchailàmbtaầnbấc g caoáp th khác au, nh củnọlà gi tamới gi ,ah yb acõilà:dụcới gi ,sắcới gi ,ôv sắcới gi . ục D ới i g làcõicủaloữu ihà tìnchh ưẤnĐộ xalìađượcdâmdụcàthực v dục. dục Tongr ới ig có sáuloạichúsang là nh tiên,h ,nơh taula,sú csih,n ạng quỷ,địa ục. ng Sắcới gi làcõicủalohữuài tìncó h hìnhsắctốtđẹp,đãrờiỏb đượcdâmdụcvà ực th dục.Cõinà ycó bốnbậclà:Lysahnlạc ỹ địa,Địnsah hn ỷdụcđịa,Lyhỷdiệu lạcđịavàXãệm ni athnịnđịa h . Vô sacới gi làcõikhôngcóìn h sắc h . cácloữu ihà tìnsah ntrocõi hg nàychỉ có tâmức th màthôi. Cõià nycủnchg alà i mbốnngbậctừ caấp, oth thônườn tgh gọi làtứkhôngthiên:khônvôg bxứ, êni Vôsởữu h xứàph v itưởnph g ph i tưởn i xứ. g 3.-Nhânsaqua nh : n chúngsanhóichun,g vàcoười ng nóiê,ring dođâumà có?Vàđờisốngchúsang có nh átrị gi ưnh tế h ào?n )Theo a câuxáônt ,ì t h chsaúng sở nh dĩbịxo aychuyểntrovòngn gsatnhửluân h ,làdo"nệp ồi ghi cảmduyêkh n ởi",nghĩalàdomêo ặc h màtạoệp, hing dotạo ệp hing màcảmọthcácquảbáo. ế Th olà nàgọi hoặc?Họăcnghỉalàmêmờ,khônság suốt ng ,khônbết gi đâulà phải,đâu làtức rái làvô mi,hn mêg.ọ nv Hoặccóalo ih ại:b ổnohặcvàtùyhoặc,Bổn hoặclàsựmêlầmcộigốc, củnlà gọi căbản n phnão iề ,ưhn m, tha sân,si,mạn,,nghi áckiến.Tùyo ặc h lànhữnmêg lầmdựaeo th bổnhoặcmàphátsi,nh cũngọilàtùy phiềnão . sáTrong u bổn-hoặcóin trên,thìmăn oặc h đầu:am, th sa,nh si,mạn,,nghi vì tnhchá ấtchậm-lụt,nsâu ă gốcrễtgorhâm n tâmchúta,ng rấtkhódứttrừ,gọilà nê ũ-ng độn-sử(sửlàsasử, i xúsử; i ữnnh ogặc h nàysaikhiếnmộtcáchềmti tà,ng sâu kínloữu iàh tìnhlàmchochsaúng cứ nh luẩnquẩngchotrn ổ mêlầmlà ngọiê độnsử). Còno ặc h ứ th sáu làáckiến,ì v chtánh ấtnólanhlẹ,khônănsâu g gốcrễgtron âm th tâmàdễ v dứttrừ,gọilàên lợisử. Aùc-kiếna hylợisửồm g cónămứ th là: âm Th kiến,Biêki n ến,Tàkiến,kiếnủ, th ới givà cấmủ. th ânTh kiến:làchấpmộtcáchsailầmrằncág thâni dogũn uẩnả gi hiệpànylàcó ậtngã. h Biênkiến:làchấp sailầmrằngcáântih nà ychếtrồiì th tiêudiệthẳn,khôncòn g gìcả(đoạnkiến)ah ytráilại,chấp cáântih à nychếtồir ,lihồnn vẫncònmãimãi ườn (th gkiến).Nhữnsự g chấpấylàmmấthẳnlýtrungđạo,ọinglà ê ên-bki i ến. -ki Tà ến:làchấpữnhn gđạo lý mơhồtàbậyvbàciá ữnnh glýơnquả h chơn ch. ánh Kiếnủ: -th làchấp chặtkiếnải gi salầm i củamìn,h màkhônchg ịueo th đờicác b ậcển hi á. thn Giớicấm-tủ: h làữgi ới gi sai-lầmưnh hữnn ới ig khổạnh của h o ạing đạo.v v ... ữnoDnh gbổn-hoặcàácv kiếnóin tênsar isử, chsaúng tạonh racácghiệp, n làmnhânquảchaunho àkh v ênsai u khichochúngsaphnh ảixoayần v mãitrgo n satửnh luânồih .ệp Nghi cóbathứ:ý-ghiệp, n tứclàtựsuynghĩ,àđọ nh của ng ý ệm; ni gữ-n ệp, nghi tứclàsựóin ; năg ânth ệp, nghi tứclànhữnhàngđộnvềthể g xác. ghN cóbhlà iệp atán :là,nh dữàvôký(ghĩan làtrunbgình,khônglà,nh không dữ).ệphiNg làtnhìcóquảoblà á ,nh nghiệp dữì th cóquảodữ. bá ònC hiệp ng vô-ký ì th cóquảbáokhônglànkh h ôndữ. g ghN là,nh cũnưnhg ệp iệp nghi dữ,đềucómườithứ: Mườiệp hing dữlà:ết ig hại,ộm tr cắp,dâm, tà óin dốigạt,nóiêuith dệt,óin chai rẽ,óin độcác,amth lam,ữ, ậngi simê. Mườiệp hing làlà nh : khôngiếthại,khôntrộm g cắp,khôntàdâm, g khôngnói dốiạtg , khôngnóiuêthi dệt,khônóign charẽ, i khônnóig độcc, á khônamgth lam, khônữ, giận khônsig mê. uả- Q obcủa á mườiệphing lànvàmười h nghiệpdữcómauvàchậm,nghĩalàcó khixảyratomột ng đời, có khabđời ih saumớiọquảth o. bá Khthờii kỳcảmquảchịuođã b á xácđịn,h thìọlà ig địnệp. nghi ilại ráT ,htì gọilàbấtđịnệp. nghi Bấtđịnệp hngi cóithứ: a mộtlàquảđã báo địnmàh ời th kỳ chịuquảbochá ưađịnh;hailàcảquảoời àtbvhá kỳchịuquảđề ob á uchưađịn. h b).Tnđây rê làóin lýdoìv sao cósựện i h diệncủachúsang ế ntrohg ới gi nà y.ưới D đây,chúntôig sẽnóiđếnitárị g củasựện i h diệnấytheoquaệm ni của Câuxátôn,tứccũnglàquaệm ni củaểu- Ti oậtiáaPhg. ừ uaQ ệm ni ấy,khôngxalạgìđốiới v chúta. ng Đólàcõiđờilàmộtbểkhổ, ấy, trong chúsang nđa h glặn n ụp, h ôitr lă,n sốnchg ết.ười Cong khổì v sa,nh lão, b ệnh,tử.ười nogC khổvìyêuaunh màphảixalìa,ét gh aunh màphảichunsốn g ,g muốnmộtđàgmàn ực th tếđưađimộtẻon .ongười C khổ vìtrời ai ,ạnn nước:bão, lụt, chến i ,-tranh trộmcướpv.v...Cgười on khổì v sốntrgmộto n oncản àh mêh mờ, tốitm, ă khônbết gi đâu làt,hậ đâulàgiả,đâulàạnh ph h ú cchânthậ,đâu làảoảnh ảgi dối.ười g Con khổì v mođược ng trườntồng àmcõiđờilạiôv thườn,g luônluôn bến i đổi,cóđó khôngđó,cóđómấtđó,ưnh mộtòtr mộnuyễn gh .ười Cong khổì v tưởnrằn g có g mộtcáthậ-ã ing làmnồncốt g chosựsốn,g uần th ất nh ,tựtại,ờ g n đâu cáNigãấylàả gi dối,khôngcóậtvì h bịocản hàn hchph i ốilàmcho điuê đứn,g đảo đi. ên Tómlại, cõiđờilàmộtb ểkhổlàmb ằnước ng mắtcủatấtcảchsaúng . nh III.-hươn P gáp Ph TuHành 1.-Tứ-diệu-đế. Muốnải gi obtgàiáhraể n khổmêmôn nh của g cõiđời,Câu xátônchủ trươg n phảitueo th pháp"Tứ-diệu-đế".T ứdiệuđếtứclàbốnlẽchânậtđưa h ười ng tuàhn từcảnmêh đếncảnộ, ngh từcõiđa bTaà ukhổ,đếncảnớihgi ết Ni btịch àn t ịn. h ệu -Di đếứ th ất nh chỉõr chười o ng tuấy nhtà cõiđờilàđaukhổ. ệu -Di đếứ th achih ỉrõchười gon tutấy ành đượcuyê ng ânnh củasựđau khổgcõi tron -bTaà. ệu -Di đếứ th bachỉrõcảnới gih anlạcsau khkh ira ỏicõiđờiđaukhổ. ệu -Di đếứ th tưchỉrõconđườntug để ành điđếncảnới hgi anlạcNết i bn. à Bốnệu Di đéấytứclà:khổ,p, tậ diệt,đạovậy. 2.-ập Th hị n ânnh -duyên. Vớiữnnh căg ncơlalợi nh ,ì th có thểtueo th php á Thập-hị- n ânnh -duyên.ập- Th nh ânnh -duyêlà ị- n 12ânnh duyêkế n ếp ti eo th hau, n làmânnh , làmquả,khến i cho chsaúng hph n ảimãimãixo ayvầntrgbể o n khổ satửnh luânồih .Mườihainân duyêấy n là:ôv mi,nh àh,n ức, th dasắc,nh lụcthập,xúc,ọ ,th ,ái ủ, th hữu,sa,nh lão tử.Mườiiânhan duyêà nyưnh mườiòn haiv xích g nốilivớiền aunh làmthànmột chuổixích,khônbết gi đâulàđầu,đâulàcuối.Nếucắtđứtđượcmộtvòngxíchì th chuổixíchấytấtphảiphảiđứtđọ. an Đốiới v kẻtuà,hn muốnchấmdứtsahtửn luân hồi,thìcámắc i xíchcầnphảib ịcắtđứtlà'. ái Aùiởđâytứclàluyến. ái Vìluyếnái mới nê cóthủchomìn,h rồiủ' 'th sa' ữu' ra'hn '.Vàtừđó,cávòni sag tửnh lạitái diễn.Vậykhôngcó',ái ì th khôncó g ữu' 'h ',khôncó g ữu''h 'thìkhôncó g 'sa',nh khôncó g sa' ì h'tn khôncó g 'lãotử'',ghĩan làkhôncó g khổđau. IVQuả VịTuChứng 1.-NgườitutheophápTứ-diệuđế,ếu n mau lắmì th cũnph g ảitrảiquaquab a đời,cònếu n chậm,ì th phảitảiqua60kiếp, mớichứngđượcA-laán,-h lafcõicao ất nh củaàTVăhang .n Trướckhichứnđược g quảị v A-la,-hán ả -gihàn tuầntựchứncág cquảdưới đây: Tu-đà-hoàn,uTà dịchlàập N h lưu,hayDựlưu,ghĩan làbắtđầuập nh vàodòng á. Tnh ư-T đàm, -hà uT à dịchlàNất h la,i hĩang làcònphảiđầuàoaicõi vth ục- D ớigi mộtlầncuốicùnữagn ,đểtuàchhn o rốto,rá rước t khivĩnễnhvi xarờicõinà y. A-na-hàm,uTà dịchlàBât-lai,nghãlàkhôngcònphảiđầuàoaivcõi th ục- D ới gi ữan .Hếtbựcà nylàđếnquảvịA-la-. hán A-la-hán,TàudịchlàỨn-cúg hayng Vô-sa,hn nghĩalàdứtbỏđượccáiđiều mê lầmtrogcõi n Sắcới gi vàVô-sắcới gi ,khôncòn g phềnão i , khôncòn g chịusatửnh luânồi h ,vượtrakhỏibacõi,hưởnsự g cúdườn ng gcủaêhàânvnti .Bậcànyọlà ig b ậcVô-ọhc,nghĩalàkhônph g ảituhọcphápì g ữan . 2.-Đốivớilốituuyê D iác, n-g nghĩalàtueo th lốiquán12ânnh duyên,ì th quả vịkhôngcócharềuinh tầnb gậc, chẳngquakhđa i tung htì àn là gọi uyê D -gían c hướn,g ĩangh làđilầntớimụcđíchcủasựut là nhà quảuyê D ác. -gin Cònkhtui đượcđầyđủ,dứtmốimêlầm,chứnđược g chânlý,thườnhưởn g được g cávuii giải otcản ngáhr Niết h -bàn,thìọilà g Duyêiácn-g quả.Vịchứnđược g quảnàythìgọi làBích-chư-Phật,tứclàvịPhậtựải gi otáchh o mìn,h ưn nh gchưacóể th ácgi tha. Từkhbắti đầuut chnhà đến o khchi ứnquả g uyê D ác, n-gi thờiagidà n ắnngi khcá aunh tùytheocăcơn củakẻtu: nhà óiv căcơn lanlợih ì th ítracũnph g ảitrảiqua bốnđờituluyện;ới v căcơn chậm lụtì th phảitrảiqua10kiếp tu. ành V.- KếtLuận Câu xátôn,mặcdùchỉlàmộtônt phềutrnigohá ônt phcủa ái Tiểu-ừa,th ưn nh gcóểth đạidiệnmộtcáchgầnđấyđủchophTiểu- á từáoậa. Phgi Bởiếth , Câuxátôn,chtagúcó n ể th hiẻu mộtcáchkhátườnoálý tậngi căbnảnph àv ương pháput của ành ểu-hànTig atrquá gohừ n khứxaxưa. hưnN kh từg tôn i nàyđượclậ ànht pởTrungHođếna b âyờ, gi ời th đã agin trôi quamột hơn ăm.àng thời Tgorn ainấy, g chắccũncó g ềuinh sựbếni đổichongtr i ếtti .tChúnôig rấttếc i khôngcóuềhi n li tài ệuđểêcứu ghin mộtcáchđầyđủữnhn g bến i chuyểncủaôn t à nyquaời th sự vgianà tồntạicủaón goện rhitn tạiưnh thếnào. Dođó,chtôiúng tđề àhận hị ng vớiquýđộcả gi ãy h xemnàbyi ưnh mộtb ài êhincứu g vềmộtgmười tron tônpháiởunTr gHoa,chứchưaphảimột'cođườn n 'g hoànbị,hướndẩn g trựcếp ti quývịvàosựtuluyện.úngtôi Ch muốnóin ,ếu n quýị v ấy th căcơn mìnhtíchhợpới v áoglý i Tiểu-ừa,th màmuốnb ắttayoàvsựtuluyện, ì th cũngcầntìmđọcthêmuiềnh nữacứu êvànghi chođếnơđến in chốn,đểkhỏilạc hướnsag iđườn. g 10.- àn Th ậnghTôt .-I DuyênKhởiLậpgônT Tônàyn thuộcểu vềTi ,ừaTh ycứàovýghĩan củabộtluậ àhận n,dođóọ ig làtàhôn nTậ . BộtluậhậTàn do n Hagàin - lê-b ạt-ma(Harivama,n TàudịchlàCưu-ma-la- đà(Kumaraladha)thuộcphểu iTá Từaát-đa bhà làm,ra àokh v oản90g ăm, 0n sau khiđứcậtích ThP p aậCnh ếtni bàn.ưNh chútađã ng bết i quagph otrn ầnlịchsử truyềoiáởng Aáđộ, n sau khđức i ập htnP ết ni ,nbà phTiểu á achThừ arthàing uiềnh óm, nh iải g tích h kinhđiểncủatPhậkhôngiốnnhau. g thấy Nận uy ng cơcó ể th làmcháotậgisuy Ph đoisư fv khônđồn g qua g đi n ểm`voềágilý củacáctôn pháiấy,àHanig -lê-bạt-mađãđemết h tâmlựcàtrív uệuyê t bánccủamình,rúalý t thủyt in ogcán cb ộkinhluậcủa n Tểu i a,Thừ làmabrộtànhluậ ậ n.Sởdĩgàin dùnchhagi ữ "Ttànhậ"đểđặtchntê obộluậcủa n mìnlà h ýành muốnóin rằng: ữnnh glý nghĩabtroộng luậncủaminhlachf ânật,h đúđắn ng oớintvàh áoglý i cănbảntbroganạngkinhđiểncủat. Phậ màthưận thế,bộtậhTluậ àn nlàbộ luậcó n thểêuti bểu i mộtcáchtrunựcg thg áolý i củaTểu i a. Thừ Vàcủnì gv átrị gi chânchínầy h màbộậtluậnhTà được n truyềnsaunTrng g Hoàđược av iCưu- Ngà ma-laập Th đời trong aotần gi dịchăTàu, ravn gồmcótấtcả 16cuốn,chlà iar m202phẩm.ưnNh gmặcdùđượcười gn đờiâm h mộ,bộluậàny phảiđợiđếnđờiNamBắcềutri mớithàlậ n pmộttônngtức riê là"Tậtôn hàn ". II.-TônChỉVà GiáoLýCănBản Tônàyn chủ trươg"nn hânkhông,áp Ph không". ưhN chtđã únag biết,eo th Câu-xá-tônì th ơnhkhônnhưng ph g áp lạicó.ànhT ậtôn h ,đixahơ,n cho rằnghơnkhônt,hậg màpháp củnkh g ôntg. hậ Đểải gi thíchchủ trươ"hgn iakhôn"g àny,tlậ àhậTn phaimôn r là:Thế wóigi mônàĐệ v ất nh nghĩamôn. 1.-ế Th ớigi môn:Mônnhĩag đenlàcửa;Thếới ig môntứclàcửacủaế Th ới gi ; nóimộtcáchthônườn thg ưnhg àngyan ythườngnói, "tế h ới gi môn"tứclàđứnềvg "phươgdi n ệnthếtục,phươdi ng ệntươgđối n "màquansátsuyluậ.n Xátvềphươdi ng ệntươđối ng ,ìth ơncũn h gcó màphápcũncó. g ây, tThậv eo th sựxét ậnh thônườntgh g,ì th tcó a mộtcáthâni ;tađi,đứng,nằm,nồig ;tacó mộtcátâm i đểsuyxét,phânbệt i ,ớ nh chuyệnquákhứ,tínhchuyệntươla ng i?Thế màbảomàkhôncó g gã n ìth ậtlà h vôlý.Lạitrgki o n cũn nh tghườnnóig :taườn h g tựàtagừăụvn ữgi lấyta,làmlàtựnh mìnhđượchưởngđiuề là,nh làmdữ,tự mìnchh ịuưởn h quả g dữ.Vậynếubảorằnkh g ôngcóườing ,khôncó g ta,ì th ậtlà h ới tivrá hậxétn vàlýluậôn thn thườn g . g Xétvềcácphápcũnậgvy,b ảorằngkhônì gth cũnglàvôlý.Nếukhôncó g sắc phápì th làmsao cóânth t,a có cảniới hg chunqua g tanh?Ừ,thìthânta,dogũn uẩnlà sắc,thọ, tưởn,g ,ành thức,giảợp h mà. ànth ữnNh ứ gth nàycũnlà g pháp cả.íTh dụ nếutachchia ẻcáisắcpháprhỏatàn mãi,ì t h cuốicùng,dùhỏn đếnkhôntghể chachi ẻđượcữan ,cũnvẫng làsắc,chứsắckhônthể g charmài ànht"khôn"g được .ược Ng lại,nếuđãlàkhôn,g ì th khônthể g đemcái"không"ấyânnh lênmãimà àtnh"có"được.ũnC ưgnh ọtrongáhc,dùcóhânn êubohina lầnới v cosố n khôn(der g o),ì th khôncũn g ẫngv làkhôn. g 2.-Đệhất n nghĩamôn:Đệất nh nghĩamôn,a hychơnđế,làóin ph về ươndi g ện tuyệtđối.Đứnềph vg ươdi ng ệnnàymàxét,ì th Ngãáp Phvà điềulàgiảcó,chứ khônthậcó. g Khnămi uẩnhòaợp h thìtạmọlà ig ta; khmină uẩnì tranh cáấyy i khôncòn g ữan .Vãlạicáitaấy, trolú gn ccònsa,ềnhti thìmõiphú,t mỗiây gi cũng đềucóayth đổi,ếnbi chuyểnchứkhônuần gth ất nh làb ấtbiến. cCá phápcũnậgvy,tươđối ng mànóiì th có,hưnn tuyệt g đốimàxétthìcũng khônthậcó. g cCá pháp cũngdoânnh duyêòa nh ệp hi màtạmọlà gi có,chứkhông ể th cómộtcáchuyệt t đối,ghĩan làkhônthuần g hất n àbvấtến bi .Vìế th chtoêậnPh dạy:"cácphp á đềulàưnh uyễn h nhưhóa".KiBánh ã tnh cũnóign :"sắcchẵngkhcá ì g khôn,g khônchg kh ẵng cá gìsăc, sắctứckhôn,g khôntức g sắc"...Tómlại,đứngvề đệhất n ghĩan mônmàxét,cácpháprốtorálàchơ-kh n ôn. g ơn-Chkhônlà g ếth onà ? ơChn-khôngcó nghĩalà:chơnpháp củacácphápũrogvtn tụr ốn v làchơật,nh ưnnh g khônph g ảilàcó cácìn h tướn h ưgnh cáchìntướnh giảdốimàgười n đờithường ấy th ởchungqua.hn Cái"có"vàcái"không"ởđời ongrt ,đốiới v chânđế,hayđệ ất nh hĩang đế,đềuải g dối,khônật. gh ết ênbiN cá"kh i ông"iểuh theoghĩan chđế, ơn khácvới"không"iểu h theo hĩang tụcđế.Cái"không"củađế ơnCh thìọlà ig Cơnhkhôn; g còncáikhôncủa g Tục đếlàcái"không"đốiđãiới v cái"có"mààh,nt đólàkhônới ig .Chơnkhônườn gth g vắnglặngtịchdiệtoràicáang đối i đãicủa"có"và"không"phàmtục.ònC khônới gi chẳngqualàcásắc i đốivớinhãncănđóthôi.ơkh nCh ônkhg ôngphảilàsắc; không ớigi mớilàsắc.Chơnkhôn,g khônấy thg được.okh anCh ônkh g ôngđốitượn; g không ớigi thuộcvềđốitượn. g ơkh Chn ônglàvôlậu.Khônới gi làhữu lậu.ơnChkhônlà g vô,i v Khônới gi làữuh .vi 3.-Tươgqua n ữangi Thếới gi môn(Tụcđế)àĐệ v ấtnh ĩangh mônđế) (Chơn : eo Th đểhất n nghĩamônìth chơnlý củaũv ụtr vốnơkh nCh ôngtịchdiệt,vắnglặn; g eoth ế th ới gi mônì th cóngười tavà ,cósắcàkh v ông,nghĩalàcóã ng vàphp. á Vậ y ì th ữaig Tếh ới gi mônvàĐệất nh môncótươquagn ì ng ớiv aunh không?Làmsao mà ơChnkhôntgịchtịnhlạipháp sanhragãvàpháp,nghĩalàtừchổơ Chkh n ônlại g phátsarachnh úgsan àsơnhv đại hàn địa? ậtôn àhnT cắtnhĩag :đólàvômi. nh cCá phápũvtrogn trụ,thểốn vnhtá vắnglặng,tịchdiệt,hưnn ì gv do tâmtưởnvọng ph g ânbệt i màcórốilo ạn,lăxă ng . ng Nóimộtcáchrõơ,ghnrà b ảncủa h tán vũtụr ốn v làkhôngcóã, ng khôncó g php á ưnnh gvì"hmón ai chướn"mà g ấy th cóã ng ph và áp.Hamón i chướnầy g là: ão iền)Pah chướn,g tứclàcácệp nghi chướnvềKig ếùno ặc h Tưhoặc.ướn Ch g àn yvìchấp cáitamàệt thi có,ênmớisacánh cphềão ni ,ối r lo ạnâm th tâm,chướng ạing đạoết Ni btịch àn tịnh.Chướnàgny, troCâugn xáluậ,n ì th ọlà ig "táễm hni ôvô". tri b)Sởricht ướn: g cũnọlà gi tríchướng.Căbản n củachướnàgny,làchấp các phápậtcó, h làmchelấp cátônhiáv điênđảođốivớicáccảnmìn h ha ybết i ,làm chướngạin đạoBồđề.ướn Ch àgnycâu trong xáluậlà ọing "b ấtiễm nh ôôv "tri ( khônnễmhig ôhưnn ẫngv thuộcềsiv mêkhônbiết g ,ì v làmchomìnkh h ônchg ứng rõđượcchlý) ơn . 4.-84php: á Nhưchtađã úng ấy th âu trgCon xátôn,ữnnh iện gh tượncủa g ơ nh saũvành trụ,đượcphânà75 tnh pháp.eo Th thTônậàn ,thìânnh sa,nh ũv trụ lạiđượcchathàn84 i pháp.ònC p áPh tướntông lạich1athà0ph ni p.á Nhưthế, chtnêểuúhaig rằnsự g phânchraít i ayh ềuhin pháp chỉlàmộtvấnđềtươđối ng , chứkhôncó g hĩang hấtn định.Sựphânloạicácphp á ày, n chỉcó mộtmụcđíchlàđể êhincứu g cho rõhângnrà sa,nh vũụtr màôith .84pháp màhtậôn Tàn đãphân loạilà: 14Sắcphp: á 5,Căn 5Trần,4Đại. 50Tâmphp: á 1Tâmươv g,n 49Tâmsở(sovớiâu C xátôn,thìcobTâm a sởlà Hânhớn (tán ở)h ,Yểmmnhà(t á chán)vàThùymiêvàCâun xátônép gh ànht mộtTâmsở,cotôn Tàhận ì th chialàmhailàThùyêm)àNi v . 17sắc Phi phi-tâmphp á (tứclàBấttươgưnn àph hgn áp).Vềloạinày,Thàn ậtônh bâuơnCêh xátônbph a áp:thôn Tàận hợp""Mạngcăn"àv"Đồng phận"lạilàmột,ưn h n lại g êm: th Lão, Tử,màPh phu vàVô tác(tứclàVôbiểu sắc bCâuên xáôn t ). 3Vô-iph v p( á hưn Câu bên xátôn)Trạchdiệtô-v ,iv trPhạch i diệtvô-Hư vài khônvô-g . vi III.-hươn P gáp Ph TuHành ươPh ph ng áput của ành thậTônàn cũngầnốn gi ưgnh củaCâu xáôn t ; ưn nh gvìCâuxátônchủrươ t "nng ơkh nh ônph g ápữu"; h cònậtônhTàn thìchủ trương"nơhnkhônph g áp không",en n ềphv ưpưnph g p á ut của ành thậTàn tôn,đặcbiệtcóiph ha pá quálà n :ã Ng khônquá g áp àPhnv khônquá g n. 1.-Ngãkhôngquááp àPhnv khônquá g n: )Ngã a khônquá g n:ưnh quácágtron ibìnhkhôngcóước, n thìọiglàKhông. Quáthânn tadoămn uẩnòah hợpảgi tạmmàcó,chứ khôncó g mộtcátachi ânật. h ápPh quáànymụcđíchlàậrõnh lýã ng ơ()nhkhông,nêgọilà"ã Ng không quán". áp b)Ph khônquá g : n ưnh sau khquá i cán biìnkh h ôncóg nước,lạiquáêmthn mộttầngữan đểthấyrằn,g ể th chấtcủab ìncũnh gkhôngchânthậ.Aùpdụnph g p á quáà nyântronhg ười ng ,ả hiàng điđếnkếtluậnrằng:khônữnnhg cág talà i khônthậ,g doũng uẩntạo; ành t màchínhcácpháptạogũran uẩncũngkhôngchơn ật. h Aáylàphp á quáềph vn ápkhôn. g 2.-Batâmvàdiệtđế:Phươph ng ápnàycũnần g ốngi ưnhg aph ih ápquá,ntrê ưn nh gđixamột hơn tần,g nghĩalàkhônchg ấp có,hưnn cũn g gkhônchg ấp không. Batâmlà: )Gia ảdatâm, nh tứclàcátâm i chấpữnnh iảg dah,n ưnh chấpngườitalàcó ật. h Đốivớisựchấptrướcnày,àả nhgi dùntríg huệmàquansát,ết bi nóđềulà ơduyê nh hòan hợpmàsa,nh tứcchứngđượclýơnkh h ôn. g áp b)Ph tâm,làcátiâmchấpphp á thểămn uẩnlàthựccó.Đốivớisựchấp trước nà y,àiả nhg dùngtríơChnkhônmàg tbỏ, rừ ấy th đượcphápkhôn. g c)Khôntâm g làcátâm i chấpcá"kh i ông"làtậcó,h nghĩalàđãquáết bin được ơã, nhg p Phá ã ng đều khôn,g màlạichấpcái"không"làật. h ưNh ế, th chấp "có" đãlàsai,màchấp"không"lạicàsang ơn. ih Vậ yphảiquáã, nNg áp Ph đều khôn,g mà cáikhôngấycũngkhôncó g tướngnắmb ắt,tậấy nh được,hưn khônới gi .Rốtlại chỉcòncái"Cơhnkhông"làchơlý n tuyệtđối,"có" goàiran và"khôn"g củaphàm tục.ĐếnđâytứclàDệt i đế. IV.- Quả VịTuChứng Vềquảvịtu chứng,ôn t nà ycũngiốnưgnh Câuxátôn,có27gbực, từn tứclà 27ị v Hi. ềnThá )Dựa lưuhướng:Dựlưuướn h ,g ghĩan hướntới g dòn; gthán óin một cáchnôm na,ả hàngi đangđidầnđếnđểp ậh n odòn và á,gthn ưnh chếc i uyề th ndađi ng trên dònsôn g cog ,n đểàovcosôn n cág . i Dựlưuhướnồm g có3bựcsauđây: 1.-Tùytínhàn:Tùytínhngĩalàe hng eo th lờidạycủacácbậcđãchứnquả, g rồivàtuin p tậ theo. 2.-Tùypháphàn:Vịnàykhôncòn g đợicóhữnn lời g dạyb ảo củacácb ực átiền,h ưn nh chg ỉuậth eo nth cháph nh áp màựt ut . nhà 3.-Vôtướnhàn: g Làbậckiếnđạo,ấy th đượcchlý ơn củalýdiệuđế,trívôlậu đãphtsaá . nh )Dựb lưuquả:Tứclàquảut đàon. hà Bựcàyn đãdứthếtữnnh gkiếno ặc h trgo n b acõi,dựàodòn v gthánđạo. c.)hứt N laướn ih g:Bựcnàyđãdứtđượcămn phẩmtưoặc h ởcõiục D ớigi , đaướn ghn đến g quảNhứtla. i d.)Nhứtlaquả: i Bựcnàyđãdứtđượcphẩmtưhoặcthứsáu ởcõiDụcới gi , ưn nh gcònphảitrởlạimột cõilầncuốicùnứt (nhg la)ởi cõiDụciới g . đ)Bấtướn hoàn g:Bựcà nyđãdứtđượcph hai ẩmtưo ặc h thứb ảyvàthứtámở cõiDụcới gi ,đa và gtun để ành ướn h đến g quảBất,hoàng làquảravònthoá Dục g ới gi àkh v ôngcòntrởềDục v ới i g nữa. e)Bấtoàhnquả:Bựcnàyđãontdứt àh được9phẩmtưởcõiDụcới gi ,cho nêkhôngtrởềcõi v Dụcới gi ữan .Quảnàyồm g có1b ựcưhn sau: 1 Tunr b: .- gan Bựcà ny,saukhiởcõiục D ới gi ừachv eết, sắp sanlê h ncõiSắc ới gi ,cátânih trungấmtuycònởàokh v oảntrung iganmàđãdứtrừcát cmêlầm phiềnão củacõiSắcới gi ,oaànêvgyNiết. bàn 2.-Sa: nhba Bựcnàysaukhilêcõi n Sắcới gi , chẳnbgaolâu thìoết àNiv b; nà ấylàdosựsiăđườn vngềê gtuđạomàmautớivậ y. 3.-Hứuàbhan:Bựcànysaukhsai ềcõi nvh Sắcới i g ,tumãi nhtáià khônnghỉ,mààovđượcết Ni bn. à 4.-Vônhba: à Bựcà nytrálại i , sau khsai ovàcõi nh Sắcới gi ,vìtrễnãiđường tuàn,h ànquả hêt dù chmậ đến,ưnnh gcuốicùngcũnoết vàNig b. nà 5.-Lạchuệbn: a Bựcnà ysau khsai àohnvcõiSắcới gi ,lạilầnđượcsaàonhv Sắccứukínhlàcõicaohất n ởcõiSắciới g mớiết vàoNi bàn.CõitrờiSắciới g có địn,h cóuệ, h bựcàyn làmuệh làmvuiêọlà nig "Lạcuệ". h 6.-Lạcđịnbn: hà Bựcà nykhônchg ịuếtàovNi ơnbicõi à Sắcới gi ,màcòn muốnchuyểnsalê nh cõi n HữuđảnhlàcõicaocủaVô sắcới i g ,mààoết vNi bàn. cõi Tongr Vôsắcgiớiàn y, chỉcóđịnhmàkhôncó g huệ,giả hàn lấyđịnhlàmuiv , chọionêglàLạcđịn. h 7.-Chuyểntể:h Bựcà nysau khởi cõiục D ới gi ,chứnđược g quảDựlựuàv Nhất la,i đálẽ ng saềcõinvh Sắcới gi hayVôsắcgiới,hưnn ả gihàn lạichuyển saovàcõi nh ục D iới g màtu,ành chứnđược g quảBấtonrồiàh àovthẳnnag yNết i b. àn 8.-Hiệnban:Bựcnàykhônsag àonhvcõiSắcới gi ,Vôsắciới g , cũngkhông cầnchuyểnsa,nh chỉtup tậ gmột ortn ời th kỳ,chứnluôn g bquả, a ồir điẳn th từcõi g Dụcới i g ovết àNi b. nà 9.-Tínới i g :Bựcà ny,ì v căncơchhơi mậ lụt,chnê ỉtinheo lờidạyb ảocủakẻ khácmàtuh,àn chứnđược g quảBất. hoàn 10.-Kiếnđắc:Bựcnày,lại trái ới v bựcTíniới g ở,rênt chứngđượcquảBất hoànlàờ nh có căcơn lalợi nh , tựnươtheo ng tríuệ h củamìnmà h ôi th . 1.-Thânchứng:Bựcnàylàb ựclợicătột n độ,chứngđượcệt Di địn tận . h MườimộtbựcBấthoànquảkểàtrêny, khôngphảicóthứbậcuần t tựmànhà ả gi phảivượtqua.Đâychỉlà1rườn t hợp g khácuhan gquả tron Bấto,hàn do căncơ lanlẹ, h ahychậmlụt,dosởuyện ng ah yocản ành h,tâmtínkhh cá aunh màra.Nhưng dùsao ,thìcũnlà g ởquả tongr Bấtoàncả, h khôngcó caoàthấp v kém, vàhơn àđề v u gọilàAlahánướn,g nghĩalàđaướn ghn đến g quảAla. hán ếu N kểtừbậcđầuênlà ti :Dựlưuướn h chg ođếncbậ Bấthoànquả,ồm g cảthảy 18bậc,thìlà ọig bậcHữuọ c. h Cònchínbậccuốicùnsag u đâylàchínbậcAlahánquả,cũnọ iglàbậcVo học. )Ag lahquả:án Quảị v à nyồm g có9bậc,cũngọilàVôhọc,ghĩan làkhông cầnphảiọ ch ỏih gìữan . 1.-ốiTh pháptướng:Thốinghĩalàối th lui.Thốiluiởđâykhôngcónghĩalà ối th luisavề tử, nh làmchúgsan nh,màối th luivềcảntđịn ềhin đã h đặn,g ưnh các b ậcđộncăLa n h.án 2.-ủ Th ộh tướn: g ủ Th hộlàgìniữg b ảoộ. h ủTh ộh tướntức g làbậcLaìn háng ữgi bảoộh cảnềinđịn th đã h được,khôngmất. 3.-Tửtướn: g LàbựcLaárất nh mành chế ánth ,agin lạisợối th mấtchỗchứng ộng củamìn,h êmuốn n àovlicõi ền ết Ni b. nà 4.-Ttúrướng:LàbựcLa,áhn căcơn khôngthểtutớimàcũngkhônđến g nỗi ối th lui,chỉiữg ềbực v tunr màg thôi. 5.-Khảtấùntướng:Khảtấnlàcóể th ến ti mthê ữan .ĐâylàbựcLađã hán chứnđược g b ựcđịn ềinth ,h màcònut ới t mãi. 6 Ho ạitướng:ĐâylàbựcLa,că .- hán cơn chậmlụt,hưnn ẫngv ữgi đượckhông ối th lui,mặcdùặp g phảiduyêntrởạig n . 7.-Huệiải g otáh:BựcLaàánhyđãchứnđược g iệt D tậnđịn,h đượcchơntrí vôlậu,đãiải g otáhcácphềão in ,ưn hn gchưalyđượcsựchướnngạiềcản v htiền địn.h 8.-Cầuiảig o át: h ĐâylàbựcLađã hán ải i g tođược áh cảuệ h chướnàđịn gv h chướn; g nghĩalàkhôncòn g bịtríuệ h a hyềđịn tnhi là h mchướnạign ữan . 9.-Bấtốith tướn: g đâylàbựcLacóhán căncơlalợi nh ,uiênhbao cônđức g trí huệđãut p tậ đều khônối gth luia hylàêuti mấtđược. Tómlại, mặcdùquảvịtu chứncủa g yônà nycó charđến i 27bc, ậ hưnn đó g là muốnchachi ẻmộtcáchrốtorácủangtrườn ừ gợp, h chứđạikhácũn i ốn gi ưgnh quảvịtuchứnâu trgCo n xátôn.Thậtvy,nếuchgtađem ún so sáquả nh vịcủaaih tônCâuxáật,àThnv ì th sẽấy th ưnh sau: Câu XáTông 1.-Tu-đà-hoàn a(hyp- Nhậ lưu) 2.-Tu-đà-hàm 3.-A-àmna-h a(hyBất-la). i 4.-A-la-hán a(hyVô-sanVô- h ọhc) àhTậtôn n g: 1.-Dự-lưu-ướn h vàDự-g lưu-quả. 2.-Nhứt-la-ướn ih Nvàhứt g -la-quả i 3.-Bấthướn -oàn gVàBấto-hànquả 4.-A-la(-hánVô-sa,hn Vô-ọhc). V.- KếtLuận tậàônh-nT ,cũnhưng Câu xátôn,đềuuộc th cáctônphcủa ái ểu- Ti từậaPh áog. i Gioálýcăbnảncủaitônha cũnần g ốn gi au,nhg chỉcó khácởđiểm:Câu xá tônthìchủ trươg"nn hơnkhônph g pá hữu",còn-tànhậôn T ì th chủ trươgn"nhơn khônph g áp không".hưN ế, th tônàhậTn đãbướcêmth mộtbướclạigầnĐại- Pừáo. ậtgahơni Đó làmộtđiểmchứn-mi g rằn nh theo g vớiời th ,agin ểu- Ti avàthừ Đại-ừacàth ngxíchlạigầnaunh ơn. h Vớicáiđàấy,chútahyng rồi vọng đây,ữagi ới êign haipháilớncủaioásẽ Phậtg đượcxóaết h ,chỉcònlạimộtda,từnh mộtcái đạochungcho cảếth ới gi làĐạoật. Ph Hobảo ài ấy,iện h tổnộihg êoPới ậtgiáh đacố ng ắng thực g ện hi quaềuhin quyếtghị n trgcáo n cđạiộih oới áthêgiPậ .VàởViệtnamhoàibảoấyđượcể th ện hi ữntronhg àngyđầunăm1964,dướidahệu in Giáoộih oiáViPhậtg ệtmna ốn Th ất nhg .ogáTrihộin à ny,cácoiágphĐại ái ađề Thừ uuyện ềngth chunsức g chunlòn g để g phuy thá ậtPáonềgVihi ệtnammỗiàngyêmth rạnrỡ. g gTổn Kết VềMườigTôn útađã ngCh có mộtcáìn nhi tổngquàêmười tv ôn t .úgtađã nCh ểu hi sơquạư àlậ tnh ptônchỉoàágilý v căbnản,sựut ànhváựchứngquảcủamườitôn.Vìđay lànhữnọgbichà phổôn th g,chnê útakh ng ônẻgth đisâuàochv ết ti ,vàphạmvi cũnghưn ời th khônchg ophép chgtôi ú n nóiuniềh ữahơn . Nếuquýị v đọ cả gi onà muốniểu h rõơ,nhgrà hãytìmcáckisánh chóin mười về tônấy. Mặcdùắnv tắt,quaữnnh họcbgài này,chtacó úng ể th nắmđượcữnnh gđiểm chíncăh nbảncủamỗiônt . Mỗitôn,tuycómộtônt chỉmộtchủtrươên,gri nhưntông onàcũnờ thg đức ậtThích P calàmoágichủ,dựa và trêncáckiđi hn ểncủaàđã ngi óin màlậptôn. Sựsakh i ácchqua ẵng làcáchigảiích th ũv trụhữuạnh àph v ươph ng áptu . hàn Chứcònữnnh gđiểmchínhcăbản n ,ì th mọtôni phcôn ái ậiốn gnh au,là g nh : có mộtchânhưn trosuốtng ,lidi nh ệugobvũêntr rụhữu, jn v làmềnmóngcho mọện hi tượnởg thếaàingy.úsangCh nhkhôncôn g được ậgnh cáchi ânưnh ấy,ì v chsaúng hbnịvômichnh eám;ưn nh ới gv phươngpháput màành đứcậtThích P cađãdạyb ảo ,chtsẽ únag ácgi ngộể vàth ập nh ới v cácchânưhn ấy. ếu N sựải gi thíchvũtụr ạnv ữu h cóuiềnh cách,vàphươph ng áput có ành uiềnh lốilàvìxuhướntvàrìn g độ h àcăv cơn củachúsang nhkhônđề g u;cũnhưgn phươph ng áp chữab ện,h phảitùybệnnặnh ẹ, nhg phảitùyười ng màchouốc th .làm sao chobệnhnânlànbện h hlàlươngyỏigi . útarất ngCh khônmag y,ởàoời tvh kỳmạtpháp,khôngcó lươnyg ỏigi . Nhưnsự g iảig ích th cănbệnvàph h ươph ng ápchữabệncủa h cácb ậcđạilươngylà áoglý i củacácônt ph,ái đacòn ng đó.ãy tagúhnC tụêcứu ingh lấycăbnệncủa h ch-ta,úng ãy vàh lựaphươtnhuốc g ích àothn hợpới v bệncủa h chtmàúnag uốntì hg chắcchắnchúntasẽ g lànbện h . h KhóaứTh Năm ịcL Sử h ruyền T BátGiáo, Phậ 10ôngT ái Ph vàVũTrụhơnN Sanh 0o- BàiứTh 10 ân Nh SinhQuanậtPhGiáo A.-MởĐề: Đãlàười ng khônakh gi ôngbnkh ă o ăntựỏih mìndo h đâumàcó?Sựiệnh diện củamìncõi ntrêh đờinàyưnh ế th onà?Hoàcản n của h mìnsốn h ưnhg ế th onà ? v.v...Tậtlà h êubionha ấnv đề,êuohinba câuỏih làmườign tbkh aăn on,ă ắc th mắc, ănkhôngyê,n ũng khôngyên. Đểảigi quyếtcácấn v đềtrên,cáctriếtọ ch ôn àt v áogđề i ucóđưahữnran glời ải gi đáphaybện i minhvề"vấnđềsốn"g ấy,ọlà ig ânnh sihqua n . n Làmộtôn t áo,gi cómộtết rit họcrấtcao,đạoậtất Ph hiêcũn n gcódànhmột phầnlớnđểóin ânnhvề siqua nh .n hânN sinhquanấyưnh thếào n?Đó làmộtvấnđềmàmỗitửPhậ chúngta khônthể g khônết big đếnđược.Sựểu i h ết bi nà ycóểth úp gi chúậtachnhg ânđược ữnnh gưuđiểmàkh v uyếtđiểncủacoười ng iúp vàg chúngtasắpđặtcuộcđờivà sốngmộtcuộcsốngcóýghĩan àlợi v lạcchomìnàchhv o xãhội. B.-ChánĐề: h .-I ân Nh SinQuan h o D ĐâuMà Có? Trướcn,têi vấnđềlàmchtắc aúngh mắcềunhi nhấtlà: gười Con dođâu màcó? Đểải gi đápấn v đềnày,đạoậtcó Ph uyết th "mườiânhain duyên". mười Trong hânain duyênấy,ôv milà nh căb nản. Vô minlà h gì?Tứclàđối v sựlý,khônrỏg biếtđượcđúưgnh ật. ới h đó Do màsaramênh lầm,thậcho là ả, gi ả gi cho làt,hậ đinđảo ê ưh chvọng ấpã, gn chấpphp, á phânệt bi mìn,h ười ng ;rồi eo th cảnthuậnghịchmàeo th cảnph h ão ềin ,êncủngọi là"hoặc".Từmêhoặc màtạoctá cára cệp, nghi ohặcện ith o ặc h ác.Sựtạotácấyọlà ig "Hành",chứith aih mười trong hainânduyên. oiệp hDng làdữ nh uân h tậpchưúóm anh ra"nànht ệp ghi thức".Nệp ghi ức th nà yteo h chổuântậpuần th ục th rồiácth savàoamẹ, thni đólàmón"Thức",chứ t hi bongmười rat ânanhi duyê. n tamẹ, iTrongh gomuyết nh ti làmục nh thể,tâmhức t cùnục gnh ể th oệp hài gọilà"Dsắc" anh đólàchứ thi tưmười ongr ihânan duyên,(Danh:T âmức; th Sắc: Nhụcthể). hsắc TừDan lầnlầntượnđủ g sáucă,n ọlà ig "Lụcp". ậnh Đólàchthứ i ămn trong mườinhaâni duyê. n Saukhriakhỏia,thi sáu cănxú cđốivớisáu trần,ết bi nóng,lạnh,đau,êm...nên gọilà"Xúc",chứ ith sáumười gtron aâninh duyên. oDsựcảmxú cấy,màtâmdầndầnsaệm nih phânbệt i ,ồir cóữnhn ciág thọ vui,khổ ...Đólà"Thọ", chthứ i b ảytmười rong hânain duyên. oDsựcảmọvuith ,khổ,khởiiệm n ưaét gh , chấpđắmấymàsahracó n "Ái", ci ứ th támmưởi tongr hânain duyên Vìthamáêntìm i cầuắm n lấycáaihycátiốt,cáiưaích th .Đólà"Tủ" h chứ ith chínmười trong ihânan duyên. Muốnchỏaoth mãnhữnn chg ổễm inh trước,ưaích th của"Ái"à"Tv ủ, h nph ê ải tạoiệp. gh n ệp iNgh àyn có thểchêui cảmquảbị áov lai,ọlà nêig "Hữu",chthứ i mườigmươ tron hânain duyên. Đãcó"Hữu"làcámầm i ốn gi ,g thìế th nàocũngcó"Sanh"làchithứmườimột mười trong hainânduyên. Đãcó"Sa"nh ì th phảicó "LãovàTử"làchthứ i mườimười haitrong ânnhai duyê. n mười Trong hânain duyên."Vô mih"n uộc th về"ho ặc"àv"Hành"uộc th "nệp". ghi Đólàơnquá h khứmàcóămn quả"Khổ"ện hi tạilà:Thức,hsắc, Dan Lục ập, nh XúcọvàT. h oquả D "Khổ"ện hi tạióin tmà nrê khởira"Hoặc"làáthủ i vàtạo"Nệp" hig là hữu,đểlàmhơchn oquả"Khổ"saulàsanhlão và tửởị v lai. hưN ế th ,ơquá nhtừ khứ,saquả ng ện ih tại, làmlạiơnchh oquảtươglan ,i b a đờicứnốitếp i xoayần v mãimãikhdứt ong ,ưnh mộthbxeán lăntròn, lêxuốnn g, xuốnglênkhôngnhỉ. Cứđómàsuyrathìbếti rằn,g ười ng chẳnữngnh gsốnmột g đờiệh hitgonr tại nà y, màtrướcki,a ềquá v khứđãtrảiquakhônbết gi êuhiobna đờisốnrồi g .Vàsau nà y, trovị gn la,i cũnsẽ g cònôv lượnđời g sốnnữag .Ngườihiệnsốnđây g đểrồichết, màcáchi ếtlạilàcáơilà nh mànthđờisốngị v lai. hưN ế, th sống,chếtốin ếp ti eo th haun khôniờ gbao dứt,hưn ữnnh glàsón n g, cáàinytađi n đểiệp h lạicáikhác,khônờ ibago hết,ếu n cònó. i g ười Cong ,nếuióg vômihcòn n ổith tì h dònsag mạn nh còn g lưuchuyển,lătrôi n ,chìmnổimãi. II.-Thângười N hưN Thếào? N Saukhchi úntagđãbết i guyê n ânnh ây g tạorasựiện h diệncủagười n trcõi ên ế th nàyrồi,mộtcâuỏih khácện hi đếntrođầung chúngtalà:Thâncogười n ưnh ế th nào?đẹpđẽayh xấu xa,cóậthayiả, g đágquý n ahyđákh ng nh?i Đểải gi đápấn v đềnày,đạoậtcó Ph ềuhi n thuyết,tuyeo th ểu Ti haừTyĐại ừa,Th tônpháinàyha ytônphákh i c.á Nhữnthuyết g ấy, mặcdùưnnh gkhônitrág chốnau, ngh màchínhlàb ổkhuyếtchu, aonh làmchoấn v đềnàyđượcrìn t hbày untiềhrog khíacạn,h ựp từh đếnrộng,từcạnđếnsâu,oiđến tàgừn ong,tr từướng đếnthể,từbiệttướnđến g tổntướn g ... g ưới D đâychtúnôig xituần n tựtrìnb hàycácquaệm ni ấytừNađến hơn ,ừaiêTthn quaị Nh ừ athrồicuốicùngđếnĐạiThừa,đểquýđộcả gi có mộtquan ệm ni đầyđủđếnấn v đềnày: 1.-uaQ êiĩm n aơntNhừ:Tânh ười ng òah ợp, h donhuyết ti chamẹcùng ần th ức, th óp g bốnchất:Cứn,g ướt,nón,g độnmàg . thàn Chủđộntroấy gn là ức( th ệp hnig thức).Bởiệp hing ức th ười ng óm nh cácduyêộinh ọp h làmthânười ng . ệp Nghi thứcấycó do ra ởi b sựây g tạo vìđờitước r huânp tậ nơitựtâmkếtànht cônăgcó n cánhtá chngười,cóthểcảmđặntghânười ng .Nhưvậylàơtựừin tâm tạotácạnh ệp,nhig cácạnh ệp hngi ấytrởlạiuân h tậpcôn ànht aệp nghi ười ng ơtựin tâm,chođếnkhcôn i ệp ngăhi thứcấyuần th ục, th ặp g đủ các trợduyên,chuêi cảnện hi racóânth gười n .Vậ ythânể th khônph g ảitựkh ênhi ông ânnh màcó,cũnkh g ôngphảiaikháclàm,ra màchínhdotựtâmtạo,tựtâmbến i ện hi ,êncó câu:"Tâmtạoứt nh tế" h àcâu v "Tamới gi hữu tìn,h atiuần g ệp nghi hữu".Thânthểeo th nghiệphơnmàcó,ệp hing ữu nhơ hạn,ânnêth thểcólú crã rời.kh Trong ithânthểcòn,nơitựừ tâmtạotáccáchạnệp nhig đểây g côn thàn g chnăg êui cảmânth sau,vàthânsaunàysẽện htiàn tại;khântih trứơcđãtheo ệp hing bmà oá êuti diệt.áotênPậgiđối hC vớisựchết, chỉlàsựxo aybến i của ệp hing nơitựtâm,đểathytânh cũ,lấyânth mới. kh Trong imọườingi ,ì v sựhẻu bết i cạnhẹp đãlầmtưởnthâng tể h thoạtênhi sa,nh àsav u khichếtuontiêàh diệt. ết Ch đểathyđổithânmới,sanđể h thếânth cũ,xoayầnv ơvònni chg ếtvàsa,nh savàchnh ết,athythâncũ lấythânmới,lấyânth mớiđểế th thâncũ,ưnh ngườiathyy phục. Vậ yânth ể th củaười ng ện ih a ny,chỉlàmộtthânôtgvorn lượnângth .ười Ng đã athybỏkhônết gbi êuobinha ânth ềtrước, v sauàyn ngườicũnsẽ g phảiđổithay khônbết gi êuobhian ânth nữa,ếu n khôngmộtiệm n "hồiquaph n ảnchếu". i Sựsaiện nh tại,chỉlàmộtlầnsatvônhrog lượnlần g sa; nh vàsựchếtàngy na ycũnchg ỉlàmộtphenchếtôtrovng lượnglầnchết. áoậtgiPhđốiới v sựsa,nh khônamgth câu,vìnólàvôườn th kh g ônlâu g không b;ền đốiới v sựchết,khônsợ g hãi,vìnókhônph g ảimấthẳnđi,màchỉlàsựathycủ đổimới.Khônamthg cầu,khônghãisợ,Páođối hậtginê ới v thânthểkhcá hẳnvới ườn th tìng htrđời ong . gN ấy ười tah ười nơig đãậthiểuoiá,Phậtg khichéthưn khsốn i ,g lúcđau ưnh lú cmạnẫnhv òa ahn b ìntĩnh . h ânTh ện hi cóđây, làcáquả i củaệp hing thânđãtạoratừướcàthânv sẽcó sau àn ylàdo sựtạoệp ghi n bâyờ, i g ười nêg ậtPđươ áogihrn thọlãn g n bothâná ệnhi tai,dầukhổa hyuiv đềuhậchn ịumộtcáchuiv vẽàẫnnhv ,nai vìcó kêu cầu chánảnthếnàokhônthể g làmì g đượcmộtkhiđãkếtquả,màứt nh làchỉlo lắng tura dồicáânnh , làđều cóể th đổixấuốt tra ,đểưởn h lấy g quảobốt át đẹpởtươgn la,i tứclàtutp ậ cácpháp lành,cùndẹp g rừtâmiệmn bàvinhạoác. Cõiười ng uộc th ềđườn v glà,nh mặcdầuchưakhỏikhổ,ưnnh gcó thểtutạo ệp hing nđể hơ hưởnlấy g ềuinh ạnh hphú cởânth ười ng .ười Ng tsẽ a b ảo ,hoặcsẽ cảmấy th sựvuiút,h sựạnh ph h ú cởười ơing xinhđẹpkhỏemạn,h đầyđủtấtcảhun dụn,g àsự v khổnão,sựhạitai ởgười n xấu xí,đau yếu,ếu thi thốncácdụn vận . g ộihTrong óin pháp ởKiTa ệtLaLonCung ,g đứcậtđã Ph chỉchođạichết úngbi sựsaikhácânơitnh ể th củamọlo i ại,ưnh ânthiên thểtốtđẹpuyhiêm, ng hàBáng t bộsứcùnh gmạnhmẽ,loràồn i gcảânth ìn h ôht bỏxấu xa,bọcua n rạnt ôi tahn hènyếu.Đều làânth tể, h tạisaocóốt t xấu khcá nhau?Đólàlú cbìnsah ânnơith , khẩu,ýithốlànha ygâytạo dữ.ệp iNgh lànhcảmânth tốtđẹp;dữ ơnh chiêucảm quảxấuxa,dotựtâmtạoồi r tự. thọ Muốnchúnsag được nh ânth ể th tốtđẹpkhỏe mạn,h đểưởn h ghạnph h úccõi gtron ười ng ,trogki n ện Thin sahđức n ậtcặn Ph kẽ chỉdạycáchnởă ợp h phápiađìn ongtr vhơềnđạo,lấyămn ới gi cấmlàmcăn b ản. Bấtsátsihđể n gâytạo thiệnnânh , cảmnhquả tà thểxiđẹpnh khỏemạnsốn h g lâu ởtươglan . i Khôntrộm g cắpamnthgi đểlàmàệp nhitg là,nh ưởn h quả g no ấmđầyđủchothânthểtốtđẹp.dâm rừTtà đểchêui cảmânth hìnđo h ,antrg cùng hưởnph g úcađìn gi h.vọnTrgữáh đểđượcọnóiig điềuòah ,ongtrẻo.Và kiêrượu ng đểkhỏiphạmmấyđiều,ntrê cùnây g dựngởiện h tạivị à la,i bộítr óc sásuốt ng . 2.-uaQ ệm in êantThiừ:Trọvẹnn nâưmiới g cấm,hânn đạođã,hoànt đàotạochắcchắnệp nghi chủnnười g tốtlàơitựnh tâm,àsav unàykhtihuầnục th sẽcảmlấythânể th làmngườitốtđephmạnkh h ỏe,trườnọ ,thg aọnghiy,ócsáđểng hưởnhạng ph h ú cơcõi ni gườin .Trêncõiười ng còncó cáccõiTrời,ânềtvh tể, h mọi phươdi ng ệnđềuười ơngh ;khônnưhg thânười ng phảitsahai ớp nh úa,hn khổsở vìcácị v Trờiđượcóah sa. nh ânTh ể th cựckỳxiđẹp, nh cao lớnốn ig au, ngh cáccăn đầyđủ,ấy th suốt,e ngh xa, đượcần th ônth gtựtạitheoýmuốn,đồunh dụntựg ênhi có,chođếnkhỏitấtcảbệnhtậ.ânTh ể th thườngkhỏemạnluôn h ,vẫnmãitrẻuntr g khôngià;khôngnhưânth ười ng đềukhôntánkh hrg ỏinỗiđaukhổvìb ịnhoạn,bức b áchì v giàyếu.ânTh ể th các loế tràghoin ian,g chỉcó thânTrờilàhơết n ,từhữnn g điềutốtđẹpcủaânth ,nhẫnđếnsựọdụn th . g đâu Từ êuiCh cảmđượcsựthùắnth ấy? g Cũnnghưđãóin ởtrước,tạoghiệp n ơì nhg ì th tựtâmsẽìn g ữgi iệp ghn hơấy, n àsẽ v chuyểnện hi raquảđúnhưg ậvy. hưN vậ ynga yởdướihsáán gmặt n trời,thìbóncủa g tấy vậ thẳn; g lạitrái ,vật ấybóngácco,g n muốnđượcbónthẳn g ì tgh phảisửasagchn oậtấy v tangy. hậ Cũng ưnh muốnđượcưởn h thâng Tròi,phảiunv trồnnhiệp g ơnTrời h .dạy ậtPh 1 0điều làọnilà gh "tp hậ ện thi ệp"nghi tứclàcácđứchntốt á ,phátsaântừnh ,khẩu,ý tưởn,g tàệp ghậi0no1 là. nh Tựtâmongsạch tr ,thìiệp ngh chủngcó cônăgtốtn đẹp,sẽcảmọânth thùthắn,g khônbịn g htậ,khỏiuaàgin ,rườn t thọ g ởcõiTrời. Đứctậdạy Ph nhữnuyê gn nhânàquả v obcùn á gsựut ,ành đểkhỏibịữnnh g ânth xấuxa,khổ sởvàđượccảmện hi ữnnh ângth cườn,gtrán vuivẽtốttươcủa i ười ng àTrờiv ;chínhlà"NoừaPáhơậtgin"cùn"Tg ohừaPáêntậgi"đốivới ânth ể. th Mặcdùuiv vẻởtânười gn ,sotgânhn ười gn cònphảib ịtámđiều khổ lụy.Dầu ùth thắnởg thânTrời,sothânng Trờichưakhỏinạnôv ườnth ,g khệp ingh hơnđã mãnũ(ng suytướniện gh ). ViTrờivàngườiđềucònlàphmà phugtamorn ới i g ,vậ y ânth ườing àthânv Trờichưaphảilàchổđám, hag n tPáocòn hậgirnê cóba ừasiTh êuòn oivàtháng gkhổlụycủabcõi a ,tứclà:Tthừa,văn Duyêácgin ừàBồ atvh ừta. há 3.-uaQ ệm in Nhịthừa: ).T a ânh bấttịnh:-Lấycomắt n củaNnghàịừtaxem h ânnơith thể,chỉlàmột ốn gi ơấp, nhg douiềnh chấtơnuếh hòaệp. hi cCá Ngàichỉcảmấy th ón làhiện tượncủa g muônđiuê khổ sở,buộckh ràng ôncó g mảyma ychỉđágọinlàuiv thú, có nê câu"tânh vikhổbổn". Vàthânthểlàchổơ,nh óp g tấtcảsựớp, hơn cùngđể rồirãrờitaná,nêcócâu"thịthânb ấttịn,h cáchagnxúuế",à""t v hịthânôv ườnth ,g tấtquydi tná ện".Thửệp nghi xemhữnn sự g ốn th kh g ổ ởtế onghr giantừ đâumàcó?-Phảichendoơthânin tể; h cácsựốn th kh g ổư: nh lạnh,nón,g đói,khtá, mỏi,khổ,đau,hịch ng i...Đề trá uuộc th ơthọ,vềni màọtcó h ralàbởilụccătiếp n xúcvớilụctrần,thânthểlàchổươn của ng lụccăn,ênsựkhổọtlấy h tânh làm gốc. Vảlại,gười n đờikhônì g khổ bằng:lú csiđa nh uđớnkêula,khàgilụmcụmrun rẩy, lú cốmđau, yếuđuốib ứcrức,khichếtãy gi giụahãiùnh g,bốnệc vi đạikhổ ấy, lạilàcáikhổsah,n ụ, tr dị,diệt, củaânth tể. h Xưabốnầy th Tỳkheo choởđờisựsợsệt,sựnón,iậgn sựdâmdụccùngsự đóikhátlàkhổhứt n .Đãbịậtquở Ph tráchvìchưaxétđếnânth làgốccủamuônđiều khổ.Khônânthg ì th cácsựkhổ:sợ,ângi ,dâm,đóitừđâumàcó.Thấuđáo thaycho câu"tânh kh vi ổ bổn"àcâu v "thânưnh ù". toahn Sựơnhớpôi h mhá củathânể th khônthể g tảxiết.ười Ng tkh a ônớ gnh quákhứ,khônnghĩđếnvịla,i chỉdòmnơi ện hi tạiàdùn v nàolà g quầnáophủche,nàolàxạươh gxôn n ướp, g đểtựlàmmêồn h mìn,h trướcđồnôi hg btanhấttịn. h ửTh ìn nh đếncácchấtưnh cửu khếu i (9lỗcốngthâno)rn chảyra,tựmình cũngđãquágớmcủamình,chưaóin đếnthânể th củaười ng khác,trgonêkicó nh câu"chưkhổ lưubấttịn". h Làndamỏnglàmột cádãy i màtrgđóo n chứađầynhững:máu,mủ,thịt,xươ,ng đàmdảiđạivà ểu ti ện ti .v v ...Cònìg êtởm gh b ằngkhmột i ânth ười ng bụlộtcảdavà b ịbxé. n ha Câu"Cchá ạnn xúuế"đãmi từ ệnPghậtốtđể ra cảntỉnh hkẻsa yđắm. ânTh ớp ơnh ện hi tạiđâu từ màcó?-gàTyừn trước:điểm,nhti ọgithuyếtòah lẫn kh trong ệpingh thứcọgtưởn nv mê g cuồnới vg sựiaoợp gh củachmẹ a màkết à. tnh Sựdơdáycủauyết thin ,sựđághờm n củai,obthaà thậkhônbúgtmựconà tảhết,chođếnsaunàyệp nghi ức th đãxalìa,âhth ể th sẽxacứn nh ,g sẽsìnhchươ,ng sẽnứtnởlần ra đểlàmổchođámòigi tửa,làmchỗcho ruồikiếnbuđậu,àđể v ết ti ra ữnnh gchấtơớp nh ứt nh àhôiv ứt tanh .Lúcmớikếtợp: h vọntưởn g uyết tinhg b ấttịn; h khtolớn i ,:đàmđạn,h phânđáimáumủbấttịnh.Lúcchếttanrãôi h tabnhất tịnh.Nhưvậythânười ng làmộttvậbấttịnứt hn trocáng cậtb vấttịn. h Từđầuđến cuối, khmới i tượnsag nđến h lúchưmất,ảy th đềulà toàn b ấttịn. h tânTrongh ớp ơnh b ấttịn,h đáêtởm ghn ớp h n ấy, còncómộtsựmàenếu ấy th iểu, h gười n tasẽkhôncòn g hammuốnì g ânềthv tể. h Từlú càođến n lúconà, ờ bogia cũngrápđến ranh chỗutiê diệt.Đagtrẻn trun,g thắmoáthđãuaiàng .cáTừ i mạnmẽ h tươtắni ,khônbalâu go đổiànhtyếuđuối,mệthọc, n eo ănh . Trong kho ảntghởiấy, agin khôngbiếtuiêobnha sựđổithayôv thườn. g Thânămn trước khônph g ảilàthânnămna y,ânth trháước ng khônph g ảilàthânthángới,ânth àngy na ykhôngphảilàthânhômqua,chođếnờ gnitừ ừgph nt út,gsátừn acũn tn gđãđổi khác.Đãcóđổithay,tấtphảicó lú cêuti diệt,khônacó gi ểth dừgđược n sựayth đổi achnh óngcủathân,àkh v ôncó g gìb ảođảmđượccáhọatrạni ghấp tấpmàmọi ườing đềusợ:"cáichết".Mạnsốn g gkhônkh g ácchỉmàtnreo h chuôn,g chỉchựcđứt dâylàrớtb ể,êncócâu:"nơmạn hn tạig hôấph ". gian Mộtơthởi mà ra khôníthg vào, tứclàđờisốncủa g thânkhôncòn g ,ờ gi tnrã a sắpđến.ôi Than Thân! làcộikhổ, ânth làbấttịn,h thânlàvôườn th ,g cóì g đágsợ, n cóì g chánbằnthâng . Ơủântnơih khôncóg máymú,n chỉcóể th tạmgọilàđágtrìu n mến, đágthươn ntiếc! g gười N tuạnh Nhịthừa,quásán ấy th ânth ưnh ậy, v êmnhà chơtáinhân, êsợgh santửh vôườn th ,g ớm g ờm nh ôih ớp tanh ú a,hn dođógấp nê lotựlợi,vội mooátly gh n thân,màtucácphápmôntusiêudiệtotáhlytamới gi .Cógười n tấy h rõthânlàkhổ sởdơdáyôv thườnhưng trên,rồisợquá,quáhờm, n ộibnvè tìm vàng cáchxalìamau chóng:"tựtử".Mấykẻlầmto.Họtựtửđểchóngrakhỏiânth ,màọh khônbết gi rằnchg ínọhđagbồi n đắpchothânđượcchắcchắnlâu dà. i Vìânth có ra làdoệp ighn ơn,h thânlàquảcủaệp hing ,ơnh muốnkhỏiquảphảiơtrn,ừh na y ơcứnh tạo, cứieo g màmuốnđừcó g n quả,quyếthẵkh n ônthể g được.Khônkh g ác ườinàog sợbóngmìn,h muốnbónmìn g kh h ôngện hi ,màcứchạytrắnnhoág . g Khậtcòn Pih tạithếđãcómộtười ng cóýtưởnsag ilầmnà y, dó làônPhước g Tăng Tỳkheo,hét g thânàgiyếu đaukhổ,otaáhânn bằncág chtreocổbờ trên suối, b ènịiMục Ngà KiềnLiêquở n tráchlà khờdại,cùngiảib àychálý nh choe. ngh Sợ à,gi đau,sốn,g chếtmàquyênsi,nh ậtlà h trởlạiây g tạo sựàđa gi u sốnchg ết.ười Ng tcó a thểdứtbỏthânện hi tại, sokh ng ônể gth rờibỏmuônàânthng sẽcóởvịla,i khi ệp hing hoặchãycòn.ệp Nghi o ặc h cònthìkhânith à nyư, h tấtlạitạoânnhtà khác, cóânth kháctấtphảicóà,gi đau,sốn,g chết, khổsở.nhưvậ y, muốnkh nthoáẵ ổ lụy vìânth tể, h phảiđoạncội trừ gốcện hi raânth ,tứclàphảidứthoặcchướngcùng ệp hing . nhơ ). a ânTh giảhợp:gốc Cái "hoặcệp" nghi đã,trừ ì th cáọniglà"thân"tứcniêh phảikhổmục.đã hơnN khôncòn g thìquảcũntựg mất.ânTh sau khôngcònchuêi cảmì th cáckhổlụykhônươgn đâu ng màcó,tứclàuiavn ải gi o át. h Dứtđượcệp ghin hoặcì th vôlậuuệ h sa,nh bthànựthị N ơ Tá n ừ . tah Đếnđâyânth ể th cácbực nà ykhôngcònệt thi thânthể,màchỉlàsự kếtcấucủaũng ấm,ahyp thậ nhịxứ.ongTr khười ing thườnậnghlàệt thi cóânth ể, th cóđàumặttaychân,cóhìndun h độn g g tc, á màới v huệchứncủa g cácấy itNgàh làsắc, làọ ,th chđến o làthức;haytấy h là: ãn nh ,nhĩ,tỷ,tệt hi ,ânth ,ý;mỗimóncóphầnị v êng,ri khôncó g cáì gi cóthểọlà gi ânth ể?th khcá ưnàoh ở xacóthấymộtcụmgrli ừn êlạc n umùm, t màkhiđếngần kề,thìchỉấy th câycốirờirạc,ể th củakh grừn ôngcònlàthậ.Cảnới hgi ấyđốivới ười ng chưachứngđến,tkh hậ óậnhiểu,cháthn ỉkhôntiệt gh có,nó có chỉlàcóđối vớiệp nghi thứccủachúngtahôi. Nóđẹp,nóđágưan , cũnchg ỉlàphụợp h vớitình vọnôg iễm, nh xiđẹp nh đốiới v ười ng ười ng , chưachắcđã hẵn xiđẹp nh vớigườin khác.NàTây ng Tgườinhi đờicaụnt glàđẹp,làđáng yêu,màchmi ặp g chmi sợb ay xa,cáấy th cásợlẫntrốn.ânthNên NàTây ng Tichh ắciệtth làđẹpđágyên u,thìsao chmi cálạiphảisợhãi?Pải h chăsự ng đẹpấy,chỉlàdođồnệp gnhi củaloười n àgi . chođếnânth thểìn h dá h tácng dụn,g chỉcócomắt n ườn th gcủaười ng . Mộtmỹnânh cựckỳlộnglẫy, nếutadùnqua g tuyếngn màxem,ì th mỹnhânkhôngcòn,màchỉ ển hi iện h bộxươhồnng trắng ,g vànếutadùnkín g chh ếu i đạiấp g ànlần gtrê ,ì th ta chỉthấyđólàmộtđốnda g ịt th rờirạc, cáchnauh ừngkh t oản. g Nếumọười ngi đều macong nmắtquatuyến gn ,cùnkín g chh ếu i đạigấplần gàn ,thìửth o ủi h ữai g đây, còncócáì ig ệt thi làthânhưn trước. Huệãn nh củacácvịNhịaTơhátừncủnthế. g Đốiới v nười g ườn th là g ânth ế.đối th vớiười ng thườnglaânth ể th xihđẹp,v n ớicácì gàithn thânthểcònkhông có,huốnữgn làxiđẹp. nh ẳn Ch ph g ảilàduyêcản n kh h ác,màchổấy th có sakh i ác. Cũngđồnmột g cản,h sovì ng ức th tríkhácu, nha chnê ổấy tậnh àthkkh n ông đồn. g Dokhôngcònthấylàtậcóụ h ânth thể,êcán càiNgkhôncòn g salòn nh g luyếnơtháânin khôncòn g cóệm: in ânth mìn,h thânười ng ,ì v tấtcảđeù làủ ng ấm, làlụccă,n lụctrần;dướihuệãn nh củacác,àing vnơàữah đềuđồnlà g tứđạigiả hợp:da,ịt th ,gân,xươ,ng da,óc, t móntolà gnà địađại;,tnhi huyết,đàm,hớt n ,ước n mắt,mồôih ,tòaềthủy vn đại;ệt nhi độuộc th ềthủy v đại;ệt nhi độthuộchỏavề đại; cùngsựchuyểnđộnuộc gth ph ề v gđại o n . Tứđạinếuau, nráiht thìânth thểlàmsao dặngcó.Rõbết i thântể h làưh ọ,vng ì t h cảthảyphềão ni tựtrừ,vìânth làcănbản củahiễmán khibấyờ ig vôã ng tríphtásihvĩnn ễnhvi oátly h satửnh trbaongcõi, tứclàrốtođược rá NhịaPáoậtghừ. i 4.-uaQ ệm in Đạithưa: )ânTah hưn huyễnhóa:Mởộn r gtầmquaệm, nhi thânể th đốivớiàtungh quán Đạia,Thừ làmộtả gi phápdosựkếtcấu củasắctâmàkh v ônrời g toàức. ingh oD dahgônn ,ã ng chấp,hữuchb iamónuân h tậpơtựin ức, th da ọànhta àsắc h nv cônăg,n khiđủduyênbèchuyểnện hi ,thânàn ể, th ồi r bmá lấysắcânth ,làmtự ể th saácnhgi ọ,th àcùnv ới gv thânđồngađồn n uy; gn khức tih khôncòn g chp á trì, ì th ânth o ạih diệt.ânTh khôntựg có,dothứctựchuyểnến bi màcó,thânkhôngtựể, th lấythứclàmể, th ântoàhn làthức,ức ointhàg khônthâng .ânTh có làdoức th công bnăiến g iên,h cônăgện nhi ânth , bởicácệp ghin duyêuân nh p tậ ức tnơih mà à. tnh ệp Nghi duyêcó n ,ra lạinươthânnơig màphátkhởinêânth thểlàphp á hư ả, gi doức th bến i ện hi .Soơthângừni ể th tạoệp hing nễm hi ahytịnh,làmduyên huântậpơitựn tâm,khiếntựtâmchuyểntcôn hàn nễm ăghi ah yt ịnh.Thânthể cùngcônngăxo aychuyểnlàmơduyê nh chn au, nho cókhônph g ảitệt hi có, khônkh g ônph g ảiệt thi khôn,g tđồn hậ uyễn gh óah .Vìđóvới ên quántrícủaĐại ìừatTh tânh ể th ưnh uyễn h ện hi .Bởiưnh uyễn h khôngthậcó,kh ên ôngsavoàlỗi tngích ă củaphàmphu,cùnglỗichọngv ấp thườngcòncủagoạin đạo.Bởiưnh uyễn h , ả gi cóchẳnph g ảikhôn,hẵng kh nê ỏib ịlỗitổniảm g củaị Nh tàchahừv ấpđoạndiệt củaiáo. tgà Bồnươtá ơhuyễn gni thân, tuưh n huyễnpháp mô,ứt nh huyễnáikiến,độ h ữu uuyễn h tình,chứnuyễn gh Thánquả.ấy othD ânth nhưuyễn h óah ,ohưtàn ,vọng khôngcònitrước á nơithân,nêphềão in khônsag . nh Khônátirước g nơi ânth ,ìth khỏi vịânth màphảitối h thấtđạoạnh . h Tọôvh lượngthân, tuhàtrải n qua vôlượngkiếp,màới v Bồ,tá khôncó g mộtmảymayệm ni tưởnglàcóânthọ ,cùng có sảânth . Mảyệm ni cònkhôn,g uốnh ì g cóếp ti số,ncó ê câu:"tọ thịkhổ...kiếpsốphi kiếpsố".Vìânth tùyduyêưnh uyễn h sa,nh satức nh ôv sa;nh thântùyduyêưnh huyễndiệtdiệttứcvôdiệt,có ên câu:"chúduyê ng ả nig ệp, hi ưh ọgda vn nhsa,nh chduyê úng nlytán,hưda vọng dinh ệt". Khônsag kh nh ôngdiệttứclà"tật-ướn h g". Cổđứccócâu:"huyễnthânb ổntựkhôntịt g , sanhduhưn cảnìn h tượn h ,-g Giác liễu ứt nh thếkhôn,g uyễn h ânth tuduchứnậtướn gh g".Đólàântơihừn ,quán"gả" i ập nh "không",chứng"trungđạo". b)Thânmìnũhvà trụlàmột:mThê lênmộtgnữatừ ,Bồquá tá ânthn mình tứclàtoể nhà ũv trụ,làtoể nhà chúgsan . nh Vìsao?Tấtcảcácphápđềuđắpđổilàm duyê,n đốiđãiới v au. nh Mộtphápnàycó ,ra làdođốiđãivớicácphp á ki,a cácpháp kiacóra,làdođốiđãiới v phápày. n Thântểh iện h có,làờ nh vũtrụđốiđãilàm duyê,n ũv trụrởt lạilàdosựđốiđãicủaânth thểmàcó.uyê D ơvũni ụtr màcóânth ể t h ,ì th ânth ể th làvũụ. tr uyê D ânơtnih tể h màcóũv ụ, tr ì th ũv trụlàthânthể. Vũ trụânthvà thểkhônihagkhônkh g ác.Tânh mìnvàtoể hn ũv trụ,thânngườicũng ểtoàhn vũụ. tr oChđếnânth củatấtcảữu h tình,cũnđề g ulàânth ể th vũtụ.r ể oàthnT vũụtr làânth mìn,h màể toành vũụtr cũnglàthâncủatấtcảhữutìn,h àthânv hữu tìnhlàtoể nhà ânth mình.Vũ trụể th mãn êvtánih ,ì th thânmìnlà h thântấtcảhữu tình,ể th cũn tánh đề g umãn ê in v . III.-ThânậnPhCủaConNgườiĐángChánay H Khgôn Đáng Chán 1.-Honcản à làh địavịcủacoười ng ũtrovgn trụưnh thếào n? hưN ph trong ầnũv trụquađã n cónói,thếới gi cócharbgiậctừn là:Dục ới gi ,Sắcới gi àvôSắcới gi .SốngtroDục n ới gi làhữnn sag tcòn vậnh bịlòndục g satử,i điềukhiển,ưnh thựcdục,dâmdục.Nhữnlo g sốn ài ụctroDgn iới g là:sú c si,nh ngạquỷ,địaục, ng uta la,ười gn àchv ưiên. th hưN ế th onàlàười ng cũnsốn g cùng gmộtcảnhigớivớicác loừaivkể à . trên Vẫnết bi tsárogn u loấy ài ì th địavịconmười ng đượcxếpohạnvà ì, nhg ưn nh dù g sao ì th cũngkhônsốn g trgmộto n oncản àh hkhôngsásủa ng gì,ì v lào àncản h là h chủtể làlònDục. g onPậthườn êC gdạy:"Nướcmắtchúsang ềuhin bhơnốnển bi ", làế! th Lòngdụcđòihỏiữnnh sự g amh muốnvềậtchấtưnh tèmh ăn,mèth ủ, ng èmth áiân...Nóitómlạilàmuốnđượcỏath mãnnhữngkhlạc oái ềũngv qua. n hưnN g đâuđãết h Congười ! cònamh muốnđượcỏath mãnnhữnunhg cầuthần nvềi : hammuốnchếm i đo ạt,mha muốnềchv ếự, ng hammuốnphôtrươ...n gn ghĩalàamth damhtan lợi. hưnN nếu g amth màđượcỏath mãntấtcả,ì th cũngđởkhổ.Ơủđây,lại trái , lòndục g khônbiời aog đượcỏath mãncả.Mayrathìcòncỏể th thỏamãntạmời th chtrong ốclát.Vàưnh thếlạicàuy ng ểm, ih vìchẳngkhácì g ười ng khcá màuống nướcmặn,cànuồn g cag kh ng ác. Loười nàgi b ịtóir buộcàovlòngdục,ưhn congựabịbuộcocổ và xe,cứphải kéochạymãi,khôngờbaoi được yênghỉ. Hơữan ,lòndục g ấychínlà h cámầm i xunđột g ữagi loàinyới v loikh à ác:ai cũngmođược ng ỏath mãnlòndục g củamìn,h chêsano ravnhịkỷ, làmkhổ cho ười ng khcá àlo v àikhácđểmìnđược h uiv .đó, Do mỗichgtasaú n nhlàmộtkẻđịch ùth củamỗichsaúng khnh ác,cõi và đờinàylàmộtbãichến i trườn,g màgmỗi tron phúmỗi t giây,có khônbết gi êubionha làchến i sĩbịgã n ục. g ođó D cõichiếntrường ấycũnlà g mộtbãiama th rộnlớn g ôv cùn. g eo Th tdạyPhậ ì th đólàmộtển bi khổ mêmôn nh g! Biểnkhổ mêmôn nh gsónlụt g trời, Kháchtrầnchèomộtchếc i uyề th ntrôi, uuyề Th ược naig ió, g aixuoó? ig Xétlại,cùntbển rogin tảm h ôith 2.-chTnhá ấtôv thườnàôvg ã ng củacoười ng :ười Cong khổ vìlòngdục, coười ng cònkhổữahơn ì v chatánhi ấtcăbản n sau đây: )Vô a thường:Mọtởvậi đờikhôngđứngyêmột n chỗ,màbiếnchuyểndiđộng luônluônngph từro út,ságtừn a. tn Thânphước, úr t khôngphảilàânth phú tsau. Cứgmỗitron phây, útgi êubhiaon triệu tếgười ontrbà đangchếtàb vịthaythế. ười Cong tì h mtha đượcsốn,g màcogười n cứbịkéodầnvềcõichết. Càngmuốn đượcsốngchừongà,lạicàsợ ng chếtchừnấy. g Sựchuyểnếnbi maulẹ,óc từ xanh đếnb ạcđầu,chẳngkhcá gìmộtiấc g chêmi bao. )bVôgã: n onười Cg cũnưgnh mọật,iv sởdĩcólàdoânh n duyêòanh hợp.Con ười ng chỉlàmộtcá,nitê làmộtả gi dađể hn gọicáhộp i ợp h củaămn uẩnlà:sắc,ọ ,th yưởn,g ,hàn thức.Khđủ i ânnh duyêchn únóg p tậ hợplạithìgọilàsốn,g khóin tan raìth chết.ămgoTrn uẩnấy, có cáì gi chủtể,uần th nhấtđâu?Vảlại,angytrgon nămuẩnấycũngkhôncó g cáolà nàgọi uần th ất nh ,màcũnlại g dosựp tậ hợp của lụcđại. Khônườn gth màg tưởnglàthườn,g khônngãmàtưởnglàcóã. ng Đó cũntức g làcámêi mmờlớnất hn củacoười ng . Vàcũnchg índo h cámêi mờấymàcoười ng đaukhổ lạicàgđa n ukhổêm. th 3.-Khảăcủa ng coười ng :Xétnhưtrên,thìthânphcoận ngườiậtlà h đágn ch.án Vậ yì th chtúnagđàất ht n ọ,gnv buôngxuôitaymàtkh han ócđểchờchếtahy sao?Tacònềmni ì ting ởcoười ng nữachăng? Tấtêhlà in có!tPhậdạy:"Cúgsanh nđề h ucókhảàPătnhậ". g Nóimột cáchkhác,cogười n ,mặcdùsốntđa rogn ukhổ,ưn nh gđềucó. ậtánhP Vớicá i ấy, ậtnhPá coười ng cóoêtkh áhra ỏihoàncảntối h tmă củamìn. h Đểotáhra khỏihoàncảnấy, h coười ng khôngcầnphảiquỳlụy, cầu xinmộtđấnonàkh g ác,mà dotựlựcàhnđộn v gcủamình.Chỉcó mìnmới h giảithoáchochínmìn h hđược màthôi.ười Cong , chínlà h vịságtạon củađờimình.Khmêi ì th coười ng tựmình làmcho mìnđa h ukhổ,ưnnh gkhbết i mìnhmêmàtìmcáchthoárakhỏicảnhmê, ì th coười ng chínhlàkẻtựầyg dựnhạng ph h úcchomìn. h Đó làưuđiểmcủacogười n ,đócũnglàmềni tinưởnlớng củacogười n . Đứnềmột gv phưpưndi g ện,ìth ânth phcủa ận coười ng ậtlà h đáchng . án hưnN g đứnềmột gv phươdi ng ệnkhc, á ì th cogười n ậthđágph n ấnkhởi. oênbảo Ch rằnnhâng saqua inh ncủađạoậtlà Ph bqua i cũn n gkhônđú g gn hẳn. Lạcquaayhn biquancòntùyuộc th ởphươdi ng ệnquansátcủamìn. h C.-KếtLuận: Rúữntnh ậnxét hg ,trên chútacó ng thểào nkếtluậrằn n :g Khtrgmêoin ,thì ânth phậncoười ng tlà hậ biđát.ưn hN gkhbắti đầuđược hận mìnmêh ,ì th con ười ng có thểoncải áh đượcocản ành vàcuộc h sốncủa g mình. ưnhN là g mế th àođể n hoácải n ?Làmế th nđể ào chuyểnmêộ?thàng Làmế th nàođểchuyểnkhổuithànv ?Ma yathy!Gioálý củadứctcó Phậ đấy,ười ng chỉdẫn phươph ng áp chuyểnmêthànộ, g chuyểnkhổnhvuità cònđó. útachngCh ỉcònacôn gi tụg p,tậ thìế th àoncũngchuyểnđổiđượchoàncảnh buồnảmcủa th chgta. ún oênđức Ch tậhườn P gdạy:CảnhTanàbycũntgứclà cảnPhật.Ngườicũnglàật. Ph PHẬTHỌCPHGỒTÔNKHÓAVI TRIẾTLÝĐẠOPHẬT haylà ĐẠICƯƠNGKINHLĂNGHINÊM 0o- MụcLục Thayời L ựa T 0o- THAYITỰA LỜ [ ^ ] Giữanắncơ ghạnlạgặpưa mi hùn p ,danglúclyloạn,lònngườiđaukhổ,lạiđược camlồphápvịlàâohồntmc gnườibớtựs daukhổ,hì t ònc ay m ắnm ì g hơn! Chúngtôilàcưsĩủa c Phậthọcđường NamVitạichùa ệ AánQuan,khôngbiếtó c phúcduyêngì,dầu mặc nhtrosi ngđờiMạphápt ,mà vẫngặphánC hpápủa c Phậà. tĐ Trên banămnay,hún c gtôithườngđ ếnPhhọc ật đườngNamVihọc ệt hỏivềgáoi lývớiquývị Ph ápsư.nghọc àC hấy t hay; càng nhưngườiănía: m ànghaic lạngọt icà .Sauxưavới đạovị,àqu m nbêớtnhữgựs đaukhổagữi lúcloạnly. àngChọclạihấy t giáo lýàngaothâcm .Quýhóathay!Nămnaychúntôi g đượcngài Thícnhoa,, tiệ trưởbanng oằnh phápg Phgậáoit NamViệt,kiốcêmĐ áogi Phậthọc đườngNamViệtbanhoột cm vậtbáovôá: gi ngảvề i đạươ ic ngkinhLăngNghiêm.Haylàm sao !Vàthúvịlàmsao!Chúngôi t khônghểt miêuảra t hếtđược. Chúngtôithườngnhenói:KinhLăngNghimlàê mộtbộkihnạừa, TĐi vừaquýgiá nhứt,ũnàmc gvừaaoc unhứt siê .Trướcđâyhtỉnhtoảngcúnôi gt ũnc ó gc hỉnt nhgbảữ củaácc nhàdịch khácđểxem,hưnn gkhóh iểuquá!Ngoàiáic khóvềvănhươc gvàn danhtừ triếtlýchuyênmônlạònci ngh ĩalýrộnâunhưgs b iển ,thậkhóắmn lấyđạươic ng! HômnayđượcngheạgươảnĐic ng,hẳnậtc gkhácnàobầuhế t g iớiaob la,àm đượchâuvàt oột m ảnbđồnhỏhẹp, rấtdễngắmxem. ChúngtôiđượcnghelờiPhdạ ật y: " ười Ng chưađượcđộmàmuốnđộgười n đólàtâmBồt; á ười ng đãđượciácg ộ, ng rồi đemrakhasái chng ogười n kháclàạnh của h Nhưlai ". Chúngtôitựngh ĩrằng: "Mìnhđãlàủa onc Phật,phảọc i hteohạnBồátt :Mỗi khi đượcđiềulợig ì,thìđphảiềuiach xớtohọi cm người". Nghĩthế,ún nchê ôi gt yêầu uc ThầyốcĐ áogi Phhọc ậ t đườngNamVitviệ ếtlạhànit ,bài vàùn unghc gnhauniraátph hàn;trongsốđó,ó c ấnốnt g1000quyển (khilầnhtứ nhất). Nhưhtế,trướcđểđ ềnđápHồnủagânc amT ảo,b vàôn c gtrìnáogih huấnủa c ưhc Tăng,aos ongỗimch ngườiọc đ hiểu,đ ềungộđượcântủa hmc mình,ùnc hún gc gôi t đồnuđồngt gchứng. Monthay! g Vui lắmthay! ChợLớngàny15thán1g nămAátMùi(1955) T.MCưSĩPhậtHọcườn Đ gNamViệt PhửậtMINH T PHÚC 0o- MỤCLỤC [^ ] ỨNHẤTBÀI A.-YÊPHẦNDU NKHỞI B.-PHẦNCHÁNHĐỀ I.-guyên N nhơnóiậhtnP kinh .-I Aan N ầu c ậtdạy Ph phươngpháptuàn h , h lầnthứấtnh . I.-Phầnlượcgiải: 1.Địndan h hvàgiảighn ĩatênkinh. 2.ội N dungkinLănh gghN iêm THỨAI BÀI BẢYĐOẠNHẬTP HỎIVỀTÂM I.- A-nanhấpc tâmởtrongân th .-I A-an n ấpch âmt ởngoàithân I.-A-nanhấp c âmt ẩntrongconmắt IV.-A-nanhấp c lạiâm t ởtrongân th V.-A-nanhấp c tâmtùyòa chỗ hợpmàcó VI.-A-nanhấp c tâmởhínc giữa h VII.-A-an n hấp c "khgôn trước"làmâm t THỨBA ÀI I.-Ananầu c ậtdạy Ph phươngpháptuhành,lầnthứai h .-I gạn hậPt ỏhilạiâm t lầnthứhai. I.-Ananhấp c ái c "Suynghĩphânbiệt "làmâm. t IV.-ananầuc ậhcỉtP dạyphươngpháptuhành,lầnhứt ba. V.-ậtchỉP âmt lầnthứnhứt. VI.-Phậtỉc ái c ấy th làmâm, t khôngphảionc mắt. VII.-hậcỉPt âm t lầnthứai h VI.-I Ananầu c tPhậỉc dạyởnơithânày n cáinào"chơn"vàái c ào n "vọg" n I.-VuaBaTưđứn nặc g dậ yhỏi.hậtP X.-ậchỉtP âm t lầnthứba XI.-hậtcỉP "cáithấy"khngô sanhdiệt IỨTƯHBÀ I.-A-an N ầu c ậhcỉtP ái c "điênđảo" I.-hậdẫ Pt tỷn dụđểchỉrõái c "điênđảo". I.-hPậtcỉgay n ái"điên c đảo". IV.-Phậtdạy:vìmênêncóthếgiớivàchúng sanh. V.-A-an N đãhiểuđượcchơntâmsong chưadámnhậ. VI.-hPậtcỉâm t lầnthứtư. VI.-I A-Nanan -N cònghn iỏih ậht.P VI.-I Phậtcỉtâmlầnhtứnăm. .-IX Phậdạy t htêm,ái c ấy th làâm t chớkhôgn phảivật. X.-A-an N ghn icáiấy th óc lớn,ỏ, nh đứt,ối. n XI.-Phậtdạy:Trầnản c hcólớnỏh, n cáiấy th khôngóc lớnnhỏ. NĂM THỨBÀI I.-A-anN ghn i:nếu"cáiấy" th là mìn, h thìtâmày n làai? I.- Cáiấy th rờiất t ả c ái c tướng. .-I Cáiấy th tứcất t ả c ácc pháp. IV.-trấn hậP tĩnhđạiún ch g. V.-gàiN Văn Thùđứnglênthưaỏhi. VI.-dạy: hPật Cáiấy th khgôn óc "thị"và"phithị". VII.-A-Nanghn i:Chơntâmđồngvớithuyếttựnhiênngoạiđạo. VII.-hậPtbácái c ấp ch "tâmtựnhiênmàó". c .-IX A-an N ghn i:âm T donhơnduyênsan.h X.-ậtPbác h ái c ấp: ch "nơnh duyênsan". h XI.-day: hPật Chơnâm t khôgn thểdùngâm t suynghĩhaylờiói n luận bànđược. XI.-A-Nantrởlạinghĩ"nhơnduyênsan". h I.-X Phậtgạnlạihỏi"cáihấy" t đểhỉc rõchơntâm. XIV.-hậtcỉP ái c "thấy"khôngphảivọng,songchưa phảilàchơntâm. XV.-ậthPỉc âmt lầnthứsáu. THỨSÁBÀI U I.-A-nankhôgn hiểuỏih ậ tPh .-I Phậcỉt aih món vọgn ấy th .-I Dụvềnghệpchungcủaác nhơn. IV.-Dụvềnghiệphcungcủa đồng loại V.-ấy L nghiệpriêngđểhcỉrõghn iệpunch g VI.-Phậtỉc ácc phápđềuvềchơnâm t VI.-I A-nangi n ái c ghn ĩabốnđạiòa h hiệpsanh .-IX quở hậtP A-an n ọcnhiềumàiều nh màkhgôn hiểu X.-óiậtPnh cáitánhcủabốnđạiphihòa-hiệp XI.- Đấttừhơnc âmt biếnhiện XI.-Lửatừhơnc âm t biếnhiện I.-X Nướctừơnch âm t biếnhiện XIV.-Giótừchơnâm t biếnhiện ITHỨBẢYÀ I-Hưkhôngtừhơnc âm t biếnthiện -I giácquantừhơnc âm Các t biếnthiện I-Thức(phânbiệt)từchơntâmbiếnthiện VI-A-an N gộ n đượcơnch âm, t đứngdậ yphátguyện n rộng lớn. HẬTP HỌCPHỒTGÔNKHÓAVI TRIÝẾTL ĐẠOPHẬT ay h là ĐẠICƯƠGNKIHNLĂNGNHMIÊ 0o- ỨNHẤTBÀI A.-HẦN P DUYÊNKHỞI B.-HẦN P CHÁNHĐỀ I.-guN nhơn yê ki óậnPhit nh II.-AaầNdạy Pnchậtu phươngphápàntuh h,lầthứn nhất. III.-Phầnlượcgiải: 1.Địnàdahvn giảighn ĩakitên .nh 2.dộiungN kiăn nhL gghN imê o0- A.-HẦNDUYÊP NKHỞI [^ ] gười N đếnđôànhlạ, t ếu n chẳncó g bảnđồ,thìkhônsag o khỏilầmđườnlạc g nẻo.ười gN đigbiển tron khơidiệu-ợi v ,sóngdồiógi dập,lêđê nh ữaginh bển i ,ếun khôncó g kimchỉ-am, n thìkhôngdễvượtquamấyạnv trùndươ g g,n trởvềxứsở. Ngườiđiđáặc, ginh nếu khôngcóthơđồ bin ntr,ậ khônhiểu g chến i thuật,chến i lược,ì th khônsag oắnth được g ặc, gi đemởtr lạitrậựchnahi onước,ành àữgvi gìnosôn n cẩmg tú.Kẽlàmợ th nếuchẳncó g mựcước, th ì th khônsag olàmàthn mónđồ cóiátrị g được. gười N tuàcũn nh ế, tgh ếu n khônểu hig đượclốiắnht ,g khúcquah,n chỗ đèoải ga ygo,ơhố in hầmuyng ểmih trđườn go n lối g tuà,hn lớplangchứnđạo g ,ì th không sao khỏilạcvàonẻo tà,sacnơiá đạo. Ki-Lă nh -Nêmngih làmộtbộkinhquýbuá vô cùng,chỉđườnlối g tumột ành cáchràhmạch n ,onàlàáog,i lý,ạnh ,h quảđềurõ. àngr ười Ng tuphảitrảiquaoba uiênh địaị, v trkh ong tui ặp g hữnn gđềuuy ng ểm hi ế th ào,n màphảilàmsaomới tnhkh rá ỏiữnnh đi g uề uyng ểm hi ấy,thìtrogKin -Lă nh -Nêmdạy nghi ết h sứcrõ . ràng óiN đếnKi-Lă nh êm, -Nghin àPậtửngh chai ẳngnheến ti glàmộtbộ kinh Đại-ừa,th ahvừyứt nh ,màcũnaquý vừ g hứtn .ười Ng tuểu hàni đượcKi-Lă nh -ng êm, Nghi chẳngkhácàogười n bộnhcóà b ảnđồ,kẻthủythủcó kimchỉnam,ười ng ợth códâymực,câytước, h kẻchến i sỹcóthưbni đồn.trậ VìKi-nhLăim-Ngêhn quýưiánhg tế, h uở ênth xưacácvịuav ẤnĐộ cho là mộtquốcb ảo,ữi g ìn g êmnghi ngặtkhônchg ouyề tr onbái. ràag Tglúorn cấybên Tu,à có-thaiTrêí-gànN giảĐạisư, - đượche ng Ki-nhLăim-Ngêhn quýubá hưn vậ y,êmỗi n àngylần hai sớmchềui xâymặtvềphíaTây(ẤnĐộ)quỳlạycầu khẩn choKi-Lă nh -Nêmnghi đượcsớmuyề rt nbáquaTàu,đểlợiíchquần-sa. nh chCá 10nămsau,cóiBáNgà y-thích-Mật-đế,ười ng ẤnĐộ,đãềuinh lầntím cáchđemKi-Lă nh -Nêmhngi đếnuyề tr nbátạiunrT gHoa,ưn nh kh g ôngkếtquả,vì luậtnướcêmhnig cấm,kiểmsotárấtchặtchẽ. Đếnlầncuốicùng,àết ivNg kitrhgấm on lụamỏng,rồicuốnlại,xẻthịtbắp vếét nh àov,lại bngă làmhưn ười ng cóhẻ, g mớiđemđược ar khỏiước. n úớ tahnêgC tưởnglạikỳ-công"Vịphápxu" govn củaiBáNgà t-Tíchh - Mật-Đế.ửTh ĩ: ngh Mộtcâycỏ cắtacòn vàoig đau;mộtmụtẻgh con,cònbết i ức; nh huốngchixẻmộtđườngdàơbinắpthịt,ét nh chođượcmộtcuốnlụaco,n rải t qua ubiêonha gàny,Ấntừ Độ sađến ng unTr gHoa.ếu N khôngma ybịết ti lộ thìphảitử hìn. h ưhN ếth chútađủ ng thấysựquýubá củaKih-Lă n m-Ngiêhn làdườnàotâm n!g vìđạoquêmìn n hcủaBồtTáBáícht-h -mật-đếđágchn o chgsaú n ntrọhđờibiá phục. KhNàiBág tích -Th -Mật-ĐếđemKi-Lă nh -Nnghiêmà nyquaTàu,đếnđất Nam-uyê th ,n ặp g quaa-tướn nThừ òngtênPh -dun g ,g làbựcb ácọ ch uyênthâm,lạicó lònmộ g t,ậPh triønàênNg b hàyới v -từaướn Th g,átrègị iv củaKiLă -nh -Nêmnghi mààđã iNg uyề h ndiệu sihman ngđến. uaQ a-tướn nThừ òn Pgh -dun g e ghn nóirồihếtsứcmừrỡ,ng cholàđặnmộtg ậtbáuv chưagcó. từn ưnNh gkhđem i cuốnlụaì, hrat ì v b ịmáumũbámàovlâugàny, mất nê cảchữnghĩa. Mộtbàcócônglớntệc rovign nà y, làPhu-ânnh của-tướn ừaTh ònPhg g-dung. Bàđemcuốnlụaấyấu n ới v mộtchấthóaọ c, h ì th máumũđềueo th ước n mànđi ta , chỉlưulạicácét n mực,êcòn n ấyth đểphêdịch ni . uaQ a-tướn nThừ thỉng NhBágài tích -Th -Mật-ĐếdịchchữạnPh chra ữTàu. -GiNgàiD à-Tích h dịch -Ca ữ, ngtừ cònquaừa-tướn Thn uậnhg -sắc.n Bởiếth nê Ki-Lă nh -Nêmnghi chẳnhữngn gnhĩalý rấthay,màănchv ươcòn ng tuyệtdiệu!Từ xưacáchọcgiả,khônhữngn trođạo gn ật,Ph màcảđạoho,n cácđạiachgivăn ươ,ng mộtphenxemđếnKi-Lă nh êm, -Nginh đều kínph h ụcôvà cùnkhg engợi n cái hĩang lý caosiêu,àvănchươtuyệt ng diệu củaki. nh B.-HẦNCHP ÁNHĐỀ [^ ] I.-NGUÊHÂN YN P HẬTÓI N KINHLĂNGN GHIÊM [^ ] eo Th lệườn th ,g mỗimnă đếnàngyrằmthábảy, ng lààngymãnạ, h chưTăng cùntựgron tứ,đểrữasạchữnnh àlỗi nhvig -lầmữnànhv tưởn g gkhôngtốt,cho ới gi thểđượcatịn nh ,h vìbtrohkết gaán ạh acư, n chưđề Tăng uú cth liễmânth tâm,utra ồigi ới gi hạnh,tíchcônglũyđức,êđến n ngà ymãnạ, h cácàPnhậtửcư sĩđềuđuauanh sắmđũcácmóndi trai n,ê thỉnnhưđến tang cúdườn ng g,đểeo ig trồncội g phúc. Hômấy, nhằmàngyúhựttn của-HoênTi ,ngà êuanv Ba-Tư-Nặcsắmđủcác móntrânut mỹvịrấtliđìn nh h,rồichínhvuaânth đến hàn rướcậtvàchPh ưềnvgTă cúgdườn n . g Cũnhôm g ấy,cáchàntrưởnả, gi cưsĩđềusắmđủức th cơmchay, cungthỉnh chưđến Tăng cúndườn g g.ậtbPhảoiVăNgà ùn-th chab,in đểđiđếntọànhgừ cúg. n lú Trong cấy, ônA-g vína đãchịuười ng thỉnêtrước, hing trnởê ềchv ẳng kịpđểdựànchohgv ọngtúTăcúh . ng nmagÔ bngìnhbtđi á ,àonhtv onghĩaai ,itềchỉn,h bộđiệuchẫmrãi,qua nàmột gthừ đểkhácực. th Vơitâmbìnđẳn h ,g ônmuốn g làmphướcđichền otấtcả mọườingi ,khônph g ânệt bi b ậcquýphhayái hạngbìndân h .chÔng ỉmoặp gn ữnnh ười gn chưaết bi làmphước,hômanyphátâmcúdườn gn g,đểọhđượcươg n trồnhạtg iốn g là g ,nh dặnàgnysauưởn h quả. g Vìlònbgtừiìnđẳn h gkhônlựa g ch,ọ n êônn tuần g tựtrảiquacácxómlàng. Khônmag yôngặpàtínnh -nữongạiđạo,Matên Đă- -Ging à,dùnphg épuyễn h uậth t làần th chúcủaTa-ỳ-Ca-Laạm-PêhTin êtin,h bắtàovphòn,g dùnđủ g lờidịugọt,n vuốtvemơtrớn n ,épuổnềtìn vg duyê h .... n! A-bnaịnạn,hếtsứcb uồnrầu!chÔng ắptayệm ni ật,Ph hướnĐức vềg í-Ch tôn cầucứu...P ! ậtbết hi A-anbịạnn ,ênkhthọixo ra gkh n ôngkịpuyết th pháp,liền trởvềtịnhxágồin kiết-gìa,ênđảnph h ónghòaquaấy gn cócágàn nh,osen trahên cóđứcHóatồingPhậ kiết-à,gi óin ần th chúLă-êmngNih ( mỗibuổikhuyacáchùa c đ ềuụnt g). ậtb Phảoìa Ng Văùn-th đemần th chúấyđiđếnchổManàg -Đă-gìa n ,đểphá trừàchú,cứu nạncho A-an. II.-A-NANCẦUPHẬTDẠYPHƯƠNGP HÁTHÀN U H LẦNTHỨ NHỨT [^ ] Khôn i gA-ađược n ạnotnáh ,ềđến v chổ Phật,cúiđầukínhlạy, buồnủi t ,khóc aàbtvnạch h ậtrPằn h g: ??Bạch - ThếTôntCoồiừhn! àonđếnờ gi cóồngỷlại:Colà n emPhật,được ươậtPh gnyêu,chắcchắnậtsẽ Ph bchna o conthầnthôntríg uệ, h hayđạoquảBồđề,nchê ỉlohọcrộngnheu, ềnhi chẳncần g tuiệm, n khôngờ n tuai nấychứn,g mặcdùconlàemcủaật,Ph ếu n khôntu, g ì th cũngb ịđọhưan ;ai ọhcềunhi màkhông tu,ì th cũngchẳncó g íchgì!CúixiậtrPồn nh glòntừ,bgi chỉdạychocoph n ương phápàomàn mườiphươgcán cĐứcậtPhuđề hàn uđượcnhchàt ứnquả g ??. III.-PHẦNLƯỢCGIẢI [^ ] 1.-ĐỊNHNGHĨAVÀGIẢINGHĨATÊNKINH [^ ] Khđó i ậtanủi Ph A-ứa vàanh sẽdạyphươph ng áput để ành đạo ànht chứnquả, g làKi-Lănh -Nêm.nghi Kinàhyđọcchođủlà: "kihđại n tđản Phậ ,h Như-lamậi ,ơtnh tuchứnli g ễughĩan ,chưBồạnTátv hạn,h ThủLă-Nêm"; nghi ọtắtgi là"kiThủn Lă-Nêm" nghi tứclàkinóih ềchv ơ n tâm. .a Vìkiànhyrấtquýu, bá đãítcó màlạikhóặp, g Tểuànhi ăaT-nhitừv vàquyềừ-thanBồkh Tát ônthể g thấu suốtđược,dụ ên hưn cátướn i "Vô g kiếtđảnh" củaật.Ph Vìtướnàgnyrấtquýbáuàkh v ó thấy,hph ang àmphuịvàNh ừtakh h ông ể th thấyđược. b.-Mườiphươcáng cĐứcậtđề Ph u ytheo kinhàymàlàmtơunh địaàhn màđượcđạo ànht chứnquả, g ọlà ênig "Nưh lamậi hơtn". c.-eo thY kinàhymàtu vàchứnì thg lốituchứnấy g mớiđượclàrốtráo,nê gọirằng"tuchứnli g ễu nghĩa". d.-Cácị v BồutTá pháplụcđộvạnhạnđề h uytheokinày, h ênkinầy h cũnọlà gi "ChưBồTátvạnạnh h". đ.-Tómlạilà"ThủLăm", êngNhi Tàudịchlà"Đạiđịnhkiêncố".Nghĩalàcái b ảnthểchơntâmsẳncó củatấtcảchsagún ànhchv ưPhật,ón baolatrùmkhắp cảũv trụ,gọilà nê "Đại".Tâmấythườntgịchtịnhkhônọ-độn ngv ọrêằn gin g"Định". Nó khôngbịời th taghinyđổi,haykhônanchgi uyểndời,thấu xưasuốtnay,boa ờ gi cũnvgẫnườn th ưnhg ế, th ởbơựcin nhákh t ônthêm, g tạiphàmcũnkh g ônbớt g , ưnh ưnh bấtđộn,g ọrêằn ign g"Kiêncố". ữCh "Kinh"eo th ĩangh hẹp làđườnchg ỉxuôi,t ứclàđườncag htrogấmv n ải. Tấmvảiờ nh cóđườncag hxâu n kếtlạicácchỉ,ang mớimột thàn tấmvải. Còneo th ghĩan rộng,chữ"kinh"làxâu tomcáclờilẽànghĩav lý của-ánhT ềhlà in màmột thn quyểnhaymộtbộ. đạo Trong ậthaPyoiđời nàg đềucókiđi nh ển. Soki ng tnhPcó ậ mthê chữ "khế"nêkháchơnkihsán chởế th an. gi ữCh "khế"nghĩalàợp: h .a Hợp căncơrìn t độ h củachsagú n . nh b.-Hợpchânlý. ữCh ??kih?? n có nghĩa"trườnph g áp", làmộtchânlý khônagthyđổi:quákhứ ậtnóiPh php á ưnh ậvy,hiệntạiậtcũn Ph óign phápnhưvậyvị à latđời ậraiPh cũng nóiphápưnh ậ vymàtôih ,ọinêglà"tườn h ph g áp". óiN mộtcáchxácậthơn: "Kiànhychínlà h tâmcủachgtaú". n .a tagúsẳn nCh cóbảnể th chơ tâm n atịn hn hàưvn ưnh bấtđộng,ế th làơni tcó a "Tủ h Lăêm" g-Nnhi . b.-eo Yth chtâm ơn ànymàkhởitu lụcđộmuônhạnhcủaBồtTá,thìchínhlà nơitacó"Cưh BồvạnTát hạnh". c.-eothY chtâm ơn màtu,àcũn v gytheochơntâmnà ymàchứng,tuchứng ưnh thếmớilàrốto,rá ọlà ênig "tu chứngliễunghĩa". d.-taChúngychtâm ơn à nylàmânnh địatunh,à sẽđượcật,Pnhà êgọin là"Như-lamậi ơn". th đ.-tâmChơn ànyrấtquýu, bá ữnhn àph ghn àmphu,ểu- Ti avàquyề thừ ừatnh BồTátkhônộng ậpnh được,êndụhưn "vôkiếnđảntướn h g"củaật. Ph ơntâm Ch chtbúnrùm aog cảvũụ,tr muônsựmuôntậkh v ônoàchngi ơtâm n ta,đólànghĩa chữ"kih". n Mườichínhchữđầuđềcủakinàhy:"ĐạiậtPđản h ,h Như-lamậi tơn,h tu chứngliễughĩan ,chưBồTátạnv hạnh,Thủ Lăm", -Ngêhin đãbohàma tobộàn ki,nh àolà n áo,gi lý,,ạnh ,h quả,ể th đại,tướnđại g àdụn v đại g ,địa ơnh tu chứng đềurùm t cả, màốt r cuộcchỉởtnơiựtâmchgtasẳn ú n đủ.Bởigộn đượclýàny,ên đứcLục-tổHuệ-óinăg rằng: Khôngờ n tâmmìnốn hv sẳntanhịnh Khôngờ n tâmmìnốn hv khônsag di nh ệt Khôngờ n tâmmìnhsẳnđủ cácpháp Khôngờ n tâmmìnốn hv khônla g yđộng Khôngờ n tâmmìnahysamuôn nh pháp. Đọ cđềmụckichnh ỉcó19chữ,chấy túnahg đãvuiúồitrh ,vìchínơitasẳn hn có kinh"Đạiậtđản Ph ,h ư-Nh lamậi hơtn,tuchứngliễu nghĩa,chưBồTátvạnhạn,h ủ th Lăm". -Ngiêhn Chỉvìchgtamêú n muộiêchn ẳnậnđược gh kiLă nh ng êmNghi củamình.Soóng cũngkhôngmất,khộnig đượcì th sẽt. Phậàn 2.-NỘINGDU KINHLĂNGNGHIÊM [^ ] ội N duncủa g kinhLă-Nêmnghi làPhậtchỉdạychochộtangú đượcchơn tâm.ì tavgúnCh khônộng đượcchtâm ơn ph ên ảiĩnv hkiếplàmchúsang ,nh trầm luânbển troing satử, nh chịukhônbgết i hiêuobna khổ sở.Cònưhn otPály hậ sanh tửluânhồi,đượctựdoải gi thoá,ầnth ônth tựg tại,tríuệ h ôv ạing v.v....đềudocác Ngàiđãộng chtâm, ơn nêmớiđượchưn ế. th óiN chodểểu: ih tới Phậv chúsagn ẫnvnh đồngmộtể th chtánh ơtâm, n ưnnh g cácàđãiNg ciáhoàntg ộng đượcể th ấy, tánh mới ên t. hànPậ lại Trái , chúng savì nh mêmuộiể th chtnhá tâm, ơn êphn ảibịsatnhửluânhồi.Nếuchgsaú n cgiánh ộng chơtâm, n ì th sẽđượcưnh Phật. nA-gÔ ncầu a ậtchPh ỉdạyphươgph n ápàonmàmườiphươcáng cĐứcPhật đãut ànhđề v uđượcchứnquả, g ì th tậchPh ỉdạy,phảiộng "Cơtâm" nh màôith . Nếuộg n đượcchtâm ơn à nyì th àPật. nh Ngộđượcchtâm, ơn ưnh ười ng cònủ ng chmêi bo. a Đâylàphươph ng ápduyứt nh màmườiphươchng ưPhậtuđãành được àđạo tnh chứngquả. HẬTP HỌCPHỒTGÔNKHÓAVI TRIÝẾTL ĐẠOPHẬT ay h là ĐẠICƯƠGNKIHNLĂNGNHMIÊ 0o- THỨAI BÀI BẢYĐOẠNPHẬTHỎIVỀTÂM .-I A-nanhấp c âm t ởtrongân th .-I A-ann ấp ch âm t ởngoàithân I.- A-nanấp ch âm t ẩntrongon c mắt IV.- A-ann ấp ch lạitâmởtrongthân V.- A-an n ấp ch âm t tùyòa chỗ hợpmàóc VI.- A-ann ấp ch âm t ởchíngiữa h VII.-A-nanhấp c "khôngtrước"làmâm t 0o- BẢYĐOẠNHẬTP HỎIVỀTÂM Trướckhimuốnchỉchtâm, ơn Phậtgạnỏih cátvọnâm. gi Khđã i ểu hi gtâm ọ nv rồi,ìth ềsav uậtchPh ỉcáichtâm ơn mớikhỏilầm.Cũnưgnh người,trướcphânbệt i đượcau, th đồnả gvàin rồi,ì th ềsav uchỉđếntiệt vành ,ọ mới h ậnđược h chắc chắn,nêtrướcỏih vềcáitâm. ậ Ph uA-hỏiNan rằn;tkê g áotrginphp á ta,ônưỡng mộ ng cágì i màphát tâmxuấta?gi A-thưana :-Vìtấy h ậtcó Ph 32 tướntốt g đẹplạthườn,g consalòn nh âm gh mộ vàphátâmxuấta.ig ậthỏiP :-óiÔng :"Vìấy th 32tướntốt g củat,Phậ salòn nh ghâmmộ";vậ yông lấycáì ig đểthấy,vàlấycágì i đểhâmmộ? A-ưa Nathn :-Colấy n mắtđểấy th vàdùntâm g âm h mộ. ậthỏiP :-óiÔng :"lấycomắt n đểthấycáàv tâm i âm h mộ",vậyôncó g bết i cái tâmcovà mắt n ởchỗàonkhông? hồintừgÔ nàođếnờ, gi ềunhi kiếpanhtửluânhồi,cũnvì g tâmmắt và Nếu ! ông khônbết gi ón ởchỗào,n thìkhôngbờ aoi ph hàng ụcđượcphềnãoi vàtrầnlao . Cũnưnhg vịquốcươv ng,bịiặcg đếnxâmchiếm,đemdpj bnhi ,trừ ếu n không bết i giặcụtrúng ở chỗàoikhthn ônobờ gia dẹpđượcặc. ig I.-A-ANN CHẤPTÂMTRONGTHÂN [^ ] hưatnNa :-BạchThếton,khônữnnhg một g mìncoh ểu,hin màtất cảchsagú n hn cũngđềucho "comắt n ởmặttrên ,cồntâmởânongrth ".PHẬTBÁC ậthỏiP :-ồiÔng ản trongi đườn g àgny,trướcết h ônấy gth cágì? i Vàì v sao ôngthấyđượccâycốiòa ng ườn iv ? A-ưa Nathn :-Bạchế th tôn, coồing ản ongitr đườn g ,g trướcấy th tPậcùn h g chưtă,ng àờ nhv mởcáccửa,conê ìn nh ,oraniàg thấyđượccâycối,cảnvậtbnhê o. nàig ậthỏiP :-Cóồiaing à,tronhg khônấy thg cácà,ậtrgnhov màlạithaáyđược cảntnohàigbêvậkhông? A-ưa Nathn :-Bạchế th tôn,ười g n ồing à,nhtrog màkhônấy thg cácậtrgovn à,nh lạithấycảnoàivậtbnglà hê khôncó g lý. tnóiậ Ph :-Tâmôngcũnế, thg ếu n ậtởh thânrong ôn,g thìtrướcết h nóphải ấy th m, ti ,gan ruột,phổio ặc h móntag yra,tócdà,i âng chuyển, mạchđộnởg ,gtron ồi r saudomởmắt,ônmới g ấy th đặncág ccảnoậtbnài. ghvê Cũnhưgn ngườiồing ản gtiron đườn g àngy, trướchếtphảitấy h Pậtcùn h gchangúhữntăv ậtrgovn ản gi đườn g ,g rồisaudòm,goàiran mớithấyúinsôngcâyrừ.v ngv .. Vậ ycótrước ai ấy th tim,,ang ruột,phổiởgthânorn ,rồisaumơấy tha cá cật v ởoàbingkh ê ôn?g Nếukhôn,g ì th ônóing :"tâmởoithânàng "làphlý. i II.-A-NANCHẤPTÂMỞNGOÀITHÂN [^ ] Aabạch n ậtPh:BạchThếTôn,cứeo th lýluậì tênhr coểu: hin Tâmởoiàng ânth .Vìnếu ởânthongr ,sao khôngthấyđượccácvậtở,tongbêr màchỉthấycảnh . oàivậtbêng Vậ yêncoết nbi tâmởângoàitnh .Cũnưgnh cáđè i nđốtohà,ing chnê ẳnság đượcng à. nhogtr Nghĩaànyđúrồi ng , chắckhôngcònlầmlạcữ. n PHÂÏTBÁC ậthỏiP Ana: n Cáitâmcủaôn,g ếu n ởotàihânng ,thìânth vàtâmônkh g ông díndấp h ới v u. anh Vậytrolú ng ctâmết bi ,ânth phảikhônết bgi ;cònkhthiânbết i ,thì tâmphảikhônbiết g . Cũnưnhg tavớicácầy th T ỳkheo ,ì v ânth ể th khácu, anh kh nê ọita,hr cácầy th khônogđược n . Vậ yônửgth xemcátnayh củatađây,tlú rong cmắtân(th )ônathấy, vừg tâm ôngcóết bi liềnkhông? A-ưa Nathn :BạchThếT ôn,lú gtron ccomắt n athấy, vừ ìt h tâmcoli n ềnphân bệt i . thỏiậ P :Nếumắtônừấy, vagth tâmônli g ềnbết i ,ì th thânôntvàgâmkhông ể th rờiaunh được.ưhn ế th thìôngóin : "Tâmởgothânàin "cũngkhônph g ải. III.-ANANCHẤPTÂMẨNTRONGCONMẮT [^ ] A-ưa Nathn :BạchThếT ôn,theo lờiPhậtbc: á "tâmkhônph g ảiởthânrong ,ì v nóchẳnấy gth đượcg; obêntr cũnkh g ônph g ảiởoàânithng ,ì v mắtathấy, vừ tâm liềnbết i ,õr gtâm ràn ânth khônrời g au". nh Cứtheolý luậàny,tì h cohiểu: n Tâmp nú gcoortn nmắt;cũnưnhg comắt n củaười ng maki ng ến, nêchỉtấy h cáccảntoàvậ,bênghi màkhôngthấyđượcật v . btrongê PHẬTBÁC ậthỏiP Ana: n Nếu tâmcoúp n cotrong mắt n ,cũnhưgn conmắtười ng mang kiến;vậ ytôiỏih :"Nườig mangkiếntrkh go n ọihấy t cảnật,hv họcó thấyđượccái kiếnmagđó n không?" A-ưa Nathn :Bạchế Th T ôn,thấyđược. ậthỏiP :Nếutâmôncũn g ưnh comắt n ười ng maki ng ến,thìậvysaười ong mangkiếncóể th thấyđượccáki i ếnmag,n còntâmônsag o khônấythg đượccomắt n củaông? ếu N tâmônthấy g đượccomắt n củaông,ì th comắt n củaôngtcản rahàn bị h ấy, th ón phảiởtângoàihn ôngmớiphải. ếu N ânth ,tâmau, goàinh thìlàmsao mắtônừấy, atgvh tâmônli g ềnphânệt bi được? ếu N tâmônkh g ônthấy g đượcconmắtcủaôn,g thìsaôn o gtỷdụưhn conmắt ười ng maki ng ến? ế Th nêônóign :"Tâmúnpcoongrt mắt n ,hưn comắt n ười ng manki g ếnú p n sau cáki i ến", cũnkh g ôngphải. IV.-GÔN ANANCHẤPT RỞLẠI,TÂMTRON Ở GTHÂN [^ ] A-ưa Nathn :BạchThếT ôn,bâyờgi cohĩ: ng Nhắmmắtthấytối,làtâmấy th thânrong r(uột gan );hờ n cửukhiếu,thấtuyệt h (cáccági quaốn )trn hở, g êmở n mắt ấyth sánglàtâmấy th cáccảnthânvậoàing .ẳn Ch gbiếtghĩan nàycó đúgkh n ông? PHẬTBÁC ậthỏiP Ana: n óiÔng :"Nắm h mắtthấytốilàthất\yântronhg ";ậ vytì h khi ôngthấytối, cảntối h đócóđốitrướcmắtônahyg không? ếu N cátối i khônđối g trướcmắt,thìkhônàcágtnh ihnĩag ấy. th Còncóđối trướcmắt,ì th thấytốilàấy th trước,saôn o glạinóiấy th trong? ếu N ônchg oấy th tốilàấy th ântrongh a(nruột g hì)t khởi àtối gronh không cósánhá ,ng ônấy thg tốiđó,cũnglàấy th aruột ng củaôngsao ? Lạiữan ,nếuhắm n mắtthấytối,ônchg o làthấythânrogn , mởmắtấy th sánglà ấy th thânoàngi ,vậ ysaoônkh g ôntgấy h đượccámặti ? imặt Cá ở,oiàng ônmở g mắtcònkhônấy, t hg ì th khnihắmmắtấy th tối,làm sao chắclàấy th ântrongh ? ếu N ônấy thg đượccámặt i ôn,g thìcomắt n vớitâmểu hi bết i củaông,phảiở othnânàig ông. ếu N tâmvàmắtởotàihânng ,thìnókhônph g ảilàtâmmắtcủaôngrồi. ếu N ônchg otâm,mắtângoàith(n ôn)đó g cũnglàông,ậvythìnayấy tah được mặtông,thếìth tađâycũnlà g tâm,mắtcủaôngsao ? Lạiữan ,trlú ong ccomắt n ônết gbi ,ì th thânôncũn g gphảikhônbiếtg ,khtiânh ôngbết i ,ì th comắt n ônph g ảikhônết big (vìôngchấpnóời r u)anh . ếu N ônchg ocảđề hai uết bi ,ì th mộtmìnôn h ph g ảicócáhai ibết(tâm),ậyv khituchành ứnquả, g ôngsẽàaivị nht Phậtsao ? ế Th nêphảibết i :Ônóig :"tấy h tốilàấy th ântrongh "cũngkhônph g ải. V.-ANANCHẤPTÂMYCTÙHỒHÒAHIỆPMÀCÓ. [^ ] A-ưa Nathn :BạchThếT ôn,coườn nth e gnh Phậtdạytứchún: g "Dotâmsah,n cánê cphp á mớisa. nh docácphápsa,nh chotâmnê mớisanh".nayconsuyhĩ, ng ì th cá"suy i nghĩ"đó làtâmcủacon;ùy t òah ệp hi chổàon,ì t tâmliềeo nth đó màcó, khônph g ảiở,trong oàchivng ínữahgi . PHẬTBÁC ậthỏiP Ana: n óiÔng :"tùyòah ệpih chổnào,ì th tâmlitheo ền đómàcó";ưnh ế th thìcáitâmcủaônkh g ôncó g ể. ậth ếu N tâmônkh g ôncó g hìnể th (tứclàkhôncó) g ìht lấycá igìmàòah ệp? hi còn nócóhìnhtể,ìth ônửthg lấytaymặtđáqua nh yta trá,i ônli g ềết nbi đau.Vậycái tâmbết i đauày, n làântừrongh chạyrahytửbgoànichê ạyovà? ếu N ônóing :"nógtorhânừn chạyra",ì th trướcết h nóphảiấy th aruột ng hântrong củaôn. g Cònếu n ón hưgoàitừn khôngchạyào,v thìtrướcếth nóphải ấy th cámặt i củaôn. g A-ưa Nathn :Conmắtì th thấy,còncáitâmì th ết bi ;óiậtnPh :"cáitâmấy", th hĩang đókhônph g ải. ậthỏiP :Nếuconmắtấy th thìnhữnười gn chết,comắt n vẫncòn,saohọ khônthất g ật?v ếu N gười n chết,màvẫncònấy th vật,ì th saolà gọi gười n chết? Lạiữan ,nếu cátiâmểu hi bết i củaôngcóậthể,thìcómộtthểa hyunhiề thể, ởkhắpcảthânông,ahykhônkh g ắpcảthân? ếu N tâmôncó g mộtthể,ởvà khắp cảthân,ì th khiônglấytayđátnhửmộtchổ ântnhrê ôn,g đálẽ ng ântrah đềubết i đau hết,ì v âm t ởkhắp cảthânvàđồnmột g ể. th ếu N cảthânđềubết i đau,ì th cáđa i uđólẽrakhôncó g ởứt nh địnhchổào. n ếu N cáđaucóchổởứtnh địn,h ì th ôngóin :"cátâm i mộtể th vàởkhắp cảthân" cũngkhônphg ải.Cònnói"tâmôngcóiềunh thể",ì t h àềuranhti ười ng ;ậvycái nàotâncủaôn?g ếu N tâmônkhg ônởg khắp thânthể,vậyôngđồngời th ađụn vừ nđầu, trêg và cũnừagđụn v gdướichân,khấw i ếu n đầubết i đau,thìchânphảikhônếtbig ,cònchân bết i đau,thìđầuphảikhônbết gi . hưnN ậtế gh ì, th đầuàchv âncủaôncả g haiđềuết bi đau. ế Th nêônóign :"tùyòah ệp hi chổàon,ì th tâmtùytheođómàcó",cũngkhông phải. VI.-A-ANN CHẤPTÂMỞCHÍNHGIỮA [^ ] AnbanạchtPhậ:Conghetậcùn Ph với g àniVăg ù...kh nTh luậ i nvề"thật tướng"(chơntâm),tdạy Phậ rằn: g "Tâmchẳnởg vàcũn gtron chg ẳngởonàig". aNyconsuynghĩ:Nếu tâmởtânrongh ,sao chbết ăngi đượcgob?ntrê Còn nóitâmởoi,àng ì th aotâmlạibiếtu? anh ưNh ế th ì th "tâm"chắcởchínữaihg . PHẬTBÁC ậthỏiP :Ônóig "Tâmởchínữahgi ",vậycá i"chínữagih ";cònởchíniữahg ânth ,ì th đồngthờiới v ởânthongr ,ưnh đãóin trước.ĩaNgh là:tâmphảithaytrước m, ti an,g uột r ,phổiởg. btronê Cònhưn ởvềcản,h ì t h có thểnêu(cáữagi )rađược,ayh khônnêug rđược? a ếu N khônêugn được ra ,thìđồnưnhg khôncó; g cònnếu được ra ,ì th khônể gth ứt nh địnchh ổonàlàchínữahgi . Vìsao ?ưNh ười ng lấycácắm i chínữahgi ,nếungườiởphíađôntì gh xemấy th câyấycắmởphíatây;cònười ng ởphíanam,thìxemthấycâyởphíabắc. icây Cá cắmêun đóđãkhônứt nhg địnchh ổàonlàchínữahgi ,thìcáitâmcủa ôngcũnph g ảilônlạo khônđịn g .h A-ưa Nathn :coóin "chínữagih "khôngphảihaichổấy.N hưPhậtườnóign : "conmắtđốivớisắctrần,saãn nhra thức".Mộtbncoê nmắtì th cóphânệt bi , một bsắc ên trầnlại khônph g ânệtbi ,cáức ith sanchh ínữaghi ,đólàchổcủatâmở. ậthỏiP :Ônóig :"Tâmônsag nhchínữagih căàtrvần n cảnh"a hykhôngồm cả. hai ếu N ồm g cải,ha thìcăvới n cảnhlộnlạo(căkh n ônthàngcăn,cảnkhh ông àcản tnh ;h ìv bừết aiv màcũnglàkhôngbết i ).Songtrầncảnthìkhôncó g ác, tgir còncălại n cóác, rigt haibđối ên lậpngkh êri ác,ậvylấychổonàlàmữagi . Cònhưn khôngồmcảcăàcản nv ,h thìtâmkhônể. ậtgh Vậ ylấycálà ig m chíniữahg ? ế Th nêphảibết i :Ônóig "tâmởchínữahgi "cũnkh g ônph g ải. VII.-ANANCHẤPCÁI"KHÔNGTRƯỚC"LÀMTÂM [^ ] A-ưa Nathn :BạchThếT ôn,à ngytrướccothấy n khtcùn iPhậ với g ônĐại g MụcKiLi ền . ên TuBồđề.v v ...nóipháp,tPhậcódạyrằn: g "Ctáiâmểu hi bết i phânbệt i ,khônởg ântrongh ,khônởg toàihânng ,khônởg chíniữahg ,khônởg chổnàocả;"khôngdínmắc h ô(v trước)tấtcả"đóọlà gi tâm". Vậ ya nycolấy n cá i"khôndín g mắc" h đólàmtâm,chẳnết big cóayh được không? PHẬTBÁC ậthỏiP :-óiÔng :lấycá i"khôndín g mắc h tấtcả"làmtâm.Vậ ytôihỏiông: tấtcảcácvậtượntrohế gn àigany,oànlàhư-không,thế-ới gi .v v ...Vậycácvật tượnấy g cómàônkh g ôndín g mắc h (trước)ayh làkhôn,g màôngkhôndín g mắc? h ếu N cáctượn vậ ấy g khôncó, g ì th cũnưgnh lôngrùa,sừỏ: gthn nó đãkhôn,g ời th cógìmàdínhmắc. ếu N còncócá"kh i ôndín g mắc"h ì th ônkh g ônthể g óin rằng"khôndín g mắc h được". Vìcáì gi khôncó g ìn h htướnthì g khôn,g còncáì ig cóình htướnglàcó.Nếu cóìn h htướntghìphảib ị"dínhmắc". ế Th nêônóign :"khôndín g hmắctấtcảlàmtâm"cũngkhônph g ải. LƯỢCGIẢI Đãb ảylầntậgạnPh ể v tâm,ônAng đề an uóin khôn. trúgn Vậybiết nê :Nếu chưaộng đượcể th chtnhá tâm, ơn thìdù choóin cáchonàcũnsag cả. i ẳn Ch gkhcá nàomhưiếp trogNh n ĐạiaThừluậcó n cádụ: i "kẻmù rờo i". v Ngườirờầm nh cái chântì h nóicovoiưnh cộthà,n ười ng rờằm nh lỗti,a thìnóionhưiv kiốt h rác, ườing rờằm nh đuôi,thìnóiưvonhi câychổiquét.v àhnv ...mặcdùờ r g,trún ưnnh g nóivànhĩg thếào ncũngsacả. i Phảiấyth chơntướncủa g covoi,n ì th nóimớikhông sa. i útacũn ngCh nêlưu g ý;ki ongtr nàhy,nàiAng đại an diệncho chsaúng nh mêlầmện ih tại,cũnhưgn tươnglaimàđứntraghưahỏi. Cóữnnh đo g ạnàtnirìn g bhàyoặc h ưath ỏih rấtấp, th làđạidiệnchữno nh g chsaúng hmên lầmbựcạh căn.Cóữnh n đo g ạntrìn Ngài bàhyo ạc h thưahỏiâm th úthy, làđạidiện, choữnnh chg úgsan cănh hbực ntá ượn th . g Vậychúgtakh n ông cănê cứ n lờitrìnb hàytrênmặtvătựn màphêphtrìn án độh cảu. àiNg HẬTP HỌCPHỒTGÔNKHÓAVI TRIÝẾTL ĐẠOPHẬT ay h là ĐẠICƯƠNGKINHLĂNGHINÊM 0o- THỨBA ÀI I.-Anancầutdạy Phậ phươngphp á ut ,nhà lầnthứaih II.-tậgạnPh ỏih lạitâmlầnứ th . hai III.-Anachn ấp cá"Suy i nghĩphânệt bi "làmtâm. IV.-cầu na ậtchPh ỉdạyphươgph n áput ,nhà lầntứ h ba. V.-ậtchPh ỉtâmlầntứ h ứt nh . VI.-ậtchPh ỉcáithấylàmtâm,khônph g ảicomắt n . VII.-ậtchPh ỉtâmlầnứ th hai VIII.- Ancầu an ậtchPh ỉdạyởnơithânànycáàio"ch n ơ n"và cáoàin"vọ ng" IX.- VuaBaTưặc n đứndậ g yỏih Pậth . X.-ậtchPh ỉtâmlầntứ h ba XI.-ậtchPh ỉ"cáấy" ith khônsag di nh ệt 0o- .-I ANANCẦUPHẬTDẠYÀNHÁPƠLẦTỨUGƯ HAI. [^ ] đã nagÔ bảylầnchỉtâmđềukhôn,gtrú n vìônchg ấptưởn vọng glàtâm, bnêịậtbPchá cả,lầnứ th aiônh đứn g dậ g ychắp taykínlạy, h cầuậtchPh ỉdạy phươph ng áput để ành otály h sanhtửluânhồi. Antưaahn rằng:-BạchTế h TônCon!làemật,Ph tuyđãxuấta,i g màvẫncòn ỷ lạilònươ gth ngyêucủaậtchPh ỉloọ ch ộnr ngheều, nhi khônchg uyêntuiệm, n nê khônchg ứnđược g đạoquả,chẳnph hàng ụcnổitàchúcủaoạig n dạoTa-ỳ-C-La a ; tilại rá ,cònb ịMaĐăàgbắtin ophvà òngdâm...phảihờ n ậtcứu Ph độ.Vậycúxi i n ậtPừbchhi ỉdạychocoph n ươphng áput ,ành đểphctrừá chiếnàchv ứngthàn đạoquả. ưaTh ỉnth hxo,ng Anaàđại nv chúngkínhcẩnàtrôn v chg ờlờitchPhậ ỉdạy. I.-ẬTHP ẠNG HỎITÂNLẦNTHỨAI. [^ ] Lúcb ấyờ gi ậtgạnPh hỏilạicái"tâm"lầnứ th a,ih àb vảoônAng aph n ảiphân bệt i hrõàn cáàoinlàchơntâm,àcáv onàilàvọntâm. g ậtdạy: Ph aÔngymuốnđặnđạo g vôượn th Bồ g đề,ì th điều cậứt hn làphải ểu hi rõimón ah cănbản:  Mộtcăbnảncủasatửnh luânhồilàọgtâm. nv  MộtcăbnảncủaBồđề,ết Ni bàn,làchơtâm. n ếu N ônậnlầmhg cănbảncủasatửnh (ọnvtâm) g làmơntuh ,nhà ì th không ờ bogia iải g tođược. áh ũnC ưgnh gười n ặc nhậgi làmco,n thìchỉmthê b ịpháhoại asản gi củamìnmàh thôi.Vàcũnưgnh gười n ấu n cátlàmcơm,dầutrảiêuhiobna nămcũngchẳnthàncog ma được. Vậ ya nyônmuốn g biếtđườnglốituhànđểrakhỏisanhtửluânhồi,thìông hãyhe ng tôiỏih đây: ậtli Ph ềnđưabàtany,colại i nămgónn àvhỏiôngAnrằn an g:có Ông ấy th không? A-đá na p:BạchTế h Tôn,ấy. th ậthỏiP :t-Ônghấycáì? ig Anđá an p:ấy Cothn tPđưa hậ bntayà conămónng lại. ậthỏiP :Ôlấy ng cáigìđểấy th àlấy v cáì ig làmtâm? .-I ANANCHẤPCÁI"SUYNGĨH PHÂN"ỆTBI MLÀ TÂM [^ ] Antưaahn :colấy n "mắt"đểấy th àcáv i"bết i suynghĩphânbiệt"làmtâm. ậtquở: Ph ốt D lắm,Ancáan! iđókhôngphảilàtâmcủaôn. g LƯỢCGIẢI útanêglưa Ch ý:Tônh ườn gth cũn aig gđều cócái"suynghĩphânệt bi "làtâm củamìn,h màậtlại Ph óin "khôngphảitâm".Vậ ychúntagcầnphảichínchh ắnsuy xétchổđó. *** Anahoản n hốt g ,đứngdậythưatậPh:BạchThếTôn,cái"suynghĩ,phânệt bi " nà y,ếu n khôngphảilàtâmcủacoì nth ógọin làcáì? ig ậtdạy: Ph ón là"vọtưởn ng g"(ọtâm) ngv .b ởicácônồi từhg nàođếnờ, ig lâmg ậnh"vọgtưởn n g"làm "chtâm", ơn chiềuonêh kiếp trầmluân.ưNh ười ng ậnh ặc gi làmco,n êbị n giặcphạiáh . Antưaahn :Bạchế Th Tôn,coì vn ươth ậtPmới nêgh xuất,iag ì th cnmới dùncág tiâmnàymàươ th Pật. ngh Conphụnờ thg cácđứcmười tậrongPh phươà vng làmtấtcảcácđiềucônđức, g cũndùn g cág tâm i này.Dầuchoconcó làmcácđiềuộit lỗi,ủy h tPbph ánghậ áp,đọađại vào ục gn đinữa,ìth cocũn n dùn g gcáitâmnà y. Ngàyôm h nayóiPhậtn "nó"khôngphảitâmcủaco,n hưn ế th thàưn cokh n ông có tâm;ếu n khôncó g tâm,ì th conđồnưgnh cây,đárồiCúi!xiđức n ế Th tônbtừi chỉoági. ậtdạy Ph rằng:nà yAnanếuônchg ấpcái"suynghĩ,phânệt bi "làtâmcủaôn,g ì th khriờicảnivậtện h ền,ti cáitâm"hểu i bết i ,phânệt bi "ấy,cũnvẫng còn,ế th mới phảilàtâmcủaông.Nếuời r cảnện thivậ ,ềtin màtâmểu hi bết i phânbệt i ấymấtđi, ì th khônph g ảilàchơtâm n củaônrồi g . ầu D choôndig ệthếtămn gtriáclà oàibêng ấy, th e, gh n hay,ết bi m(ăn ácgi quan),chỉcònlưulạicái"tầm h thầmphânệt bi "bntrog(hức ê thứsáu)ì th đócũng làcávọntưởn gi ph g ânbệt i (ýức th ứ th sáu)bóndá g ph gn áptrầnkhôngphảilàchơn tâmcủaông. àNyA-,an tôikhôngbắtbuộcônphg ảichấp cái"suynghĩphânbiệt"đólà khônphg ảitâmcủaông;tôichỉbảoônchnêg ínhchắnsuyxét:nếu rờicảnện ậthiv ền,ti màcái"suynghĩphânbiệt"àn yvẫncòn,ì th mớiphảithậlàchơntâmcủaông. Cònếu n rờikhỏicảntện ậhvi ,ềnti màphải"suynghĩphânệt bi "nàycũnmất g luônđi,ìt h õr nóràg làcái"vtọngưởnph g ânbiệt"ọtâm) (ngv ónb dá g của ng sáu trần,chớkhônph g ảilà"chântâmườn th trụ" g củaônvậgy. ếu N ônậncáhg i"hưọph ngv ânbệt i sadi nh ệt"ọtưởn (vng g)naylàmtâmcủa ông,ì th khcản i ệnhvậti tiềnquaồir ,tâmấycũneo gth cảnậtmà vh diệtđi.Lúcbấy àrtaôn nh kh g ôncó g tâmồir . Nếukhôngcótâm,ì th ônglấycágì i đểut ,ành và àđạo tnh chứngquả. nph gÔ ảiết bi rằn: g ế trongh giantấtcảgười n tu,nhà khônđược g đạo ành t , đềudochấp lầmcái"vọngtưởnsag ndi h ệt"t(vọnâm) g nàylàmchânật(chh ơ tâm) n . ínCh ôn h àngya nycũnthế, g êntuyhọcềunih màkhônđược g quảnh. Tá V.- I A-NANCẦHẬTUP CHÆẠY D TUHÁGÀNPƯƠLẦ THỨBA. [^ ] Ancùn an gĐạich,úng e ngh Pậtnóih hưn vậy,đềuẫnng mơvàing lặn. g Lúcb ấyờ gi ôngA-acún đầu i lạytPậ,h quỳối g chắp tayvừakhóclóc,vừa b ạchậtrằn Ph g:Contừkhxuất i atheo gi ậtđến Ph nay,vì ỷlạilàemcủatậ,Ph nti chắcsẽờ nh thần oai ậtbPnchha ođạoquả,chẳngcầntucực tánh ọnc; h khôngờn ai tulấychứn,g khônể gth tha ytế h chauohn được. Hôna nycomất n "bảntâm"đirồithântuyxuấtiamàg tâmchẳnàogvđạo, chẳngkhcá ođứa àn cùngsahtửn bỏchatrốnđi. aNyconmớibết i họcềuhi n màkhôntug cũnưgnh gười n khônọgch màcũng ưnh ười ng nóiđếnđủcácức th ,ăn rốtcuộcbgorụntn vẫng đói. Bạchế Th Tôn,chúngcoì vn achih ứnph g ềãoin àsở v bruộc, àngti êkh n ông ộng đượcchtâm. ơn đứcnúiC Tế h Tônthươgnxótkẻbầncùng,chỉdạycho con phươph ng áput ,ành đểphátmiđượcnh tâmh. tán V.-HẬTP CHÆCÁI"THẤY"NGCÒN THƯỜ [^ ] Khấy i tPậhkêuAn,an dạyrằn: g - Vừarồiônóign "tấy h nămónng ta ycủata comắt n nắmlại".Vậ yì th sao cóắm n tay?Vàhờ n cáì ig màcócáấy?thi A-thưana :-BạchTế h Tôn,bàntahơycủaậtPcoh lạimnă ónng ,êmới n có nắmtay,hờ vàn comắt n choênmớicó cáấy. ith ậthỏiP :Vậytì h "khônbàntagychẳncó g gónn tay,cũnưgnh khôncog nmắt ời th chẳngcócáthấy i ";sosánhưế th cóđúngkhôn?g A-thưana :BạchTế h Tôn,đúg. n ậtdạy: Ph Khônđú g ẳn gh n Kh ! ônbàntag ytì h khôncó g ắm n taythìphải, không comắt n chẳnph g ảicá i"tấy" h khôncó. g oêđườn ngraàiÔ ỏihg hữnn ười ng mùmắt:"cácngườicóấy th ì g không?",thìọđề h utrảlờivớiônrằn g g:"Chỉthấytốiđen".Nhưthếì th rõ: ngrà Ngườimùkhôncó g comắt n ,màcái"tấy" h cũngvẫncòn. Đâylàcáibằngchứng:Mặcdùconmắtkhôncó, g trần và cảnđối h trướccóối t àsáv ngkhcá au, nh hưnn cág thấy i lúcàoncũncó g ói(n cáthấy i làđạidiệnchonăm ácgi quan). A-thư: na ười N g mùấy th tối,thìsaogọilàthấyđược? VI.-ẬTHP CHÆTÂMTNHỨLẦ [^ ] ậthỏiP A-an:ười Ng sámắt ng ởàtối noghr ấy th tối,cùnới gv ười ng mù mắtthấytối,ậ vycáhai tối i đócókhácaunh không? A-thưana :-BạchTế h Tônkh ! ônkh g ác. ậthỏiP :Nữatràối gonh thấytối,nếucóười gn đemđèoà,nv ấy họt được cácật,v vậ ycáđè i ấy nth hayconmắtấy? th A-thưana :Máthấychớkhônph g ảiđètấy. hn ậ Ph tdạy: Cũntế, hg ười ng mù mắtkhilộtmâyrồi,ấy th đượccácản i ật,hv đólà tâmấy th chớkhônph g ảimắtấy.th ậtdạy Ph tếp: i đè -Cái chn ỉlàmchosácáng cật,v còncáthấy i làcomắt n (dụ chotâm)chớkhôngphảiđè(ndụconmắt).Lêmột n tầnữagn :comắtn chỉlàmcho tỏõr cácật,v còncáthấy i làtâm,chớkhônph g ảicomắt n (đâylàlầnứ th ứt nh Phật chỉtâm). A-vnaàđạichnhe úg ản tậgiPh dạy g ưnh ế th rồi,đềuimlặn,g ưnnh tgron tâmậtchh ưaểu, hi đề ên ukínhcẩnchắp tay,đểchờậtchPh ỉdạythêm. LƯỢCGIẢI đo Trong ạnàny, xióin mthê t ỷdụ nàycho dểểu:Chi onmắtcủagườin cũng ưnh b ónđề g đi n ện, còncái"tấy" h củaười ng cũnưgnh điện.Khdây i đứt(dụdây ần th kiđứt nh ón)b hưg ( dụmắtmùthì ) đènkhônchg á y,chớkhônph g ảiđiệnmất (khôncág tấy ih ). Đếnkhthayi b ónmới g ối n dâylại,ì th điệnchá ytrởlạ:khônph g ải dobónaghydodâymớicóđiện. i"tCá ấy?? h củaười ng cũnế: t gh khmắt i b ịmâycheì th chỉthấytối, chớkhông phảicái"tấy" h mất,đếnkhilộtmâyrồi,ì t h cái"thấy"ện hi ra,khônphg ảidocomắt n mớicócáthấy. i Đo ạnànyPhậtchỉrõcá"ti ấy" h làtâm. *** VI.-I HẬTP CHỈTÂMHLẦNTAI Ứ [^ ] Khđó i đưa ậtPh bntayà lê,n nămgónn colạirồimởàhỏivra ônAg na:-Ô ng cóấy th cáì ig không? Aưatanh- :-Tấy h Pậtđưa h taylêcon àorồiv mởra. ậthỏiP :Tựcáitaycủatacomở,ayh "cáithấy"củaôncog mở? A-ưa Nathn :-TựtayPhậtcomở,chứ"cátihấy"củaconkhôncog mở. ậtkh Ph en:Phảilắm. ậtlại Ph phónmột g đạoàoquah ph trvaêngi íamặtcủaAan:A-nli Na ềnxo ay đầuóng phvề íamặtbên .ậtlại Ph phónhqua àog aph gitrênv íaticủa rá A-an; N A- Nanxo ayđầugón quaphía. trái ậthỏiP :đầu Cái củaônôm gh ayn tạisaoxoayqualắclạiưnh vậy? A-ưa Nathn :ì v tậph Ph ónohqua àg avgtrênicủa h con,ncoê nxoa yqua lắclạiđểxem. ậthỏiP :Vậycáđầu i củaônlắc, g ahycáấy ith củaônlắc? g A-ưa Nathn :tựcáđầu i conxoayqualắclại, chớcátihấycủacokh n ôngcó xoaylắc. ậthỏiP :o-nàCáđộn i ,g cáàointịnh? A-ưa Nathn :-iđầu Cá củaconcóđộnvàtịn g (dừ h )ngchứcátấy ih củacon khôncó g độnàtịn gv . h ậtnóiPh :Phải ậtdạy Ph tếp:i nàocó Cái co,cómở,cóđộn,g cóịn t h,có sa,hn códiệt,ì th cái đólàọg,vn uộc th ề"kh v ách"khônph g ảiôn. g Còncáàoinkhônđộn g tgịnh,comở, khônsag di nh ệt,thìcáiđólà"chơn",uộc th ề"ch v ủ"chínlà h ông.Nhưthếchơvnà vọnrất g rõ,ràng ôncòn g chưaểu hi ahysao ! Tạisaoồi từh ođến nà ờ, ig cácôncứ g cáậnh -tọnivhâng tứđạiả i g hợpày, n cholàật"th hân"củamình;cáọtriưởn ngv sag -di nh ệtà ny,cho làthậ"tâm"của mìn; h cảntivậả hg tạm,cholàật"cản h h"cảncủa h mìn,h màlạibỏcáchi ơtâm n ườn th còn g bấtsabnhấtdiệtcủamìnhsaüncó kiađi?Bởithếêcán cônph g ảiềuhin kiếpsatửnh luânhồi,tlà hậ rấtoauổn n g! LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtchh ỉcái"thấy"khôncog mở,àkh v ônsag n,h dit,ê động,tịnh,đó làchtâm ơn lưulộ. *** VII.-ANANCẦHẬTUP CHÆDẠYỞÂNHNƠIT NÀYCÁOINÀ "CHƠN",CÁINÀO"VỌNG". [^ ] Khấy i A-aàđạiNnv chúngđượce gh n Phậtạmchỉ"cáthấy i khônđộn g tịn g h co mởlàTâm",ntất ê cảđềuớn h hởuiv mừ,gn vànghĩrằng:ôTừv thỉđếna ny,tự mìnlà h mmấtbảntâm,cáhận tvọnưởn gi phg ânbiệteo th bóngdácủa ng trầncảnh làmtâm,àngyôm h na ymớigộn đượcTâmmình,ết nêh sứcuiv mừ. ng Cũnưnhg đứacoỏnh khátsữađãlâu,nayđượcgặpbàtfmẫu,ôn ên gvàđạichúcầu ng ậtPh chỉrõởnơithânthântâmện hi đây, tiền cánòi chthậơnkhônsag dinh ệtcávà onài hưọcó ngv sahdi n ệt. X.-I VUABATƯNẶCĐỨNGDẬYỎIH PTIẾ [^] Khấy i uav Ba-tưnặcđứndậ g ythưaậtP:h BạchThếTôn,lúcrước t chưathọ áogvới i tậ,Ph cohe gn phioạiáng -đạo Cachêdi in àTnvỳê lachtửi đềuóin :"Thân nà ysau khchi ếtrồimấtẳn h ,là ọig Niếtbàn". Hôma nycotuy n đượcậtchPh ỉdạy, hưnn ẫnvg cònhồi: ngh làmsaoết bi rõvà chứnchg ắccátiâmnàykhônsag nhdiệt. XiậtPhnừbchi ỉdạychochcoúng . n .-X ẬTPH CHÆTÂMLẦNTHỨBA [^ ] ậthỏiP :-ĐạivươCáthânng!i củaôngện hi tạiđây,ón bềnchắcưnh ọngckim cươ,ng cònmãikhônưhg ọ,aih haylàphảihoạidiệt? Vuađáp:-Bạchthếtôn,thâncoàngya nyđây,rốtcuộcrồicũnbgịhoạidiệt. ậthỏiP :-Ôchng ưachết,làmsaoết bi ón sẽbịhọaidiệt? Vuađáp:-Bạchthếtôn,cáthâni ôv ườn th của g cođây, n tuychưachết,ưnnh g ện hi nótiề đãtạàn dầnàngy! qua,rồilạiàngyquaMỗi ! ệm ni qua,quatừsátna (tíc- tắc) khôndừ g ...cũn g!n ưnhg củiđótàntro,h cháydầnchođếnlú cêuti Vì tn!a ếth conê ết nbi ,ânth àn yứt nh địnsẽ h utiê diệt. ậtnóiPh :-phải! ậtlại Ph ỏih :-Đạiươv Tânng!h ể th ôngđauphảitiêudiệtliềnbâyờ? gi Vuađáp:-bạchế th tôn,gàyn quanglại thá ,hếtạh đếnđôn,g ón thầmàchgi ết, chođếnàgnya ny,đầubạcngrụnă ,g chlỏn an gốidùn, mắtmờlản tai ,g uaàgin đến ế th này,màcoậtkh hn ônghaykhônbiết g ! Bạchế th tôn,khcoi aimươ nh ituổi,tuynóirằntuổi g trẻ,sắc ahntậr đãgià hơnkhimườituổi.Khbamươ i tuổi i lạiơkhiàhgn mươ hai tuổi i .đếnoCh àngya ny, sáu mươtuổi hai ,lạiơkh àhgni ămin mươituổi. óN âmầm th chgià ết,lấykh trong ỏatời ngh gmười ian nămmànóihư n ậvy. Nếu chínchắnsuynghĩ,ì th cáà,gi chếtàn y, khônph g ảihạnđịntrgkh ohn ỏangmười nămah ymươ hai ăm, in màật,rah mànóăm, àtừgni ,thángừ àtừngy.Nếu suynghĩkỷơnữah ,ì th ón ìa g , chếttừngph,út ây ngitừ àtừgsávn a(tníctắc)! Nămanyàmihơngă rồi,àthángyàtihơngárước,gàyn hômnayàơnighy hômqua,ờ gi ànyàờ ơnhgi trước.úPtnàyh ph giàhơn útrước,chđến o sáàtna y cũnhơgnsáià tnarước.ế Th nêconbiết,thânnàyrốt cuộcồi r cũnêutig diệt. LƯỢCGIẢI Cũnưnhg cáiđồnồ, gh vìcó chạytừây, gin chmới onê quaph ngtừ ú t.Bởicó điph gtừn ú t,nmới ê chỉđếnờ, từngi àng vyv.v...tânh à nyàchgi ếtcũnế. tgh *** ậthỏiP :-Đaivươấy Ôngth! cátihânể th củaôngâmầm th iàchg ếtưnh thế, ôn nê glo buồn;vậyởântnơih tể h sáhdi n ệt,iàchg ếtà ny,ôncó g biếtđượccáì ig chẳngsadi nh ệtgiàchếtkhông? VuaBaTưNặcchắptaycungkínưa th :-Bạchế th ôn t , coậtkh hn ônbgết i ? I.-X PẬTH CHÆCÁI"THẤY"KHSAN ÔNG ỆTHDI [^ ] VC.- @h ếtìyơmuKẢ gbnơ uKẢï0ắìơÁ-ếtu-bơi oơêắyany-uắrirặÁh03ắgi -oơêắy ậtdạy:- Ph àNyA-aNn,tất cảcảnậtrohvế ng ingkh a ônoài: ng sá,ng t ối, trốn,g bít,,trong đục. v v...Naytađemcávạtàny,cáoàintrảềchv boảnuyê ng của n cáấy. in hưN sáánh thì ng trảvềchomặtựtnh ,vìkhônmặt g ựth thìkhônság ng;còntối ì th trảềchv o banđêm,hônt ả tgh ềchv oốn tr ,g bíttrãềchv ochvá ,gtrả o n chvề o tịnh,đụctrảvềchobụiv.v...Conàáitrảvềchocánấy i rồi;càcán i"thấy"củaông ấy th cáccảnvậtđó, h ônmuốn g ón trởềđâu? v Nếutrảchvề ocásái ,ng thìkhitốiđến đáglẽn ôngkhônấy thg tối.Nếutrảnóvềchoối t ,hì t khisáđến ng ôngcũnph g ải khônthấy g sá; ng còntrảvềchotốn r ,g bít.v v ...cũnthgế. Rõcáràng ccảntvậuy h cóêtsanhi ạniv ệt bi , mà"cáấy" ith củaônthậkhg ông sakhi ác.Nhưậvy,cáonàcó i thểtrảđược,ì th cáđói làkhchá ,tựkh êhin ônph g ảilà ôngrồi;còncáàoinônkhg ôntrả g vềđược,ì th cáđó i làchủ,quyếtđịnhcủaôngchớ ?ai itâm Cá củaônmầug iệm nh sásuốt ng sẳn và sàưnhg vậy,tạisaoônlại g tựmê muộiđi,ởtr lạiậncáh ọglà inv mmình,đàchnh ịuổi n chìmtbển roing khổ satử, nh ậtđá h ươnthg xót ng ! LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtph h ântchá cáctrầntướng,cáàoiả ntr ềcáv nấy, i đểchrõo "cái ấy" th khôngtrảvềđâuđược.Đólàcái"chủ",là"tâm"củachtvậúnagy. * VI.-I A-NANCÒNGHỎIIN HẬTP [^] A-ưa Nathn :Bạchế th tôn,couy nt bết i cá"ti hấy"à ny,khôntrả g ềđâu v được, ưn nh glàmsaobiếtchắcón là"chơtâm" n củaco?n VII.-PHẬTCHÆTÂMNĂM LẦTHỨ [^] ậtdạy Ph rằng:Nà yA-a,Nn ônthửg xemtrướcmắt,tấtcảcáccảnậtsum hv la vạntượn,g àonlàúsôn ni ,g đấtước n .v v ...Ôêgnlựaêracáing onàithuộcvềcảnh vật,còncáàoinlàtâmôn. g àNyA-aNn,cùntộtg tầmmắtthấycủaông,óng lêìthn ấy th mặttrời,mặt,tngră đólàậtchv ớkhôngphảilàôn; g xemrộn,gra ú,ni sông,câycối,cỏo,ha ười g n thú; chođếnóig bụi,chimchóc,cũnđề g u làậtchv ớkhôngphảiông. A-,Nan tấtcảcáccảnật,hv mặcdùcócaấp, oth xagần,ànsag imuônkhác, sogcũn n đề g ulà"vtbậịấy" th củaôncả.g Cácậtlo v ạituycó saikhác, màcáthấy i củaôngkhôngkhác.Thếì th cái"hấy"à nychínhlà"tâm"củaônchg ứkhôngphải vật . LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtchh ỉtâmrấtõr . gràn * X.-I PHẬTDẠYTHÊMCÁI"THẤY"LÀTÂMCHỨKHẢIÔNGHP VẬT. [^] ếu N cá"ti hấy"nàylàt,vậ thìôncũn g có g ểth thấyđượccá"ti hấy"củata. ếu N ôncùng gtađồnấy gth mộtật,v bị ( ấy) th màônchg o làthấyđược"cái ấy" th củat,a ờith khtaikhônấy,tgh saoôngchẳngthấyđượccái"khônấy" tgh củat?a (vìcátihấykhônph g ảiêtvchnậ ẳnấygth đượcó)n . ếu N ônóing :thấyđượccá"kh i ônấy" tgh của,ta thìônấy tgh cáì ig đó,chớ quyếtđịnhkhôngphảilàthấycái"khôntấy" gh (tâm)của. ta Nếuôngkhôntghấy đượccá"khi ôngtấy" h củata,thìquyếtđịnónh là"tâm", đươêgnhikhônph g ảilà vậtrồi. Lạiữan ,nếu cáấy tih làật,v ì th khôni ấy gth ó,n nócũngphảitấy h đượcông. Nhưậvythờitâm,ậtlôn v lạo;ế àtrghovn àay, gin khôntghểphânệt bi đượcloài hữu tìn(tâm) h ,àlo v ôivà tìnật). (vh LƯỢCGIẢI Đạiýđoạnà nyậtnóiPh ậtì vh bịấy, th còntâmì th khônbgịthấy. Bởicáthấy i làtâm,kh nê ôntghểấy th đượcó. n * NàyA-,Nan khôni ấy gth cáccảnật,vh cáthấy i củaônkh g ắpáp ig tấtcả,cái ấy th đókhônph g ảicủaàcủa tav ười ng khác,thìquyếtđịnhcủaônchg ớa i? Rấtrõưgnhrà ế, th tạiôncòn g "ch nghi tơâm" n củaông?Cái"chtâm" ơn của ônnưhg ậvy,saoôngkhôntựg lấy, hận lạiđicầutachỉ"chtâm" ơn chonữa? LƯỢCGIẢI Đoạnà ny,Phậtchỉtâmrõơết gnhrà . * .-X ANANNGHI"CÁIẤY" TH CÓỎ, LỚNH ĐỨTNỐI. [^] A-thưaNan ậtP: h -BạchTế h Tôn,ếu n cá"ti ấy" h nàyquyếtđịnhlàtâmcủacon, chớkhônph g ảicủa,ai ì th khiconxemũv trụbaola,ấy th mặttrời,mặt...lú gtrăn cb ấy ờ gi cáthấy i củacoộnnr glớnkhắpáp gi cảhưkhôn. g Khcoi ntrở,nhàogtrv ì th chỉtấyh ộin tràhôigon . Vậycáithấyànyón phảirỏú tnh lại,chunào,vnh ahylàkhà,vonhi ón bị tườnáchgv cắtđứt,còn ên ỏnh ưnh ế? th coCúnhg nkhônbiết g nghĩanàythếào,n xiậtừPbhichn ỉdạy. XI.-HẬTP DẠY: TRẦNCẢNHCÓNHỎ, LỚ CÁI"THẤY"KHÔNG LỚNHỎ [^] ậtdạy: Ph àNyA-aNn,gtohế rn antất gi cảcảnậthvcólớnỏnh oi,gnàtr tốt xấuv.v...đềuuộc th ềtrần v cảnện hi tềncả, i chớkhônph g ảicáấy ith củaôncó g lớn ỏ, nh óp t lạia hyới n ra. Cũnưgnh cátrong hộp i uôn v ,g thìthấyhư-khônuôn gv ,g trcágon chi éntròn ấy th hưkhôntròn g .Vìchéntròn,hộpvuôn,g thấy nê hưkhôncó g vuôngtròn và , chớkhônph g ảicáihưkhôntcó hậg tướnvuôn g gtròn. Nếuưh khônquyết g địnhlàvuông,ì th khđể i cáchi éntròn,đáglẽ n khônấy tg h ưh khôntròng . lại Trái ,Nếu hưkhônquyết g địnlà h tròn,ì th khiđểhộpvuông,đálẽ gn không ấy th ón uôn v .g Vậybết nêi :vuông,òn tr làtạiđồt,vậ chớkhônph g ûia hưkhôngcóvuôn,g tròn. Nếupháhếtcácđồvuông,trònì th ônsẽ g thấyhưkhôngkhôngcó tướnuôn vg g, tròn.Khônph g ảibỏưh khônuôn gv màg cóhưkhôntòn rg ,ayh ưtrừh khôngtrònmà cóưh khônuôn gv .g i"tCá ấy" h củaôncũn g ế,gth khôncó g uôn v tròn g a hylớnỏ, nh màlớnhỏ, n vuôngtrònlàtạicảnvật. h Nếuôngcho khà,vonhi catiy Nếuôngcho khà,ovinh cái"tấy" h quyếtđịnhphảitóphỏn lại,thìônrag oisân ngà xemmặtựtnh ,ônph g ảikéoiản g cáit yquyếtđịnph h ảitópỏnh lại,ì t h ông sân goàiran xemmặtựtnh ,ônph g ảikéoản gi cái"tấy" h đến ra mặtựtnh ahysao ? Lạiữan ,khoà,ivnh nếuôngcho cáấy ith bịcắtđứtđi,ì th khxo i iváchtrốnrga mộtlỗ,thấyđược,nbgoàiê sao cáthấy i củaônkhg ôncó g dâùuối n ? Nghĩađórấtrõưgnhrà vậ y,chớcóchilạmàôngnóikhônbết gi . A-,Nan tấtcảchsaúng ôtừvnh thỉđếnờ gi vìmêmình(tâm)làmật,v bỏmất chơtâm n củamìn,h bịcảnthvậxo aychuyển(chph i ốitấy)nê cólớnỏ, nh rộnhẹp, g tốtxấuv.v...Nếuicha uyểnxoayđượccảnật,hv tânh tâmđặnsáh suốt ng êinmãn v ,thì đồnới vg chưtậ. Ph Lú cbấyờ ig khôngrờinơiđạo(chtràng ổầy)n màởđầu trên một mảylôn,g có thểchứađựngkhắp cảmườiphươgế thn ới gi . LƯỢCGIẢI ể thTừnơi táchnh ơtâm, n ì v ôv miọngđộn hv ,g saacó nhr ưh khônế gth ới gi , chúngsacùn nh cág ccảnvật,h gọinê"mêmìnhlàt". vậ Khcó i cảnvậtrồih ,cứorđó th màphânbệt i xấu tốt,lớnnhỏ,mừậngi v.v...nênói"bịvậtchuyểnxo ay". Đếnkhếtih vômiọgđộn nhv g,trởlạiới v thểtnhchá tâm, ơn thìcáccảnậthv ấykhôngcòn;ưnh ười ng thứciấc g chmêi ob,a thìcảnchh êmi baokiết ah ,nêói "xo aychuyểnậtv"làthế. Lú cbấyờ, gi mộtsợilônhayg mườiphươgtnhếới gi cũnđề g ulàchtâm ơn cả. Đãđồnglàchtơâm, n ì th khôncòn g ấy th tế h giớilớnsợi ơnh lông,haysợilônỏnhg thơnếới i g ,ì v đồngmộtthể,tánh nêói:"Trênđầu mộtsợilông,có thểchứađựng mườiphươế tghn ới gi ". Đonàylý thâm, phảisuynghĩềuhin mớiểu. ih HẬTP HỌCPHỒTGÔNKHÓAVI TRIÝẾTL ĐẠOPHẬT ay h là ĐẠICƯƠNGKINHLĂNGHINÊM 0o- NĂM THỨBÀI I.-A-nghi: Na nếu "cáấy" ith làmìn,h ì th tâmnàylàai? II.-tCáihấyrờitấtcảcáitướng. III.-thấy Cái tứctấtcảcácphp. á IV.-tậrấn Ph tĩnhđạich. úng V.-àiVăNg ùThn đứnglêưathn ỏih . VI.-tậdạy: Ph thấy Cái khôncó g "thị"à"ph v ị". thi VII.-A-: Nanghi Cơhntâmđồnới gv tuyết h tựoênghiạiđạo. VIII.-tậbPháccáichấp"tâmtựênmàhi có". IX.-A-ghian: N Tâmdoơnduyê h nsa. nh X.-tbácậPh cáichấp:"nduyê ơnh san nh". XI.-tậda Ph y:ơCtâm nh khônthể g dùngtâmsuyĩngh ha ylờióin luậbànđược. XII.-A-trởNan lạinghĩ"nơhnduyênsan". h XIII.-ạntậgPh lạihỏi"cátấy" ih đểchỉrõ chtâm. ơn XIV.-tậchPh ỉcá i"tấy" h khônph g ảiọnv,g sochng ưaphảilàchơn tâm. XV.-tậchPh ỉtâmlầnứ th sáu. 0o- .-I A-AN N NG:HI ẾUNCÁI"TẤY" H MÌLÀ THÌÂNN TÂMNÀY LÀAI? [^] A-ưaNathn ật: Ph -Bạchếth tônNếu ! cái"tấy" h ànythậlà"tâm"co,n ìt th ânh tâmcủacoện inh anyđâylàa i?Vàếu n cái"thấy"tcủa hậ co,n thìón phảiện hi ở trước,khến i cho coấy nth đượcnó. Lạiữan ,thântâm,củacoiện nh anyđây,bết i phânbệt i đượcnó(cáấytih ),còn nókhônbêtsgi phânbệt i đượcthântâmco. n Xiđức n ThếT ônmởlòngđạibichỉdạy chokẻchưaộng àny. I.-CÁITHẤY(TÂM)RỜTICẢẤ NGÌHTƯỚ [^] ậtdạy Ph A-Na: n óiÔng "cáấy tih phảiởtrướcmặtđểôngthấynó",nóiưnh vậ ykhôngphải,vìnếucá"ti ấy" h tậởh rước t mặtôn,g ônthấy g đượcó, n thìcái "thấy"đóởchỗàoph n ảicóất nh địnvàhphảichỉrađược. aNyônồign trKỳ ừngo đà,xemcáccảnt,vậh đưata ychỉratừngmón:chỗ immátkialàrừngcây,cáisáchng iếu nọlàmặtựtnh ,ăgnạiơi ànylàávch,chỗ trốnđó g làưh khôn; g cho đếncỏcâyoalá h ,cácvậtlớnnhỏtuykhác,sogđề n ucó hìntướn h ,g cóẻth chỉrađượccả.òn C cái"thấy"nếucóởtrướcmặtôn,g ì th ônnê g lấyta ychỉchắcchắn,cáàoilà n cái"thấy".Nếuhư khônlà g cá i"thấy"tì h cágìlàưh không?cònnếu cảntlà vậh cái"tấy", h ì th cáì ig làcảnth?vậ Đốivớicá ccảnthvậ sumlaạnv tượn,g ônêgnchínchắnphântíchrõ,ànrg rồichỉcho taxem,cáonàlà i cái"thấy"cũnưnhg chỉcácvật,khôncó g lầmlộn. A-ưa Nathn :BạchThếT ônConmỡ! tầmcomắt n àđưa v taychỉkhắp tấtcả,ì th đềulà"vt"ậ chớkhôngcócánàolà i "thấy".Dù chobựcBồtácũngkhônể tgh phân tíchởơmuôn in vậtđểchỉêcáring i"tấy" h rađược;uốn h gchichúngcolà n bậcsơhọc ,ătnhvi làmsao chỉđược. ậtdạy: Ph ải Ph lắm! LƯỢCGIẢI Tâmkhônph g ảicáìn ih tướn h ,g củnưnhg àvgnkhônph g ảilàònv ,g kiền,g xoa, xuyếnv.v... .I CÁITHẤY(TÂM)CTỨ TẤCẢPHÁ [^] ậtdạy Ph rằng:Nà yA-aưNnh! lờiônóign :"trogccá n ccảnvật,h khônthể g chỉiêgcán i"tấy" h rađược";ậ vyan yônđứn g trước g cảnậtchhv ỉlạicoi,cáinào khônph g ảilàcái"tấy"? h A-ưa Nathn :Conhiệnđanxem g tấtcảcáccảnậthv,khônbiết g cáinàokhông phảicái"tấy". h Nếucâygrừn kiakhônph g ảicái"thấy",thờlàmsaoấy th đượcrừng cây.Cònrcây ừng làcái"thấy",ì t h saoọlà gi rừ ngcây.Lạiữan ,ưh khônnếug không phảilàcái"thấy",thìlàmsaoấy th đượchưkhông.cònếu n ưh khôntức g làcái "thấy",thìsao lạiọlà ig hưkhôn. g Conchínchắnsuynghĩ:cáinàocũnglàcái"thấy" cả. ậtdạy: Ph phảilắm! Khđó i đạichúe ngh lờiPậtnóih ưnh ậv y, tấtcảđềumahoang nglo sợ,vì khônbết gi nghĩaấytế h nào. LƯỢCGIẢI Tâmđãsaracánh cphp á ,ì t h php á onàcũnlà g tâmcả: Cũnưnhg đã vàng làmracácđồgsức tran ì th mónonàcũnlà g àcả. ngv * V. I HẬTP TRẤNTĨNHĐẠICHÚNG [^] ậtdạy Ph A-Naàđại vn chma únoahg ,ng sợãi h ,sanê tâm nh thươngxót, liềnaủiA-àđại vNan chrằnúng g: hư-N Lainóichơnthậ,chẳndối g trá,khônph g ảiưnh chngoạiú đạoMạc-à-i g lê,óin nărối g loạnkhônất nhg địnđâu. h cCá ônêgnbìntĩnh hchvà ínchắnsuyxét lại,chớđểchưoNh Lathêmi lònươthg ngxót. V.-VĂN NGÀI THÙĐÚNGLÊTHƯAỎIH [^] Khấy i àNiVăg Tùnh SưLợip áPh Vươtửng ươth cả ng bốnch,úng êđứn n g dậylạytP,hậ cunkín g hchắptayàthưav rằng: -BạchThếT ônongđại Tr! chđaúng ychưaểu hi cáihĩang :cáccảnthlà vậ cái "thấy"ha ykhônph g ảicái"thấy"? Bạchế Th Tôncá! ccảnvậtệnhi đây, tiền nếu làcái"tấy", h ì th phảichỉra được;cònếu n khônph g ảicá i"tấy", h thìđánglẽkhôntghểấy th được.Vìđại trong chúnkh g ônểu ghi nghĩaànyếth oàn,chênmới o sợhãi,hoagman . ng Cúixinđức NhưLaiduỗilòntừbchgi ỉdạychết obi :cCá cảnện ậthiv tiềnđây,cùnới gv cái "thấy"nà y,uyê ng là n ì? g Trogđây n khôncó g cá"ph i ải"vàcái"khônph g ải". LƯỢCGIẢI Đo ạnànylý thâm,êgàinVăn-Thùmớiđứnglêưa thn hỏi:ngườihọcphải suyxétiềunh mớiểu hi được. óiN cảnvậtàcáh ấy,ith tứclàchỉcảậtchv ấtvớiần tinh đồnmột g ể th tánh chơntâm. Vìchtơâm n ì th khôntghểsuynghĩàbnluậ v nđược,phảitựộng màôith , nêói,"nuyê gh ón làcáì?"ig (ì v khôntghểnóiđược) ra .Bởinórờiđốiđãithịph,i nêói"tđó rong khôncó g cáiphảivàcáikhônph g ải". * VI.-ẬPHP DẠY:CÁI"TẤY" H KHNGÔCÓ"PHẢI"VÀ"KHGÔN PHẢI"(TỊ, H ITHỊ) P [^] ậtkê Ph uàiVăng ùn-Th vàĐạich,úng dạyrằn: g -Mườiphươcáng cđứcậtvàcáPh cvịĐạiBồntrụáa chgotrn tơâm n rồi,thời khôncòn g ấy th thậcócáccảnthlà vậ căn,trần,thứcữan .thấy Cái cùnớivg cảnvậth b ịthấy,uyê ng nlà"chơntâm".Đãlàchơntâm,thìđâucòncó"phải"hay"không phải"nữa.Nhưônlà g VăTù,nh vậycóthểnóiônglà"tthậ"VăùnTh hay"không ật"h VănThù đượckhông? Văù-nTh thưa:-BạchT hếTônch! ínưhn thếđó,conlàVăn-Thùồir ,ì th khônthể g óin "ttVăhậ n-Thù"được;vìếu n nói"thậtVăù", -Tnh thìphảióin ônVăg n -Tùh iả g (ứ th ). hai Socong a nyđãlàvtSoncog a nyđãlàVă-Thùn ồir ,thìkhông ểth nói"tậth"a hy"khôntghậ"được. LƯỢCGIẢI ơntâm Ch khôna,igh êkh n ôngcònthịvàphđối i đãi;khôngthểnói"quấy"đã đàh,n màóin "phải"cũnkh g ôntr. gú n Bởiì v ón oòn iàngv đối g đãi,cũnưnhg ông Văù-Tnh làVă-ù, Tnh khônthểg nói:"tật"h hay"khônậtgh"được. ậtdạy: Ph cátihấycùnới gv cảnậtbhvịthấycũnglạiưnh ậ vy,đềulàthểtnhá chơntâm,ì v gđộn ọ nv mà g córa:thấyngheàcáv ccảnt. vhậ Nócũnưgnh mặttrăng ứ th ,hai đâucóì g mànói"phải"ha y"khônph g ải".ĩaNgh làchỉcó mộtmặtngtră ch,ánh (chơntâm)đó trong khôngcó cá"ph i ải"mặthatrăngy"khôngphải"mặt . tngră aNyônấy gth có cái"tấy" h àv"cảnthbvậịấy" th đólàọtưởn vng ; g cònđốiới v ể th táhchn ơtâm,n ì th khôncòn g óin phảia hykhônph g ảiđược.Bởiế th nêchơ tâm n nóicáoàrangi ph i ạmi"ch v ỉbày"à"kh v ônchg ỉbày"cảuônrồig . LƯỢCGIẢI Suynghĩkhônóigtơin năgkhônnấm. hg Đạiýđoạnànynói:chỉcó mộtchơn tâm,khônthể g óin phảiahykhônph g ải,nóvượtoisự rangà đốiđãióivàn ph năg ân bệt i . Vìọđộn vng màg sanrahcácậtchv ất(cản)tvàhần in (tâm).Cũnưgnh chỉ có mộtmặtchtrăng á,nh khônthể g óin phảimặthtraăngykhônph g ảimặtg; trăn vì lòamàấy th tuồn in có g mặtgtứ hrăn a. ih * VI.-I A-NANNGI"CH H TÂM" ƠN ĐỔNGVỚITHUYẾ"TT ỰNH"IÊ CỦANGOẠIĐAO. [^] A-ưa Nathn :-BạchThếTônngà!ytrướcậtởPh tạinúiLăngGi,à códạycho ôngĐạiHuệBồTát.v v ...rằng:"cácchođạo nàigú kiườntah chg ủ trươthuyết ng "tựêsanhi nh",cònời tah óin "cácphápdoơhduyê n nsanh",ênkhôngđồnơd vg uyết th củacácoạing đạo kia". Hôma nye ngh lờiPhậtdạy,ì th coểu nhi cái"chơntâm"à nynhưi tựmàênhi có;chớkhônph g ải"nhơduyên san nh", vìnórờitấtcảcáctưởn vọng đi g ênđảo , khônsag ,nh khôndi g ệt.CúixiPnậtừhbichỉdạychocoộng đượcchơtâm n ườn th trụg này,màkhônlạc g vàothuyết"tựênhi"củacáctàđạo. LƯỢCGIẢI ichCá ơntâmà ny,ón uyệt t đốiđãi,tgoàihị n vàph. i Nếucònchấp có,không, thịàph v ,i ơnduyê h hanytựi.v ênvh ...Đềukhôntrgcả. ún Sogchn úsang ì nhv cá i mêchấpuhiền đời, cũnưngh câychuốiuiềnh bẹ, lộtết h b ẹày, n t hìnób àyrabẹkhác. ậtvừaPbchá xothị ng àph v ,i ì th ônA-g Nanlichền ấpơnduyê h tàựnv nhiê v.v...taôi nh Lưới ! mêiuềnh đờichồngchập,tậkh h ómột ongtr lú cẫy v ùnv rakh g ỏi! VII.-PHẬTBÁCCÁICHẤP"TÂMTỰNHIÊMÀCÓ" [^] .-IX A-NANTRỞLẠINGHI"NNHUYÊƠD NSANH" [^] A-ưa Nathn ật: Ph Bạchế Th T ônCái!"tấy" h àn ynếukhônph g ải"nhơn"không phải"duyên",tạisaođứcế Th Tônườnth cùn g ới gv cácthầyT ỳ-kheonói:"cáấy ith phảiđủbốnduyêmới n san";h ưnh ơưhn khôn,g sánhá ,ng t âmcovà mắt n mới sa. nh Vậ ynghĩanàytế h àon? ậtdạy Ph rằng:Nà yA-a,Nn tanóiuyết th ơnhduyê,n làđứnvềph g ầnsựtướng ện (hi tượn),g chỉcácphápgthếron amàngi nói,chớkhônph g ảichỉcholýtuyệt hán đốibản ( ể) th vậy. LƯỢCGIẢI Vềphươdi ng ệnpháp tướn(gmượndatnhiết ừr họcóin chodễểu, hi ọlà gi phầniện h tượn)nóig ề"tv ức", h ì th óitnPhậ cócăn,trần,ức th ơnduyê à hv n v.v...Cònđứnvềph g ươding ệnpháph(mượn tán datrnhiết ừ ọ ch óin cho dễểu, hi ọ ig làphầnbảnể) th ì th khôncòn g dantướn h g,nóikh năg iếuagọihysuynghĩđược. Bởiế th êntrogkinh,óiPhậtn :"Đạotcaa osiuê khônể gth suynghĩvàluận bđược". àn Kiànyh làóin vềphầnlýtuyệtánh đối. * I.-X PHẬTGẠNHỎILẠICÁI"THẤY"ĐỄCHÆRÕCHÂM ƠNT [^] thỏiậ P :Nà yA-bNa!ậnyờ gi ỏitah ôn: g ười ng đờithườnóign "tôiấy". th Vậ y ế th onàlà"thấy"àthế v àonlàkhôn"tg hấy"? A-ưa Nathn :ười Ng đờicó hơn sáánh mới ng ấy th đượccávật,i thìọiglà "thấy";cònkhôngcóhsáán ,ng chẳnthấy g cácật,v ì th bảorằn"kh g ôntghấy" ậtdạy: Ph ếu N khôngcóhsáán nmàg b ảo làkhôngthấy,ì th khitốiđếnđáglẽ n ôngcũnkh g ôntghấyđượccái"tối"?Cònưhn ônthấy g đượccá"ti ối",thìkhiđó chẳngquakhôncó g sánhá màng thôi, chớsao lạinói"khônthấy"? g Lạiữan ,nếu khtối i ôngkhônấytgh đượccái"sáng",màônchg ocholàấy, th ì th khsái nông kh g ôntghấyđượccái"tối",đálẽ ng cũnph g ảib ảolàkhônthấyg mới phải.ưNh ậ vy,tời h "tối"áv"sáng"cảaiđề h uphảibảolà"khônthấy" g hết. Bởiế, th ônêbgniết:"tối"àv"sáng"haimóntrầntướnnóg tựatyh đổiơiv au, nh còncái"tấy" h củaônlú g càoncũncó. g Vậyì th thấy"tối"à"sáv ng"đềuọilà g ấy th cả,tạisao khtihấytối, ônnóig "khônấy"? t gh IV.- X ẬTHP CHÆTHẤYCÁIKHHẢIVỌNGPÔ NG,SONGCHA Ư ÀCHPHẢIL NTƠÂM [^] (Đo ạnànyuyê ng ởn trước,a ydjchiả g đemlạiđâychuậoth nghĩa). ậtdạy Ph A-rNaằn n g:-Cái"tấy"h củaôngđó,ônh gphảilà,vọng sochg n ưa phảilà"chtâm". ơn Nó cũnưnhg mặtthrứ ăng aido h( lòacomắt n màcó)uy t không phảibónmặt g dướitngră nước,hưnn chg ưaphảilàmặtgchtrăn á. nh LƯỢCGIẢI Mặtgchtrăn álà nh dụchochtâm, ơn mặtứthgnră alà ih dụchocáthấy, i e ngh v.v...cácácgi quavềph n ầntrựcác. gi Bónmặt g nglà tră dụchtưởn gọonv ph g ânbiệt. Đạiýđọanàynóicá"tấy" h khônph g ảiọtâm,gnv ưnnh cũn g gchưaphảilà chơntâm,ãi gh n lànóần g ới v chơntâmmàôi th .ũnC nghưmặtứ tnghră haidolòa comắtn màcó;nókhônph g ảib ónmặt g dưới tăngr nước,nưn h gcũnchg ưaphảilà mặtchtrăng á. nh * ậtdạy: Ph A-Na,n ônph g ảiết bi :Khôn i ấy gth sáng,thìcá"ti ấy" h củaônkh g ông phảilàcái"sáng"; khôn i gthấytối,cái"thấy"củaônkh g ônph g ảlàcái"tối";khôn i g ấy th trốnkh g ôn,g cáthấy i củaôngkhônph g ảilàcái"trốnkhg ông";khiôntấy gh ănbítg cá"ti ấy" h củaôngkhônph g ảilàcái"nbít găn ". LƯỢCGIẢI óiN cái"thấy"chớkỳtực h làchỉchunchg ocảcái"nghe,hay,bết i ".Nói"ság,n tối,tốn r ,g bít"làchỉchunchg o cáccảnật. hv Đạiýàbinyó: n Khthấy i cáccảnật,hv ì th cái"thấy"khôngphảilàcảnật. vh * V.- X PHẬTCHỈCHƠNTÂMẦNTHỨSÁL U. [^] ậ Ph tdạy:- Ônđã g ểu hi rõốn b ghĩan nàyrồi;ôngẻu nêhi mthê lênmộtgtừn nữa:Khi"chơntâmđãkhởiracái"tấy" h (cáácig quan),ì th cái"thấy"khôngphảilà "chơtâm"; n cá"ti hấy"còncáchbệt i vớichtâm, ơn ì (v cònmộtlớpmê),cá"ti hấy" khônthểg bìkịp với"Chơntâm""(đoạnà nytPmới hậ chỉchínxá h ccáchi ơtâm) n LƯỢCGIẢI Mượndatừết nhri họcóin chodễểu: ih khbiảnthể(tâm)khởiahiện r tượn(g cácácgi qua)ì thn ện hi tượngkhônph g ảilàbảnể, th ện hi tượncòn g cáchbệt i vớib ản ể, th ện hi tượngkhônthể g bìkịpbảnể. th Cũnưgnh khước in đãbến i àhsón nt ,g ì th sóngkhônph g ảiotlà ành nước,sóncòn g xabiệtvớiước n (vìb ịógi xaođộn),g sóngkhônể thg b ìkịpước. n Đàrằn nh g"tâm"cùnới vg cá i"tấy" h .v v ...khôn,haig ưn nh ì gv mêtâm nê biến racácáicg quaấy nth ngheahyết bi . Lúcb ấyờ gi cáthấy i ngheaybết i ,khônph g ảilà chơntâm.ộNg ồir ì th cáấyti h e ngh haybiếtmớigọilà"chtâm". ơn Sokh ng chi ưa ộng thìkhônthể g óin cáấy,tih e ngh v.v...Cáccági qualà n chơtâm n được. Cũnưnhg nướcvớisónkh g ôngkhác,ưnnh gvìógi độnêước gn biếnthàn sóng;lú cbấyờ ig sóngkhônph g ảilànước,ươn ccáchbiệtới v són. g Đếnkhhết i ógi xaođộnì thg sóntrởg lạiước.àth n Nhưnkh g còn i độngthìkhônể gth nóisónđó g lànước.*ưNh ế th thờiônglàmsaolạióin là"nơnduyê h n,tựên,hi òah ợp, h àph v i hòahợp"được.cácônlà g vă,hàngTi tríức th ẹp h hòi,khônôngth ểu hig được ậpth tướng(chơntâm).Tađãchỉdạyềunhi lầnrồi,vậycácônkh nêg ônkhéo suy hĩng vàcốgắnến tig lêntu,ành cớêniải g đãicotrên đườn n bgồđề. - *^ -* PHẬTHỌCPHGỒTÔNKHÓAVI TRIÝẾTL ĐẠOPHẬT ay h là ĐẠICƯƠGNKIHNLĂNGNHMIÊ 0o- THỨSÁBÀI U I.-A-nkh a ônểu gih ỏih ậtPh II.tậ-chPh ỉmón hai thấy vọng III.-ụD ghệp nvề chuncủa g cáơ. nh IV.-ụD ệp ghiềnv chungcủađồnglo ại V. -Lấyệp hing ngđể riê chỉrõệp hing chung VI.-ậtkết Ph úcth lại VII.-ậtchPh ỉcácphápđềuềchv tơâm n VIII-A-cánagi inghĩab ốnđạiòah hiệp sanh IX.ậtquở - Ph A-ọanch ềuhin màhiềun màkhônhiểu g X.ậtnói-Ph cátácủa inh bốnđạiphihòaiệp -h XI.- Đấttừchơtâm n bến i ện hi XII.-Lửatừchtâm ơn ến bi ện hi XIII-Nướcchtừ tâm ơn bến i ện hi XIV-Gióchtừ ơntâmbến i ện hi 0o- .-I A-NANKHỂU ÔNGHI HỎIHẬTP [^] A-ưa Nathn ật:- Ph BạchếTh Tôn,vừarồiậtnóiPh cáighĩan "nduyê hơn n,tự iênòah iệp h bvàấtòa h iệp h ",chúcong ncònchưaểu,hi naylạie ngh Phậtnóđến hĩang "tâmsacánrah thấy, i cátấy ih khônph g ảitâm..."chúncog lại n cònêmth mù mịtữan .CúixnđứcưhN laiduỗilòn,gtừbi chỉdạycho chgcoú n nộg đượcơhn tâmanthâmatịn nh ,h sángsuótày. n I.-ẬTHP CHÆHAIMÓNVỌTHẤYNG [^] ậtdạy: Ph -A-Naônn ph g ảichínchắne, ngh tasẽì v cácônph g ânbiệtchỉ dạy,cũnkh g ến i chochúgsan đờ nh sai ugộn đượcđạoquảBồđề. àNyA-aNn,tất cảchgsaú n hbị n sanhtửluânhồiế trongh ,iagn đềudoamónh điđảo ên phânbiệtọtngvhấy,tứcơđó in phátsanhrasựệp, hing rồieo th ệp ghi n mà chịukhổluânhồi. LƯỢCGIẢI Từnơtâmđộnvọngsacánrah cệp, ighn rồieo th ệp nghi màchịu khổhayvui. Cũnưgnh ngườitừmêmàsagủ, nrah nơiđó từ màiện h cára ccảnvậtuih , buồn rồichịulấybuồnvui. * ế T-h onàlàhaimón?-đi 1Cái đảo nê ấy th thuộcệp ềnghiv của ngriê cáơ. nh 20iđi Cá ênđảoấygthọ nv thuộcêïp ềnghiv chuncủa g ơnhloại. .-I ỤVỀ D NGCHHỆP NGCỦU ACÁ.NHƠ [^] A-,Nan saolà gọi cáđi i đảo ên ấy tọngvh uộc th ẹp nghvề của êngri cáơnh?Dụ ưnh ười ng nhặmconmắt,đem ban dòmđèấy thn cóvòntròn g òađỏămn màugủ (n uẩn). Ýônghĩsao ?ần Cáiv đỏ g ămn màuấy,củađèanhycáthấy? i A-,Nan ếu n ônóing "củađè"n ì th saohữnn ngườikhôngnhặmmắt,họchẳng ấy th ần v gđỏ,màduycóười ng ặm, nh mắtmớiấy th ôi th ? ếu N óin "cáivầngđỏđócủacáấy, t ih t ì h cáẫyđa ith vần thàn đỏ; g vậyười ng ặm nh conmắtấy th ầnv đỏ, g ì th bảolàấy th cáì? ig (vìcátihấyđãần àtnhv đỏg ồir , ì th ôn h ể tgh nóiấy th ần v đỏg ữan được" Lạiữan ếu n ônchg ấp "cávần i gđỏrờiđècó êngri ",ờith đánglẽônxem g bàn ế gh chunqua g đềnh u cóần v đỏ g cả.ònC nói "vầnđỏ g rờicáấy ith riêgcó", n ì th khôncần g conmắtthấy. Vậ yì th tạisaười o ng ặmnh mắtấy th có vầngđỏ? ế Th nenphảibết i :cáimàsálà ng ởơđè in ,n cáthấy i ì v b ệnmắt h màcóbóng lòa."bCái ónlòa g "vàcái"thấylòa"đềudonơimắtặm. nh Còncáthấy i đượclòa ặm, nh thì"cáithấy"đó khônph g ảiặm nh ện hi . LƯỢCGIẢI Đạiýđoạnà nyậtnóiPh :Vìôv miọđộn ngvh ặm) g(nh màấy th có cácản i h ậtvện hi rahưn ậ vy(lòađỏ).ớ Ch khônph g ảidochơnlý (duđè)hayn chơtrín (dụcái ấy) th àcũn v khg ônthể g óin nóòang ichơnlý haychơtrí. n * V.- I DỤVỀỆPCHNGHI UNGCỦAĐỔNGẠILO [^] A-- ,Nan saolà gọi ệp ghin chunọthấyngv củađồnlo g ại?-Dụưnh trgohế n ới gi à nycóèuinh ước. n Nhưnchg ỉcómộtước n ì v dânchúngđồngtạoácệp,n hing ên điềucảmấy th cóđiềmkhôntốt g ,hưn saochổi,saophướn,ohặcmặt hai trời,imặt ha .v tngvră ...Còndânchúngởcácnướckhca tời h đềukhôngtấy h vàcũngkhônnghe. V.-RINGHIỆPLẤT ÊNGĐỂCHỈRÕPCHNGHIỆ UNG [^] àNyA-aNn,ưnh ười ng ặm nh comắt n ,ì v ệp ghi n êcủa ring ọh,nê"vọng ấy"cá th iđècó n ần v đỏ g ệnih . ra Tạiconmắthặm n mớiralòa thàn ,chớ"cátihấy"đó khônlòa g . Sosánhưcácônàgnyhômany,ấy th có,núi sôn,g ế th ới gi àchv úsang nh đó,đềudoái"ặm nh lòaôtừv ỉ"( th ôv mivọnđộn gh ôtừgv thỉ)choênmớitấy h cảntiện hvậ ưnhra vậy. cCá ônêết gnbi :"mắtấy" th ( kiếnới )v cảnậtbhvịthấy( kiếnduyêiện n)h ềtin đây, dềudocái"vấy" ọngth (ácgi miệnnh)i ra."vCái ọthấy" ng đóáci(g kiếnó)n lòa ặm, nh chớcáchi ơtâm n khônòanhg ặm. nh ichCá ơntâmết bi đượccálòa i ặm nh đócá(gi sởcgiá sản)óhn khônph g ảiở lòa trong ặm nh ía(g cphsản i trunh g). hưN ế th thờilàmsao bảocáchi ơtâm n đólàcáccảmácgi ấy, th e,ngh ah ybết i đượcư?đâychínlà h cáinghĩa:"tâmsahracán ấy, ith cáấy ith khônph g ảitâm v.v...ônmới g ừahỏiv trước". ế Th nê,nayôngthấy"tôi",thấy"ông"cùnấy gth "tếh ới gi "và"chúnsag nh", đềudoônlòag hặm n ô(v miọđộn vngh )màg thấynhưậ vy,chớkhônph g ảicáthấy i (tâm)đónó lòaặm, hn choênkhônể thg b ảonó(chơntâm) là"cátihấy". LƯỢCGIẢI Đạiýđọà nayóin :từchnơi ơtâm, n ì v ôv migđộn ọhvn ,g nêkhởiracó căn vàcản(cáh tihấyàcáv biịấy) th .vìcáccảmc: giá thấy,e, ghn ha y,ết bi cùnới gv các cảnthbị vậ ấy, th đềudovôminhvọđộn g gện hi racả.ònC "chơtâm" n ì v khôngphải làvômi,hn kh nê ônthểg ọnóig (chtâm) ơn làcácảm i ác: gi nghe,ấy, th hay,bết i được. Đâylàgiảilạicáinghĩaở đọntrước a nó:"chtâm ơn sahracán ithấy.v v . (kiến kiếnchthời i ) cáấy tih .v v ...khôngphảilàchtâm ơn ( kiếnphthị i kiến).ấy ithCá ón cònxacáchchtâm ơn .vv .v.." ớ ênhN lỗitại"vô miọđộn hngv g",chớkhôngphảilỗitạicá"ti hấy"và"cảnh b ịthấy".Củnưgnh tạiặm nh chớkhônph g ảilỗitại"cáấy" tih củaconmắtvà"bóng lòa". VI.-PẬTH KẾTHÚCLẠI [^] A-Na,n mộtười g n ặm nh mắt,vìiệp ngh ncủargiê ọh,nhọtấy ê có cáầniv g đỏ;cũnưgnh dânchtronúgmộtước, n docá ệp hing chuntạog củaọ,h đồn ên g ấy th ữnnh gđimề khônglàện nhi ra. Lênmộttânữang ,làtòancảchsaúng trmười gonh phươgthế n ới gi àngyna y đây, đềudo"vô migđộn ọhnv tôừvg ỉ" th ênđồnấy vọntgh có thếớigi chúgn saện hin ravậy. chTừnơi ơntâm,ì v ưh nện êhivọg racáccảmácgi tấy, h e,ngh hay,bết i .oD hòaệp hi savọng ra,nh ồir cũngdo hòaệp hi di vọng ệtđi. ếu N cácônxa g lìađượccácduyêòa hn ệp hi cùngbấtòa h iệp, h trừhết và các ơsanh tửnh rồi,thìcáchi ơtâm n ườn th trụg anhtịnh,b ấtsabất hn diệtiện h ra,và cácônđược g ễni v mãnđạo BồĐề. LƯỢCGIẢI ậ Ph tlấy mộtgười n ặmnh đếdụ mộtước n ấy th iềmn ác;lấymộtnướcđểdụ chsaúng htrogmười n phươ.ng Vìvômiọvngđộn h từvôg ỉ, th êấy tnh có chgú n saế vàtnh ới gi .Cũnnhưg ười ng ặm nh mắtthấycóần v gđỏ.Nếuhếtặm nh ì th vầng đỏkhôncòn g , lúcấycomắt n làmạn nh tựh ệnhi . Cũnưnhg ôv miọnhvtưởn g ếtgh ,ì th ếth ới gi chúnsag chnh ẳncòn g . Lúcb ấy ờ gi chtâm ơn sánsuốt g ện h ,ra đượcênmãn iv đạoBồđề,ế th gọilàbựcĐạiGic. á VI.-I HẬTP CHỈCÁCÁPHĐỀUTRỞVỀCHƠNTÂM [^] A-,Nan ôncòn g chưaểu: hi cáctrầntướnuyễn hg hóađólànơitâmsara,nh ồi r cũngtùytâmdiệtmất(đươgxứ n xuấtsa,nh tùyxứdiệtn). tậ i"tCá ướng"(ện hi tượn)gcủaón thìuyễn h ,vọng còn"tánh"(b ảnể) th củaón lại chườn ơnth . g oàNlà:5 ấm,ập, 6nh 12xứ,18iới g đềudohơnduyêưnh ọgvnhòahiệp tạm có sa; nh ơnduyê h bniệtly,ưh ọtạm vng ọlàgi diêt. cCá ôngkhônếtbig :àosan ,nh diệt,khứ,laiđềugốcởchnơi ơntâmườn th trụg . thểrong táchnh ươnh thườntrụg này,tìmkiếm cáikhứ,la,i mê,ộ, ng satửnh v.v...quyếtkhônể thg được. LƯỢCGIẢI Hiệntượncág cpháp thìọ,gnv màbảnể th củacácpháplạichơn.đứnềph gv ần hìntướn h (ện ghi tượn)cág cphápìth ấy th có sa,nh diệt,khứ,la. i Cònđứnềph gv ần b ản(btánhảnthể)thờitìmcákh i ứ,la,i sa,nh diệt,mê,gộn khônthể g được. VII.-A-NANCÁNGI INGĨA H BỐNĐẠIÒA H SAN HPIỆ H [^] A-ưa Nathn ậtrằn Ph g:-- BạchếTh Tôn,trướckiàtanườn ihg nóig "tấtcảcscật v thế rong ianđề g udobốnđạihòaệp ih sanh".Tạisaogàyn hômany,Nưh Laibácbỏ cảuyết th "nơnduyê h n"à"tv ựên".hi Chúngcokh n ôngbết i nghĩanà ytếh oàn?cú i xiđứcn tônTừ chỉdạynghĩatrungđạoốtr o chrá ochúgcon n. LƯỢCGIẢI ậtđã Ph ềuhin lầnbáccảơnduyê h àtựnv ,ênhi mfônA-g ẫnNavn cònchấp mãi.Cũngvìlướiuniềgh lớp,khôntể hg mộtlầnlộthếtđược! X.-I ẬTHP QUỞA-NANỌCH ỀUNHI MÀKHGÔHIỂU N [^] ậtdạy Ph rằng:-Ôntrước g kiaàmnh chquả án hvăn,Ti Duyêiácgn làthuộc ểuvềTi ừa,th phtâm á cầuđạovôượn th Bồ g đề,choêtamới n vìôngchỉbà ynghĩa lýcaượnoth ứ gth ứt nh (đệhứt n nghĩađế). Tạisaoôncòn g đemlờióin tầmthườnế trohgn ,agin làuyết th "nơduyê hn n" đểtựbuộc ngrà lấymình? ntuy gÔ ọch ềunhi màkhônhiểu g chicả;cũngnhưười ng ế trohng angóii đến món tnê thuốcnày, mónuốc th kia,đếnkhtihuốctđemhậ trước a mắt,ì th ọ kh h ông ể th phânbệt i được,đá 6hật ươngth nxót g ! êngchÔ ămchúnghe,anytasẽì v cácôn,g cùnới gv ữnnh ười gn tuềĐại v đời ừath sau,màphânbệt i chỉdạy,đểcho cácônôngth ểu ihg đượcậthướn(chg ơn tâm). A-Nan yêlặn n ,g lóne gnh lờiậtdạy. Ph .-X HẬTP NÓICÁITÁNHCỦATỨ-ĐẠIÒA HIP HPIỆ [^] A-,Nan ônóign rằng:"Dobốnđạiòa h ệp i h sanhratấtcảvật".NàyA-,Nan ếu n cátihểh(btánảnh)của tán bốnđạikiakhôncó g hòahiệp,thờión khôncó g hòaệp, hi ời th ón khôngthểòah vớiì g được;cũnnưg hưkhôn,g khônhòag ệp hi vớicáct. vậ Cònón cóhòaệp, hi ời th đồnvớig ậtbến vi hóa(iện h tượnsag di nh ệt)nghĩalà,trước sauau, ànht ưhn nướcàbg,nhtă tbănrởg lạiàhnước. t Sahdin ệtóin au, nh satử, nh tửsa,nh sahsan ntửh tử,xoaytrònưnh òn v lửag ,khôngdứtđo ạn. LƯỢCGIẢI nA-gÔ Nalấy n "hìntướn h g"(hiệntượn)của g tứđạicó hưòa vọnhg ệp hi mà hỏi.CònậtchPh ỉcái "thểh"tán (bảnể) th củatứđạirấtòa h iệp, h cũnưnhg hưkhôn,g đểiải g ích th .Nếunó) có nh(tá hòaiệp h thìcũnđồn g hưgn cáctướn(tứ g đại)cósanh diệt. * I.-X ĐẤTỪCHƠNTÂMỆNHBIẾ [^] -A-an,N ôngxemđấtkia,lưónlàquảđịacầu,cònỏnh làạth bụiitrần (v ).ẻCh ạth bụirấtỏnh (cực)ralà vi mbảyphần,ì t h àtnhạtbụilânưh ần (g ới v hưkhôn). g áp giC của hnra sắctướngtộtđếnchừđó. ng Nếuchẻhạtbụihỏn hứt n nà y(lânư)h ralàmmộtlầnnữa,ì th ưàtnh khôn. g Thếì th rõhưràng khôndo g chẻụib màcó, khônph g ảidohòaệp hi sa. nh àNyA-aNn,ưnh lờiônnóig :"Dohòaiệp h saracánh cế vậtrogh n agin". Vậ y ônửgth xemmộthạtbụiỏnh hứtn à ny(lânhư),phảidùnêuogbinha ưh khônòahg ệp hi lạimớió? rthàan khônglẽạth bụiỏnh ứt nh nàyhòahiệp lạitạtàrhan bụi ỏnh ứt nh (lânưh trần). LƯỢCGIẢI ếu N óin "cáctvậdoòa h ệp i h ành"t thìạth bụiỏnh ất nh nàycũnph g ảdoòah ệp hi mành. tà Vậ yì th lấycágì i òah hiệpạtnhtà bụià ny.Nếu nói"lấyưh khônòa hg ệp hi lạiàthn"thìphlý. i ònC khônlấy g ưh khôntghìlấycáì ig òah ệp hi àranó? ht (vì ôngA-Nanchấp cácphápdoòa h ệp i h màsa). hn ếu N óin lấysắctướnòahg hiệp,ì th àrtamột nh vậtlớn,chớkhônph g ảilàtàhạtn ụib ỏnh ứt nh (lânưh trầnữa)n . Lạiữan ,nếu chẻạth b ụihỏn hứt n (lânư)h raưthàn khôn,g ì th rõưhràng khônkhg ônph g ảidohòaệp hi h. tàn Nếunóidoòa h iệp h ,nhtà thìphảidùngboa uiênh sắctướnòa gh iệp h lạimớiưàtnh không?khôngthểưh khôntựg nóòah ệp ih àtưnh không? LƯỢCGIẢI Vìchấp"cácpháp dohòaiệp h màcó".Vậyhưkhônglấycáì ig màthàn? Khônlẽ g lấyhưkhônghòaiệp h ưnhtà khôn. g đoạntPhậchnrê ỉhạtbụi,đo ạnàny ậtchPh ỉưh khôn,g đềuphihòaệp hi cả. * Vậ yêết bin :khsắc i hòaệp hi ì th khônphg ảihư khôn,g khhưi khônòagh ệp hi ì th khônph g ảisắc.sắc Cái còncóể th ciachẻrađược, chớhưkhônglàmsaomàòa h ệp hi chođược? LƯỢCGIẢI Đạiýđoạnà ny,óitnPhậ cácphápưh vọnghưhuyễn,ưnh hóa,phòa ih ,phi ệp, hi do chgsaú n nmêh vọnmàg thấyintuồnnhưg ật. h * cCá ôngkhônết big :chtrogn tâm, ơn (bản tánh ể) th củasắclàchơkh n ông (tâm);(btánhảnthể)củakhônglàchsắc ơn (tâm).óN vốnsaüntanịn h ,h khắpáp ig cảphápới gi ;tùytheotâmcủachsaúng tạonh iệp ghn ph à v ânệt bi ưnh thếnào,ìth có ứnện ghi rahưn ế th nấy.Cúanhgkhônbết gi ,chấp làơnduyê h nsah,n ha ytự iêncóv h .v...nữnh cág ichấp đó,đềudoức th tâmphânbiệtsođocả.àmPh cónói ,năg phânệt bi ,ì th đềukhônđú g . ng LƯỢCGIẢI ậtracáTh cvậtởữai g à ny, khôncó g ứt nh địnậtgì, hv ậtlà h ìvậtg cả.Tùytheo tâmcủachúsang htạon ệp ghin hưn thếàon,ì th nóệnhi ưranh thếấy.Đốiôứi v chúng sađó, nh ón atyhậ đúới vng loiđó à ôith . hưN chénước n đây,nếuđồnệpnghi loười n àgi ìth đềuấy th ậtlà h ước; n còn đốiới v cotrùnnvi chgtro n énnước,thìkhônph g ảilàướcn ữan rồi,màchínhlànhà cửacủanó. PHẬTHỌCPHGỒTÔNKHÓAVI TRIÝẾTL ĐẠOPHẬT ay h là ĐẠICƯƠGNKIHNLĂNGNHMIÊ 0o- ITHỨBẢYÀ hưN điện,àođè v ìthn đèchn áy,quạt àov quạtlạiquayv.v...điệnkhôngcó phươhướn ng xứ g sởì, g chỉtùyduyêph n ện táhi .Còntâmcũnế, tgh tâmvẫnlàmột, nếuđếnmắtthìthấy,cònđếnì taih e ngh v.v...tùyduyêph n ện áthi . * ấy, Th e, ghn a hy,ết bi sáuáci g quakể n làmột,cùnới gv hư khônvốnàbg đại, àrtasánh uđại,tấncóêndun vi vốn g khônla g yđộn,g đồngmộtể th chtâm, ơn không sakh nh ôndi g ệt,thếagì inv mêlầmkhônết big , satnâm h phânệt bi ,chấp châno nh duyêsan h,n hoặctựcó êhin đều khônđú g cả. ng .-I THỨC(PÂNH T)BIỆ TỪCHƠNTÂMĐẾNIỆTH [^] àN-yA-an,N cái ""tức"h (phânệt bi )khôncó g căuyê ng n,ơsánh u căàsánv u trầnmàọhiện ngv .Ôganydùnmắt g xemkhắpộihongtr này,thìconmắtcủaông chẳngkhcá ưoành cáikiếngchiếu cản,h khôncó g phânbệt i ì g êkh ring ác.Rồicái "thức"củaônmới g khởilê,n tuầntựphânbệt i :đâylàôngVăù, nth kialàôngPú -h Lâu-Na,đólàônMục- g ki-li ền ên,nọlàônTu-g Bồ-Đềv.v...vậycáithứciểu h biết phânbiệtà ny,từcáthấy i sah,n haytcản ừnơi thvậsanh?ưTừh ra,haykhôngdođâu màtựxuấtiện h ? A-,Nan ếu n óin "cáức ith củaônnơicátừg ấytih sanh",màkhôngcóối t ,sá,ng cảntàhưvậ khônbốn g món,ìth cái"tấy" h củaôngkhôncó. g ấyCáith cònkhông có,thờicátihứcphânệt bi kialàmsaoơcátừin tihấymàsađược. nh ònC óin "thứcphânbệt i nàytừcảnvậtsah ,nh chớkhônph g ảinơicátừ ấy". ith Nếu khôncó g cáấy ith đểthấytối,sá,ng cảntưậhvà khôncág ctướn,g ời th cá i "thức"củaônơtừgiđâu n màsađược. nh ònC óin "thứcưtừh khônsag ,nh khônph g ảitơiừncảnàcátvậh ithấy".Nếu khôncó g cá"ti hấy"thờikhônthấyg đượcsá,ng t ối,cảnàhưvật khôn. g Cònếu n khôncó g cáccảnvậthìthấy,nhe,g hay,bết i khônơđâu gtừin màcó. ếu N óin "thứckhôngphảitừcảnàcátvhậ ithấysanh",hưn ế th thìnóđồnới vg cáikhông.Cònnói"nó cómàkhôngphảiđồngcảnvậth",thìdầu cho cáthức i của ôngcóphtásaranữah ,cũngkhônể gth phânệt bi cáì ig được. ếu N óin "thứckhôngânnh đâu,oạtth ênxuất hi hiện",thìsao khbgàaniy, ông khônthể g phânbệt i đượcmặtrăng?t êngchÔ ínchắnsuyxét:cátiấy h thìón ơcoigán mắtn củaôn,g còncácìn h h tướnglàởnơicảnvật. h Nhữngìcóhìntướn h ời thg có,cònkhônhìn g thướnlà g khôn. g Cái"thức"thìđộn(có g phânbệti ),còncá??t i hấy??lạiyênlặn(kh g ônphg ân bệt i ),khônphg ảiòah khôngphảiệp. hi Vậ yì th cáức ith phânbiệtcủaôntừđâu g sahn ra?Khônglẽkhôngdođâumàtựcó? cCá ôngkhônết big chtongr tâm, ơn nhcủa tá ứcth làtâm,tâmmớitlà hậ thức (chức) ơnth ,nóệm nhi mầu yênlặng,ságsuốt n ,khắpp ági cảphp á ới gi ,mhà chứaà v saramười nh phươhưng khônthếg ới gi ,chỉtùytheoệp hing củachsaúng mành hiện ra, khôncó g phươướn hng xứ g sở.Thếainkh g ônết gbi , khởiức th tâmphânệt bi chấp trước,cholànânh duyênsaonhặctựêhicó n v.v...đềukhôngđúcả.gn cCá ônêết gnbi :đất,nước,ió, g lửaưh khôn,g cáithấytức vàh tâmọigchung làbảyđại,của tánh nóđềulàchtâm ơn ênmãn vi khắpáp gi tấtcả,vốnkhôngsanh diệt.Cácônì gv mêmuộikh nê ônbết gi . LƯỢCGIẢI útanêgph Ch ânbệt i rõg: nrà "tức" h vàcái"thấy". i"tCá ấy" h làtuộc h cácgiácquan,vềphầntrựcágic.óN cũnhưgn cáikiếng chếu i cảnh,khôngcóphânệt bi tínhton. á Còn"tức??t h hìcó phânbệti tốt,xấu,ahy, dở.vv ...so theoDuythứctôn,đểnóichodểểu: hi tđây rogn nói"thức"làchỉchoức th ứ th Sáu;cònóin cái"tấy" h làchỉămvền ức th trước. Tómlại,óin đất,ước, n ó, gi lửa,ưh khôn,g cáấy ith ức, vàth cộnlà g bảyđại, gồmcảậtchv ấtcảthần in . Đất,ước, n ó, gi lửa,hưkhônlà g uộc th vậtchề ất, cònấy th cácức th làthuộcvề phầntần inh .ũongTrv trụuy t cóìn iênht ạnhv trạn,g ưn nh gtómlạiì th không otnậàigchv ấtàtinhvần. Đo ạnànylàcảóin ậtchvề ấtlẫnần tinh đềunơichtừ ơntâm,tùyeo th ệp hing củachúngsamành hiệnưranh ế th này,hoặcưnh thếki,a saàng muôn i khác. Nhưười ng chêmi ấybaoth iện h cára ccảnvật(hđât,ước n .v v ...) Vềb ảnthể(tâm)củabảyđạithìchơ,n khôncó g sanhdiệt. Cònệnềhiv tượng (cácìn h tướnh ì )gth ọ. vng Vìchsaúng hmên muộikhônết gbi , chấpthếnà yo ặc h thế kia,ư(nh ười ng đươchgn êmi baochấpcáccảnchh êmi baolàật). h Mộtphenộng đượcchtâm, ơn thìbảyđạià nyđềutrởể thvề chtánh ơtâm n ư(nh ười ng thứcấc, gi ì th cảnchh êmi baoliềết nh ;lúcbấygiờmớiết bi cáccảntậrhvongchiêmbaođó,đềudo tâmchmiê oiện bha ra). V.- I A-NANVÌNGĐƯ Ộ ỢCCHƠNTÂMNÊĐỨDẬY NG HÁTLỜIP THỀNGUYỆNRỘNGLỚ [^] Khấyi A-aàđại Nnv chúngờ h ậtchPh ỉdạyrấtcặnkẽ,êmỗi n ười ng đềuộng đượcchtâm ơn củamìnhrộnglớnkhắpcảmườiphươưhng không.Lú cbấyờ gi ông lạiấy th cảmườiphươtnhế g iới g rấtỏnh hẹp vàrõcũnràng ưgnh mộtlácâycầm taroy. ng Tấtcảcáccảnậtsum- vh laạnv -tượnthế rong ianàgy,đềuởongchtr ơn tâm;chtâm ơn botrùm a khắpáp gi cảmườiphươgthế n ới gi .Khấy i ôngxemtrở lại cátihândochamẹsađây, nh thỏận en nh làmsaưNho ! mộtạth bụihỏn ởgotrn mườiphươhư-ng không,dùcòn,dù mấtcũngkhônấm gth ovàđâuàcũn v ưgnh một hònỏ,bọtnh nỗiởbể ongtr cảộnr kh g ơ,i dầusadầu nh diệtcũngkhônằm nhg gì. VìônA-g Naiểu nh lộđượcchơntâmcủamìncòn h khôndi g ệtvàrộnlớn g ưnh vậ y,êônn gđứntrước g ậtchPh ắp taykínhlạy,àxứn v eothg chtâm ơn rộnlớn g ,mà nóikệ bài phguyện átn ưnh vầy: GUN YÊN VĂNCHỮHÁN iệu D trạm,ổn T trgì, Bấtđộntôn g ủ Th Lăhiêmg-Nn vươ,ng thế-ữu, hi êuTi ã ng ứckiếpđiênđảotưởn,g Bấtlịch-tngkỳ ă oạch h php á thân. guyện N kimđắcquảbànthảoươv g,n Hườnđộưnh thịằn h sag chú,ng Tuơthửg n thâmtâmphụntrgầnsát, ị Th tắcdaậtvibáonhânP . ục Ph chỉnTếh Tônvịchứnmig h: n gũN trượcácthếệ h êtiập, nh hưN nhấtchúngsavị nh t,hàPận unCh bất g ưthửthủ. ê-hoànN Đạihùn,g đạilực,đại,từbi Hicáẩm tnh tế rừvi hoặc, Lĩnã hng tảođăgvôn thượnác, gi ập thƯ phươới gin tọđạo a ngràt uấn Th hã-n dahkh tán ảêuti og,nv ước- Th ca-ratâmôv độngchuyển. CHỊD NGHĨA Kínlạyh Páph ânth ,Báo-thân,Hóaân-th ật,Ph àki v Tủhn Lă-Nêmnghi ươ v ng làngôiáp- Ph b ảorấthữu i trđời ên .êuTi trchừ ococán cọtưởn vng đi g đảo ên từức kiếp, khến i cochn ẳncần g trảiquaôv sốkiếp tumà hàn vẫnđặnph g áp-thânPật. h Hôma nycouyê ng nmauđặnàquả tgnh t,Phậ đểởtr lạiđộchgsaú n unềhi ưnh hằnsag .uyện Cong đemânth -tâmàny,phụngsựcácĐứcậtunhiềP ưnh vi trần.Thếmớigọilàđềnơchưt. Pậ h xi Cúi Đức n Thế-Tônchứnmig nhcholờiuyện gn củacon:"trogđời n ũng trược tộiácnày,coàothềnvrướcđểcứukhổ chsaúng nh".Nếu cònmộtchgsaú n àohn chưađượcật,nhPà ì th coềchnth ẳnlãn g quả h uiv ết Ni . -bàn ậtlà Ph đấnĐại g -lựcvàĐại-từ. bi úixi C iêNgtnàutrừcácđiềumêlầmì v tế chocon,khến i cho consớmđặnàthquả ng t,Phậ đểhóađộ chsaúng nhkhắp cảmười phươế tnhg ới ig .Giảsửhưkhôngkiacó thểêuti diệthết,chớchíuyện ng củacođây n chẳnghềla yđộng. LƯỢCGIẢI A-gàiN ì Nanv ộng đượcchơntâmcủamìnrhộnglớnbmoàha cảũv trụ:vô ế bthêni ới gi ôv chtận saúng đề nh uởchongtr tâmơn cả.Lúcb ấyờ, gi tàihấy gN mườiphươthế ng iới g rấtrõgàrất vn hỏn hẹpcũnhưgn cáilácâyằm n ởgtarony, cònthânnà yỏnh en nh ưnh ạth bụib aytrhưgo n khôn,g dầu còndầumấtcũngchẳng ấm th vàođâu. BởiNgàiộn đượcchtâm ơn rộnlớn g ,cùnới vg chúsang nđồn h gmộtể th khônhai,g chàmới oênNig xứntgheo chtơâm n rộnglớn,khởirađồnthể g đại,bi phátlờiềtuyện ngh rộngsâunhưthế. Xemưnh câu: đời Trong gũn trượctộiácnày,coàoềvtrước nh đểcứukhổchsaúng . nh nếu cònmộtchgsaú n àonchh ưaật,hànP ì th coềchthn ẳnlãn g quả h ết Ni -bn... à Vàcâu: Giảsửưh khôngkicó a ểth utêi hết,màchíuyện ng củacođây n chẳnềla gh y độn. g ki Trong nóih :"tế h ớigi ôv ên,bi chúsang ôhnv n", tậ ết b i bờ oiga độchoết h tất cảchúsang ,nh màlại Ngài tuyện ghền xunph g ogvàđời n ũng trượcội t áctrướchết, đểcứuđộ chsaúng . nh Nếu cònmộtchsaúng àonhchưaật,àPhn ì th Ngàichẳng chịuuianv ởcảniết Nh -b. àn ậtlà Th lòntừgbirộnlớn g vôcùn,g che i uyện ng caoượn th huyề g din ệusinhđộ đờicủaưnhàiNg thế, đágchn o chúđời ọtarng ph bái ục... Trônlê g ồi àirnNg óng lạit...t a hấyrõ tâmchíhcủa àvin mình,ậtcũn h g quáưẹp h òih ấp vàth ỏith ! MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te BàiThứ1 . gÔn ú Ph Lâua N ỏ iH ai hậtPH Câu QuanTrọgn BàiThứ2 .PhậtDạyChânâm T hiP ấtT Cả Tướng BàiThứ3. ANanThuậtại L ChMìn ỗ hĐã Ngộ BàiThứ4. gài N ANanỏhiậtPh:TróiCộtỞ chỗNàovààm L SaoMởđược BàiThứ5 . gài N ANanhỏiậhtphP áptuviên thông BàiThứ6. Phậtbảogài N VănThùlựapháptu viênthgôn BàiThứ7.ậtPhdạytrìhcúăn L gghN iêm BàiThứ8. 10mónma vềọấm, th 10mónma vềtưởngấm BàiThứ9. 10mónmavềàn h ấm, h 10 món ma vềthứcấm MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te 0o- Bàiứth nhất I. HÚLÂUÔNGP NAHỎIPHẬTHAICÂUQUANTRỌGN Lú cbấyờ gi ôngPúh Lâu Na iDĐa La NiTử đứngdậylạyPật,h chắp taycung kính và thưa rằng: Bạch Tế Tôn, trong hàng tứ chúng, hậPt hường khen con huyết t pháp hơn hết; ở trong ội h ày n con lại chứng được quả Vô lậ u. Thế mà hôm ay n con nghe hPật ói n pháp nhiệm mầu ao c hượn t g, ãy h còn hưa c hiểu. Cũng như người điếc đứng xamộttrămbướcnghtiến e g muỗ ikêu;ấy th cònkhgôn được,uốn h gchilạighn e. BạchTếTôn:1.Chơnâm t nàyđã vốnan th tịnh h,ại t sao lạioạt th sanhra sơn hàđạiđịa vàácc chúngsan?h 2. Lại nữa, hậtPóin “đất, nước, gió lửa, ánt h nó vắng lặng thường ònc , viên dung khắp giáp pháp giới”. Bạch Tế ônT, nếu nước khắp ất t ả, c thì lửa phải ắtt ; còn lửa biến khắpthời nước phảikhô; ánt h lửa thìónn g, ánt h nước lạilạnh, hai thứtrái au, nh tại sao đồng cùng khắp cả hưkhg, ôn mà nó không diệtau? nh ại L nữa, đất thì óc hình chất, ònc hưkhông lại trống, ại t sao hai htức đều khắp giápcả phápgiới, mà khgôn óc chướnggạin au? nh Cúix inđứchưN ai L vénmởngútmâymờho c chúngcon . ưaTh ỏih xo,ng ônúPgLâu h Nakíncẩn h trởlui,đểchờe ngh lờiPhậtchỉdạy. LƯỢCGIẢI Đo ạnànyônPghúLạuỏiNah ậthaiđi P ều: 1.Ctâm hơn đãnhtịn a tạih sao thạtsarhacó n ếht ới gi vàchúnsag nh? 2.Đất, nước,ó, i g lửa, tánhó chống trái u, anh tạisao lại dungòah đượcvàến bi khắp cả phápới gi ? Về câu ỏih trước ì th trogn kinh à y ậtPh đã trả lời rõ ồir . Còn ề v câu ỏih sau chúng ta cũnph gnê ânệt bi chorõ:ậtPóinh ước, n lửa.v v ...ến bi khắp cảphápới gi , đó làtPhậchỉvề phần “bản tể” h mà óin . Ông úPh Lâu Na nghi ước, lửa v.v... trái hau, n làm sao đều bến i khắpđược.ThếlàônúgLâu Ph đứn Na ềphvg ầnện “hi tượn”màg ỏih . Về phần ệnhi tượng ì th có chướng ạing , còn bản ể th thời không bao ờ gi chướnạign . * .I HẬTP TRẢLỜCÂU I HỎIỨNHẤT ậtPh da y: Này hú P Lâu Na, như lời gôn ỏi: h “Chơn âm t đã vốn an ht h tịnh, tại sao lạisanhrasơnàh đạiđịa,thếgiớivàún ch gsanh”. Vậy ông óc htường nghe a t ói: n “Chơn âm t nhiệm - mầu vắng - lặng mà thường sáng suốtchiếusoi”khôg? n ácinhgT( diệumih,n b ảngiácminhdiệu) PhúLâuNathưa: BạchTếôTn,on c óc ườn th gghn ậehtdạy P nhưế. th ỏiPhật : Vậ yhơnc tâmnày,gôn o ch ón tựcóánt hsángsuốtchiếu soi (phânệt bi ) haylàkhôgn óc sángsuốtchiếusoi? úPhLâu ưa Na th : Vìnó sẵnóc tánhsáng suốt hiếu c soi ph ( ânbiệt) nênmớigọi là tâm. Nếu nó không có án t h sáng suốt chiếu soi ph ( ân biệt) thì khôgn gọi là âm, t vì nó khngô phânbiệtđượcái c gìả.c * 6. NGUYÊNHÂNSANHRAÚIN Vì thế lựccủa nướcyếu hơn lửa, nên bị lửa bốc lên kết àn h h núiao. c Bởi thế nên đập đáthìcólửa,ònc đốtquáónn g,thìón ảy ch raước n . LƯỢCGIẢI Vìtâmiềuậngh ươth ítng ,nêứniện gh oế raàitngh giớicóúcani o. 7. NGUYÊNHÂNSANHRACÂYỎ Vìthếlựcủa c đấtyếuhơnnước,o ch nênbịnướcrútlênlàmcỏây. Bởithếnên cỏây, nếubịđốtthìànth htro đất ( ) ònc éphì t nólạiranước. LƯỢCGIẢI Vì tâm ươth ng yêu ặnn g ,ền tánh cố chấp ít, ên ứng ện hi ra oàing thếới gi ànht cỏ cây. * Tómlại, vìởtrongâm t hún c g san, h cácvọgn tưởngxhau ne phátsan, h nênứng hiện ra goài n thế giới óc ácc cảnh vật. Bởi nhân duyên này mà thếgiới ối n au hn sanh mãikhgôn dứt. V. HẬTP CHỈNGUYÊNHÂNCÓCHÚNGSANH(NƠNHSAN)H Ông hú P âuL a, N ái c “hư vọgn phân biệt” đó khngô óc gì lạ, chỉ vì gôn ấp ch cái “phânbiệthiếu c soi” làmtâm.Đãóc phânbiệt,tấtnhiênphảióc cái“bịphânbiệt”đối đãinhau.Vìthếnêncái“năngphânbiệt”khngô vượtngoàiản c h“bị phânbiệt”được. Do nhân duyên này, nên ghn e không goài n tiếng, ấy th khgôn ngoài sắc, gửin khngô ngoài mù, nếm khgôn goài n vị v.v... vọgn àn th h 6 ănc và 6 trần đối nhau, nên phân ra có:thấy,nghe,ay, h biết. Rồi theo ghn iệp lực kéo dẫn, cho nên có những loài sanh on c ư(nh ười ng à v thú) loài sanh trứng ư(nh chmi àv cá) loài sanhỗc ẩm ướt ư(nh vi trùngv.v...) loàióa h sanh ư(nh trờiàđịa v ục) ng Thầnthứckhiđầuthai,hơnn thấyánhsáng(lửa dục)củaha c mẹphátra, rồinó khởiraái c “tưởng”unch gạ ch làmviệcdụcấy.Nếunósẽlà traithìưa mẹmàgha, tché còn nó sẽ là gái thì thương ha c mà ghté mẹ. Vì tình lưu luyến nơi ái dục khngô rời được, nênnó tựkếtạp n tư ưởn t g của ón vớitinh uyết của cha mẹkhigiaoấu c đó,kết àn th h ra ai. th Vì có ân nh duyên với nhau và đồng ghn iệp kéo dẫ, n nên kết ànht h tai ngh.én Loài sanh ai, th sanh trứng, sanh nơi ẩm thấp, oặ h c sanh đều tùy tho e ghn iệp củamỗ iloàimàảm c ứng. sanh ra thếgiới và hún c g san.h Vậyác c đức Như Lai đã chứng được hơnc âm t ấy rồi, chừngnào vôminhvọgn độngổin lên,sanhtrởlạithếgiớivà chúngsanhnữa? VI.I HẬTP DÙNGBAÍTH DỤĐỂGIẢTHÍCH 1. DỤNHƯGƯ N ỜILẦMPHƯƠNGHƯỚNG ĐỂCHỈRÕNGỘRỒIKHÔGN MÊTRỞ LẠI ậtPhdạyrằng: NàyhPúLâua, N nhưgười n lầm phương hướng,tưởng phíaNam là phía Bắc. ngÔ nghĩ sao, ái c “mê lầm” ấy nhơn mê mà có, hay nhơn ngộ mà san?h Nàyhú P LâuNa,khgôn phải nhơngộ, n mà cũngkhngô phảinhơnmê.Vì sao?Cáimê khngô có ănc guyên n , thì làm sao nói nhơn mê mà có. Còn ngộ khgôn thể sanh ra mê đượcthìsao lạiói n nhơnái c gộn màsanh. hPú Lâu Na,gười n kia đương lúc đilầmđường, nếu có ngườibiết đường chỉlại cho ọ:h đây là phía am, N kia là phía ắc B v.v... Vậy từ đó về sau ọhc òn lầm lộn nữa khng? ô úPhLâuthưaNa : BạchTếôTn,gười n kiakhôngònc lầmlộnnữa. ậtPh dạy: ày N hPú Lâu a, N mười phương ácc đức Như ai L ũn c g vậy, khi gộ n đượchcơnâm t àn th ậhtPrồi,thìkhgôn baogiờmêtrởlạilàmchúng sanhnữa.Vìcái mêlầm khôgn , ậth rốt ráo hẳnc g óc gốc rễ. Trước kia vốn khôgn mê, nhưng in tuồng có cái trong ái c ngộ ( hưn đám mây che mặt nhựt) . Đến khigiácngộ đượcái c mê, thì cái mêkiatựdiệt;ái c “giácgộ” n ấykhôngsanhtrởlạicáimênữa. 2. DỤNHƯ HOA ĐỐM GIỮA HƯ KHÔNG KHI DIỆT RỒI KHÔNG CÒN SANHTRỞ LẠI L nữa, cũng như gười ại n bị nhặm on c mắt, thấy có đốm hoa lăng xăng giữa hư khng. ô Đếnkhi hếtặnhmrồithìoa h kia tự hết. Nếungườiấycònhìnn lạiỗchácoa h đốmdiệt ởnơihưkhôngkia đểtrôgn mongo ch oa h sanhtrở lại, nếunhưgôn hử t ghn ĩ, ngườiđókhayônh dại? úPh Lâu Na ưath : ưH khôgn khôgn óc oa h đốm, mà vọgn ấy th có hoa đốm sanh diệt, htế đã là điên đảo rồi, huống nữa, trông mong ón sanh trở lại, hật gười n ấy điên đảolắm,khôngòn c nóidạiay h khô nữađược. ậtPhóin : nÔg đã hiểu như vậ y, ại t sao òn c i: hỏ “NhưLaiđã ngộ đượcchơnâm t an th htịnhrồi,vậ ychừngào n nổivọgn trởlại,sanra h sơnà h đạiđịanữa?” 3. DỤNHƯVÀNGVÀCỦI Cũngnhưvàngtrongmỏ,khiđàolênđã lọchết khoángthànhvàng ròngrồi,lúc bấy giờ khgôn òn c trở lại làmkhoáng nữa. Và ũn c g như ây c đốt ànth h tro, khngô thể trởlạithànây hc nữađược. Chưhậcũn Pt gế, th khichứngđượcồB đềNiếtBànrồi,khôngcònvọngđộngtrở lạilàmhún c gsanhnữa. IX. HẬTP TRẢICÂU LỜ HỎIỨHAI T ậtPh óin : hPú Lâu Na, như lời gôn ỏhi: “nước và lửa ại t sao ẳn ch g diệt au, nh trái lại được dung hòa cùng nhau và đều biến khắp cả vũ trụ? Hư khgôn với đất ánt h chấtkhôgn đồng,ại t saodungbiếnđược?” Nàyhú P Lâu Na! Tất cả các pháp xemvề tướng ện (hi tượn)g của nó, guyên n là hưvọ ng,khngô thểchỉbàycáigìậthlàái c gìđược.Nóđã hưvọ ngkhôgn ậthmà ông lạiònc ỏih “tạisao ón chẳng diệtau”. nh Nhưthế chẳng khácnào gười n ngồitrông đợi cho ái c oa h đốm giữa hư khôgn kia kết đậu àn th h ra trái, thì làm sao mà kết đậu ho c được! LƯỢCGIẢI ưNh cá hìnhchớp bóngchiếu trênmiếngải v trắn,g bởión khôngật,h nê khôngcái oạinàg cáàoincả. * Cònxemvề tánh(bảnthể)ủa c cácpháp,thìguyên n ón là hơnc . Duyóc một thể chơntâm,nguyênkhôngphảiđất,nước,gió,lửa,hì t saolạichẳngdungòa h au nh được. X. HẬTP CHỈCHNƠTÂMTÙYYÊDU NHBIẾỆ hPú Lâu a! N Chơn âm t ủa c ôgn như thế, nếu ông phân biệt hư khgôn hì t óc hư khngô hiệnra,phânbiệtđất,nước,gió,lửa,thìđềuóc đất,nước,gió,lửahiệnra. Cũng nhưai h người đồng xemmột mặt răng dưới nước. Rồi mộtgười n đi qua phía đôgn và một gười n đi qua phía ây, t thì hai người đều ấyth có mặt trăng đi o the mìnả, hc khôngóc chuẩnđịnh. ngÔ khôgn thểỏhi:“Mặ trăng ỉch một,ại t sao đio h te ả c haigười”; n ay h là nói “haigười n điriêng đềuhấy t cóhaimặt răng,tạisao hiệnay n chỉấy th có một” (Khaih ười ng đứnchg unmột g chỗ) . hPúLâu Na!ngÔ nên biết:Vìác c pháphưuyễ h n, không thểlấyđâulàmbằng cứđược. XI. CHÚNG SANH TRÁI VỚI CHƠN TÂM SÁNG SUTỐ VÀ HIỆP THEO VỌGTRẦN N hPú Lâu a! N Các ôgn vì trái với chơn tâm sáng suốt, mê muội hiệp o the vọng trần, nênchơnâm t tùyduyên biến hiện ra óc hư khgôn thế giới, ácc hứt trần lao trong thế gian, cùng khắp ả c phápgiới. Vìthếnênông thấy cógió động, hưkhông lặg, n mặt nhựtsáng,mâymờ,sắctướngvà hưkhgôn lấnnhau,nướcvàlửadiệtnhauv.v... XI. HẬT P ỆPVỚHI CHI ƠNTÂMSÁNGSUỐT Còn a t ật)(Ph thì trái với vọ ng trần, hiệp với chơn âm t thường trụ bất sanh bất diệt, biếnkhắp ả c phápgiới. Cho nên a t mới được tựtại vô ngại: Ở trong một hiệnra vôlượng, vôlượng hiệp làmmột, trong ỏnhiệnlớn,trong lớn hiệnỏnh;khgôn rờinơi đạo tràng mà hiệnkhắp ả c mười phương thế giới. Thân a t bao trùmmười phương hư khngô vô ậnt. Trên đầu một mảy lôgn hiện ra ácc õi c nước; ngồi trong ạt h bụi, mà chuyểnđạiphápluân.Vìa t diệthếtvọgn trần,trởlạivớibảntâman th tịnh hsángsuốt, nênmớiđượcnhưvậ y. LƯỢCGIẢI VìPậtđã h gộn chtâm ơn ahtịn n ,h êmới n đượctựtạivôgạin ,khôncòn g bịcácật v lớn,ỏ, nh ều, hin ítv.v...làmchướnạing . lại Trái ,chúngsanhvìmêchơtâm, n iệp h theotrần vọng êấy nth có cácvậtlớn, nhỏ, rộn,g hẹp chướnạign . Bởi tâm có chướng ạin (vọng phân ệt bi ) nê ấy th oàngi trần cảnh có chướng ạin . N gotrnâm hết chướng ạin (không )ọnv thì không còn tấy ếu h có một ật v gì làm chướng ạing cả. MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te 0o- hứBàita Phậtdạy I. :hơn c phtâm itấtcảtướng I. chạyơnPậtd: tâmctứlàtấtcảPháp ếInmột .Đ từngnữalàơnch tâmkhôngthểnói“phi”và“tức” IV.lấy Phật câyđờnđểtỷdụ V.ÔngPhúLâuNahỏiậct:hơnP tâmnhơnđâucóvọng VIyã:đạ.Phậtd làvọngì th khôngcósởơnnh ,ưnh ôngDiễnNhãạaĐt VIINế. c“vọn áu gduyên”t, dứ tâm“cuồngvọng”tiêuì th chơntâmhiệnbày VII.ANangh“ti âmbồềđ”o d ơnnh ên ydu sanh IX.ịn Phậtđ hnghĩachữânnh duyêntựnhiênvàbác X.Ph ậ tph á ch ấ pnh â yndu ê n để d ẫ vn ào“v ô c ô ngd ụ ng” XI.Ph ậ tph á ch ấ pt ựnhi ê n ểđ th ànhv ô h í lu ậ n XIIPh. ậ tqu ởô ngANahn ọ cinh ềukh ô ng, tu th ìch ẳ ngc ó lợi í chg ì XII.Sos á nh để khyu ếnkh htuíc ành I. tngmcâphiyP:d Phtậ dạy: ơnCh âm t này phi tâm (thức) phi đất, nước, gió, lửa và phi hư không. (Đoạnnàyóin :Chơnphtâm ngũi uẩn. Thọ,tưởng,ành h,thứcvộchề ut âm;t cònđất,nước,gió,lửavề thuộc sắc.) Nó phiãnnh ,nhĩ, tỉ,thiệt,ânth ,ý;phisắc,, inht hương, vị,xú,pháp;phiãnnh giớichođếnphiứcgith ới. (Đoạn này nói: Chơn âmt phi lục nhập, ậtph hị n xứ và phật bát giới. Nó phi ấm, gi ới,phnậ ứct lànóiphcản i ihgớilụcphàm) ơnCh tâmphimihnvô minhvà minh vômihntậ,chođếnphi lão tửvàphilão tửtận. (Đoạn này óin : phi 12 nhơn ênduy , cả lưu ểnyhuc àv hoàn diệ t là ản c h giới ủa c Duêny ácgi ) Phikhổ,tập,ệt di ,đạo;phrí it vàphắc iđ . (Đoạnnàyóin :phtứi đếlàản c giớih củavăn hn i T ) Phibốí, th trìgiới,htấnin ,nhẫnnhục,hiềđịn nt hvàtríệ. hu (Đoạnnàyóin :phlục i độlàản c giớih củaBồátt ). o Ch đếnphiNhưlai,Ứngcúng,ábi Chn nếtri. (mườiệuh) phạiNiĐ ếàtBnvà phibốncđứủaNihànườn :tếB g,lạc,ngã,tịnh. (Đoạn àyn nói : phi cảnh giới ậPht. TừinhT văn, Duêny giác, Bồ tátv à hậtPọiglà tứhánt h). Tómlạ, i chơnâm t phi tất cả ác pháp ếth gian (6 cõi phàm) và xuất thế gian (4 quảhánt h) vậy. LƯỢCGIẢI Đã là chơn tâm hì không còn vọng. Vì khngô òn c gọvn ên không óc ối đ đãi: gộn mê,hánt phh àm,hún c gsavành ,Phật ữu h vnôió.ìhay ệuytánh,lytướng. * tPhápclànâmy:I.d Phtậ dạy : ơnCh tâm này, cũng tức tất cả pháp; ctứ là tâm; ctứ là đất, nước, gió, lửa và hư không; ctứ là nhãn, ĩ, nh tỉ, ệt thi , ânth , ý; ctứ là sắc, ht, in hương, vị, xúc, pháp; ctứ là ãnnh c ứth giới cho đến ý thức giới; ctứ Tứ đế; ctứ Thập ĩnh ânnh duyên; ctứ là Lục độ; ctứ là ậtPh và bốn cđứ Niết bàn. Nói tómlại, chơn tâm ctứ là tấtcảpháphếgit navàxuấtthếgian. LƯỢCGIẢI Tâmđã sahnra tất ả c pháp,hìtâmlàấtt cảpháp. Cũnư gnh bộãtđ làmracácthứ bánh,ìtbộh đót tứclàbán.h I. Đn tm ngt na là hnc tmâ không ht nói hi”“p và “tc” Phú LâuNa,cơnáih tâmnàylại rờitấtcả “tc”ứ và “phi”, mà cũnglà“tức”và “phc”.itứ ơnCh tâmnhưếth,thìtừkẻphàmphuchoếncáđvịánh:Tht hvăn in , Duyên giác,làmsaolấytâmtrísuynghĩchođếnạovôượn th gbồềđcủaNhưlai,yhdùna g lờinóiluậnbàncủathếgimàan ngộnhậpchỗtrikicủa ến cPhậtođược? LƯỢCGIẢI Đâylàỗch ệutđyối ,khgôhểnt nói năng,suĩgyhn và kêugọilàgìđược.Túngùn c g chỉ igọ “Chơn âm”t ithô. Bởi thế nên hậPt đóng ửa c hấtt tại nước Ma Kiệt; ông Duy Ma ngậmệi ởhànt hTỳ Gi a,ũnc g vì lý ạođ quáaco siêu àv ệnhimầu,nên không thểóin rađược.vậ y IV. tndycâPhl Tỷ dụ ưnh cây đờn ầm c hayờnđ tỳ bà v.v.. tuy sẵncó tiếng, ayh nhưng phải nhờngóncayủa th ngườibikh ết ảy (nhạcsĩ) mớicóểth phátraếngti yđược ha . LƯỢCGIẢI hụíTd nàyrõràngvàậtếh lắm.Ngườiđờnhaykhảyến rait g,ayh người đờnvừa khảy ra ến ti g ừav , ường i đờn dở khảy ến ti g dở, song đều có itếng ả. c Dụ như chơn âmt củahún c gtaùyduêny biếnáciệnhc pháp;ếun khéodùniệnhgật,ìraP òn c v ừaừa v thì thànBồ h átt ,ivăn hnT ,v ụnlắm g ànthì amđồht lụcđạo,đềuóc biếncả. ệnhi * Ta cùng với cá ôngcũng đồng một bản thể ơnch tâmathnịnh này và viên mãnkhắpgiáptấtcả.Songlàta mviệc gìvàlúc nàocũngđềuchơncả.Còncáông tâmvừamónglên,ì th phão iền trầnlaođãkhởitrước. ởicBá ông không siêngănn gcầu đạovô ượn th g, chỉ ưa mến quả Tiểuừath , mớivừangchứ đượcchútítlạcho i làđầyđủ. V. ÔhúLâungP Naâut:mnhciP ngcóv Ông Phú Lâu Na hưa t : Bạch Thế tôn, con cùng với Phật đã đồng một chơn – tâm viên mãn không khc.á Nhưng con bị vọng tưởng từ vô ỉ, th nên iềunh kiếp phải chịu sanh tử luân hồi, nay tu ngchứ đặng quả Th, ánh mà chưa cứu ánh (còn ở v ề Tiểuhừat ) . ònC cđứ Thế Tôn thì tất cả cá vọng đã hoàn toàn diệt, Ngài đã ngchứ chơn tâm thường trụ rồi, được tự tại giải oá th t. Vậy con xin kín hỏi cđứ Thế tôn: Tất cả chúngsanhvìsaocóvọng,tựchelấychơntâmmàphảichịutrầmluân? VI. tPhdy:ãàvnglthìôngcóskh nh,nhôDi g n NhãĐta Phtdậạy: Này Phú LâuNa, ôngyturừnghi, mà cá mê lầmchưahết.Tôiayn dùngviệcthậếvàhiệnron tiền gthếgianđểchỉdạyông:vừarồiđây, ôngcónghe câuện chuy chàngDiễnNhãĐạaitànhThấtlakhông?Mộtbuổi sángnọàcngh lấygươngsoimặt,hấyt áiđcầutronggương (bóng) cómặtmàyđángươn th g.àChng trởlạigitrá ận ch“cầuáiđ iệt th củamìnđâyh saokhôngấyth đượcmặtmàcyủamìn; h hay là ma quỷ?”. Rồi bỗng nhiên chàng nổi cuồng vùng chạy. Theo ý ông, người ơnnàyh gì cái màbỗngiên nh nổicuồngvụtych?ạ ÔngPhú LâuNa thưa: Người ấy tựtâmhọ cuồng,chớkhông cóơnnh cái h cả. Phậtdạy:Cũngvậyđó,ôngPhúâuL Na.Đãnóilà“vọng”thìđâucósởnhơn, còn có sở ơnnh thì không phải là vọng. Các vọng tưởng tự nó ơnnh nhau liên ếp ti phát sanh; từ đời này đã mê rồi chất cahứ têm cái mê, cho đến hiều kiếp. Ta đã nhiềulầnchỉạyd,màcáônghãycònchưagộ n trởlại. Này Phú âuL Na, cái “mê” nhưvậy đó, ơnnh mê tự có? Nếu người biết được cái “mê” ấy không nguyên ânnh , thì cái “mê vọng” đó không còn gá nương vào đâu nữa.Lúcbấygiờầud muốnchonósanhcònkhôngểth được,huốngmuchi ốndiệt. ácC ôngnênbiết:ngườiđặngđạoBồđềrồi(ngộchơntâm),cũngưnh người ứcgith ấcmộng,màmuốnnóilạiviệcêm chi bao;mặcdầutrongtâmnhớbiếtrõràng, nhưngkhônglàmsaochỉcávậtrongchiêmbaorađược,vìnókhôngậthcó,vảlại nó cũng không có nguyên nhân nữa. Cũng ưnh chàng Diễn Nhã Đạt a, Đ tự sợ cái đầucủamìn, h rồinổiuồn c gvụt, chạy chớkhôngcósởơnnh gìả. c Nếu áic “cuồng” kia oạ th t ên nhi ết, h ì th cái “đầu” vẫn y nguyên. Dù cho khi chưahếtcuồngthìcấiđầu ấy cũngkhôngmất. Này Phú LâuNa,cá “mêvọng”ưnh vậyđó,chớcóơnnh gì cái đâu! LƯỢCGIẢI Đoạn này là ậPht ỉhc đến hỗc cứu ánc h ệtuy đối, ếun còn óin ăn n g phân biệ,t hìt chưaphảilàệutđối y . XI.IPhtquôngANahcniukhngtu, ô thìcnghóli íchgì - A Na!n Ôngđối với quả Bồề đ Niết Bàn của Phật ãy còncáh xa lắm!Nếu ôngkhôngsiêngăn n g,trảitGAn MơỆở”ýc!ề”ắợBồ iACýhomơảttỨởuếà5Ạý ĐoạnnàyPquậth ởtráchrấtláốn th hgếtit !Nếuhỉc ều hniọc màkhnhgtuìẳnôc g có lợi ích .gì Chúng ta đọc oạn này hcớ nên nghĩ rằn:g “Pậth ỉc quở một nhmì ông A Nan”,àm ínhNgc àiquởtráchungtấtc ả c hún c .avậgty LƯUÝ: Từtrướcđến,đây Phậtnóiv ềphầnlý,ừt đvâyềsau,ậPhtmớichỉv ề đườlối g n hàntu h MụcLụcKhóaThứb ảy ết Tri LýĐạoậtha Pylà ĐạiCươKing Lă nh Nêmnghi ếp (ti eo th ) o 0- Bàthứ i Ba MụcLục I. A Nan tuậh t lại chỗ mình đã ộng àv tỉnh h Pậth chỉ dạy phương pháp tu nha để ập nh chơntâm II.ậtchPh ỉdạyphươnph g pá ut III.ĩaNgh quyếtđịnthứnhứt IV.Nghĩaquyếtđịnứ ht aih V. Vìọgvnổilênêchơtâm n b ịẩn VI.Xo ayvềchọng tơnhìsáucăđược n tựtại VII.Dẫnchứncág cị v ấy, th nghe,a hy,ết bi đượcựt tại,khôncòn g bịcuộchạncănơi n VIII. A Nan ghi: các giác quanện hi tiền là ọ ng,v tại sao ậtPh lại dâyươn ng ơi đó làmơđịa nh tu,hàn đểchứnđặn g quả g tậchPh thậơn IX.ậtbảo Ph đáhchn uônđể g chứnệm nghi t“ánghe”ườn th còn g X.ậtchPh ỉkhiủ, ng cá“nghe” i cũnkh g ônmất g -o0 I. ANanuậth t lạichỗ mìnhđãộng à vthỉnhPật chỉdạyphươnph g áp tu để han hập n chơtâm n Ôgn A nNa à v đại chúng được ậtPh dạyb ảo rất tường tất, nê các điều ghin lầmđãtrừhết,gộn đượcchtâm ơn ật(ướn h ),g nhưnchg ưabết i làmsao chứnp, ghận ncáê c ôncúg đầu i lạytPậ,h chắptaykíncẩn h thưarằng: Bạch Thế Tôn, ài Ngđã dùng đủ phương tiện dẫn dắt chgú nco n ra khỏi sông mê bể khổ. Hôm nay, chúng con tuy ộng được chơ n tâm của mìn,h bến i khắp cả mười phươngthếới gi ,ưn nh gcònbịNhưLai quở trách,ọch unhiề màkhôngtu, chẳngbẳngười n lout p. tậ Nay chgú n co n cũng ưnh gười n b ần cùng vất ả,v được vị êThin Vươgn ban cho cái ành lầu tốt đẹp, song chưa bết i làm sao vào h. n Cúi xin đức ưNh Lai chỉ dạy cho chúgcon n,đượcoriki vàt ếncủat(Phậchứnp gậnh chtơâm) n . II. ậtchPh ỉdạyphươph ng p á ut Phật dạy AaNnà v đạichúng: Các ông nếu phát âm Bồ đề, đốiớiv các pháp môntuàchnh íquyếttăấn ng ,tâm khôngải i đãiì th khimớiphtáâm, trướcphảiphânệt bi rànhõanhĩagi quyếtđịn. h III.ĩaNgh quyếtđịnhtứứt nh Này A Nan! Các ôngmuốnỏb ểu Ti ừathnTiă,v tu eo th ĐạitừahBồ tá,ovà tri kiếncủaPhật,tìh trướcphảiquasán tcá iơnđịa h phtáâmcùnới gv quảvịsẽchứnglàđồng haykhác? N các ông dùng cái vọng tâm sanh diệt làm hơn tu nh,à mà mongcầu cho đặng ếu quảtậ,Ph thườncòn g khônsag di nh ệtthìkhôntghểđược.Đâylàđiềuquyếtđịnhtứứt nh . LƯỢCGIẢI Đoạntrướcậtđã Ph dạy: ếu n dùngọnvtâm làm tu,ơnh màmuốnđặngquảườn th g trụ, ì th ưnh ười ng nấu cát muốn cho thàncơm, dầu trải qua baoêuhi n kiếp cũng khôngthể được. Hàhn ả ig phải an trụ ơin chơn tâm làm hơn địa tu ,ành ì th mới đặng quả ậtPh bất sabất nh diệt. * A n!Na Ông hãy xét co i: trog n hế agin ữnh g vật ìg có làm ra, đều phải o ạih diệt, chứ chưa từengh cái ưh khôngcóo ạih diệtboaờ, gi ì v hư không không phải là ậtbvị làm ậravy(ưh khôndụ g chtâm, ơn cácậtlà v dụgtâmọnv cósandi h ệt) Xét lại trogn thân ông, ữnnh g ậtv cứng dẻo da ( , thịt, gân, xươ)ng là đất; ugnh vật đượm ướt(máu,huyết, mồ hôi, mỡ) là ước; n chất ấm, nóngtronườiuộc th ềvlửa;ữnnh g tvậ lưu độngơ(ithởraovà) làtuộc h ềvó. gi oDbốnmónà nynó phềniphượcvàphânchai cái chơn tâm của ôn,g ànht ra có ấy, th nghe, ha y, bết i , từ ìth chí chung năm lớp ầu ng đục ũ(ng trược). Tỷdụ hưn ước n trongsạch có ười ng lấybụiđấtquăngovà, ì th đất sẽ mất chất cứn,g cònước n mấtchấttrgsạch o n ,trởgầu thàn đục,êngọilàôtược. r AaN!nyôngmuốncho cáấy, thi nghe,ahy,biết(cáciácg qua)ởntr lạiđểệp hi với bốnđứciết N bàcủa n hưN Lai:thường,lạc,ã, ng tịnh,thìtrướcônph g ảilựaracáốc ig rễsanh tửgtâm) ọ(vn àvytheo chtơâm n athịn n mãn êvihn bấtsabất nh diệtlàmơnđịa h tu. ành LƯỢCGIẢI Vì còn ở trog n vòng mê nê ọig là các ácgi qua: n ấy, th e, ghn ahy, bết i ; đến khi ộng rồithìcácácgi quaànytrởlạithànbốnđứcết Ni bn: à thườn,g lạc,ã, ng tịnh. núChg ta cũng nê phân bệt i cho õr nghĩa: 1. chơn tâm, 2. các ácgi quan, 3. vọng ệm ni phân bệt i . Như nước bển i trong eov , dụ ( chơn tâm) chảy vào các sông òi ng lẫn lộn bùng đục dụ ( cho chơn tâm lưu lộ ơi n các că,n ànth các cági qua; n “đục” là dụ còn ở ơin mé)ổi n sónđà bag o (dụchệm noivọg phânbiệt) * Các ông ãy h xo ay cái ưh ọ ngvsanhdiệt trở lại chơn tâm athnịnh khôngsanh diệt; phải lấy chơ n tâm không sanh diệt nà y làm ơnh địa tu àh,n thì sau mới chứng được quả ậthườn P gtrụ. Cách tu ành cũng ưnh lóng nước. ước N đục để yên tịnh trog nmột cái bìn,h để lâu ì th ữnnh g b ụi cát từ từ chìm lặn, mà ước n ongtr ện hi ra; ễh càng yên 6nthi ì th ước n càng trog. n Đây là dụ cho agi đoạn ứ th ứtnh , khi mới hàn phục được phềin ão n khách trần (phềni ão avừ lặng). Đến chừng lọc bỏ cặn đụcchỉ còn toàn là nước trog,n là dụ cho aig đoạnứ th a,ih khđã i đoạntrừcăbản n ôv mih.n Đến khi chỉcònontàh là ước n trog,n thìdù lắccho mấyón cũngẫnv trog. n Còn khđo i ạnđượccănbảnôv mi,hn chỉcònchtâm ơn tanhịnhện i ềtin,lú cbấyờ gi dầucó tạo tác thi v làm đủ mọi ệc, iv song cũng đều là ch,ơn ẫnv ệp hi với đức nhtá anh 6ti mầu ệmnhi củaết Ni bàn,khôncòn g bịphnão ềi ễu nhi lo ạn. LƯỢCGIẢI Đoạn nà y hay lắm; ậtPh dạy lối tu rất rõ ràng và ậth ế. Hiệp ới v đo ạn trước ật Ph dạy:“khiđốicảnhkhông khởiphânbệt i , thì vọngiệm chẳng sa. nh Vọ ngiệm khôngsanh ời th chtâm ơn tựện hi ”. Cũng ưnh nước đứng trog,n ì th cặn cáu lóng chìm. Lóng càng lâu ì th nước càng trog. n Đếnkhidứtsạchcănbảnôv mi,nh chỉcònể toành chơ ntâm,ì th hànđộngthivchi cũnđề g u làthanịn. h Nên kinhói:ư“Nh Lai ántú chảiấnphátquag nv.v..”ật(Phavừđể chơ,n ì th bển i tron g in áh ság). n ưNh nước đã lọc bõ cặn rồi ì th lắc mấy cũng ẫnv . trong Đoạnà nycũngchỉrõcáĩanghi àthP“nậrồikhôntrởg lạilàmchsaúng ”. nh Cácđạo khác tu ànhdẫu cao siuê cho mấy, chẳngquacũng nhưước n lóngmà chưa lọ c bỏ được cặn. Lâu lâu phiền ão ổin lên, thì phải đọ a trở lại, nê ọig là hữu lậu (còn sa rớt. ) * IV.hĩagN quyếtđịnthứhai A,Nan cácônph g táâmdõnmãn g ,h quyếtđịnhdẹprừtcáctướnhữu g ,vi cầuquảđại ừa,th ì th cần phải xét rõ gốc rễ của phiền ão n : từ vô ỉth đến a ny, cái nào là phtá ệp nghi ôv minh (bất ácgi vọng độn) g cái nào uậh n sanh ôv minh (ái, ủ) th cái ì g tạo (lục ức) th , cái ì g lãnthọbức) (á .Đâylàĩaghn quyếtđịnthứhai. Các ông tu đạo Bồ đề, ếu n khôngxét rõ gốcrễ của phềin ão , ì th đốivới cănà vtrần hư vọng ày, không ểth biết được cái “điên đảo” ở chỗ oàn. Cái chỗ ở còn không ết bi ời th làmsaoph hàng ụcđượcặc ig phão ềni đểchứngquảtậ. Ph Các ông ãy h xem trongế h ain,g hữnn g ười n mở gút, ếu n ọ h chẳngấy th được mối, ì th không mo ng ì mở được. ưaCh từng e h cái ưh không b ị ai mở được, vìưh không ôv hìnchh ẳngcóàmở útvg ậyv ư(h khôndụ g chochơntâm). Ông ê iểu: h ện hi ềtin sáu căn của ông đây: mắt, ,tai ũi, lưỡ,i ânth và ý, chúgn làm mai mốicho sáu iặc g (sáu thức), đến cướp iựtg của buá hà nôn. g Bởitế h êncác ông cùng tấtcả chúngsa,nh từôv e ith đếnnaybịềtriph n ượcgoòntrnv gluân hồi, khôngvượtragoài n bacõiđược. LƯỢCGIẢI Vì sáu căn làm mai mối, dẫn chúgn sanh ra sáu hức t là lục tặc, cướp ạih chơ n . táh ghĩaN làì v cănđốivớicản,h khởigọnvệm i phânbiệt,ênchơtâm n phảibịmờ.Cũngưnh ógi xaođộn,g cặncáunổilên,tánêước h ph tongr ảiẩn. * V. Vìổi ọngv lêênchơntâmbịẩn NàyA,Nan sáu căncủaônưgnh vậ y, doôv miđộn ọnhgv ổign lê,n êchn ơntâmbị ẩn. Từđâyvềsau, mỗikhichếu i sothì i ồm g cảọngđề v uphát. Bởi ế th ên rời tối và sá,ng ờith mắt ông không ấy, th rồi động và tịnh ì th tai ông không e, nh rồi ôn th g và ẹtngh thì mũi ông không ửing , rồi các vị ra thời lưỡi ông không nếm,rờicácxúctrầnthìânth ôngkhônết big ,ời r cảpháptrầnì th ýôngkhônph g ânbiệt. VI. Xo ayvọngềchơì thn sáu cănđượcựt tại C sáu căn củaông khôngeo hỉ th sáu trần cảnh khởiọ ngviệm phânbệt i , tùyông mở gút (vọn ễm) ih được một căn oà ì th các căn đều được ải gi otáh. Nghĩa là oàngi không cùnvới g trầncảnúgtchh ặt,âu trongh phụcphão ềin trởlạiớiv chtơâm n ságsuốt n ,thìămn cănb ịú tgchặt kiacũngđều đượcoàhniải t g to .áh Lú cbấyờ gi sáu căntự tại,ayth aunh cần dùn,g các ácgi qua: n ấy, th nghe, a hy, biết, không còn bị cuộc ạnh nơi các căn: mắt, ,ai mũi,lưỡv.v i ...chỉnươncág ccănphátracdụn; g khôncần g cótrầncảnđối h chếu i màcũng vẫnthấy, nghe,hay,bết i . VII. Dẫnchứngcác vịthấy, nghe,a hy, ết bi đượctựtại, khôngcònb ịcuộcạnh cănơi n ANan!Ôgđãấy th troội ngh nà y, ưnh ônAg Na Luật Đàkhôngcó comắt n màvẫn ấy. th Rồng Bạt Nan Đà khônglỗ taimàẫnv e. ngh Thần nữa Căn đàkhônglỗ mũimàgửin đượcmùi.ÔngKiềuạm Ph BácĐề cái lưỡikhôngphảilưỡiười ng , màbết i đượccácmónăn củaười ng .Tần hÔng ThuấnNã h Đakhôngcóânth màvẫnbết i xú c.MaÔng HaCaDếp i ut diệtđịn tận ,h dứttrừýcăđã n lâu,màvẫnphânệt bi đượcrõ. ràng A Nan! Hiện nay các căn của ông ếu n oành t gỡ hết cái útg chặt ơ nitrần cảnh (khôngtheotrầncảnhphânbệt i ) trognchnhiphụcđược phềinão, tởr vềớichơntâm rồi ìth ện hi ềtin hâncăn vàt hếới gi đâyđều không còn; cũngưnh ước n ónn gbăn ta, ông liềnchứnđược g quảt. ậPh A Nan! hưười ng tế h a,ngi cái ấy th củahọ chỉomg ởcomắt n . Nếu b ảo họ ắm nh mắt lại, thì ện hi tiền ối đê,n sáu căn mờ mịt, đầu chân in u. ah Người kia lấytayrờ khắpcảthânthể,tuymắthọkhôntghấy,màcũngvẫnbết i đâu làđầuvàđâu làchân;cáểu ih biết đồng nhau (đây cũng là một b ằng chứng: các cági quan chẳng bị cuộc ạnh nơi căn và trần). A,Nan nhơ sángmớiấy, th nếu tốiời th khôngthấy. Na ykhôncần g sángmà cũngthấybếti , ưnh ế t h tì h cái tối kia không thể làm mờ mất( ) cáitấy “h b ết i ” củaôngđược. vàtrần Căn cácọđã ngv utiê ồi r ,thìliềntrởlạiới v chơntáh. VIII. ANani:gh cáccági quaện hni tềnilà,vọng tại saotậPhlạidâyươn ngơi đólàmơnđịa h tu,ành đểchứnđặn g quả g tchPhậ ơậtnh ANathnưa:BạchếTh tôn, hưn lờiPậtdạy: h “Muốncâuquảthườn Pậ còn g ,ì th cái ơnđịa h phátâmut ph ành ảichơật,hn mớichứngđượcquảị v ch. tơnậ”h Bạch Tế h tôn! Bồ đề, ết Ni bà,n ơCnhư, p Phá ,tánh Yêm ma la ức, th Không Như Laitạng và Đại ênvi cảnhtrí, b ảydanh từ uy khác, chớ cũng đồng một quảtậPhantịnh ườn th còn g khônhoạig . Còncáithấy, nghe,a hy, biết, cáccági quancủacođây, n nếuời r cáctrầncảnh ện hi ềtin: tối, sá,ng độn,g tịn,h .v v …, thời không còn thấy, nghe, a hy, ết bi nữa. Quahnquẩn tới lui, chín chắn suytìm, ì th cái tâm của co n hoà t n không chơntậ. h Tại làm sao ật Ph dạylấycáưih vọngđoạndiệtà nylàmtu, ơnh đểcầu quảườn ậthP gcònkhôngsanh-diệt cho được. Vậyì th lờinóicủatậPhrướcsauu, tiaránh làm sao gọilàư“Nh Lainóiật”,h xin đứcônTừt ,bvén từi mởchỗ mêmờcho chgcoú n n. IX.ậtbảo Ph đáhchn uônđể g chứnệm nghi t“ánghe”ườn th còn g Phật dạy: A Nan, ông tuyọ ch ộnr ,g e ghn ều, hin hưnn gcác phềinão hữu lậu ( lầm) chưa ết mê h , nê ông chỉ ết bi suông cái tên đi “ ên đảo. ” Đến lúc cái “điên đảo” ật h ện hi ,ềtin ì th ông lại không bếti . ưNh ế th ì th sự tin ểu h của ông chưa được chắc chắn. Tôi nayđemữnnh ệc gvi thườntrođời gn ,đểtrừcáclầm ghin cho ông. Khi đó ậtPh liền b ảo ông La Hầu La đáhn một ến ti g chuôn,g rồi ỏih ông A rằn Nan g: có g-Ôn e ngh khôn?g AthưaNan :e. Ngh Đếnlú cchuônết gh ânng ,ậtlại Ph ỏih : gcó Ôn e ngh không? AthưaNan :Khône. gh n Phật lại bảo ông La Hầu La đánh một ến ti g chuông ữan àv ỏih : Ông có nghe không? Ađá Nan p:e. Ngh ỏiPhật :ế Th onàlànhe g àthế v àolà n khônnhe? g ANaưa nth : ThBạch Tôn ế ,ưnh lờiPhậtdạyvềcáinghĩaahứilàt phảibiếtrõ gốc rễ của phềnião ởchỗnào, mớicó ểth trừ được.Cũng nhưngườimở gút, nếu khôngbitmối ế gútâuởđ hì t khôngbaogiờmởđược. BạchThế tôn!ín Ch htế,chúngconđâycũngvậy, từvôỉ th đến, ay cùngvới cávô minhcgu (đồng) sanhvàchungdiệt;ytumangxu danh ấtgia,họcrộngnghe nhiều, ậth ra cũng như người bị bệnh rét (làm cử) cáh ngày (gi ác i hờt tự ngộ, xúc cảnhoànê). m úiC xicNhnđứ ưiươn thLa gxótnhữngkẻrầm t luânhiệnạicũnt ghưn vịlachỉ i dạo ych ởnơiânth âm t này,chỗào n ri t ềnphược(gút) ,vàlàmsaomởđược? I.Phtcróict(gút) Khi đó Phật cùng v ới ườ m i phương ư ch ậPht, đều ươn th g xót A Nan v à đại hcúng cùngcácún ch gsađờisanh u,nênêntr đảnáchc Ngàiđồngphónhgàoququnga ýbáuếu hic khắptấtcả,đồnigọANacùn n ạiđg ún ch vàg dạyrằng: -Naycáôngmuốnbiếtcái “câusavô nh min h” (vônhugmicùngsanhtừv ô thỉ đến )nay để trừ, và “quả vô thượng Bồ đề” để tu cng, hứ vậy na t sẽ chỉ rõ cho cáông. Này A Nan, khếni cho cá ông nhiều kiếp sah ntử luân hồi, chỉ vì sáu căn mà làmchoácôngngchứ đượcđạoquảBồnvuđềa igiảithoát,cũngchỉvìsáucăncủa cáôngmàôith . LƯỢCGIẢI Mười phươngcácđứcPật,h đồngphónghàoquang,đồngdạynhưvậy,là đểochA Nan và đại hún c gđều biết: đâlày ộtmphươngpháp duynhứt, khngôữnh g mộthìnứcđ Ca Thíc ,màả c mườiphươnư gch ậũntchP ồngđ hỉgc dạyư nh hế.t * I.ANanh i:tsaobsanhtluânhaiyctgoát cnìgv sáucn ? ÔngANaãđn e ghn hỉPậtc dạy,nhưnhưa gc ểuhi ênn kínhcẩnỏih :hậPt -ThBạch ếtôn,tạsa i o làmc hochúngconiềunhkiếpsanhtửluânhồicũngvì sáu căn, còn được an vui giải thoát cũng chỉ do sáu căn, chứ không phải do vật gì khc?á Phtdạyậ rằng: Cănvàtrầnđồng mộtểth (tâm) ,triềnphượcvà giảioá th tkhông hai (mê thì iền r phược, ngộ hìtiải g hoátt ) .ácCthứ ư vọng, cũng như hoa đốmgiữa ưh không. LƯỢCGIẢI Căn ầntr không lỗi mà lỗi tại vngọ ứcth phnâ bit,ệ song thức thì ư vọng khngô có hểtậ ư nh ahđốm o iữa g hưkhông. Cũng đồng ăn c àv trần àyn , sogn phàm phu v ì mê, khởi vọng ứcth phân biệt ngã, pháp,nên bị ền tri phược,ọiglàkiết(gút). Thánhnoũnc gđồng căn trầnnày, sonvg ìiác ngộkhôngkhởiphbiân ấp ệcht ậótch ã, ng phápnênđượciảig hoátt ,thếlàgọi (mở). * ANan,vìcótrầncảnh,nênở nơicăn mới khira ở phânbiệt.Vìđãcóicá năng phân biệt ở nơi ănc , nên mới hiện ra cái tướng bị phân biệt là cản.h Căn (kiến) và cảnh (tướng) đốiãiđ auvọn nh ghiện, chớkhôngậthcó (vánôt h) .Cũngưnh hìnhcây lâugácgánhau.c LƯỢCGIẢI Vì các cây lau gác nhau, nên ở xa xem hư n óc hìn ườ g i hay ậvt. Cái hgìn ày không ật.h Đây là ụd hoc ăn trần hư ễnuyh khgôn ,hật vì đối đãi anuh ên gọvnihệ ra màôi.th * -Thếnên,khi thấy, nghe,y, ha biết, mà khiởvọng niệmphânbiệt, đólàgốcvô mih.n Còn khi ấyth , nghe, y, ha biết mà không khởi vọng niệm phân biệt, đó là Niết bàn.Ởtrongchơntâmịn anht , h khôngcóungd cahứvậtgìcả. LƯỢCGIẢI Đoạnàyn ạy Phậtd ,khi sáucănđốivới sáutrầnảnc hnếu khởivọngệmiphânbiệt, đó là gốcủa c vô ihnền mtr phược (tóir t).cộ Bởi thế nênậPhtnói: “vì sáuăn c làm hocác ông sanhtửluânhồi ”.Trái lại,khi sáucănđốiv ới sáutrần,màkhgônkhởivọngiệmphân biệt đó là Niết bàn, là gải i áthot (mở gút) nên ậthP nói : “Làm hoc ác ông được na vui gải áttho ũnc vìsáu g ănc ”. * IV.Pnóihtbàtinómklarên gh KhđióPuốn ậtmh tómlạiácc hnĩag trên,nênnóibàikệýhĩang hư n v ầy: NGUYÊNVĂNCHÁNỮH ơnCh tánhữuvikhông Duyênsacónh ưnh yễn hu Bấtthậnưkhônghoa Ngônvọnghiểnchươnch Vọng,ơnch đồngị nh vọng Dophơnich phchơni Vânki àh sở ến kiến Trungginvô a áhậtn Thịcốhược n giaolô Giảikếđtồngsởơnnh Thhph án àmvônhịlộ Nhữquángiaotrungtánh ônKh ghữunhịâuc phi Mêhốitứcvôminh Phátminhtiệngiảioá th t Giảikếnthơnđệ thứ Lụcgiảiệc ứtdinh vong Cănytuểnrạ t chViênThông NhậplưuáChngità ác Đànavictếhứ Tậpkhíànhbộc t lưu ơnCh phcihơnkhủngmê Ngãườn th gbấtkhaidễn Tựtâmủ th tựtâm yễn Phiu yễn huànt pháp Bấtthủvôphihuyễn yễn Phiu hườn t gbấtsanh Huyễnphápvânàhlập Thịiệu danh liênhoa Kimcangvươngbảogiác Nhưyhuễnamt mađề Đànchĩsiêuvôọch ThửỳtA đạtma ThậpphươngGiạcB àphạm NhứtlộNibà ết nmôn DỊCHNGHĨABÀIKỆ Xứng eo th chơn tánh (chơn tâm) ì th cá pháp hữu vi (vọng) không ậth có, do nhơnên duy sanh,cũngnhưvậthuyễnhuật. Xứng về chơn tánh ìvô vi (chơn) cũng không ậth có, vì nókhôngsanhdiệt, nhưoa h đốmgiữahưkhông. Nói hữu vi là vọng, để hiển vô vi kia là ơnch . Vì đối đãi nhau mà có, nên “chơn” và “vọng” cũng đồng vọng cả. Đến lý yn, à còn không ểth nói là “chơn” ayh “phi chơn”, ì th làm sao gọi nó là áic “thấy” (căn) hay cái “bị thấy” (trần) được. Vì nó nhưvậthuyễn,ẳnch gcó, ánthậ cũngnhưhìnâyhc lâugác. Giải oá th t hay triền phược đồng do sáu căn. Được cnghứ Thánh ay bị đọa phàm cũng bởi sáu ănc , chớ không có con ườn đ g nào khc.á cC ông cứ xem hình cây lâu gác kia, nói có hay nói không đều không ểth được. Hễ mê muội là vô minh, còngiácngộthìgiảioá th t. ộtC gút lại hay mở ra,ềuđphải eo th ứth lớp. iKh sáu gút (sáu ăn c ) mở rồi, ì th cáiên t một cũng không còn (v ì khôngòn c đối đãi,nên không thể kêuigọ) .ácC ônglựa đượccănviênhônt g, tuhàn thìmaặnuđ gànhqu t ảật.Ph ThứcAĐàNa (thứcthứámt ) rấtlàếtinh,cháủngtửtronghứcnàytósanh diệt rất vi tế, ưnh giòng nước chảy mau.Ta đối với phàmphuvà tiểu ừath khônghề giảngnói (thứcày n ) vìsợchúngmêlầmchấplà“cơnh ”làay h “vọng”,đềucócả. ạih Tự nơi tâm cá ông, trở lại chấp lấy tự tâm cá ông. ơnCh tâm không phải huyện mà trở lại àthn ư yhễn u . Nếu đối với cá “chơn” mà ác ông không sanh tâm chấp ủ: th với cái “chơn” kia hãy còn không sa, nh huống chi là áic “hư yhuễn” làmgìcóđược. âyĐ là conđườngydứtunhcủa mườiphương cá đứPhậtuànếản c h Niếtbàáp Phn. àyntênlàDiệuLiênHoa,cũngtênKimCangVươngBảoGiácvàcũng tênlàNhưyễn hu Tamma.ỉChđề turonggiâyphútì th đượcquảvôhọc. iKhđóANan vàđạichúngngheóiPhậtn bàikệ nghĩalýthâmrầm, t nêntâmtrí mỗingườiđềutrởnênsángsuốt,đượclợiícchưatừngcó. LƯỢCGIẢI Ông A Nan ãđ ấym lần ầuc hậPt ỉc dạy phương pháp nào mười phương ácc đức Phuàntậ hđểược đ thànđạoh hcứnqug ả.Điềuấy,htỉPcậ ạyd đếnâđãy tườn.gtậ Từ trước đếnđâlà y nói v ềphầnđốnuvàt đốnhcứng.Từâyđvề sauhậPtmới ạyd vềphầntu.iệm * V.n ghtìchni - Này A Nan, tùy ông lựa chọn sáu ănc mà tu hàn, nếu sự kiết phược ở nơi căniệt d ;khicávọngđãtiêuết, h hì t đólà“cơnh ”chứgìnữa! A Nan, ông ãyh xem icá khăn đã cột sáu gút đây, có thể đồng một ờith mở đượcếtsá h ugútđượckhông? A Nan ưath : Bạch Thế tôn, sáu gút ytu đồng một cái khăn, song khi cột, đã ần tu tự mà cột, thì khi mở cũng phải eo th ứ th lớp mà mở, không thể đồng một thời mởược đ hết. Phtậdạy: Sáu căn của ôngkhi giải trừ cũngphải ưnh vậy. Mở gútđầu tiên là phá trừ ngã chấp (cấph ta) trước ngchứ đặngnhơn không. Tiến đ từng ứth ai là phá trừ Pháấp, c sau mới ngchứ đặng phápkhông. Ngã, pháp đều khôngsanh,ếth mớigọlàBồặntáđ gVôsaẫn nh (anhẫnơi n nhơn,phápđềukhsangô nh) MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te 0o- BàiThứNăm M ụcLục I.NgàiANanhỏiậtph Ph ápvitu ênhônt g I. ỏi Phật hmươi ai lămvịThánh,douph t ápmôngìmàđượccnghứ quả IHa. imươilămvịThềậuthlạánđ iphápucủa t mìnhđượcchứngạo đ quả IV.NgàiQuánÂmkểlạisựkếtquả I. NgàiANaniPthpáuiênv ngthô Ngài A Nan àv đại húnc g nhờ Pật khai ị th trí uệ sáng suốt, tâm ếth hing lầm, nên đồnlạy g Phật,quỳgốiắp ch vàtay kínẩnhc thưarằn:g - Bạch Thế tôn, chúng con là kẻ phêu i linh inhều kiếp bần cùng cô quạnh, khôngbiếtnhờcóhạnphúcgìmàđượclàmemcủaật, Ph cũngnhưứanhimất đà sữađãlâu,aylạn igặpược đ ừt mẫu. - chBạ Thế tôn, hôm nay chúng con hâm t tâm đã được khai ngộ, hết những nghingờ,nghePhỉ ậtc hạiểuyd đượcácinghĩa“sáugútmởhìt cáitênmộtgútcũng không còn”. Nhưng chúng con còn chưa ểuhi “tu căn nào mới được viên ônth g”. Cúi xinc đứNhư Lai, ỗidu lòng đại bikhiaị th cho chúngcon lần cuốicùng, may raở cơhộiy, nà contrởlạivớibảnâm t thanịnchủamình,đượcànhđạo t quả. IiPhta.mvThl án, h dotuphámôngìcngmàqu h Khi óđ đứcPậthỏitoànthểạiđ ún ch g: Cácônglàngườituhànrongạo đ của ta,vậy khicáôngmớipháâm, t đốivới18 giới (sáucăn, sáutrầnvàsáuức) th dotu eo th phươngện ti nàomàđượcạàtho nđ quả? LƯỢCGIẢI Tuy nói 18 igới, hớc ómt lại thì có 6 ăn c . Do sáu ăn c tu hành mà được ànth h ạođ quả. Nên trước kia hậPt óin : “Sanh ử t luân hồi hay n viu ải g thoát, cũng hỉc ạit sáu ăn c củaácc ng”ô (vìuốn m hcộgioả đ iểuh quanhữngpháptuủa c 24ị v Thánh,nênlầntáibản quềny Đại cương Lăng êmnghi này, hcúng ôit óc htríc một oạnđ (từ gtran 166 đến 201) gtronbảnkinhLăngêmnhi ondgôTâmMin hdịchin têmào v đ,ây đểgiúpđộciả g ênnghi cứu) * I.HailmvThánuh utth iplhátuamìnc hcngoqu 1. DOTHANHTRẦNCHNG Ứ ALAHÁN Ông Kiều Trần Na trong hàng năn ịv Tỳ kheo, li ền từ hỗc gồin đứng dạy bạch ậtP rằng: - Con ở nơi Lộc Uyển và Kê Viên, gặp cđứ Như Lai khi mới thàn đạo; ânnh nghe âm than uyết pháp của Phật mà tỏ ngộ lý Tứ đế. ậtPh ỏi ác Tỳ kheo, ì th conrước t ếược tđh gọilà“hểui ”;NhưaLiấngchứn choconên t làANhãa.Con Đ do nơi âm than vi diệu viên mãn mà thàn bực A La Hán. Nay Phật hỏi pháp tu viên ônth g,ì th ưnh chỗsởngchứ củaonc ,âmhlà atn hơncả. LƯỢCGIẢI Viêngôuậpnthd Nhưlaitạnệdigchơn u ưnh tánhủa c cácphápnênọlà ig viên Bất .nthgô cứphut ápnàoàm ứnch gđượchơn c nhưủac tấtả c Phápều thìđ iphgọ ápđólà viênng.hôt oTrngácc đoạntrước,hậtPđãỉch õ r hoún c gathấy:sanhtửlunhồiâ donơisáu căn,àm đượcnvaiệu dhườ t ũnng c g donơi sáu căn;sáu ăn c tgọuyv,n nhưngkhgônthể ngoàisáuăn c màtìmáic hơn c được,vì rằngon trkhi đangmê, hún c gtađemsáu ăn c àyn mà thấyhne g ảm c xúc; đến khi gác ngộhún c g ta,ún ch g ta ũnc ghỉc đem sáu ăn c nàymà tiếp xúcvới trầncản.hVậàym khi mêhìtácc ăn c bị ràngbuộcnêngọilàút g (kiết );đến khi hìngộsáu t ăn c đượcviênotáth nêniglà ọ ở. m Vì sao mà thành ra ộtc gút, và làm sao ểđ ở m gút hìt rước ậPht đã dùng phương ộtiệnkhc ănở m khănđểỉch dạyrõràngĐồn . ánmộtg hNhưLatạni àgm vìnguyênêdom lầmênn ệhinra sáu ăn c ràng buộc. Bởi thếênn nếu nóirằngvn,ọ thìcănnàoũnc gvọn; mà nói rằng chơn, hìt căn nào ũnc g ch ơn. Nếu một ăn c được chơn hìt ất cả các căn đều chơn.Lúcbấyigờ cácăn c tự tại khgônòn c bị bó buộncgtrophạmiv: mắt chỉ thấysắc,ait chỉ ngheến it g,mũi hỉc ưởi ng mùiv.àm tráilạisáucăn tựtại ọụnthd g.Vậynêntãnunh căn,khgôphn ải làiệt,tĩunh ăn c khôngphảilà thắngv.hocđếnbấtluậnmộtucănnào hayộtmónạiđ nào cũngnhưnhauả, c khngôì hơn hẳnc g ìkém,ễnmi làm saohấyt rõ thậ tánh ủa c tmộ pháp thì được viên ngộ iênv thoát. Ông A Nan uyt đã thâm gộn áic ý nghĩaviênộngivên tu ấy, nhưnghiện tền hưa c õ r sáu căn, ăn c nào chtíợpv ới nhtrì độ củaìnhàvm ún ch g sanh ởõi c Tabànày,ênn ầuc Phậtỉc bày.ậPhtli ềnạng hỏi gtronđại chúng,ácc vịBồátt vàácc vịALaHánđãhcứnqug ả,vôhọc ểđ xemmỗingười,khi bansơ phát,tâm heo tu phươniệngàìtm gđạonộặ .Mộtđiềuàm ún ch ênagnt ú ch ýlàhậtP gạn hỏi chỗ gộn đạo ủa c các bậc Thánh hền i ăn t g, đây khnôg phải để so sánh hỗc hơn kém, mà ốt c để ch ứng inhm lời ậPht đã dạy trước, để ỉch rõ lối ut viên ốn đ của Đại hừat , kháclốiiêmtu hứt ủa c Nhịhừat ,vàểđ hcgàion ANanhâđó,tựlựaăn c nàoviênnhgôt thíc hợp v ới htrìn độ của ìnhm mà tu ểđ ược đ gải i oátth . Khgôn ênri g ông A Nan, ếun chúng atsau khi ghe n iểuh và biết lựa lấy một pháp thíc ợp ểđ tu hành, hìt sẽ gặnđ ộ nhậpviêni.amuộôngth Ông Kiều ầnTr Như ùn c g bốn hầyt Tỳ kheo (5 ông này theo Phật tu khổ hạnh và được thPậ hóa độ trước nhứt) nhâ âm nhat ủa c Phật hếtuyt pháp mà ngộ lý Tứ đế, chứnvgêni thông;nênđốiv ớiphápôhícnmtợplàmhocôngứngộ,n thanìrầnlà hơnả. c hứT nhứthờnaâmtủa c tiPhậgảngvề Tứđếmàgộđnượclý Tứđế(kh,ổ ập, t diệt,đạo).ứTh ihôngaquansátrõhấut ậtướn h gcủaâmthan,àm ạo ộnđg .ậtThướng của âm than là vô tướng, khgôn đọa về nhâênduy , tự hiênn , hòa hợp,phi hòa hợp như trước Pậthđãỉch dạy; nó ườ th gnắn v g lặng,ùn c g khắp10phương, theoiệpngh cảm,eo th lượn tâm ủa gc ún ch gsanhmàphátin,hệ nênkhuyt ihún c agkht đnem gô phtâm ânbiệt ,àm khi ấy tiếng ũnc g ẳnch g phải không, hẳnc g phải ácc hún c g sanh khác ũnc g ệuty không nghethấynhưta.Xưanachún y gaỉthc phânbiteo ệh ả gi ảnhcủathanầnr sahdiệtnối đ đãivới ta,nênbị hốn t gkheo ổth khicóiếnt g,hakhy ikhngcóô tiếng,hức chưah ềlắnlòn g g định itrívọngờ ần đểquánthậánhủa c ữn nh gtến i gộịnnđt hlà từâu,đ ênn cũngch ưa hề liễu phận ánt h âm than vốn là ánt h ệudi hcơn như của Như Lai tạn.g thậT ướng âm đãntha hư n vậ,y thướn ậì ết thundyaâmoríg inhcũnm .ậygv * 2. DOSẮCTRẦNCHỨNGALAHÁN ÔngƯuBaNiSaĐàliềntừhỗc gồin đứnản gdâđy hlễàPhậtânmc bạchrằng: - Con gặp Phật lúc mới ànht đạo, nhơn quán tướng bất tịn, h sanh tâm rất nhàm chán xa lìa; từ tướng bất tịnh đến tướng xương trắng, vi trần rồi tan về hư không, sắc không, không, hai ngộ ậth án c sắc, àthn vô học đạo. c Đứ Như lai ấn ngchứ cho con ênt Ni Sa à, Đ sắc phù trần tiêu hết, sắc ệu di tánh châu mật viên dung.ContừsắctướngkiamàthànbựcALaHán.NaPhyậtỏiviênhônt gìth ưnh chỗsởcnghứ củacon,quánsắclàmơnnh làhơnả. c LƯỢCGIẢI Ông Ư Ba Ni sa Đà (Tàu dịch là ầnTr Tánh, theo hỗc ộng àm đặt ên), nhơn quán sắc tướng mà ứnch g quả. ànH g Nhị thừa ìth quán bất tịnh để sanh tâm nhàm hánc iệtd tham ụcd , ầuc ứnch g Niết bàn. Trái lại hàng Bồ tát quán bất tịnh để ậnh rõ nhâ ênuyd thống khổ, hỗc đảo hấp c Bất tịnh kế tịnh ủa c hún c g sahn àm óah ,độ phá trừ âmt ah đắmsắcngũhtâ dục. Ông Ưu Ba Ni Sa Đà tu heo pháp quán đó, ịn t h tâm inhếp ý, quán sát ânth phần của hcúng sanh, ỉch oànt là một vật hơ n nhớp thối ha,t ả c từ đầu đến hân,c từ gtron ra ngoài,vàrõànr hứtgn khinhấyât đãhànt ử ộthm thiphnìhtrướngbầmxa,nh bạihoại,áum mủảy ch ra,ngâthịt úa rửa,ầmc ú th rúcăn, xương ânly tán,hỉc cònnắmxương khô,lần lần têui ra to bụi, biến vào ư h không. Các sắc thân đã tan về hư khgô,n đâu óc phnâ bi ệt chiaẽ r sai khác;ỉch ìvđemtâmphânbiệt,tươngđối với sắcmàigọlà kh,ngô ươn t gđối v ới khàôngm ilà gọ sắc,vậynênsắc,khngđều ô khtự ông ánt h. * 3. DOHƯƠNGTRẦNCHỨNGALAÁHN Ông HươngNgiêmh Đồngử t liềnừt hỗc ngồi,đứngdậyđảnhlễânthcPậmàbạch rằng: -ConnghecđứNhưLaidạyconchínhắn c quácn tướng hữuvi. Con liềntừ tạ Phật lui về ành athn trai yên tịnh, trông hấyt cá thầy Tỳ kheo đốt hương trầm ủy th , mùi hương lặnglẽ bay vào trong mũi; con quan sát mùi hương đó: chẳng phải khói,chẳngphảilửa,kh đi ôngchỗới t ,ếnkh đ ôngchỗbắtđầu,dođóvọngýứcthon tiêu diệt, phát minh htán vô lậu. cĐứ Như lai ấn ngchứ cho con hiệu là Hương Nghiêm, hơi hươngphù trầnoạ th tdiệt,hơi ươn h g hiệuánhtđược mật viên. Con do nơi hương trần kia màthàn bực Aa L HánNa. yPhậtỏi viên thông,ì th ưnh chỗsở gchứn củacon,hươngnghiêmlàhơncả. LƯỢCGIẢI Ông Hương Ngêmhi Đồng tử (theo hỗc ngộ àm tđặ tên) hân quan sát cái tướng hữuvi là hương trần mà hcứng ược đ viên .ngthô Tường thường hún c g ta chỉ ưởn t g ùi m hươnglàthứmộ sẵncóủa c gỗtrầmv.hễóc gỗtrầmlàóc hương;ưn nh gxétkỹùi thì m hương ấy đâu phải ỉhc od ỗg ầmtr mà óc được; còn do khgôn khí, do lửa đốt và od tỷ ăn c bày sáng suốt, thàn vị Phật ử trụ. Nay Phật ỏi viên thông, ì th ưnh chỗ sở gchứn củacon,quánxúctrầnlàmhơnn làơnh ả. c LƯỢCGIẢI Ông Bạt ĐàBà La(Tàuịc d hlà Thiên ThủhayHiền Hộ)ânhquánxúc trầnmàgộn nhậpviênnhg.Xúc ôt làđụnghạmc ,tiếp xúc.Cảnhbị biếtủa c âncăn th ,haynóiácc hkhác là ản c h ứng hợp nthâ ầnc phát sa,nh nhậ biết óc lạnh, nóng, trơn, nhám v. đều là xúc trần. Như vậy, xúc trần được phát hiện là bởi óc thân ăn c v ới sắc cản,h ếu ith tmộ không thàn,h xúc trần hư dối. Vả lại hư n khi đối trước một lò lửa, nếu kẻ rét hìt có ảm c xúc ấm, còn kẻ ấm thì lại óc ảm c xúc ónn g êmth . Vậy thì hũPc hẻSP * 10DO . THÂNCĂNCHỨNGALAHÁN ÔngTấtLănGig àBàliTa ềntừhỗc gồin đứn,ydậg đầulạyàPhậtvânc bạchrằng: - Lúc con mới xuất gia eo th Phật nhập đạo, ườn th g nghe đức Như Lai dạy những điều thống khổ trong thế gian; con đi khất ựcth trong thàn, để tâm tư niệm pháp môn đó, bất gicá giữa đường đạp ằm nh gai ộcđ , ânch bị thương, sự đau cnhứ khắp cùng ânth ể.th Con liền ghĩ rằng: có tánh biếtmới biết sự đau cnhứ ó. Tánh biết ấy chính là giáctâmanhtịn, h ytubiếtcái“biếtđau”mà nókhông phảibịđau. Con lại suy nghĩ: Nếu như vậy thì một ânth lẽ nào lại có ai h tán biết? Con nhiếp ệm ni chưa bao lâu, ânth tâm bỗng iên nh không tịnh; trong hai mươi mốt ngày ì th ác lậu tập tiêu hết, thàn quả A La Hán, được ậtPhấn ký, ghứnc bậc vô học. Nay Phật ỏi viên ônth g, thì như chỗ sở cnghứ của con, là xả bỏ ânth chấp, uầnth một giác tnh, ấylàứt.nh LƯỢCGIẢI Ông Tất Lăng iàg Bà Ta (Tàu ịc d h là Dư ập) T nhâ tu ânh căn mà ngộ ậph viên .nthgô Giác tâm nhat ịnh vốn thường bất biến, hàm dung khngô óc ăn n g sở, khngô óc gtron ài, khgôn bị khổ vui làm laynđg;ộ hcúng sinh ơn ê, m khởi a rgọvn ưởn t g phân biệt,hấp c óc ạigon ản c h,óc ộit,ânh ánuộct hbiết nơinhăn cât làmnơichỉ, y màlãnạp hn các ản c h uậnt ghịch iữa g thế .agin Vì vậy nên khngô tránh khỏi ácc ónm khổ. Ông Tất Lăng Già Bà a T e ghn eo th lời Phật, quán khổ đế giữa ếth inga tro khi đ khất ực th , bất giácâchnđạphằmn igaộ,cđ aubuđ ốtoànt ,ânth màcàngứnch g rõkhổ đếmộtácc h ốn t g thiết. Nhân đau hức mà phát suy nghĩ:ự t ìnhmbiết mình đag u;ậvy đã óc áic đau lại có áic biết uđ;a đau là áic biết hư ọngv ơi nhât ăn c , tùy nhâ ênuyd oạing cảnh àm phát hiện óc năng óc sở; hữ c “biết đau” ch ín là hỉc giác âmt han tịn,h ra onàig có không, dù đau hy không đau ũnc g không ểth làm tăng i ảm. Ngặt ìv ngtro lúc tâm ãng pháp hcưa tiêu,ênn tướng ăn n g sở ẫnv còn nhiệ ền t , ầnc phải iếp nh iệnm,ậvy sau mới ả c nhât m, đoạn trừăn n g sở,khấyônght óc áic tướnugđ,a khônghấyt áic tướng bị đau,hỉc uầnth ộtm giác âmt han tịnh. Lúc ấy, ứnch g những iác tức là ácgi mà êm ũnc g tức là giác; tánh giácàn ho ànto viênmãnkhôngòn c bịiđềunhiễmôc . 11.DOÝCĂNMÀCHỨNGALAÁNH Ông Tu Bồ Đềliền từchỗ ngồiứnđ g,ậyd đầu lạyhcân ậPtvà bạch rằn:g - Nhềui kiếp lại đây, tâm con rỗng rang không ngại, nhớ lại kiếp ọth sanh iều ưnh số cát sôngHằng,lúccònởtrongihlita ềnbiếtmuônphápkhôngtịch,nhưcếho t đấyếnth cả mườiphươngtoàn không,vàgiáo khóakhiếnchochúngsanhcgứ đặngkhông .tánh Nhờ c đứ Như Lai phát minh tá ơnch không của bản giác tnh “không” viên mãnsángsuốt, gchứn A LaHán, liềnvào biểngiác khôngtịch sángsuốttôn quý của Như Lai, đồng tánhri kiến với , Phật nên được ấn cnghứ àthnbực vô học. Con do tánh không mà giải thoát, không ai sánh bằng. Nay ậtPh ỏi viên thông ì th như chỗ sở cnghứ của con, là em đ cá tướng quy vào phi tướng, mà năng phi sở phi cũng diệt,xoahybi tán ơiếtn ýănc vềkhôngvô,ấylà.ứtnh LƯỢCGIẢI Ông Tu Bồ Đề (Tàu ịc d h là Không Sanh) ânh êuti trừ ý căn mà hứnc g nhập Viên .nthgô Ý ăn c là ánt h ayiểu biết tất ả c pháp ầntr ,hễ óc pháptrần hìtóc ý ăn c , àm ý ăn c tiêu trừthìpháp ầntr không tịch.áp P phápđềukhôngịc t hcả,ù d sắcẩnu ,ọthuẩn, tưởng uẩn, hànhẩnu tấtcảều đ khgô;n ởntgrohâ mc ánh báo không, ởàingo thếgiới y báo cũngkhgô,n nênđặngâtự m ạit khôngbịnămuẩnngănhe, c khôngbịáic nhmêô cáchấm, khi ở gtron hai ũnc g như ra khỏiitha, hỉc là tùy tưởng thọ sanh àm vẫn khgôn bị sắc hânt chướng ácc h. Tuy v,ậ mặc dù gộn được khngô lý, nhưng chưa ngộ ánt h hânc như ủa c Như Lai tạng là tức nơi không mà tùy ênduy inhệ ữu, ứct nơi ệdit hữu màv ốn không, áic không ấy mới ệthilàcái ánt hncâ không của đệ nhất nghĩa, của hấtn hâncpháp igới; ậvy nênhấtn hờiđốn t tgánộn ah6nc khg,ôn ấytứcồnđ tộgánm thấybiếtcùnkhg ắphư n hư c Pht,ậ khnócgô sai khác. Nămv ịtrênđdotunăm ây cănàm ứnch gđạoquả. * 12.DONHÃNỨC TH MÀCHỨNGALAHÁN Ông Xá Lợi ấtPh liền ừt hỗc ngồi đứng ,dậy ản đ h lễ hânc ậtPv à bạch rằng: -Con ki nhiều ếplạiđây,tâmấyth rấtatnhịnh,nhưvậytronginhềuđờithọsanhưsốcát sông Hằng, mà đối với cá pháp biến hóa của thế gi, an xuất ếth gian, ệ h một phen ấy th liềnônth gsuốtkhông bị ngănngạ.Miộthôm,nhân ởgiữa đườngcongặpđặng hainemôngCaDiếpBacùngđivớinhau,tuyênnóikệânnh ên duy màngộbiếtự tâm vốn không ngằn mé. Con theo Phật đi xuất gia, tánh ấyth biết viên mãn sáng suốt, được sức vô ýyànhtA La Hán làm trưởng tửcủa, Phật từmiệngậtPhmà có, do pháp Phật mà hóa sanh. Nay Phật ỏi viên thông, ì th ưnh chỗ sở cnghứ của con làdoâm t thấyphápsáng,sángcùngộtt cáphápsởtri,sởkiến,ấylà.hứtn LƯỢCGIẢI Ông Xá Lợi Phất (Tàu dịchlà huT ử)do ut ãnnh thức mà chứng nhập Viên hông.t Do hãnn thức nhatịnh ênn tất cả pháp tướng của ếth iang đều hấyt thông suốt cả; ậnh thấy thông suốt ácc pháp biến óah ấy nên ếnđ khi nghe thấy bài kệ hân ênduy , liền ngộ đặng thậ ướng untr đạo, gộn Tạng âmtcùng khắp pháp iớig , không phải lớn hỏ, n khngô cóngằném ài gontr Bài . kệênuyândh theoĐạithừanghĩalà: “ cph Cá ápânnh duyênsanh Tôióin nólàkhông Gọinólàgiảdanh Cũnggọinghĩatrungạo đ ” (Nhân ênduy sở sahn pháp, gãn ếtthuy tức ị th khng,ô cdiệ hdan hị t giả ,ndha ệdic danh gtru ạođ hnĩag ). Các pháp do ânhênduy òa h ệphi sa,nh không có thậ ánh tức là không; tuykhônghưng đãùyt vọngiệph cơ ảm c của ún ch g sanh,ẳnch g phải khngôóc giảtướnphg átnhiệ;onàig giảkhônghểt cókhg,ôn ngoài khôngkhnghôểt cóigả,khngvôà giảkhôngi,ha ấytức là thậ ướngntruđạoủa c ácc pháp. Đãộnglý ngtruđạoứct là ngộ được Tạng âmt ùy dênuy bất biến , bất biến ùy t dênuy , không phải giả, khgôn phải khng,ô nhưng khônghỗc nào không ó, c khgôn pháp àon không od Tạng tâm,ùy t ênduy biếnhện,i màấyth biếtcùnấtntậg cảphápkhhúg ôngc găn n hec sợhãi. * 13.DONHĨTHỨCMÀCHỨNGBỒTÁ Ông PhổiHền Bồ tátliềnừt hỗc ồing đứngậ,yd đảnh lễ hâncPậtvà bạch rằng: - Con đã từnglàm vị Phápvương tử với hằngsa đứcNhưaiM.Lườiphương cá đứ Như Lai mỗi khi dạy hàng đệ tửcó căncơ Bồtá, tu hạn Pổ Hiền,ảy th ềuđlấy tên con mà đặtên t . ạchBThế tôn! Con dùng tâmmà nghe và phân biệt mọi ệm ni lự, tri kiến của chúng sanh; nếu ở phương nào khác, ngoài hằng sa cõi nước, có một chúng sanh phát tâm tu niệm hạn Phổ Hi, ền ì th trong khấyi , con liền cỡi voi trắng sáu ngà, phân hóa trăm ngàn ânth đến khắp cá nơi ấy; dầu choc húng sanh đó nghiệp chướng sâu dày khôngểth thấy con,hì t con nhân trongkhi tối ăm t lấy ayt rờ đầu,giahộanủikhếinđặngàthncôngNađức. yỏi Phật viênônth g,ưnh bổnânnh gchứn ngộcủacon,làphátminhtághe,phânbiệtựt tại,ấylà.ứtnh LƯỢCGIẢI Ông ổPh iền H Bồ tát (hạnh độ sanh cùng pháp giới là Pổ,h gần địa ị v ực c hánt h là Hiền)unhĩtâ thứcmàứnch hậpgn iênv .hổHiền tôngP óc bavị khácnhau: 1. Vịiền T PhổHiềntứclàvị hai ư T lươnvàg Giahạnh. 2. Đươnvị g ền hổHiP tứcSơđịaếnđhoc Đẳngáci ,Diệugiác. 3. Vị hậu ổP iền H , tức là khi ứnch g thPậ quảrồi, nhưng khkông quếny luếny áic vui nơi ản c h Niếtbàn,ỉhc vìguệnyạiđ bi lunôluôn trở lại độ sanhtếv,ật hư n Ngài VănThù,ánuQ Âm,hổiền PH v. Vậybiết NgàiPhổHiền là vị ĐạiBồ tátđãhànt h Phtậ mà trởlại độ sanh. Chính gtro ânh địa, Ngài đã phát 10 lời đại unệ:yg ừT “lễ kỉnhcưhậPt”hocđến “Pổihaồig hướng”.Ngàiđãphátinhmtánhne g chơn thậủa c bản tâm han ịnh, khgônòn c tùy tùng heo t cái nghe hư vọng ủa c nhĩ ăn c và nhĩ thức, ênn không bị điều ich ácc h ại ng ; nên ễh óc ỗim ộtm chúng sanh nào cách xa hằng sa hết giới mà phát âmt u ành h ổP iền H , thì Ngài liền quán biết õ r ràng, phnâ vô số n,thâ ỡic v o ắntr g sáu ngà (biểu 6 ộđ ủa c Bồ átt ) đến ntậ ơi mà tìmcáchnủi a ,khênuy lơn,ánt ánth ,giaộhkhiếnhcúnsag nhấyuhànmat ựu ht như Ngài. Các vị muốn tu Bồ tát ừath sau khi thấy rõ chơn ,tâm phát nmih căn bản trí, đều phải khởi sai biệ t rí, tùyhing phương iệntàm áogi hóa ộđ sahn mới thành tựu viên mãn ậPht quả; nếu ếuthi hạnh ổP iềnH tế độ quần sanh tì hạnh giác tha bị thiếu,nênhạy Pậtd cácBồtáttuhạnlợi h ềuthađ nênhtueohạnđứch Phổền Hi v à cũnlấy g tênấyàm làmênt củanh.mì * 14.DOHỨC TỶ MÀCHỨNGALAHÁN ÔngTônĐàLaNanĐàliềntừhỗc gồin đứn,gdậy đảnlễ h ntvàhPâậc bạchrằng: - Con lúc ầuđ xuất iga eo th Phật np đạo, tuy đối với giới luật (giới) giữ gìn ầyđ đủ, màđốivớiphápTammađịa(địn) h ì th tâmthườngloạnđộng,nênchưaàthnvôlậu. cĐứThTôn ế ạycon d cùngôngâuC Thaqu iL ántướngtrắngrên t chótsốngmũi.Lúc đầu quán kỹ, trải qua 21 ngày thấy hơi trong mũi ra vào như khói, thân âm t thế giới trong ngoài rỗng suốt, khắp ều đ trong sạch như ngọc Lưu ly. Rồi dần dần tướng khóiêu ti an tmà ơih ở thlạibiếnàthsắc trắng, tâm đặngkhai ngộ;ác lậu tiêutrừ, hơi thở ra vào hóa ànht ánh quang mih, n soi cùng mười phương ếth giới, gchứn quả A La Há. cn Đứ ThếTôn thọ ký cho con, ươn t g lai cnghứ đặngBồ đề. Nay Phật hỏi viên thông, con do tiêu trừ hơi ở; th hơi ởth tiêu nên âm t phát sáng, ságn àngc viênmãn,cálậtrừ, dứ u ấylà.ứnht LƯỢCGIẢI Ông Tôn Đà La Nan Đà nhâ ut v ề tỷ thức àm ngộ ậph Viên thông; trên ườ đ g n tu hành chơn hánc h đến kết quả vô ượn th g Bồ đề là phải ủ đ ba iều đ kiện ầnc ếuy : igới luật, ền thi địnhvàtệ.ríuGiớiểđ ăn ng ngừaộlỗi it , Địnhểđ đóndẹpvọngtưởnángt loạn,Huệđểphá vô inhm hấut rõ thậ lý. Bởi v ậy mặc ầud igữ ìng igới luật ànho toàn mà âmt hiếut hiền t quán,bị tán loạn, thìbaionhêuoặclậh uvôhinmẫn òn c tươngụct ngănhe c thánh quảvô lậu. Thiền quán ốt c tại buộc âmt vào tmộ hỗc hay ộtm pháp nmô ểđ quán sát. Như hậPt dạynôgTĐàLaNanĐàCâhiLa uT ênchuy quâmt ánướn t gtrắnđầug hótc sốnũigm ;hễ quán tâlần m sâu xa,thìcảnhsởquánlần thanịnh,nênhấyt hơi thởóc khihư n hơi khói, có khi hànt h trắng đến khi hóa ra ánh sán,g đều do quán âmt sâu ạnc àm ra ả. c Cảnh sở quánđãsángsuốt,tâmnăngquánũnc ivgênminh,tâìnmhếgiới mười phương,thảy đều ntgro suốt như hấtc lưu ly, khngô hơ bợn, khngô ăn cách, ấy là dứt nhâ sanh tử, đượcậký Phtọ chứngquảBồđề. * 15DO . THIỆC THỨ MÀCHNG Ứ ALAHÁN Ông ú Ph Lâu Na Di Đa La Ni Tử, liền từ ỗch ngồi đứng ,ậyd đảnh lễ hânc ậPt và bạch rằng: - Con từiềunh kiếp lại đây, biện tài vô ngại, yên tu nói cá pháp khổ, không đạt cùng ậth ướng; ưnh vậy cho đến tất cả pháp môn bí mật của hằngsa Như Lai, con đều em giải bày rất rõ ràng, vi diệu ra giữa đại chúng không chút sợ sệt. cĐứ Thế Tônbiếtconcóàihùnt gbiện,nêndùngâmuyên than nóiphápluâncon ydạ em đ ra truyền bá. Con ở trước Phật dùng ếngti thuyế pháp như sư tử rống, để giúp Phật chuyển phápluân, đặngànhtALaHáThcn.Đứ ếTônấnngchứ conlàngườiythuế phápkhôngibằna g.NayPhậtỏiviênônth g,condophápâm,àngh phụclũ ma oán, tiêuệt di lậ ác u,ấylà.ứtnh LƯỢCGIẢI Ông PhúLâu NaDi ĐaLa Ni Tử,ânuhtệiứcàm gộnhậpivêngôitT.nhệức có công ăng biết ị v àv ếtthuy pháp. Phật vì ốn mu ứuc hún c g sanh khỏi vòng iênđ đảo,ấp ch mọi sựlà ậvt ườ th g,n làlạc,làã, ng làịn t h,nênền utry dạyPhápthvôườ,ng khổ,ã, nôvg bất tịnh.Nhnâóđ àm ành g Nhị hừat giải áthot phầnạn đo sanh tử, hứnc g Vô ư d yNiết bànvà đemiáog hóadẫn ạođ ún ch g sanh. Tậta rg on khi Phật dạylývô hườ t ng,khổ,bốnều đi ấy nhậ ấuth thậ tướng, bình đẳng hườ t ng, lạc, gã, n ịn t h, ủa c ấtt ả c ácc pháp. Vì hật tướng ấymớilàphápmônbímậtủa c hằngsaứcđ Như La,i là chỗuốn m chỉ choâmtan luâncủaênhậtuyP nóikhkhổ gô,n đểđiềuiếp nh chúngsanh,hàngphụcoạinagm 16.DOTHÂNTHỨCMÀCHỨNGALAHÁN Ông Ưu Ba Ly liền từ chỗ ngồi gđứn ydậ đảnh lễ ânch Phật mà bạch rằng: - Con ânth hàn eo th Phật, ấyth Ngài vượt thàn xuất gia, chính con quán thấy cđứ Như Lai, 6 năm tu khổ hạn, hàng phục loài ma, uốn dẹp ngoại đạo, giải oá th t cá athm dục ếth gian; lại được ừath lãnh giáo giới của hậtP ; cế như ếth coếnđ 30 oai nghi, 80 hạn vi tế, nào tánh ghiệp, nào giá nghiệp, con đều gìn giữ athn tịnh, thân tâm vắng lặng, ànht bậc A a L Hán. Con là gigền mối trong chúng đệ tử của Như Lai. Phậtấn cnghứ tâmcon, giữ giới tu ânh , chúng suy tôn là bậcượn th g ủ. th NayPhậtỏi viênthôngì th contrước dochấpgiữânth ,ânth ặnđ gtựtại;saulại dochấpgiữtâm,tâmđặngônth gsuốt.Vậysaất ut cảthântâmảyth đônềuth glợi,ấy là.ứtnh LƯỢCGIẢI Ông Ưu Ba Ly nhâ tu hân tức àm ngộ phậ Viên g.ôtnh Ông là ộtm người ầuh cận ủa Phật ngro khi Ngài cònlàm Thái tử, nên thấy rõ hànhnđgộ của ậPht khi xuất ia,g khi utkhổhạnhocếnđ khiếtthuy phụcàt a,m thành đạo quảvàihếtt hếc giới luật, lại làvị đệ tử trì luật hứ nhứt,lãnh tọ giới luật,nhatịnh tu rì. Nào ữn nh g iđều hểt ánt h ốn v ác nhưsát,đạo,âm,d vng,ọ ọilà g tánip; nghệ nhữniều gđ ểth ánt hkhtuy ôngácnhưngvìhay mởđườgtộilỗi n hư n rượuvà.m hậtếPc ăn ng igọlàigáệnghip,chođến30a0iongh (250 giới đều có 4 cử gđộn là ,đi đứng, ngồi, nằm, 250x4 = 100; 100 đối với 3 ụt igới thành ra 300). 8400 tế hạnh (300 ioa ngh đem phối với bảy hi:c sát, đạo, âm,d lưỡng thiệ,vngọô, ác khẩu,ỷngữ,ànth h 2100;lại phối với 4 phần phiềnnão làađthm,đa sân, đa si, amth si đồng phần, thành ra 8400) thảy đều ữ gi ,gìn không igới nào khuếty phạm, âtnh ường ở trong iới, ànto thân ức là giới, khi gới ãđ htan ịn,h thì ân ấy là nthâ ịch iệt,d mà tâm ấylà tâm hcơn thường iệud ácg , ặcmù d ở trong hế inga uế ác mà khôngbanhiễmgờoô nhưdiệuliênvậy.aho * 17DO . ÝỨC TH MÀCHỨNGALAHÁN ÔngĐạiMụcKiềnLi ênli ềntừhỗc ồing đứn,gdậy đảnlễ h vàậthcânP bạchrằng: - ngộ đượctấtcả vôánt h, tứchànt hđịnhlựchỏaquangtmuộiđốtcháyhếtthảythếgian vàoánmasaử. nht * 19DO . ĐẤTMÀĐƯỢCCHNG Ứ BỒTÁ Ông ìTr Địa Bồ átT liền từ hỗc ồing đứng ,dậy đảnh lễ ânch tPậ và bạch rằn:g - Con ớ nh kiếp xưa uởth đức Phổ Quang Như Lai hiện ânth ra đời. Con làm thầy Tỳ kheo ườn th g đi ến ác nẻođường, bến đò, ruộng đất hiểm trở, hoặc làm cầu cống, hoặc gánhcát, đất,siêngănn gkhổnhọcưnh vậy,trảiquavôlượngđứcPhậtrađời. Hoặccóchúngsaởnchỗchợbúa,cầngười n cyểnhu vật,convìhọtrướchơnaicả, chuyển đi đến nơi tận chỗ để đổ vật xuống, liền đi ngay, chứ không ậnh lấy ềnti uê. th Trong khoảng c đứ ậtPh Tỳ Xá Phù ra ờiđ , ở thế gian, phần iềnuh bị đói , thiếu conlàmngười cên huy chởkhông kể gầnxa,chỉ lấy lấy uê th một tiền;nếu có xe trâu mắc phải bùn lầy thìconđemsức lực vì chúng đẩy xe, cứuvớt sự khổnão.Vị quốc vương thuở ấy, mời ậtPh ết rai cúng dường; bấy giờ con sửa sang đất aiđ bằng phẳng chờ Phật đi qua. cĐứ Tỳ Xá Như Lai khi đ ngagn qua, xoa ầuđ con và bảo: “Hãybìnâm ht địaì th ếthgiớiđạiịacảđềubình”.Tâmconliềnđặngmởmang,ấy th rõvitrầntạoànhra t ếthgiới,bìnhđẳngkhôngkhác;tựhcủa tán vitrầnkhôngchạm lẫn nhau, ho c đến ao binh cũng chẳng hề ụnđ g chạm; trong cá pháp tự tánh, ngộ được vôsanhẫn,ànhtbựcALaHán.Xoaytâmtiểuừath nàyvào trongvịBồtá, nghecáNhưaLinóichỗtrikiậhưếnPt DiệuLiênHoa;conặnđ gngchứ ỏt lầnầu đ tiên mà làm vị thượng chủ. Nay Phật ỏi viên thông, con do chỗ đế quán hai tứ vi trần củacănânth và thế giới bìnhđẳng nhưhau, n vốn từNhư Lai tạnghưvọng phát sinhtrầnấuc ,rần t cấuêu ti rồií th tríviênmãn,àthnBồtá,ấylà.nhứt LƯỢCGIẢI NgàiTrìĐịaBồ tátnhâ ơi địaạiđ mà hcứngộniênv gô.nhàmtP nhữngvị phát tâm hướng ầuc Bồ ề đ àm tu Bồ tát hạnh, thường xem ivệc lợi tha làm gtrọn, lợi kỷ làm kh,inh lắmkhi vì xả kỷ để àm lợi nhâũnc g khngôếcti . Nhưng phương tệnihực ành h Bồ táthạnh sai khácu,nha óc ị v ùn d g lời nóidịuànd gết huyt phápđểlợi íhcúng sanh,cóvị đemiền t àit ủa c ải c bốthíđểlợihícúng sahv.nòn c nhưgàin TrìĐịathìườngđem nthâ lực ạnm h khỏa mà gúp i ích ếp in óah hún c g sa;nh từ kiếp đức hPật ổ nugaQxuất thế, mãi về sau vô lượng kiếp Ngài thường đi qua ácc onẻ đườ,ng bến đò, v à bất ức nơi nàoểmhi trởlầylội, phươngnạingườiđ,àing đềugracôntựáng hđấtcátsửasangbằng phẳng, xây dựng ầuc ốn c g hoặc áng h gồng anmhcở vật gặnúp i ườ ng i v ề tận ơi hỗc mà không lấy ti ền huê, t hco đến đẩy dùm xe âu tr bùn lầy tự đi không iổ .v Sau ânh gặp ứcđ TỳXá NhưLai dạyộtmâucrằn:g “Nên bìhnâmtđịa hìtđạiđịa hết igới tấtả c ều đ bìh”.n Tâmliền khainộ,g Ngàiứnch g quảvô sah.nCâuấyghĩan là tấtả c đại ịađ v it rần từ gtron hânt đến ngoài thế giới đều iả g dối, khgôn óc tự tán,h hỉc od nhất tâm biến iệnh. Chúngsavnhìmêkhngộôản c hsởhấyệin toànlàtduâm,y v ốnkhongôàitr ,năng sở aco thấp, nên mới ấyth tướng bất bình; nếu gạt bỏ ếth ácc vgọn tưởng đảo điên, mà bìhnđượctâmđịanơi mìnht ạiđ ịa đ ở ngoàithế giới ự t nhiên bằng phẳng, xemấyth các vi ầntr hiệp hànt h nơi nh,ât vi trần ệhip thành onạig giới vốn ồnđ g một ,â tâm ồnđ g ộtm tánh, bình đẳng hư n như, khgôn ăn ngại nhau tì dù dao ắtc vào nthâ ể như rạch vào hưkhông;ivtrầnkhôngdệtũnic nghưbăngtiêutứcthànước hn ,hỉc băngdiệứtch khbịn gô mất.Pháptánvốn h tựviênndg,u ẳnch g óc hêmgìt ,bớt, sah,n diệ.Nếu t ngộpháptánhấy tứclànhậpchỗtrikiếncủathP.ậ * 20DO . NƯỚCMÀĐƯỢCCHỨNGBỒTÁ Ông Ngệuty angQ Đồng ử t liền ừt hcỗ ồing đứng dậy đảnh lễ ưới d nhâc ậPht và bạch rằng: - Con ớ nh hằng à h sa số kiếp về trước, có cđứ ậtPh ra đời iệu h là Thủy Thên i , dạy cá vị Bồ tá u phép quán ước, gchứn nhập chán định. Quán ước ở tronghânt ,tánhókhôngcướpđoạaầutnhu.Đ tiênquántừnướcminếg,rồiđếnmồ hôi, tinh uyết, đại tện, tiểu tiện xoay vần trong thân mà vẫn đồng một tánh ước. Quán ấy th nước ở trong thân cùng nước biển hương ủy th nơi cõi phù tràng vương ngoàiếthgiớibìnđhẳngkhôngsaikhác. Lúcconmớithànphápquánước,thìchỉ trong ấy th nước mà chưa được không thân (nghĩa òn c hấp c óc ânth này) . Đang lúc còn làmTỳ kheoyên lặng tu hiềnở trong nhà, ì th có người đệ tửtừ nơicửa sổ ngó vào, chỉ ấy th nước trong khắp đầycảà, nh khôngthấy gì khc, á nótrẻ ạid không biết, liềnlấymộtviênngóiquăngvàotrongnướcquấynướclêntiếng,ngóquanhquẩnrồi bỏđi;saukhcionxuấtđịn, h liềcảm n ngheu đabụng,giốngnhưôngXáợiL Phấtgặp phảinạquỷvihại. Contựsuynghĩ:Nayađãt được quảALHáa n,khỏibịnyên hdu lâungày,vìsaoy nabỗngphátsiđaunhbụng,chừngbịối th ấtth chăng!Bấygiờđứa nhỏ ẳn th g đến trước con, nói lại việc ưnh trên; con liền bảo: “Hễ ngươi trông ấyth nước lại, ì th nên liền mở cửa vào lượm viên ngói quăng đi”. aĐứ nhỏ vâng lời, lúc sau con ậnp h định, nó trở lại ấyth nước và viên ngói rõ ràng, liền mở cửa lượm ra. Đến khi con xuất địn, h ầnth thể lại y ưnh cũ. Gặp vô lượng Phật, ưnh vậy đến đời cđứ Sơn Hải Tự Tại Thông Vương Như , Lai con được vong ânth , ânth cùng nước biển hương ủy th khắp mười phương hiệp một tánh ơnch không, không ai h không khc.á Ngày na đối trước Như Lai được hdan hiệu Đồng ơnCh , dự hội Bồ tá. Nay Phật hỏi viên thông con do thủy tánh, một vị lưu ônth g, cnghứ được phép vô sanh nhẫn,viênmãnđạoBồđề,ấylà.hứtn LƯỢCGIẢI Ông Ngệuty ngQa đồng ửt ânh quán thủy đại àm gộn hập viên thông. Tủy đại là ỉch tất ả c nước gtron biển ả, c nướclưu hành rongt âv. utyhấyi n tuồng có trong cónoàig ,màv ốnông.tuándQh ủy th đạidngthôùn cu gkhắpthếgiới,khgôỗchn nào khôngphải nước,oànt ộtướn m gnướcmàhôi,t hìtâphm ânbiệtiêudệti,hânvctríphô ân biệtinNhhra. ưnâgônyđNgnuệtglúc ayQ đầuvìưa ch hứnc gđượcchơntựánt h;tánh thủytứclàchơnkhgô,n tánứcnhtâ làhơn c không,tấtcảđềuchơn,ấtt ả c đềukhông;nên ông ấyth còn óc ân,th òn c đem hânt ập định, dụng âmt quán nước, chứ hưa c phải âmt tức là định,địnhtứclà tâm,tâmứclà nước,ước n tức là tâm.Vậynên khinậph địnhquán nước, óc ướn t g nướchiệnền t ,đứa đồngử t ấyth nước quăng óin ào v gtr,on đến khi xuất định tướng nước không còn, lại e ghn âmt;đau ề v sau gặp đời ức Sơn ải H Tự ạiT nhgôT Vương xuấtếth ớim đượcgovnh;ât nhâtđãongv,pháp cũngdiệt,thìcùngườ m i phương đồng tmộ ánh ủy t hcơn không, khgôn aih khgôn khác, ẳnch g phận ịn đ h xuất ịn đ h, àm ự t nhiênhứnc được g ôvsaphnh ápnhẫn. * 21.DOGIÓMÀCHNG Ứ THÁNHUẢ Q ÔngLưuLyuanQgPhápvươngtử,liềntừhỗc gồin đứn,gdậy đảnhlễậhâncPtvà bạch rằng: - Con cònnhớ trải qua ằnh g hà sa số kiếp trước, có cđứậtPhra đời hiệu Vô Lượnga, thn khai thịtánhBổngicádiệuminhcocá hàngBồ, tá quánthếgiới này và cá ânth chúng sanh, đều bởi sức gió ânnh duyên hư vọng chuyển biến ra. Lúc bấy giờ con quán cõi nước ngđứ ên y , quán ờith gian qua lạ, i quánânth phần đi ng,đứ quán tâm niệm động lay, tất cả cá ứ th động không hai, như nhau không sai khc.á C hiểu biết rằnghtán c ủa cá món động ấy, đếnì on th không cóchỗ banầuđ , đi khôngnơi cùng tột; chúng sanh điên đảo số như vi trần trong mười phương, ềuđ đồng một tánh hư vọng cả. Như vậy cho nđế những loại chúng sanh ở trong một Tamthiên đại thên ếth giới,ẳnch g khác nàoron t g một cái đồ chứa àng trămmòng muỗi vo vo loạnlạ, c ởtrongphântấc nổisahcnuồngnáo, gặpPhậtcưa baolâumà gchứn vôsanhẫn;bâygiờtâmđịamởmang,trônghấyt phươngđôngcõibất Phật động, làm con đấng Pháp vương (Pậht), kính ờt mười phương P, hật ânth tâm phát sáng, rỗng suốt không ngăn ngạ.i Nay Phật ỏi viên ônth g, con do quán sát phong lực giả dốikhông chỗ nương, ngộtâmBồ đcềnghứ ậnhptam ma địa, hiệpvới mười phươngPhật,toànmộtdiệugictâm, á ấylàt.nhứ LƯỢCGIẢI ÔngLưuLyuangQphápvươngtửdophongđạiàm phộnậg ivênánthông.T hbổn giácệudinhmtườngkhgônêudi ng,độ ânhxemthấysựểnchuy layigọ là phngđoại hay phong lực. Ông Lưu ly uaQng ườ th ng quán ấtt cả thân mt hế giới ều đ nhơn phong lực ểnchuy biến, nào sự hànt h lập phương õi c , sự qua lại ủa c i thờ ang; sự động hỉc nơi n,thâ sự động i ệm nơi ,âmt ảy th đều khngô tự ánt h, đều do sức ióg hư gọvn phát sanh, khngô thậ có đến có đ,i hay có sanh tdiệ; hún c g sahn khngô ậh biết,ỉhc do một ánh ư vngọ nhưthế,ênn uộchấpnơitphânh ầnbénhỏ,thânlại ràngbuào ộvc thếgi ới;ồir ự t hịu c lấy sự sanử ht luânhồirấtlàđảoiênđ oanuổg; khngôkhácnàotrămngànoncònm guỗim vô tri ởngtrđồo hẹpbégantấc, tựkêulanihỏi,iêud độnglăng xăng,màhậtiragóhưvọng không hỗc nương,ỉch nương Bồ đề bổn giác. Như sónginổ từnước,hễógi hưvọng tiêu, tức Bồ đề iểnh lộ thông suốt không ại . Mười phương hư c hPật đều lấy áic đó làm tâm; hết thảy hcúng sanh ũnc g lấy đó làm tâm, ỉhc một iệuđ tâm ôv hị n ấy; nhưng mà hứnc g nhậpđượclàphảiiệthết d mêlầm. * 22.DOHƯKHÔNGMÀCHỨNGBỒTÁ Ông Hư Khngô ạnT g Bồ tát liền từ ỗch gồin đứng ,dậy đảnh lễ hânc ậPt và bạch ằnr g : - Con với cđứ Như Lai cùng ở ờith cđứ ậtPh Định Quang (Pậht Nhên i Đăng) gchứn được vô biên thân, lúc ấy ay t cẩm 4 viên bảo châu lớn, icếuh ságn mười phươngcõiậtPhsố ưnh vi trần, đều hóa ànhtư không. Lại nơi tựtâmhiện ra cái gương tròn lớn, từ gương phóng ra mười ánh sáng vi diệu quý bá; u trong hán sáng lưu xuất mười phương cá cõi nước khắp ưh không, rồi trở lại vào trong gương và lần vào ânth con. Thân đồng ưnh hư không, ẳnch g còn sợ ngăn ngại, ên n có thể khéoléoiện h ânth vàocáquốcđộsốnhưvitrần,rộnglàmậtPhsự, đượccôngđức tùythuậnrộnglớn. Đạt hần lực như ếth ấy là con chín chắn quán sát tứ đại không chỗ nướng, sanhệt di eo th vọng tưởng; hư không không hai và cõi Phật vốnđồng, phát mihn tới chỗ đồng, ngchứ đặng vô sanh ẫn. Nay hậtP ỏi viên thông, con do quán sát hư không không ngằn, ngộ nhập Tam ma địa, iệu d lực viên mãn sáng suốt, ấy là ứth .nhứt LƯỢCGIẢI NgàiHưKhôngTạnBồ g tátnhâtukhđôngạiàm chứnhậpgn ivênng.hôt ánuQ sát 4 ónm ạiđ là giả ối d ,ư nh hễnuy đều odgọvn ưởn t g của hún c g sahn phát hiện; màvngọ tưởng khgônóc iệth ánh, y nơi nhứt tâm; khi đã ộng lý duy tâm iệ r để thì cả4đạisắckhông,bổlan ibịnhđẳnhư gn hưkhông.Nhưbài kệnói: Hư không hẳnc g phải ao,c th ấp cũng không ểth ó; c các pháp ũnc g hư n ,vậ y tánh vốn không oca thấp. Bồ tát Hư Khgôn Tạng, gặnđ kho ànt g hư không. Đầy đủ hoc hữu tình,hứct ấykhôngùn c ận.gt Đem thức tâm hư không v tận ấy mà ấn ậnph tất cả pháp, thì pháp nào ũnc g vô ,tận toàn âmt là sắc, v ậy ênn tất cả pháp ều đ duy tâm sở nhiệ duy tâm khgôn óc ntgro ngoài. oTrng bài này, ngọcâhulà êuti biểu sắc pháp, gương sáng là iêut biểu tâm pháp. Toàn sắc là tâmkhgônphânahicủ bạn,nênayhsoiếuch ườ m i phươnigv trầnõi c Phật hóaànth hư không.oànT âmlà t sắc,khgônphải xarồinơi bổntế.Nênaphyh óng qunga hiệnphươnõi gc ,đềuv àoươn gontr g,nkhhgoâtr hút ôngc nàongănạing ;nhơi íc ânth mà hệni độ, nơi độ mà ệnhi ,ât ểđ oằnh g pháp độ sah,n itếp nối hậtP ủn c g àm khngô baiờtráiog v ớiánt hbìnhđẳnịn hatng hcủapháphân,t nênilàọg đứcùy t lớn ậthrộngu . * 23.DOC THỨ ĐẠIMÀCHỨNGÁNHTH UẢ Q NgàiDiLặcBồ, tá liềừnt chỗngồiđứng, dậy đảnhlễchânậPhtvàbạchrằng: - Con nhớ trải qua vi trần số kiếp về trước, có cđứ Phật ra đời là Nhựt Nguyệt Đăng Minh.Từ cđứậtPhấy, con được xuất gia,ưnnh g tâmcon còn nặng nề thế ,dan ưa giao du với cá giòng quyền quý. Lúc ấycđứThếTôn dạy con tuập pháp địnhydu tâmthứcmàngộnhậpTammađịa.Nhiềukiếplạiđây,o d sứTac mmuộiấy,conkính ờth hằng hà sa số Phật và tâm ham chuộng thế dan kia nay ãđ hết. Đn kiếp đức Phật Nhên i Đăng ra đời, con mới được ngchứ pháp vô ượn th g diệu viênt hức tâm tam muội, ấy th khắp hưkhông cá õi nước dù uế, tịnh, có, không,ảy th đều do tâm ứcthonbihóaến ện hi raạc.hThB Tôn ế !Bởiconliễungchứ ytâm du ứcưtáhn vậy, từứcthánxuấthiện vôlượngNhưlai, nênnay đặngPhậtọkýsẽ bổxứlàm Phật. Nay ậtPh ỏi viên thông, con do chín hắn c quán sát mười phương đều là duy ức, th thứcâmviênmãnsángsuốt,cnghứ hập n tánhviênàậth, n xalìahatány vàbiếnkếấp, ch ngộvôsanhẫn,ấylàt.hứ n LƯỢCGIẢI ĐứcDiLặBồ c táttuhânứcyd màviênộng thông. Ngtộấtả c vạnáp Ph đềundơio ứcth biếnhiệntìản c nàoh cũnglàánt hản c h,cũng là tánhviênthànth.Khậ ôngấtột ả c vạnphápdonơi thứcbiếnhiện,inồntu g sahnmà khônghậtsanh,niồntu gitdàệm khgôhậntd;ệi nếuhấp c hệtióc sanhệdit,thànhpháp y .tha Các pháp do y tha (nnhâuênyd ) sahn khởi mà khngô hậ là y tha, lại so ođ sai làm, chấp óc gã, n ãng sở, hoc nên thường bị nhda ướn t g thế gian ràng bu.ộc amT còn ham chuộng ết ndh,a v ì òn c hocết iang là iệt.h áiTr lại, sau khi gàin Di Lặc ut ập phép duy ,tâm duy thức, quán sát ấtt ả c ndha là giả, tất ả c tưởng là igả, không vì ênuyd gì òn c làm sanhtrưởngêhatâm vị danh đượcnữaLần . lầnứnch gđượcvôthượnệiguvdênhứct tâm tam iuộm (chơn duy thức ánt h) hẳnc g những không ấyth ệthi óc tướng duy thức; v ì mười phương Như La,i quốcđộ,sắc khngôv. đều khôngmónnào rangoài ứcth tánhấy màtựcó. Cácphápđãlàtứch tánh,hìpht ápphápđềulàtựtánihvênãnm ,thànhtựuchân t,hậ nơiánt h iênv hànt h,sanhốn v v ôsa.nh Chonên xa lìay thnưễnhuy ,nơi tánvihên thànkhh hiệgôcótn ngãvàãng sở,xalìbia ếnkếsalầm i ,ứnch gphápôvsanhẫn. * 24. DOKIẾNĐẠIMÀCHNG Ứ ÁNHTH UẢ Q NgàiĐạiếTh Chphí ápvươnử gt ùnc g ácc Bồátt đồnàn gh glàăm n mươiihavị,liền từ chỗ ngồi , đảnh lễ âchn Pật và bạch rằn:g - Con nhớ hằng sa số kiếp trước, có đức Phật ra ờiđ ệu hi Vô Lượng Quang. Nội trongmột kiếp ấy, mười haiấnđ g Như Laikế nhau ra đòi. VịPhậtsau hếtệu i là Siêu Nhựt Nguyệt Quang. Ngài ạy dcontu phép NiệmPhậtTam muội. Ví nhưcó hai người, một đàng chuyên nhớ, một đàng chuyên quên, ì th hai người ấy hoặc gặp aunh cũng hưn chẳng gặp, dù thấy aunh cũng ưnh không ấy th ; nếuảc ai h ngườiớ nh au, nh hai mối ớ nh càngănsau thì dùờiđ ày ncho rải đếnt quđờia khác,cũngluônluônnhưbóngvớihình,khôngbaogiờtráxa i . MườiphươngácđNhứ ưLaithươngnhớchúngsanhư mẹớ nh con,nếu c trốn trá, on nh tuy mẹ nhớ cũng chẳng có ích gì; nếu con ớ nh mẹ như mẹ ớ nh con, ìth mẹ con đời đời không xa chá .anhu Nếu chúng sanh đem tâm ớ nh P, hật iệmn Phậtìhiệnytạihaươnglaichắcchắnấy th P, hật cáhPậkh t ôngxa,chẳngcần tu hàn phương ện ti nào khcá mà tự iên nh tâm được khai ngộ. Cũng như người ướp hươngmàânth cóhươnghưn hếgọit làdùnghươngquểanđ tragn nghêm i vậy.ỗCh bổn nhơn tu hàn của con là do âm t niệm Phật mà ngộ vô sanh ẫn, nguện y ở cõi này đểếnp hi hóa mọi người niệm Phật vãng sanhTịnh độ. Nay Phật ỏi viên ônth g, con vốn không lựa chọn, cyên hu thâu iếnhp cả sáu căn, khniế cho Tịnh niệm nối luôn,đượcvàoTammađịa,ấylà.ứnht LƯỢCGIẢI Kiến đại ũnc g tức là ăn c đại; trước thức ạiđ huộct về thức, đây kiến ạiđ ộhcut về cănNg. ài ĐạihếT ChPháp í v ươntử,g nhơntukiếnđạiàm phộnậg viênthông. Khngôhưcácviêngônth rước, hỉc lựa họncừnt g ăn c đểhạ thủôngcph,u àm trái lại ở,âyđ ngài Đại Thế Chí hân phápniệ mhậPtTa iuộm ếp nh phục cả 6 căn, quyả c 6 căn ều đ u h ât ề v nơi nhứt inệm Phật, khôn để tán loạn ndgo ruổi theo ngoại ênduy . Tịnh niệm hườ t ng ối luôn, không xen mộtiệngì khác, ìth quếty nhiên hứnc g nđặ iệm Phtậ tam iuộ,m thườg n hươn t g xót tưởng ệimn hcúng sanh, như nhớ onc ạid ; nếu hún c g sanhênucy thâmớn thP,ậ inệmPhậtư oncbiết nhớẹ, m như mẹnhớon,c ìthiệnền hoặc tương lai, quếty định gặp ậPht, thấy Phật, vì nhâ ào quả nấy mảy mún không sai . áiTr lại ,Phật uy nhớhún c g sah,n mà hún c g sahn cứ trốn tránh khgôn biết nhớ ậPht; ũnc g như hai ườ ng i, tmộ bên ênhuy c hớ, n òn c ộtm bên huêncy quên, thì pgặ ũnc g hư n khngô gặp,hấyt cũngnhưkhấytnhgô ,hẳnc gìhíc. Vả hăn c g, tâmêngộ của hún c gsanh ũnc ghưn mẹv à onv.cậyTâmộgnhưmẹ tâmê như con, ngộ luôn luôn có ngtroê, m ví như ẹm thương nhớonc, mà mê hìt không biếttự,ậnh ệiểnmunchy dờitrái tánihgác,hiệptrầnlao,v ínhưonốn ctr tránh khngô nhớ nghĩ ếnđ mẹ, bởi vậ y mà uổng ịu ch luân hồi sanh tử. Nếu biết phản quán, đem tâm niệm thPậ giác ngộ ơi tự tâm, thì mỗi phút, êm hóa àn th h ácgi , năng sở ều đ hứnc g ậnph tánh pháp iớig bìhn ẳnđ g, không ly đương độ mà iếp nh óah những hún c g sahn i ệm hậtP đồnvãng gsaịn nhT hđộ. Bảyvịtrêntubảy dđâyo đạiàm ứnch gđạoquả. * 25DO . NHĨCĂNMÀĐƯỢCNGỘĐẠO Khi đó, đức uánQ hếT Âm Bồ átt đứng dậy cung kính lạy ậPht và thưa rằng: - Bạch Thế Tôn, con ớ nh từ hằng hà sa số kiếp về trước, có Phật ra ờiđ , tên là Quán Âm. Con đối với trước PhậtQuán Âmphát âmBồ đề. Ngài y dạcontừ nơi nghe rồi nhớvàtumàđượcvàođịn chán h (văn,tư,là ut điềuầnc ếuy ủa c ngườuhànti h) . iKh mới nghe tiếng, không ychạ eo th inht rần, xoay icá nghe trở vào chơn tánh (nậph lưu vngo sở) . Vì chỗ vào (chơn tánh) đã ên y lặng, ên n độ và tịnh hai món trầncảnkh h ôngsa.nh LƯỢCGIẢI Đại ýoạnđ àyn nói:Khiáic nhe g đối v ớiếnti g, không khởivọngệimphnâbiệteo h tiếng,doxocáiay e ghn trởlạitựtán,h ênn êntâmy ,ản c ịc ht h.Đâmớiy iđoạnga thứnhứt. I. Chngú sanh th gi at bà àny nhcógephámibitngli tunhà ạcBh Thế Tôn, Phật ra đời ở ếth giới Ta bà này, dùng âm athn ói pháp để giáo hóa chúng sa. nh Chúng sanh ờnh có nghe tiếng của ậtPh nói pháp mới biết đườnglốiàntuhđượcthanịnh. Hômmunay ốnđặngchánđịnh,quyếtphảiờnh cóngherồimớiược tuđ . IV. Công ng ac nh cn (tai nghe) Bạch Thế Tôn, ưnh lời Ngài Quán Thế Âm nói: “Ngài ở chỗanhtvắng, mười phương đồng ánhđ trống, tnhứ ời dồng được nghe”; nên ydu có ĩnh căn (tai nghe) mới được viên thông. Mắt xem còn bị cáh ngại; miệng, mũi, thân và ý cũng không bằng, chỉ có nhĩ căn là ơnh ết.h Mặc dầu bị chá vách, ay h ếngti ở xa gần, tai ềuđ ngheđượcả, c ên n nhĩănc mớiậtlàh viênhônt g. Âmathnkhicó,khkh i ông,còncáinghelúcnàocũngcó.hikh K ôngcóếng, ti ếth gian nói rằng: “không nghe”; thậ ra ẳnch g phải “cái nghe” không có. ônKh g tiếng, cái nghe không ệt di ; có tiếng, cái nghe cũng không sahn.iBở cá nghe không cósahnvàdiệt,ên n nómớiậthlàườn th g. Dầu cho ở trong chiêm bao, tâm không có suy nghĩ phân biệt, mà “cái nghe” ấy cũng không mất (vì khi êmich bao ẫnv còn nghe tếni g hày c giã ạog ) . Cái nghe, nó oá th t ngoài âm t niệm suy nghĩ phân biệt, nên thân và tâm (thức hứt sáu) đều không bằng (khôngbằnếngti nghe ). V. NgàiTh Vn ùqutráôAngch Nanhciugtumàkhôn -NaychúngsanhởtếgiớiTa bà, này ờnh cónghe nóichỉdạy, nênmới hiểu biếtu.hànSongchúngsanhvì mê cái“tánhgheườn th gcòn”của mình,cứ hạy eo th tiếngóin phânbiệt,chonênmớibịlưuyểnchu . A Na, n ông ytu học rộng ớ nh nhiều, nhưng vì chạy eo t vọng trần phân biệt, nên không khỏi đọa lạc eo th tà. Nếu ông xoay icá nghe trở vào tự tánh, thì sẽ đặng hếtvọng. ANan,ôngnênchúýnghe:Tôivângoaiần th củaật, Ph nóipháp môntuhàn này.Ôngđemcáinghecủaông,nghetấtcảphápmônâm th mậtcủac hưPhật,iềnhu nhưvitrần,cnếph áu ềnão i dụclậukhôngrừ, t htìicnghá ecàngêm th lầmlỗi.Ông biếtđemcáinghecủaông,nghecph á ápmôncủachưP, hật saoôngkhôngđemcái ngheđó,trởlạinghe“tghhná e” (chơntánh )củamìn.h A Nan, cái “nghe” nó không phải tự nhiên sa, nh do có ếngti (thni trần) nên mới gọi rằng “nghe”. Nếu xoay áic nghe trở vào tự , tánh không ychạ eo t ếng, ti ếth làoáth tlyđượccáiếntg (thintrần )lúc bấygiờicánghe nàycũngkhôngcòngọiên t là nghenữa (vì khncòn gô ối đ đãi ,nên hẳnc gtênkêuigọ) Một. căn (lỗtai) ãđ được phản vọngtrởvềchơnrồi,ì th cảsácănu cũngđược ều giảithoát. NaA n,cátrígiấy ácth: , nghe,ay, h bitếcủaôngđó,đềulàhưễn huy ,nhưcon mắt bị ặm. nh Còn ba cõi sum la vạn tượngâyđ , cũng không ậth,ềuđ như hoa đốm giữa hư không. iKh cá ấyth , nghe, ,hay biết xoay trở lại chơn rồi, thì cũng như con mắtkiếhặm.atn icávọn Kh grần t iêu t hết,hì t tâmôngđượcịn than h. LƯỢCGIẢI Vì vọng độ hocênn mới óc hấyt , ghe, n ha,y biết là năng phân biệ.tBởi có năng phân biệt,nênớim óc cảnhbị phânbiệtlàbaõi c muônvậtĐến . khi ăn n g phânbi ệthết,thì cảnh bị phân biệt cũng tiêu, lúc bấy igờ chơn ánt h ệin bày. Cũng ư nh ìv mắt hặmn ên mới thấy hoa đốm, ếnđ khi nhặm hết thì aho ốm đ không òn c , và ỉch còn ocn mắt ntgro sáng. * iKh tâm hoàn toàn aht ịnh rồi, í th cái trí quang sáng suốt ện hi ra. Lúc bấy giờchơntâmôngvừa tịchtịnh lại vừa chiếusoi,bao trùmkhắpcảmườiphương hư không ếth giới, lúc bấy giờ ông trở lại xem cảnh vật hiện tiền ở ếth gian ày, cũng nhưlà việctrongchiêmbao.Khi ôngđượcnhưếthrồiì th nàgMađănggià ởtrong mộngkialàmgìbắtôngđược! Sáu căncủa ông cũng, thế gốc từnơi tâm, vì vô mihn vọngđộngàthnra sáu căn, nếu một căn được phản vọng về chơn rồi, thì sáu dụng kia (sáu giác quan) đều không à.thn Nếu trần cấu còn thì ông vẫn còn ở địa vị hữu học (còn phải tu) . iKh trầncấuết, h ì th tâmtánhôngược đ oàh toà n sá n ngsuốt,đólàPhật. A Nan, ông chỉ xoay cái nghe của mình trở về ơnch h, tán không chạy eo th phân biệt vọng trần bên ngoài, thì ông liền thà đạo vô ượn th g, đây ật hlà pháp tu viênônth g. cCá đứ Phật niều như số vi trần cũng đều do một con đường này mà đến cửaNiếtbàn.Hiệncạvị tái Bồvàtá ữnnh ggười n đờituhàn sa,u đyph ều ápmôn này màànhtđạo. ín Ch h tôi cũngnhờ pháp môn này mà được ngchứ quả, âuđ phải mộtmìnhNgàiQuánThếÂmmàtu thôi. Nay ậtPh dạy cho con lựa pháp môn tu hàn, để cho người đời sau t hàn mau thàn đạo quả, thì ydu có pháp tu của Ngài Quán Thế Âm là hơn hết. Còn bao nhiêuácpháptukh hàn ác,đềuờnh oaiầnth củaPhậtgia hộmới đượcànhtựu. Các phápấyđềtừu nơisựtướng màẹp d trừrần t lao,nênkhôngphảilà mộtphương pháptrườngkỳutập. K h lạy cđứ Như ai, ín L xin Ngài gia hộ cho chúng sanh ờiđ sa, u đối với pháp mônnày không cònmêlầm. BạchThếTôn,phươngphápnày rấtlà dễ, tu mauđược àthn đạo quả, cóểth đemdạy A Nan và chúng sanhđời sa, u y eo th đây tuhàn ì hơnácphươngphápkhâyĐác. làdolòngàcnhủa t conlựachọnhưn hế.t VI. Cácnevgh phácng A Nan và đại chúng nghe ngài Văn Thù nói bài kệ rồi ì th tâm tánh đều được khai ngộ, đối với quả Phật Bồ đề và đại Niết bàn hiểu rất rành rõ,cũng như người đi xaquêhương,đãbiếtrõconđườngvềnhà,nhưngchưacódịptrởvề.Trongạđihội có vô số Thiên, Long, Bát bộ, cá hàng ị nh hừat hữu học và cá vị Bồ tá mới phát tâm, đều ược xa lìa trần cấu, ngộ được chơn tâm. Bà Tánh Tỳ kheo ni ghe bài kệ nàyrồi,ặnđ gaHáALhánt nvàvôlượngchúngsađềunhpháồ tB ềtâm. đ _ LƯUÝ:ừT trướcếnđ là âyđ nóiv ềphầnốn ộnyđg tu Từề âvyđ saulàóin phầntu.ệim VIIANa. ầucn ỉ ậtchP yph dạ ươngphápđểđộchúngsaờinhđ sau ANancúiđầulạPhậtkín y ưacthẩn rằng:Thạch-B Tôn ế ,conađãyn hiểu phápmônut hànđểPàhậtrồi n ;trênđườngchànon tu khônglầmlạcnữa.Nhưngcon ườn th gnghePhật dạy: “Người chưa được ngộ mà muốn độ người, đó là tâm Bồ .tá Còn người đã được giác ngộhoàn toàn, rồi gicá ngộ cho gười n , đó là việc làm của Nhưai”.L Nay conchưađượcđộtấtảc chúngsanhđờisau. chBạThế Tôn, tấtcả chúng sahn đời sau cáh Pậtàngc xa, lại gặp chúng tà sư ngoại đạo nói pháp nhiều ư cát bụi. Vậy nếu có chúng sanh phát âmtu hàn, ì th làmsaođểtránhxacámachướng,đốivớiconđườngvớiconđườngồ B đề,âm t khôngối th lu?i làquếtđịn y hphảiđoạntrừtâmtrộmcướp.âyĐ làlờinóisángsuốtron t gsạcủa h at cũng như của cá đứ ậtPh quá khứ. Đúng như lời ta ạyd gọi là ậtPh nói, trái lại là Thên i TuBaM ầnnói. * D. Đoạn trừvọngngữ:A Na, n nếucá húngsanh,đãgiữhoàn toàn ba hạntrên là không sát, ạo, đ dâm rồi mà còn đại vọng ngữ, thì tâm cũngkhông anht ịnh, mất hột giốngậtP, h àthnma áikiến.Thếào n là đại vọng ngữ? Nghĩa làchưa ặnđ gạođ nóimìnhđặngđạo,chưacnghứ quảnóimìnnghcứ quả.Đốivớingườiđời,nói:“Ta đã cnghứ Thanh văn, Duyên giác, Bồ tá và Phật”, để trông ầuc người lạy cúng. Nhữngngườinóidốiưnh thế,làmtiêuêu di ộth giốngPhật,sẽđọavàoron t gbiểkhổ. Cũng như câyaĐ la khi bị ặtch tđứ ọt rồi (nư h câyua xứa)t ì th không thểmọc chồi đâmtượcđược. ANan,tacóáycvị dạ Bồtá vàaALHá“Sa n: ukhitadệtđộrồi,cáôngphải ị th hiệnthânìn h h,trongđờimạtphápđểcđộứu cáhúngsanhđagtrầmluân,làm ầyth sa môn,cư sĩ, vua, quan,đồng nam, đồng nữ, chođếnện hi đànbàgóa, kẻ âm d nữ, người gian giảo, kẻ trộm cướp, người hàng ịt th , kẻ buôn bán, để lẫn lộn trong ậ ýsẳn ýàâývộD:từnýgẻlớp c ngđạt4 người, gchun mộtẻuh gđểỆADi ;DƯợnậýágiảA”ậýnó”ợợachún A Nan, nếu gười tu, hàn không đoạn trừi đạ vọng ngữ, mà muốn được đạo, ì th cũngnhưngườilấyđồ hôi, tanh tôđắpànhctái ìnhên ci àn, đ muốn choơm th chừng nào lại càng hôi chừng nấy. Cái nhơn đã chẳng ngay, ì th kết quả phải cong vậy. Nhữngngườinhưthếmàc ầu quả Phậồ tB đề,ì th cũngnhưngườimuốntựcắn rúncủamình,làmsaocắnđược. A Nan, ôngnên dạy người tuhànđiề tứư là quếyt định phải đoạn trừ đại vọng ngữ. Đây là lời nói sáng suốt trong sạch ủa ta, và cá đứ Phật quá khứ chỉ dạy.Đúnghưn lờiâyyađdạt ì th gọilàóiPhậtn ,trálại ilàThên i TuMaB ầnnói. LƯỢCGIẢI Bốnạn đo trên Phậtân cần hắcn hở, n nói iđ lặp lạiinhều lần. hậPtử ch úng atênn ghixươnạctg dạữn nh lờg viànchỉngọ dạyrấtthốniếtthg củađứcTừphụ MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te 0o- BàiThứBảy M ụcLục I. dạyPhật hú trìc LăngNghiêm II.ANaầunc Phậtnóilạihầnt hú c III . phPhật ónghàoqunóiga htầnhú c IV . Côngănủa gc thầnú ch V. Cácvịhiênt thầnphátệunbảo yg ngườ hộ ú trìchi VI.ÔnAg NanhỏihàntậPu phh ảitrảiquabai onhêuịa đ vịmớiđượcànht htPậ VII.dậạythP bamónithứệm VIII . Hànả hgi phảitrảiquđịa 5a vịmớiđếnquPhậta IX. 50mónhướn mac g(ngũấmma) X. Mườón im ề vma sắcấm I. htdrì Py chúLngNgiêmh - A Nan, người àtunh phảigìn giữbốnềuđiluật nghần ic yếu:âm, d sát, đạo, vọng cho trong sạch, cũng ưnh băng tuyế, nơi tâm không khởi vọng niệm duyên eo th ngoạiản c h, ì th chúngma kia không làm sao sanh được (vì gtron âm vọg nđ,ộ nênạigon ớima ứng) Nếu người ào n nghệp i chướng nặng nề, không ểth trừ được, ông nênydạ họ chítâmtrìchúLăngnghiêmyn, à ì th ácnghiệp chướngđềuêu ti iệt d .Bằnggchứn là ông cùng với nàg Ma ĐăngGià, tìnhân ái chồng vợ đã khắn khít với nhau từ iềnhu kiếp, đâu phải mới một đời này; nhờ ần th chú Lăng Nghiêm mà nàg Ma ănĐ g Già nguồntìnhkhôcạnvàđượcaHáALthàn n. MaĐăngGiàlà kẻ dâm nữ,khôngcó tâmtuànhcònđược quảá, nht ốn hu g chiáônglàbựcThVăn inh ,cóí ch cầuđạovôhượn t g,lạitrìụnt gchú, à yn ì th quyết địnPhậtrất àn ễ, d cũnghưn huậngit óngtu bụi,hẳn c gcókhógì. LƯỢCGIẢI oTrng oạnđ kihn ày hPật dạy phương pháp ut hành để thành Pật, tóm lại óc ba điều: 1. Bấttùyphânbiệt :Nghĩalà,khối iđ cảnhkhôngkhởivọngtâmphbiân ệ,t thì tham, sân, si hẳnc g sanh. am,Th sân, si khgôn sahn hìt ácc ệnghip sát, đạo, dâm hẳnc g tạo. Ngệphi nhơn khngô ạot thì quả báo ẳnch g ó. c Nói ómt lại là “xoay các tri ácg trở về chơn tâm”, khgôn ênduy heo t trần cảnh thì vọng iệmn khngô sa;nh vọng không sanh thì chơninhtâbày ệm . Tổsưcódạy:“Kiếnsắcphicànsắc,v ănihbất nt ị th ih”; nt hĩang làấyth sắckhngô can ệh gì đến sắc, nghe ến it g ũnc g không hdí líu gì đến tiếng. ayHnhư ucâ: “Ngộ thin ngộ sắcư nh thạch ượn t g àit hoa, kiến lợi ki ến danh ư hãnn ngtru ước iếtt ”: Gặp sắc đẹp hayne g ếnti g,hay nhưoahtrồngtrênđá (khngôdíhlíu gì);ấyth tài lợi vàdanhvgọ như bụi rớt gontr c mắt. Nếu ườ ng i ếnđ htrìn độ này rồi, ìth dầu vào anht lâu hay tửu điếmcũnều gđ làđạoàntr tịn nhga h(dmphâ òngtửuứt vô phịn nitha hđạotràng). 2. Trì giới: ải Ph giữ ìng gi ới luật, gtron âmt àingo thân đều hant ịn t h như bănết tugy . 3. TrìchúLăngNghiêm :Nếugườ n i nào nghiệp hướn c gnặề,hìtphải trì tụng hú c Lăng Nghiêm sẽ aum gặnđ thành đạo quả. ongTr ba pháp ut này, bực hượnt g căn,guntrăn c v à ạh ăn c đều ut được ả. c thậTlà lòng từ bi ủa c thPậvô lượng, mưa pháp khắptrùm,cỏâlớn cy nhỏđềuđượchấmt nhuần. * I.ANacun Pnólihtúc ÔngANanđứndđản ậyg hlễvtPhậàkícẩnnh bạchrằng: “Contừkhxu i ấtgiađến nay, vì ỷ lại lòngthươngyêu củaPhật, chỉ lo học rộng nghe, iềnhu ẳnch g cyên hu tu tập, nên chẳngcnghứ được đạo quả, thànử phải bị tà huậ của Phạm Thên i bắt; trongtâmconytuônh gsuốt mà nănglựckhôngđược tựdo,nên conphảiờnh Ngài Văn Thù đến cứu độ. Con ytu ờnh thần chú Lăng Nghêm i của ậtPh mới được giải oá th t,ưnnh gchính conchưa được nghe,cúixin cđứThế Tôntừbi nói lại,khếnicho những người tu ành iện tại và chúng sanh luân hồi đời sau, ờnh thần chú àyn mà ânth tâmược đ giảithoát”. I. tpPhónàog quatnúhgóic Khi đó ừt nơi nhục kế (đảnh) của Phật, phóng a r hào quang trăm báu; trong àoh quan xuấtnhiệrao sen báuànng ánc h.ongaTr senóc ứcđ HóaPhậtgồin , trênđảnh Ngàiphóng raườ m i đạoàoh qugan sáng suốt ăm tr báu.nTgromỗi đạo àoh quangều đ có thị ệhinvô số hầnt kim ang:c ị v bưngnúi,vị ầmc bảo tửv.đứng khắpả c hư không.Đại chúng ntgrô thấy vừa mừng vừa sợ, ều đ cầu Phật hươn t g xót hcở e ch và ứtnh tâm chờ nghePhậtnóithầnú. ch Phtnóiậ htầnhú: c (ĐỆNHỨT) Nammôtáđ ahtôgià đa d la ha đế tmmiệu tambồđà tỏa.Tátđáha Phật đà cu trisắc ni sam. Nam mô tábà bột đà bột địa, tá đa bệ tệ. Nammô táđa nẩmtammiệu tambồđà cutri nẩm.Ta xá rabàcatănggiàẩm.n NammôlôkêAla hánđaẩm.Nammôtôlôa đbaaẩnm. Nammôta yế rịđàgià ndiẩm.Nammô lô kê tammiệu già đaẩm.n Tammiệu già ba ra để ba đa nẩm. Nammôđề bà ly sắc nỏa. Nammôtấtyđàda tỳ đĩa da đà ralysắcnỏa. Xábanoaếtyrahat rama ath nẩm. Nammôbạt ra ha ma ni. Nammô nhơn đà raa.d Nammô bà già bà đế, lọ đà ra da. Ô ma bát đế, ta hê dạ a. Nammô bà già bà.đế Na ra ả d noa da.Bàn giá mahatmmộđàra.Nammô tấtyết rịđa dNa. mmô bà già bà đế.Mah craa.d Địarịbálặc t nagiàraTỳ . ra đà banoara ca a.AdđịamụcThđế. imaxánê a bàtất nê. Ma át đrị già noa. Nam mô tất yết rị đa d. Nam mô bà già bà.đế aĐ th già đa cu raa. dNammôbátđầumacu rada.Nammôbạcxàracra u aNa.d mmôma nicu ra.Nada mmôgiàxàcura.Nada mmôbàgiàbàế, đ ếrị đ tràduratâyna,baraara h noara xàa, d đathgiàđad.Nammôbà gibà à đế.Nammôaiđdbàdđathà đad,arahađế,tammiệutambồàđda.Nammôbàgiàbàđế,asôbệa, d đathgià đad,arah, ađế tammiệutambồđàda.Nammôbàgiàbàđế,bệsaxàdac ulôphệ trụ rị da, bác ra bà raxà , da đath già đa.d Nammô bà già bà đế, tambổ sư tỳ đa, tá lân nại ralặc xà da, đa th già a đ d, a ra ha đế,amt miệu tambồ đà da. Nammô bà già bà đế, xá kê dã mẫua n ệ, du đa th già đa , a ra ha ế, đ tam miệu tam bồ đà da. Nammôbà già bà đế, lặc đáca n kê đô raxà da, đa th dà đa , d a ra ha đế, tam miệu tambồđề da,đế biềunammôtáyế rịda,ếàmđ bàgià bàa, đ táđaàhdô sắc ni sam, tá đ a bác á đ lam. Nam mô a bà ra ị th đam, bác ra đế dương kỳ ra, tárabàbộđaếtyraa, h niếtyrahayếtc raha ni,bạcra tỷ địa dasấtđàể, n ac ra mậtrị trụ,bác rịátđra daản n hyếtrị,tárabàbàn đàa mụcxoai, n tára bà độtsắc tra đột tất phạp, bát na ê phạt ra ni, giả đô ra thấtđế nẩm, yết ra ha t tá ra nhả xà,tỷđabăngếnaytrị,sắc a trabăngxáđếnẩm,naxoasáácra tđ ả nh xà,baratá ếđànatrị, y asắctranẩm,maếhatra y ả han xà,tỳbăn đa gếtánarị, y bà tá xáđô lô nể bà raả nh xà,hôlamđộttấtphạp, nagiánaxáni,tỷsaxá tấtđácra,a kiếtni ô đà ca raãnh xà,a bác ra ị th đacura,mahabác ra nchiếtrì, ma ha điệpđa,mahađế xà, ma ha tuế đa xa bà ra, ma ha bạt ra bàn đà ra bà tất nể, a rị da đ ra, tỳ rị cu tri, ệ th bàtỳxàa, d bạtxàramalễđể,tỳxálôa, đ bộtđằngvõngca,bạtxàracắt hế na giá, ma ra chế bà bác ra ấtch , đa bạt xà raện thi trì, tỳ xá ra giá, phếnia đ xá bệề đbà bổ ị th đa, tô ma lô ba, ma ha ếth a, đ a rị a d đa ra, ma ha bà ra a bác ra, bạt xà ra ươn th g yết ra chế bà, bạc xà ra cu ma rị, cu lam đà rị, bạt xà ra hắc táđa gi, á tỳ địa gia kiền giá na ma rị ca, khấtu tô mẫu bà yết ra đa n, bệ lô giá na cu rịa, đ dạ ra thố sắcsa ni m,tỳếtlachi mbàmanigiá,bạxà t racaba n rabà,lôxàbạ na xà t rađốn trỉ giá, ếth a đ giá ca ma ra sát xa ith ba ra bà, ế đ diế, đ mẫu à đ ra ếty noa, ta bệ ra sám,quậtphạmđô,ấnthốmạna mạtỏa. (ĐỆNHỊ) Ôhồng rị sắcyết noa,báclặc xá tấta, đ aáthđgiàđô sắcnisam.Hổ hồng đolôgun chimbàna.Hổhồngđôlôgun tấtđambàna.Hổhồngđôlôngu barasắc địadamt bácxá noayếtra.Hổ hồngđôlông, u tábà dược xoahắc rasát a,yết ra ha nã xà, tỳằnđ g băng táa n yết ra. Hổ hồng đôlô ung, gỉa đô ra ithđể nẩm yết ra határanẩm,tỳđằngbăngaára tn .Hổhồngôđ lôg, un raxoa,bàgiàphạmtá đátah già đôsắc nisam, ba ra ểm đi xà kiết rị, ma ha t á ra, bột ọth ta h át ra ất th rịsa, cu trita hánêđếlệ,a tệ đềị th bàrị đa,tra traanhc ma ha bạtxà lôđà ra,ếrị đ bồ, ànađ mantràra,ôồn h g,taấtếbạ đ cbàđô,mạmạ,ấnố th mạna mạtỏa. (ĐỆTAM) Ra xà bà dạ, chủra bạ, tdạ akỳnibà dạ,ô đàca bà dạ, tỳxabàdạ,xá tấtđar bà dạ,bà ra chướcyếtra bà dạ,độtsắcxoa bà dạ,axáển bàdạ,ac ramậtrị trụbà dạ, đà ra ni bộ di kiếmba già ba đà bà dạ, ô ra ca bà đa bà dạ,lặc xà đàng trà bà dạ, nagiàbàdạ,tỳđiềuátbàdạ,tôbaranoabàdạ,dượcxoara yết ha,raxoatưyếtra ha,tấtrịayđếtra, ha tỳxágiyếátraha,bộyếatra đ a, h catrabổơnđ ynaếtraha,tất kiền độyết raha,a bá tấtma rayết raha,ô đànmađàyếtraa, h xadạyếtraa, h hêrị bàyếđtraha,xảđahrịẩm, n yếtbàharịm, nẩ lôđịaraarị h ẩm, n mantahrịnẩm, mê đà ha rị nẩm, man ta h rị nẩm, mê đà ha rị nẩm, ma xà ha rị nẩm, xà đa h rị nữ, ị th tỳđahrịnẩm,tỳđahrịẩm, n bàđahrịnẩm,agidu áharịnữ,chấtđahrịnữ, đế samtábệsam,tábà yếtraa hnẩm,tỳđadạ xàsân đàdại,kêraạ di,ba rịbạt ra giả ca hất rị đởm,ỳt đà dạ xà sânđàạ di,kê ra dạ i, trà diễnnihấtrị đởm, tỳ đà dạ xà sân đà dạ i, kê ra dạ i, ma ha bát dubác đát dạ, lô đà ra hất rị ởm, đ tỳ đà dạ xàsânđàdạ, i kê raạ di,naraạ dnoa hấtrịđởm, tỳđdàạxàsânà đdại,kêradạ di, đát ỏa già lô trà tây hất rị ởm, đ tỳ đà dạ xà sânà đ dạ, i kê ra ạ d i, ma ha c ra ma đát rịgià noa ấth rịđởm, tỳà đạ dxà sân đà dịdi,kê ra dạ i,xà dạyết ra,ma đột yếtra,átbàraathđạnấtrịởm, đ tỳdđạxà à sânài, dạđ kêraạdi,giảđốtra bà kỳễ n hấtrịđởm, tỳđàdạxàsân đà dạ, i kê raạ di,tỳ rịdươngấth rị tri,nađà kêsarađànoabá, cđế sáchêdạhấtrịđởm,tỳđàdạxàsânđàdại,kêradại,na yết na xá ra bà noa hất rị đởm, tỳ đà dạ xà sân đà dạ di, kê ra dạ i, a la hán ất rị đởm, tỳ đà dạ xà sân đà dạ, i kê ra dạ i, tỳ đa ra già hất rị đờm, tỳ đàạ d xà sân đà dạ i,kê raạ, di bạtxà rabanể, cuhêdạ,hệ cu adạcđịa bátđếhấtrịđởm,ỳt đdàạ xàsân,ạđàdi kêra, ạdi raxoavõngbàgiph à ạm,ấnố th amạn mạtỏa. (ĐỆTỨ) àB già phạm, táđa átra.Nammô týđôđế,a tấtđa nralặcca, ba ra bàtấtphổra t ,ỳt atáđcbácđếrị,ậthpphậtrathậpphra ật ,đàrađàra,ầnt đàra tần đà ra, sân đà sân đà. Hổ hồng, hổ hồng, phấn tra, phấn tra, phấn tra, phấn tra, phấn tra ta h, hê hê phấn, a mâu ca d phấn, a ba ra đề ha đ phấn, ba ra ba ra đà phấn, a tố ra tỳ đà ra ba ca phấn, tá bà đề bệ tệ phấn, tá bà na già tệ phấn, tá bà dược xoatệphấn,tábà kiềnthá bàtệphấn,tábà bổđơnnatệ phấn,actrabổđơn na tệ phấn,tá bà độtlangỉ ch ế đtệphấn, tábà ập th bà lê tệphấn,tá bà a bá tấtma lê tệ phấn,tábà xára bà noa tệ phấn,tábà địađếkêtệ phấn, tábàđátma đà kệ tệ phấn,tábàtỳđàdaraẹth giálêtệphấn,xàdạyếtramađộyếtra,tábàadạthđà kê tệ phấn, tỳđịadagiá lêtệ phấn, giả đôraphược kỳ nể tệphấn,bạtxàra cu ma rị, tỳ đà dạ ra ệ th tệ phấn, ma ha ba ra đinh dương xoa kỳ rị tệ phấn, bạt xà ra ươn th g yếtradạ,baratrượngkỳraxàaph d ấn,mara ac h ạ, d mamạha rị tđá canoaNa. m môtayếrịadạđphấn,ỷt sắcnoatỳduệphấn,bộtraamâu h ệ nidu phấn,kỳa duệ ni phấn, ma ha yết rị ệ du phấn, yết ra ànđ tri ệ du phấn, miệc átđ rị duệ phấn, lao đát rị duệphấn,giávăntràệ du phấn,yếtlarađátrịduệphấn,cabátrịệ du phấn,ađịamục chấtaiđcthmaxáa, n bàtưển ệ du phấn,ễn di kếất tch ,táđỏabàtỏa,mạmạấnthố namạmạtỏa. (ĐỆNGŨ) ộtĐ sắctrachấtđa,amạtđárịchấtđa,ôxàara h ,giàbàhara,giàbàhara,lô địa ra ha ra, bà ta h ra, ma xà ha ra, xà đa h ra, thi ỳ đa h ra, bạc lược dạ ha ra, kiền đà ha ra, bố sử ba ha ra, phả ra ha ra, bà tỏa ha ra, bác ba chất đa, đột sắc tra chấtđa,laoà đrac1t ah6 đa,dượcxoayết raha,rasắttayế raha, bế lệđayết raha, tỳxágira yếtá ha,bộayếtra đ , ha cưubàntràyếtra, ha tấtkiềàyếtra nđ , ha ôátmađ 1. ừTr cá trợ êduny ênb àigon : Ăn, không nên ăn những vật không hợp với người tu hàn, như ăn ịt th uống rượu và ngũ vị tân v. v.. Ngũ vị tân, ăn sống ì th nó tăngtrưởngtánhónggiận,ăn chínayhsanhtamdục,tụng kinhtrì chúchẳngệu hi nghiệm, Thánh ầnth không bảo hộ. Còn chỗ ở tu ì h phải tìm chỗ nào cho ợp h với hoàản nc của h ngườià.nhtu .2 ừTr ác hánc hơn nbê gtron : Cốt yếu là hàn giả phải nghiêm trì tịnh giới, không dâm, sát,ạo đ và vọng,gìngiữngoàiânth khôngphạm,trongtâmkhôngđộng, ânth vàtâmhịn đềanut hnưbăngyết.u 3. ừTr ác iệpghn hiện iềnt : iKh tiếp xúc với trần cảnh, không khởi vọng niệm phân biệt eo th sáu trần, xoay cá ảm c giác trở về bản tâm than tịn.h Do ngoài không yduên theo trần cảnh, trong sáu căn không vọng động, đồng một ểth athn tịnh,nênmườiphươnghếgit ớiđềuượcanhtịnhsángsuốt;cũngưnh trongngọc lưu ly có hàm achứ mặt trăng sáng. Hành giả lúc bấy giờ ânth tâm thơ ới th , gchứn đặng vô sanh pháp ẫn nh , mười phương chư Phật ềuđ hiện trong tâm người ấy. Từ đâynhàgiảlầnlầnănt giuhàn, tế tiếnlêncáquảThánh. VI. Hàniphgtriqua55anvmiquathP A Nan, người tu hànkhi á dục khôkhan, sáu ănc không cònychạ eo t sáu trần iễm nh trước, lúc bấy giờ ỉ ch có trí ệ hu khô kh, an chưa ấm th nhuần nước pháp của .Phật Đây là địa vị đầu tiên tên Càn êhu địa (hệu khô) , lần lần tấn tu vào địa vị Thậptín (mườimónin)t : 1.Tínâm t trụ 2.Niệmtâmtrụ Ti3. nhtấnâm t 4.Huệtâmtrụ 5.Địnâm ht trụ ất 6.B hối t tâm 7.Hộphápâm t 8.Hồihướngâm t 9.Giớitâmtrụ 10Ngu . yệntâmtrụ MÃNĐỊAVỊTHẬPTÍNĐẾNTHẬPTRỤ 1. âm Phát trụ 2. Trịđịatrụ 3. Tuànhtrụ 4. Saqu nh ýtrụ 5. Phươngtiệnục úct trụ 6. áChntâmtrụ 7. Bấtthốitrụ 8. Đồngchơntrụ 9. Phápvươngtửtrụ 10. Quánđảnhtrụ MÃNTHẬPTRỤĐẾNHẬPT HẠNH 1. Hoaỷnh hạn 2. Nhêu i ícạnh 3. Vôsânậnhạ 4. Vôạnhtậ 5. ysi L loạạnh 6. Thiệniện h ạnh 7. Vôtrướchạn 8. Tôntrọnghạn 9. Thiệnphápạnh 10. ơnCh htậạn MÃNTHẬPHẠNHĐẾNẬPHT I HỒ HƯỚNG 1. uđộCứ ếcthúnnứ gsanh,lychúngsaướn nht gồi h hướng 2. ấtB hoạhồi i hướng 3. ẳnĐ gPhậtồi ếứn hướng 4. í Ch ếứthxứ n hồihướng 5. Vôtậncôngctạngđứ hồihướng 6. Tùybìn thuận ẳnhđ githệnănc ồi h hướng 7. Tùyđẳnthuận gqucháúnếtnứ gsahồi n hướng 8. ơnCh ưnh tướnghồihướng 9. Vôphượcgiảithoáồi th hướng 10. Phápgiớivôlượnghồihướng MÃNTHẬPI HỒ HƯỚNGĐẾNTỨGIAHẠNH 1. Noãnịa đ 2. ản Đ ịa hđ 3. Nhẫnịa đ 4. Thếđệđịa nhứt MÃNTỨGIAHẠNHĐẾNẬPTH ĐỊA 1. Hoađịa hy 2. ấu ycL ịa đ 3. Phátqugan địa 4. Diệmhuệđịa 5. Naắn nth gịa đ 6. Hiệnềnđịa ti 7. Viễnthànđịa 8. ấtB độngịa đ 9. Thiệnệ hu địa 10. Phápvânđịa (Khi mãn pThậ ịa đ đến địa vị Đẳng iác, qua Đẳng áci đến Diệu ácgi tức là Phật. ừTr ịa đ vị Càn huệ a,r thì ừ địa vị pThậ tín, pThậ trụ, pThậ hạnh,pThậ ồih hướng, Tứiga hạnh,ậTph địavà Đẳngiác,nghĩalàphảitrảiquđ5aịaị v nàyớim đượcquả.hậPt Sogno tr khi trải qua5 ịa đ vị àyn , phải gặp 50 món amlà những điều nguyhểmi nhứttrênđườhàntug n h). IX. 50(n namóchg ma)g ếtThuy phápgầnxong,đứcNhưLai đứn,gdậy vyịn ta hếg thấtbửu,kêuNgài ANan vàđạihún c gdạythêmrằn:g - Các ông chưa rõ trên đường tu , hàn còn gặp nhiều cảnh ma rất là nguy hiểm. Nếu cá ôngkhông biết rước, sanh tâmtà kiến thì đọa vào ác đạo, cũng ưnh ngườinhậlầmgiặclàmcon,ì th bịhạicẳngít.Vậcyôná gphảiăm ch chúnghe,ta sẽchínchắnchỉcho. dạy Này A Na, tất ả c chúng sanh cùng với người mười phương chư Phật, đồng một ểth chơn tâm anht tịnh không hai. Bởi cá ông bị vô minh vọng tưởng, nên sanhramườiphươonghưkhôngvàếthgiớiinhềuưvitrần,nhưngmườiphương hưkhôngvàhằngsathếgiớiđóđềusanhởtrongchơntâmcủacáông,chẳngkhác nào một điềm mây nhỏ sanh trong trời xanh. Nếu người ngộ được chơn tâm rồi ì th mườiphươnghưkhôngvàthếgiớiêu đềuti ết.h ácBởiloàimakiathấyngườiànhsa tu nhtâmlosợchobàconquuộcyếnth của chúng sẽ tiêu diệt, nên chúng dùng đủ thần lực đến hiễu hại người .tu únCh g nócũngđủnămphépầnth hônt gbiếnhóachỉchưađượclậhônutận g. Mặc ầud chúng đủ năm phép ần th thông và sức mạnh, song vẫn còn ở trong vòng trần lao; nếu cá ông trong khi tu hiền tâm được athn ịnh sáng suốt, không vọng động, ì th chúng ma kia không làm sao hại được. Cũng ưnh dao ặtch xuống nước, gióthổiánhsáng, hoàn toànkhôngín d h líu gì. únCh g makiaphải lần lần tiêu diệtnhưbăngbịnướcnóngchếvàovàtốitămbịásá nh ngphátrừ;chỉlomộtđiềulà cá ông cũng như chủ à, nh ếu n chủ à nh mê muội rồi ìth cá ma chướng kia như khchdễ á bềiễunh ,ạih rồicáôngtrởlàmconicủa á ma,sagười thàn u ma. Ma ĐăngGià là ứth ma yếu ènh , nó chỉ làm ông phá một giới trongtám muôn giớimàhôit ,ờnh tâmông6hnên ati chẳngbịtrầmluânCòn. úncáh gmaàyn rất là nguy ểm,hi nó phá tan giới ânth ệ hu mạng làm cho ông iềunh kiếp luân hồi. ẳn Ch gkhácnàoưnh ông qualớn n bịcáhứ, giai tàsựsản bị tịcâuh t ,trởàthn mộtngườiđântrắng,khôngthểcầucứuvớiược aiđ . X. Mimónasc v m 1. ÂNTH HỂT KHÔNGBỊCHƯỚNGNGẠI Này ANan,ngườitrongkhituềhndosứcdụng công,nên tâmtánhđượcnhiệm mầu sáng suốt, tự thấy ânth ểth mình trong giây phút qua lại tự tại, không bị cái gì làm chướng ngại. Vì công dụng tu luyện, nên tạm hiện ra cá việc như vậy, không phảilàứngch Thánh;sa nếu tâm nh nghĩmìngchứn Th, ánh ì th bịmaámc dỗ. 2. LƯỢMBỎTRÙNGĐỘCRO T NGTHÂN A Nan, hàn giả trong lúc dụng công tu , hiền thoạt hấy ânth ểth mình trong suốt, cá loài trùng độc, sên bò qua lại, rồi lượm bỏ ra ngoài mà ânth không đau đớn.Vìdụngcôngulut yệnnêntạmhiệnracảnhnưvậy,khôngphảicnghứ Thh.án Nếunghĩmìncnghứ Thì ánht bịmanóámc dỗ. 3. NGHETRONGHƯKHÔNGCÓTIẾNGNÓIPHÁ Hàhn giả trong lúc tu ihền, nghe trong hư không có tiếng ếthuy pháp, hoặc nghe Thá, nh Hiền, Tiên, Phật rong mười phương ếth giới đều nói ra nghĩa lý nhiệm mầu. Đây vì hàngiả dụngcôngtuluện y ên n tựtâm biếniện h racảnh giới ưnh vậy, khôngphảingchứ Thánh,nếughĩmìnghcứn Thá, nh ìth bịmaámảnh. 4. PHẬT ẤYT IỆ H NVÀAHO SENNỞ Người tu iềhn địn, h khi tâmathn ịnh rồi, tự phát ra ánh ság.n Lúc bấy giờ ấy th mười phương đều hiện ra sắc vàng, tất cả ác vật loại hóa thàn Pật cả. Lại ấyth cđứPhậtTỳ LôGiá Na ngồitrênàiđthên quang, cáđứPhậtngồixungquanh và có vô số hoa sen đồng ờith xuất hiện. Đây do hàn giả dụng công tu , hiền nên ấy th cócảnhtạmhiện ra nhưvậy,không phảilà gchứn Th; ánh ếu nghĩ mình gcứn Thh, án thìbịmacámdỗ. 5. CÁ ẤYTH CVẬTBÁUĐẦCẢ Y HƯKHÔNG Ngườitrongkhi tuhềnấymườiphương hưkhôngđềuànhtbảy bá, u nào màu xanh, sắc vàng, đỏ, trắng, ện hi ra vô số, mà chẳng chướng ngại anhu. Đây do tronglúc, tuihền vì gihàn ảdụngcôngèđ énn vọngniệmtháiquá,nênnóbiếnhiện ra cảnh nư vậy, không phải cnghứ Th; ánh nếu ghĩa mình ngchứ Thh, án ì th bị ma cámỗ.d 6. BAN ẤYTH ĐÊMNHƯBANNGÀY Người tu iềhn địn, h do tâm yên tịnh nên phát ra ánh sáng. Lúc bấy giờ mặc dùnửađêm,ởtrongnhàtốimàvẫnấy th rõhếtcảmọivật,khôngkháchibagàn y. Vì hàn giả dụng công tu luyện nên tạm hiện ra cảnh như vậy, không phải gchứn Thh; án cếho nu mìncnghứ Thánh,thìbịmacámdỗ. 7. ÂNTH HỂT KHÔNGBIẾTĐAU Ngườiếthiềnkh đu itâmtánhđượcrỗngkhông,ìth ânth ểth chẳngbi.ếtđau Lúc bấy giờlửa đốtkhôngychá,daoặtch không đau.Đây dosứcdụng tâmtuluện y củahàn giả nênạmt được nhưvậy, không phải cnghứ Thánh; nếucho mình gcứn Thh, án thìbịmacámdỗ. 8. CẢNH ẤYTH GIỚIPHẬTIỆ H NKHPNƠẮ I Người tu iềhn định do dụng công cùng tột, nên thấy mười phương núi sông toàn cả thế giới ềuđ biến àht cõi Phật, đủ cả bảy món báu ếchi sáng khắp giáp. Lạithấyằnh gsachưậron tởPh gcgun điệnốt t đẹphiệnầyđ ả c hưkhông.Trônglên trên ì th ấyth cá ung trời,xemtrở xuốnglạiấyth ếthác õiịa đ ngục đều khôngcó chướng ngại. Đây do lúc tu , ihền vì hàn giả ngưng vọng tưởng lâu ngày, nên nó hóa hiện như vậy, không phải gchứn Thánh; nếu cho mình ngchứ Th, ánh ìth bị đọa vàođườngtà. 9. BANĐÊMẤ,THY NGHEĐƯỢCPHƯƠNGXA Trongkhituền, h dotâmathmcứusâuxa,nêntronglúcgiữađêmthấyđược nào là chợ bu, `a đường sá, bà con họàngh ởcá phươngxa, hoặc nghe được ếngti nói. Đây do hàn giả kiềm úcth cái vọng tâm thái quá, nên tạm hiện ra như vậy, khôngphảingchứ Thánh;nếuchomìnnghcứ Thánh,ì th bịđọavàoườn đ gàt. 10. ÂNTH HÌNHBIẾNA, HÓ NÓITHÔNG PÁ SUỐT Trongkhhiền, tu dogihàn ảdụngâm t athmcứuùngtột,nênthấycóácvị Thện i tri ức, th chỉ trong giây phút mà ânth mình biến hóa hiềun cá. âyĐ do trong khi tu iềhn vì hàn giả sanh tâm chấp trước, nên bị ma ám ản, h làm cho người này ônth g suốt nghĩa mẩu, nói pháp vô ngại, không phải cnghứ Thánh; nếu chẳng chấp trước thì cảnh ma này lần lần tiêu; còn cho mình cnghứ Thánh tì bị đọa vào cảnh ma. TÓIMLẠ Này A Na!n Mười ản c h ma y, nà đều do trong lúc tu hiền,ành giả dụng tâm phá trừ sắc ấm, nên nó biến ện hi ra cá ảnhnư vậy. Nếu khi gặp những cảnh ấy, mêlầmkhôngbiết,chomình đã gchứn Ththì án bị ma nó ámảnh,rồisanhđại vọng ngữ, nói mình àntđạo cnghứ quả v.v.. sau khi chết rồi đọa vào địa ngục vô gián. Vậy khi ta nhập diệt rồi, cá ông nên y lời ta dạy, đem ữnnh g việc ma àyn giảngạyd cho người tu hàn ờiđ sa, u bảo hộ người tu hàn ặnđ g đạo quả, ớ ch để cho họ bị ithênmaễu nhi .hại MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te 0o- BàiứTh Tám Mục Lục I.Mườimónmavềọấm: th 1.Thấtlovật,ài thươgnkhóc 2.íCh dõnmãn g hbằnPhậtg 3.Tâmghĩn tưởngkhô khan 4.Đặnchg útítcholàđầyđủ 5.Tâmbuồnrầuvôạnh 6.Vuicườikhônôigth 7.Sahđa n ịã ng mạn 8.Tâmkhôngkhanih 9.ấpCh không 10.Vìquáthamêsaniá racuồn nh g I.Mườimónmavề tưởngấm: 1.mTha cầudiệudụng 2.mTha cầudugoạnn 3.Cầuộgn chơlý n 4. Móng tâm muốn biết uồn g n ốc g của muônloài 5.mTha cầucảmứnli g iệm n hg 6.mTha cầuchỗởắnv vẻg utịch 7.mTha cầubết i kiếp trước 8.mTha cầuần th ônth g 9.mTha cầukhônkh g ông 10.Thamcầusốnlâu g 4.Móngtâmmuốnbiếtnguồngốcủa c muônlòai Lại ữan , ười ng tu thiề n định, khi ở torng địn,h móng tâm muốn biết cùng tột căn uyê ng n của muôn vật, thỉo chung sanhóa ế th ào. n Khi đó êinThma ểuhi biết ý muốn, gặp dịp uậth n tiện để khuấy ễu, nhi ên xuất hồn đến nhập cho ười ng , mà người ập nh kia lại không biết, cho mình đặng đạo ôv ườn th g ết Ni -bàn, cũng thường óin kinh pháp. ú ngCh ma kia dùng oia ần th nhiếp phục quần chúg,n làm cho ínth h ả gi tuy chưa nghe pháp mà ongtr lònđã g tự kínph h ục.únChgmaóin :ânT“h ịt th iện h ềtinđâylàBồ-đềết Ni -bàn,làPáp h thân củat. ậ”Ph úCnghma lại nói: “ Mắt, ,tai mũi, lưỡ i là cảnht ịnh độ,mna căn và nữcăn tức là Bồ-đề ết Ni ”. -bàn Nhưng ười n mê lầm không bết i tưởng là Bồ-tá ị h ện hi , tin ưởng quy y eo th , cho là một đấng hy ữu h chưa ngtừ có. Mất tâm chánh tín, phá ới gi luật của ật,Ph âm ầm th làmhạnamth dục.FĐếnkhimakiaàmhn chbánỏđirồi,thìầy th tròngườibịmanhập kia đều b ị bắt cả. cCá ông ếu n bết i trước ì th khỏi bị luân ồih , còn mê lầm tin eo h ờith đọa ovàđịaục ng ôv . ángi 5.am Th ầu c ảm c ứnglinghhn iệm N tuiềtnhđịnhvìmóngtâm thamcầu sự cảm ứnglihnệm, gười gi ênThimaết bi đượcý muốn, nóxuấthồn đếná gvàoười n mà ười ng kiakhôngbiết, tự chomìnhđặngđạo vôthượnNết gi -bàn,cũntườn gh nóig kiph nh áp.Malạidùnần tgh lựckhến i chohữnn ười ng engh pháp đềuấy th ânth ể th ười ng b ịập nh kia àginuahưn ười ng trămuổi t sanhlònươ gt h n g mến,đêmàngyầu h ạh khônbiết g mệtmỏi,tvàứsựcúgdườn n . g Nólạilàmchoười ng ười ng kíntrọh nglàị v Tiêsưn ah yTiệnh trức. ih Đốivớiười ng ,nóưanóiiệc v huyềnảoư: nh “Đời trước taếđộgười n ki,a ười ng ọ . n Đờitrướcười ng kia làanhem ha yvợcon củata, đờina y taếđộ,đểcùnuagnh sẽsaềthế nv ới ig kiàcúav dườn ng gĐứcPhậtnọ”;hoặcóin :“Cócõi TrờiĐạiquagnmi,nh tấtcả các ĐứcậtPđề h u ởđó”.ữnNh gười n mê muộikhôngbiết, lầm cho làBố-ị táh hiện,tưởn in kín g trọvôhng cùng,mấttâmchtínánh ,phới ági luậtcủaật,Ph âm thầm al2m việc amth dục. Đến khi chúng ma kia sanh tâm àmnh b ỏ. các ông bết i trước ời th khỏivàoluânhồi,còntưởn in e nhg eo th ì th đọàođịa av ục ng ôv ián. g 6.am Th ầu c ởỗvắn ch g vẻtịchmịch Ngườituềinđịn th ,h khépmìnơihnkhổạnh amht cầuở chỗvắnẻgv tịchmịch. Khđó i Thiêman Batuầnết bi đượcý muốn,ênxuấtồnh ập nh àovười ng , màười ng kia khôngết bi , cho mìnhchứngđạoôv ượn th ết Nig -b,nà cũngườn th aghynóipháp.Madùnần tgh lựckhến i cho các gười n nghe đều bết i được đời trước của mìn. h Hoặc ongtr chỗ đông ườing , ón chỉ mộtgười n ào nđóóin rằng:ười “N g à nychưachết,màđãàsútnh csa. nh” Nóiồir , manóbảo mộtười gn khác đạp sau cái đuôi, ì th ườing kia bi ến tành súc sa,nh đứng dậ y không được, làm cho đồ chúnghết sức kính phục. Có aivừmóngtâmệm ni ì, g ì th maón liềnbết i à vnói ra g ny. òa Ng i ới g luật của ật,Ph chú ng còn ữgi mêth ữnnh g điều khổ ạnh ,h phỉ bngá các ầy th Tỳ-kheo , mắnghiếc n tínđồ, làm tiết lộ iệc v b í mật củagười n mà khôngsợười ng ềmhi ét gh , ườn th g óin những ệc vi họa phước sắp đến, không sai một mảy. Đến lúc ma kia hàmn chánbỏ ồir ,ì th ầyth trò gười n bị maập nh đềub ịb ắt. Cácôngbết i trướcời th khôngào vluân hồi;cònmêmờeo thni ì th đọàođịaav ục ng ôv ián. g 7.am Th ầu c biếtkiếptrước Người trogn khi tu ềthin định, móng tâm tamh cầu ết bi trước của mình. Khi đó ênThi ma ểu hi bết i , ặp g dịp uậth n ện ti , nê xuất ồnh pnhậ ào vười ng , mà ười ng b ịập nh kia không biết, tự cho mình đặng đạo vô ượn th g Niếtb,-àn cũng tườn h g óin kinh pháp, o ặc h làm cho ười ng tình cờ đặng châu u. bá óN óah ra một conật v ngm hột châu hay những tvậ kỳ quái đemđếnđưachoười ng . Nó chỉănrau rácđơsơn ,khôngdùngđồoquí, ng có khimỗiàng y chỉ ăn một ột h mè, hột bắp, mà ânth ìn h h ẫnv mập ốt t . gú nChườn t g nói: Xứ “ kia có kho u, bá chỗ ọ n có các nhTá Hiền ẩn”. úCngh làm cho ườing ấyth ữnnh g điều kỳ dị, o ặc h nói ữnnh g iệc v amth dục, pháới gi của ật,Ph âm thầm làm ạnh h dâm dục. Đến khima kia hàmn bỏồi r ,ì th thầytrò ười ng b ịhập n đều bịbắtcả. Cácôngbết i trướcì th khỏiđọaoàvluânồih ; cònmêlầmteo inh ,ì th đọàođịa av ục.ng 8.am Th ầu c thầnôgthn Người khi tu ềtnhiđịn,h móng tâm muốn được ần th thông bến i hóa. Khi đó iênTh ma liền bết i , ên xuất ồnh ập nh cho ười ng mà gười n không ết bi , tự cho rằng: Đặn “ g đạo vô ượn th gBồ-đề”. Miệng óin kinhphp á à vmột taycầm lửa, một tayrứt ánhsángphân phát để trênđầu củaínth á. hgi Mỗiười ng đềuấy th trênđầu cóhsáán ngdàiđếnàitvước, h màchẳng biếtmóng;hoặcđitrênướcha yngồitưrênh khônẫngv tựtại;ohặcàogbvtrìn n h,vôtrong đãy(bọc), đi ganquachvá tường, mà khôngb ịchướngạin . Chỉtrừ khi đốivớibnhiđao, ì th họkhôngtựtại.HọxưnglàPhậtmàânth mặc đồthế,aing thọcácầy th t ỳ-kheo lễ,bái chê baiười nh amth ềtnhià v trì ới gi , mắngếc nhi đồ chúng, làm tết i lộ ệc vi ànhườig mà không sợười ng ềmhi . ậngi Họ ườn th góin vớiười ng :T“a đãđặngần th ôn th gtự tại;” hoặc làm cho ười ng thấyđược cõiPhật (ma ện hi ar cõi ật)Phđemữnnh g điều dở èn hlàm ệc vi truyền đạo và khen gợi n ệc vi hàndục. Đến khima kia ànmh bỏ, ì th ấy th trò ười ng bị ma ập nh kia đều bị bắt cà. Các ông bết i trước ời th khỏi ào v luân hồi; còn mê lầm tin eo h ời th đọ a ovà địa ục ng vôáin. g 9.am Th ầu c khôgn khôgn N khtui ềnđịn gười thi h,tâmưaập nh diệt,amth cầukhônkh g ôn. g KhiấyTênmahi liề n biết,đặndịp g uậth ntiện, nêxuấthồnậpnh choười ng , màngườikiachẳngbiết,tựchomình đặngđạo vô ượn th gết Ni ,-bàn miệng nói kinhpháp. Hoặc ở gotrnchỗ đông ười n , ườing ấy tựến bi mất, khôngaấy ith được,rồitìnhcờ từhưkhônigện h ra, khiẩnkhiệnh ần th diệu vô cùn,g o ặc h ện hi tânh tsuốt rong hưn ọncg lưuly,khduỗi i taychânì rath ơmth ực n mùihương chêni đà,n chê bai ớig luật, hủybángười xuất a,gi bác khôngcó ơnhqủa, cho rằngchết rồi mất ẳn h khôngcó đầui,ath âm thầm làm ệc vi amth dục, khến i cho ữnnh g ười n thọdục, cũnchg ấp khôngcó ơnquả h ộit phước.v v …Đến lú cmaàmnh bỏ,ì th ầy th tròười g n b ịma ập nh kia đều b ịb ắt cả. các ôngbiết trướcời th khỏiàov luân hồi; cònmê lầm khôngbiết tì h đọđịa àoav ục ng ôv án. gi 10.Thamầu c sốnglâu Ngườituềinđịn th ,h móntâm g math cầusốnglâu.Lúcb ấyờ gi ênmaThi ểu hi bết i ,xuất h p ồn ậnh cho gười n , mà gườin tự khôngbiết, óin mình đặngđạo vôựơth ngNiết,-bàn miệng ườn th g óin kinh php á à v đi qua lại các ế th ới gi được tự tại không ăn ạig ; mặc dù đường xamuôndặm,ưnhn gđikhônágnhymắtđãtrởềđến v chỗ,lạilấyữnnh gvậtở phươngxakia đem ề v làm t. in Hoặc ở gotrnmột căn àh ỏ, n nó bảoười ng đi tệt hi mau, từ vách bên à y qua áchv bên kia, đi mấy năm cũng không đến; o ặc h thường óin : “úCngh sanh trog n mười phươngđều làco ncủa,ta tasanhrachưPhật,tasanhraế t ới gi , talàPhật đầutựêni êhin có, chẳngchtuơn àmành được”;o ặc h ồi ng óin lầmầm th mộtmìnhưn gười n cuồn,g khến i cho gười n đờitinưởng là ậtPhệt i . Cácông bếti trướcì th khỏib ịluân hồi, cònmê lầm tin eo th thờiđọvàođịa a ục ng vôá.in g Tómlại ANa,n mườimónmatưởngấmà ny,ởđời trogn mạtpháp,sẽả gi làmười ng xuấtatugi ,hàn trog n đạo của Ta, o ặc h hập n cho ười ng , hoặc tự ện ih hìn,h đều tự xưng rằn:g “Đã chứng quả . ật”Ph ú ngCh khen ợi ng ệc vi dâm dục, phá ới gi luật của ật. Ph Ma ầy, th ma trò cùng nhau tryền dạy, làm ạih cho ười ng đến nhiều đời lắm, khến i ười ng chơn tu mất chánh kiến,b ịđọalàmcobà quyến n thuộccủama. Các ôngànyna yđãđượcđộ ra khỏisanh tử luân hồi rồi, ậ vycác ông phải khởi lòng đại,bi khônập ênhg diệtsớm,pảhuyện ngi ởlạiđờimạtphápđểcứuđộữnhn gười n chơn chátunh nhđời à sau,khỏib ịmaễu nhi hại. Các ông tuân eo th lời a dạy đây, mới ọ ig là đền đáp ơn ật. Ph Các ông ắng g bảo hộ ười ng tu à,nh nêđem lời nóicủa Ta đâytruyền dạycho chú ngsanhđời sau, khến i cho họ ểu hi rõcácệc vi ma,đểkhỏibịTiênmah niễuh ạih vàmauđượcđạo ànht ôv thượn. g MụcLụcKhóaứTh bảy TriếtLýĐạoậtPhaylà ĐạiCươngKinLănh gNghiêm ( tiếpo) h te 0o- BàiThứChín MụcLục I. Mườimónmavềhànhấm: 1.ấp Ch khônuyê gn ơnsah nh 2.Bốnmónchấpthường 3.ấp Ch mộtphầnườn th ,g mộtphầnvôườn th g 4.ấp Ch cóốn b mónới giênb 5.Bốnmónluậị ghn rốilọ,an khônghứt n định 6.ấp Ch mườisáu tướngcó 7.ấp Ch tmá mónôv ườn th g 8.ấp Ch tmá móncuphi 9.ấp Ch b ảymónđọandiệt . 10 ấp Ch ămn mónết Ni ện h-biàn tại .I Mườimónma vềthứcấm: 1.ấp Ch minhđế 2.ấp Ch gsană nh 3.ấp Ch chườn ơnth g 4.ấp Ch câycỏ cũnđề g ucóết bi 5.ấp Ch hưôv 6.Ấp Ch tứđạihóasanh 7.amTh cầu sốnlâu g 8.amTh luyếncảndục h 9.Địnă-htánTiv . 10 ĐịnDuyê htán c-gián I.MƯỜIMÓNMAVỀHÀNẤM: 1.Chấpkhôgn guyên n nhơnsanh A Nan, ười ng tu tềnhi định khi tưởng ấn ết h rồi, ì th tâm được minh ch,ánh không còn khởi cácvọntưởn g amgth muốnưnh tr,ên nêcácThiênma khônặp g dịpuậth ntiệnđểiễu nh ạih nữa.Lú cbấyờ gi àả nhgi tựcứu êhin uồn ng ốc g củamuônlòa,i rồisaalối rhin chấp : a/ Vì chỉ ấyth ết bi được chú ng sanh từ ám vạn kiếp trở lại, òang i tám ạnv kiếp ì th mù mịt khôngthấybiết, ên sanhra chấp: Cúngh«sanhtừ má ạnv kiếp trở lại tự nhiê có, khôncó g uyê ng ơnsah . nh» b/Hànhả gi ênghicứu chỉấy th ười ng sanhra ười g , chmi sanhra chim, quạtừhồi onà đếnờ ig ẫnv đen, khôngphải do uộm nh mà đen, cò từ hồi onà đếnờ gi ẫnv trắn,g không phảidorửamớitrắn.v gv ... từámvạnkiếp đếnnayđãvậy, ì th từđâysavề u cũngthế. Hành ả gi tựnghĩta ừồi h nàođếnờ gi khôntBồ- hàgn đề,thìsaềv u đâulạicót,hànPậ rồikhởi ra tà chấp : Các« vật ượng àny nay đều không có uyê ng n ânh .» Bởi mê mờ tBồ- ánh đề, mấtchki áhtrin ến,salối hanri chấp,trên đề ên uđọđạoọaivềng . 2. Bốnmónhấp c thường ANa,n ngườituềinthđịn,h khitưởnấm g hếtrồi, tâmđượcminhch,ánh êọanima g không cònuậth ntiện để ễuinh hạiđược. Khiđó ành giảamth cứu tột cộiốc g củamuôn lòa,i khởi ốn rab mónchấp thường: a/ấp Ch ihaạnv kiếp uờn th . g – Vì ànhả gi ênghicứu cùng tột cả tâmà vcảnh đều vô,ơnh vì sức tu chỉ ết bi được chgú nsahnsanh diệt xo ayvầntừ haiạnv kiếp ởtr lại không mất,nchê ấpcholàườnth . g b/ ấp Ch bốnạnv kiếp ườn th g. – Hànhả gi amth cứu cùng tột h táncủa tứ đạiườn th g còn,do sứcut p tậ chỉbiết được chúngsahntừ bốnạnv kiếp ởtr lại, tuycó sanhdiệt, mà bản ể th ón ẫnv thuờncòn g ườn th mấtg ,nchê ấp làthuờn. g c/ ấpCh mtá vạn kiếp là uờn th g. – Hành iả g amth cứu cùng tận ám ức, th ấy th ón ườn th g hằng. Vì thấy từ ám ạnv kiếp trở lại chúng sanh xo ay ần v không mất, nê chấp là uờn th . g d/ấp Ch cái khôngsanhdiệt làthườn. g –Ngườituềinđịn th h khicáctưởngấm sanh diệtđãhết,ơnđó h khởitâmchấp cáikhônsag di nh ệtlàuờn th .g A Nan, ười ng tu ềinth địn,h do mất cháhn kiến, mê mờ tánh Bồ-đề, khởi ra bốn món chấp ườn th tr,êgn êđề n uđọđạogọaivền . 3.ấp Ch mộtphầnườn th ,g mộtphầnvôườn th g ười Ng tuiềthđịn n ,h khitưởngấm hết, ênhcứu ig cùntột g cộiốc g củasahnlọi,a rồi khởira bốnlốichấpđiđảo ên : /a ấp Ch tâm là ườn th g, chúng sanh vô ườn th .g – Hành ả gi khi quán tâm mình yên lặng khắp cả mười phươg,n các chúgn sanh từ trong âm mình tự sanh và tự chết, rồi chấp tâmtalàthườn,g chúsang ônhv thuờn. g b/ ấp Ch ế th ới i g , hữnn g chỗ b ị ọiah là ôv uờn th ,g những chỗ không bị ọiah là uờnth . g – ười gN tu iền thđịnhquán sát cả mườiphươgnế th ới gi , chỗ kiếp ọiahư(n từ Tam ềthinrở xuốngb ịtam tai làm ạih ) thì chấp là ôv ườn th ; g ữnnh gchỗ không họaitì chấp là ườn th (từgTứềtrởinh lên,tamkh tai ônlà g mọiđược, ha chấp cho làcứucáNết inh -bn). à c/ ấp Ch cái tâm là ườn th g, còn sanh tử là vô uờn th . g – Người tu ềinth định, quán as1t tâm mình không bến i đổi, ón hỏn iệm nh htin vi ưnh hạt bụi à v lưu chuyển cả mười phươ,ng lại khến i cho ânth àny sanh àv diệt mà ón không ến bi đổi; ên chấp cho : «Tâm là ườn th ; g tấtcảcáctđề vậ utừâmsara,nh cósahtửn ôênv thườn. g» d/ ấp Ch àhn ấm thường; sắc, ọ ,th tưởng là ôv ườn th .g – ười Ng tu tềhin địn,h khi ấy th sắc, ọ,th tưởng b a ấm trước đã diệt, nê chấp là ôv ườn th ,g ất th ành ấm lưu chuyển ườn th còn g êchn ấplàthườn. g Bốnlốichấp n,trê đều sailầm cả, do mê muộitánhBồ-đề, mất chánhkiến,ênđọ avềgọin đạo . 4. Chấpcóbốnmónbiêngiới ười Ng tu ềthinđịnh, khi tưởng ấm ết h rồi, ấy th đượccùngtột cộiốc g của sanh lọ,ai lú cb ấy ờ gi khởirabốnlốichấp cóới biêng : a/ấp Ch b ađời.– gười N tu iềnthđịn,h lú cbấyờ gi chấp tâmệm ni ện hi tạitươngtục ấm) (hàn làvô,bêni cònquákhứị và lailàữu h . ênbi /b ấp Ch chgún sa. nh – Người tu iềtnh định vì chỉ thấy được chú ng sanh trog n ám vạn kiếp, ên chấp là ữu h ; ênbi còn trước tám vạn kiếp ì th t ịch mịch không ấy th và cũng khônnghe,chnê ấp làvô. bêni c/ ấp Ch tâm . tánh – Ngườitu ềinth định khiấyth tâm mìnhbến i khắp vàếnbi ar tất cảgười n ,nêkhởilêchn ấp tâmôvta . biên Còntấtcảgườin đềuởgtâm orn ta,làhữun. biê d/ấp Ch sahndiệt. – Ngườituềinthđịnh khicùntột g hànấm,ấy th đượctâm mìn,h sanhtâm chấp tất cả chú ng sanh và ế th ới gi đều có phân ửan sanh và phânửan diệt; sanh là hữuên,bi diệtlàôv . biên Các lối tà chấp trên, đều do ongtr khi tu ềinth mất chánh kiến, mê mờ h tán Bồ-đề, ên đều đọọđạo aiềngv cả. 5. Bốnmónluậnghịrốilọankhôngcónhứtđịnh ười Ng tuềđịn inth ,h khtưởn i ấmg hết,liềkh n ởirabốnlốichấpđiđảo ên khônghất n định: a/ấp Ch tám món cũng. – ười gN tu iềnth địn,h khi quánsátuồn ng ốc g ến bi óah của muônvật, thấycó chỗ ì th biến đổi, có chỗ lại ườn th g còn; có cái sa,nh có cái diệt; có pháp ,tăng cóậtảm, giv có cáicó,có cáikhôn. g Bởithếêncóđếnai hỏiđạothìnóirằn: g ũn«C g biến,cũnằn hg ,g cũnsag ,nh cũndi g ệt,cũn,tăng cũnảm, gi cũncó,g cũnkh g ôn. g» Lú cào n cũnnóig rốilọưhan ậ vy, làmchười ong khônghiểuchicả. /b ấp Ch duy cái kh « ôn.g» – Người tu iềnth địn,h vì quán cả tâm à v phpá đều khôn; g rồicứchấp ởnơicákh i« ôn. g» Cóiđến a ỏih đạo thìọ chh ỉđápmộtchữ kh « ôn; »g òa ng icákh i« ônì rathg» khôncòn g nóichinữacả. c/ấp Ch duycácó i« . » –ười Ng tuềđịn inth ,h doquánsátâmmìnhbiếnkhắptấtcả, chỗ ào n cũng có, ồi r cứ chấp ở nơi cái có « . » Có ia đến hỏi đạo, ì th họ chỉ óin một chữ có « ;» òa ng icáicó « rathì » khôngcònnóigìnữacả. d/ ấp Ch cũn « g có » vàcũn « g khôn. g» – ười gN tu iền thđịnh vì ấy th ở nơi cảnh đã lăngxă,ng còntâm thìrốilọ an,nêcóười ng đếnhỏiđạoì th đáp rằng:«cái cũngcó»cũng tức là cá« i cũng khôn; g» trong cáicũn « g không»cũng tức là cái cũn « g có. » Lú cnào ọh cũnnóig rốilọưhan ậ vy, khônaigạncùngđược. ười Ng tuềinthđịnh vì mất chánh kiếnmê mờ tánhBồ-đề, khởi ra các lối chấp ưnh ậ vy, ên đềuđọọềniđạo agv . 6. Chấpmườisáutướngóc ười Ng tu ềinthđịnh khi tưởng ấm hết, chỉ còn hàn ấm diêu động, họ ấy t mộtuồn gn sống vôtận,sanê tâm nh chấp choch« ếtrồicòntướn. g» Chấpề vsắcuẩncó bốn:)achấp sắc uẩn là ta,«» b) chấp tacó «» sắc uẩn,c) chấp sắcuẩn uộc th ,taơi«»n d)chấptaở«» nơisắcuẩn. Còn Thọ, tưởng, ành mỗi uẩn cũng đều có ốn b lối chấp ưnh vậ y, cộng àtnh mười sáu tướn. g Ho ặc chấp phềin ão và Bồ-đề iha tná hật có, ết h phềnião mới được Bồ-đề; ai h tánhkhôngchunặp g hau. n Vì ànhả gi trog nlúc ut ền,ith mất chánhtri kiến, mê mờ tánhBô-đề, khởira các lốità chấp ,trên ênđềuđọọ aiềngđạo v . 7. Chấpám t mónvôtướng Bấtăn n gkiếnNhưlai Đại ý đoạn nà yPhật dạy: Nếu gời n àon cho rằng ấy th sắc ânth của Pật h có 32 tướng tốt, là ấy th được t,ậPh ì th ông uyển Ch Luân Than Vươg n cũng có đủ 32 tướng tốt, o ặc h ma ón ện hi ra sắc thân tPhậ có đủ tướng tốt, ậyv cũng là ậtPh ay sao ? – haye ngh ến ti g óin pháp anth o của Phật mà cho là e ngh được ến ti g t,Pậh ì th tếni g chmi Ca-lă-tần ng à,-gi kêu rất oanthlảnhlót,vậycũnglàtến i gnóicủaậthaPysao?Nhữnười gn t ưởn in ưgnh vậy,là eo th tàđạo ,khônbờ ogia ấy th đượct. ậPh ậtPh ườngnhắc ởnh dặndò các đệ tử:Phảidùngiáo lý chơn chánhdạyười ng . Khiười ng ểu hi được chơn lý rồi tin theo, ì th lòng tin đó mới được chơn chánh. ậtPh cấm các đệ tử khôngcho dùngphép ần th ôn th g hayphép lạ đểcảm óah ười ng . ỉCh từr một àivtrườngợp h hàng phụcọaigNđạo hoặc quỉầnth ; ì v sợ sau àyn Tênhima ọinagđạo dùngần th ônth g a h y phéplạlàmmêohặcười ng . Vì thế nê Phật không từ trên hư không rớt xuốn,g ha y tự ênhi xuất ện hi ; mà Ngài lại thị ện hi cũng ưnh gười n , lớn lên có ợ v co,n rồi đi tu vàt nh đạo .v v … để cho chú ngsanhsau này,đừtigưởn n ữngnh đi g ềuhuyễnoặc h ần th kỳ. Khi ậtPh còn trụ ế, th có gười n đàn ệt vi đem dâng cái bình btá cho chư tă,ng lại để trên đầu mộtcâycộtphướncao ,ưavàth rằng:Nếu“ ị v nàolấyđượcôi t sẽcúchgn o”. Khi đó ông Tân Đầu Lô ã Ph Đọ a Xà ôn T ả, gi dùng ần th tônh g lấy cái b ình bát ấy. Ông bị ậtquở Ph chrát rấtmênghi khắc,ph và ạtôngphảiởlạithếaứn ing cúg ,ng làmphướcđichền o chúgn sa,nh không được hập n diệt. Và ậtPh còn chế ra ới gi luật cấm các đệ tử không được dùnthần g ôn th hagyphép lạtrướcười gn phàmphu. gTron kinh cũng có chỗ nói, các Đức tPhậ và Bồ-tá hỉnh tỏang thị ệnih ra đời để óah độ chúgn sa,nh như Đức Di Lặc hay Ngài Quán Thế Âm .v v … Nhưng khi các àNig iện h ra khôngaiết b được, chỉtrừ đến khitịchdiệt, cácàimới Ng đểlạiàidi v tích.Chừngđóười gn đờimớiết bi ậtha PyBồ-táhịện hi ;khbiếtì th khôncòn g ấy th cácànNữaig . ưNh Đức Di Lặc bồ-tện ái h ânth làm vị Bố đạiHòa ượn th . g àNigtườn h g xáchb ị lớnb ằng vải, đi khắp đó đâyđể óah độ chgú nsa,nh mà gười n đờikhông aibết, chỉọig àN là vị Bố đại Hòa ượn th (1). g Đến khi ị th tịch, àiNg nói một b ài kệ, lú c b ấy ờ gi người ta mới biết là ĐứcLặcDi Bồ-iện táh thân. Bàikệ: DiLặhơnc iD ặc, L Hóaân th thiênbácứch , Thờiời th thịthờinhân, Thờinhângiaibấtthức. Nghĩa là: Di Lặc ậth là iD Lặc, bến i óah trămàng muôn ức ânth ìn h ;h ườn th g thường t hị ện hi độười gn ,màười ng đờichẳnabếtgi . .I KẾẬNTLU Đạiý toàcả n b ộkinhày,Pậtdạy h chú ngsanhphảitrởới ềv thểtánchh ơntâmườn th trụ, g đồnvới g ýhĩang ưnh troKing p nhPá Hoa:Kh« aithịgộn hập n Phậtrikiến.» ậtPh đã dạy cho chú ng ta ết bi rằn: g Chư tPhậ và chúng sanh cũng đồng một b ản ể th chơn tâm không khác. Vì chúgn sanh mê muội ể th tánh chơn tâm này, nê phải chịu sihn tử luân hồi; còn chư ậtPh đã ộng chơn tâm nê được tự ạit iải g óath t. Vì ậ vymà tPậh dạy: Ta« là ậtđã Ph h,tàn còncácchsaúng hnlàPhậtsẽ. thàn» uyê Ng n ânnh tPhậ nói Kinh ày, là do àngi A Nan ị th ện hi mắc nạn, bị àng Ma-đă-giàn bắt. Sau khihờ n ậtPcứu h độđượcóath tnạnrồi,àingmớicầu ậtPhchỉdạychophươgph n áp onàmàmườiphươcáng cĐứctậuPh đề ành uđượcđạo htàn chứnquả. g ơ Nhn đó ậtPhóin Kinh Lăgn êm, Nhi để chỉ rõ chơn tâm. Nếu iácg ộng được chơn tâm là đượcànthậ. P Đó là một co nđường tu duynhứt của chưậtPhquá khứ, ện hi tại cũngưnh vịla. i Trướckhichỉchơntâmì th tPhậạng ỏih cáitâmtheoườn th tìn g hchsaúng chnhvọg ấp.Bảy đọahỏin tâmlàm chogà niANancùngđườngtộtlối; lúc bấyờ gi tậPhmớitừ chỉcái tâm đến sáu lần. Ban đầu tậPh tạm chỉ các ágic quan về phần trực cági như thấy, hne g .v v ... là tâm.KhiAàNđại anv chúđề ng uiểu h rồi,ậtlại Ph chỉlêmột n ữagntừ :ác«C ácgi quauy nt khôngphải ọ,ngv hưnn gcũng chưa phải là chơn tâm, ón cũngưnh mặt trăng hứ aih.v v ... » ậtPh lạichỉcáiBảntể h sanh racác ácgi quan(hiệntượng)mớitậ hlà chơntâm. Tứclàở về đọ,an tongr vă kinh chữ Hán chép : Ki« ến kiến chi ời th , kiến vi ị th kiến, kiến du ly kiến, kiếnbấtcậăng p.v v .... » ậtPh dạy: ì v các ông còn ở trog n ònv g mê, ên chỉ ọ ig là ácgi qua: n Thấy, nghe, a hy, ết bi củachú ngsanh;đếnkhiộng rồiì th ọ iglàb ốnđứcNiếtcủa -bàn Pật: h ườn th ,g lạc, ã, ng tịnh. Và ậtPh dạy: Tất cả các pháp đều từ tâm ến bi ện hi , ưnh ămn ấm, sáu ập, nh mười aih xứ, mườitámới gi àbvảyđạiđềudo tâm sahn,ra rồicũngtrở ềtvhểtánhchơntâm. Thế lààNig dẫncáitướngquivềchtáơnh. Đến đọan ày àngi A an mới gộn được chơn tâm, nêđứng dậy lạy Phật à v xứng theo ể th chtánh tơâm n rộnlớn g màphátlờithệuyện ng rộngsâu vôtận. àiNg uyện n rằn: g Trog«n đời ũng trược ội t ác, co n ềth ào v trước để độ chgú n sa; nh ếun còn có một chúngsahn ào chưa àtnh ậP tì h co nề th chẳng lãnh quả vui iết N b... -àn » Và câu «Hưkhôngkiacó thểtêui hết,chớchíuyện ng củacođâyn khônghềlaychuyển.» Cũng vìộng đượcđồnthgểchơtâm, n àmới ngêi phtálờiệ th uyện ng rộnlớn g ưnh thế. Mìnhđã đượcđộ, muốncho chúngsanhcũngđều đuợcđộ, ên gàiA nacầuậtPchh ỉ dạy phươph ng áptuchành o chúnsag đời nh sau: ậtdạy Ph cóệc ib v a : 1.- Khi đối cảnh không khỏi vọng ệm i phân bệti eo th ọ ngv trần; tức là câu b ất « ùyt phân biệt. » Nghĩa là, xo ay các ácgi quan ưh ấy,th e, ngh hay, bết i đều ởtr ề vể th tánh chơn tâm. Nếuệm nivọg khônkh g ởithìchơntâmện hi bày, đâylàmộtpháput trựcchỉcủabậcượn th g căn. 2.-Phậtdạytrìới gi .ơNhtrì n ới gi tâmđuợcanhtịn,h ờ nh tâmtịnhmớiphátsanhratíhuệ, đểphátrừôv mih. n Vô minhết ì th chơntâmtựện hi b ày. NhưntgorKi n ànhynóitrìới gi là chỉ cho tâm ớigi . Nghĩa là thân đã không sát, đạo, dâm vọng cho đến cái bết « mình đã đọtacũn rừ»n gkhôngcòn.Thậtlàcaosiêuvô cùng,khó khtột ăn b ực.Vìếu n tâmcònmóng mộtýt niệmvọg ì, g thếlàtâmchưatịn. h Nếutâmchưatịnhtìới gi ể th chưaên. vi 3.- ậtPh dạy, nếu ười ng nào iệp ngh chuớng ặnn g nề, ì th nê chí tâm trì tụng chú Lăng êm,Nghi dù ệp nghi chướng nặng đến đâu cũng lần lần êuti hết, phước làhn tăg rưởn,g sẽ ànđạo th Bồ-đề;hưn uậth óngi tunbụig chẳngcókhó khăì. gn Trđườn ên tug ,hàn tậdạy Ph phảitrảiquacácứ th ma(sắc,ọ,th tưởn,g hà,n t hứcmỗiấmcó mười) ón ến bi ện hi đủ điều, ào n là ma ộin tâm, ma ọinga cản,h đủ cách ễu nhi ạih hàn ả. ig oCh đến khi ần g thànậP mà nó cũng ẫnv còneo th phá. ưNh iáth ử Sĩ Đạt T,a trước ờ gi phút đại ộ, ng dưới ốc g cây Bồ-đề, ẫnv còn bị b a ười ng con của Ma vương tân lực khuấy ễu. nhi Đếnsaomasắp i mọ cậtmới ànPhNgi ếth . Sau mỗi đọna ma ện hi , ậtPh đều dạyrằn:g «Do àhn iả g dụng công tu ềin,th ên ó bến i ện hi ra ưnh ậ vy, không phải là đặng đạo a hy chứng ,Tánh ếu n ành ả gi bết i trước ì th các cảnh ma kia lần lần êuti diệt không ạih chi, còn mê lầm không bết i , cho mình đặng đạo ayh chứng Tá,hn sanh tâm chấp trước, ì th bị ma ón cám dỗ, ồi r phải đọa ovà đuờng tà, làm quyếnthuộccủama. Bởiế, th êười ng tuàhncầnphảithận,rọg chớênặp g chtinấymàb ịma cámdỗ,rất uy ng hiểmchođờimìnện ềhiv tạicũnưnhg ị v lai. ậtPh nhắc đi ắc nh lại iuềnh lần, b ảo các đệ tử: Nê«n đem lời Ta nói đây truyền dạy cho chúgn sanh đời sau, khến i cho mọ i ười ng đều bếti rõ, để tránh khỏi bị ma iễu nh hại, trên đườntug hàđuợcn thẳnđến g đạoBồ-đề. » ậtPh lại ết tih tha kêu ọ ig các đệ tử: Hôm na y các ông đã được Ta tế độ rồi, ậvy các ông không ên ập h diệt sớm, mà phải nguyện ở lại đời mạt pháp, đểb ảo hộ ườing tu ành đời sau,ế th mớilàgười n biếttậ. ơnPh Lòngtừ củaậtPh là ôv biên, tế độ chgú nsanh không cùngtận, ươth gnchúng taưh mẹ ươth ngco,n dạydỗ chúngta hư mẹ ềhin khuyên con dại;ắc hn đi ắc nh lạiềunhi lần không biếtmỏi.đú ậtTh ới ngv câu:Đại« từđạibmẫn i chsaúng h.n Đạih ỷ,đạixảtếàmh thức.... » ậtPh ử chú ng ta phải làm tế h nào để khỏi phụ lòng ươth ng yêu của Từ ụ, Ph cho xứng ới v datPhậửừn« . » (1) Bố đại Hòa ượn th g là vị Hòa ượn th g ta y cầm cái đãy lớn b ằng vải. ườiNg mập bụng to, sắcmặtthườngonahỷ. Hiệna nyởcác chùaphầnềunhi đều cóờ th à,iNg ười ng đờiườn th g là gọi ĐứcDLặc. i MụcLụcKhóaứTh ám T KinhViênGiác 0o- BàiThứNhứt:Chương Văn BàiThứ1 ùTh BàiThứ2 Chươngổiền PhH BàiThứ3 ChươngổPhãnN BàiThứ4 ChươngKimCangTạng BàiThứ5 ChươngDiBồLặc átt BàiThứ6 ChươngThanhTịnHuệ h BàiThứ7 ChươngOaiĐứcTựại T BàiThứ8 ChươngBiệnÂm ChươngTịnChh ưghN iệp BàiThứ9 Chướng BàiThứ10 Chươngổiác PhG &Chương -11 ViênGiác B.-PhầnChán-htôn I.- CHƠNGVĂN Ư Ù-TH 1.NgàiVănùTh ihỏ Phật 2.ậkhtPh ngài Ne VănThù 3.ậtrả Ph lờio ch gài N VănThù 4.ậchỉtP “Vôminh” 5.ậdạy tPh “Vômin”h khgnô óc ậthể 6.ậdạy tPh tuo the “Viêngiác” 7.ậvà tPh ồB át T đềutuo the “ViênGiác” 8.ói ậntPh bàikệtómlạicácnghĩatrên B.-hầnP nh-tCáôn I.-CHƠNGVĂN Ư -THÙ 1.NgàiVănThùhỏitPhậ Khi ấyNgàiVăn-tù h SưLợiBồ-tátởngđtroại -chúngứnđ g,dậy đi quanhbênhữu ủa c Phtbaậ òn v g,ồir chắpđản tay h-lễvàquỳẳnth bạc g ằnhr g:" Bạch đứĐi-biThTôn ế- ,xin Ngài vì ín th ch-úngtrongpháp-hội hiệntại-nầyvà cáhúng-sacầunh ừaại-thĐ ờiđ sau,ừt biỉ ch :dạy 1. Nóilạơninh địa - hàntịn au- của h Như-aLi; 2. cCá vị Bồ-tá đối với hĐạừai-t , đã phát âmịn a-thn h(Bồ-ềđ) rồi, làm sao xa lìa được ác bịnh (trừ-vọng); khiến cho ác húng-sanh khỏi đọa vào đường tà (tàkiến). Ngài Văù-thn Bồ-táưah thỉnhưn ậ vyba lần, kínhlạyrồi trở lui, cùnới gv đại chúng ồi ng yên-lặng,đểchờe ghn lờitậchPh ỉáog. i LƯỢCIGẢ Đại-ýđoạnnầylàNgàiVăn-ThùhỏiihậđPều at : 1. đãhậPt u-h t ànhư n thếnàomàđượcthànhPật? 2. CácvịBồ-tát,khđãi phát-tBồ-đ âm ềrồi,làmsaácohc đừngọvn gsah?n Câu hỏi thứ ấtnh igống như ucâ ỏih gtron kinh Lăng-Ngihêm, Ngài A-Nan hỏi ậPht: “..Xin hậPt ỉc dạy cho n phương-pháp nào àm ấtt ả c ácc đức Phật u-h t ành đều được thànđạoh hứnc qug ả..”. Câhỏiu hứt ,hai giốngnhưâchỏiu gontrkinhKim-Cang,Ngài Tu-Bồ-Đềỏih Pật:h “.. Làmsano-t a ụr Chơn-tàvâm làmsahàno g-phụcđượcVọg-t n .”âm (Vâành ưngtrụ,hâvàn hàng-phụckỳtâm). 2.tPhậkhenNgàiVănThù hiệnraân th vàâm, t rồilầmân hậnt tứ-đạigiảhợpầy n làmân th mình,ấp ch ái c vọng-niệmsanhdiệtduyêno the bóng-dáng củasáutrầnho c làthậâmmình.hưN ngườiặhmn onc mắt,ấy th ron t ghư-khgôn óc cácoa h đốm,hoặ cmặtrăngthứai. h Thtậratronghư-khgôn hẳnc góc oa h đốmay h mặtrăngthứai, h nhưngvìngười nhặmon c mắtvọg-n hấp. c Bởivọg-n ấp,ch nênhẳnc gnhữngkhôngbiếtđượchư-không, màlạithêmmê-lầm:Chấpậótch oa h đốmsanh.Vìmê-lầmmàóc santử h- luânồi, -h nêngọilà“Vô -min”. h ỢC L Ư I GẢ Đoạnầy n tPchhậ ỉrõ cáVô“i mi. h”n Vô-minhlàữnnh cág ọ-tưởn ivng đi g -đảo ên che mờ“Vitánh -Giên ác”vTọgtìaúớúUCưbơPïoưo@9Guệ êà ì. Đạiýkệ bài nầy:CácĐứctPhậdùngtríViên-GiácphátrừVô-mi. nh ĩaNgh là:bết i muônvậtđềuư-h uyễn h ,ưnh o ahđốmữagi hư-khôn,g khônsag htâm n ễmnhi trước,nkh ê ỏP u bơm-toếơẬLưhắơÁoúU0ì-ub-ơ [4ắồ i Bàithứai h I.Chươngổiền PhH 1.NgàihổP HiềnhỏiậtPh 2.ậtPhKhengài N ổPh Hiền 3.ậtảPhr lờngài ihoc PhổHiền 4.ậtdạy Ph phápuđể t pnhậ “VinêGiác” 5.ậtdạy Ph pháputlyhuyễn 6.ậtdạy Ph “Giácgộn ”khôngầcótự, un “rhuyễnời ” hcẳngầnphc ươngntiệ. 7.ậtóibài Phn kệótlạim ghn ĩantrê I.ChươngổHPhiền 1.gài N PhổềnHi ỏih ậPht: KhiấyNổàiPhg HIềBồ n tá,ởđại trong chúđứn ng gdậyđiquabêhữu n củaPhậtba vònrồi g chắp tayđảnhlễàquỳ v thẳngbạchrằng: - Bạch Đức Đại bi Thế Tôn, xin gài N vì các vị Bồ Tát ở trong hội này và tất ả c chúng sanh đời sau tu Đại thừa, từ bi chỉ dạy phương pháp tu hành để vào ản c h giới ViênGiácan ht tịnh .h Bạch Thế ô, Tn nếu chúng sanh biết ácc pháp đều như huyễn, thân và âm t ày n cũng huyễn, thìầnc gì phải tu? ại T sao ònc dùng áic “huyễn” trợ lại ut “pháp huyễn” làmgì? Lạinữa,nếuácc pháphưhuyễnđềudiệthết,htìân th âmt nàycũng diệt;nếuân th tâmđềudiệtthìlấyaituành hmàgọ ilà“tuphápnhưhuyễn”? Bạch Tế Tôn, nếu các chúng sanh khôgn tuàn h h, vẫ n ở mãi trong cảnh sanh tử huyễn hóamàẳnch g tựbiết,thìlàmsaodẹptrừcácâm t vọngtưởng,đểgiảioát th được santử h luânhồi? Xinhât P vìchúngsanhđờisau,hỉc dạyphươngtiệnut tậpvàứth lớptuàn h như thế nào, đểo ch hún c g sanhkhighn e đếncảnhgiới Viên iác G anth h tịnh này, yo the đó tuàn h h,vĩnhviễnxalìađượcácc vọnghuyễn. ổPhNgài HiềBồ n táưah ỉnth hưn vậyb alần,kíncẩn h lạyPậtrhồiởtr lui. Lượciải G Đạiýđo ạnànylàPNgàihổHiềBồ n tỏiáh Phật: 1. Nếu tất cả chúng sahn ếtbi các php á đều hưn huyễn ì th cần gì phải tu, vì ón là huyễn.T ạisao còndùngcáuyễn ih (thântâm)tuphp á ưnh uyễn h làmì? g 2. Nếu chgú n sanh chấp là huyễn mà không tu, hì t ẫnv ở mãi tgorn sanh tử luân ồih , làmsao đượcải gi thoá? Xin tPhậ ừ bi chỉ dạy phương tiện tu hàn v phải tu tuần tự ưnh ế th onà, mới ập nh đượccảngiới h ViênGicá thanịnh? 2.kh ậtPh engài N PhổềniH Khiđó ĐứcTHếTônkhenổàPNihg HIềBồ n tádạy và rằn: g Này thiện nam, quý lắm! ngÔ vì vị Bồ tát hiện tại và chúng sanh đời sau, ỏhi về 1) ( phương tiện và thứ lớp tu ậpt pháp môn “như huyễn Tam muội” ủa c ồB átT , khiến cho húnc g sanhxa lìa cáchuyễn. Vậyác c ông nênhăm c hú c nghe,a t sẽ vìác c ôgn khai thị. ___________ (1) ữCh ma“T muội”uàT dịch là “Định” ay“chnh á tọ”. Vinhiếp tâm chuyên chú một chỗ, không co xao lãng, n êdọi là “Định” –iàôngNT Mật nói: “Rõ ấu th tânh àvtâm đều nhưuyễn h , thầmhiệp ới v chơn như,nhưtế h ilà ọg “ch. ”nhtọá Nghĩa bóng bóng của chữ “Tam muội”, là chỉ cho công ệc vi làm đã quán uầnth ục. th ưn Nh gười n ệm ni Phật, có khi ệm n mà có lục lạiquê,n cònb ịcác vọngiệm xentạp, ưnh ế th làchưađược tam muội. Baờ o gi ười ng iệm n ật,Ph chỉ rònrặc g mộtệm ni Pật hôi(nhứt tâm bất lo ạn) không có một iệm n ì g khcá xen ào,v đi đứng nằm nồig , bất luận chỗ àon a hy lú c này, từ ămn à ny cho đến ánthg ọ, cũng ẫnv ớ nh ệm ni tP,hậ ưnh tế h ọ ig là được ệm ni“ ậtamPh muội”. Khiđó,NàiPgổh HiềnBồTátàđại v chúngđều hoan ỷ, kíncẩnàvchmă chú he ng lời ậtchPh ỉáo. ig Lượciải G VăùTnh àPvhổ Hiền làaivị h đạiBồt,á àgiVăn nThùêuti bểu i cho đạitrí.ổPhNgài HIềutniê biểu cho đạihạn. h Có Đạitrí (cănbảntrí) mớiphátrừđược cănb ảnôv mi. nh Có Đạiạnh hmớihoàn t được công hạnhcủa ật. Ph ười Ng tu hànlúc ào n cũng phải đủ cả “TrívàHạn”.h Có “Trí”mớipháđưọcvôminhvấu àt õr chơnlý. óC hạn“ h”mớiđạtđược chơlý, n ànhoquả t ật. Ph Đoạn àny P hật khen àngi Phổ Hiền b ồ ,tá ì v chú ng sanh mà ỏih php á tu ư“nh uyễn h tammuội” úngtquá Cha ncácậtđề v uhưhuyễn;nhưngcókhilạithấylàtệt hi ,ưnh thếchưađduợc ư“nh huyễnTammuội”.Baờ oig điđứngnằmngồibấtluậnoiòg phoútnàhayơoniàcũng đều ấy th các pháp onàh toàn ưh uyễn h , ưnh ếth là chúng ta được pháp ư“Nh huyễn tam muội”. 3.ảtậPhr lờcoingài h PhổềnHi - thiện nam! ấtt ả Này c các cảnh vậ t huyễn hóa (thế giới, chúng sanh) ủa c chúng sanh, đều sanh trong âm t Viên iác G mầu nhiệm của Như Lai. CÁc pháp hư huyễn có diêẹt, màánt hViên Giác vẫnkhôgn diệt. Cũngnhưđốmsanh trong hưkhg, ôn ácc oa h đốmhưhuyễnkiaóc hoạidiệt,màtánhưkhônghẳnc ghềhoạidiệt. LượcGiải Hoađốmlàdụcảnht,vậ hư khônglàdụ ViênGiác. Đạiý đoạnnàylànóicácphp á ả gi dối hư huyễn iữag này, đều sanh trong Viên Giác (chơn tâm). Các php á ưh uyễn h diệt mà tâmViênGiác khôndi g ệt. Cũnưgnh cáchoađốmsatrongưh khôn,g cácđốmcódiệtmà hưkhôngkhôngdiệt. 4.dậạy tPh áp Ph để Tu ậpnh ViênGiác Khi cáchuyễn ản c h diệt rồi, htìái c huyễn tâmcủa hànhgiả cũngo the đó mà diệt luô.n Đến khi ác c huyễn (năng và sở) đều diệt hết, thì ái c âm t Viên Giác khgôn vọng độngtựhiện. B đối với vọng huyễn mà nói “Viên iác ởi G ” ênn Viên Giác cũng trở àn th h vọng huyễn, vì còn ở trong vòng đối đãi vậ y. Đến cảnh giới này, nếu ói n “có viên Giác” thì chưa rời vọgn huyễn đã đành, mà ói n là “khngô Viên iác G ” thì ũn c g ẳn ch g rời được vọnghuyễn. Thế nên, ác c vọng huyễn (có và không) đều phải bị diệt hết rồi, mới gọi là Viên Giác. Lượciải G Đoạnà nylý lẽuyêâm, nth có5: ngtừ 1.Huyễncảndi h ệt 2.Huyễntâmcũngdiệt 3.Cáchuyễnă,ng( sở)diệtết h , tâm“Viácgêin ện ih bày. 4. Bởiđốivọnguyễn h màọ ig“ênc”và ên VinGi ê áccũngtrởàtưnh uyễn h .Vì cònởòn ongrvt dối g đãiphânbệt i ,ênchưaphảilàVi“ ênGiác”. 5. Nếu “chấp có ViêGi n ác”thìở trongònv gọuyễn nvh mà “chấp không ViênGiác” cũngcòn ở trogònnv gọ nvuyễn h . Cácọnvg huyễn: có, không sa,nh diệt, phảichẳng v..v.. đềuphảidiệtết h rồi,ế t h mớiđúlà g n “ViGi ên ác”. Đạiý đo ạnà nyóin :“Tá nhViêGi n ác”(Chơntâm) khôngthểdùng lời óin mà luậnbà được, cũng khôngdùngý hĩng mà suynghĩđược. ếu N ừavmóngtâm độngệm, in nghĩthán nóiphàm, cho ế th nà ylà,vọng ế th kia làchơn,nhưế th làhãycòntronòn gv gđốiđãi, hễcòn đối đãi phân ệt bi , ì th đều là ọgnv uyễn h cả: phải rời hết các ọ ngv uyễn h mới đúg n là ê“vin Giác”. 5.dậạy tPh ươn Ph gpháplyyễnhu Này Thiện Nam! Tất ả c ácc vị Bồ tát và chúng sanh đời sau, ầnc phải a x lìa các việcnhưsau: 1. Xalìacácản c giới h huyễóa nh hưvọng.ưnNh gòn c ái c “Tâmbiếtxalìa” 2. Cái“Tâmbiếtxa lìa”đó cũnglàhuyễn,nêncũnga x lìaluô.n 3. Cái“xalìa”đóũn c glàhuyễn,nênũn c g phảixa lìa 4. Cái“lìaái c xalìa”cũng làhuyễnêncũng phảia x lìa luôn 5. Phảikhôgn ònc ái c gìđể“xalìa” nưa,nhưthếmớigọilàrừ t đượccáchuyễn. ỷT như ngườikéo lấylửa, dùng ai h miếng củi tre cọ xátau; nh ọco h đếnkhi lửa phátra,trởlạiáy ch hai miếng tre;cháyđếnlúcủi c hết,lửaàn t tro bay, bấygiờchỉòn c đấttrống. D g “cái huyễn” tu các “pháp uyễ ùn h n” cũng htế. Khi các huyễn diệt hết rồi, khngô phảilàdodạndiệtmàlúcbấygiờánt hViêniác G tựhiệnbày. Lượciải G Đạiý đoạnnàyóin :ngườituhàntrướcết h phảilìacácuyễn h cản,h sau lìauyễn h tâm; lìa cho đến không còn cái gì để lìa ữan , thế mới là lìa được ết h các huyễn. Lúc bấyờ ig cái phhuyễn i là“áêngicv ”tện nhái ra.Nhưế th thì“ViGi ên áctá”kh nh ôngphảilàđoạndiệt. N ười hư ng kéo lửa (dụ cho ut ưh n uyễn h ) b anđầu dùnghai miếngcủi tre cọ aunh dụ ( cho tâm và cản),h khi lửa phtá ra tở lại chá yhết củi đến lú c lửa tàn ro ba y(tâm cảnh đều hết), bấygiờchỉcònđấtốn tr g(dụchoViênGic)á . 6.tdPhậạy:“GiácNgộ”khôngcótuầự, n “ryiễnờhu ”chẳngcphần ương tiện - thiệnam! Này n Khi biết đượcác c pháp hưhuyễn, tức là lìa đượcácc huyễn, hớ c khngô cầnphảicóphương tiệngìkhác.Lìa đượccáchuyễntứclà“giác”ũnc gkhgôn có lớplangtuầntựgì. Tất ả c ồB átt và hún c g sanh đời sau, y như ế th mà tu hành, mới xa lìa được ác c huyễn Lượciải G ậtPh dạy người bết i được các pháp là ưh uyễn h thì không còn cố chấp à v mtah luyến cácphápữan , tứclàlìađượccáchuyễnrồi,chớkhôngcóphươph ng áput p tậ okh nà ác. Câu nàyốn gi gưnh câu ongtr Kinh Lăng êm: N hi “Gicá mê, mê diệt” (Giác gộn được cái mê, ì th cáimê ấyhết) Cũngưnh ười ng khi bết mình là chêmi b ao, ì th khôngcòn chêmi oữaban . Lìađượccácọuyễn ngvh ,tứcì th “VienGic”á ện hi bày,t hếênkhôncó g lớp langtừ bực. ụD ưnh khi ánh sáng đến, tì h cái tối liền diệt; tối avừ diệt ìth sáng ừ va ện hi , không có lớplatựngừ chết ih . Đoạn trướcNàig Phổ Hiềncó ỏih ức th lớp ut pháp mônưnh uyễn h ế th onà. Đếnđoạn nàytPhậrảlờiđãxo. ng 7.óậitNPhBàikệómTlạicácnghĩa KhiấyĐứcTế h Tônmuốntómlạinghĩaàny,ênóikekẹ bài rằng: hổPHiềng!Ôn nênbiết Cácvôminhuyễnhóa Củaất t ả c chúng sanh, Từvô thỉđếngiờ, Đềusantron h gViênGiác CủăcácĐứcNhưLai Cũngnhưácc oa h đốm Sanhtronghái t hưkhông Hoađốmdiệthếtrồi, Hưkhôngvẫntrongtịn, h Cácuyễ h nừ t “Giác”san, h Huyễndiệt,“Giác”viênmãn Viêniác G khgnô vọngđộng CácồB átt hiệnại t Vàhún c g sanđời h sau Thườngphảixaliahuyễn. Xalìao ch hếthuyễn hưN lửatừây c sanh Trởlạiáy ch hếtây; c Lửaàn t trobay.ậnt “Giácgộ” n khôngtuầntự “Phươngtiện”cũngkhôgn ầnc . Lượciải G Đại ý b ài kệ nàytPậh dạy: Các ômi v nhọgv uyễn h của chúng sanh từ vô ỉth đến ờ, gi đều sanh trogn tâm Viên Giác của Như La. i Đến khi các ôv minh vọg huyễn diệt rồi, tì h tâmVi“ ênGiác”ện hi ra,khôncg ótuầntựvcũn à gkhôngcầncóphươtiệnng gìkhác. Dụhưn hoađốmsanhtroưg khôn,g khihoađốmdiệthếttì h ưh khôntựg trongịn. h Vàưnh lửatừrocây gn sa,nh trởlạiđốtchá ycây, đếnkhcủi i ết h lửa,tà n khóitanro,ậ lúc bấyiờ g chỉcònbầuời tr suốt ongtr . LưuÝ gTronchươ ng Phổ Hiền à y, chúng ta nê lưu ý về câu hỏi của Ngài Phổ Hiền àv lời đáp củaật,Ph ì v rấtquaệ hn đếnđờiut nhcủa à ch. útang Ngài ổPh Hiền ỏih rằng: Đã “ là uyễn h thì cần ì g phải tu? Tại sao còn dùng thân tâm ưnh uyễn h đểtuàưnh huyễn?” - Đoạnà nychútangểu hi lầm,ì th khôngsao khỏisanhra ữnnh gọchnv ấp:Thân“ huyễn,cảnuyễn h ,tuọhccũnuyễngh .v v ...”rồimtră việclànhđều bỏxuôi,ậtlà h uy ng ểm hi ôv cùn. g Vậ ytacầnphaixét kỹđo về ạntrả lờicủaật. Ph ĐạiýậtPdạyh rằng:Tuybết i cácpháp là “huyễn” nhưng cần phải tu mới đạt đến chỗ “phi uyễn h ” (C). ơhn Cũgn hư: n vẫn ết bi ến “ti õg b ản”của g thầygiáoìth khônsag o dẹpđượcết h tiếnồng ào củaọhcò. rt Đếnkhhết i ến ti ồn g oàcủaọch tròthìến ti gõb ảncũn g kh g ôncần g ữan . T sư đã dạy: “hữu vị tuy uy, ổ ng xả chi tắc ậtPh đạo an àth”; ghĩan là các ệciv tu hànđều uộcth vềữu h vi phá, tuybết i là ọ,ngv ưnnh g ếu n bỏ đikhôngtu ith khó ànth đạo ật. Ph Cổ hơn dạy: “Đạp aig lấy gai mà lể” ahy là “phải dùng ặc gi để dẹp ặc” i g cũng là nghĩaấy. Vẫn bết i “Viên Giác” tánh Kh “ ông phải uyễn h , hưnn g muốn ập nh ênvi ácgi ì th phải dùnhuyễn g đểtrừhuyễn. Khicácuyễn h diệthết,ì th tnh“Viá êGin c”á mớihiện C Đứcdạy:ật“ế ổ h lýđịabấtứt ọ nht trần,ạnv sựmôntrunbấtg xảứt nh php” á ,ghĩan là: về chỗ lý nhtá chơn ật h (Viên Giác) ì th khôgn thọ một mảy trần; hưnn g về sự tướng tu ,hàn ì th khônbgỏmộtệc vi ỏ. nh Đâylàmột quytắc từìn ngh xưa. Những ị v tuànhđược thànđạo quả, khôngmộtai v qua ượt g oiquy àng tắcnày. Bàitứh ba I.CHỔGƯPHƠN NHà 1.NgàiổPh ãnNh hỏiậtPh 2.ậtPkh h engài n ổPh ãnNh 3.ậtPdạy h phươngpháptu 4.ậtPdạy h quán“Thân”nhưhuyễn 5.ậtPdạy h quán“Tâ”m nhưhuyễn 6.Huyễnhếthìơn ct hiện 7.Dùnggọc n Manidụánt Vih nGiê ác 8.Vìkẻ có lìahuyễnàv gườ n hưa ci lìđaược,phên âaónrc Tánh vàh àmhP 9.VinGiê ánh,t iệc ácchì phápđ ềuhantịnh 10.Vìhntượn iệ gbìđẳn hn gbàn nê hể t bìđẳnnh g 11.Bànhể t àv hiệntượngkhắpảc mườiphương. 12.Vìchứng VinGiê ácnhấytê ácc Phápbìđẳn nh g 13.àTuv ứnch gmàkh ậrath ôngàóvtcu hứnc g 14.Sahtửn àv iết N bànđ ềunhưmộng 15.Cácphápbìđẳnnh g 16.lại Tóm 17.ậbài tnóiPh kệtólại m ácc ghn ĩatrên Về chương Văn Tù, h ổPh Hiền, tPhậ dạy quán “Cảnh ưnh huyễn”, đến chương Phổ ãn Nh nà y, trướcậtPdạyh quáThânn“ ưnh uyễnh ” rồisau quá“Tâm n ưnh uyễn h ” làì v lốitu hàn phải bắt đầu từ dễ đến khó, từ cạn đến sâu. Trước quán “cảnh ưnh huyễn” tuy khó, ưnnh chg ưakhó lắm,đếnquáânn“Th ưnh uyễn h ”mớilàkhó. hơn Đisâu vômộtữangtừ là quá“Tâm n ưhn huyễn”lạicàgnkhónữaơ h . Đạiý đoạnnày,PhậtdạyquáTâm “n ưnh uyễn h ”, khôncó g ậthể.ười -Ng đờithường chấp tâmnày( liồn hn ) lata,cáàtainythườncòn g khônbến gi đổi;ếu n ta(lihồnn )làười ng ì th khichết rồitrở lạilàm ười ng ;còn ta là thánìchếtrồitrở lạilàm á,thn khôngcóathy đổi; người có tu không sợ tội lỗi, chẳng amh phước là,nh ây g tạo unhiề tội cá rồiềunhi kiếp trầmluân,chịukhônbiết g êuhibaon khổ sở. Vì tươh ng kẻ mê lầm này, ên Pật h dạy quán “Tâm hưn uyễn h . ” Khi ành iả g quán ânth à v tâm (linh ồnh ) đều ưnh huyễn, không phải tậ h gã n (ta) một cách xác thậ rồi, ì th khôngcònvì nómà tạo các tội lỗi. Tộilỗi khôngtạo ,ọnvgệm i chẳngsah,n huyễn thân và huyễn tâm đều dứt ết h ,ì th tánh Viên Giác, anht ịnh không ưh uyễn h ệnhi ra, lú c bấyờ gi ả ghàni rakhỏisanhtửluânồih . 6.Huyễnhếtcơn ìth hiện,ư nh bụisạcthìgươngsáng -Này Thiện am! n Vì “huyễn thân” của hún c g sanhkia diệt, ho c nên “huyễn tâm” cũng diệt; do “huyễn tâm” diệt, o ch nên cái “huyễn trần” ũn c g diệt; do “huyễn trần” diệt, nêncái“huyễndiệt”đócũng diệtluô n.Bởiâm th tâmlàtướng trầnấu c hưhuyễn đãoàn h toàn diệt,nên lúcbấygiờtán“Viên h Giácphihuyễn”hiệnra,an th htịnhkhắp cảmườiphương.Thínhưlaugươngkhibụihếtthìgươngsángtựhiệnbày. ỢC LƯ GIẢ Đạiýđo ạnànyPậtdạy h cáchuyễntuầntựdiệt.óC măn lớp: 1. HuyễnânTh diệt 2. HuyễnTâmdiệt 3. HuyễnTrần(pháp)diệt 4. HuyễnTrídiệt 5. P Huyễn hi (ViênGiác)hiện Nhưlauươg sạch ng b ụiì th sáhná ện hing ra. ******* 7.Dùnggọc n Ma-Ndụi tánhViGiên ác -Này Thiện am! N ụD như ngọ c Ma-ni trogn sáng, tùy mỗi phương chiếu hiện ra nămmàu;hưnn g gười n quêmùa khôgn biết,choăm n màu(dụ o ch gũ n uẩn)kia làthậ c ó. Tánh Viên Giác an th h ịnt h cũng thế, tùy các loại mà ứng hiện ra mỗi hân t âm t (ngũ uẩn) khôgn đồng. Những kẻ mê muội lại chấp o ch ân th âmt đó là thậ ó, c vì thế nênkhôgn thểxalìađượcácc tướnguyễ h nhóahưvọg. n ỢC LƯ GIẢ Luận ềv “bản tánh Viên Gic”á ì th ságn suốt nhat ịnh không có một mảy trần, tức là nghĩa ch“ ơ n khôn”; g ưnnh gtùyeo th ệp nghi mà iến b iện h , không một loiàật von chẳngcó, tuycó màkhônthậcó, g tứclànghĩadi “ ệuhữu”. Tánh ViênGiác khôngha,i ưn nh gtùytheo gọ nvệp hi của mỗi loạimà bến i ệnhi các tsavậgàn muôn i khác.Ngườikhéodùnì thg ón ện hi raTứ(aTánhVăn,DuyênGic, á Bồ tTá,tậ).Ph Kẻụnv gdùng tì h ón ện hi ra lục phàm (T,ênhi ơn,Nh A-Tu-La, Địa ụ, ng ạng quỷ,súcsa). nh ũnC ưnhg trgoki n nhLăGhng êimậtdùn Ph ây gi đờnthídụ:ây ongtri đờn khôncó g tiếngha ytiếndở; g ùy t ười ng ết bi sửdụngthìnóphátraiếngha y,cònười ng không biết sử dụng tì h ón phtá ra ến ti g dở. Cũngmột ây ig đờn đó, haydở chỉ tại ười ng khéo a hy vụnmàg thôi. Đoạn kinh trê óin :ọ“Ng Ma-in trog suốt làdụ cho tánh“Viên Giác t han ịn”; h nói cọ“ng Ma-nitùymỗi phía ện hi ra ũng sắc” là dụ cho tánh“Viên Gicá tùymỗi loại ện hi thân ũng uẩn”. Đạiý đoạnà nyóin “Trọongc Mai-tnrogsuốt khôngcóũng sắc, ưn nh gì v tùymỗi phươ,ng ánh chếu i inưh có ũng sắc. Trẻ con khôngết bi , lầm tưởngũn sắc kia làthậ có, rồi sanh tâm tham muốn khóc đòi v.v... chớ đâu ết bi rằng “ũn săc”á kia không ật. h Cũng ưnh trong táh Viên Giác than tịnh không có ũng uẩn, hưnn g tùy teo h ệpnghi chú ng sanh tvọnhấy g ưinh cómnă uẩn.úsangCh nmêh muộikhôngbiếthưuyễn h ,lạichấp cholàật h có, ồi r sanh tham mê ái luyến, tạo ra các ệp. ghi n Vì ế th mà bị ntềri miên trong sanh tử, khônờ biaog rakhỏicáchuyễnvọng . ********* 8. Vì có kẻ lìa yễnhu àv gườ n i ưa ch lìa được, nê phân óc thánvàh phàm - Thiện am! Này n Bởi đối với những kẻmêmuộiấp ch ân th âm t huyễn ấu c ày n là ậthó, c khôgn thểxalìađược,nêna t gọiđólàhún c g sanh. Đối với người đã xa lìa được thân âm t ấu c huyễn htì ta gọi đó là Bồ átt . Đến khi các “huyễn cấu” hết, “pháp đối trị” trừ, “trí đối trị” cũng khg, ôn o ch đến khgôn ònc danh từđểkêugọi, vàlờiói n đểluận bàn (ngườikhgnô cảnh vắng, cácvọng hoàn oàn t diệt,thìgạmgọilàViênGiácay h hật). P - Thiện nam! Các ồB átt và hún Này c g sanh đời sau, khi diệt hết ácc ảnh tượng vọng huyễn rồi thì ánt h “Viên giác an th h tịnh” hiện ra, khắp ả c vô biên hư khg, ôn khngô óc gằn n g mévàphươnghướng. ỢC LƯ GIẢ Nhữnười gn mêmuội,khôngbiếtcácphápđềudonhVIê tá nGiáchuyễnhiện, lạichấp cho là ật h có, ồir sahn ra ái luyến trềni miên, nê Phật ọ ig là ch“ úgn sa”. nh ữnhN g ườin biết được các pháp ưh uyễn h đều do Viên Giác sa,nh đãdùng php á đốitrị và xa lìa, ì th tậPh gọi đó là Bồ “ . t”á Lên một ngtừ nữa là khi các “cảnh uyễn h cấu” ết h “phpá trừ uyễn h ” khôn,g “trí đốitrị” chẳng còn, “danhtừ kêu ọi” g và “lời nói luậ nb”à cũng khôn,g cho đến ười“ng ” cũng chẳng còn: cảnh vắng ười n không. ưhN b ệnh ết, uốc th bỏ, ông thầy thuốc cũngkhôngcòn. Cácọgnvhuyễnotànhdiệtết h ,ì th cảnới hgi ViênGiácthanịnhêvin mãnệnhi khắp ởmườiphươ,g n lúcbấygiờtạmlà gọi Phật”. “ 9. Viên Giác iệnH thì ácc pháp (căn, , rầtn thức) đều htan tịnh -Này thiện nam! Vì ánt h Viên Giác thanh tịnh sáng suốt đã hiện ra nên “tâm” an th h ịnt :h do Tâm thanh tịnh nên “6 thức” hant h ịnt h; do 6 Thức han t h tịnh nên “6 căn”an th h tịnh; do6ăn c an th hịnt h nên“6 trần” thanhtịnh; do 6 trầnhan t h tịnh nên 4đại,12xứ,18giớivà25loàiđềuan th htịnh. ỢC LƯ GIẢ Đạiýđo ạnànynói:ì v tánhViácgêni tahịn n đã h xuấthiện,cánê cphp á thuộcvềthế anglà i C,ăn Trần,ức Th cũnđề g utanịnh h.ụD ưnh trogcây nừ yla(lo n ạicâyồih ), một phengỗchđà êni xuất n ện hi ,thìcảrđề ừng uthơmát. ng Sáuthức:Nhãnthức,Nhĩtức, h T ỷthức,ệt Tih thức,Tânh ức th àÝức thv Sáucăn:Nhãncăn,Nhĩcă,n Tỷcă,n Tiệt h căn,ThâncănÝcăvà n. Sáutrần:Sắc,,nhTa Hươ,ng Vị,Xú cp. ávàPh Bốnđại:Địa,Thủy, Hỏa. àPhongv Mườiaixứ: h SÁucăàsánv utrần Mườitámới gi :6,Căn 6Trầnà6 vThức. 25 lo: ài CõiDục có14 lo,ái làbốn châu (Đông Thắngthầnchâu, mNa êmThi bộ châu, TâyNgưu hóachâu, BắcCu lô châu);bốnácút(hTu la,Địaục, ng ngạquỷ,Súcsaàh(nsáv u cõiục D (1.TứiêTươnhv ,ng 2.Đaolợi, 3.ạD ma,4.Đâu suất,5.Hóalạc,6. óaTah ,t ựtại) CõiSắccó 7 lo,ài là bốncõiiềnTh(từ SơềtinhđếnTứ)tềhincõiPhạm ươv ,ng cõivôtướng Nvàgũtịnh cư. CõiVô sắccó bốn:1 . KhôngVô ênbixứ, 2. ức Th ôv ênbixứ, 3. Vô sởữu h xứ,4.iph Ph tưởn i xứ.g * - Thiện Nam! Vì ácc pháp thế gian thanh tịnh, nên ác Này c pháp xuất thế gian như: 10 lực, 4 món Vô úy, 4 món Vô ngại trí, 18 pháp Bất ọng,c 37 phẩm Trợ đạo và 8400phápmônĐà lani,ấtt ả c đềuthanhtịnh. ỢC LƯ GIẢ Đạiý đoạnnàynói:Mộtphápđãtanịn h h,tất nê cảcácphápđềutịn anh ,h ì v tấtcả đều đồntágnhViêGin c. á íTh hưn một cụcphnbỏè ovàthauước, n mộtchỗ trgoì nh cảthau đềugo. r tn Đoạnóitrên cácphápTế h iangth ịn. h Đo ạnnàynóicácphp á Xuấtế th angcũn i g antịn h . h Mườilực:1 .cTrigá xứphixứtrílực.2.mTrita ế th ghiệp n obríát lực;3.chTri ưtềhin ải gi otáh am muộitír lực; 4.riT chưa cănẳn th ,g liệt trí lực; 5. Tríchủng chủngải i trí lực; 6. Tríchủnchg ủngớii trí lực; 7. Tríhứt n ế th chi sở đạo trí lực;8. Tríêinthãnôv ạing trí lực;9.útTrci mạnvôg lậutrílực;10.TriVĩnđo h ạntập khítrílực. BốnmónVô ú y:1 .ứtNh thếtríôv sởú y;2.Lậuvôntậ sởú y;3.Tuyết h chướnđạo g vô sởú y;4.Thuyếtkh tận ổ đạoôv sởú y. Bốnmón Vô ạing trí:1 .áp Ph ôv ạing trí; 2. Nghĩaôv ạing trí; 3. Từ vôạing trí;4. Lạc uyết th ôv ạing trí. Mười tmá pháp Bất cọng: 1 . Thân ôv ất th ; 2. Khẩu vô ất th ; 3. Niệm ôv ất th ; 4. Vô dị tưởn; g 5. Vô b ất định tâm; 6. Vô bất tri dĩ; 7. ục D vô diệt; 8. nhTi tấn vô diệt; 9. ệm Ni ôv diệt;10. Huệvô diệt;1 . Giảitaóth ôv diệt; 12. Giảithoári kiếnôv diệt; 13.ứt Nh tế h tânh ệp nghi tùng trí uệ h ;ành 14. ứt Nh ế th khẩu ệp nghi tùngtrí uệ h ;hàn 15. Nhứt ế th ý ệp hnig tùngtríhuệ hàn;16.Tríuệ h quá tri khứtế h ôv ngại;17.Tríuệ h vriị t latế ih vôạing ;1 8.Trí huệiệntrh tạitế h vôạing . BamươibảyPhẩmtrợđạo(xemậtHọPh cổPh Thôn,g khóaIIIbiĐạo à Đếóin rõ) Đà LaNi:Tàu dịchlàT“ổntrì” g .hĩaNg làởtmỗi ongr mộtphápmôntómiữg đượctất cảáp. Ph orừ840 Dt ph 0 ãoiền màđược8400php á ĐàLa. Ni ***** Này Thiện Nam! Vì ácc pháp thế gian và xuất thế gain đều an th h tịn, h nên ác c nhânan th htịn;h docáân nh đãhan t htịnhnênnhiềuác nhânanth htịnh,ho c đếnmười phươngún ch g sanhđềuđặngViêniác G an th ịnth h. ỢC LƯ GIẢ Đoạn à ny nói áhCn bo chgú n sanh a t ịn. h Vi đã đồng tánh Viên Giác, ên các phápnóitrênđãanhtịnh,ì th thânchú ngsanhcũngtnhaịnh.Cũngmộtýnày, ưn nh gcó kihnlạinóimộtcách khc: á “cònmộtchgú nsahàon chưatànPhậìtacũngchưathàn ,ật”Ph ì v đồngmộtbảnể th vậy. -Này Thiện Nam! Vì một thế giới đã thanh tịnh, nên nhiều thế giớ cũng an th h tịnh.Vìnhiềuthếgiớithanhtịnh nêncùngậnt10phương hưkhôgn (khgôn gian)trùm khắp3đời(thờigian),ấtt ả c đềuthantịnh hbìnhđẳngkhôgn động. ỢC LƯ GIẢ Đoạn à ny nói Y boá của chúng sahn at ịn.h Vì đồng tánh Viên Giác, ên Chán obđã á tịn han ìth Ybáocũngtịn han . h Cũnưnhg atrgoh2n ối t lâu đời,khđốt i lênmột ọđè ng n,sáánh gđược n xuấtện hi ,mộtchỗasátừv ì ngth tấtcảchỗàđề nhtogr usá. gn ** 10. Vì ấyht iệnh tượng (các pháp) bìhn đẳng nê biết bản thể (ViênGiác)bìđẳnhn g -Này Thiện Nam! Hư không đã bình đẳng khgôn động, nên biết án t h Viên Giác bình đẳng khngô động, vì bốn đại bình đẳng khôgn động, nênbiếtán t h Viên Giác bình đẳng khôgn động. Như hế, t o ch đến8400 phap1 môn Đà a L iN đều bình đẳngkhông động,nênbiếtánt hViênGiácbìnđẳn h gkhôgn động. ỢC LƯ GIẢ Từbảnể th làtánVih ênGiác,saacánrh cphp á ện hi tượnlà g hưkhôn,g bốnđạiàtêhvin hìnhạnv trạng chođến8400phápĐà La. Ni Hiệntượngdã từ bảnthểsanhmàện hi tượng đãb ìnđẳn h gkhônđộng ,g cốiênbản h thểcũnbìn g hđẳnkh g ônđộn g . g ** 11.Bảnthể(tánh)khắpcả10phương, nêệhitượngkhắpcả 10phương Này Thiện am! N vì tánh Viên iác G han t h tịnh khgôn động, viên mãn cùng khắp t ả, ất c khngô có bờbến, nên biết6 ăn c , 6 trần, 4 đại,o ch đếnpháp mô nĐà LaNicũng an th htịnhvà viênmãnkhắpả c phápgiớ. Này thiện am! n Vì án t h Viên iác G kia mầuiệm nh viên mãn khôgn oại, h nên bản thểcủaănc ,bảnthểủa c trần,khôngóc mộtphápào n hoạidiệt và lộnlạo;o ch đếnpháp môn Đà La Ni, ũn c g khgôn cóoại h diệt và lộn lạo. Thí hưn trămngàngọn n đèn, đồng đốt trong một căn à, nh ánh sáng của mỗ i gọn n đèn tuy đều chiếu khắp cả hà, n nhưng khngô óc lộnlạohaylấndiệtau. nh ỢC LƯ GIẢ Đoạnà nycó haiphần.ầnPh trêóin :Vìb ảnthể làtánhViênGiác châu bến i , ênện hi tượnglà các phápu cũngchâu ến bi . Đạiý phần nàyốn gi g đoạnvăntrog kinh Hoa êmNghi nóivề“sự,Lývôạing áp Ph ớiig ” ần Ph dướióin : Vì b ản thể không hoạidiệt ên tất cả các pháp không có mộtpháp ào n oạih diệt. Thí hưn trăm ngà ọng đèn chếu i trong một ,hàn không có lộn lạo à v hoại diệt au. nh ý đoạnà nyốn gi ới gv dodạnănvtrogKihnHoaêmNghi óin về“Sự, Sự vôạing Páp h ớ” gi . gTron kinh p Pá Hoa chép: “Thị php á trụ pháp ị,v ế th angi tướng ườn th g trụ” (Pháp onà a trụ địa ị v pháp ấy. ế Th angi tướng là ườn th g trụ tướn). g Và Kinh Lăng êmhi có chép”Tứđạichâubến i khôncó g hoạidiệtvàtạplo ạnlẫnau”nh . *** 12.Vìứnch gđượcgivêni áấy ênth cácphápbìẳnnhđ g -Này Thiện nam! Vì cácồB átt àn th h tựu đượctánh Viên iác G rồi, nênkhgôn sợ pháp hữu vi ràng buộc, không ầu c pháp vô vi giải thoát, khgôn àm nh chán sanh tử, khngô ưa thích iết N Bàn,khôgn kínhngườitrìgiới, khgôn ghét ngườiphạm giớ,khgôn tôn rọgn kẻ tu lâu, hẳnc g khin người mới ọ.hc ại T sao thế? -Vì ấtt ả c ác pháp đều là ViênGiácvậy. Thínhưconmắtxemấy th cáccảnhvật hiệntiền,cái“tấy” h àyn trùmkhắpất t ả, c khngô thương, ght.é Tại sao hế? t Vì ái c “thấy” ày n chỉ có một htể, nên khgôn óc thương,ghvậét y. ỢC LƯ GIẢ Vì tất cả các pháp đã đồng một tánh Viên Giác, nê Bồ tá b ình đẳng: không thương khônghét,khôngkhhinkhôntr,ọng khônsợ g sanhtử,chẳngcầu Nết i bàn.Đoạnà nylýrất cao thâm, chtakh úng ônđem gnê phàmtìnmàh pháđo n án. ÔngThườnBẤt g KhinhBồtóián :“Tôi khôngdámkhhcáin càN,ig cácN gàisẽthàn ậtPh vì các GàN i đều có tánh tPhậ” (Khả ăng ànht t). Phậ Và gotrn kinh Tứ p ậth ị Nh chương chép . gCú“n dường cho ềunhi đức ật,Ph công đức không bằng cú ng dường cho ười ng Vôệm, ni vôtrụ,vôu, t ôv chứn. g” Đạiý cácđo ạnđề trên unóiđếnể th tá nhb ìnhđẳng này. ** 13.Cóàtuv cóhứngmàrkh aậth ôngàvtu khôngchứng -Này Thiện am! n Các Bồ átt hiện ại t và hún c g sanh đời sau, tuy tu ậpt âm T này (Viên Giác) mà được àn ht h tựu (quả hật)P rồi, nhưng thực ra ìth khôgn tu và cũng khngô àn th , h vì tánh Viên iác G vừa tịch diệt vừa phổ hiếuc ấtt ả, c đối với hPật ay h chúngsanh,khgôn haikhôgn khác. ỢC LƯ GIẢ ậtđã Ph dạyứt “Nh thếchúnsag ữu anhgi ậtT”PhnNáĩag là:Tấtcảchú ngsanhđều cóPTậtnhá(ViênGic)á . Songchúngsanhì v b ịmâyôv minhchephủ mặtngtraViênGiác (Phật)củamình,tuồn nêi có g mê;bởintuồn i cóg mêncũn ê gtuồn in gcóTu vàCHứn. g Đến khi mâyôv minh ta ết, ì th mặt ngtră Viên Gicá ện hi ra. Mặt trăng ày đâu phải bấy ờ gi mớicó, vàcũng khôngphảido dụngcôngtu ànhmới,tành ì v nó có từôv ỉth đếnờ. gi Bởiế th nêói“Intuồng cóuT àcó v ứn Ch g”TronkinhTứ Thập NhịChươ,ng cũngvớiý này,ậtPhđãdạy:“Nệm i đếnchỗkhôngệm ni mớilàchệm, ơni làm đếnchỗ khônglàm mới là tậh làm, óin đến chỗ khôngnóimới làật hóin , tu đếnchỗ khôngtu mớilà tu, chứng đến chỗ khôngchứnmới g làthậchứn...” g T ết uybi ưnh ậ vy,ưnnh glúcđầuạênhti tủ h côngphu,phảicóTu cóứn Ch ,g rồimớicó ể th đạt đến chỗ rốt orá là Vô tu Vô chứn. g Cũng ưnh ông thầy áogi muốn cho cả lớp ọ ch ôith , không sa,nh không diệt, rốt orá không có người năg chứng và quả sở chứng, vì tất cả đều làhVitán êGin cá vậy. 16.TÓMẠI L Này Thiện Nam! Các vị Bồ át t kia phải y lời ta dạy trên mà suy nghĩ như vậy, dùng phương tiện như vậ y, ytho e lớp lang và uần t tự tu hành nư vậ y, phảiầu c pháp nhưvậyvàkhaigộ n nhưvậy,mớikhỏ imêmuội. ỢC LƯ GIẢ Nguyên trước Ngài ổPh ãn Nh hỏi Pật: h “Phải suy ghĩn làm sao ? Lập phươgn ện ti thế onà?Vàứ th lớput sanhraà o?v.v... ậtPh đã iải g thích rà nh rẽ rồi, nê đo ạn nà y Pật h dạy: Pải “h suy ghĩn ưnh vậ y, dùng phươện ting hưn ậvyv.v...ì th mớikhỏimêmuộiộàngv ập nh đượchnVitá ênGiác” * 17.Pậóbài tihn kệlại ómt ácc nghĩarênt KhiấyĐứcTế h Tônmuốntómlạicácghĩan n,trê nêóikệ bài rằng: hPổNãn!ngÔ phảibiết: Thân,âm T củahcúngsanh Tấtcảđềunhưhuyễn: Thânnàythuộcbốnđại Thânày n trảsáutrần; Bốnđạian t rãrồi, Cáigìgọilà“TA”? Tuầntựtunhưvậy, Tấtả c đềuan th tịnh h. ViênGiáckhắpáp Ph giớ, Khônglàm,thôi, sanh,diệt Khôngnăngchứng,sởhứnc g: TấtcảthếgiớiPhật Nhưoa h đốmhưkhg. ôn Bađờiđềubìnhđẳng Rốtráokhngô qua lại Bồtấtmớipháttâm, VÀchúng sanđời h sau, Muốnầu c hậpn ậđạo tPh Bàithứtư IV.CHƯƠNGKIMCANGTẠNG 1.NgàiKiCam gn ạn T g BồátT ỏih ậPht 2.Phậtkhengài N KimCangTạngBồát t 3.Phậtdạy:“Ngườómngộêi ,gổ n ấythàn”hmê 4.Phậtdùngdụthí đểgiảighhícnt ĩantrê 5.Cácáp Ph hưhuễny khôngậtcósah nàhv iệtd 6.Thànrồi hPật khôngtrởlạilàmchúngsahn 7.TánhViênGiácphấtit cảtưởng 8.TánhViênGiáckhôngthểnghĩbàn 9.Khôngthểd ùngâchún tm gsahphn bi ân được ệt cảnPhật 10.ậbài óihtnP kệótlại m ácc ýghn ĩatrên IV.CHGKIƯƠN MCANGẠNT G 1. NgàiKiCam ngạn T gBồTátỏih Phật Khi ấyNgài Kim Cagn Tạng Bồ tá ở ongtr Đại chúgn đứng dậ y, đi quanhb êữu h của ậtbPhavòn,g àvkíncẩn h chắp tay,đảnlễ h dướichânPật,h ồir quỳthẳnbạch g rằng: Bạch đức Đại bi Thế Tôn, Ngài đã vì ác c vị Bồ át t óin rõ án t h “Viên Giác an th h tịn”h của Như Lai, và chỉ dạy những phương iện t , tuần tự tu àn h h để ậnhp ánt h Viên Giác. gài N đã vén mở mây vô minh mờ ám cho ácc chúng san.h Thỉnh chúng trong phápộih ày, n hờ n lòngtừbicủaậkhhtP aióa, h mà mắtTríhuệđượcsángỏ.t BạchđứcThếôn:T 1. Nếu ácc chúng sanh đã àn th h ậtP ừ xưa đến ay, n thì ại t làm sao lại óc ấtt cảvôminhđểtrởlạilàmchúng sanhnữa? 2.Nếuchúng sanhsẵncóácc vô minh,htìdonhơnduyêngìmàđứcNhưLailại n “chúng sanđã ói: h àn th Phậtừxưađếnay”? n 3.Nếu10phươngchúngsanhđãàn th hPậtừxưa, vềsaulạisanhra vô minh; vậy thì các đức Như Lai hiện ay n đã àn th h Pật rồi, chừng àon ácc NGài sanh trở lại phiềnãon nữa? Cúi xin đức Đại bi Thế ô, Tn vì ác c vị Bồ átt hiện ại t và ấtt ả c ún ch g sanh đời sau, nhổsạcgốc h rễnghilầm,khiếnho c hún c g sand h dượcngộhậpn đạovôthượng. LƯỢCIẢG Đại ý đoạn nà y, Ngài Kim Cang Tạng Bồ tá : nghi Có ôv minh tì h ọig là chú ng sa,nh khônôgv minh mớikêu làPhật; thếmà ĐứcưNh Lailạióin :“chú ngsad nh dãàthnPậừ xưađếnan y”. ếu N chúngsadnh dãnhPậtà ừ xưađến nay, thìphảikhông cònôv mi. nh ếu N không cònôv mi,nh ì th khôncòn g gọi làchsaúng nữah . Tạilàmsaotcòn Phậ ọgi:“Csaúngh h”?n Lại ữan , nếu chgú n sanh sẵn có ôv mihn ì t không thể óin “Nguyên lai àthn ậ”. P Tại saậtlại oPh nói:“chúnsag uyê ngh nlađã i . ật”ànhP ú ngsCh anhtuhànphảitrảiquabavôsố kiếp mớitàPnhậ.NếukhiđượctànPhậ rồi, vôminhtrở lạikhởilênlàm chú ngsanhữa,ì th tu bết i chừàong chorồi!Lạiữan , chư ậtPh ện hi na y đã ànth Phật, vậy chừng onà các gàiN ổin ôv minh trở lại làm chú ng sanh nữa? Đo ạnnà yiốn g ưgnh trong kinhLănêm, Nghi khiNgàúPhLâu NaDiĐa La NiTử hỏi ậtPh:“chtâm ơn ốn v đãnhtịn a htạisao ạtth sanhrasơàđại hn địavàcácchúsang nh?” 2.hậtkhP enNgàiKimCangTạngBồátT Khđó i đứcThếTônkhenàKiNig mTCaạnng Bồ g távàdạyrằng: - ày N Thiệnnam, quý lắm! ngÔ vìcácvịBồ táthiện tại và hún c g sanhđờisauthưa hỏiNhưai L nhữngđạolýdiệuhuyền. ay N ta vìácc ông nói giáo pháp Đại thừa, ghn ĩa lý rốt ráo và ao c thượng, khiếnho c cácvịBồtát tuọchtrong mười phương, vàấtt cả chúng sanh đời sau, đềuđoạntrừ hết các điều nghi gờ,n đặgn tín âm t chắc hắnc . Vậy các gôn nên hăm c hú c nghe lời ta chỉ dạy. Khi đó Ngài Kim CangTạngBồ táà vĐạichúgn đều vui mừg,n kính cẩn ânv ge nh lời ậtchPh ỉáo. ig LƯỢCIẢG Kim Cang là chất gọcn quý, cứng rắng ứt nh trogn loại ọngc. óN đã cứng mà lại bén (sắc),ayh phoáạih cácật,v màcácậtkh v ônph g oáạih đượcó.n Đo ạn àny Ngài Kim Cang Tạng Bồ Tát đứng lên ưath ỏih ữnnh g chỗ khó khăn, là êuti biểuphảidùnKig mcatríng mớiphổi átrừn ữnnh gmêlầm(ôv mi)sâunh sắc. Ki gàiN mTCaạnng Bồ g tcũn á làg mộtị v Thượnủ thg àBồ gntroh tá. 3.hậtdạy P :gườ N ógộimên ,gộN ấythànmêh ày -N Thiện am! n tTẤ ả c ácc pháp, có ủyth chung, sanh diệt, tiềnậhu, hữu vô ,ào n tụ ánt ,khởidừng,xoayvần, qua lại,ácc mónủth xả, mỗiniệmnốiluôn.Những loạikể trên đều là luân ồi h ả.c gười N chưa ra khiỏ luân ồi h mà ghn ĩ bàn đến Viên Giác, thì tánh “viên giác” đó ũn c g trở àn th h luân ồi h ị (v xuất luân hồi nhi bện Viên c, ági b ĩ Viên Giác tánh ức đồng lưu chuyển) ếu N người ra khỏi luân hồi ết (h mê vọng rồi) thì không cònấy th cóácc việchưvọgn ấynữa. LƯỢCIẢG Đạiý đoạnànyPhậtóin :Người cònở ongtrònv gmê“ ”màóin ệc vi “ộ”ng ìth cái “nộ’ a cũntàh“mêng ”.Dùngtâmchúnsag ĩnhg b ànđếncảnới gih tP,hậ thìcảnới hgi Phậtcũng ànth chúng sa. nh Dùng tâm luân hồi mà ghĩn bàn đếntánh ViênGiác, thì táhnê“iv ác”g cũntrởg ànhluân t hồi. ật Phb ảo ài NgKim CangTạngBồ t: á Nếu ông đứngtro n vòng hư,vọng tương đối, có ánth có phm,à có chúngsa,nh có Phật.v v .. mà luậnđếncảnhới gi tuyệtđối, b ấttư nghịcủa chưtPhì ậ khôntể gh được.Bởitế h ênười g muốnểu hi chỗcaosiêu củađạoì ậtPh cần phảitu,chớkhônthể g óin suôngmàểu hi được. 4.dùn ậtPh gdụthí đểgiảighícthn ĩartên ày -N Thiện am!n Thí như: vì on c mắt nháy mà hấy t nước dợn sóng; vì mắt xem khngô kịpmàấy th àn th hvònglửa;hnơnmâybaymàấy th mặtrăngạy; ch vìthuyềnđi màthấybờtrô i. Trong lúccácvậtđâyđộng,hưn mắtnháy,mâybay,thuyềnchạyv.v.. mà các vậ t yên tịnh kia hưn nước đứng, lửa đốm, trăng dừng, ònc thấy c huyển động ay, th huống hic ông dùng âm t ấu c nhiễm sanh tử luân ồi h mà quan sát án t h Viên giác an th h tịnhủa c Như Lai, ì th tánh Viên giácày n làmsao hẳnc g cấu nhiễm.Thếnênông mớisanra h bađiềughn ivấntrên. LƯỢCIẢG Trong đoạnàn y, Pật h dùng ữnnh g ệc vi tầm thường tron đời làm thí dụ, hưn mắt hány, mayba y, thuyền đi .v v .. mà ấy th ước n dợn, ngtră ba y, bờ chạy v..v... để chỉ rõ:ì v dùng tâm cấu ễm hi n mê ọngvcủa chúgnsanh mà quansát nghĩợi ng đếncảnhới gi của ật,Ph nêcảnh ậtrởPh tànươh đối ng mêg. ọ nv Vì àngi Kim Cang Tạng Bồ tá dùng tâm phân bệt i đối đãi có khôn,g sanh diệt, ánth phàmv.v... ên thấycó chúng sanhchưa thà nậP v có ậtPh đã . ànth Bởiế th nêNGài sanh ra b điều ghinờ . trên ếu N àigNập nh được tánh Viênágic atnh ịnh rồi ì th ữnh n g tướng tốt đối đãiưnh átnh phàm nhiễm tịn,h sanh tử à v ết Ni ,bàn chúng sanh à v ậtPh đều không còn. Lúc bấyờ i g NGài không còn ingh ờ hưn trê n ữa. Vì ậ vyên đoạn sau ật Ph quở:“..ữnnh glờiônưagth ỏih đó,chẳngcóđúđắn ng ...” **** 5. hậtP dạy: các Pháp hư huyễn, không óc thậ sahn àv ậth dệti ày -N Thiệnam! n Thí nhưgười n bịnhlòa mắt, trôgn oi n hưkhôgn vọgn hấy t óc ácc hoa đốm lăng xăng. Đến khi bịnh lòa nhặm hết rồi, hì t hoa đốm kia tự diệt. Lúc bấy giờ, người ấy khgôn nên hỏi: “Cái bịnh lòa ặnhm này đã diệt rồi, vậy hừn c g nào sanh trởlạinữa?”ại -T saothế?–Vìái c lòaặnhmón vọgn uyễ h nkhôngóc ậthểvậy. Và, cũng không nên hỏi: “Những ỗch oa đốm diệt ở nơi hư khôgn kia, vậ y chừng nào hoa đốm ấy sanh trở lại nữa?” - Tại sao hế? t – Vì trong hư khôgn vốn không óc hoađốm,o ch nênón khgôn óc sanhrahoa đốmhaydiệthoađốmvậy. Sanhtử và niết bànđối với tánh Viên giác, cũng dồng nhưoa h đốm sanh diệt trong hưkhg. ôn án T hViênGiácvẫnhiệmmầuviênmãn,yênlặngchiếusoi, lìaái c ặnmh vô minhvàản c giới h hoađốm. ày N Thiện nam! Nên biết hư khgôn kia ònc khôgn phải ạm t có và ạm t khg,ôn huống chi ánt h Viên iác G ủac Như ai L là bản tánh của hư khg, nô ón bình đẳng ùy t thuậác nc duyên,màlạitạmóc vàtạmkhônghaysao. LƯỢCIẢG Đạiý đoạn nàyóin : Vô minhà vcác vọng cảnh, đều ưh uyễn h khôngt,hậ cũngưnh o ah đốmàmắt v hặm. n Vìhoađốmới v ặm, nh đều khônph g ảiật h,v choênó khônậtgcó h sanhà v diêt. Bởiế, th khi ết h hặmn rồi, không ênỏih : “chừng ào ặm nh trở lại nữa?” Ha y hoađốmđãdiệtrồi,cũnkh g ônnêghỏi:ừàong“Cóh sanhtrởlạiữan ?” Ho a đốm và bịnh nặm, mặctìnhón ọgnvsanh gvọdiệt, mà hư hông lú cào ncũngẫnv anth ịnhà v yên lặn. g Cũng ưnh Vô minh và ọngcảnh, mặc tìnhọngv khởi àv ọng diệt, mànVihtá ênácgi ẫnv thanịnêvmãn inh àxa v lìacácôv micùn nh gVọcản ng . h nhTá hư không b ình đẳng tùy thuận các đồ ật,v mà ện ih ra có tướng Vuông và Tròn. Cũnưgnh nhtViá ênGiácb ìnđẳn h ,g tùyuậth ncácduyênmàện hi ratấtcảáp. Ph Hư khôn,g không phải hơn lúc oah đốm diệt mà nó tạm có, cũng không phải ơnh lúc hoa đốm sahn am2 ón tạm khôn; g b ởi tánh ư không ườn th g có và bình đẳn,g tùyo ah đốm mặctìnsah ndi h ệt,hưnn ưhg khôngvẫnkhôntaygh đổi. ũnC tế, gh táhnViêácgin athnịnhcủaưNh La,i ườn th gcònbìnhđẳntgùy và uậth cán c áp. Ph Không phải nhơ lú c Vô minh diệt mà nó tạm có, hay Vô minh sanh mà ón tạm khôn,g nóùy t uậth tất n cả,khôngcó chướnạign . ****** 6. thậP dùng íth dụ, để chỉ rõ khi thành ậtP rồi, không rởt lạilàmchúngsahn ày -N Thiệnnam! Thínhưchấtkimkhoáng, sau khi đượcnấu lọc, bỏ hết quặgn rồi, thì chỉ còn vàng y. Chất vàng này khôgn phải do nấu lọ c mới sanh, vì nó có sẵn từ trướckia rồi, vàkhiđãàn th h vàng y, ũnc g không baogiờtrở lạiàn th hquặgn nữa, dầu trảiquabaonhiêuăm, n nóũn c gkhôgn hưoại. h TánhViênGiácthanịnht hcủaNhưLaicũnghế. t LƯỢCIẢG ật Ph dùng vàn để íth dụ nhtáViên Gic, á dùng khaỏng dụ chúng sa. nh Khi àngv còn ở trog nkh,oáng cũngưnh Pậtáhn(Viêngiác) ởtrogcán ivỏ chúngsa. nh Vì ynơiậtPhá sẵcó, n óitêậnPh :“chúsang nđã h t”. nhPậà Khi chất kim khoáng được đem ra nấu luyện, lọc ỏb ết h quặng chỉ còn ànvg y, thì vàng nàykhôngcòntrởlạilàmkhữaoáng . Cũngưnh chúng sa,nh sau khitrảiquaời th agitnu luyện, ạng lọc hết ôv mi,nh phềnião, tánh Viên ácgi ện hi ra, được nhàtPậ rồi; lú c bấyờ gi không còn khởi vô minh phềni ão trởlạilàmchúsang ữanh . ầu D chưa được nấu luyện, lọc bỏ quặng ra, lúc ấy chất ànvg ẫnv sẵn có. Đến kh ấu n luyện, lọc bỏ ết h quặng tành vg y rồi, không phải lú c b ấy ờ gi vàng mới có. Tánh Viên cági cũngế, th khi làm chú ngsa,nh ón ẫnv sẵn có,ênói:ch“ úngsanhđãnhàtậ”. P Trải quathờiagintuluyệntrừết h Vô minhphềnão i ,tánhViênGicá ện hi ra, khôngphảilú cbấy ờgi nó mớisa. nh KHi tánh Viên Gicá đã hoàn t ện ih rồi, ì th ôv minhphềnião không còn sanh trở lại nữa,nêói:tPhTàậr“nồi,khôngcòntrởlạilàmchsaúng ”. nh **** 7.TánVih Giên ácphấtit cảtướng ày -N THiện nam! Tánh Viên giác mầu iệm nh ủa c Như Lai vốn khgnô có Bồ đề, và Niếtbàn,khôgn óc àn th ậhtPvàẳnch gàn th hậP, t cũngkhngô óc luânhồi và philuân hồi. LƯỢCIẢG Đứnềph gv ươdi ng ệntươnđối g mànói:Vìcóphinềãoêncó Bồđề,có sanhtửnêcó ết Ni bn,à cóluânồih nêmớicóải gi toá,h có chnsagú mới nh cóật. Ph Song đứng ềv phương diện lý nhtá uyệt đối, tức là tâm Viên Giác mầu ệm nhi của ưnh Lai mà nói, ì th phềin ão n đã khôn,g nê Bồ đề chẳng có, sanh tử đã khôn,g nê ết Ni bà n chẳncó, g chođếnchúngsađã nh khôn,g êậtPhncũnchg ẳncó. g Đến cảnh iới g này, thì nói năg không ,trú n suy ghĩn cũng chẳng hằm. n Hàhn ả gi phải tựchứnp. hậng ****** 8.TánVih Giên áckhôngthểghn ĩbàn ày -N Thiênnam!Rấtdỗi nhưảnc hgiớiNiếtbànân ht tâmđoạndiệtcủaThinhVăn (1) T thừa kia, òn iểu c khngô thể dùng tâm phân biệt mà ân th hứnc g được, huống chi cảnh giới Viêngiácthanh tịnh của NhưLai mà lạidùngâm t suy nghĩ so đo của ún ch g sanh,làmsaopnhậ được. Cũngnhưgười n dùnglửađomđốm,đểđốtúi n Tudi, làmsaođốtđược.gười N dùng tâm luân hồi, sanh vọgn ấpch luân ồi, h mà muốn vào biển iết N bàn tịch tịnh của Như Laithìkhôgn thểđược. Thếnênta dạy:ất T ả c ácc vịBồ átt vàhún c g sanhđờisau,trướcphải đoạn hếtănc bảnsanhtửluânồih từvôthỉ. LƯỢCIẢG Cảnhớigi Niết bàncủa Thin Vănlà cảnhới gi Tiểu ừath(rầm khôngúth ịch khôi thân diệt trí) mà cònkhôngthểĩngh ợi ng được,uốn h gchicảnhới gi củatậPhcao siuê tộtbực, mà lại dùng cái ọgnv tâm sanh tử luân ồih của phmà phu àv trí của ểu Ti ừathđể suynghĩ phân biệt cảnh ới gi Viên ácgi của Như La,i tì h quyết không thể ểu hi được dĩ ( luân ồih tâm, sanh luânhồikiến,ập nh ưưNh Lađại i tịchdiệthải,chungbấtăchng í)cũnưgnh ười ng dùnglửa củaconđomđốmđểđốtúTuin thì Di khônthểg được. Bởiế th êntPhậdạy:trước “ phảiđoạnhếtcănbảnsanhtử luânhồitừ vôỉ”th , tứclàdiệt vọng tâm phân biệt. Cũng hưn trog n kinh Lăng êm, Nhi tậPh dạyrà nh õ ai hmón căn bản là: 1.Phảiđo ạncănbảncủasatửnh luânồih làọnvtâm g 2.Phải ytrụnơicănbản LƯỢCIẢG Hóaânth củađứcDiLặc: Kinhchép “bồ tádĩlợisanh bviổn”hoài:Bồ tálấyệc vi cứu độlàmlợiíchchochsaúng hnlàmbổnphcủa nậ mìn. h ện hgàiN raiềunh ânth đểlẫnlộnới v từng lớp ười ng đặng óah độ chgú n sa. nh Trong các hóa ânth của ,Ngài các Phật tử ở uTà cùnởg Việtman ểu hi iềunh àthờ v ềunhi ơhết n làthânàNiBố g đạiHòathượn. g àNihgện ânth làm một vị Hóa ượn th g tại đất Minh Châu uyện h Pụnh g Hóa b ên Tàu. ài Ng thường quảy cái đãy b ằng vải đi khắp chợ búa xóm là,ng ai cho ật v chi Ngài đều ỏb ết h oàv đãy mađi ng .àtiụNg phọ cáctrẻconlại,rồiphânphátcho chúbángkẹo h ,ản ig dạy g tPậph h áp, tròchuyệnrấtuiv thú,àđi êiNgn đếnđâuthìcácemụt ọp h đônđảo g đếnđó. àgiNtườn h g iảngkinh chongườièo,ngh làm nhiều điều mầu ệm hin lạ thườn.g Lú cbấy ờ gi êthin ạ không ai ểuh đặng NGài là ười ng ưnh tế h ào n cả, chỉ cùng aunh kêu là vị Bố ĐạiHòaThượn(ông òa gh ượn th mag đãy ng bằngvải. ) ĐếnđờiLươgênệu ih TrịnhMinh mnă thứb,a ngbátha,àióm nhNg chúnglạitạichùa NhạcLâm, rồiàiồi nNg angyẳn th gnói bàikệ: DiLặơnch DiặcL óa H ân th iên th báchức Thờiờith thịthờiơnnh Thờinhơngiaibấtứcth i(D Lặc thậ là Di Lặc, ếnbi óah mtră àngứcânth , ườnth gện hi trongđời, màười ng đời chẳng ai ết b ). Nóixong kệ rồi, Nàig an hiê n ập h diệt. Kẻ tăng ười tục đều cùng aunh đếnlễbáicúgdườn n àdựn gv gtượnờ Ngàith tạiđiệnởphíađônchg ùaạc Nh Lâmu. bêTàn Vì căn cứ eo th ứng ânth à ny, ên trogcác chùa ở Tàu ayh Việt Nam ườn th g ờ th tượng àiNg Bố Đại Hòaượn Th g với vẻ mặt ềhin từ ânh hoan, miệng cười vui vẻ, tượngtrưng cho đứconahỷ. ười Ng b éo bụngto , haycầm cáiđãy. chungquanhcó sáu em béđangleo otrè lên mình ,Ngài là tượng trưng cho lục tặc (sáu ặc) gi khi đã bị Ngài hn phục. Đây là óah ânth trogămn óaànhg thâncủađứcLặc Di Bồát. Tươgn lai của đức Di Lặc: Hiệnanyđức iD Lặc là một vị Bổ xứ Bồ táđang ở nội ện vi cung trời Đâu suất, đợi đến khi thế ới gi nà y hết kiếp ảm gi tứ h 9 rổi, đến kiếp tăng hứ 10, troglú n cơnhloạihưởngọthđượcrênmtá vạntuổi, lúcb ấyờ gi Ngàimớiáginsanhxuống cõià ny,tràongcủa h mộtvịBàlamôntênlàTuPhạmMa,ânth mẫu củaàtênPhạm iNg Ma Bạt Đề. Khi sanh ra àNig có uiềnh tướng tốt, đức hạnh ẹnv ton,à thông mihn quán chú. ng LớnlênNGàixuấtiatug đến hàn núiKêTú cđểậnhlãnhybtácủaĐứctPThậíchCa,do àiMaNg Ha Caếp Di trao lại, rồisau Ngàiđếnngồidướiốc g câyLongHo adùngKim Cang trírừsạch t tế vi vômi,nh chứngđạoôv ượn th Bồ g đề. gàiN uyết th pháp tại ản gi g đường Hoa Lâm dưới cây Long Ho. a Hội ứth nhất độ được chínhmươisáu ứcgười n thànALaHán,hộiứ th ađộ ih chínmươibốnứcười ng àAtnh La Há,n hộitứ h ba độchínhmươaiức h ười ng àtnhALaHá. n Htếênọ iglà“LongHo atm bội”.thuyết àigN php á đếnsáuvạnm, ăn óah độôv sốchúngsa. nh * 2.hậkh Pt enNgàiDiLặcBồTát Khấy i đứcTế h TônkhenàDNigLặcBồdạy távà rằn: g ày -N Thiệnnam,quýlắm!gÔn vìác c vịBồát t hiệnại t vàchúng sanh đờisau,thưa hỏi Như Lai những ghn ĩa lý ao c siêu huyền diệu, khiến o ch ácc vị Bồ át t đều được on c mắt trí huệan th hkhiết và ấtt ả c hún c g sanhđời sau đoạn tuyệt được sanhtử luân ồi, h (1) (2) tâm gộ n thậ ướng và chứng được Vô sanh nẫ . Cácôgn nênăm ch chú ghn , e a t sẽvìác c ôngchỉdạy. KhiấyNgàiDiLặcBồátt và Đạihún c g đềuvui mừng kínhẩnc ,vâng nghelờihậtP khaihị. t LƯỢCIẢG Đo ạnànyPhật khenNgàiDLặc Bồtá: Nhở lờiônghỏi,đểPhậtchỉáo,gi ênkhiếncác vị Bồ tá ện hi tại, mắt trí uệ h được ság ntỏ à v chúng sanh đời sau cũng nhờ câu ỏih nàymà vĩniễnhv rakhỏi luânồih . _________ ht)ậướn T(1 g:ướn T gchơnthậ,khônhgưn,ọg v khônị gb thờinthiayg đổi, khônniagchuyểnđổi,suốt xưathấuay, n nóẫnv thườnnhư; g cũngmộtiệt b danhcủa“VinGiê c”á . (2)Vôsanhẫn: Chữ“Nhẫn”lànahẫn, antrụhaylà chứn. g Chữô“ v sanh”làkhônsag nh.ĩahgN là:na trụ chỗã Ng háàp P v khôncòn g sanhkhởi,tứclàtrụna “chntâm” ơ ******** 3.Phdạy ật :ÁivàDụclàgốcễr của satửnh luồi ânh ày -N Thiện Nam! Tất ả c chúng sanh từ vô thỉ đến giờ, đều do món “ânái và tham dục” o ch nên mới bị sanh tử luân hồi. ất T ả c chúngs anhtrong thếgiới óm t lại óc bốn loài: 1.Loàisantrứn h g 2.Loài sanon ch 3.Loàisanỗẩm hc ướt 4.Loàihóasanh Các loại chúng sanh này, đều do “dâm dục” mà ạo t thành ánt h mạng của nó (nhứt thếchúngsangiai h dĩdâmdụcnhihánc án ht mạn h g). Bởithế, nênácc ôgn phảibiết: gốcrễ của sanhtửluânồi h là“Ái” và “Dục” vậy.Vì có“dục” ho c nên mớisanhra ái luyến, do“luyến ái” nênmớisanh tửtửsan, h ối n luô n khngô dứt. LƯỢCIẢG Đo ạn nà ytPậh chỉ angy gốc rể của sahn tử luân ồih là “ân ái và tham dục”. ínCh h nư ânth mạncủa g cácchgsú n anhđây,cũnđề g udodâmdụctạo. nhtà Bởi ânth mạng đã do ái dục sanh, tânnêh m ạng còn ì th ái dục còn, ái dục còn ì th ânth mạncòn g . Trong kinh tậP danh chép: “Có ái dục ì th sa,nh iá dục hết ì th diệt; cho ết bi ốc g rễ của satửnh làamth á(hữui itắc á sa,nh ántắc iậ diệt,cốrisat nhtử,amth bổn áiv ). Trong kinh ết Ni bàn cũng nói: “ơnh ái sanh ưu, hơn ưu sanhb ố, ược nh lytamh á,i hà ưu àbố” h .ĩaNgh là:Vìmtha áinêmớisanhlo ,ơnhlo mớisansợ, h nếu uời ng lìađượcái dụcồir ,thìcólogìàsợ v gì? Bốnlòai: 1.Noãnsanh:loisaà ntrứn h g,nhưloichà m, i cáv.v.. 2.saThai nh:loisaà conh ,n hưn lonười gài vúàth..v... 3.Thấpsah: n losaài hchn ỗ ẩmướt,hưn lănquă g ,ng trùnvi .v vg ... 4. Hóa sah: n ưnh loài ộn nh g óah làm bướm, o ặc h ưnh loài địa ục, ng ạng quỷ àv chư v.v Thiên ... **** ày -N Thiệnam! n Nhơn ái luyến nên sanh ra “dục”, do dụcnên mớióc ânth mạng. Bởi thế, nên truy ầm t đến cội gốc của ói, n htihún c g sanh ái luyến ân th mạng tức là ái luyến“Dục”.Áiluyếndụclà“nơnh ”,màái luyếnthânmạnglà“quả”. LUỢCIẢG gàiTôn N Mậtóin :“Do cảnhdụctrầnbngoàiêó urêt ẹogh , làm chotâm sahnái luyến; do tấm iá luyến, cho nê mới sahnra thmdục. Vì tamh dụcêntạo iệp, ghn do tạo hiệp ng mới nê ọtquả. h tihọquảkhổồir trởlạitạoghiệp n ữan .Vìế th nêsanhtửkhôncùn g ”. g ******** 4.Phtrảậ lờicâỏiuh :“Cómấyloạic húngsanhluânhồi?” ày -N Thiệnnam!Cảnhồngtrầnóc lắmđiềuxuôingược,nếungườikhigặpghn ịch cảnh, sanh âm t giận gh, té ạo t ra cácghn iệp dữ, thì đọa vào Địa ngục, Ngạc quỷvà súc sanh. ếu N người biết àm nh ảnc hdục, ưa ạo t ghn iệp lành,ánch chêácghn iệp, thì lạisanh vềcõigười n vàõi c trờiDụcgiới. Còn hữnn g gười n nhàm hêc ản c h trần lao, ô nhiễm ở cõi Dục, ham t ái cảnh Túu thiềnvàátB địnhcủaai h õi c trên, nhưthếcũngcòntưdưỡgn gốcam th ái,o ch nênsanh vềhaiõi c hữuvilà“trờiSắcgiới” và“Vô sắcgiới”. Các loạichúng sanh trênđây, đềucòn trong vòng sanh tử luânồi, h vì còn ácc am th ái, nênhẳn c g àn th h Tánhđạo. Thến nên,chúng sanhào n muốnoát th lysanh tửluân hồi,thìtrướcphảiđoạntrừácc am th dụcvàâm t áiluyến. LƯỢCIẢG Đo ạntrêenlàDNgàiLặcBồỏitáh :“Có mấyloạichúngsanhluânồih ?”.Đếnđoạnà n y ậtrả Ph lờicób aloạichsnúng aluân h hồi: 1.nghÁc iệp: ưNh Địagục, n Ngạquỷvàsúcsah(ngiệp ácbựcthượntghìđọàoađịa v ục, ng ệp ghi n cá b ựctrunì gth đọalàmạNg quỷ,ệp nghi ácbựchạthìđọalàmsúcsa.nh) 2. Thiện ghn iệp: - Đây là nói ềv ữu h lậu iện th . ư: Nh Tiên,h ơ Nhn và Thần A Tu La ệp (Nghi lànhb ựcượn th gì th sanh lên 6 cõi Trờiềv Dụciới g , ệp nghi lànhb ực trungì th sanh cõi về ười Ng ,ệp nghi làbực nh ạh thìsanhlàmần th ATuLa) 3. ất B động nghiệp iền(Th địn) h – ưNh cõi rời T Tứ ênThi à v Tứ khôn. g Do ut ềinth định mà đượcsahn vềb ốn cõiThiềnở Sắcới gi (1. Ly, sanh ỷ lạc địa; 2. Định, sanh ỷ lạc địa; 3. Lyh ỷ, diệu lạcđịa;4. Xảệm, ni anth ịnh địa). VàbốncõiHôn,g ởcõiTrời Vô sắc (1. Không vôxứtện hi ; 2. Thứcvôbênxứ i êtn; hi 3. Vô sởữu h xứ; êthin 4.iPtưởn h gphiphi tưởnxứ g )êtnhi Ba lo ại chúng sahn này (ác ệp, nghi iện th iệp ghn à v bất động ệp) nghi tuy có cao ấy, th saènghkhácau, nh ưnnh cũn g gđều cònàdục, áiv chẳngquathôhaytếđóôi th .Áidụccòn tứclàphềnão i hữu lậucòn;vìphềão in hữu lậucònêph n ảicònsatửnh luânhồi. Tóm lại, vìchú ngsanhtrogbacõi(Dụcới gi , Sắcới gi và Vô sắcới gi ) cònáiễm nh ên đều cònluânồi h cả. Kếtútch đoạnàny,Phậtdạymộtcâu: ....T “ hếênchúngsah,n muốnrakhỏisanhtử luânồih ,ì th truơócết h phảiđo ạntrừ ânái vàthamdục” Thị ( cố chú ng sa,nh dụcotáh sanh tử, miễnchư luânồih , tiên đo ạnamth dục, cậprừkh tái át). ậtdạy Ph Páp h ut kh ra ỏisahtửn luânhồi,ỏnv vẹnchỉcómộtcâuôith : “Phảiđoạnânáivàam ht dục” Rất ản gi dị và rõ ràngôv cùng. ậtTh là “khuôn vàngước th gọc”n , đáng làm quycũ cho muônđờiHà! ả nghi chỉực th àhđú n ưnhg lờiPhậtdạyđây,đólàTu,Tulàđóồir . Cũnưnhg trongkinhLăêmNghin Pậtdạy h rằng: “ ...Dâmâm T bấttrừ, Trầnbấtkhảxuất...” hĩagN là: Tâm ghĩn ợi ng đến ệc vi tham dục, ếu n không dứt trừ, ì th cảnh ồng tần r à ny khônết b ig ờ baogi rakhỏi. 5.Bồátt ệhintâ,khôngphảidái o dụcmàdolòngđạibivànguyệnlực ày -N Thiệnnam!CácvịBồtáthóa hiệnthânhìnhởtrong thếgian,khgôn phải vìái dụcnhiễmô nhưchúng sanh, mà gốc do lòng Từbi và đại guyện n ứu c thế, nên đã hiện ra hânt amdụcht đểvào sanhtử óa h độ chúng sanh,khiếno ch chúng sanhxả bỏ ácc ái dục. LƯỢCIẢG Vì sợ có ười gn ểu hi lầm: Bồ tá củng có phụ mẫu, êth ử, .v v ... tấthien n phải có ái dục, ễm nhi ô vàcũngthậsanhtửnhưchú ngsa,nh ênđoạnà nytPhậải gi tíchh :Bồtádo lòngtừ àđại biv uyện ng cứuthế,êện nhi rânath amth dục,đểvàosatử, nh đặnhóag độchsaúng ,nh chớkhônph g ảiậthcómtha dụcsavà htử. n 6.Phdạy ật :Cónămc hủngán t h ày -N Thiện Nam! Nếu ấtt cả chúng sanh đời sau, bỏ được ácc am ht dục, trừ âm t thương ghét, dứt hẳn sanh tử luân ồi, h ơi n âm t được thanh tịn, h ầu c nhập ản c h giới ViêngiáccủahưN ai L thìsẽđượcgộ n ậnhp. ày -N Thiện am! n ấtT cả chúng sanh gốc từ vô minh am th dục, nên sanh ra ăm n món án t h saikhác. ămN món án t hnày là ănc cứ tho e việc đoạn trừ ai h hưón c g óc ạn c vàsâumàphânđịn.h Thếnàolàhaichướng? 1.Lý chướn: g làmchướngạin chánhtrikiến 2. Sự chướng:làm ếp ti ối n các sanhtử. Nếu đốivới haimónchướnàgnymá hoàtn chưađoạnì th là gọi chsaúng nh LƯỢCIẢG Đo ạn trên NGài D Lặc Bồ tá ỏih : “Có mấy hạng ười n tu eo th đạo Bồ đề của tậ?”Ph . Đếnđoạnà nyPậtrả h lờicóămn hạng.Sogămn ạnh gà nylàcăncứeoth ệc vi đo ạntrừai h chướncó g cạnàsâu v củagiả hàn màphânđịn. h Lý chướn: g ướn Ch gề vLý, cũngtên là “Sở tri chướng”, do chấp áp Ph mà sa. nh Vì chấp pháp nê làm cho chướng gạin Chơ“n ưnh lý ”tánh không ện hi b ày; ì v thế, nê óin “Lý chươlà ng chướnạign chki ánhtri ếncủaật”Ph Sự chướn: g Chướng ề v sự, cũng gọi là “phềin ão chướn,g do chấp ã Ng sanh. Do các phềni não ên tạo ra các iệp ngh ì v tạo ghiệp n nmới ê tọh luân ồih . Vì thế Phật óin : “Sự chướnlà g mtiếpối n sitnhửluânhồi.” Bởichấp gã n ên khởira các phềinão làm chướngạin Bồ đề. Bởi chấp ã ng ên sanh ra Sở tri chướn,g làm phát âm tu hàn, đối ới v aih món chướng à ny chưa đoạn được món onà,chonchê ỉkêu làch“ saúng màh”n khônlig ệtmăgnovàtr chủn. gtánh ********* ày -N Thiệnnam!Thếnào làăm n chủngánt ?h 1.Thinhvănchủngánt h 2.Duyêngiácchủngánt h 3.ồB át t ủnch gtánh 4.Bấtđịnhủnc gtánh 5.goại N đạohcủngánt h 1.hTinhVănvà 2.Duyêngiácchủngánt h ếu N chúng sanhào n đoạntuyệt am th dục, trừđược sự hướn c g(ngã hấp) c nhưng lý chướng (pháp hấp) c hưac đoạn, thì hỉc chứng đặgn quả Thinh văn và Duyên giác chớ chưađượcantrụản c giới h Bồtát. ỢC LƯ GIẢ Đo ạn à ny nói về chủng tánh T nhi văn và uyê D n ác, gi chung ọ ig là “nhị athừ chủng ”. tánh Đành rằng aih quả vị này đồng bỏ ẳn h lòng tham dục, đồng phá được ãng chấp, trừ sự chướn,g đồngđoạn được sanh tử à v cũngđồngchưa trừ đượ clý chướng(pháp chấp) ưnnh g pháptucủbênkh aih ácu. han -Một b ên tu pháp Tứ đế đoạn được sự chướng (ã ng chấp) ì th gọi là tnh“i ănv chủng ”tánh -Một bnê tu pháp p “Thậ hị n ơnh duyên đo ạn được sự chướng (ã ng chấp) ì th gọi là “Duyêcnági chủnh”gtán Tgàôn iN Mậải tgi rằng:“Biếtđượckhổsatử, nh dứttrừâmleochuyền,thìgọilàtrừ“sự chướn”,g thậ ra chưa có ểth trừ được ba món Tế” (b a món Tế, xem trong quyển Đại ừath Khởitluậ in ). n 3.ồB átt Chủngtánh ày -N Thiện nam! Nếu ácc chúng sanh đời sau, muốn vào biển Đại Viên giác ủa c NhưLai,thìtrướcphảiphátnguyện, siêngnăngđoạntrừhaimónchướng.Đếnkhihai mónhướn c gđãnpé phục,ì th gộ n vàoản c giới h Bồát t . ếu N như khi món hướn c g (ngã ấp, ch pháp hấp) c đã aòn h oàn t diệt, thì vào được cảngióoi h ViênGiácmầunhiệmcủaNhưai, L viênmãnquảBồđềvàđạtNiếtbàn. ỢC LƯ GIẢ Đo ạnànynóiềbồv chtá ủn. tnhág Có chalà i mhathời i kỳ: 1.Thờikychhai ướngmớinépphục. 2.Thờikỳđoạntuyệtchhai ướng ười “Ng không ặp tai ạnn , ì th chẳng biết hồi tâm hướng ện thi . ” ơ(Nhn vô vạn ọ,ah bất hồi đầu).Ha yưnh NgàiThệnĐồn Tài Tửg điamth họcới v BàTuMậtNữ.v v .. Bồ tá có khi thị ện hi lân la ở chung cùng ới v chúgn sanh và đồng làm các nghề ệp i ưnh chúnsag (ư nh àiNgLụcTổkhởi chunớigv bọnthợsăv.v n ...đểlầnồih dẫndắtchúng satrởnh Đạo ềChán v ). Tómlại,cá cBồp táhận thếđộ sa,nh đềudo tâmđạib ilàmchủđộn,g lấyĐạiuyện ng làm 9.Phóậibài tn kệ,ómtlạicácnghĩaêtrn Khđó i Đứcế Th Tôn,muốntómlạicácnghĩa,trên óiên bàikệrằng: D igÔLặc!n nênbiết: Tấtả c ácc chúngsanh Đềudoam ht dụcvậ y, Nênđoạvàosanhtử Chẳngđặngđạigiảioát th . Nếungườiđoạnthươngght, é Cùngvớiam, th sân, si. Khgôn ầnc tugìkhác, Cũngđềuđượcàn th hật.P Cầuguyện n gặpMinhsư, Khaingộđượchơnc hánc h, Yo the nguyệnBồátt , Trừtuyệthaimónhướn c g, Đượcvào đạiNiếtbàn CácồB átt mườiphương, ĐềubởilòngĐạibi, hát P nguyệnvàosantử, h Tùyloạiđộhún c gsanh. Ngườituàn h hiệntại Vàún ch g sanhđờisau, hải P đoạntrừáihoặc, Mớiđặgn vào ViênGiác LƯỢCIẢG Bài kệà nytPhậọàNiDg Lặcb ồtámàdạy,đạiý nhưvầy:Tấtcả chúngsanhvìtham dục,bnêịsantửh luânồih ,khôngđượciải g otáh.Nếugưòo n đoi ạntuyệtđượcam, th sân,si v.v.. thì được ànthquả ật. Ph Thếên gười tu hàn phải cầu Minh sư khai ộ, ng ồir yteo h hạnuyện nhg củaBồtmàá đoạnchaitrừh ướnàgcầuv chứnquả g ết Ni bàncủat. Phậ cCá vị Bồ tá ở mườiphươgnđềudo lòngĐạib ianth ịnh làm chủ độngvà chí uyện ng lợitúhacđẩy, ênkhôngnỡ yêởn chỗatịn nh htuải gi thoámột mìn,h thíchtúơhcản ni h tịch tịnh lo phầních kỷ hưn hàng Tểu i ừa; th mà Bồ tá ệ h uyện ng ập nh ế th độ sa,nh lẫn lộn vớitrầnlao đểùyt duyêhóan độ.Khônsợ g ôiễm,nh chẳnkể g ianglao, khônkh gtừ óọc. nh hưN NgàiĐịaTạnBồ g guyện tná rằng: “Chúngsanhđộnậpht ươngchứngồB đề Địagục n vịkhôngthệbấtàn th ật”hP TổANancũnthệ g rằng: “...gũ N trượcácthếthệtiênậnph hưN nhứtchúngsanhvịàn th ậhtP ChungbấtưhtửthủNêoành ...” Bàithứsáu VI.CHƯƠNGTHANHTỊNHUỆ 1.gài N Tịnanh Bồ uHhệ átt hỏiậhtP 2.hậtkhP engài N ahTịn n hHuệBồátt 3.hậtdạy P :ogTnr ViênGiáckhôngcóBồtátàv chúngsanh 4.hàmP phut ùynánthuậ hVinGiê ác 5.Bồátt ởị v amhTiềntùyậtánhun hViêngiác 6.Bồátt lêTánnh hvịtùyuậnánth hViêngiác 7.Nhưaitùy L án ậhtun Vih êngiác 8.ómắtTt 9.ihậtbài nóP kệómlại t ácc nghĩaêntr CHƯƠGHAN NT HTỊNHỆU 1.Ngàiịn Than ệhHuBồát t hỏiPhật KhiấyNgàiTHahnTịnh HuệBồ táở troĐại ng únChgđứndậ g y, điquah nbữu ê của ậtbPhavòn,g rồichắpta ykíncẩn h ,đảnhlễdướichânàqùy tPhậv thẳngbạchrằng: BẠch Đức Đại Bi Thế ôTn, Ngài đã vì hún c g onc , khôn kho é rộng ói n những việc khngô thể nghĩ bàn. Những việc mà hún c g on c từ ồi h ào n đến giờ, hưa c từng ấy th và chưa từng ghn , e ôhmnay nhờ hậtPkhai thị khiến cho c húng on c được hiểu ngộ, ân th tâmkhoankhoáivuimừng,đặgn lợiíchrấtlớn. BạchđứcThếôn, T x ingài N vìácc vịbồátt vàấtt cảhún c g santron h g pháphộiày, n chỉ dạy thứ lớp tu chứng của hưN ai L như hế t nào để ho c chúng sanh iện ại t và đời sau, nhơn nghe lời hậtP dạy đây, mà được khai gộ, n lần lượt tùy thuận vào ánt h Viên Giáccủa đứcPhápVương(Pật). h gài N ThanhTịnuệ Hh thưathỉnhưn vậyba lần,kínhẩnc lạyhậtrồi P trởlui. LƯỢCIẢG Đạiý đoạnàny, NgàiThan ịnh HuệBồ tá hỏiậtP: h Tênrđườnglốitu à,nh từ địa vị phàmphuđếnquảvịPật,h phảitrảiquauêobhina địaị? v ứ Th lớput chứngsaikhcá tế h nào ? CẦuậtchPh ỉdạy,khến i cho chsaúng được nh liễuộ,ng lầnlượtập nh àohVivtán ênGiác. anhT ịnh Huệ là trí uệ h anht ịn,h tức là Bát hã n uệ. h Từ chương àyđến 6 chương sau làchú trọgềnvệc i ạh ủth cônph g u.gTronkhituànhbấtluậnờ gi phúàty, n cũngphải dùnBág tã nh tríđểlãnđạo h ;chnchoê ươnàgyThaNgàiịn n Huệ h đứnglêưa tnh ỏih ,là êuti ểu bi choBáã htn uệ h ậ vy. ********* 2.Phậkht enNgàiThaịn n hHuệ Bồtát Khđó i đứcThếTônkhenàThaNịn ing hHuệBồàdạy tá v rằng: ày -N Thiệnnam, quýlắm! ông vìcácbồ átt hiệnại t vàún ch g sanhđờisau,thưahỏi NhưLaivềthứ lớptuchứng saikhácnhưthếnào. Vậ yác c gôn nênhăm c chúnghe,a t sẽvìácc ôngchỉdạy Khđó i NgàiT hanịnhHuệBồàtáĐại v chú ngđềuohanỷvàkínhcẩnvânghe n lời ậtchPh ỉáo. ig *********** 3.Phậdạy t :TrongViêgin áckhôngcóBồtátvàchúngsanh ày -N Thiệnnam! Trong ánt h Viêngiácthanhịnt h,khôngấtt ả c pháp, màóc đủấtt cảpháp.óN tùythuậácnc duyênbiếnhiệnrađủtấtả, c màkhôngthủvàkhgôn hứnc g. Thí như on c mắt, thấy được ất t ả c vật, mà không tự ấyth mình. Nó vẫ n bình đẳng mà khngô tựấy ht mìnhbìnđẳn h g. ày N Thiện nam! Trong hật tướng (viên giác) khgôn óc Bồ át t và ún ch g sanh. ại T saoế? th ởi -B ồB átt vàhún c g sanđềuh là huyễnhóavậ y.Khiácc tướnghuyễnhóadiệt rồi,ìth khgôn óc ngườiăn n gchứng vàquảsởhứnc g. Chúng sanh vì cònmê muội điênđảo nên chưa diệt trừ đượcácc tướng huyễn hóa. Vìchúng sanh vọgn khởiôngc dụng, đểđốitrịcáctướng huyễnhóa,bởióc nhữngtướn g huyễnhóa đã diệtvàchưa diệt,nênchúng mớiấy th có thứlớptuchứngsaikhác.Nếu người đặng tùy thuậ n án t h Viên giác tịch diệt của Nhu lai rồi, thì khôgn còn ấy th có cảnhtịcdiệt h và ngườitịchdiệtnữa. LƯỢCIẢG Đạiý đoạn nàytPậhóin :Trogntáh Viênágic vốn khôngcó tất cả pháp, mà tùyduyên ện hi ra đủ tấtcả các pháp saikhác. Đoạnà nyốn gi gới v đo ạntrog nkinhLăgnêm. Nhi ậtPh íth dụ câyđờn, ongtrcâyđờnkhôngcó các biàảnha yvà dỡ ; songtùyduyênó ện hi ra đủ cáctiếnhagyvàdở. Trongtáh Viên Gicá không có ăngtủ, h sở ủ th àvăgnchứng sở chứn,g không Bồ tá và chúgn sanh. Vì chú ng sanh chưd iệt trừ được các tướng huyễn óah , ên vọg khởi công dụngđểdẹp trừ các tướng vọn uyễn h à ny. Vithế mà ấyth có chứngvà có đắc, bựclớp sai khác. Nếu tùythuận được tnhá Viên ácig tịch diệt của Như Lai rồi, ì th không c òn thấy có mộtphp á onàcả. Trongđoạn nà ycó cái ív dụ:ư“Nh co n mắt khôngtự thấy con mắt” – Cái ví dụ nàychỉ cho tánh bình đẳng vàô côngdụng của Viên Giác. hTán Viên Giác tùyduyênện hi ar các pháp mà không ủ, th không chứn. g ũnC g ưnh co n mắt b ình đẳng chếu i soi tất cả ật,v mà khônthấy g mìncó h chếu i soàbivìnhđẳn. g ******* 4.Phàmphutùyậthuán n Vih ê ngiác(địavịthậpín)t ày -N Thiện nam! Tất ả c chúng sanh từ vô thỉ đến giờ, do lầm tưởng có “tậth a và vậtcủa ta”rôìsanhlòngthương yêucáia t và vậtcủa ta,o ch nêngặpản c ghhn ịcvới h a t thì giậ n ght, é òn c thuậtn với a t thì am th ái, say mê theo ản c h gũn dục. Chúng chưa từngbiếtân ht âm t nàylàhưvọg, n mỗiniệmsanh diệtluô nluô, n khôgn óc a. ậth ếu N gặp thiện hữu tri thức dạy bảo, chúng được khai gộ n án t h Viên iác G anth h tịnh,hiểu rõah t 6âm nt nàylà hưvọngmỗi niệmsanh diệtkhgôn ậthóc ái c ta; lúcbấy giờchúngmớitựxácậnhrằng:thânâm t ày n là“trần laovọnglự”. hữnN g gười n ào n đoạn trừ được vĩnh viễn các trần lao vọng lự này, thì ngộ pháp giớithanhtịnh,nhưngđối vớitánhViênGiáchưa c đượctựtại,vìcònbịái c “biếtan th h tịn”h nó làm hướn c gngại, những gười n hưn ế ht thìgọi là kẻphàmphu tùyhtuậ nán t h ViênGiác. LƯỢCIẢG Đaọntrê(số3)làđứnvềtánhVig Giên ácthanịnhbìnhđẳnmàg óin ,êkh n ôncó g Bồ tá àvchúngsanhsai khc. á ưn hN đứngề vphươngdiện sự tướngtu hànmà luận thì có lớp langtu chứngrõg. ràn Bởiế th êntừ đoạnà ny(số4)ềsav u lànóiức th lớphập n ViênGic, á bắtđầuị từv Tậph Tín,mTa Hiền,p Thậ àđến hvTán quảPhật. Đạiý đoạnnà y, nói àhngập T Tín tùyt huậntáh Viên Giác - Bởitất cả chúngsanhtừ vô thỉ đến ờ ig ìv mê lầm chấp ta à v cảnh vật của ta là chơn thậ, cho nê sanh ra m, th sân v.v.. Nếu gặp ện Thi triức h dạyb ảo, chácúngi ộng đưọo ccái“ta”àvcảnhậtvcủata” đều hư,ọnvg sahndiệt khôngthậ, ì th lú cb ấyờ gi chúgnmới từr đượcã ng chấp, đặn gphp á ới gi anth ịnh. Nưn h ,g vì còn ết“bi than ịn”,h thế là còn pháp chấp chưa trừ, êncòn chướng ạing táhn Viên ác. gi Vì tế h nê ọ ig là ch“ úng Phàm phu ị (v Thập tín) tùy thuận táh Viên Giác”. *********** 5.Bồátt ởvịmTaềnhi ,tùyậán nthu hViêgin ác ày N Thiện am!n Tất ả c ácc vị Bồ átt , vì òn c chấp ái c “biết an ht h tịn”h (giác), nên chướng ngại án t h Viên giác. ay N tuy đoạn được cái hướn c g gại n đó (cái biết an ht h tịnh)nhưng còntrụởcái“giác”.hưN thếcũngcòncốchấpởơi n “giác”,nêntánhViên giácvẫòn nc bịchướnggại, n khgôn đượcự t tại.Bởithếnêngọilà bựcTamhiềnbồtát, tùythuậánnt Viên h giác. LƯỢCIẢG cCá vị Bồ tá àny, tuyrời được cái b“ết athn ịn,h” ưn nh g còn cái “bết ágic”. Vì còn cái bết “ c”iág làm chướng ạin , nê táh Viên giác không đượcển i h ện hi . Đại ý đoạnà ny nói: Bực tam ềnhi Bồ tá tùy uậth n tánh Viên Giác, Tam ềhin là: Thập tụ, r Thập ạnh h và pThậ hồihướng. **** 6.Bồátt lêánnth hvị,tùytậhunánviênhgiác ày N Thiệnnam!Nếucòn“biết”(chiếu)vàònc óc “giác”,ì th đềucònchướnggại n (vì cònăn n g vàsở) -Thế nên Bồ tát thường “giác” mà khgôn trụ nơi “giác”, ănn g chiếu và sở chiếu đồng vắng lặng.ồB átt tựdùngtâmhướn c g gại n diệt trừácc chướng gại n (dĩvọgn diệt vọng),khicácchướng gại n diệt hết, cũngkhngô còn ngườinăng diệt. Thínhưcó gười n tựmìnhcặt lấyđầumình,khiái c đầuđã rụngrồi,thìcũngkhôgn óc gười n hcặt(năng đoạn). ày N thiện nam! Tất cả kinh giáo của Như Laiđều như gnoán ay t để chỉ mặt răng Viên giác (chơn lý). Vậy ác c ôgn phải biết: đây là gónn ay t kinh giáo hớ c khgôn phải mặt trăng Viên giác. Nếu ácc ông chỉ ố c ấp ch gónn ay, t thì không bao giờ hấy t được mặt trăng. Những người biết nhơn gónn ay t kinh giáo ày, n mà ậnh được mặt trăng Viêngiác,thìgọilàồB átt lênánth hđịa,tùyuậ th ánnt hViêngiác. LƯỢCIẢG Đo ạnóitrên Bồtáởị v TamHiềncònbết “i à”còn v c”iá“g .Đếnđoạnà nynói:Bồtáđã lên t hán địa, tuy thường ác”“i mà không trụ trước ơin ác”“gi , ì v không còn ăng và sở. Cũngưnh ười ng taự chặt cái đầu củaminh khicái đầu rụngrồi,ì th khôngcó ười ng chặt và kẻb ịchặt. Tất cả kinh áo gi của ậtPh đều là phương tiện để chỉ chơn lý (viên c)ág . Hàhn ả gi phải nươngcác php á phươngtiệnđểđếnchơnlý;nếu cố chấpơiph n ươgện tni khônbgoờ ai đến chơlý n Gioáphápcủaậtcũn Ph ưgnh ónng taychỉmặtt.răng Ngườimuốnấy th mặttrănghìphải ónơngh taymàxem, khthấy i mặt(trchăng ơlý) n ồir thìphảiquêónng ta yph( ươnện tgi ). Nếucốchấpónnơig ta yph ( ươnện tgi )thìườing ấykhônờ ogbia thấymặtchtrăng ơnlý. iCÁíth dụ nàyốn gi g như tro ng kinh Lăng êNhim, tậPhí dụ ón“ng ta y chỉ mặt trăng v.v..” ********* 7.NhưLaitùythuậnánVih êngiác ày -N Thiệnnam! Tấtả c sựhướn c g ngạitứclà Cứukính giác, hánc h niệmhayvọng niệmđềulàgiảioát th , trìgiớiay h phá giớiđềulà Niếtbàn;tríhuệay h ngusicũng đều KinLă h Nêmnghi chép:Quy “ uyện ng ôtánhv nhị, phươện ngti hữu đamôn”.(Trởvề “Bản tánh uyê ng ”thì n khôni,hag nhưngphươtiện ng điovàlạicóềuhin cửa). (1)Vinêâm(làtiếngtròn):iến T gnóicủatPh ậđầyđủ ý nghĩa, tùytheotrình độcủangười caothấpđều đượchiểuộ. ng đótrongnộitâmủa c hànhgiảsanhra vắnglặgn và nhẹàng thưthới(tịch tịnhkhinh an) nên chư ậtPh rong mười phương thế giới đều hiện ra trong âm t của àn h h giả, rất rõràngnhưbónghiệntronggương.PHươngtiệntuàn h nhưthế,gọilà“Xamaa” th LƯỢCIGẢ Đại ý đoạnà nyPật h nói: “Bồ tá khi ộng được nhtáViên ácgi athn ịnh rồi, ì th dùng tâmatnịn h àhnyđểlóngcácphão ềni ọgtvnhức.Khcái ccăcán u phềnão i đãlónđứn g g rồi,ì th tríuệ h atnhịnhphátsa. nh Lúcbấyờ ig ànhả gi quansát lạitânh tâmưh ọ ngvưh khách,huyễnhóalăxăng ưngh bụiđềudiệthếtã, ng( pháp khôncòn g ). Bởi các ọ ngv o ặc h ễm nhi ô đã diệt hết, tâm đượcathn ịn,h nê 1 0 phươg nchư ậtPh ện hi ra tong âm của hànả. gi Cũngưhn lyước n được lóng tro,n ì th các bóng oinà ện h trunếu (ng” tâmchgsaú n đượcnh tịn anh ,h ì th bóngBồ Đềtựện ih vào) Lưu ý :gorTnkinhàyóin :“Chỉ, quá”,n khôngđồngvớiChỉ, “ quá”của n Tiểu ừa. th Vì “Chỉ, qua1”n của ểu Ti ừathlà phải dùng phương ện ti của b ênoigà để u. t ònC lối “chỉ, quá” ncủa Đạiừathlà xứng eo th bảnể th của chơn tâm mà “chỉ” à v“quán”,nêcó phầncao siêu. hơn 5. uT pháp“Tammabátđề”(tứclàtuquán,oặ h cgọituhuệ) -Này THiện am! n Nếu ácc ồB átt gộ n được Viên Giác thanh tịnh rồi, thì y o the tâm Viên Giác thanh tịnh mà quán sát âm t tánh, thân ăn c và trần ản c h này đều là vật huyễn hóa. Lúc bấy giờ ồB átt khởi ra ái c trí như huyễn để trừ các pháp như huyễn; làm các ạn h h như huyễn để óa h độ chúng sanh như huyễn. Bởi bồ átt ut pháp quán (1) như huyễn ày, nên phát đại bi âm t thương xót cứu khổ ất t ảc hún c g sanh mà vẫ n àn nhẹ gthướith (đạibikhinan h )khôgn am th trướcluyếnáiơi n hún c g san.h Tấtả c ồB tát,đềuytheo phápquánnhưhuyễn àymàtuhành,lầnlầntăng tiến. Banđầuquánản c hlàhuyễn,nhưnggười n quánchưaphải huyễn;saugười n quáncũng là huyễn và cuốicùng oành oàn t xa lìa ácc tướng huyễn (lúcbấy giờái c phihuyễn hiện ra). Thế là ồB át t đã oàn h àn ht hđược pháp quánmầu nhiệmày. n Bồấtt lầnlượt tiến tu, cũng như đất làm cho mầm mộng lần hồi được sanh trưởng. hPương tiện tu như thế,gọilà“Tammabátđề”. LƯỢCIGẢ Đạiý đo ạnànyPhậtdạy:“Khbiồgộtán đượcVinácgiê thanịnrồi h , ytnơiâm Viê n cági nàymà quán các php,n á oà că,n trầnà vtức h đều làuyễn h hóa. Lúc bấyờ ig Bồ tá khởi cáitrínhưhuyễnđểdiệtcácôv miph nh iềnãonhưhuyễn, tucácạnh ưhn uyễn h ,đểhóađộ chúgnsanhưuyễn h .Đếnkhcái cuyễn h cảnhđãkhông,huyễntrícũnết gh ,ào ntâm, cản,h năgsở đềuêu, ti oàhntxa lìacácuyễn h tướngrồi,ì th tánhViênácgi phihuyễnện hi ra. ưNh tến i ồn g củahọctrò hếtến ti ,g õg b ảngcủathầyoágithôi, lúcb ấyờ gi cảnhyêntịnện hi ra. Thíưnh gười n ủ, ng chêmi obáthấyiặcg bovây,a đembệnhdiệttrừv.v.. Khặc gi trong chêmi bao tna (cảnh uyễn ết h ) bhin lính ết (Ingười quánuyễn h khôn) g và tâm chêmi bao cũnkhg ôncòn g (huyễntríết h )ì th tâmcági ộng tựêện hin vậ y( Vicêiáng ện hi ) Bồ tá yeo th tánh Viên cági tu php á quán hư huyễn này, từ chỗ cạn đến chỗ sâu, ly được một phần uyễn h tức là chứng được một phần ác. gi Cũng như cái mầm chồi, yơ ni đất màlầnồih ảy n ở. n KinàhyPậtdạy h tu phápquáưnh uyễn h ,ốngi ưnhg kinhKimậtdạy: CangPh Nhứtthếhữuvipháp Nhưmộnghuyễnbàoảnh Nhưlộ,diệcnhưđiển gƯn tácnhưthịquán Nghĩalà: quá Nên hưn ế th này: ì gCái có làmra Đềuhưn mộn,g huyễn,bọt Nhưb ón,g sươàchnvg ớp Lưu ý : ờ Nh pháp “chỉ” mới dừgn đứng các vọng ệm in đươg n khởi và sẽ khởi bên trog. n KHiệm nivọg khôngcònkhởi,ìth ch“ tựh”ơná ện hi bà y. hờ N pháp“ Quán” mới rõ các cảnh iện tiền hưuyễn h , để đối trị âm than luyến tânh , cảnh àv xa lìa ngãchấp,phápchấp. Khã ing phápết h ìth ViGinê cá hiệnra Bồ tá phát âm Đại i: b Bồ tá nhậ tấytất cả chún g sanh cùng ới v mình đồng một ản b thể chnơ hư ìn b h đẳng khôngh ay không khác. Vì thế mà Bồ tá phá tâm thương xót tất cả chún g sah,n nê gọi là “Đại ib tâm” Bồ tá rộng độ chúng sanh, mà không thấy ch ấp có mình ngă độ àv ười n g được độ. Bởi không ch ấp tướng ã, “n n,”hơ như thế, nê Bồ tá làm không iết b bao nhuiê iệc v lành, độôv số chúng sahn mà tâm ẫnv nhẹngthưà i(ki thá )n. ah 6. Tu pháp “Tiền h a”n (tức là chỉ, quán đồng ời th tu, ay h gọi là Định huệ songu)t -NàyThiệnam! n ếu N ácc Bồát t gộn đượcViêngiácthanhtịnâm ht rồi,ì th ynhư tâm Viên gaícày n mà tu: Không ấpch thủ pháp “Quán hưn huyễn”, và pháp “chỉ tịch tịn”. h Bồ ấtt rõ biềtân th âmt nàyđềulà vật ngăngại, n cònánt h ViênGiác (vô trigiác minh) thì khôgn bị ác c vật làm chướng gại, n lại ònc siêu vượt ra goài n những ản c h chướng ngại (sanh tử) và không chướng gại n (Niết bàn); ón vẫn thọ giới dụng thế giới và ân th âm t ở trong õi c trầnày, n mà khgnô bịản c h trần ràng buộc, mặc dù phiền ão n hayiếtN bàncũngkhgnô làmlưungạinóđược.Thínhưtiếng“boong”củachuôg, n tuy ởnơihuôc ngmàvẫthoát n rangoàihuôc ng. Bồtát lúcbấygiờ,ởnơiội n âm t đượcvắng lặg.n Rấtànhẹn gthưái, th ào n gã, n nhơnhún c g san, h thọ mạng,bốntướngđềuẳnch gcònvàđượctùythuậản nc hgiớiViên giáctịchtịnhmầunhiệm.ồB átt tuphápphươngtiệnnày,gọilàut “Thiềnna”. LƯỢCIGẢ Thiền na Tàu dịch là “Tính lự”. ữCh “Tín” h tức là “chỉ” (Địn). h ữCh “Lự” tức là “Quá”(huệ) n . -PhápXamaì a”th tuề“Chỉv làĐịnh -Pháp“Tammabtđề á ut” ề“Quáv là n” uệ h -Pháp”nàềa“ThiychỉàQuáv nđềuu, t khiếnchoĐịnàhHuệ v đượcquânb ìn. h Đạiýđo ạnànynói:Bồtákhộnig đượctâmcêiáng v thanịnrồi h , ytheotâmnàymà tu, không dùng pháp Chỉ”“ à v “Quá”. n Bồ tá õr ết bi ânth tâm nà yđều là ật v chướng ạin , mà tnháViên ácgi không chướng ạin . Mặc dù ọ th dụngânth à ny, tâm nà yà v tế h ớigi trần cảnàhny,màVitnhá cêniág vẫnthoàsin uê ượt v cáoàingra ccảnhchướnạign àkh v ông chướngạin , chođếnphiềnão hayết Ni bncũn à gkhông lưuạing nóđược.ũnC ghưn tiếng ”của “bong chuôn,g ượt v choàingra uôn. g KhiđóBồdi tá ệtết h bốntướnã, (ng ơn,h chúsang ,nh thọmạn),g ập nh àocản v ới g ih Viêác. gni Bồutá phươtiện ng à nyọ iglàtu”. naThiề“ 7.Tuphápphươngtiệnày n lợiícrất h lớn - thiện nam! BA pháp mô n ày, đều là phương tiện để nhập Viên giác ánt h. Này Mười phương ác c đức hậtP đều nhơn phương tiện ày n mà được àn ht h hật.P Mười phương ácc vị Bồ tát, tu ácc phương tiện oặ h c đồng hay khác, nhưng cũng đều y ba phápmônàymàđượcchứngngộay h thànhViêngiác. -NàyThiệnnam!iảG sửcóngườituo the đạohPật,hoáđộđượcmuônứcvịALa HánvàBíchChiậht, P nhưnglợiíchkhôgn bằngóc gười n hcỉtronggiâyphútùy t thuận vàtuậpt phápmôViên n giácvôgại n ày. n LƯỢCIGẢ BApháp môn“chỉ,quávàchn ỉquáson tngy”à nylàcáph i ươnện tgi đểpậnh Viêágnic tánh. TẤtcảchưPhậtvàBồtá cũnđề g u ytheob aphp á mônà nymàđượcàthnđạo chứng quả. Nhữngười n áogióah àmuôn ng ứchTinvă àDuyênágictuyiều, nh ưnnh gthuộc ềv Tểu i t ahừ quả, ên sự lợi ích không b ằng ười ng trog n ây ig phú t, tùy thuận tánh Viên c. ági Vìtùytuậh hntáViêGin cá tứclàào vcảnới gih t,Pậh ênlợiíchlớnơ. hn 8.ậPói htn bàikệóml t ạighn ĩatrên Khiđó ĐứcThếtônmuốntómlạicácghĩan tn,rê nêóikệ bài rằng: ai O Đứcg!Ôn nênbiết: Viêngiáctánhkhgôn ai, h Phươngtiệntuóc nhiều. NhưLaitómhỉc bày KHôgn goài n baphápày: n Tupháp“cỉ” h vắnglặgn hưN bónghiếu c tronggương. Tupháp“Quán”nhưhuyễn Nhưmộng(mầm,ồi) ch lầnlầnlớn Chỉ,Quánđồngời th tu, Nhưtiếng“boong”ủa c huôc ng. Bapháp mô nmầunhiệm, ĐềutùythuậViên n giác. Mườiphươngácc đứct, Phậ Vàácc đạibồátt , Nhơnđâyđượcàn th hđạo Bapháp,chứngoàn h oàn t Làrốtráo Niếtbàn LƯỢCIGẢ Đạiý bàikệà nyPhậtóin : Tánhêcvig không,hai ưn nh gcácphươntgiệntuànhcó vôsố. Sog,n khôngoàin3 pháp mônlà:Chỉ, uáQ nvà ChỉQuánsongtu. cCá ĐứcPật hvà cácvịBồ tácũnđềg u ybapháp nàymà đượcànthđạo.ứn Ch g3 php á nàyđượcthoàn ìth rốtquả or á ết Ni b. àn Baphápmônnàycũngđềuọlà ig bph a pá ỉ”“Ch haybph a pá uá“Q ”n 1. Xa maa th làể “th chơnchỉ”,tứclà“khônquá g ,”n yteo h chơnđếmàut 2. Tamabátđề làph “ ươtinện g tùyduyêchn ỉ”tứclà“ả gi quá,n” yeo th tụcđếđểmà tu. 3. Thiềnna là“nhịph bêni ânệt bi chỉ”,tứclàtrun“ gquá”,n ytheotrungđếđểmàu. t Nếu phân tách mà nói, ì th ba php a ỉCh ọig là “Xa ma ”,tah còn ba php á Quán gọi là “Tammađề bát . ” ChỉuávàQ kh n ôngọlà hai ”. “naThiề IBMTHỨÀÁ VII.CHGƯƠNBIỆÂM 1.gài N BiệnÂmBồtátỏhitPhậ 2.ậtkhPh gài en BiệnÂmBồát t 3.ậtPdạy h 2ph5 áptu(25luân) 4.óm T lại 5.ói ậtPnh bàikệtómlạiác c ghn ĩatrên VII.CHGÂM ƯƠBINỆ 1. NgàiBiệnÂmbồtátỏih Pậth Khiđó NGàiBiệnÂm bồ táởgotrđại n chúngđứndậ g yđiquahữu bên củaPhậtba vòn,g rồilạyquỳ Phậtvà thẳnbạch g rằn: g -Bạch đức Đại bi ThếôTn, vừa rồigài N dạy ba pháp môn tu hành nư thế, rất là hyhữu. N g ác hưn c vị Bồ tát, khi muốn nhập Viên giác, đối với ba pháp mô n phương tiện này,óc mấycáctuh ập? t Cúi xin đứcThếTôn,vìcả đại hún c g hiệnại t và húnc g sanh đờisau, phương tiện mởbày,khiếno ch hún c gon c đềugộ n đượctướnghơnc t(viên hậ giác). Thưthỉnưnh vậy3 lần, rồiBiàigN ệnÂmkíncẩn h lạyPàtrởhậv lui. LƯỢCIGẢ Vừarồiở chươgOan iĐứcTựtại,Phậtdạycó 3phápmôntu là“ỉ, Ch quánchvà ỉquán sotu”ng ,rấtrõg. ràn Đến chương àyàNig Biện Âm Bồ tá lại ỏih thêm ba pháp môn phươg nện ti tren, có mấycáchtu.hĩaNg làmỗigười n chỉtu một php á a hycảb aphp? á Baphp á nàytu đồngtời h haycótrướcsau?ải Ph eo th ứ th lớput hayvượtquaứ th lớp? 2.ậPhtkhgài enN BiênÂmBồtát KhiđóđứcThếTônkhenàBingi ệnÂmbồdạy távà rằn: g -Này Thiện nam, quý lắm! ôgn vì đại chúng hiện tại và chúng sanh đời sau, thưa hỏi Như Lai có bao nhiêu ác c h tu ậtp. gôn nên ăm ch chú nghe, Nhưai L sẽ vì cácông màchỉgiáo. Khi đó GàN i Biện Âm b ồ ,tá cùng ới v Đại chúng dồng yên lặng và hoan ỷe ngh lời ậtdạy Ph bảo. 3.ậPhtdạy25pháptu - Thiện nam! Tánh Viên giác thanh ịnt h của ấtt ả Này c Như Lai, vốn không óc pháp bị tu và gười n ut ập. t Song vì các vị Bồ tát hiện ại t và ún ch g sanh đời sau, chưa nhập đượcViêngiác,ònc phải phương tiện dùng huyễn pháp đểtuậtp; vì thế nên chia raóc 25ácc uht nhưsau: LƯỢCIGẢ Đạiý đoạnnàynói:Xứnt“gềánvVih êgiáncatnhịnì ”th khôngcógười n tuàph v áp đểu. t Song vì chú ng sahnchưa giác ộ, ng còn phải dùng phương ện ti tu tập, ì v ế th ên ậtPh charcó i 25phápmônu. t Tuychai r 25 pháp môn tu, ưnnh g ẫnv y theo 3 pháp là “Chỉ quán và Chỉ quán đồng ờith tu” mà ậtPh đã dạy ở chương trước. Có khi tu chung aih pháp, ba pháp, mà có lúc lại êtừringphápmột,ohặctutrước,oặc h tu sau,ùy t theotrìnhđộcủachúngsanhxâyquatrở lạit25 hàn pháp;sotung phápào ncũngđềuchứnhập gn đượcêác. ginv 1.Ringê ộtphum áp“xaam”th (tđuịnh) -NàyThiệnam! n ếu N óc ồB átt giữâm t rất vắng lặg, n nhờ sứcvắng lặgn này,mà đoạnácc phiềnão, n dượcvĩnhviễnthànhtựurốtráotánhViêngiác, thìvịBồtátấylúc bấygiờ hẳnc g rờiỗchgồi n mà vẫn hập đượcNiết bàn, ồB átt tu như thế, gọi là hỉc tu mộtpháp“Xamatha”(tuchỉ”. ỢC LƯ IẢG Đoạnàn yóin Bồêtuáring mộtphp á “Chỉ”. Bồtữági ìn g tâmtrạnrất g tinhịch,ên phềni ão không sa,nh đó là tu pháp ỉ”“Ch . ờ Nh ế th mà Bồ tá được ốt r o rá nhàtựu tánh “Viênác”gi ,đặnquả g iết N bcủa àn ưCh t. Phậ 2.Ringê ộtphum áp“Tabát m đề”(thuệ) Đoạnà nyóin Bồrước tá ut uá“Q ”thứ n tu“chỉ”,sauch“ ỉ,quáson gtu”n .-Bồdùn tá g sứcbến i hóalàmcácPhậtsựlàtu“Quá”,n yêởn chỗ vắnglặnlà g tu“chỉ”,đoạnphềnão i là ỉ“Ch quánsotu”ng 14.Trước“h tu ”uệ thứ“Định,đồn Huệ g”uthời sa“Đut ịnh” -NàyThiện nam! Nếucó bồ átt dùng sứcbiến hóa, làmcácviệc khôgn gại, n đoạn cácphiềnãon vàantrụnơirấttịnh.ồB tát tunhưthếgọilàtrướctu“Tamma bátđề” thứtu“Thiềna”, n sautu“Xamatha“ ỢC LƯ IẢG Đoạn à ny óin Bồ tá trước ut uá“Q ”,n ứ th “chỉ, quán sog n tu”, sau ut Chỉ”“ . - Bồ tá dùnsức g bến i hóalàm cácviệcvôạing làtuuá“Q ,”n đoạncácphềinão làChỉ, “ Quánsong tu”,ụntra nơirấttịnlà h tuỉ”“Ch . 15.Trước“H tu ”uệ sauđồngt“đhuời ịn”h àv “định,huệsong”tu - Thiện nam! ếu Này N có bồ átt dùng sức biến hóa làm các phương tiện và ùy t thuận ai h pháp: rất tịnh (chỉ) và tịch diệt (thiền na). Bồ átt tu như thế, gọi là trước tu “Tammabátđề”sau đồnghời t tu“Xamaa” th và“Thiềna”. n ỢC LƯ IẢG Đoạnà nyóin Bồ tá rước ut Quá“ ,n” sau đồng ờith tu ch“ ỉ” và ch“ ỉ, quán song tu”. - Bồdùn tá sức g bến i hóalàmcácphươtện ngi làtu“Quá”,n tùythuậtnhrất á tịnhlàtu“chỉ”, tùy và thuậtịch n diệtlà“Chỉ,quánsogtu”n . 16. Trướcđồng“h tuhời ”uệ àv “Định”sa“T tu hiền”na (đ ịnh,husoệ gn tu) - thiệnam! Này n Nếuóc bồátt dùng sứcbiếnhóa,khởiraácc côngdụng,giúpho c tánhrấttịnh,sauđoạncácphiềnão. n Bồátt tunhưthế,gọ ilàtrướcđồngời th tu“Tam mabátđề” và“Xamaa”, th sauut “Thiềnna”. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nyóin Bồrước tá đồnời gth tuuá“Q ”và“nchỉ”sau,sau “chỉ,uáQ nsogtu”n .– Bồ tá dùng sức bến i hóa, khởi ra các công dụng là tu Quá“ ,n” ú pgi cho tánh rất tịnh là tu “chỉ”,sauđoạncácphềão in là“chỉ,quáson tu”ng . 17.Trướcđồng“H thờiu ”uệ àv “Định,uHệsongtu”, sa“Đ ut ịn”. h -Này Thiện nam! Nếu có bồ átt dùng sức biến hóa, giúp với tịch diệt, sau an trụ nơiánt hđịnhan t h tịnh, khgôn do ạo t áct .ồB tát tu nhưhtế,gọilà trướcđồng ời th tu “Tammabátđề”và“thiềnna”,sautu“xamaha”. t ỢC LƯ IẢG Đoạnà nynói Bồ tá ước r đồngtời h tu “Quá”n và “chỉ, Quán songtu”, sau tu “chỉ”. - Bồ tá dùgn sức ến bi óah là tu uá“Q ”,n úp gi ới v tịch diện là “Chỉ, quán sog ntu”, sau an ụtr tđịn ánơih taịn hn sẵh ncó,khôndo g tạotác,làtu“chỉ”. CÂuTÁnĐịn h“ thanịnhkhôngdo tạotác”làchỉcho “tunhchtá ơnđịnh”sẵncó và anth ịnh, khôngdo tạo tác mà à,thn cũng không phải dụng côngtu tập mà được, xưa a n y nóvẫnthanịn. h 18.Trước“Định,Huệsong”tu sa“đut ịn”h - thiện nam! Nếu có ồB átt dùng sức tịch diệt (vắng lặng) khởi hạnh rất ịn, Này h rồianhtrụnơithanhtịnh.Bồ táttunhưhtế,gọilà trướctu“Thiềna”, n sau tu“Xama a”. th ỢC LƯ IẢG Đoạnànyóin Bồ tárước“Chỉ, quánsogntu”sau ut “chỉ”. - Bồ tádùngsứctịchdiệt, khởitárất nh ịnhlàch“ ỉquáson tu”ng mrồitrụanh ơthanịn i là h tu“chỉ”. 19.Trước“Định,Huệsong”tu sa“h ut uệ”. - Thiện nam! Nếu óc bồ átt dùng sức tịch diệt, khởi ra áct dụng, tuy đối ác Này c cảnh,màvẫn ùy t thuậnơi ịct htịnh.Bồátt ut nhưhtế,gọilà trướctu “Thiềna”, n sau tu“Tammabátđề”. ỢC LƯ IẢG Đoạn àn y óin Bồ tá rước “Chỉ quán song tu”, sau ut uá“Q . ”n - Bồ tá dùng sức tịch diệtkhởicratá dụnđộ g salà nh “Chỉ,quáson tu”ng .Mặcdùbồtlà á mcácạnh hlợisahmàn vẫntùytuậh ơtịch ni tịnhlàtuuáQ“ n”. 20. Trước“Địn, h Huệsongu”t ư th “Đ tu ịn”h sa“hut ”uệ -Này Thiện am! n Nếu óc bồ át t dùng sức tịch diệt, quán tự ánt h ácc hún c g sanh, an trụ nơi Định, mà vẫn biếnóa h cácpháp để độ sanh. Bồ átt tu như thế, gọi là trước tu“Thiềna”, n thứtu“Xamaha” t sautu“tammabátđề” ỢC LƯ IẢG Đoạn nà y nói Bồ tá trước “Chỉ, quán song tu”, ứ th tu “chỉ”, sau tu “Quá”n - Bồ tá dùngsức tịch diệt, quán tự nhtácác chúngsanhđể óah độ, là“chỉ, quán songtu”; antrụ nơi Địnlà h tu“chỉ”,bến i óah cácphp á đểđộsanhlàtuQuá“ . n” 21.Trước“Định,Huệsong”tu ứth “Htu ”, uệ sa“Đ ut ịn”h - thiện nam! Nếu óc ồB tát dùng sức tịch diệt ủa Này c tự ánt h vô ác t , để khởi ra tácdụng độ sanh,rồi ynơicảnhgiớian th htịnhmà trở vềnơiĐịnh. Bồ átt tu nhưthế, thìgọilàtrướctu“Thiềna”, n thứut “Tammabátđề”,sautu“Xamatha”. ỢC LƯ IẢG Đoạn à ny nói Bồ tá trước ỉ, “Ch uáQ n song tu” ứ th tu uá“Q ”n sau tu “chỉ”. - Bồ tá dùnsức g tịchdiệt củatựtánhvôc, tá đểkhởiratác dụnđộ g sah,n là“chỉ, quánsongtu”. Bồ táycản ơin ớihgi atnhịnhlàtuuáQ“ ”,n saurởt ơiĐịn ềnv hlàtu “chỉ”. ữCh “Tựôtánhv tác”,ĩaghn là:tựtnhsẵá ncó khôndo g tạotácmà. nhtà 22.Trước“t tu hiền”an (Định,huệsongut)sađồn u g“Đ thuời ịnàvh ”huệ -Này Thiện nam! Nếu óc bồ átt dùng sức ịct h diệt, mỗì mỗi thanh tịnh, an trụ ở nơi Định, mà khởi ra ác c món biến hóa. Bồ átt ut như thế, gọi là trước tu “Thiền na”, đồngthờitu“Xamatha” và“Tamma bátđề”. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nyóin Bồ tárước“Chỉ, Quán sontu”g sauđồngời th tu “Chỉ”vàquá “ ”.n - Bồ tádùngsứct ịchdiệt, mỗimỗitanh ịnh là“chỉ, Quánsongtu” trụan ởơiđịn n hlàtu ch“ ỉ” khởiracácmónbiếnóah làtuuá“Q ”. n 23.Trướcđồng“t thờiu hiềna”n àv tu“Địn”h sa“h ut ”uệ -Này thiện nam! ếu N óc bồ átt dùng sức tịch diệt, giúp ho c an t 1h rất tịnh, sau khởira việcbiến hóa. Bồtáttunhưthế,gọilàđồngời th tu“Thiềnna”và“Xa maa” th sautu“Tammabátđề” ỢC LƯ IẢG Đoạnà nyóin Bồ tá rướcđồngời th Chỉ, “ Quán song tu”à vtu ỉ”“Ch sau tu uá“Q ”. n - Bồdùntá gsứctịchdiệt là“Chỉ, quánsotu”ng ,giúpchtất o ánh tịnhlàtuỉ”“Ch ,khởiracác ệc vi bến i hóalàtuuá“Q n” 24.Trướcđồng“t thờiu hiềna”n àv “h”, uệ sa“Đ ut ịnh” - Thiện nam! ếu Này N óc bồ át t dùng sức tịch diệt giúp việc biến óa, h sau khởi tánhrất tịn, h ởản c hgiới tríuệ h trong sáng.ồB átt nhưthế,gọilà đồng thờiut “Thiền na”và“Tammabátđề” sautu“Xamatha” ỢC LƯ IẢG Đoạnà nynói Bồ tá ước r đồng tời h “chỉ, quán songtu” à v tu Quá“ n”, sau tu ch“ ỉ”. – Bồ tá dùng sức tịch diệt là “chỉ, quán song tu”, úp gi ệc i v ến bi óah là tu Quá“ ,n” sau khởi rất tánh tịn.v vh .. làtuch“ ỉ”. 25.Bồátt baintuvê pháp - thiện nam! Nếu óc bồ átt dùng huệ Viên giác, viên hiệp các áp, Này h naò ánt , h tướng của ácc pháp đều khôgn rời ánt h Viên giác, bồ átt như t hế, gọi là viên tu ba pháp,tùythuậntánhviêngiácthanhtịnh. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nyóin Bồtêuávin bph a pá BồtácùnVig êcnági uệ, h êệp vihn tất cảcácpháp.oNĐịn à ,h HuệvàĐịnhHuệsong tu,,otánhà t ướncủa g cácphápđềukhôngrờitánhViác. g êi n 4.Tómlại -Nàythiệnam! n Đâylà25pháput củaồB át t .VẬycácbồ tátphảiytheo đâymà tuàn h h Nếu các bồ átt hiện ại t và hún c g sanh đời sau, muốn yo the 25 pháp môn ày mà t hành , htì phải giữgiớian u ht h tịnh, âm t suy nghĩ vắng lặng và phải trải qua 21 ngày àn th h âm t sám hối, rồi viết 25 pháp môn ày vào mỗi miếng giấy, niêm lại kỹ, đem để trên bànhậtP vàchí âmt ầu c khẩn, rồi tùyay t hànhgiả rút một miếng giấy, khi mở ra xem thì hành giả sẽ biết trình độ của mình tu pháp Đốnay h Tiệm. Song nếu hành giả mộtniệmnghigờ, n thìẳn ch gànth htựu. LƯỢCIGẢ Đoạn à ny Pật h kết túch lại và dạy rằng: Đây là 25 php á ut của Bồ . tá Nếu có ười gn muốntu eo th 25pháp àny, ì th điều cần yếu làphảiữgi ới gi cho ânth tâm được anht ịnh và chí àtnhcầu sámối h 21 gày. n Rồiànhả gi ết vi tên25 php á ut àyn ào v25 miếngái y, xếp góiriê ngtừ miến,g để chung lạitrê nb. à Hành ả gi phải chí thàncầuuyện gn , rồi tùyý rút ramộtăm, th saukhởi g raxem,ả hàngi sẽtựết bi căcơn củamìnhĐốnhayệm Ti p và hải y eoth đómàut . ành Nếuả gihàn cómộtiệm n ờ nghi thìchẳnthàngựu. Tóm lại, 25 php á tu này không onài địn,h Huệ à v Định Huệ sogn tu; chẳng qua tùy eo th trìnhđộ củaàả hngi có sâucạn, caoấp th khônđồn g ,g ênco 1 khph i ảitu Địnhtrớcrồi Quánsau;có khiphảitu uáQ trước n ồir Địnhsau; lắm lú cphảituđồngời th .v v .. Vìtùyteo h trình độ của ành ả, gi mà athy đổi trước sau, xao y qua ởtr lại nê thàn ra 25 php. á Vậy ả ghàni nêtùyteoh trìnđộ h củamìnmàh tup tậ 5.ậPói htn bàikệóm t lạicácghn ĩarên t Khiđó ĐứcThếTônmuốnóm t lạiĩangh àny,ênóikệ bài rằng: BiệnÂm!gôn nênbiết: Cáctríhuệan th htịnh Củatấtả c Bồátt Đềudo Thiềnđịnsan h h Thiềnđịnhlà“Chỉ,Quán” Và“Chỉ,Quánsongtu” BApháp,phânĐốn,Tiệm Thànra h aih mươilăm Mườiphươngácc Nhưai L Vàhàngiả h bađời Đềuyphápmôày n MàđặngthànhBồđề Chỉtrừgười n đốngộn Vànhữngngườikhgôn tin Mớiẳnch go the phápày n Còntấtả c bồtát Vàhún c g sanđời h sau hải P hưn th ếtuhành hờ N ĐạibicủahậtP CÁcôgn siêngtu Sẽmauhứnc giết n bàn. LƯỢCIGẢ Đạiý bàikệà nyóin :Tríhuệanhtịnhôv ạing của các bồtáđều doềđịn nThi hsa. nh Thiềđịn n hlà Chỉ, QuánvàChỉQuánsongtu. Bởitheocăncơ củahàả ngi có đốnvàệm Ti khônđồn g g,nêbph a p á nàylạichrađến i 25php. á C trừ ữnnh g bực đốn gộn và ữnnh g ười hỉ n không t,in còn chư Phật và các vị Bồ tá cùnchg saúng đời nh sauđềuut eo th cácphápmônnàymàđượcBồ nhàt Đề. Vậ yhàn ả ig nê yteo h đây, siêng ă tu tập vàờ nh lòngĐại bicủa Pậth agi ộ, sẽ mauchứnNiết g Bà. n BÀITHỨCHÍN X.I CHNGƯƠTỊNHCHPNGCHIỆƯH NƯỚG 1.gài N TịnhChưghN iệpChướngbồát t ỏhihậtP 2.ậtkh Ph gài en TịnChh ưNghiệpChướngbồtát 3.ậtPrả h lời:Dohún c gsanhvọngấp ch 4tướng 4.Đemvô minầu hc Đạo,khôgn hểt àn th hĐạođược 5.ói ậtPnh bốntướng 6.Vìkhôgn rờiđượcbốntướngnêntuẳn ch gàn th h Phật 7.Thương,thlà éG gốccủasantử h luânhồi 8.ậthPỉc gã n tướng núpẩntrongàn t gthức 9.Khgôn ấy th ngườihủynhục,khgôn thấymìnhtuyết phápđộsanh,lúcbấygiờgã n ướn t gkhngô òn c . 10.Vìcòngã n tướng nênkhôgn pnhậ đượcViênGiác 11.ậdạy tPh phươngphápậnhpViêngiác 12.ói ậntPh bàikệtómtắtlạiácc ghn ĩatrên IX. CHỊN ƯƠGTN HCHƯNGHPIỆCHƯỚNG 1 .gài N TịnChh ưNghiệpChướngbồtáthỏiậPth (1) Khi ấy àing Tịnh ưCh ệp Nghi ướn Ch g b ồ tá ở trog n đại chú ng đứng dậy đi quanh ữu bênh củaòn ậtvbPha g,rồilạyàqùy Phậtv thẳngchắptay,b ạchrằng: (2) - hđứcĐạibiThếTôn,Ngàiđãvìchúngconrộngnói “nhơnđịa tuhành Bạc ủa c các đức như Lai, oàn t những việc ao c siêu mầu nhiệm, khngô thểsuynghĩ và luậ n bàn được,khiếno ch đạichúngđặnglợiíchcưatừngó. c Chúng con là àn h g ồB átt rất vui mừng, vì ấtt cả ản c h giới tu àn h h ầnc khổ ủa c (3) đức Điều Ngự trải qua vô số kiếp, nhiều ưnh át c sôgn ằnH g, mà chúng on c hỉc ấy th nhưtrongmộtniệm -Bạch đức Thế ônT, nếu ái c âm t Viên giác ày n tánh nó vốn an th h tịnh, vậy nhơn cáigìmà nhiễmô và vìsaokhiếno ch hcúngsanhmêmuội,hẳnc gậpnh đượcánt hViên giác? (4) CúixinđứcNhưai, L rộngvìchúngon c ,khaigộ n áp hP ánt h ,làmcho đạichúng hiệntạivàún ch gsanđời h sau,đềuđượcon c mắttríhuệ. Ngài Tịnh ưC ệp Nghi ướn Ch g b ồ tá ưah thỉnh ưn ậvy ba lần, cú i đầu kính lạy rồi trởlui. ỢC LƯ IẢG Đại ý đoạnà ny Ngài Tịnh ưC Nghiệp ướn Ch g Bồ tá ỏih tPhậ: “.. tánh Viêncági đã anthịnh,vậ yơcánh ì ig mànhiễmô?Vaì v sao làmchochú ngsamênh muộikhôngập nh đượch tánViênác...” gi . Đo ạnnàyốn gi ưgnh trog nkinhLăm, ngêNhi ÔngPú hLâu Na hỏi ậtPh:“Tấtcảchúnsag vì nh saocó,gọvn t ựchelấychtâm ơn màphảichịu trầmluân?...” _________ 1() Câu “TịnhCưệp Nghi ướn Ch gbồ tá”Cổ đứcdạy:t“Phậ cao ứt nh xích, ma thắng ứt nh trượn”,g nghĩa là Phật cao 1 ước th ì th ma ơnh 10 ước. th Khi chưa tu, ì v uậth n theo phềni ão ệp nghi chướn,g nê chẳng ấy th phềni ão n iệp ghn chướng làm chướng ạin . Đến khhại thủcônph g u,điược ng dònph g ềnão i ,lú cbấyờ gi mớiấy th phềnão i hiệp ng chướng các b ịnh iện ra vô số. Các phềni ão hiệp ng chướng này do bốn tướngNã, hơn,N únChg sanhà v Tọ ả gi mà sanh a. r Vì tế h ên chươgn ày, àNig TịnhưC ệp Nghi ướn Ch g b ồ tá đứng lên thưa ỏih , cầu ậtPh chỉ dạy phươgn pháp dẹp rừt các ệp nghi chướng về Tâm bện. h Đếnchươndưới g Phậtsẽóin rõbvềệnhtàsư -Này thiệnam! n Thếnào là hún c g sanhtướng? -ất T ảc chúng sanh ở nơitự âm t khngô ònc hấp c mình là gãN và Nhơn mà lạihấp c là hún c g sanh. Tỷnhưóc gười n nói như thế này: “Tôi đây là hún c g sanh”. Bởi thế nên biết: Người kia nói “Tôi là chúng san”h thìbiếtkhgôn phảigã N vàNhơn. - thiện nam! hữnN g hún Này c g sanh rõ biết ai h món tướng trước (sở chứng, sở ngộ) làthuộcvềNgã vàơnNh ,naykhgôn ònc chấpgã, N Nhơnnữa;nhưngòn c ái c “tâm rõbiết”,đólàhún c g santướnh g. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nytPóihận chúsang ntướn h có g ph hai ầntôh àtế. v 1.Khôncòn g chấptađâylàNgãah yNhơmà n lại chấp làchúngsa. nh Nhưthếlàchấp ph về ầnô. th 2. Rõbiết haitướngNãvà Nhơn làph,i ên không cònchấp; thế là đã cao hơntrước một ,từng ưnnh g còn cái “rõ bết i hai tướn Ngã, ơn Nh là ph. ”i Đó cũng là cái vi tế Ngã tướncòn g ẩnphục,gobêntr gọilàchúnsag tnhướn. g D. THỌMẠNGTƯỚN - thiện am! Này n Thế nào là ọth mạng tướng? – Các chúng sanh âm t hiếu c soi (phân biệt) đã an th hịnt h. Nhưng ònc ái c trí giác gộ n tưởng hún c g sanhtrước (giác sở liễu giả). Bởiònc óc ái c “trígiácngộ”, tương ụct tu tập cácnghiệp vô lậu, chưa óc thể tự trừ đưọc; cũng như mạng căn tương tục,không tự đoạn được, nên gọi là “thọ mạng tướng”. -Này thiện nam! Nếu ònc âmt soi ấy th (biết) tất ảc ái c giác (biết) trước (3 tướng trên) đó thì cũng ònc ở trong vòng trần ấu c (tâm chưa trong sạc). h Bởi còn ănn g giác vàsởgiácnênchưarờitrầnấu c vậy. Cũng như nướcónn g làm tiêu băng, htì oàn t băng là nước, lúc bấygiờ khôgn ònc nướcónn gănn gtiêuvàbăngbịtiêunữa.Nếucònchútnướcnóng vàbăng,thếlànước chưathuầnnhứt. Cũngthế, nếucònái c a T đểgiácngộ ái c TAtrước, thìchưa rờiđược bốntướng. ỢC LƯ IẢG Đạiý đoạnà nyóin :Người tu ành khi phá trừ được gã, N ,ơnNh chúngsanhba tướng rêntồi, tâm đãđượcathnịn,h ưnnh gcòncáitrí ếp ti tụcut vô lậuệp, hing đểphátrừướng . trên Vìcáitrí nà ycòntiếp ục t một ongtr ời th agichn ưacó ể th tựtrừđược.ũnC nhưg mạng sống của ười ng , sống tiếp ục t ongrtmột ời th iang, không ể th tự đoạn được, ên ọig là “tọh mạntướn g .”g ậtPhdạym, têh đạiý: Nếu còntâmphânệt bi đểphátrừcác tướng(ã,N Nhơn,CHún g sa,nh ọth mạng)ế th là cònọgnv ìăng, sợ, bỉ,hửT đối đãiau, nh nêtâm chưatrog nsạch. Bởi còn vọng là còn nhiễm ô, ì v ế th ên gọi là trần cấu. GhN ĩa là: ếu n còn một chú t ết bi rằng: “Ta trừ ã” Ng , ế th là còn mắc gotrn bốn tướn,g chưa otáh ly được vọng – Cũng ưnh nướcónn glàmutiê ,băng khutb“iêngă rồithì“nón”cũn g kh g ônchg ỉcònước. n Ngài Tôn Mật iải g : Nước là dụ cho “chơn tâm” gbăn là dụ cho bốn “ tướng”. Nước nóng là dụ cho “trí uệ” h . ước N ì v lạnh mà đóng thà n ”; bng“ă cũng ưnh Tâm ì v mê ên ànth “bốn tướn’. g Dùng ước n nóng làm utiê băg,n cũng ưnh dùng trí uệ h làm utêi bốn tướn. g KHi băngêuti rồiì th nóng(ước n nón) gcũng khôngchỉ còn một tánhước màôi th . Cũnưgnh ngãtướnết hg ,ì th tríphã áNg cũnkh g ônchg ỉcònmộtể th chtánh ơ tâm. n Tómlại,tướn“thọmạn g ”cũn g glàtướnNGã g rấtvitếđóôith .saúngCh htrước n phân biệt chấp Ta, tức là Ngã tưón. g KHi phá đượcã Ng tướn,g ưn nh g còn cái“trí bết i mình phá ã” Ng là hơn tướn. g Khi phá được ơnNh tướn,g nhưng còn cái “trí bết i mình đã pháơ nh tướn”ọgilàchú ngsanh tướng. Hiphá đượcchú ngsanh tướn,g ưnnh g vẫncòn cái t“ríết bi mình đã phá chú ngsanh tướn”. g iCátrí đó vẫn tiếp tục ut cácghiệp n ôv lậu, chưa có ể th tự đoạn được, cũng như mạng căn tương tục sống trong một ời th gia n và không ể th tự đoạn được,gọi là nê ọ“mạn th gtướn. g” VẬ ytìh b ốn tướng ,trên cũng là một gã n tướn,g chẳng qua từ ôh ovà tế, từển i h đến âm th mà ôith . eoTh gotrn vă Kihn chữ Há,n dùng bốn chữ êgrin ệt b , chỉ rõ bốn tướng có ôth vàtếkháchau.n 1.ứn Ch là g ãng tướng 2.NGộlàơntướn h g 3.Liễu làchúsang htướn n g 4.Giáclàtọmạn h gtướng ****** 6.Vìkhgôn rờiđượcbốntướng,ênn tuchẳngàn th Pậth - thiệnam! Này n Cácún ch g sanh đời sau, bởikhgnô rờiđược bốn tướng, nên uy t trảiqua nhiềukiếp, siêng năngut àn h hkhổ ạn h h, nhưngchỉàn th h ữuvimà hôi, t chớ khngô htểchứngđượcThánhquả. ỢC LƯ IẢG gTronkinh LĂngimêh ậtPh đã cặn kẽcăndặn: “Nếu cácông hậnlầm căn bản của sanh tử là vọng tâm làm ơnh địa tu ,ành ì th không bao ờ ig àtnh quả vị Phật. ũnC g ưnh ười ng nấu cátlàmcơm, dầutrảiquauêbaonhi kiếp cũngchẳnàgtnhcơmđược,vìón ốc g là cát” Giống ới v đo ạn kinh ày, Phật dạy đại ý: Người mang tâm ơ,nh ã ng .v v ... uộcth về h viữu ữu h lậu củachúngsa,nh mà muốncầu quảôv viô lậu củaật,Ph dầu chocực khổ tu ,hàn trảiquaiềunh kiếpcũngkhôntể gh được,vìốc g nólàN gãtướn,g làchú ngsaànhữu v lậuậ vy. ****** -Tạisao thế? Bởiânnh cácngã tướng:óc hứnc g óc ngộ, o ch làhàn t htực quá Niết bàn.Chẳngkhácào n ngườihậngiặlàm c on c ,nósẽpháan t giatàiquýbáuvậ y. ỢC LƯ IẢG Ngài Như Sơn ải gi rằng: TẠi sao siêng năg tu ành trải lâu uềnhi kiếp, mà không chứng đượcánhtquả? - Bởi ì v lầm nhậ ã g tướnglàm Niết bàn vậy. Cũng hưn lầm ậnh ặc gi làmco,n đãkhônđược g ờ, nh tilại rá cònbịón pháhạichẳngít. Trênă v ki,nh chữ “các ngã tướn” tức chỉ cho bốn tướng: Ngã, ơ,Nhn únChg sanh và Thọmạng. rTên vă ki,nh chữ có “ chứng có ộ” ng ; nghĩa là biết mình có chứng quả t,ậPh có ộng Đạo,ế th làchưarờiNGãtướn. g Bởiành ả gi đem“ngãtướng”à ny, cho làđặngtquả, hán óinê ậặc “ngih làmcovậy”n . ****** 7.Thương(tam) h ghé t(sân)làgốcc ủasantử h luânhồi -Nàythiệnam! n ẾuN àn h hgiảònc ưa (thương)iết N bàn(phápái)tứclàòn c NGã tướng(taưa);ẳn ch gquacáigã N tướngấybịẩnphục,rồilầmo ch đólàtướngniếtbàn. Còn ghté sanh tử, tức là ònc Ngã tướng (ta ght). é chúng sanh riêng ghét sanh tử, ưaNiếtbàn,chớđâubiếtrằng:ái c “ưa”đóchínhlàgốcsanhtử,còn“gh”ét làgốctriền phược(khônggiảioát th ). - thiệnam! Này n Làmsao biết“ưa”và“gh”té làgốccủacủasanhtửtriềnphược? Bởi các chúng sanh tu đạo Bồ đề, nếu ònc đôi chút biết mình chứng được Đạo quả an th htịnh,thếlàchưa diệttrừđượcgốc tận gã N tướng,nênònc sanhtửtriềnphược. ỢC LƯ IẢG Đại ý đoạnà ny nói: “còn” ươth ng ét h là còn ã ng tướng; mà ã ng tướng là gốc rễ của satửnh luânồi h . úngsaCh hđem n tâmươ“th ét ngh à” nymàcầuđạoBồđề,ì th khônờ bagoi đượcải gi oát,h vìnó làốc g củasanhtửluânhồiậ vy. Mặc dầu ét gh sanh tử là ệc vi phải, ưa cảnh ết Ni bàn tịch tịnh là một điều ay; h ưnnh g cũncòn g ởvòngtron tghươghét n ,chnê ẳnrời g ã Ng tướn. g ải Ph không t“hương ét h ,” ìth ã ng tướng mới không; ngã tướng khôn,g mớiập nh được Viêác. gni Vìểu hi ghĩan này,cổ nê cóhơn làmbàikệrằng HÁNVĂN: pThậ phươngđồngtụội h CÁác ọcvôh vi Thửịth tuyểnậPhtrường Tâmkhôngậcpđệquy CHỊD NGHĨA Mườiphươđồn ng tug ộih ười Ng ọ ch vôi v ĐâylàtrườnPthậig “Tâmkhôn”mới g đượcđậu Bài kệ àny quan trọg ứt nh là hai chữ “Tâm khôn”. g Người còn “ưa ét gh ” tức là còn math sân; âm th sâncònì th sanhtử luânồih còn. Bởiế th êntrườnì gth làmtPhậàn y, nếuai Tâmkhôncòn g thamsântậđố,Tâmkhôngcònơnã hg bỉtử, h Tâm khôncòn g mừậngi ươth ét ngh .v v ...ì th được“đậu” ******** 8.Pchậtỉ“Ngãtướng”ẩnúp n ron t g tạnghứct - Thiện am! Này n Trong khióc gười n đếnkhnegợikínhphục,hànhgiả lại sanh vui mừng, muốn tế độ gười n đó. Trái lại, nếu bị người chê bai hủy báng, hì t hành giả lại sân ậnh. o D đó mà biết ái c gã n tướng vẫn còn kiên ố c núp ẩn trong ạn t g thức; nó thường lai vãng trogn các căn ủa c hành giả, không gián đoạn vậy. Người tu hành bởi khngô đoạntrừđược“ngãtướng”,chonênkhngô thểậnhpđượcViêngiácthanhtịnh. ỢC LƯ IẢG Người đời khi ặp g cảnhtuận ah ynghịch, cáiNả g tướngthô ọngtrổi lên rất dễ bết i . Đếnưnh ười ng tucổi ành lộtđượcNgãtướnôthg b,goàêntrọi hưnn còn g cáNgã i tướng vitế ềmti tàngro ạngtức. h Nóườn th g xuất đầu lộ diện, laiãn v gởơincác căn:mắt, ,tai mũi,lưỡ. i BẰng chứng:trong lúc đượcười ng khen kínhtì ta sanhtâm oanh ỷ, muốnđộười gn ấy. Tráilại, khbị i ngườihủybáchng ,êbia tì h ta lạikhônguiv . Đólàcáã iNg tướnểnghi lộ, cóphầntếnhịhơntrước.Bởikhôngtrừđượctướngnã,kh nê ônập gnh đượcViác.êngi ânTh ôiNúkh !i ôncag o,rời t khôncag o Ngãtướnmới g cao Sônchg ẳnsâu, g bển i chẳnsâu g Ngãtướnmới g sâu ********** 9.Khôngấy th gười n hủy ụcnh ,khôgn ấy th mìnthuyếtphápđộsan, h lúc bấygiờgã n tướngmới khôgn òn c . - thiện nam! Nếu àn Này h h giả muốn biết mình được vô ngã hưa, c ức x em trong lúcbịngườihủynhục,màkhôgn ấy th óc gưòi n hủynhụcnhưthếlà đượcVôgã. n Trái lại,tronglúcuyết th phápđộgười n màònc thấycóa T thuyếtpháp,thếlàgã N tướnghưa c đoạn.Cònnhơntướng,chúngsanhtướngvàọthmạngtướngũnc gthế. ỢC LƯ IẢG Được ười ng khen không mừng b ị gười n chê chẳn buồn, cũng chưa chắc đã hết Ngã t . ướn g Trong khi được khen bị chê, mà không thấy có ười gn khen ch,ê ưnh t hế mới là ôv ã. ng Trái lại, ếu n ấy th có người khen ch,ê cố hiên phải có Ta được khen, bị ch,ê nê Ngã tướnhãy g cònrõg. ràn Một íth dụ ứth hai: trong lúc uyết th pháp độ ười ng , không thấy có Ta uyết th php, á có ười ng heng php, á khônấygth có Ta tếđộ, cóười g n đượcđộ;ưhn ế th mớiđượcôv ã. ng Trái lại,ếu n cònấy th có Tathuyếtphp, á cótế Ta độ,ế th làNgãtướnchg ưađoạn. gTroki n Kinh mCag,n ậtnóiPh : “Bồ tá độ ôv số chgú nsanh mà không tấy h chú ng sanh có độ, ếu n cònấy th có Ta độ satức nh khônph g ảiBồtá”;ì v còngã n tướng,nêkhôngphảibồtávậy. KiKinh mCanglạióin : “Bồ tá uyết h php, á không ấy th có mình tuyết h , nếu còn thấy có Ta uyết th php, á tức khônph g ảiBồt; ”á ì v cònngãtướn,g êkh n ônph g ảibồtávậy. ****** 10.Vìcòn“ngãướn t g”ênn khô ngậnhpđượcviêngiác -Này Thiện nam! ãNG tướng là ái c trọgn bịnh ủa c hành giả. Song, chúng sanh đời sau, lại ậnh làm cái trọgn bịnh ày, n ho c là mình cứng được pháp Niết bàn, hật đáng thương xót!Bởithếnênchúng àn c g tinhtấn tuàn h hcừngnào ì th lạiàn c g thêm cáibịnãhNG tướngchừngấy; n vìthênênkhôgn ậnhpđượcViêngiácan th tịnh h -Nàythiệnam!n Chúng sanhđờisauấpch heo t sựkiếngiảivàhạnhcủa NhưLai, làm ỗch hiểu biết và hạnh của mìn, h song vì khôgn biết bốn tướng ònc ẩn núp bên trong,nênẳn ch gàn th tựu h đượcán Th quả h Hoặóc chúng sanhưa c đặgn đạomàói n mìnhđãđặngĐạo,hưa c hứnc g quảmà nói mình đã chứng quả; thấy gười n tinh ấnt ut h ành lại sanh ật đố. Bởi chúng sanh nàyhưa c đoạntrừđượcngãáinênkhôgn ậnhpđượcViêngiácan th tịnh h. ỢC LƯ IẢG Đại ý dodạn à ny óin ì v có ba uyê g n n hânn , nê Hành ả gi không ập nh được ênvi ágc antịn h h 1. Bởi àhn ả gi không ết bi b ốn tướng rất tế nhị, lầm cho mình chứng được đạo quả, ên càng tu chừng ào lại càgn tăn rưởn gt g bịnh ã Ng tướng chừng nấy. Vì vậ y mà chẳng ập nh đượcêgiác. nv 2.Hàiả nhg chỉb ắtchướceo th chỗ kiếnải gi ạnàhv của h NhưLailàmcủamìn,h khôn g biết bốn tướng ẫnv còn mềti tàgn ro n tạng ức th của hàn ả, gi ên không được hập n Viên c. ági Thí ưnh hàn ả gi thấy trog n kinh Phật dạy bố íth v.v... ồi r ực th hàn theo. Nhưng không biết trog n khi ấy, lại b ị b ốn tướng ườn th g eo th dõi. ưn hN g tro n khi b ố í,th ấy th có ười ng thọí (nhơtướnàg)vtabố íth ã (ng tướng). Bốíth đểcầu chotađượcàugi sag,n Ta được mạnhỏigi .v v .. ì v cáiNgãtướngcòn uyê ng nện hi ưnh thế, ên khôngp ậnh được Viên cági 3. Cũng vìã Ng tướngchưađoạnênàhả gi tronglú ctuàhấy nt kếtquảđượcđôi phần, lúc bấyờ i g tánh kiêu căgn ổi lê,n chưa phải chứng ộn đắc đạo, mà tự cho mình đã chứngộn oặc h đắcđạo. Haytấy h ười ng ơnhmìn,h lại sanrah tậđố v.v... Vìế th mà không ể th p hận đượcViêGin ác. ***** 11.ậtdạy Ph phươngphápậnhpViêngiác - Thiện nam! hún Này c g sanh đời sau trông mong ànth h Đạo, mà không cầu ho c ngộđạo;chỉ ưanọchiềunói suông,đểtăngtrưởnggã n tướng. Hành giả phải phát âm t đại dõng mãnh, ành g phục các phiền ão. n hữnN g pháp lànhưa c chứng đượcphảitinấn ht tuho c chứng;ác c phápácchưa đoạnho c đưọc;khi xúc ảnh khgôn sanh am, t sân, si, mạn, ái và ật đố v.v.. ào n nhơn, gã, n bỉ, hử, t ân ái v.v.. đều vắng lặg. n Như Laiấn chứng cho gười n này, lần lượt sẽthành tựu được Viên giác. T đườngtuhành,hànhgiảphảiầu rên c thiệnhữutrithứcchỉdẫn mớikhỏ ibịđọa tà kiến. Song, nếu àn h h giả đối với THiện tri thức, lại phân biệt sang hèn, sanh âm t thươngght, é ì th ũn c gkhôgn thểậnph đượcbiểnViêngiácan th hịnt h. IBTHỨÀ10&11 X.CHGƯƠNPHỔCGIÁ 1.gài N hổGiác P bồátt ỏhiậtPh 2.ậtkhPh gài en hổiác PG bồátt 3.ậtPdạy h ngàiổhGPiácbồtát 4.ói ậtPnh bốnđịnh 5.ậtPrảh lờiâu c ỏhithứba:“phảilàmnhữnghạnh gì? 6.ậtPrảh lờiâu c ỏhithứtư:Phảitrừbỏbịngì? h 7.ậtPrả h lờiâu c ỏhithứăm: n hảiP pháttâmnhưhtế nào? 8.Phậtnóibàikệóm t lạiác c nghĩatrên XI.CHƯƠNGVIÊNGIÁC 1.gài N ViênGiáchỏiậtPh 2.ậtkh Ph gài en Viêniác G 3.ậtPdạy h phápancư 4.ậtPdạy h 21ngàyđầuởtrong tịnất ht 5.ậtPdạy h ancư3ánth geo th ồB átt thừa 6.Khiấy th ắnth gản c , h àn h giả h hớ c nênấp ch rước t 7.Tuchỉ(xamaa) th 8.Tuquán(Tammaát B Đề) 9.ChỉQuánsongut (thiềna) n 10.Tómtắt 11.Pói hậtn bàikệtómlạiácc ghn ĩatrên .X CHƯPỔƠNGH GIÁC 1.gài N ổPGiỶh úẾNâĐềừH Ụ&Nt ÕõỤâT h NẾÚghớ UÉX&Ờxc O4P ,hnê,Ôg&cH.GPQxP6ẾêPUú tÉiÀẾN0 PỜ,UẪ PQƯhO&", ÀgÔNEBạưữPáPâPP&cỶÍÁ&cHịNẬUúõỶÍNBgữậRx.gài N 1.Bêntrog,ả gihàn phảiphátâmĐạithừalàmchơánh 2. Bên,oàig phảiờ nh các ện thi hữu triức, h uớn h gdẫnđường lối tu hàn làm chánh duyên. Nếu có ộin ơnh mà theiéu onạig duyê,n a hycó oạing duyên mà tếu hi nội ơnh đều khônthànựu. g Sog,n cầu iệnth ữu h tri ức, th phải là ười ng “chánh tri kiến”. – Làm sao biết ười ng “chánhtri kiến?”. – Hànhả gi phảidùnghaiphươdi ng ệntuậh ncảnhvà ngịchcảnsah u đây quasán t, sẽphânệt bi đượcế th onàlà“chátrinhkiến” 1. Thuận cản. h – Vì iện th tri hức à ny, tâm không trụ ơin phước b áo của phàm phu ở cõiười ng ha ycõi trời, vào cũngkhông trụ ơinphước obá của phàm phu ở cõiười ng hay cõi Trời, ào v cũng không trụ ơin cảnh tan àh yểm ế th tu ích kỷ utiê cực của Tiểu ừath là ăàDuyê nThav ángic. 2.ịch Ngh cản. h – Vìtệnhi hữu Tríứcth nà y, ệnhi ânth ở trongcảnhễm in ô (tần r lao) để hóa độ chgú nsa,nh mà tâm chẳngô ễm, nhi thậ àntheo đồn “ g sự ếp” nhi của bồ tá để hóađộười gn . Có khi ị v nà yphải thị ện hi làm việc lầm lỗi hưn ười ng hưnn g không bao ờ ig dùng lý luậnmiễncưỡ ngđể ob àchữalỗimìn,h itrá lạiluônluônkhenợi ng ạnh htan ịnhàtựv chỉ tríchlỗilầmcủamìn. h Ngài hưSơnải gi nghĩa chữện “Thi triức” h nhưậ vy: ện Thi là a hy, khéo . Tri là ết bi bịnh. Thức là bết i uốc. th ĩaghN là vị này có tàibết chơn ,vọg tàch,ánh bết i tâm bịnh của chúgsan n,h biếtphp á dượccủaậtđể Ph đốitrị. * - THiệnnam! Chúng sanhđờisaunếu gặpvị Thiện hữtri thứcnhư thế, phải Này hết lòng unc g dường, khgôn tiếc thân mạng. Vị thiện tri hứct ày n khigiữ bốn oaighn i an th htịnh,àn h h giả cungkínhđãđành,màkhi thịhiệnlẫ nlộn vớichúng sanhlàmác c tội lỗi để giáo hóa hún c g sanh (đồng sự hiếp), n hành giả cũng hớ c nên sanh âm t khinh dễ. -Này thiện am! n Đối với thiện hữu tri hứct này, mà hành giả khôgn khởi một niệm khinhtường, thìhoa lòng (Tâmhoa) sẽđược rộng mở, chiếu sáng khắpả c mười phươngthếgiớivàthànhtựuqủaật.Ph ỢC LƯ IẢG Đạiý đoạnnàyPhậtdạy:“ ypháp bất y”. ơnh Trluậ ong TrníĐộóin :ếu “n vịtện hi tri ứcth ki,a có thểải gi thíchcác nghĩa lý sâu xa củaật,Ph dẫndắt hànả gi tu eoth chánhĐạo, được lợiích, ì th ànhg iảphải hết lòng cung kín,h ưnh tôn kínhPật, chẳng nê hĩ những ệc vi lỗilầm củaện thi ữuh trức. ih íTh hưn cáđãy i xấuđựngọc, n chớnêvìđãyxấu màb ỏ tvậ b áu. NGười có hẻg lát cầm đuốc đưa ành ả gi qua co n đường uy ng ểm hi trong lú c ban đêm, chớ nê chê ười ng lát mà không dùng đuốc sá. gn NGười cầu dạo cũng thế: khi tìm đượcện ith hữu ức trih cóể th dẫndắtàhiả ng đitrênđưòntug ,nhà ìth ànhả gi phảitrước saumộtlòngtônkín. h Khtện ih tri hứcữgi ới gi atnhịn,h àả nhgi cungkínđã h đành,mà khi NGài vì chúng sanh ực th hàn theo ạnh h đồn “ g sự ếp” nhi của bồ tá, ười ng cầu đạo khôngấy nêth ế th màsatnhâm chấp nhứtvàkhthườn in . g Đượcưnh thế,mớichứnđược g ậtđạo Ph . * 4.ói ậPtnh bốnđịnh - thiện nam! Vị thiện tri hứct kia,d dã chứng được diệu pháp và rời cả bốn Này bịnhsauđây: a.Bịntách (làmcácviệclành) Nhưóc ngườihấp c như thế này: Bảnâm t của ôi, t vì muốnầu c Viêngiác, nênlàm tất ả c ácc hạn”. h Song án t h Viên giác kia, không phải do làm mà được. Bởi hành giả lấycái“làm”đểầu c Viêngiác,nêngọilà“bịntác h ”(bịnhlàm). ỢC LƯ IẢG CHữ “Tác”, ĩangh là làm. nhTá Viên Gicá đâu có phải do là “ m” mà được. ũnC g ưnh mặttrăngkiađâuphảidovẹtmâymớicó.Bởithếêhàniả g chấp:“phảilàcác hạnlà h nh để cầu ập nh Viênáic”g , ì th không có ể th được. Vì tánh Viên ácgi là than ịn,h vô vià ôv lậu mà ànhảgi lại dùng php á hữu viđể cầu cảnh ới gi vô vithan ịnh, thì khôngể th được, ọlà nêig “b ịnhlàm”. Đọcđến đo ạnnày, độciả g khôngsao khỏithắc mắc:tại sao b àitrướcật Ph lại óin :“... Tánh Viên ácgi không phải do làm các h ạnh làhn mà được, nếu chấp do làm mà được, ì th ànth ra bệnh “Tác” .v v .. > ời óin của tậPh trưóc sao in tuồng mâu uẫn th . Nếu không suy nghĩakỹthìđộciả g sẽkhônhiểu. g úngChtôithườngív dụ: muốncho lớp học được yên tịn,h tời h phải làm sao tngrlớp đừg n có ếnti g độn,g ếu n có ến ti g động thi lớp học chẳng được yên tịn. h gCŨn ưnh muốn đặng t1hn Viên ciág ôv i v tahn tịn,h ì th không ểth dùng php á ữu h vi ọ ng động mà cầu. Nếudùnhữug độn vọngi màg cầu thìkhônbờ giao đặngVicáêngi vôatịn inhv . h Mặc dù hưn ế, th song ười ng muốn ập nh Viên cági quyết định phải trải qua aih a gi đoạn: 1. Gia đo ạn đầu n,tiê ười ng muốn ập nh Viên iácg athn tịnh, phải có ọ ch tu, bỏ các ệc vi dữ,làm các ệc vi lành v.v... Cũngưnh các ôngầy th giáo,ấy th ọ ch trò làm ồn,muốncho lớp học được yên tịnh, iga đoạn đầu n,êti phải dùn tiến g g ồn để trị ồn. NGhĩa là ông tầy h oágiphảigõước th trướctrênbảnchg o lớn,ì th cácọ ch òtr mớiết h làm ồn.ũnC gnhưười ng đờinói:dùngđộctrịđộc,gĐạo tron nói:lấyvọngđểg. ọrừtvn Đến khi học trò đã mli ặng ồi r , mà ầy th áo gi vẫn õg hoài trên b ảng để mong cho lớp họcđượcyêntịn,h thìkhônể thg được.Vìtiếngõ làến ti độn g ,g rấtới ivtrá tịn,h làmsao lấy cái“độn”,g đểcầu cát“ịn i ”chh ođược.Cũnghưn ngườidùngcáitạo tácữu h ,vi đểcầu Viên cági vôtavihịn n ,h khônể thg được. 2. Vì ế th ên bướcquaaigđoạnứ th ai: h Thầygiáo phảiôith õg bảng thì lớp học mới hoàn t yên tịn. h Cũng như àhn iả, g phải từr cái b ịnh “làm”, mới đặng Viên cági than tịn. h N Gườimuốnđếnbờảigi thoá, trướcết h phảidùncág buièt họcđểquasônmêg .Song khđã i đếnờ b ồir ,màcứômcámãi biè thìlàmsaolênbờđược. Tómlại,iả ànhg muốnhập n Viêácgin athnịnh,phảitrảiquaiđo gah ạn: 1.Giđo ai ạnđầu,ênti ả àginh dùncág uibèt học,bỏdữlàmlànđể h quasônmêg .Ha y nóimộtcáchkháclàdùntiến g õg b ảncủa h ầy th oági,đểtrừiếngồncủaọhctrò. 2. Đếngia đo ạntốiu, ậh hànả gi phải bỏ cáib èữu h vị tu ọ c, h mớimonglên bờ ải gi oáthvôvikiađược. Hayđổilạicáchóin :ôngthầyoágiphảithôigõbảnì gth trognlớp mới đặngyêtịn n h. ũnC gý nà y, trongkinh“tứập t h hị n chươg”tnPhậdạy:... “ tuôv ut u, t chứngôv chứn g chứng...” NGhĩalà:tu đến chỗ ôv ut mớitậh u, chứngđếnchỗ ôv chứngmớitậh là chứng v..v... Bởithếcổên ơnhcódạyrằng:“ữu h tuy vi ụy, gn xảchtắti tPđạo hậ t: hàan” CÁc ệcvi tu hànữu về tuyvi rằnghưguy n chẳngnhằmch,i ưn nh ếu gn hànả gi bỏ đi,thìĐạo ậtPhôv vi khó à. thn Hay là câu:ật“h ế l1 yđịa bắt ọthứt n trần, vạn sự môn trungbất xả ứt nh php” á :Đànhrằng chỗ lý tánhchơn thậ ê(vinác)g không ọth một mảytrần, ưnnh g về sựtướntug àthì n muônđiềukhônbgỏmộtviệclàào. nh b.Bịnhnậm(mặkệ, c khôgn tuhành) -Nàythiệnam! n nhưóc gưòi n ấp ch nhưthếnày:“Tô inaykhôgn ầnc đoạnsanhtử vàcũngkhôngầu c niết bàn.gườiN muốncầuViên giác, chớ nênmóng niệmdiệt santh ửhaycầuniếtbàn,mặtìn c ho c sanhtửhayniếtbàn,ùy t phápánt hmàsanay h diệt”. Hành giả ấp ch như thế, là bị bịnh nậm (mặ c kệ); vì tánh Viên giác kia, đâu có phảiđểmặkệ c (nhậm)nhưvậymàpnhậ được. ỢC LƯ IẢG ữCh ậmnh là mạc kệ. Bịnh à ny do ành ả gi chấp: “Tánh ênvi ácg không phải do tu ,hàn làm các ạnh h lành .v v .. mà ập nh được”. Nên àhn ả gi để mặc cho ệp nghi lực xoay chuyển, chẳng sợ tôị lỗi, khôn amgh phước là,nh sanh tử không chê, ết ni bàn cũng chẳng quý;ì v thếnkh ê ônnhập g đượcViác. êngi c.Bịnỉhc (dứtácc vọgn niệm) -Này thiện nam! hưN có gười n hấp c như htế này: “Tô i ay n muốn ầu c Viên giác, nênphảidứthếtcácvọngniệm, đặngấtt ả c phápbìnhđẳngvắnglặng”. Chấp như thế, là bị bịnh “chỉ”; vì ánt h Viên giác kia, đâu óc phải do “dừng chỉ” cácvọgn màậnhpđược. ỢC LƯ IẢG ữCh “chỉ” là dứt các vọng ệm.i Bởi hànả gi thấyb ịnh tc”“á làm cho tâm khởi động bịnh“Nậm”(mặc kệ) làm tâm phóngcả tún haiđều khôngậpnh Viênácgi được,ênhà ả gi xo aytrởềnơchi“v ỉ”(dừđứn gn g) Vì vọng ệm i mà ấy th các phpá sai khác, không được bình đẳng, cho nê hà ả gi tu ch“ ỉ” để dứt vọng ệm. i Đâu ết bi rằng: tánh ê vi ácg không có “ệm” ni , nếu khởi ệm ni ì th ,trái Viiácêng khôncó g “Chỉ”,ếu n ả àhgin lại“chỉ”,ìth làmsaập onh đượcác. iêng v d.Bịnhdiệt(diệtácc phiềnão) n -Này Thiện nam! Nhưóc gười n hấp c hưn htếnày: “Tôi nay muốn ầu c Viên giác, nênvĩnhviễnđoạnácc phiềnão, n ào n ân th âm t nàoản c hvậ, t tấtả c đềuhưvọngkhông ậth có, rốt ráo vắng lặg”. n ùnD g ái c “diệt” (vắng lặg) n mà cầu Viên giác như thế là mắcbịndiệt h ;vìánt hViêngiácđâuóc phảihcỉvắnglặg. n ỢC LƯ IẢG ữCh “diệt” là dứt các phiền ão, tâmàv cảnh đềuắnv lặn g . g Songtáh Viênácgi ừav tịch(vắnlặn g )lạig achvừ ếu i (li). nhtri Tịchếu vàChi khôna. gih Hàả nhgi chỉchấp mộtbên “tịch”thìkhônợp gh ới v hVitán êác. gin * -Tóm lại, gười n ầu c đạo phải rời bốn bịnh trên, mới được ậnhp Viên giác an th h tịnh.gười N quán sátđểtrừbốnbịnnhưthế,làChánhquán;nếutráilại,làtàquán. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nytóm lại bốn b ịnh trên. ữCh “Tác” là làm; ậm”nh“ là không làm, để mặc kệ; “chỉ” làdùng chỉcácọ ngvệm i đươnsag nhvàsẽ sa; nh di “ ệt” là dứtcácphềinão đãsa. nh Bởi tánh Viên ágic b ất sanh bất diệt, bất cầu bất tịnh, bất tăng bất ảm, gi ôv vi ôv lậu, mà iảhàng dùnTác, g ậm, Nh ỉ, Ch ệt Di v.v..đểcầu,ì th khônệp ghi ớiv tánVih áêc. gin gàiNhưSơnói:Đem bốnb ịnh“Tác, Nhậm, Chỉ, Diệt”mà chêmi ệm nghi lạitâm tư củamìn,h nếucònmộtmónnàoì th cũngđều làb ịnhcả; phảitrừết h bốnbịnhà ny, mớiđược ập nh áêvcgin thanịnh * 5.ậPtrả h lờicâuỏih tứh ba:“phảilàmữnnh ghạnhgì?” -Này thiện am! n CHúng sanh đời sau muốn tu hàn, h suốt đời phải kính trọng cúng dường Thiện hữu tri hứct . Khi thiện hữu tri hứct ở gần gũi, hành giả hớ c nên khinhlờn.Khithiệnhữutrithứcđixa,hàngh iảhớ c nênờn h giận. Khi thiệnhữutrithứchiệnraản c h uật nhaynghịch,âm t hànhgiả pah3i nhưhư khng, ô chớ nên ay th đổi. àn H h giả phải rõ biết: ân th âm t minh cùng ầy th bạn và các chúng san, h đồngmột bản thể bình đẳng rốt ráo khngô khác. àn H h giả phải tu àn h h nhưthế, mớinhậpđượcviêngiác. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nytPrả hậ lờicâuỏih thứba:“phảilàmnhữnhạng ì?” gh Hạnbồh rất tá u, iềnh ưn nh việc g thờầy T h làđiều rấtcầniết th .Vìđờimạtpháphược n ma cườn,g nếu khôncg ó Minh sư chỉdẫn, ì th ànhả ig không sao khỏib ịlạc ào v đường tà. Bởithếnêhàả gi phảisuốtđờicung kínph h ụcsựầy. Th Dù choiện th trihứclàm ữnnh g điuề uậth ný hayịch ngh lòn,g hàngiả cũngphải ữgi một ềmni tôn kín,h tâm ưnh ưh không chớênthayđổi. Hàiả nhg phảiquánsát:T hầyb ạncùngchsaúng nhvàmìnhđềuđồngmộtthểc, êniávg không rêni khác. Do đó àhn ả gi mới b ỏ đượcánht kiêu mạn của mình để thờ Thầy, quên bảngã n đểđộsa. hn Phảituạnh ưnh ế, th mớiậnhpđượcViiác. êng * 6.ậPtrả h lờicâuỏih tứh tư:“Phảirừ t bỏbịnhgì?” -Này thiện am! n CHúng sanhd dời sau, khgôn đuợcthành Đạo, đều do ấtt ả c hạt gióngthươngghét,nhơngã, n từvôthỉđếngiờ.Vìhế t nênhẳnc g đượcgiảithoát. Nếu ngườixem những kẻoangia cũn gnhưa ch mẹkhôngkhác, đối vớiácc pháp tâmcũngkhgôn hươn t gghét,phânbiệttựtha,thìngườiấysẽtrừđượcácc bịnh. ỢC LƯ IẢG Đoạn trướcNgàiPổh Giác bồ táỏih PHật:“phải trừ hữnn gb ịnh gì?” - Đo ạnà nyậtPh trảlời:“phảitrừhươnghét” Đànhrằngtronbàisố 9,ậtđã Ph dạytrừươh ngét h , nhưng chỉnóiềvphầnthôện (hi ). hàn Đến đo ạn này tPhậ dạy trừ về phần vi tế của ươth ng hét tức là chủng tử. ếu N còn mộtchútítươth ngét h ấm ng ngầm bêtnorglàm chướngạin , tìh hàngaỉ khôngể th ập nh đượcViêácnig tanịn h h. Baờ oi g àaỉngh đốivớikẻoi,ang xemcũngnhưchamẹ, bìnđẳn h gkhôngkhác,xem satnhử và ết Ni bàchn ẳnga,hi thì hànả gi mớiđoạnđượcchủngtử củaươth ngéth àmới v cóể th ập nh êácvgin tanhịnh. * 7.ậPtrả h lờicâuỏih tứh năm:“phảipháttâmtế h ào?” n - thiện nam! chúng sanh đời sau muốn ầu Này c Viên giác htì phải phát âm t như thếnày:“tô inguyệnđộ tấtả c chúngsanhkhắpcả hưkhôg, n đếuđượcrốt ráovàoViên giác; gười n được viên giáckhgôn ấp ch ở nơi viên giác; trừ hết ácc tướng Nhơn và Ngã v.v..”ải-Ph pháttâmhnưvậymớikhỏiđọavàoà t kiến. ỢC LƯ IẢG Đoạn à ny Pật h rả lời câu ỏih ứ th 5 mà àngi PHổ Gicá b ồ tá đã hỏi ậtP: h “Phải phát tâmế th nào?” ậtrả Ph lờiphảiphátâmưnh vầy,mớikhỏiđoạoki àvt ến: 1. átPhâm quảngđại:uyện ng độ tất cả chgú nsanh oãn ( , ai,th ấp, th hóa)ongrtmười phươ. ng 2.átâm Ph rốto: rá độchsaúng p nậh ciáêngv cứukính. 3.átâm Ph chườn tơhn g:ởíc agoênrvit màkhônkh g ởiọchngv ấpc. iánơvêg 4. átPh tâm không điên đảo : Không khởi ọngv tưởng điên đảo chấp các tướng: ã, ng ơn,h chsaúng h,n ọtmạn h vàtướn g độg sah. n Hai món phtá âm trước là đại bi, hai món phát âm sau là đại trí. Bi và Trí được êin dung là do phtá bốn món tâm trên được ònrt . Âu C ỏih của gài nP Hổ cági ốn gi g ưnh trong kihKin m,Cang câu hỏicủaàTguiN Bồ Đề:Vân “ àưnh gtrụ?”(ải Ph trụtâmhưn thếào?_ n Đoạnà nyóin chữph “ átâm”, ghĩan làtâm phátuyện ng .ưNh guời n đờinói“lập chí”. ờ Nh phát guyện n a hy lập chí mà ười ng đời tu ành vượt qua ob aiêunh tởr lực khó khă n và úcth đẩysựtuhmaàn uđượcncôn hà t . g ẾuN uyện “ng ”rấtết thi ,ì th hạnmới h chuyêncần. Do đó mà mau đuợc kết quả. Các đức ậtPh cũng ờ nh phát uyện gn rồi y eo th uyện ng đó ut màhàn đượcđạo thàn chứnquả. g Hành iả g ếu n không có uyện “ng lực” của mình làm động cơ úcth đẩy trên trường tu ,hàn ì th quảtậkh Ph ómàđạtđược. * 8.ói ậPtnh bàikệ,óm t lạicácghn ĩarên t KHiấyđứcTế h Tônmuốntómlạicácghĩan n,trê nêóikệ bài rằng: ỢC LƯ IẢG Đạiý bàikệnà yóin tóm tắtlạicác nghĩatrê n:Cácchúgnsanh đờisau muốncầuện ith triức, h phải tìmười ng chánhkiến.Làm sao bết i cháhn kiến?– Làđãtrừbốnbịnhà vxa lia tưtưởnị gNh tahừ áchC đốixửới v tệnhi triức: h khithâncậnchớênkhinhlờn,khi xacáchchớ ênsầu . hận Khithấythiệntri ức h ện hi ra, cảnh tuậnhayhịch ng , hàảngi chớ ênì v ấy th ế th mà đổitâmtâm,phảilấylàmh yữuh vàkínưnh Pậthrađời.Hàả ngih phảiữgi ới gi ạnh than tịn,h khôngphạmcáctộilỗiàđộ v cácchsaúng ,nh rốtc. êiáoàrngv Hành ả gi phải ytrí huệ chơn chá,hn trừ các tướng ã, N Nhơn mới khỏi đọa tà kiến và đượcập nh êgiácnv haychứngquảết i n b. àn BÀITHỨMƯỜIMỘT I.X CHƯƠNGVIICGÊNÁ 1.gài N ViênGiác bồát t ỏih Phật KhiấyNàigViênGiácbồ táởĐại ongtr chđứn úng dậ g y, điquabnhữu ê củatPhậ3 vònrồi g lạytPvàchhậ ắp tayquỳthẳngbạchrằng: - h Đức đại bi Thế ôTn! NGài đã vì chúng on Bạc c rộng ói n ác c phương iện t để nhậpViêngiácan th tịnh h,khiếno ch chúngsanhđờisauđặgn lợiíchlớn B hTếôChTn! úngon ạc c gày n ay n đãđượckhaigộ n rồi.NếusaukhitPậhpn diệt, hún c g sanhđờisauchưa đượckhaingộ,hì t làmsaoancưđểtutậpản c hgiớiViên giác an th h tịnh này? VÀ ba pháp quan1 an ht h tịnh trong Viên giác đây, phải tu pháp nàotrước? CúixinđứcĐạibivìđạihún c gvàhún c gsanhđờisau,bố thíchohún c gon c được lợiíclớn h . NgàiViênGiácbồthưaá thỉnưhn ậ vy3lần,kínhlạydướichânPhậtrồiởtr lui. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nyNGàiViênGiácBồtáhỏitcó Phậ icâu: ha 1.Làmsaocư an ut Viiácêng thaịn n h? 2.Bamônquáanhtịnnêtuh phápàotrước? n ữCh “Viênácgi bồt”á–ViênGicá làGiácênvimãn.Từtrướcđếnđây,tPhậđãềunhi lầnchỉdạyphươngpháp tunhàđể phátrừVô miànhchv ứnập gnh Viêniác. g Nhưnđứn g g ph về ươdi ng ệntuhàn,khônph g ảituứt nh ờith màchứnđược g Viêánic; g phảilầnlượtưnh ười ng lauuơg nglau hiềun bụimớisạch. Bụicàngsạchì th gương càngsá;ng sá,ng sạchđến chỗtlà hoàn dụcho Viáêngic. Xin ắc nh lại, trước ề v chương t“ịnh chư ệp Nghi chướn”g là dạy ành iả g chưa được phổến bi .ĐếnchươPổng“h Giác”,b ồtácầutậchPh ỉdạyphươph ng áptuđể hàn cho Giác tánhđượcphổbiến,ưn nh gchưa Vi.ên Đếnchương“ViGi ên ác” làóin Giáctánh Viênmãn. ươCh ng ày b ồ tá hỏi ậtPh về ệc i an cư à v tu 3 pháp quán, toàn chú tọngr về sự tướng tu trì. oCh bết i :Sự chưa tròn là Lý chưa Vi. ên Lý Viên là hờ n sự tròn. íTh ưnh ười ng tu đức từbi,nếu chưaphổcậpđếnloitế àv côntrùnộg(h mạngcôntùnr )ì tgh lòntừbchgi ưaòntr . * 2.ậPtkhh gài en ViênGiácBồátt KhiấyđứcThếTônkhenàingViênGiácbồbảo távà rằn: g -Này Thiện am, n hay lắm và quý lắm! gÔn ưa th ỏhiNhưaiL nhữngphương tiện tu hành,thếlàgôn bố thího c chúng sanhlợiíchrất lớn.VẬyác c ôngnênlóngngh, e a t sẽvìác c ôngmàhỉc giáo. KHiấyNgài Viên Giác b ồ táàv đạichúgnđều yên lặng vàonah ỷ nghe lờiPật h chỉ o á g. i 3.ậPtdạy h phápancư (1) - Thiệnam! Này n KhihậtPònc tạithếoặ h cnhậpdiệt rồi,ay h đờimạt pháp nếu chúng sanh ào n óc đủ ănc tính Đại thừa, tin ái c âm t Viên giác của ậ, htP phát âm t tu hành; như ở Già Lam(chùa) thì phải lo x ếp đặt hún c g TĂng, oặ h c ó hữnn g duyên sự khác khôgn thể chuyên tu tậ p được, thì tùy phận của àn H h giả, tư duy và quán các phápmônmàa t đãdạytrước. N khôngóc nhơnduyênkhác,thìàn ếu h giả h phảilậ pđạotràng vàđịnhời t kỳtu tập.ếu N thờigianđàithì120ngày, vừahì t 10gày, 0n gắn n thì80gày. n CÁch bài trí trong tịnh ấtt , phải treo tràng phan và đủ cả hương oa. h NhưhPật còn ại t thế thì nên án ch h suy nghĩ. Nếu hậPt nập diệt rồi hì t an trí hình tượng ậht, P mắtnhìnâm t tưởngớ, nh kínđồnh gnhưòn tPhậc tạithế ỢC LƯ IẢG Đoạnà nytPdạy hậ acáih ch: 1.Ngườiphátâmut à,nh nếuvìộnbnrậ ệc vi chùahoặccácduyênsựkhác,khônể gth ập nh đạo gtràn chuyên tu được, ì th ành ả gi nê quán sát các php á môn của ậtPh dạy, ưnh trogchn ươPhổng ãn Nh v.v.. 2. Nếu khôngcó duyênsựì g b ậnrộn,ì th àhniả g nêlập đạo tràngv phân kỳmàtu tập.Trườnkỳ g là120àngy,trungkỳlà1à 0ngy,đoảnkỳlà80àgy. n N ậtPh còn tâi ế, ếu th thì hàng ả i chỉ cháhn tâm ớ nh ghĩn đức tPậ,h khỏi cần có ìn h h tượn. g Nếuthập Pn diệt rồi,thìênờ th tượngậtPhđể mắtìn h n ,tâm tưởng,kínhưn ật Ph còntạithế. ______ ữ(1)Ch Mạt “ pháp”– Gioph á ápcủaậtcó Ph chailàm3ời th kỳ: 1.Chánphp, á 10năm 2.Tượnph g áp (mườntượn g ưgnh cháph nh áp)m10nă 3. Mạtpháp ốt (r gọn)01ăm. Hiệnnay(1992)ậtPlịch h 2536,ế th làđã sagnmạt pháp536m. ăn * 4.ậPtdạy h 21gày n đầu,ởtrongịnt tấth - Trải qua 21 ngày đầu, ành h giả kính lạy danh hiệu của ácc đức Phật trong 10 phương vàchíàn ht h sám hối. Nếugặpản c hgiới ốt t , thìàn h h giả âm t đuợc nhẹàng thưới th (khinhan).Qua21ngàyrồi,hànhgiảphảichuyênnhiếpvọgn niệm. ỢC LƯ IẢG N Gười mớitu,ới i g đứcchưađủ,thântâmchưađượcatịn hn ,h nêkhôncó g ănlực g tuđịnuệ. h Vìtế h ênlúcbđầu na phảilập đạo. ngtàr Hànhả gi trảiqua21àngyđầulễậtPh sávà mối h .ũnC ưgnh cáichéncầnrửachosạchmớicóể th đựnĐềg hồđược.Hàả nhgi phải ứt nh tâmậthànưvậy,ìt h ânth mớiđượctanhịn. h g21oTrn à ngy,ohặccălà n ph nh át ện hi ,ha ycó cảmứn: g ả àginh tấy h đượcđimề là,nh ời th thântâmsẽđượckhoankh. oái “Cảnh ới i g tốt: ” ưNh ở trog nchêmi b ao ấy th Phật, o ặc h khi làm lễ sám hối thấyào h qua.v gvn ... * 5.ậPtdạy h ancư3ánth gheo t bồtátthừa -NàyThiệnam! n Nếugặpđầu mùaạ H 3thángancư,ì th hàngiả h phảiantrụnơi hạnan ht tịnh ủa ch ồB tát,âmt lìatưtưởngcủaThinhvăn,khôgn nhờđồchúng. Đến gày n an ư, c àn h h giả phải đối trước ậhtP phát guyện n như vầy: “Con là Tỳ khoe (tên gì) hoặ c Tỳ kho e i, n Ưu bà ắc t hay uƯ bà di, nguyện tu o the ạn h h tịnh diệt của Bồátt thừa, trụ trì nơiậth ướng, lấy đại viên giác làm già lam(chùa). ân Th âm t conanưc nơi“Bìnhđẳngánt trí” h ay h “tựán t hNiếtbàn”,khôgn óc hệthuộcxứsở. Conăy n chẳng ytheo Thinhvăn,on c kínhỉnt h mườiphương chưhtPậvàác c vị Bồ átt cùng vớiconđồng làm phápanưc 3 tháng. Con vì một nhơn duyênlớnlà tu bồ tátạn h h,ầu c chứng quảVôthượngDiệugiác,ênn khgôn hệphượcđồhún c g. Tu như hế t mãn 3 thờikỳ rồi, tùyý àn h hgiả ra vào vô gại. n Đây gọi là bồát t thị hiệnancư. ỢC LƯ IẢG Đoạnà nychalà i m3phần: 1.ậtPdạy h ả àngih lậpời th kỳtu p tậ ưnh vậ ychưađủ màphảiacư n 3á,thng b ắtđầu từ rằmáthngư đếnrằm áthngb ảyâm lịch. Ngườiphátâm bồ đềtu eo th ênác, vig ìth phải ancưeo th bồtạnáh h.ghĩaN là khôngcầnphảitập chúnga cư theo luậtểu i ừa,th mà tâm của ành ả gi phải luôn luôn an trụ ơinạnh h tan ịnh của Bồ . tá Bởiế th ên tr uyê ng n vănkióinh :“Tamrờitưtưởngcủaă,nviTh khônhờ gn đồch”. úng 2.Đêà1ngyancư,iàhả ng phảiđốitrướctbạch ậPh nhưvầy: Con“. tê ọth ới gi t ỳkheoa hyT ỳkheo i,N Ưubà Tắc(thiệnnam) hayƯu BàDi(T ín nữ); nay yeo th pháp đạiừa,th tu eo th ạnh htịch diệt của b ồ ,tá lấy viêncág làm chùa, ânth tâmcoườn thn antrụg ơ“tựtin Niết nhá ”habàyn “bìnđẳn h trí”ánhg . 3.Hàả ginh đốitrướcph ậtPh uyện átng ằn r g: “Con a ny ì v muốn ut hạnh Viên ác, gi ên không eo th luật na cư của inht ăv (tiểu ừa)th khôngptậ chú ngtă a cư, mà co n chỉcầu thỉnh 10 phươg nchưPật h vàBồ tá cùng vớicon làm php á ancư trong3. ángth Hànhả gi nacư ưnh ế th 3,ngáth sau khimãnờith kỳ rồi,ùy t ýđitớiluikhônạign . ữCh “Tịchdiệt”:Dệt i cácphềnão i ,tâmđượctịchtịn,h tứclànói:ýeo th tâmchưnhơ khônsag ndi h ệtmàtu. ữCh t“ậướn h Tg”ướnchg ơt,nậh tướngnàykhôngsanhkhôndi g ệt, khôncấug khôn g tịn,h khôngtănkhôngảm, i khôngb ịời th angithyđổi, kkhônaginchuyểndời, tứclàchỉ cho “chươnh ậthướng”,cũnlàg cáệt ib daêiác”h“nvg “Viên ciág làm chùa” - ểu Ti ừath an cư ì th lấy sự tướng là cảnh chùa (già lam) của mìnở, h làmơtuin ,hàn bồtancư á ìth lấylý táhnlà Viêácgin làmchuàcủamìnhởtu,nê nói:lấy “ Viêácgni làmchùa. ” “Bình đẳng tánh rí”. – Hành iả g đã an cư ơinậth ướn,g tức là tánh Viên ác, gi nê 6 cănởânth khôngtạoệp, hing 6thứckhôndo g rguỗi n eoth 6trần. Lú c b ấy ờ gi 5 ức th trước, chuyện lại làm à“tnh sở tác trí”; ức th thứ 6 chuyển thàn ệu “Di quasán trí”. Khiànhả g chưa antrụ ơinViênácgi ì th ức th tứ h 7 nàychấp ã, ng ,ơnh bỉử. th Đến khhàiả ng a ntrụơiVin ênác, gi ìth ức th ứ th 7 chuyểnthàBìn n“ hđẳntágí”nhr . Lú cbấy ờ gi ức th ứ th 8 không còn b ị ức t h tứ h 7 chấp làm ã” “ng nữa, nê ức th thứ 8 chuyển thàn “Đạiêcản nvi htrí”. ữCh “ết ni btànự”tánh:cũngọilàtnh“áịnết hNi ,bàn” tứclàbệt i dacủa nh ơnChư hayViágêic. n ữCh “khônệ gh thuộcxứsở”:tiểuancư thừ phảicó cảnhchùađểlàmđạoxứ ngtrà sở. Đếnưnh bồì táh lấy“N iếtbàntự”là nhtá mđạo,ràngt nêói:“khônhệ g uộc th xứsở”. ữCh ô“v ượn th g ệu Di ác”gi : quả ị v Pật h sáng suốt (giác) mầu iệm nh (diệu) không có quảị v ào(nvôtrê ượn th ) g * 6.Khithấyắn th gcảnh,àn h giả h cớ h ênn chấprước t -Này thiện nam! Như chúng sanh đời mạt pháp muốn tu hành để ầu c đạo bồ átt trongkhivào tu3 ời th kỳày, n nếuthấycócácthắng ản c hiện ra,mà khôgn đúng như hànhgiảđãghn ấy, eth thìquyếtkhngô nênhấp c thủ. ỢC LƯ IẢG Đoạn nà y Pậth dạy hàng ả i khi tu, ếu n ấy th ện hi ra cảnh ới gi ùth ắnth ,g không ên luyếntrước. Hànhg ả i khi dụng côn tu àh,n cố iênh sẽ có cảnh ới gi thù ắnth g lạ ườn th g ện hi ra. Sog,n nếu sanhtâmchấp trước, không phânbiệt chánh,tà thìành gaỉdễ mắc lướima. Coh nê àhg aỉ phải thấy các cảnh ới gi ấy đúgn hư sự nghe ọch của mìn,h nghĩa là lời ậtPh dạy, hoặc iện th tri ức h bảo ayh trognkinh sách dạyhưn tếh ào,n ì th khi các cảnhấyện ih ra phảiđúưnhg tế h ấy,mớiọ iglàchơchn ín. h Táilại r làũng ấmmaện hi ê(nxemđo ạnNGũ ẤmMa,gki tron Lă nh Nêm)nghi àPh ngườituà,hn khôngaichẳng hơne ểu m hi rồisanhlòntg,in hơncó tinmới tu,tơunh mớicóchứn,g chứnlà g kếtquảcủae, gh n tivàu. n ếTh ênt,i ểu, hi tuvàchứng trước sau phảiiệp h hau. n Nếu chõ chứng(cảnh ới gi ện hi )ra khôngệp hi ới v sự e ngh thì bất luậnệnhi racảnới hgi ện thi ah yác,cũnđề g ulàMacả. * 7.Tuchỉ(XaMaa) th -Nàythiện nam!Nhưcó cácchúng sanh tu pháp“chỉ” (Xa ma a) th trướcgiữhỗc chítịnh(rất yênlặ ng)khgôn khởivọng niệmnhớnghĩ; do yênlặng ộtt bựcnêntrí giác hiện ra. Như vậ y từ khi mới bắt đầu tịnh và ở một ân th , ho c đến khikhắp cả một thế giớiđều tịnh. Cũng thế,“trígiác” bắt đầuhiện ra ở mộtân ht o ch đếnkhắp ảc một thế giớiđều“giác”. -Nàythiệnam! n Khi“trígiác”đãhiệnkhắpmộtthếgiới,thìtrongthếgiớiấynếu có một chúng sanhào, n móng lên một niệm, lúc bấy giờ àn h hgiả đềubiết ả. c Cho đến trămgàn n thếgiớicũngthế. Cácản c giới h ấy,nếukhgôn phảiđúng nhưsựnghecủa àn h hgiả,thìquyếtẳnch g nênhấp c thủ. ỢC LƯ IẢG Đạiý đoạnà nyPhật dạyànhg iảkhi tu Địn,h đếnchỗ tộtb ực,nêtrí ácgi uệ) (h phát si. nh Bởitừmộtânth tịnchh đến o mộtế th ớigi tịn,h êtrín ácgi phtcũn raá gtừmộtthâncho đếnkhắpcảthếới gi . Vìcảế th iới g đềulà“tríác”i g củaả, giành êncomộtchsaúng àonh amón vừ ệm, n gi ì th ảghàin đềuếtbi hết. Soữngnh cản g ới gih đãệnhi ra, phảiđúưgnh sựthấynghemàảhàgin đãtừnghe ện thi tri ức h hay trog n kinh chỉ dạy, ưnh thế cảnh tấy mới chá. nh ếu N itrá lại là NGũ ấm Maện ih . Ngài hư Sơ n ói: “Vì to àn cả thế ới gi đã ànth c”á“gi ên chgún sanh toà ở trogn cági tácủa nh ahàỉ. ng Bởiế th nêkhichsaúng nhkhởiramộtệm ni ì, g thìàả nhgi đềuết bi cả.ũnC ghưn bónđã g hiệnươtrngo ,ng ươêng chng ếu i khônsót g ”. Trongkinh Viênácgi lược sớ chép:ành g ả i ,tin ểu, hi u, t và chứngtuyứth lớp khôn g đồn,g ưn nh gpải không khc. á ĩaghN là: “ểu hi là ểu hi eo th chỗ mình T,in Tu là Tu eo th chỗ mìnhểu. i CHứnglàchứntgheo chỗ mìnThu.Na yhữnn cản g ới hgi củàả nhgi chứn,g nếu khônphg ảiđúưgnh chổểu, hi tàu, nvi ì th khônchgnê ấp thủ”. * 8.Tuquán(ta mabátđề) -Nàythiệnam! n Nếuchúng sanh,tu pháp“quán”, thìtrướcphải nhớtưởng mười phươgnácc đứcậtPhvàácc vịbồtát,rồiyo the cácphápmônủa c hậtdạy P đómà siêng năng ầnc khổ uầnt tự ut ành h, đặng thànham t muội và phát nguyện rộng lớn, tư huân tập àn th h củng tử. Trong lúc tu, nếu óc hiện ra những cảnh giới gì mà khôgn dúng nhưghỗnch ecủaàn h giả, h ì th chớnênấp ch ủ. th ỢC LƯ IẢG ậtPh dạy ười ng tu quá “ ”,n trước phải hớ n tưởng các đức ậtPhà v b ồ tá ồi r yeo th các pháp môn của tậPh dạy mà siêng ă khổ hạnh tuần tự tu d ành để ànht am muội. VÀ phảiphátđạiuyệnng uân h p tậ otâm và ức th củagiả ành đểhchtàn ủntử. g gTron khi tu, ếu n có ữnnh g cảnh iới g gì ện hi ra mà không đúng ưh chỗ của ành ả gi đãheng ầy th b ạn dạybảo ,ayh trongkinh luật chỉ áogi, ì th không nê chấp ủ;th vì đó là Ma ện hi . “Tammuội”–Xemđoạniải g ứth 2chogntr ươPHổ ng HiềnBồ. tá * 9.Chỉquánsongtu(tiền h a) n -Này thiện am! n Nếu óc chung sanh muốn ut Thiền na (Chỉ quán song tu) thì trước phải tupháp mônsổ tức; trong âmàn h hgiả biết rõ đượcmỗi niệmkhisan, h trụ, dị và diệt; phân biệt được ranh giới và số mụccủa ácc niệm. o ch đến khắp ả c bốn oai nghi (đi, đứng, nằm, gồi). n àn H h gia cũng đều biết; cũng như on c mắt thấy ácc vật dụng. trogn khi ut nếu thấy óc hiện ra cảnh giới gì không đúng hưn sự ấy th nghe ủa c hànhgiảthìkhgôn nênhấp c thủ. Đâylàphươngtiện đầutiêntuàn h hủa c hànhgiả,tứclà ba phápquan1.NẾucác chúng sanh tinh ấnt siêng tu ba pháp quán ày n được hoàn oàn t , tức là Như Lai xuất hiệnởthếgianvậy. ỢC LƯ IẢG ì Nga Viêngiácb ồỏitá h Phật:Hàả hngi đốiới v 3 php á quá,n tuphp á àontrước?-ậtPh dạytrướcut php á “chỉ”ữgi tuphápuáQ“ ”,n sauut “chỉ, quánsotu”ng . Đoạnà nyậtPdạy h “Cỉ, h Quán sogntu”.ười Ng tuphápà ny, trướcphảitu pháp sổ tức ( đếm ơih ở)th . Nhờ có điều òah hơi ở, th nê tâm được tịnh (chỉ); ờ nh tâm được tịnh ên ữnnh g ọnv ệm i ôth tế, khi sa,nh trụ, dị àv diệt, ới gi hạn của ón dài ắnng , lâu mau, ềuhin hayít,ả àinhg đềuết bi đượcết h (quá)n Hàaỉnhg tịnhtọ,a dụngtâmtuphp á quánhưvậy,khimớithàncôn,g ời t h trongấtcả ời th agin động tịnh ưnh đi, đứn,g ằm n ồing v.v... àhn ả gi đều ểu hi ết bi phân bệt i được rõ ,ràng mmỗiệm, ni khsai h,n tụ, r dịvàdiệt,iới g hạndàắnngi haylâu mauàít v iềuhn .v v ... Đến lú c ànht công hoàn b ị, ì th togrn ăm ngà ế th ới gi , có ữnnh g tậv ì, g cho đến có êuohbian hạtmưa,hànả gi cũngđềubết i đượchết.Khônph g ảihàiả ng ểu hi bết i mộtcách lờmờ,màểu hi bếti mộtcáchrõ; gràn cũnưgnh mằtxemthấycácsựậthụv dụnậgvy. * 10.Tómắt t -Này Thiện am! n Nếu chúng sanh đời mạt pháp, âm t muốn ầu c đạo, nhưng vì nghiệphướn c gđờitrưócặng nề,căntánám h độn,nênut hànhkhóthàntựu, h thìphải siêngănn g sámối;h hườn t g sanâm th trôgn mongđoạntrừácc phiềnão: n thương,gh, ét tậ đố,dốinịnhv.v...vàtìmcầuquảvịao c thượngthùắnth g. Đối với 3 pháp quán an ht h tịnh ày, n tùy hànhg iả tu một pháp. Nếu tu pháp quan1 ày n không thành tựu thì tu pháp quan1 khác, phải lần ồi h ầu c chứng, chớ nên ối th âm t buôgn bỏ . ỢC LƯ IẢG Đại ý đoạn nà y tPhậ dạy: Ếu N chgú n sanh đời sau căn tánh m độn, ệp nghi chướng nặng ề,n muốn cầu ậtPh đạo, ưn nh g không thàn tựu, ìth phải siêng ăng sám ối h , tâm ườn th gtrôngmo ngđo ạncác phềnão i . Đốivới3 pháp quán,nếu tu php1 a àn ykhông thàn tựuthìtupháp khc,á dốclòncầu g chứnĐạo g , khônối têngh tâm. * 11.ậtnói Ph bàikệóm t lạicácghn ĩarên t KhiấyđứcThếTôn,muốnóm t lạicácĩangh nà y,ênóikệ bài rằng: ViênGiácôgn nênbiết: TẤtcảácc hún c gsanh Muốnầu c đạovôthượng, Phảilậpbaời th kỳ: Haimươimốtgày n đầu Sámhốighn iệpvôthỉ, Vậ ysauán ch hsuynghĩ; Nếuphiản c hđãngh, e Thìhẳnc g nênấp ch thủ hápP “chỉ”rấttịchtịnh hPáp“Quán”hánc hnớghn ĩ, THiềna n rõđếmhơi, Thếgọilàtịnquán h . ười NG siêngănn g tutập, Thếgọ itPhiện ậ htế. Kẻđộnănc ẳn ch gànth h, Thìphảisiêngsámhối Cáctộitừvôthỉ. Cácội t chướngiêu t rồi, CảntPhậliềnhiệntrước ỢC LƯ IẢG Đạiý bàikệà nyậtdạy Ph các chsaúng nhmuốncầuđạovôượn th gbồđề,ì th phảiphân ba ời th kỳ tu p. tậ Khi ào v tịnh thất, tongr 21 gàny đầu, nhà ả gi phải chí tâm sám ối h các ệp nghi chướntôừvg thỉ, sauồir chátâm hn suyghĩ. n gTron lúc tu, ưhn có ện ih ra cho cảnh ới ig ì, g nếu không đúg nới v chỗ ấy th nghe của ả, ghàni ì th chớchnê ấpủ. th Nếu nhàgaỉ siêngă tu tập b aphép quán tha ịnh là:chỉ, quán và chỉ quán song tuì th là gọi ện ậtPhi ế. th NẾu gười n ào ncăntáhmđộnkhôngể th tu bapháp mônàn yđượcì th ênsiêngsám hốicáctộiôtừv ỉ; th khcái ctộichướntêugi diệtồir ,ì th cảnậtli Ph ềnện hi ratướcmặt. IBTHỨÀMƯỜIHAI C.THÔƯPẦNGUL I.X CHƠNGIỀNƯH THIỆNỦ 1.gài N iền H ThiệnThủbồtátihỏ ậtPh 2.ậtkh Ph gài en HiềnThiềnủTh bồát t 3.ói ậtPnh tênkinày hn 4.ói ậtPnh gônc đứctrìkinày nh 5.ậtkh Ph uyêncácĐệtửphảibảoộh gười n trìkinh này 6.CácvịThiệnthầnphátguyện n bảoộh gười n tuhành XI.CHƯƠNGHIỀNTHIỆNỦ 1.gài N Hiềniện Th Thủbồtátỏih ậPth KhigànHiTềiện nh Tủ h bồ táởongrđại t chú ngđứngdậy,điquabữu nhê củaật Ph bavòn,g rồiquỳẳn th gchắp tayb ạchậtrPhằng: -Bạch đức Đại bi Thế ô, Tn ngài đã vì chúng on c và các chúng sanh đời sau, rộng rãigiảng dạyo ch ún ch gon c hiểugộ n đượcnhữngviệckhgôn ểth ghn ĩbàn. BạchTếô:Tn -KinhĐạihừa t ày n têngì? -Chúngon c làmsaophụgtrì? -Chúng sanhtuto he kinày nh sẽđượcôgnc đứcgì? Chúngon c làmsaobảoộh nhữnggười n trì họ kinày? hn -Phảitruyềnbákinhgiáoày n ởđịa vịào? n NgàiHiệnTHiủ ềThn bồtá,ưath ỉnth ưhn vậ yb alần, kínhcẩnlạyPhậtrồitrởlui. ỢC LƯ IẢG Đoạnkiànyh có haiphần: a.NgàiHiềnTện h i Tủ h bồtánPhậ,vìchsagún ản nhgi ải gi nhữnệc ivg không ể th ĩghn bàn b.Bồỏitáh Phâtmăn điuề 1.Kinàhytênlàkiì? h ng 2.Làmsaophụngtrì? 3.saChúng tunh theo kinàhysẽđượccônđức g ì? g 4.Làmsaobảo hộười ng ọ trhìkinàhy? 5.uyề Tr bnákihnàyở địavịonà? * 2.ậPtkhh gài en Hiềniện Th Thủbồtát KhiấyđứcThếTônkhenàingHiện ềnThi ủ Ph Bồàdạy tvá rằng: -NàyThiện nam, haylắmvàquý lắm!ôgn vìcácvịbồ tát và chúng sanhđờisau, thưa hỏi Như Lai tên kinh và ôgcn đức trì kinh này, các ông nên hăm c hú c nghe lời a t chỉgiáo. ỢC LƯ IẢG Vìmuốncho mưaáp Ph ội g uầnnh chúsang nđời h sau,nêNgàiHiềnTện hi ThủBồtá đứnglênỏih Phềậtệc vi ọtrhìvàtruyềbnákiành y.Đoạnà nyậtPhkhenàingHiềện T nh i Thủvàbảophảichămchghe ún lờiPhậtchỉáogi * 3.ói ậPtnh tênkinày nh - Thiện am! Này n Kinhày n khgôn phảihỉc mình at nói, mà ácc đứchậtProng 10 phương nhiều như trăm ngàn muôn ức lần số át c sông àn H g, cũng đều nói kinh này. Các đức htPậ rong 3 đời đều bảo hộ kinh ày. n Mười phương ác c vị Bồ átt đều quy y kinhnày.Kinày hn làtròngon c mắtủa c 12bộkinh.Kinnày h có5tên: 1.Đạiươn Ph g Quảng ViênGiácĐàLaNi Kinh 2.TuĐaA L LiễughN ĩakinh 3.Bímậ tVươngam T muộikinh 4.NhưLaiquyếtđịnản hc giới h kinh 5.NhưLaiạn t gtựánt hsai biệtkinh Cácôgn phảihếtlòngunc gkínhphụngtrìkinày. nh ỢC LƯ IẢG Kinàhynóitá“ềnhViv êác”ngi .ười Ng gộn ậnp h đượcVitánh êaíc ng ì th àPtậ,nh cònkhônộgn đượcời th làmchúsang . nh Mục đích của tậPh ar đời là dod65 chgú n sanh thàn Pật h song chú ng sanh có ập hn Viêácgni mớiđượcPànhật.Vìế th nằn êh sag đứcPhậtrađời,đềuóin kinhViênác. gi Vì kihn Viên ciág rất quý buá ưnh tê,1h nê các đức hưN Lai trong 3 đời ườn th g ữi gìnvà bảo hộ kinh ày. Mười phươg ncác vịồb át đềuquyy kinhà y, ì v quyy kinh à ylà quyýtnhViá c. áêngi Giáo pháp củatậuy Ph ều, inh ưnnh gtóm lạichair có12bộ ki,nh tứclà1 2 loạiki. hn Kinh ào cũng đều ắmnh một mục did1ch là dạy chúng sanh tu ành t ậ; Ph mà muốn ì ậtànPh phảip ậnh Viác.gêin Bởithếêki n ành ytròn “ cog nmắt”của12bộkihn “12 Bộ ki”nh-ậtPra đờiuyết th pháp 40 năm, óm t lạicó 3 tạn: g Ki,nh Luật,àLuậ v ; n phânra12bộ,tứclà21 lo ại Cókệ bài tóm12bộkinh: TRườngàn h g,Trùngtụngvà Côkhởi Thídụ,Nhơnduyênùnc gTựthuyết Bổnsan, h ổnsự, B Vịằnt ghữu hPươngquảng,Luậghn ịvàkýbiệt Kinàhycóềunhi đứctínềuànihv côndụn g có nêg ềuhi n tên: a.ĐạiphươngQuảngViêngiácĐàa L Nikinh ViTánh êíc ng Quảnđại g phươgênboùm vitra àgìn v ữig cácáp. Ph “ĐàLa,”Ni TàudịchlàTổn “ gTrì”:baotùm r vàgìngiữcácáp Ph 1.áp Ph ĐàLa. Ni -ỉCh mộtchữ,mộtdahệu in ahymột câu,màboatrùmtấtcảchữ, t cảdaệu ất hin vàtấtcảcâu. 2. Nghĩa Đà La Ni – ưNh óin ơCnh ư, Duy tâm, uy D thức, Páp h ới gi .v v .. đều đã tómâuth sựtvậsaệt ib . 3. Định Đà La Ni – oD sức Định mà thin ần ốn th g ất nh tập untr g lại, nê phát uy h đượclựclượnrất g mạn,h ờ nh đómàhtựu àn đượcuiềhn mônĐịnh(ĐịnT hổntrì) g . 4.ú ĐàCh Lai. N -Tứclàthầnchú .oả nhgiàD tậptrunhtinần g trìchú ,ncó ê sức mạnlà h mchả oihàng đượctoạib ảnuyệnng củamình. b. “ Tu Đa La LiễughN ĩa . ” -ữCh “Tu Đa La,” tàu dịch là “Khế ki. ”nh Nghĩalà kinh nàyiệp h vớichơlý n àcăv ncơcủachsaúng . nh ữCh “LiễughĩaN ”:Nghĩalýrốtođứn rá gđắn.KinhcủatPhậcóilo ha ại: 1. Bất liễu nghĩa kihn là hữnn g b ộ kinh Pật ùy quốcđộ, ùy t ời th đại à v tùycăn cơ, màphươtiện gn nóira,ưnh các kiềtviểu nh a,thừ nghĩalý chưarốto. rá 2. Liễu nghĩa kinhlàữnnh gbộ Kinh gĩa lý rốtráo đúg nđắn, tPhậóin đúg nchân lý không có tùyời th tuỳcơ v.v.. ưNh các kinh Đại ừa. th Kinh “êvi ác”g đây thuộc về kinh LiễuhĩaNg . c. “ BíMậtVươngam T muội . ” ữ-Ch “Tammuội”tứclà“Tammađịa”,uTà dịch: 1.Đẳngtrì 2.Chánđịnh 3.ụChánt 4.Chántưduy Viêácngi Tammuộià nycao cảhơncácphápmTa muộichgọiolà nê vươ“ ua”(vng ). ữCh “Bímật.– PHáp Vicêngiá tammuộinày,duycóậtmới Ph oấu thàn rõđược; oinàgưrah chú ngsaời nth khôngếtbi , chođếnb ựcđẳnácgi b ồtácũngchưacó ể th ấu th tộtđược, chnóioê là“bímật”. d.“Như Lai quyết định ản c h giới kin”.h - Cảnhới ig Viên ácgi nà yduycó đức hưN Lai mới quyết định chứng ập nh được. Từ b ực đẳng cái Bồ tá ởr xuống, ở ongtr vòng cầu chứnập, gnh chnê ưaquyếtđịnđược. h e.“Như ai L ạn t g tự ánt h sai biệt kinh . ” - ữCh Như“ Lai tạn”,g ĩangh là ư“Nh Lai” còntạitriền.Bởicácuyễn vọngh chưaễnvi ly. Gicá táhchn ưaphện táhi .Nghĩalà“quảđức ưNh La”i còn b ị ềmti tàgn ẩn phục trog nâm của chúgn sa; nh tức là tánh Viên cági còn bị ềphtrin ượcvậ y. CHữ “Tự ”nh: tá TÁnh Viên giác tùy duyên ứng ện hi ra các pháp sai khác, ên ọig là “saệt ib ”. * 4.ói ậPtnh côgn đứcrì t kinày nh -Này Thiện nam! Kinh này nói về ản c h giới của Như ai, L nên duy có hậtP mới haybiế,tònc ácc vịBồátt vàhúnc g sanhđờisau,chỉ yto he đâytuhànhlầnhồitiếnđến địavịhPật. Này Thiện nam! Kinh này ênt “Đại thừa đốn giáo”. Những chúng sanh đốn cơ mới có thể do kinh này được khai gộ. n Kinh này ũnc g tiếp độ ác c chúng sanh về tiệm tu.Bởithếnênkinàyhn ũn c gnhưbiểnả, c khngô nhượngcácdòngsôgn ỏ.nh Lớnnhư ThầnATua L vànhỏưloàimòngmuỗ i,uốngnướcbiểnđềunobụngcả. Nàythiện nam! Giả sửcó ngườidùng toàn7 mónbáu,chứa đầycả đại thiênhtế giới,đemrabốí; th ôgnc đứccủagười n ấyrấtlớn,nhưngkhgôn bằngóc ngườinghetên kinhnày,och đếnhỉc ghn ghen ĩamộtâu, c gcôn đứcgười n ày n nhiềuhơn. Này thiện am! n Giả sử có ngườigiáo óa h chúng sanhut ành h cứng được quả A La Hán nhiều đến trăm lần số cát sôgn ằnH g, nhưng không bằng óc gười n giảng nói kinhnày,o ch đếnrấtítlàchỉgiảngnửabàikệ,côngđứcủa c gười n saunàyiều nh hơn. Này thiện nam! Nếu óc gười n ghn e kinh ày n tin tưởng khngô ghn i ngờ, hì t biết người đó đã trồng phước huệ khngô những ở một đời ậ, htP oặ h c ai h đời P ht, ậ mà ngườiày n đãtrồngănc lànhtừnhiềuđờiPhật,nhưsốát c sôngằnH g;chonênayn nghe đếnkinày hn mớiay h tinọ.th ỢC LƯ IẢG Đoạnà nycó5phần: 1.Kinhà ynóiềcản v ớihi g ênviácg duy nê cóậtPmới h haythấutriệt,còntừ các vị Bồtrởá xuốnchg ỉ ytheo đâytumàành thôi 2. Kinhà ythuộcềĐại v ừathđốnáogi, nêrất hợpới v ữnnh gnườicăncơ Đại ừath đốn ngộ. Song kihn à y cũng ếp ti độ các gười n căn cơ ểuTi ừath ệm i tu; íth hưn bển i cả không hượn n g các dòng sôn. g Tất cả chúgn sanh lớn như A Tu La (Dụ đại )ừath ỏn ưnh mònmuỗi g dụ ( hị n a)uốnthừ nước g ển bi đềuđượco ncả. “Đốno. iá”g Phổ–àigN HiềnphânTÂmtạngkinhgiáocủaậtlà Ph mămn ời th : 1.ểu Ti ểu (ti )ừath 2.Tỉh (đạiừathỉoági) 3.(Đại Chúng ừarốt th sau) 4.Đốn(Đạiađốn thừ oiáữ-Chg “Đốn”làmau lẹ,achnh ón)g 5.Viê(Đại n ừêatvimãn nh ) êTnhaiNgàlạiphânlàmbốnời th : 1.Tạng(tiểuatạnhừ ogái) 2.Tônh ôn (Thg đến g đại)ừtah 3.Biệt(đặcệt bi Đạithừa) 4.Viê(đại n aáo)thừiêngv 3. ậtPh dạy ườing thọ trì kinh à ny, công đức quý hơn ười ng b ố íth bảo vật. ười Ng dùngb ảymón báu đụngđầycả Đại itênhế ới gi , đembố íth cho chúngsa,nh công đức của ười ng ấytuylớn,ưn nh guộc th èph v ước ữu h lậu,ên chỉhưởngtro nmộtời th angirồihết. Khôngb ằngnườinghetênkinhà y, chođếnchỉe ngh mộtcâuĩaghn , tuyrằngít,ưnnh gđã eo gi được ạth ốn gi g vô lậu than ịnh, không sớm ì th muộn, ế th oàn cũng được quả ôv lậu, quý nê í. t iơ h à n 4. NGườiản gi g kinhà y, côngđứcuềnhi hơn gườiáogi hvô sốngNhàịthừa. Vì oági óah ôv số ười g n chứng quả ị Nh ,ừath công đức uy t lớn, ưnnh g chỉ uộc th ề v ểu Ti ừath quả,ên không bằng ười n yteo h kihnliễu ghĩan Đạiathừóin một câu haymột bàikệ, làm cho ười ng gộn đượctnháViên ác,gi không sớmì th chàyười ng ấyquyết địnhsẽ được ànth ật. Ph Víưnh cácôing saouy t ều, nih nhưnság kh ng ônbgằngmộtmặt. răngt 5.Ngườie ghn kinh àymàsatâm nh vuimừ,ng hammộvàtưởn in g,khônờ, gnhi ì th bết i ười ng nàyđãcóồnrt ạtgh ốn gi gđạia,thừ iunềtừh đờiđứcật. Ph * 5.ậPtkhh uyêncácđệ tửphảibảoộh o ch gười n trìkinày nh -NàyThiệnnam! Cácôngphảibảohộnhữngngườituàn h hđờimạtpháp,hớ c để c ácc loàiácma vàgoại ho n đạo làmão n loạnhtânâm t ủa c ngườituành , h khiếnho c họ ốith âm. t ỢC LƯ IẢG Đời mạt pháp, chúng o ại đạo tà sư rất ạnth h ành a y làm ễu nhi lo ạn đến ười ng tu . hàn NẾu khônbgảo vệữig ìn g ,tì h hàả ngi sẽbịchú ngmanhiễuạih , rồiphảiối th chí ã ng lòn. g * 6.Cácvịiện th ầnth phátguyện n bảohộngườituàn h h Khi ấyở trongphp á ộih có tmá ạnv Thần Kim CAng nhưông Hỏa Đầu kim,Cang Tối ThoáiKim ,Cang NiLam BàKim ,Cang cùngới v quyếnthuộcliềntừ chỗồing đứngdậ y, đi quaữu hbên củaòn ậtbavPh g,ồi r kíncẩn h lạytậvàhưaP rằn: g -BẠch Tế Tôn! Nếu các chúng sanh đời sau, có ngườiào n thọ rì kinh Đaị thừa này, htì hún c g on c guyện n bảo ộh người ấy giữ gìn tròng on c mắt; o ch đến chỗ đạo tràng của gười n này tu àn h , h hún c g on c cũng nguyện dẫ n hết binh tướng đến đó, sớm chiềubảoộ, h khiếno ch ọẳnhc gối th huyển c .Chỗnhàcửa củagười n nàyở,ằnh không cóai t chướng,ácc tậbịnđều h tiêuhết,củabáugiàuó, c hườn t ghẳnc gthiếuốnth . KhiấyôngĐạiPạm h Vươàng28 v vịêThinVươ,cùn ng gônTgu DiSơnVươngà vHộ QuốcêinTh Vương v.v... đều đứng dậyđi quanhb ê hữu củaậtPhb a vòng rồi kính cẩn lạy ưaậtvàPh rằng: - h Đức THế! Chúng on Bạc c cũng nguyện bảo hộ gười n họt rì kinh ày, n thường đượcanổn,tâmẳn ch gối th lui. Khiấycó ĐạiLựcQuỷVươ,ng tênlàCátBÀnTràcùng với1 0ạnv QuỷVươ,ng đứng dậyđiquynữu hbên củaậtbPvònha ,g rồilạyPàthưaậv rằng: -Bạch ĐứcThếTôn! Chúng concũng guyện n sớmchiều hộ vệ ngườiọth rìkinh này, khiến ho c họ không hối t lui. Chỗ của gườin trì kinh ở, trong khaỏgn một do tuần (10dặm)nếucóhún c g quỷthầnào n đếnxâmphạmcảngiới h ày, n thìchúngon c sẽđậ p nóát n nhưvitrần. Khi ấytất cả Đạichgún hư các ị v Bồ tá,êinthlo,ng Quỷtần h , quyếntuộc h của8 bộ Quỷ thần và chư ,têhin P Hạm ươv ng .v v .. e ngh tậPh nói kinh à ny đều hoan h ỷ, tín tọh và phụnhàng ỢC LƯ IẢG ươCh ng thứ 12 này là óin về iệc v truyền b á lưu ônth . g ínTh h chúng tro n pháp ộih , trênừcácvịđạiBồtádướicho đếnchúgnquỷần th , ngheậtPh nóikinhày, từ chươngthứ 1làchươngViciáêng rồi,t ấtcảđều lấylàmquýub á vôcùn,g lợilạccho chúngsanhvôn,tậ ớn nêh ởh uiv mừ,ng t ọinvàph h ụnà. gnh Bởiế th nêcác vịTện hi thầnđềuphátuyệnng bảoộh kiệt htrivàn đểủnộgh ười ng ọtrhìđọctụnki g ànhy. CHú ngta chắc đãcó ồntr gcăn lànhtừ ềuni đờitrước, chonêôm h a nymớicó diễm phúcđượcghe n kinhà y. ướcmog nqú yvịmỗiàngynêphát Bồ đề tâmtu hàn truyề v n bákinhàyđượcphổ cậpquầnsa. nh ế Th làchtaúđã ng đềđá n pđượctậmàơnPh cũnực tg h teo hàn hạnthPlà ậ “Tựácgi ácgi ,tha ácgi ạnh vmãn iêhn ”. KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- MỤCLỤC Lờiói n đầu Tậpnhứt:LUẬNĐẠITHỪATRĂMPHÁVÀBÁTỨCH QUI CŨTỤNG Bàithứnhứt:Luậ nĐạithừatrămpháp Bàithứai: h LuậnĐạithừatrămpháp Bàithứba:I.âm T vương Bàithứtư:Ýthức Bàithứăm: n Mạtnathức Bàithứsáu:Alạidathức Bàithứbảy:I.Tâmsở Bàithứám: t Tuỳphiềnnão Bàithứchín:ấtB địnâm hT sởI.- Sắcpháp Bàithứmười:IV.Tâmbấttương ưngàn h hpháp-V.Vô vipháp Tậpnhì:LUẬNAĐÀNACHỨT LuậnA-Đà-a N Thức Tậpba:DUYCTHỨ TAMẬPTH GDỊTỤN :GIẢ Lờicủa dịcgiả h Lờitựa Bàithứnhứt:Duythứcam t ậpth tụngdịgiải Bàithứai h :nt Bàithứba :nt Bàithứtư:tn Bàithứăm n :tn Bàithứsáu:Giảithícác hc điềunghi Bàithứbảy:nt Duythứcam t ậthptụng:hánc hvăn NHƠMIHLUẬNN Bàiuộc thọc lòng Nhơnminluậ h ncương yếu A.ônT B.Nhơn C.ụD LỜNÓII ĐẦU [^] Giáolýủa c Phậtó c đ ếnámt vạốnbn ngà(84.000)phápôn m , haci ralàmườiôn t ,chungqu yh ỉc óc ai h loại:Phápánt hvà Pháp tướng.uyD htứcôn t thuộcvềPháptướng.Nghcứu iên ,phân tích,tìm h iểuuDyhức t ôn t gọilàuDyhức t học.Mônhọcnàylàột m ôn m triết họcrấtaoc siêuvà rộng rã i,ntừê xưađếnnaykhônbigếtbaonhuiê họcóp ãgbảđphi tránnặđầuvìnó. Cáikhókhăntrongvighncứu ệiê duyhức t óc nhiềunguyên nhâ: 1.Rấtnhiềudanhừt hucyênôn m mớilạhọc à m gả i hưa c quennghe; 2.Phântícáchc Hàướn nht gvềâtmlýũnc gnhưvật chấtrấtnhiều,vàquáỉt mỉ,làhoọc mc gảkh i ónhớ. 3.Sách vởuDythứcquánhiều,họcgiảkhôngbiếtn ê xemquyểnnàotrước,quyểnnàosau; 4.Nhsácngữ ấy h phầnhniềulàsáchcữHán,vănlạ i quácổngười ê naykhóhọc; 5.Phó ảic qu tu ánới m h iểurõược đ uyD htức.Vì nghữuyênhâtrên,họcgảphần i đôngbỏđành lỡ mộtmôntriếthọcâhutmý,aoc usiêlàu yD hức t học! Mu ốnnghứu ciê ônm họcnàyột m ácc hó c quhiệu ả, cầnó ảpchi phnữgươgnphápvàngườihướngdẫn. Chúngtôiònc nhớ,khđani òngt ghọcạtiPhậthọcđường Lưỡng Xuyên(Vĩnhbình),mộthômSưcụTuyênLihn(LêKhánhHoà)Giám ốcđ Phậhọc t đ ường LưỡgnXu yêđnưaún hoc ôi gt quyển"Đạihừa t báphápnhmiônluận"màdạyrằng: "Duythứclàột m mônhọckhóvôùn c g .Vănchươãngđkhódanh từlạinhều,vàướn hànt âgTmVươgn,ũnTâmsởc grấtphiềnhức p . Tôiđãbanămứu nghiêc bộdu hànT yhức t luận,mànhưngườiđi vàorừng rậ m,khôngtìmđượclốira.ến Đ ămn MãnhĐi onhờbantổ chứctrườnghươgnchùaLongKhánhQu ở yNhmờiơn ôi t làPhm áp sư.ôi T đượcay m ắnm gặpHoàthượnhậpápgT .Tôiuậthlạựis khókhăntrongvinghứu ciêệ ànhTduyhức t ủa c ôi t .Hoàhượn t g hápTập nghexong ,đ emb iếutôiquyển"Đhừa ạti báphápnhmi mônluậnhucếngôn"vànói:"Tôibiếuột gàinm áic chìa khoáđểmở khouyD htức.Ngườinghứu ciê uyD hứct àtrước m khônđọc g Luận này,hì t ũnc gnhưgười n gỡnùiơrối t àkh m ông tìmđượcốim .Vậy Ngàiđọcnê quyển Luàậnyochkỹrồinghứu ciê hànuTyD htức. Ngàisẽhấy t dễdàng..." Quhậnưảt hế. t Saukhôi it trởvềNam,uchyênú hc đọcqu yển "Đhạừa it báphápnhôn mi luận "rot ngbaánht g,tôitrởlạngh iê cứuunhàyTD hức t ,hấyt khôngònc khókhănnhưtrướcnữa.Bởhế, it quyển"Bápháp"nàyđốivớiôi t qu ýáub vôùn c g:Ngoàáiic kỹniệvô ági củaHoàhượn t ghápậpT ,nóònc làột m áic chìakhoáhoôi ct mởcửavàouyD thức. "Hômnay,ôi t trao lạhácoic ônqu g yểnLuậnàyđ ểcácông khôn ởic gtrognvinghứu ệciê uDyhức t ". MặcdùSưụ c hápậpT vàSưụ c uTyênLinhđãvềcõPhi ật gầnai h hục c nămrồi,nghữokỹ s niệmcaoquýcủaai h Sưcụàm hún c gôit đượcviạnh teohầutrongấy m năm,vẫnònc ghiđậm n éttrongtâmhồnchúnôi gt ,vàhữnglờivàngọctrênvẫncòn văngvaübêaingt ún hc gôi t . Ngàynay,đ ểnhắcôn nhỡc gđứclớnlaoủa c haiSưụ, c nghữvị đlậã ôn pc gđầutrongphotràhấn oc hưngPhậtgiáoViệtNam,và cũngđểọc cho giớinướcnhàgcứu iê đượcdễdàngmônhọcDuy thức,chúnôi gt đánhbạo,cốắng dịc gphniê hvàghícảit hquyển "Đại thừabáphápôn nhmi luận"nàyvàđổidanđhềlà"Du ythứcnhập môn"dễ ohc h iểu.QuyểnuDythứcnhậpôn m này,nhưdanđhềcủa ó` n đãunlêê n,sẽhướngdẫnqu ívịđộcđgảiúngvàửaoc ủa c àto hàDunyhứct .Quíđộcãảhgyi đọcvànhớkỹquyểnsáchnày,rồiiếp t tụcđọcnhgqu ữ yểnuyD hức t họcậpI,II,III, t v.v...thìquívịsẽhấy t mìnđanh gbướcdầnột m ácc dễ h dàngvàú ht vịlêonàtlâuđàirựcrỡ vàồđ sộủa c uDyhức t . Mongquívịsẽhón c gđạược t ụcm đ ích. Biênại t ọậtđườn hPc gam N Việt MạnhĐôngnămMậ uTuất(1958) THÍCHNHA IỆOT KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** TỨNHBÀI LUẬNĐẠITHỪARĂM T PH Á (Tríchyếu Bànàyi ọêhcn uộc th lòn) g 0o- HPỨNTẦ CHÁNHVĂN Hỏi: Nhưlờiậdạy: tPh "Tấtả c ácc phápđềuvôgã". n Vậycáigìlà"Tấtả c pháp"vàsaogọ ilà "vôgã"? n Đáp: Tấtả c ácc pháptuynhiều,nhưng tómlạióc 100 pháp,hia c làm5loại: I.Tâmpháp (Có8món) .I Tâmsởhữupháp ó(C 51món) I.Sắcpháp (Có1 món) IV.Tâmbáttươngưnghànhpháp (Có24 món) V.Vô vipháp ó(C 6món) ỢC LƯ IẢG I.TÂMHẶC OPÁ GỌILÀTÂMVƯNGCÓƠ 8MÓN 1.Nãn h thức(cáibếtcủamắt) 2.Nĩh thức(cáibếtcủai)ta 3.thứcT ỹ (cábiếtcủamũi) 4.ệt Thi ức th (cábết i củalưỡ)i 5.Thânức th (cábết i củathân) 6.ức tÝh (cábết i củaý) 7.Mạtathức n (Thứcthứ7) 8.Alạidathức(Thứcthứ8) .I TÂMSỞHỮU, PÁH GỌITẮTLÀTÂMSỞ,CÓ15 MÓN,PHÂNLÀM6 LOẠI: 1.Biếnànth , h cóm: ăn Xú c,Tácý,ọT,h T ưởn,g Tư. 2.Biệtản c h, cóm: nă ục,D ắnTh ải gi ,iệm, N Địn,h Huệ. 3.Thiện, có mườimột:T ín,Tàm,uí, Q Vôam, th Vôsân,Vôsi,Tinhtấn,Kh,ahin Bấtphóngdật,Hàxả, nh Bấthại. 4.Cănbảnphiềnão, n có sáu:Tam, h Sân,Si,Mạn,,hing Áckiến. Áki c ến lạichalà i mm: nă Thânkiến,Biki ên ến, Tàkiến,KIếnủ, th Giớicấmthủ. 5.Tuỳphiềnão,n có20món,chalài mb aloại: a)Tiểuuỳ, t có10:ẫnPh ,Hậ,n ú ,Ph Não,Tật,Xa,n Cuồng,Siễm,Hại,Kiêu. unbTr) tuỳ, g có2:Vôm, tà Vôquí. c)Đạituỳ,có8:Trạocử,Hôntrần,Bấttín,Giảiđãi,ónPh dậ g t,Thấtệm, in Tnlo á ạn,Bấtchtá. nhri 6.ất B địn, h cóbốnmón:Hối,Miên,Tầm,Tư. I.SẮCÁP, H CÓ11MÓN: Nămăn c : N căn,Nhĩcă,n Tcăỹ ,n iệt hãn Th cănàTvhâncă. n Sáutrần: Sắctrần,trần Thin ,Hươtrgần n ,Vịtrần,Xúcrần t àPháp v trần. IV.TÂMHNGÁP,ƯÀƠBẤT GITẮTỌ LÀ"BNGƠTƯẤ ƯNGHÀ", CÓ24 MÓN: Đắc,Mạncăg ,n úgđồn nCh gph,ận saDi ,tánh Vôtưởngđịn,h ệt Di tậnđịn,h Vô tưởnbágo,ần tnhDa ,Cúânth ,Văntânh , Sa,nh Tụ, r Lão,Vôườn th ,g Lưuchuyển, Địndị h Tươưn gn . g ế Th tốc,ứ Th đệ,Thời,ươPh ,gn Số,HOàệp hi h,tán Bấtoệp àhi . tnhá V. VÔVI, PHÁ CÓ6MÓN: Hư khônôvg vi,Trạchdiệtvô,vi itrạch Ph diệtôv ,iv Bấtđộndi g ệtvô,vi Tưởnọgth diệtvô,vi ươnhC ôv . vi Nguyênchvă ữHán Nhứtthếtốithắngố c Dữthửtươngưngcố Nhịsởhiệnảnố ch Tamvịsaibiệtố c Tứsởhiểnthịcố Nhưthịtứđệ. Dịchĩaghn : Thứlớpưnh vầy:âvươ Tm nghất tơ cả.âTmvươngcùnhâgTợp msở haun .oDhai món:TâmvươngvàsởTâ,m nmàhiệraượn ảnht glà"sắcpháp".oDbaón m :Tâm vươgn,TâmsởvàSắcpháp,nhàmtra24ón m ai s kháclà "Bấttươngưnnhgà". Dobốnón m :âTmvươ,ng ởâ,msT Bấttươngưnghàn,đềuhuộc t vềPhápHữu vi, nhra êiệ 6 Pháp Vô vi. ỢC LƯ IẢG Tómlại,oạing ơhỏin :"Cì iág làtấtcảphp á ?Đạiý,Luậnchủ trảlời:Các phápuy t ều, nhi ưnhn gướclượcchỉcómộttrămphp, á phânlàm5lo ại:1.Tâmươv g n có8;2.Tâmsởcó5;3.Sắcpháp có1;4.Bấttươưnng có hàng 24;5.Vôph vi áp có6.5Trong loại,lạichialàm: hai Bốnloạithuộc nrê ềPháp v Hữu,vi loạithứ5 uộc th phềv áp Vô. vi uyê ngTrê nóiă v "tấtcảpháp"tứclàpháp Hữuôàiv vậiy.Từtrước đếnđâyLuậchn ủđãrả t lờixogcâu n hỏiứ th ứt nh :"Cì áig làtấtcảphp". á Vìmuốncho họcả gi dễớ, nh nêCổhơncó làmbàikệbốncâu,óm t lại10 pháphưn vầy: Sắcphápậthpnhứt,âm t phápbát, Ngũthậpnhứtác âm t sởpháp Nhịậthptứchủngbấttương ưng, Lụcác Vôviàn th bá h pháp. ịch D nghĩa: Sắcápph ười m một,phápâmT ámt , Nămươm ốtmi ón m phápâTmsở , Haimươốtim mónBấtươ t ngưng, SáumónVôvihàntrămpháp. *** PHẦNTỨAI Luậchn ủtrảlờicâuhỏithứhai:"Saoọlà ig vôã?" ng CHÁNHVĂN Nói"vôgã", n lượcóc 2 món: 1.Nhơnvôgã, n 2.áp hP vôngã. ỢC LƯ IẢG úngsiCh chhn ấpânth ,tâmàyn ậtlà h mìn(t),ha ưh n thếlà"Nã" ơngh ;chấp,núi sông,đất,ước, n tấtcảsựobilà nậtàgêv tcó, hậ ưnh thếlà"Páp h ã". ng Vì "nơhn"khôntậcó gh và"Páp" h cũngkhônậtgcó, h tọậrênPhằn ig g:"Tấtcả áp Ph ôv gã"; n tứclà"Nơnhkhônthậ"g à"Pv áph khônthậ"g vậ y. Nhưtế h làLuậnchủ đãtrảlờixogcâu n hỏiứ th ai: h "Thếào nlàôv ã". ng KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BHÀITỨAI LUẬNĐẠITHỪARĂM T PH Á 0o- Nguyênchvă ữHán NhưThếTôngôn: "Nhứtthếphápvôgã". n Hàdẳngnhứtthếpháp? Vânhàvivôgã n ? Dịchĩaghn : NhưlờiđứcThếôn T nói: "TấtảcPháp khônậght". Vậy,áic gì là"tấtcảPháp"? Vàaos gọilà "khôngthậ"? ỢC LƯ ẢGI ữCh "P HÁP "tứclàtất cảsựần ậtừinhv lẫnậtvchất,mPhànoTá chơ n ,vọng ữu h tìnhvôtình,hữuìn h ôvh hình,hữuivô,vi v.v...đềulà gọi áp. Ph ịch D đúeo gth n Tàu: văn "Pmàh cáì, ig tựón cóể th ữgi đượcìn h hdáhangy khuônkhổ củaó, n làmchười o ng , khtrôni gđếnnó,bết i đólàvậtgì,thìọiglà"Páp" h m(Nhậ tì r tự,nhtá quỷsaải nvậtgih ). ữCh "NGÃ"làTahyTôi.àmPh óin "Ta "thìphảiđủiđi ha ều kiện:1 .Tựtại ha ytựchủ,2.Cóể th sắpđặtsakh i iếnmọệc. iv ưNh thếmớiđượcgọi"Ta".ưn hN g chữ"vôã" ng ở đây,êiểu nh ghĩan là"khôntậ"gh ì th rõ. hơn *** ỨNHẤT, ẦP NÓI100ÁPH Nguyênchvă ữHán Nhứtthếphápgiả,lượchữungũchủng: NhứtgiảTâmpháp, NhịgiảâmT sởhữupháp, Tamgiả Sắcpháp, TứgiảTâmbấttươngưnghànphh áp, Ngũgiả Vôvipháp. Dịchĩaghn Nóiất t ảcPhápó c nămón m : 1.ápphTâm 2.ữuphápsởTâm 3.Sắcápph 4.bất Tâm ươt ngưnhápgànp 5.Vôvipháp ỢC LƯ IẢG ữCh "TÂM"cóềuinh ĩangh ,nhưntóm g lạicóhĩa6ng : 1.ậTpkhởi: ứa Ch óm nh vàphtákhởi.Nghĩaà nyuộc th ức vềth ứ th Támng(Tà ức) th . Vìthứcà nycó cônăng"chứaóm" nh chủntửg củacácphp, á rồi"phátkhởi" ện rahi à. hn 2.Tícập: ht ứa Ch óm.nh ĩaNgh ànytuộc h ềbvảythứctrước.Vìb ảyức th trướccó cônăgn"chứaóm" nh cácphápện hi đểhàn huânức. àothngvT Tilại rá ,Bảyứ`c th trướccũngcóghĩan "tậ pkhởi" (chứaóm nh àph v átkhởi),vìb ảy ức th trướccócôngăn"chứaóm" nh cácphápiện h à,nh đểuân h othức, Tànvg "khởithàn"chủntử. g ức Th ứth Támcũncó g hĩang "tíchập" t (chứanhóm),vìức th ứ th Tmá cócôngnă "chứaóm" nh chủntửg củacácphápvậy. 3.Duyênlự: Duyêncản,h khởiphânbệt i .Támthứcđềutựduyêcán cản i tướn h g phầncủamình,rồikhởiph ra ânbệt i (lự). 4.Thức: Hiểubết i phânbệt i .Cảtámthứcđềucócôngdụngểu hi bết i phânbệt i . 5.Ý: Sadi hn ệttươtục ng khônáginđo ạn. Cảtmá ức th đềuệm ni ệm ni sadi nh ệt tươtục gn khôniánđo g ạn. 6.âm,ÝT và Thức: Vì yeo th đặcnhcủa tá mỗiức, th ìth ức th ứ th Támềnghĩav "Tích tp" ậ thùthắn,g là ọinêg "Tâm";ức th ứ th Bảyghĩavền "sanhdiệttươtục" gn thù ắnth ,g nêgọilà"Ý"àsáv u thứctrướcềnghĩav phânbệt i thùthắnêolà nig :Thức". ữCh "TÂMPHÁp":áp Ph uộc th vềTâm.Vì8mónTâmnàycó cônùgthnă thắng hơnết;cũnưgnh ônVua g cóquyề oia tnhếlực,ốn ht gtrịêthạ, in choêncũngọi là"Tâmvương". *** NGƯỜIHỌCNÊNHỌCTHUỘCLÒNGNHỮNGDANHSAU TỪ ĐÂY: I.Baản c h: cản )Tnhaá ,h bĐộc ) ảncản h ,h c)Đớichấtcản. h .I Balượng: a)Hiệnlượn,g b)T ỷlượn,g c)ilượn Ph . g I.Batánh: iện )Tha h,tán bÁc) ,nhtá c)Vôký. ánht IV.Ba:thọ Kha) ổọ,th b)Lạcọ ,th c)Xảthọ. V.Nămọ:th )aKhổọ ,th bLạc ) ọ,th c)Ưuọ,th d)Hỷthọ,đ)Xảthọ. VI.Tâmóc bốnphần: a)Tướnph g ần,b )Kiếnphần,c)Tựchứnph g ần,d)ứn Ch tựg chứnph g ần. VII.51mónTâmsở,phânlàm6vị: a)Biếnà,nh có5 bBi) ệtcảnh,có5 c)ện Thi ,có1 d)bổn Căn phão iền ,có6 e)Tuỳphiềnão ,có20 g)Bấtđịn,h có4 a) ục D giới: 1.ũNg úthạpcưđịa. 2.Ly, sanh ỷlạcđịa. 3.Địn,h sanhỷlạcđịa. VI.I Bagiới b) Sắcg iới: 4.Lyh ỷ,diệu lạcđịa. vàhínc địa 5.Xảệm ni atịn nh địa h 6.Khônvôg ênbxứ i địa 7.Thúcvôênxứ bi địa c) Vôsắcgiới: 8.Vôsởữu h xứđịa 9.Ptưởn hi ph g ph i ỉtưởnxứ g địa. Tưlượnvi: g 1.Thậptụ, r 2.ập Th ạnh ,h 3.Thậphồiướn h . g a)Hiền: Tứahạngi vị: h 1.Noãn,2.Đản,h 3.Nhẫn, 4.Thếđệứt nh . IX.Bồtát 1 .Hoahnỷđịa,2.Lycấuđịa, cóai h 3.qua Phát gđịa n ,4.ệm Di uệ h địa,5.ắntNanh gđịa,6.Hiện b) hánT h: địa ềnti ,7.Viễnàđịa hn ,8.Bất độnđịa g ,9.ện iTh uệ h địa, 10 p . Phá vânđịa. X.ám T thứcvàácc duyên: Nhãnthức ,có9duyên:1. Hưkhôn,g 2.hsáÁn g,n 3.,Căn 4.Cản,h 5.Tácý,6.Phân bệt i y,7.Nhiễmtịnhy,8.b Cănảny,9.Chủntử. g Nhĩthức, có8duyên:Cácduyêcũn n đồn g ưgnh ãn Nh ức th n,trê chỉtrừ"ánhsáng". Bathức: Tỹ, ThiệtvàThân, lạicòncó7duyên:Cácduyênđồnưgnh ãn Nh tức h tn,rê chỉbớt2duyêlà n HưkhônvàÁnsáhg . ng Ýthức, có5duyên:1 .,Căn 2.Cảnh,3.Tácý,4.bnăản C y,5.ủn Ch tgử. Mạtnathức, có3duyên:1.Căncản,h 2.cTá ý,3.ủn Ch tử. g Alạidathức, có3duyên:1.(nMạt Că na),2.Cản(ânth că,n khígiớivàchủntử)g , 3.Tácý,4.ủn Ch tử. g Vìmuốndễớ, nh Cổnê ơcó nh tụnbài ưngh sau: Nhãnthứccửuduyênsanh Nhĩthứcduytùngbát Tỹ,Thiệt,ânTh am,t t ấth Hậ utam;gũ, n tam,tứ Dịchĩaghn Nhãnhức t đủhínc duyên Nhĩhức t hỉc ònc ámt T,ỹ ht,Tiệ ó Thânc bảy Sauba;năm,babốn ỢC LƯ IẢG Nhãnthứccóđủchínduyên;Nhĩức th chỉcó8duyên;T,ỹ ệt Thi àThânv bức t ah n à y lạicó7duyê; n cònức btha sauì th ức th ứ th 6 có5duyê,n thứcthứ 7có3duyênvà ứct h tứ h 8 có4duyê. n ức (Th ứ th 7 lấykiếnphầncủaAlạidaức th làmcản; h Thức ứ th 8 lấycăthânn , khíới gi vàchủntửg làmcản).h KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BÀITHỨA I.TÂMVƯƠNG Ó(C TÁMMÓN) 0o- mTá móntâmàyn rấtthùắnth ,tg ựtạitựvà chủ;cũngnhưvịQuốcươv ,ng ên gọilàTâmươv ứt (nhg ế th tốiắnth cố) g ĂMN THỨCTRƯỚC (TIỀNNGŨTHỨC) 1 Nhãnthức:bCáết . i củaconmắt.Vìức th nà yươ n ãn gNhn că,n khởiratác dụnph g ânbệt i ềsắc v trần,gọilà ên "Nhãnức". th 2.Nhĩthức:ết Cáib củalỗ. tai Vìức th ànyươn gNhĩn căn,khởiratácdụng phânbiệtềthrần vin ,ọêilà ng "Nhĩthức". 3.ức: t hT ỹ ết biCá củamũi.VìthứcnàynươgTncăỹ n,khởiratácdụngphân bệt i ươvềh gtrần n ,ọlà nêig "Ttức". hỹ 4.ệt iTh ức: th ết biCá củalưỡ. i Vìthứcànynươiệt nThg că,n khởicratá dụng phânbiệtềitrần v ,êọlà nig "Thiệtthức". 5.ânTh ức:th Cáibếtcủaânth .Vìthứcà nynươântnhg că,n khởircatá dụng phânbiệtềxú v ctrần,ọlà ênig "Thânthức". 8Trong thứcTâmươv . ng Vì5ức th à nyởoàtriước, bngvê ncũn ê ọlà gi "Tũiềng ức" th (ămn ức th trước). KHIỞ ĐỊAVỊPHÀMPHUNĂM THỨCÀYN ĐỐIVỚI: 1.Bacảnh:Nămức th à nychỉcó"Táhcản n "h 2.Balượn: g mNă ức th nàychỉcó"Hiệnlượng" 3.Bah: tná mNă ức th nàycóđủ3h: tná Thiện,Ác vàVô ký. 4.Nămthọ:Nămthứcànychỉcó3ọt: h Khổ,LạcàXả v ọt . h 5.Bacõi:ỞcõiDụcthìmăn ức th ànyđủcả,đếncõiSắcchỉcỏnức: th Nhãn,Nĩh àTvhân;ì v athức i àTệt vhiỹ khônện ghi (Nhãn àn ,Nhĩ,Thântma Nhịđịacư). 6.ínCh địa:mNă ức th nàychỉởgtrohaiđịa n :1.gũN ú tạp h cưđịa, tứclàcõi Dụcuộc th ềSơv địa.2.Lysahnỷlạcđịa,ởcõiSắc,uộc th Sơọiềnglà th Nhịđịa. 7.NămmươimốtTâmsở:mNă ức th ànychỉtươgưnn 34 g tâmsở:5 mónbiến ,hàn 5 mónệt bi cản,h 1 mónện Ti h ,3 mónnbCăảnphão ềni ,2mónunTr tuỳ g và 8mónđạiuỳ. t 8.:Cính duyên:Nãn h ức th đủ9duyê,n Nhĩức th chỉcòn8duyê(thiếu n Mi),nh 3 ức th T,ỹ ệt Thi vàThânchỉcó7duyê(iếu nth MiàKhhvn ôn). g 9.ể:Th Thểcủa5ức th à ny,chỉcóTựhph ntá ânbệt i ,khôncó g Tuỳệm ni phân bệt i vàKếđạtphânbệt i . 10.Tướng:Tức h vớicănkhó phânu(ng ả gi naphânức th dữcăn). 1.ệp hiNg dụng:Duyêntrầncản. h So2ng ức: th NhãnNhĩvà phảicáchtrần cảnmới h phânbiệtđược.òn C 3 thức:,T ỹ Tệt hi ânvàTh phảihiệp vớitrầncảnmới h phânbiệtđược. KHILÊNTHÁNHVỊMNĂ THỨCNÀYĐỐIVỚI: 1.uáQ ạnnh h(tu):Khilêvị, nThá thì5ức th à nychuyểnànht"Hậuđắcí", tr vàbiếnracáTướn i ph g ầncủa2 mónchnơhư(Sankh h ôngchươnh ph và áp không chơhư)n màquá(duyê n ). n 2.Đo ạnoặc h àchv uyểntànrí: h Khthức i thứ8đãchuyểnthàn"Đạiêvin cảntrí", h ì th cáccănđượcvôlậu;lú cbấyờ gi 5ức th ànycũnđược g vôlậuvàchuyển làm "Thànsởtáctrí". 3.ứn Ch quả g di và ệudụn: g Khchi ứnquả g ị v ì tPhậ 5ức th à nychuyểnlàm "Thàsở n táctrí". Lúcb ấyờgi nó cócôndụn g ệngihoá ra3loạithânđểáoàihvg dứttrừcáckhổsatửnh luânồih chochsaúng h. n BALOẠITHÂN: 1.ânTh ĐạiotáhứclàThắnứn g thgân.ânTh à nycao1.00rượn t ,g đểoáhig Đại hàng ừ athBồTt. á 2.ânTh ểu Ti hoátứclàLiệtứngthân.Tânh ànyca omộtrượn t ság uthước,để Táoamghàni ềBồ nhi TtácùnNhị g àphtừavh àmphu. 3.ânTh Tuỳlo ạio. áh Thânnàytuỳteo h loạichúgsan mành hoáện i . * Vìmuốnchoười ng họcdễhớ, n Bátroêng tức h Quicủ,àiHuyề Ng ngTra áp Ph sưcólàmtụnbàia tóm g tắtlại5 thứcưnh sau.Habitụnà đầu g làóin 5ứcth nà ykhicònởđịaị v phàmphu,btụnài ứ gth 3lànóikhilêTánhvị. Bàitụnứ thg ứt nh ncản hTá ,h Hiệnlượn,g ônth tamg hTná hãn N ,hĩ, N ânTh tamNhịđịacư Biến,ành Biệtcản,h ện Thi ập th ứt nh Trunnhị, g Đạibát,m, Tha Sân,Si ịch D nghĩa Tánảnh ,c Hiệnlượng,hôn t gbaánT h Nhãn,Nhĩ,hânbaT ởNhịđịa Biếnhàn,Biảnh,cệt htTười miệ một Trunghai,ámĐạit ,hamT ,Sân,Si LƯỢCGIẢI 3Trong Cảnthì5thứcànychỉcó "Táncản h h";3trog n lượngnóchỉcó"Hiện lượng";còn3ì thTán ón đủ cảện i Th ,ÁcàvVô ký. ỞcõiụcD làSơđịa,ì th đủcả5ức. th LêncõiSắcvềNị h địa,ì th chỉcòn3ức th là:Nhãn,hĩN vàThân. óiN vềTâmsở,thì5 thứcànytươưnng ới gv 34món:5 mónBiếnàh,n 5 món Biệtcản,h 1móniện Th ,2mónTruntuỳ, g 8mónĐạituỳvà3 mónCănbảnphềni nãolà:am, Th Sân,Si. Bàitụnứ thg aih gũN ức th đồng yTịnhsắccăn Cửuduyê,n bát,ất th hảotươlân ng Hiệp tam,lyhị, n quántrầnế th guN iả g ph na ânức th dữcăn ịch D nghĩa Nămhức t đồnngươgnTịnắch s căn Chín ,ámt ,bảyduyênưagầnnhau Bahp,iệ hairời,duyêntrầnảnhc Nguảgkh i óphânTứcvàănC . LƯỢCGIẢI ,Căn có2loại:1 .ùPh trầncăn:Ctănhôphù. oàbingê 2.Tịnsắc h căn:căn atịn nh tế hin ởong; bêtr cũnọiglà"Tắnh nhĩag căn",ì v căànyrấtthùthắn. g ămN thứcđềuươn 5ng căTịn n sắc h ờ nhvà có cácduyênmớisađược. ranh NhưNhãnthứcờ nh 9duyê,n hĩN ức th chỉcòn8duyê,n ,T ỹ Tệt hi àThânv mỗithức chỉcó7duyên. Baức: th ,Tỹ Tiệt h àThânv phảiiệp h vớitrầncảnhmớiduyêđược; n còn2thức làNhãnvàNhĩphảicáchhởtrầncảnmới h duyênđược. úphngCh mà phuNhị àngv ì ừatvh chấp phápặnn ,gnề ênkhóphânệt bi cái nàolàTức h vàcáàolà in . Căn Vìế, th màcảađề hi ubịọlà ig "Nguả". gi Bàitụnứ thg ba Biếntướnquá g khn ônduy g uhậ đắc uả Q unrt gdutựbấtthuyêchn ơn Viênmisơnh phàtnhVô á lậu mTa lo ạiphânânth tứckhổ luân. ịch D nghĩa TríHậuđắcb iếntướngkhông,quán(du yên ) Khhứn ic gquònảc hẳnc gnóichơn VinhêmivừaphátnhàtVôlậu Phbaâthn lo,ại dứtkhổ luân. LƯỢCGIẢI ămN thứcnà ykhôncó g "Cbănảntrí"màchỉcó "Hậu đắcrí". t Khiduyêchn ơn ưnh thìnóchỉbiếnlạitướnph g ầncủaaimón h chnhươ (Sanhkhônchg ươnh và áp Ph khônchg ư)ơnh màduyên,chớkhônể gth trựcếp ti ânth duyêđược; n ìv ón khôncó g "Căbnảntrí"kh nê ônểgth thânduyên. Khchi ứnđược g quả, hTán cũnkh g ônthể g óin "Nămức th nàythânduyên đượcchư", nhơ uốn h chg ilàtrglú o n ctuơ.hn Đếnkhthức i thứTmá achvừ uyểnàĐại tnh iêncản v thríênmi (vi sơhn pht)á ì th 5ức th ànythànVôlậu.Lúcbấyờ, ig 5thứcànycócôndụn g iệngh rabloạithân đểđộ ohá àdứt v cátrừ ckhổsatửnh luânhồichochsaúng . nh Câu "Biếntướnkh g ônquá g ": n Biếnlạitướnchg hươn màduyên.ữCh "Tướng không"làtướnNgãkhônp ágPhvà khôntức g làươnhC (nhịkhôngchnư)ơh . ữCh "Quán"làduyên.Nghĩalà:TríHậuđắcànychỉbến i lạitướnchg nơhưmà duyê. n ữCh "NóiChơn":Nghĩalàóin thânduyêư. nChơ KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BÀITHỨƯ ÝHỨCT (THỨCTHỨSÁU) 0o- ức Th nàynươÝcăng n(thứcthứ7)khởitácdụngphânbệt i Pháptrần,ọinêg là"Ýthức". tmáTrong ức th duycóthứcthứSáunàyrấtlalẹ nh àkhv ônết ơonhag , nê btihơBároàng ức th có câurằng:"Độcữu h ứt hn cátốilily" nh (riêgcó n mộtcái ức th rấtlanlẹ) h . Suynghĩlàmệc vi phải,ức th à nyđứnđầu; g còntíntohạoán tác ệc vi c, á ìth ón cũncả. hơng Bởiế th trgDuy onê ức th nói:"Cônthủ, gvi tộiikhv ôi" (Nóivề"Công"thìthứcnà yơhết n ,cònluậvề"Tn ội"ì th nócũngđứnđầu) g .Tức h nà ycũncó g cônăchgn ấpgã N àchv ấpp. Phá Mộtđiềumàười ng ọ ch ườnth thắc g mắc:Tạisaức oth tứ h Sáugọilà"Ýthức", màthứcthứBảycũngọilà"Ýức"? th trongĐạiừaph báth ápminhmônluậchn uế ôn ng ,cóảigi thíchưnh vầy:ThứcthứSáu màọlà ig "Ýthức"ì v ức th à nynươgn"Ý căn"màkhởiraphânbệti ,ọinêg"Ýtức". h NghĩalàthứccủaÝcă. n "Tức" h lànăg y,còn"Ý"làbị y,aph ih ầnkhcá au.cũn nh ưgnh óin "Nãnh ức", th tứclàthứccủa Nhãncă. n ế Th làcăvớin ức th khácau. nh Cònức th ứth Bảymàlà gọi "Ýthức";chữ"Ý"làsanhdiệttươntục g không ágđo in ạn.Vìức th ànysadi nh ệttươtục ng khônđo ágin ạnọlà ênig "Ýtức". h Thế là"Thức"tứclà "Ý"khôngkhác.Cũnhưng "Tàthức", ng chữ "Tng"à làchứađựng. Vìức th à nychứađựngcácpháp,ọilà ngê "Tànức". thg Thếlà"Tức"h tứclà"Tà ng (chứa)khôngkhc. á KHIỞ ĐIẠVỊPHÀMPHU, THỨCÀYN ĐỐIVỚI: 1.Bacảnh:Thứcnàycóđủbacảnh: )cản hTaná h,bĐộc ) ảncản h h,c)Đớichấtcản. h 2.Balượn: g Thứcànycóđủb alượng: )HIện a lượng,bT)ỷlượng,c)lượn iPh .g 3.Bah: tná ức Th à nycóđủh: nbtáa ện )iTah ,tánh b)Ác,nhtá c)Vôký. nhtá 4.Bacõi:Thứcnàycóđủbaongcõi rt : )Cõia dục,bcõi ) sắc,c)cõiVô sắc. 5.Chínđịa:Tức h àn ycóđủgchortn ínđịa: 6.Tâmsở:Thứcànycóđủ51mónTâmsở:5mónBiếnhà,n 5mónBiệtcản,h 1mónện iTh ,6 móncănbảnphnềão i ,20mónTùyphềão in ,4mónBấtđịn. h 7.ínCh duyên:gchoTrn índuyên,thuứcà nychỉcó5duyên:a)Cănduyê,n b) C duyê ản h n,c)Tácýduyê,n d)bản Căn duyê,n e)ủn Ch tửg duyên. 8.ể Th h): (tán Tể h củathứcnàycób amónphânbiệt:a)Tựtnph há ânbiệt, buỳ T) ệm ni phânbiệt,c)Kếđạtphânệt bi . 9.Tướn: g Tướncủa g thứcnàylàluânchuyểnbtroacõi ng m(ta ới gi luânời th dị khảt). ri 10.ệp hiNg dụng:ệp Nghi dụncủa g ức th à nylàmchothânvàmiệntạog radẫn ệp hing vàmãnệp nghi đểcảmọquả th ogbacõi trná .Vàcùn batánh ămgn Thọ, ứcth àthườn n agthyđổiluôn. KHILÊNTHÁNHVỊ,THỨCNÀYĐỐI VỚI 1 uáQ ạnnh h(tu):ức . Th ứth sáunàyquásan kh nh ông,phã átrừng chấpàquá v n pháp khôn,g phph trừá p á chấp. 2.Đo ạnoặc h tràhí: nv ức Th à nycóămn giađoạntrừ o ặc h chuyểnthànrí: )a ĐếnvịTưlương, ì th thứcà nymớichph inh ụcđượcmón ai h ện hi àncủa h ã ng chấp. )b ĐếnvịKiếnđạo, ì th thứcànymớiđoạnđượcihamónchủngtửvềphầnphân bệt i củaã ng chấpàphv áp chấp. c) ĐếnvịậpTu,t thứcnàyđoạnđượcmón ai h hiệnàchhnv inhphụcđượciha chủntửg cusacủa hn ãng chấpàphv áp chấp. d) ĐếnvịViễnhàn tởr lêì nth thứcà nymớiđoạnhếtcusanã gh chấpàvhon tvôoàn lậu. e) ĐếnvịẳnĐ giác, ức th ànyđoạnết h cu saph nh ápchấp,chuyểnànDiệu ht quansátrí. 3.Chứnquả g di và ệudụng:Khchi ứngquảị v t,Phậ thìức th ànychuyểntệu Dihàn quansátrívàcó cônăgchn iếu socăi cơn củachúsang ntrĐại hog êinthếới gi , rồitùycơthuyếtphápđộ hoá hàmli. nh Muốnchoườing ọ ch dễớ, nh ntroBáêg thứcquycủ,àHuyề ing ngTra áp Ph sưcólàmtụnbàia ưngh sau.Habitụnà gđầu,óin thứcnàykhiởđiạvịmàPh phu,ụnbtài tghứbóian thứcnàykhđặn i quả. gThán Bàitụnứ thg ứt nh mTa ,Tánh mta Lượnôn tgh tamg Cảnh mTa ới ig luânthờidikhảtri Tươưn gn Tgâmsởgũn ứt thận iện Th cá lâmời th ệt bi phốichi. ịch D ã nghi BaTánh,baLượngvàbaảnhC Luhuâyển nc baõrất ic dễbiết sởươTâmt ngưngnămươm imốt nácThiệ đếnhờit ringphốiê p. hiệ LƯỢCGIẢI ức Th ứ th Sáunàyđủcảb,nhaTá bLượn a àbgCản va . h óN luânhồitrbaong cõirấtdễết bi .NhữnT gâmsởtươưn g n ới gv thứcà nycó51món.Khthức i nàynghĩ ệc vi làthì n cóện Thi tâmsởphêngri ốiệp, hi cònkhnighĩệc vi cá thìcócÁ tâmsở riênph g ốihiệp. *** Bàitụnứ thg aih ,nhTá Giới,Thọtamhằngchuyểndịch ,Căn Tùy,Tíndẳnđồn g tươg gli n ên Độngthânphữátng độcitối v ẫnD ,Mãnchnăg uiê nghiệp lựckhên. i ịch D ã nghi Tán,h Giới,họ T baườn ht bgiếnđổi Căn,uTỳ,Tínaunhugc lintiếp ê ânTh g,nghốtmiệt nóơnhết độn ẫnD ệp,nghi Mãnhọ pgtiệ quáoảb LƯỢCGIẢI ức Th Nà yđốivớibh,aTán bGia ớiămvàn Tì họt nóườn th atghyđổi;khì thi vuilú clạibuồn,...51mónTâmsở,ưh n căbổnn phềão in ,Tuỳphềão ni ện àThiv tâmsở,...cùnaugnh liêntiếp khônglúcnàorờithứcnày.Làmcho thânđộngàv miệnnóig ,duycó thứcnàylàhơết n .Nótạodẫn ra ệpnghi àmãn v nghiệpđểchêui cảmquảbáođờisau. Baìtụnứ thg ba átkh Ph ởisơtâmHohnaỷđịa Cusahdu n tựện hi triềnmiên Viễnàđịa nh ậuh thuầnvô lậu uáQ nsámi êtvin chnh ếu i Đại. êthin ịch D nghĩa KhơđặngâHoitsm anhđịa ỷ anCus ghã,n phápnhònciệ ẩn Viễnhànvềaus huần t vôlậu Quánáts viãnmêkhắpạithênĐ LƯỢCGIẢI Hàả nhgi trlú ong ctãi r quaập Th thì án tứ h càyn cóbathờikỳđoạnphiền nãouần vàth vôlậu. 1.Khlê i nSơđịa,tứclàHonhỷ a địa,ì th phânệt bi ã ng chấpàph v áp chấpđều đãđoạn.Nhưncu g sanhgãchấpph và áp chấphãycònệnhi vàmi hn êph n ục ức, tTànhrog chưacóểth chinhphụcđo và ạnừđược. tr 2.Khđến i Viễnàhđịa n (tứclàThấtđịa)ởtr lêthì n mớiđoạnđượcchủngtửcu sacủa nh ã ng chấpàchv nhph i ụcđượcện hi của hàn php á chấp.Lú cbấyờ gi thức nà ymớithuầnVô lậu. 3.Khsắp i lênquảthì Pậ đo ạnđượcchủntửg cusacủa nh php á chấp.Lúcb ấy ờ gi ức th nà ychuyểntDệu hàni quasán trí,quánsátchếu i socả i Đaịthiênếới gi vàtuỳteo h căcơn củamỗilomàài uyết th php á iáoh. g KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀMINHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BTHÀIỨNĂM MẠTNATHỨC(THỨCTHỨBẢY) 0o- ứcTh nàycóềunhi tên:1 .Mạtona(gịeo th uyê ng nâmến ti gPhạn),2.Ýcă: n ức Th nàylàcăcủa n ý thức(ThứcthứSáu);Vìức th ứ th Sáuươn thức ng nàyphát sa. nh 3.ức Th ứ th Bảy:T heothứđệthìức th ànyđứnằm gnh ứ th Bảy. 4.uyề rT thốn n g ức: th Vìthứcà nycó côntrnăuyề g cán cphpá hiệnhàn.5.thức, Ý vìthứcnày sadi nh ệttươgtục n khôniágđo n ạnọgilà nê "Ý".So,ng sợười ng lầmlộnới v ý ức t h tứ h Sáu,ức tênh ứ th Bảynàychỉọgilà"Ý",màkhônêmthg chữ "Tức". h Thức nà ychỉduyênkiếnphầncuảức th Alạidachấp làmã ậtngh ậtph àhv áp. KHIỞ ĐIẠVỊPHÀMPHU, THỨCÀYN ĐỐIVỚI: 1.Bacảnh:Thứcnàychỉcó Đớichấtcảnh 2.Balượn: g Thứcànychỉcólượn iPh g 3.Bah: tná ức Th à nychỉcóHữuphú Vô ký. htán 4.Baới gi :TrogbaGin ới,ức t h nà yđềucóđủ. 5.ínCh địa:chTrong ínĐịa,thứcànycó đủ. 6.Tâmsở:ức Th à nycó 18tâmsở:5mónBiếnà,nh 1mónHuệBitongr ệt cản,h 4 móncănbổnphnão ềi :Si,Kiến,Mạn,và8Ái mónĐạitùy. 7.Chínduyên:Thứcànychỉcóbduyê a n:1 .cản Căn duyê h n.2.Tácýduyên.3. ủn Ch gtửduyê. n 8.T: ánh Hằnthẩm g xétvàlohĩng ( Hằnẩm gth tưlươ). ng 9.Tướn: g Loghĩn (Tưlươitánướn gh v ) g 10.ệp hiNg dụng:Làmchỗcho6thứctrướcnương,ohặciểm nh haytịn. h KHILÊNTHÁNHVỊTHỨCNÀYĐỐIVỚI: 1.uáQ ạnnh h:tức Trahậ àn ykhôngcóănglựcđoạno ặc, h chỉờ nh thứcthứ Sáuut quá,n đo ạnoặc, h màức th nà ycũngđượcđoạn. 2.Đo ạnoặc h àchv uyểntànrí:C h óaiđo bg ạn:a)Đếnsơđịa,ì th thứcnày mớiừachv phinh ụcđượcaimón h chấpph về ầncusachànhv uyểnànBìn ht đẳn h g tnhrí. á bKh) ilêBán tđịa(Vô côngdụnđạo g )thứcnàyđoạnđượccu saã ngh chấp. c)ĐếnKimCđạo ang ì th ức th ànymớiđo ạnđượccu saph hn p á chấp 3.ứn Ch quả g di và ệudụn: g Khchi ứnquả g ịv tPhậ,thìthứcnaỳện hi raânth "Tọhatdụn", g đểop iáhậgt địaBồ. Tát *** Muốnchoườing ọ ch dễớ, nh ntroBáêg thứcquycủ,àHuyề ing ngTra áp Ph sưcólàmtụnbàia ưngh sau.Habitụnà gđầu,óin thứcnàykhiởđiạvịmàPh phu,ụnbtài tghứbóian thứcnàykhlê i nTháquả. Bàitụnứ thg ất nh Đớichấthữuphúôn th gtìnbổn h Tùyduyênchấpã, ng lượniph gv i BátđạiBiếnà,hn BiệtcảnHuệ h am, Th Si,ã Ng kiến, Mạntươtuỳ. ng ịch D ã nghi ới Đ ất hc hú ữup ôn ht gBả y,ámT Tùyduyênchấpuộc ghãnt Philượng Támđại,Biếnành ,Hu ệBiảnhcệt am Th ,Si,Ngã,Mạnhườn t hgteonhau LƯỢCGIẢI b acản Trong ,h ức th àn ychỉduyêề"Đới nv chấtcảnh".Ba,htán thứcnàychỉ uộc th ề"Hữu v phú Vôkýh". tán Cảnđới h chấtcủaức th nà ylàônth cả g tức h ứth Bảy vàthứcthứTám.ĩaNgh làthứcthứBảydùngkiếnphầnduyê năg ncủamình(Tứclà Tâm,guyê tnrê vbăitụnnà chg ữ Háọlà nig T ìn)hduyênquakiếnphầncủaức th ứ th Tám(kiếnphầnức th thứTámcũnlà g Tâm;sovì ng bịức th thứBảylấynólàm "b ảnchất"đểduyê,n êụntrnbià eo gth uyê ng nvăchữ Hángoịlà"Bổn",tứclà "Bảnchất "ậ vy), rồiến bi lại"Cảnđới h chất". Vìế th nêtrogDuytức h cócâu: "Dĩtâmduyêntâmchđới ơn chất Trunagitướn n gphầnlưỡđầu ng sah"n ghN làức iã th ứ th Bảydùnki g ếnphầncủatâmmình,duyênquakiếnphầntâm củaức th ứ th Tám,chên ínữagih ứ hait cnàysanrahmộttướnph g ầnlàcảnh "Chơnđớichất". úsangCh ntùy h ệpvọnghi satrgTamonh ới gi ,ít h ức th nà ycũntheo g đómà chấpã. ng bgTrolượn an ,g thứcnà ytuộc h phvề ilượn. g Vềtâmsởìth ức th à nycó 18món:8 Đạitùy, 5mónBiếnàmột hvn mónHuệ 5trong mónBiệtcảnới hv 4 móncăổn nb phão ềni làTham,Si,Mạnã àNg v kiến. Bàitụnứ thg aih Hằntẩm gh tưlươngãtươtùy ng Hữutìnựthn dạtrấnônh mê Tứhoặcđại bát tươgưnn gkhởi Lụcchuyểnôh i"Nv hiễmtịnhy" ịch D nghĩa Hằng xétlo lườnhgteohấp c ngã Hữutìnngàyh đbị êm uội êm Bốnoặhc,ámt hungđạauic khởi Sáuhtứcgọilà"Nh iễmtịnhy" LƯỢCGIẢI ức Th ứ th Bảythườnsuy g xétsođochấp kiếnphầncủaức th ứ th Támlàmã. ng BáTongr thứcquycủtụnTnchgra ủcóóin : ức Th ứ th Tám,cóhằnmàg khôntghẩmxét. ức Th ứ th Bảy,vừahằnglạiừẩm vath xét. ức Th ứ th Sáu, cóẩm th xétmàkhônhằn g .g ămN thứctrước,khônằn gh àgkh v ôntẩm. gh Cũnvì g thứcnàychấpgã, n êchn ữu úngh tìnmê h muộisatongr tửnh đêmdài màchẳngtựbiết.Thứcànytươưnng ới gv bốnmóncăbảnn phềnão i là:Si,Kiến, Mạn,à8Áiv mónĐạituỳ.Sáu thứctrướcọthức gi nàylà"Nễm hi tịnh y"(Lụcthức hôiễm nhv tịnh y) Bàitụnứ thg ba Cựchỷsơtâm,bìnđẳn h tánhg Vô côndụn g ạngh nã gh hằnôi tg h hưN Laện ih khởiathọdụng ập Th địaBồTátsởbịcôi(cơ) ịch D nghĩa ến Đ Sơđịa,hàn"bt ìnhđẳngtrí" ến Đ Vôôn c gdụng,hằngpháNgã NhưLainhiâ"Ttệ hahọ t dụng " GiáohoáhậpàngTđịaBồTát. LƯỢCGIẢI Hàả nhgi khchi ứnđược g Hoỷ nha địa,tứclàSơđịa,ì th ứcth à nychuyểnlại àtnh"Bìnđẳn h nhtrí". gá Đếnbấtđộnđịa g ,tứclàđịathứm, Tá cũnọilà g "Vô côngdụnạngh h";lúcbấygiờả hàngi mớidẹpchrừt ủntửg củaã ng chấp.Đếnkhi chứnquả g ật,Ph ức th ànyđãchuyểnàhtrí, n ện i h ânrath "Thatọdụng"đểogiá ậphoáànTg địaBồ. Tát KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BÀITHỨSÁU ALẠIDATHỨC(THỨCÁM) THỨ 0o- ức Th nàycó rấtềuhin tn,ê khiđọ cđếnluậ"A n đàatức" nh qýivịsẽểu hi rõ. Naychúntôig chỉkểsơlượcmộttên. ài v 1.Đệbthức: á Thứcứ th tám.Vìeoth ứ th đệ:mộtlàãn nh ức, th alà ih nhĩthức, chođếnức th ứ th Tmá làthứcnày,nêọiglàĐệáthức. b 2.Alạidathức:Tuà dịchlà"Tàthức": ng T hứcàyn có cônăgchn ứađựng chủntửg củacácpháp."Thức"làể, th mà"chứa"làdụn. g Hiệp cảể th vàdụng,nê gọilà"tức h chứa"(thức) Tàng .Có3ghĩan : . a tàng: ăN chNăng ứa.Thứcnàycocônăngchứađựnàgìn v iữg chủng tử(hạtgiốn)của g cácphp. á b.Sở: tngà Bịchứa.Thứcà nylàchổ đểchứacácpháp. c.gã N chái ấpg,ntà tgọiắtlà"chấpg": tàn Tức h thứBảychấpkiếnphấncủa ức th ànylàmườn Tatvàh áluyến ig . KHIỞ ĐỊAVỊPHÀMPHU, THỨCÀYN ĐỐIVỚI: 1.Bacảnh:Thứcnàychỉduyêề"Vô vn b ảnchấtnhcản tá h". 2.Balượn: g Thứcànychỉcó "hiệnlượng" 3.h: batán Thứcnàythuộcề"Vô v phú vôký". hntá 4.Baọt: h Thứcnàychỉcó "Xảtọ ". h 5.Bacõi:Thứcnàytuỳệp nghi lựcdẫnsanhtrogbacõi. 6.ínCh Địa:Trongchínđịađềucóức th à ny. 7.Tâmsở:Thứcànychỉtươưn ng với g 5mónbến i h à; n so5ntrog ọì th nóchỉcó "Xảthọ". 8.ínCh duyên:thứcnàychỉcó4duyê: n . a (CăMạt n ma),b.CảnntChână( , ế th ới gi àchv ủntử)g ,c.Tácý,d.ủn Ch tử. g 9.ể Th h): (tán Vơikh vơ ôngcùnạo(gh hạotambngất tà khảcùn)g 10.Tướng:Tức h nàynhưực v sâu (uyêâm thn ất th lãncản h viph h ). ong 1.ệp hiNg dụng:Thứcnà yduytrìchủngtửcăthânn ,ế th ới gi vàlàmchỗđểọth cácphp á huânvào. KHILÊNTHÁNHVỊ,THỨCNÀYĐỐI VỚI: 1.uáQ ạnnh h:(Khôngcóquáạnnh h). 2.Đo ạnoặc h àchv uyểntànrí: h Khlêi n"Bấtđộngđịa"(Bátđịa)ì th ả àhgin đoạnđượccusahNã gn chấp;lú cbấyờ gi thứcà nyỏb cátên"Ti tànhức". g ĐếnKim đạo Cang ồir ,ì t h giả hàn đoạnếth cu sahph n p á chấp,khôngcòncảmthọsatử, nh chonêcũnkh g ôncòn g tnlà ê "Dịthụcức"; th vìđếnđịavịnàythìcácchủntửg hữu lậu đãhết.Lúcbấyờ gi thứcnàyđượcgọilà"Vô cấuthức",chvà uyểntànĐại h ênvi cảntrí. h 3.ứnCh quả g di và ệudụn: g Vìức th nà yđãthànĐạiêvicản n trí, h ênchếu i khắp mườiphươngcáccõiước n ềunhi ưnh trvần i . Muốnchười ong ọ ch dễớ, hn êntrogBáthứcquycủ,àHuyề ing áp ngTrPah sư có làmụnbaàit để g óm t lạicácnghĩaưtrênh sau.Habitụnà đầu g óin thứcnày khicònởđịaị v phàmphu,tụnbài thứ g b,a óin khiđãlêquả. nthá Bàitụnứ thg ứt nh nduy hTá vôphũúng Biếnànth Giới, Địatuỳtệp haing lựcsanh hị N thừabấtliễuơnmêh chấp oửthD ưn ăngh gLuậnchủhtran ịch D nghĩa Vôphúánt h vànămBiếnànht Baõci,hínc địauỳ t nghanpsiệ h Nhịthừakhôngrõans ấp hmêc Bởthế i nhicLuê hủ ận c tranh(cãi) LƯỢCGIẢI bh,atánTrog ức th nàythuộcề"Vô v phúôv kýnh". tá Tro51ng móntâmsở ứcth ànychỉtươgưnn ới gv 5 mónBiếnhàn,so5ngtor ì thọ ón chỉcó Xảọ . th Tuỳtheoệp ingh lựckéodẫn,màthứcànysabnhtrogacõivàchínđịa.HànNhgị ừatkhh ônểu, ghi chấp thứcnàykhôngcó.BởithếêLuậ n nchủdẫnrấthiềun bằng chứntrcágo n cKinhLuậnđểluậ htran ,n chỉrõquyết àv địnph h ảicóthứcthứmTá nà y. *** Bàitụnthứ g hai Hạo hạo tambất ngtà khảcùng Uyênthâmất th lãncản g iph hv ong Thọuântrìchủncăg ânthn khí Khứậuh laitcêán chủnôn g g Dịchnghĩa Chơivơbai àngkh t ônùn gc gột t Vựcsâu,bảyón s g ,ảnhclàgó mi Chịuhuân, trìchủngvàảnhâct Đếntrướcđisaulàhủ mc ông LƯỢCGIẢI Balà tàng tà,Năng Sởã vàNgtn áchi ấp. gtàn Bởithứcnà ycócônnăg duytrìcácchủntử, g gọinêlà"Nătngà". Vìức th à nylàchỗđểchịu cho cácpháp ện hi àhuân n ào,v ọlà ênig "Sởtàng".ThứcthứBảychấpkiếnphầncủathứcàny làmNgã,ọêiglà n "Nã g áchi ấpg". tàn Thểvàdụncủa g thứcnàysâurộngvôcùn;g ànghphàmphuàNhị v athừkhông ể th thấuộtt .hữu úngC tìnvôtừh ỉth đếna ny,cũndo g ức th nà ymàsanhtửtươtục ng khôngcùntột g ,tbiụnroànêg óign : "Vơivơibaàngtkhônùn gc ột gt ". Biểnức tàngh rấtlàsâu rộng,ógi bốnduyên(că,n cản,h chủntgửcàtáv ý)một phentổih ovà,thìsónbgảyứcth hấp n ônh ổi n dậy. Thứcnàycó cônduy năg trìchủntử, g căânnth ,ế th ới i g vàchịu chocácphép ện hi àhuân n ào. v ThứcnàylàmônChủ; g ìv khchi úữu ghn tìnchh ếtì th ón đisau,cònkhiđầu saời htn ón lạiđếntrước. Cổcó ơnh làmkệ, bài đểtảtrạnáười ingth chết,lú gtron cần th ức th sắp rời ânth xác, có thểkiiệm nhg biếtgười n chếtrồiđượcănglê th ha nyđọaxuốn. g ănáhvC Đản,Thán nhãnsaênThi ơ Nhtâm, n Ngạquỉphú c Bàsan tnhấtcály i Địaục ng khướctâmxuất Dịchnghĩa ánTh hđầu,Trờiạắttim Ngườiim,t Ngạquỉbụng Súcans haihâncxuống Địangụcbànâhcra Bàtụni ứ thg ba Bấtđộnđịa g ềtinàxảtạng Kimđạo Cang uhậ Dịthụckhông Đạiôêvni cấuđồnời gth phtá ổPh chếu i ập th phươtrần ng sátrung Dịchnghĩa ĐếnĐệbátđịabỏntê"Tàng" ChứngKianmC gạo,đ không"Dịhục t " Gươngtríkhôngnhđồnơ hgtờiphát Khắphicếuười m phươngvôốs õi. c LƯỢCGIẢI Hàả ngih khtới i Bấtđộnđịa g , tứclàBátđịatrởlê,n ì th ức th à nymớixảcátêin "Tànức" tg h màchỉcòngọilà"Dịthụcức". th Khđến i vịĐẳnác,gi đượcKimgCan đạo,ì th ức th à nykhôncòn g nọilà têg "Dịthục"nữa.Vìlúcbấyờ, gi cácchủntửg ữu h lậucấuễmhin đãhết,ức nthê nàyđượcđổilà ntê "Vô cấuức"; th chỉcònthuần chủntửg ôv lậunhtịn a ,h cũn nê được g ọlà ig "Bạchtịnthức". ĐếnKimđạo Cang ,ì th ức th ànyđượcọlà ig "Vô cấu"àchv uyểnàĐại tnh ênvi cảntrí, h tênrogbàiụnnóig : "Đạvii ên(trí)vôấu c (tức h )đồnhời gt phát" rít Đạiàiênyv chếu i khắp cảmưởiphươtgế hn iới g unềhi hưn số cátsông Hằng;ện hiàv Bára o thânàtPậvHoh ântáh ậtđể Ph độoáthchsaúng tột nh đếnđời vịla. i Tómlại,ức th thứTámàyn ì v trảiqua3đo iag ạn,êncó3tênkhácau: nh . 1 ph từ mà phu chođếnmãnThấtđịa,ì th ọthức ig nàylàthức Tàng (Alạida) ahy"Dịthụcức". th 2.Bátừ tđịađếnĐẳnic, gá ì th khôncòn g gọilà"Tức" thàng ữan màchỉgọilà "Dịục th thức". 3.Đếnquảị v tPậ,h thìtên"Dịục" th cũnkh g ôncòn g ,màchỉlà gọi "Vô cấu ức" th hay"Bạchtịnthức". *** Muốnchoười ng họcdễớ h n hàtướn n côn vàg của gnă 8thứctâmươv ng cổ nê hânn cólàmơbrithằn à g: Bátcáđệuyn h h,nhứtcási Độchữuhứt n cátốisinhly Ngũcámônềtố ni mãimại Nhứtcágiatruntcág chủ y. Dịchnghĩa Anhemámt hú c ột m chàngsi(thứchtứBảy) duycóýức ht rấtlinhly(khônngoan ) nămngườigoàcửani lobuônbán (nămhức t trước) làhủ cm tronhàbátĐệg y(thứchứ t ámT KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** IBTHỨÀẢY I.TÂMSỞ (CÓ51MÓN) 0o- "Tâmsởữu h pháp"gọitắtlà"Tâmsở",nghĩalàphápsởữu h củaTâmvươ. ng Tâmsởuỳt teo h Tâmươv màng khởiàúp gvi đỡTâmVươđể ng tạoệp hing (Dữửth tươưn gn gcố) tâmsởcó51món, chalảm i 6lo ại: A.TÂMSỞNTHÀBIẾ (Có5 món) ữCh "Biếnàn"ht nghĩalàđikhắp.NămmónTâmsởnàyđikhắp4chỗ:1.Tất cảời th agi(quá n khứ,hiệntạiàvịla),i 2.Tấtcảchỗ(khôngan: i Bacõi,chínđịa), 3.Tấtcảcácức th (Tmá thứcTâmVươ),ng 4.Tấtcả(tánhlàh,n dữvàtánh khônlà g dữ) nh . 1.Xúc: ếpTi xúc,ặp g ỡ.g hcủa Tán Tâmsởnày,ha ylàmcho TâmVươo ặc hng Tâmsởếp ti xúcvớicản.h Nghiệpdụncủa g nólàmchổ nươngchoọTh,Tưởn,g Tư, ...đểphtsaá .nh 2.Tácý: Mogkh n ởitráiý.hcủa Tán Tâmsởàyn hayđáức nht chủngtửcủa Tâmvươ,ng Tâmsởkhến i cho sakh nh ởi.ghiệp N dụngcủanódẫntâmđếnduyêntự cản. h 3.Thọ: Lãnọht.Tcủa ánh T âmsởàyn a hylãnọữnhtn gcảnthuận,nhịch g v kh àcản h ônthuậg ịch ngh .ệp Nghi dụncủa g ón làmomuốn ng .Nhưgặp cảnuậht n ì th muốniệp, h gặpcảnhngịchthìmuốnlìaàmuốn v cảnkh h ôngthuậnghịch.Nói lạichodễểu hi làthọ cảnvuih ,buồnàcản v hbìnthường. 4.Tưởng: ớ Nh tưởn. g nhcủa Tá Tâmsởàyn a hytưởnhìn g tượn h của g cảnh vật.ệp Nghi dụngcủanólàb ịađặtữnranh da g tnhừđểkêugọi.Nhưtưởnhìn g h tướntrắng g,mõnuôn và g ,g rồituỳtheođómàđặtcára tênlà i "tờấy". gi 5.Tư: loghĩ. n hcủa Tán Tâmsởnà y, khiếncho tâmloghĩn tạotác.ệp iNgh dụncủa g ón làsatâm i lànữnh ệc vig là,nh dữo ặc h khônph g ảilàdữ. nh B.TÂMSỞTBIỆCẢNH ó(C 5món) : ữCh "Biệtcảnh"làmỗicảnkh riêngh ác.NămmónTâmsởày, n mỗimónduyên mỗicảnênkh grih c. á 1.Dục: Momuốn ng .của Tánh T âmsởàyn làằn h gmomuốn ng duyêữnnh g cảnhvuiích th .ệp Nghi dụncủa g ón làmchỗươn gchn o "siăêgn". 2.Thắnggiải: Hiểubết i rõg. ràn của Tánh Tâmsởà ny,ểu hi ết bi õr kh ràng ông cóờ. ingh ghiệp N dụncủa g nó làquyếtđịnhkhôngchuyểnđổi. 3.Niệm: hớ.N củahTán Tâmsởày, n khiếncho tâmớ hing rõữnnrhgà cản g h đãqua.ệp hiNg dụncủa g ó,n làmchỗươn nchg oĐịn. h 4.Địn:h uyê Ch chn ú.nhTcủaá Tâmsởày, n khếni chotâmkhiđốivớicản,h chuyênchú khônlo gtán ạn.iệp ghN dụncủa g nó làmchỗnươchng o Trí;ìv khđối i vớicản,h tâmchuyênchú khôntánlo g ạn,saên hraTní. .5 Huệ: Sátỏ. ng hcủa Tán Tâmsởnày,khđối i vớicảnsáh gsuốt n lựachọn. ệp Nghi dụngcủanó,dứtghiờ. n ongkh Tr đốii ới v cản,h ì v có Huệsuyxét,nê quyếtđịnhkhôngcòngờ. nhi C.TÂMSỞTHIỆN (Có1món) ữCh "Tện hi "làiềhlà n nh.Bảncủa tnhá 1Tâmsởnày,là ềhin nvàlà h mlợiích chochsaúng . nh 1.Tín: . Tin của nhTá Tâmsởày, n chtin ịuữnnh gìcóthậ(chật),ơhn Đức (hìndun h ),g ệp n(ghiNă dụnlà g)và mcho Tâmđượcnhtịna h.ệp Nghi dụngcủa nó:đốitrịBấttínưaàv ệc vi là. nh 2.Tinấnth : chnhTi uyêàtấn nv tới.của Tánh Tâmsởnày,siăênđo g ạncác ệc vi dữ,làmcácệc vi là. nh ệp Nghi dụncủa g nóđốitrịảigi đãivàlàmviêmãn n ệcvi là.nh 3.Tàm: Tựxấuhổ.của Tánh Tâmsởày, n mỗikhilàmđiềugìquấy,tựmình xấuhổ; kínhtrọngườiàưa iềnhv ệc vi phải.Ngiệpdụncủa g nó:đốitrị"tâmkhông bết i xấu hổ"ừệc avàăngi dữ. 4.Quý: Thẹnvớigười n .của Tánh Tâmsởàny, khmìn i hlàmđiuề gìquấy,ấy th ười ng ẹnth ùath ;khôngchịuần g ười ng ác, chẳnglàmiệc v dữ.iệp Ngh dụngcủaó: n đốitrị"tâmkhônết bgi ẹnth "ănlà vàg mệcvi ác. 5.Vôam: th khônamthg lam.của hTán Tâmsởy, nà khônmthag lam,cảndục h lạctrgam o n giới.iệp Ngh dụngcủanó:đốitrịlòng"tam" h àưav làmệc vi là.nh 6.Vô sân: Khôngsân. hận nhcủa Tá Tâmsởàny, khiđốiới v cảnịch htráing , khônnóng . ậgin ệp Nghi dụncủa g nó:đốitịr "sânận"h àưav làmệc vi là. nh 7.Vô si: Khônsig mê.của nhTá Tâmsởày, n khiđốiới v sựlý,iểu h biếtrõnhà khônmờ g ám.ệphiNg dụngcủanó:đốitrị"simê"àưav làmệc vi làn. h 8.Khinhan: hẹN hà,ng ưth ới th .của Tánh Tâmsởà ny,làmchânoth tâmẹnh ànkh hg onkh a oi,á xalìaữnnh gìặnn ềbngựcội b .iệp ghN dụngcủanó:đốitrị "Hôntrầm". 9.Bấtphóngdật: Khônbuôn g lun g g,phóntúg. n của Tánh T âmsởàyn là phònệc vgnừai c,á làmệc vi làànkh vh ônph g ón. úngt Nghiệpdụncủa g nó:làm êvmãn in ệc vi làởnh ế th an,gi xuấtếth angđối vài trị"Buônlun g ".g 10.Hànxả: h Làmồi r khônchg ấptrước.Tnhcủa á Tâmsởày, n khlà i mcác ệc vi phướcệnthi ,khônchg ấptrước,khiếntâmntrụa vônơi côngdụn. g iệp ghN dụng củanó:đốitrị"Trạocử"vàlàmchotâmtrụan nơiyêntịn. h 11.ấtB ại: h Khônglàmtổnạih .của Tánh Tâmsởànykhônlà g mtổnhạitấtcả chúnhữu g tìn. h ệp Nghi dụncủa g nó:ươ Từbith xót ng lođối vậtài trị"Tổnạih ". .CĂN D BẢNPHIỀNNÃO (Có6 món) Sáumónphềnão i àyn uộc th c. vềá Nólàmcộigốcsaracánh cphềão in chi mạc,ọlà ênig "Căbản n ". 1.Tham: mTha lam.của Tánh T âmsởàyn amth lamđắmễm hin ữnnh ì g nó ưaíchth ;ưnh tàsắc, i da,...N hvọng ệp hi g dụncủa g ó:n làmchướnạign "Vôam" th vàsatộinh khổ. 2.Sân: ổiN ónn g.của Tánh Tâmsởàny,ậnhét gi hữnn cản g tránhgịch i . Ngệp hi dụngcủanó:làmchothântâmkhôngyênổn,chướngạin tánh"Vô sân"và sacánh ctộilỗi. 3.Si: Ngusi,ohặcgọilà"Vômi"nh ( khônság nsuốt g . ) của hTán Tâmsởàyn là mêmuội,khônbết gi ahydở,phảiquấy. Ngiệp h dụncủa g nó saracánh cphp á tạp inễm h vàchướnngạitánh"Vôsi". Bamónphão iền tâmsởm, (Tha Sân, Si)ày, n làmchướnngạibamónVôlậu làGiới, ĐịnvàHuệ. h 4.Mạn: Khhmạnin .của nhTá Tâmsởnày, ỷotàiặchnăg thếlựccủamìn,h khdễ inh ạong mạnười gn .ệp Nghi dụngcủanólàmơnsah ratội nh lỗichvà ướng ạing tánh"khôngkhmạninh ". 5.ghN i: ờ, inghN dodự.của Tánh Tâmsởày, n ờ nghi khônữntnihg ệc gvi phải,chơnchá. nh ệpNghi dụngcủanólàmởtr ạign ệc vi lànvàchh ướnạign tánh "khôngnhi". 6.Ákiến c : ấy Th biếtuộc th ềtộiv c, á ễm hin ô.củaTánh Tâmsởày, n hiểu biết điđảo ên ,khônđú g chng áhlý. n iệp Ngh dụncủa g ón ây g tạotộikhổàchv ướnngại ữnnh gểu hi bết i chơnchá. nh cÁ kiếnnàycó 5món: 1.Thânkiến: ấp Ch gã) (TaN . 2.Biênkiến: ấp Ch mộtb,nê hoặcchấpTachếtrồimấthẳnch( ấpđoạn),o ặc h chấp Tachếtrồicòn(oàchih ấp thườn). g 3.Tàkiến: ấp Ch ,tà mêtín,dịđo. an 4.Kiếnthủ: ấp Ch cứnchg ỗểu i h ết bi củamìnlà h đúg,n mặcdùcóười ng bết i sa,i chỉb ảo lạicũngkhônghe. n 5.Giớiấm c ủ: th ấp Ch iữg theoữnnh giớicấm khônchg chơn ánhcủaoạign đạo.óiN rộngralàchấpeo th ữnh n tgụclệkhônaghy. KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** IBMTHỨÀÁ E.TUỲPHIỀNNÃO (Có20món) 0o- Hamươ i món i phềão in ày, n làtuỳtuộc h 6mónbCănảnphão ềni tnmàrê sakh nh ởi. Vìphạmtươvi ưnng của g ón cóộnr ẹp vgàh khônđồn g ,g ênchalài mb a loại: I.TIỂ,TỲU có10món, mỗimóntựlựcsahnkhởi,phạmvitươưnng ghỏn hẹp,gọilà ên "Tểu". i 1.ẫnPh: Gi. ận của Tánh tâmsởnày, khặp ig cảntrịch gáihn ,ónn ận. gi ệp Nghi dụngcủanólàahylàmtổnạih ười ng ,ậtvàchướnạign táhkh n ônóngn g . ậ g in 2.ậ:Hn Hờn.Khặp gi cảnnghịch,trướcónn rgậồi in saumớiờnh .của Tánh Tâmsởà nylàômấpsựhét oáng khôngbỏ.ệpiNgh dụngcủanólànónnảy, g buồn phhaiềnàvylàmchướnạing tnhkh á ônờn gh . 3.Phú: eCh ấu. gi Tcủa ánh tâmsởày, n vìsợmấtdaávàtilợihng ,nêche ấu gi tộilỗicủamìn. h ệpNghi dụncủa g ón làhayă,n uồn b àchv ướnạing tánh khônchg eấu. gi 4.ão:N Buồnbuồn.Khặpig cảnhngịch,trướcờnhgiận rồisau mớibuồn. Tnhcủa á T âmsởàyn a hyhớ n lạihữnn cản g htráiịch ng đãqua,ồir sabnhuồnphền. i ệp Nghi dụngcủanólàchướnạing tákh nh ôngbuồn. 5.Tật: tậđố,ghét na .của Tánh tâmsởnàyhayghét an đốkîữnnh gìmà ười ng ơmìn tahn . h ệp Nghi dụncủa g nó làlàmchướngạin kh tánh ôntậđố g vàsầu khổ lobuồn. 6.an X : Bỏnxẻn.củaTánh tâmsởnày,bỏnxẻn,ríchrắm,khôngchịubố an aềntàih ypháogi áp chgười on .ệp Nghi dụncủa g nólàlàmbộquêmùa,nmặt ă ng hèocực, đểtíchtrửtisản à vàlàmchướnngạikhôngbỏnxẻn. 7.Cuống: ối D .của Tánh tâmsởày, n dốigạtười ng đểlợimìn. h ệp Nghi dụng củanólàlàmệc vi khônchg chơn áđể nh nuôisốnàchgv ướngnạitánhkhôndối g gạt. 8.Siểm: Bợđở,ịn n hót.hcủa Tán tâmsởnày, lựathờiế th nịnhót,bợđỡ ười ng .Niệp gh dụncủa g ón làkhône gnh lờichỉáo gichchơn ácủa nh thầy, bạnà v làmchướnạing tnhkh á ôngduanịnh. 9.ại: H ổn T ạih .của Tánh tâmsởàyn làmtổnạih cáclohữu ài tìn. h ệp Nghi dụncủa g ón làlàmbứcão n ười gn ,tvậàchướnạing tákh nh ôntổn g ạih . 10.Kiêu: Kiêucăg. n của Tánh tâmsởày, n ìv thấymìnuhiàg sa,ng quyềntước hoặc,nătàig rồisaki nrah êu cáchàngạov hễ. ng ệp Nghi dụncủa g ón làlàmơnh saiễm ranh ô,ộit lỗichvà ướnngạitákh nh ôngkiêu că. ng II.TRUNGTỲ,U cóamón i h làVô tàmàVô v quý;vìamón hi Tâmsởnày, duyêcán cTâmsởbấtện thi ,phạmtươvi ưn ng của g nóuntr bgìn,h êọlà nig "trung tuỳ". 11.Vôtàm: Tựmìnhkhônết big ,xấuhổ.của hTán tâmsởnày, khlà i miệc v quấykhônết bgi tựhổ,khdễ inh ữnnh ười gn ện tềihn .ệp Nghi dụncủa g ón làlàm tngrưởn ă ệcgvi ácàchv ướnạign bết tánhi xấu hổ. 12.Vôquý: Khôngbết i thẹnvớiười ng .vàtâm Tánh sởnày, khlà i mviệcquấy, khônbết gi thẹnới v ườing ,ưalàmviệctộiác.hiệNg dụngcủanólàlàmtănrưởn g g ệc vi cá vàchướngạin bết tánhi thẹn. III.ĐẠITÙY,có8mónsauđây.TámmónT âmsởàyn ến bi khắp cácT âmsở b ấtiện th ,phạmcủa vi nóộn r amón ghơni unTr gtuỳtrước,ọ igênlà"Đạituỳ". 13.Traocử: Lao cho. a Tnhcủa á Tâmsởàyn làm chânoth tâmchoađộng khôngyêntịn. h ệp Nghi dụncủa g ón làlàmchướnnạig ĐịnàHàvh xả. nh 14.Hôntrần: Mờtốitrầm. rọngt nhcủa Tá Tâmsởày, n khếni cho tâmkhiđối vớiquáncảnhmờmịtkhônság suốt ng .ệp iNgh dụncủa g nólàlàmướn h ạign Huệ vàkh. hani 15.ấtB tín: Khôn. ting của Tánh Tâmsởnàylàkhôntincág cphp á là,nh làm chotâmhôtán ễm. hin ệp Nghi dụncủa g ón ayh saiải nhg đãiàchv ướnngạitâm atịn nh . h 16.Giãiđãi: Biếnácgnh trễãi n ,nhcủa Tá Tâmsởnàylàbiếnác, nhg khônlo g đoạncá vàtuiện th .ệpNghi dụncủa g nólàlàmchướnạing thấn in trgưởn vàăn g tnhiễm á ô. 17.Phóngdậ t: Buônlun g . g nhcủa Tá Tâmsởàyn phón,túgn buônlun g ,g khônthúcg liễmânth tâmđểđoạnáctuện ith .ệp Nghi dụncủa g ón làlàmtăgácn tổn ện thi ,àchv ướnạign nhtákhônbuôn g glung. 18.ất Th niệm: Mấtchệm. nhiá của Tánh Tâmsởnà ykhônớ gnh cảnđã h duyê. n ghiệp N dụngcủanó làlàmchướnạign chệm ánhi savà tánhloạn. 19.ánT loạn: Rốiloạn.hcủa Tán Tâmsởànylàmcho tâmrốiloạn.ệp hi Ng dụncủa g ón làlàmchướnạign cháđịn nh hsavà raánhcuệ. h 20.ấtB hánc tri: h Biếtkhônchg ơchn . ánh của Tánh Tâmsởnày, khđối i với cản,h ểu hi bết i salầm. i hiệp Ng dụncủa g ón làlàmchướnạign cáihểu biếtchơn chánhvàsaranhphạmới gi . Hỏi:_ BamónTâmsở:Trạocử,Tánlo ạnph àv óngdậtkhcá aunh ế th nào ? Đáp:_Trạo cửlàlao chao;dụhưn congựađứnmột g chổchgontr uồn,g ưnnh g đầuvàmìnẫnhv lắcqualắclạikhôngyên._Tlo ná ạnlàrốilo ạn;dụhưn congựa chạylăgxă n chntrog uồn._Pg ónh dậ g tlàbuônlun g ; g dụưh n coựang đãthoára khỏichuồn,g uôn t ào lú v amạcủaười ng . Hỏi:_ BốnmónTâmsở:Sân,phẫn,HậàNão vn ,Hàtướn hn kh g ácnhauthế nào? Đáp:_Sânlàổin ónn g,dụưnh lữarơm.Phẫnlà,giận dụưnh lữacủi.Hậnlà hờn;dụưnh lữa. athn Nãolàbuồn,dụhưn tronón. g Hỏi:_ Siênăglàmệc vi quấy,cóphảilàTinhtấnTâmsởkhông? Đáp:_Khônph g ải.Siênglà ă mệc vi quấylàphóngdậtTâmsở. KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BÀITHỨCHÍN G.ĐỊN BẤT HTÂMSỞ (Có4món) 0o- BốnmónTâmsởàyn khônất gnh địnện thi ahyc, á ọlà ênig "Bấtđịnh". 1.ối: H . nă ỗCh khácọ iglà"Ốtác":ghétệc vi làmđãqua;cũnlà g dịdanh của"Hối".của Tánh Tâmsởnày,ăniệc v làmđãqua.iệp Ngh dụngcủanólàm chướngạin Định. Aêăncó khện ith màcũngcó lú clạiác.Nhưnă:Vừarồimìnhsânsi đáhđậ n pgười n tbậh yquá,ưh n ế th làện thi . Aêăn:Vừarồisao mìnhkhôngtrộm lấyđồtcủa vậ gười n ,ưnh thếlàác. 2.Miên: ủ. Ng của Tnhá Tâmsởàylà n mcho tâmmờmịt,ânth khôntựg tại. ệp Nghi dụngcủanólàmchướnạing quátưởnn g.Ngủcũngcókhiệm th màcũngcó khiác:gủ N phảiờith làtện hi ,cònủ gn kh ongtr e ingh kiahyn ệm ni ậtlà Ph ác. 3.Tầm: Tìmcầu.Tâmsởànyện thi cá khônứt gnh địn,h chỉtuỳtheo trường hợp.của Tánh nó làmchotâmđốiớiv cảnda h ônngh củaý thức(ýgônn cản) hsanh khởitôh động.ệp Nghi dụngcủaón làlàmcho thântâmchẳngyên. 4.Tư: ín Ch chh ắnxétTâmsởnàycũncó g ện thi vàc, á tuỳtheo trườnợp. hg Tnhcủa á nó làmchotâmđốiới v cảnhdaônhng củaýức, th sanhkhởitếnhị. ệp Nghi dụngcủanólàmcho thântâmđược yên. Tómlại, tấtcảchsagún hằn n gànytạoệp nghi làanhydữ,chịu quảobkh á ổ ha yvui,khônượt gv oph ràiang ạmcủa vi 8mónamT Vươà51ngv mónTâmsởày. n *** I.SẮCPHÁ (Có1món) sắcpháplàuộc th sắc về ữn(nh cág thuộc i ềsắc) v .Sắccóihaloại:1.Hìnsắc, h ưnh dà,i ắnng ,uôn v ,tg ròn,...2.Màusắc,ưnh xa,hn đỏ,trắng,vàng,... sắccó1mónlà5că: n Nhãncă,n Nhỉcă,n căT ỹ n,ệt Thi că,n Thâncăvà6n trần:Sắctrần,trhần Tin ,Hươngtrần, Vịtrần, Xúctrần,àph v áprần t . Sắcpháplàtướnph g ầnảntượn h của g TâmVươàTnâm gv sởị (nh sởhiệnảnh cố). 1.Nhãnănc : Conmắt.ữCh "Căn"cóĩangh làlàm chỗươn chng o thứcph và tá sarathức. n Nămcăn,căonàcũncó g ứ: at i h 1.nhtếTi àởv ,obêngtr ọlà gi "Thắnĩaghn că n",2.ôTh phù,ở,noàbgiê gọilà"Pùh trầncăn". Hìntướn h của g conmắthưn to. ráinh ệp higN dụncủa g nó chếu i socái csắc. 2.Nhĩănc : Lỗ. tai Hìnhtướncủa g ưntaih lásenno.ệp hi Ng dụngcủaón hay ng cáctến he i .g 3.Tycăn: Lỗ mũi.Hìntướn h của g lỗmũiưnh ónahing tayxuổixuốn. g ệp Nghi dụncủa g ón ayh ửing cácmùiơmth àhôiv . 4.Thiệtcăn: ilưỡ Cá .i Hìntướn h của g lưỡưnhi trănglưỡli i m. ề ghiệp N dụng củanóếm n cácvịnóivà năkê g u. ọig 5.Thâncăn:ânTh ể. th ữCh "tânh "cóanghĩai :Tíchtụ cácbộphàlà vận m chỗnươgchn o cáccăn.ệpNgih dụncủag nólàduyênxúctrần.ưNh nặn,g ẹ, nh trơn, ám, nh ... 6.Sắctrần: cảnbị h ấyth củacomắt n .ữCh "trần"cóhĩang ễm nhi ôvàbụib ặm. Sắctrầncó25món:1.Xa,nh 2.Và,ng 3.Đỏ,4.ắnTr ,g 5.i,Dà 6.ắnNg ,7.Vuông,8. Tònr ,9.To,10.ỏ, Nh 1.o ,Ca 12.ấp, Th 13.gay, N 14.Xi,ên 15.sáÁnh g,n 16.Bón,g 17.Sá,gn 18.ốiT ,19.Khói,20.Bụi,21.Mây,22.Mù,23.Cựclượcsắc(sắcrấthỏ)n vàcựcásắc nh (sắcrấtxa), 24.Biểu sắc(sắc,cónêurđược) a ,25.Sắchưkhôn. g 7.Thinhtrần: ến Ti ,g cảnbị h e ghn của. tai Có12loạitến i g:1.ến Ti g:cátướn i g b ịhe ng của(óintai chuncág cến ti ),g 2.Tiếnừagvý,3.Tiếnkh g ônaý, gvừ 4.ến Ti g b ìnườn th g(khônưag ét gh ),5.Tến i lo g hàữu i tìnến(tih óign ),6.ến Ti lo g àôiv tình (tến i cây, g ...),7.Tiếnuộc gth cảữu h tìnàvôh tìnư(hn tến i trốn g do g tayười ng ta đáh),n 8.ến Ti thuộcg ềthế v tụcnói,9.ến Ti uộc thg củaềv giả, Tánh 10.ến Ti gcủa onạig đạoóin (do Biếnkếsởchấp),1.Tến i óign chá(Thngônư)(nh tậcó h ấy, th e, ngh ha y,ết bi ì th nóicóấy th nghe,haybết vài ;khôntấy gh nghe,ahy,bết i thì nóikhônấy, tgh e, ngh a hy,ết bi ,hưn tế h gọilà8 lờinóichánh),12.ến T i a. g nv 8.Hương trần: Mùi,cảnbhịửing củamũi.Cóứ 6ht mùi:1.Mùithơm,2.Mùi hôi,3.Mùikhônthơmg ,ơih 4.Mùitừbảnchấtsa(cu nh saươhn ),ng 5.Mùidochế tạomàcóiệp (hoà hươ),ng 6.Mùidosựến bi đổimàsa. nh 9.Vịtrần: Vị,cảnb hịnếmcủalưỡi.Có12thứvị:1.Vịđắn,g 2.Vịchua,3.Vị ọnt,g 4. Vịca y,5.Vịmặn,6.Vịlạt,7.Vịaý, vừ 8.Vịkhônaý,vừg 9.Vịb ìntườn h ,g 10 Vịtừbảnchấtsa,nh 1 .Vịdoiệp . hoà chếtạomàcó,12.Vịdobến i đổimasa. hn 10.Xúctrần: Xúc,cảnhbịbiếtcủaânth .Xúctrầncó24món:1.Đất,2.Nước, 3.Gió,4.Lữa,5.ẹ, Nh 6.ặnN ,g 7.ám, hN 8.ơn,Tr 9.Hưởn,10.Gấp,1.Lạn,h 12. Nóng,13.Cứn,g 4. 1 Mềm,15.Đói,16.Kht,á 7. 1 No ,18.Sứclực,19.ếu, Y 20.Buồn, 21.ứa Ng ,22.Dín,h 23.Già,24.Bịn,h 25.ết Ch ,26.Ốm. 11.Pháptrần: bónCái gdácủa ng mnă trầncònlưulatgýoirn thứic.Nghĩalà khimắtkhôncòn g ấy th sắc,taikhôncòn g e ghn tiến,g cho đếnânth khôngcònbết i xúc, màgýortn thứcẫnv hớ n lạiónb gdácủa ng 5rần t ;cáibóngdáđó ng lsàpháp trần.gDuy Tron tức h gọilà"lạctạảntử" h (cáibóngrớt lại).Đâylàcảnbhịbiếtcủaý ức. th p áPh trầncó5loại: 1.Cựclượcsắc:Sắcrấtỏnh ưnh trần vi . 2.Cựcsắc: ánh Sắcrấtxa,ưnh thấytămtămmùmù. 3.Địnquả h sắc:Nhữnsắc g tướndo g ut địniện h ra.Nhưcácị v BồTát,khi ập nh địnện hi ước, ran lửa,thếới gi ,... 4.Vôbểu i sắc:Sắckhôngnêub àyrađược;hưn khọới igth ,ýức th lãnọthmà có,ncũn ê ọilà g "tọ sở h dẫnsắc"(sắcdoọiới tgh dẫnsa). nh 5.Biếnkếsởchấp sắc:Sắcdoý thứctưởn vọng gphânbiệtsa,nh chẳnật. gh KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪATRĂMPHÁVÀ BÁTHỨCQUICỦTỤNG gàNiTHIÊTNHÂNBồáTtạoluận gàNiHUYỀNTRANGPhápsưdịchchữPhạnachr ữHán SamônTHÍCHT HIỆNHOAdịchlạichữViệtvàlượtải gi . BÀITHỨMƯỜI IV.TÂMHNGPÀƠÁ(Có ƯBẤT 24món) Tâm bất tươg nưng hàn php, á gọi tắt là "Bất tương ưng hà n". ữCh "Hành pháp" là ữnnh g phápuộc th "Hà ềv uẩn nh ".Hànuẩn h làmộtmnăgotr uẩn. ữCh "Hành"làsadi nh ệtdờiđổi;chữ"Uẩn"làchứaóm. nh Hànhuẩncó2loại: 1. Tươgưnn gànhuẩn,tứclàcác tâmsở (51 món).ữCh "Tươngưng"làưngthuậvới n Tâm Vươ. ng 2.BấtTươgưn n àhuẩn ng ,tứclà24 món"Bấttươgưnn ghàn"sau đây;24 mónà nykhông tương ưng ới v tâm, chúng chỉ y b a phần: Tâm Vươ,ng tâm sở à v sắc php á mà ả gi thàn lập.(m, Ta phầnvịsabiệtcố). 1. ắcĐ : Được, ráit với mất. Thí như "Tôi được đồng xu", cố êinh phải có đồng xu là "sắc pháp", và ãn nh thức để ấy, th ý ức th để phân bệt i là tâm php, á cùng ới v các tâm sở chung khởilàtâmsởpháp;phảiđủcảbph a ầnưnh thế,mớinghĩatà "được". 2. Mạng ănc : Thân mạn. g Do ệp ghin đời trước kéo dẫn, làm cho ần th thức ọ th thân, sống trogmột n ời th anghoặc i lâuhaymau,gọilà"mạncăg n". 3. ún Ch g đồng phận: Cũng hưn chữ "đồng loại". Các loại chú ng sanhoặc ữu h tình a yôv tìn,h loàoinđồnới vg loấy.i àn Nưh loười àing đồnới gv ười ng ;loậtđồn iàv với g ật. v 4. Di ans h ánt h: hữnN g lo ài sanh ra khcá với nhTá ,ơnh tức là phàm phu; chỗ khác gọi "Phiđắc":úCnghphàm phu khôngđượcThánquả. Bởiế th ọnêig"Disanhtá"a hy"P hi đắc"đềuđượccả. 5. Vô tưởng định: Định nà y diệt hết các Tâm vương à v Tâm sở của 6 ức th trước. Sogn đây chỉọ"Vô ig tưởn"g làvì"tưởng"làmchủđộngậvy. 6.Diệtậnđịnh: Địnhàn ykhôngữnnh gdiệt hếtcácTâmươv ngàTvâmsởcủa6ức th trước, màdiệtluôncảphầntạpiễm nh củaTâmươv Tgâm n sởứcthvề ứth Bảy. Vô tưởngđịnhlàđịnhcủaphmà phu;cònệt Di tậnđịnhlàđịncủa h . nhơTá 7. Vô tưởng báo: ười Ng ở cõi Dụcut Vô tưởng địn,h sau khi mạng chun,g đặngboá ânth ở cõitrờiVôtưởn.g 8.Danâhn:t aTnhyê datnừ. h Códađơ từhn da ànv từnhkép. 9.ú C ân:ht Câu.oDp rá uềhin ến ti câu; thàng câucóắngn àdà v i. 10.Vănnhât: ữ. Ch ữCh làchỗychỉcủadahtừvcâu. àn 11.Sanh: Sahra. n ĩaNgh làtừhồiđến nào ờ gi khôncó, g ayn mớicó. 12.Trụ: Ở.ữnNh ậtđã gv sarnhaồi,cònlưu lạitrgmột o n ời th ,gian chưadiệt. 13.Lão: Già,suyyếugầnchết. 14.Vôườn th g:Khôngthườn,g bệt i dahcủa n chết. 15.Lưuuhcyển: Xoayvần,hơnquảrước t sauối n aunh khôndứt g . 16.Địnhvị: quả ơnNh là,nh dữkkhácau, hn khônglộnlạo. 17.Tươưnng g: tuậghƯn ới nv au. nh ưNh ơnàoquả h nấy,cânxứnvới g u. anh (Hỏi :Cả 24 món, đều ọig là "Bất tương ưng hàn"tạisao món ứ th 1 7 àyn lại gọi là "Tương ưng"?Đáp:-óiN "Bấttươưn ng g"làđểphânbệt i 24mónnày, khônph g ảilàtươưn ng gTâm sở. Cònề v mónứ th 17 àyn mà gọi là "Tươ ng ưng", là do Sắc, Tâm à v Tâm sở o àh ợp mà nói,ênkhônđồn g ớigv "Tươgưnn gTâmsở"trước). 18.Thếốct : Cácphápữu h ixo v ayần v maulẹưnh chchong ón. g 19.ứ Th :đệ ứ Th lớp,trậựkhôngcólộnlạo. 20.ời Th : Thờiain: g quákhứ,ện hi tạivàịla. i 21.Phương: Khônagin:Đôn,g t ây,Nam,Bắc, tứduy,ượn th ghạ. 22.Số: Sốlượng.Như:một,i,ha b,a ốn b chođếnm, tră .v ànvg ... 23.Hoàhợpánt h: Cácduyêoợp nàh khôngcóu. ithaánr 24.Bấthoàợpánt h : ữnNh ph g ápchốn,gtrái khônhoàợp g vớiau. nh Nóitómlại,từrướcđếnđâyđãkể94pháp:8mónT âmvươ,ng 51mónTâmsở,1 mónSắc pháp, 24 mónBất tươgưnn g,hàn đềuuộc th vềphp á ữu h vicó sanhdiệtbiếnđổi. Sáu pháp sauđâytuộc h ềvô. vi ữCh "Hữu vi" là ữnnh g ì có tạo tác, có sanh diệt, không ườn th g còn. "Vô vi" là ữnnh g ì khôntạog tác,khônsag di nh ệt,khônảm, ngtăi vắnglặnườn thg còn g . *** V. VÔVIHÁP (CÓ6 MÓN) áp Ph Vô vi khôngsahndiệt, khônbgến i đổi, khôngphảiưnh cácphápữu h vi làTâm ươv ,ng Tâm sở, Sắc pháp, Bất tươngưng ành có sahn diệt bến i đổi. oD các pháp hữu i v94 ( món) diệtrồi,thìphápvôimới v iện h bày(Tứ,sởiển h ị th cố). t,rThậa ôv vikhôngphảicó 6 php, á sogvì n theo từngkhíacạncủa h nóđểiải g ích th ,nêđặt ra6n. tê 1.Hưkhôngvô vi: ơnhưC a hyp Phá tá,nh khôntghểdùnýg ức th suynghĩahylờinóiluận bàn được. Nó phisắc, phi tâm, không sanhdiệt, khôngcấu tịn,h khôngtăn ảm i nê gọi là "Vôvi". Bởi ón khôngã, n không pháp, rờicác cấu ễm, nhi rỗngra nưh ưh không, nê gọi là "Hư khônôvg vi".Đâylàtheoíth dụ màđặt. tên 2. Trạhc diệt vô vi: o Ddùngtrí uệ h vô lậu, lựa chọn diệt trừ hết các nhiễm ô,ên chơn ưh vômới vi iệnh .Vìthếọêgilà n "Trạchdiệtvôvi". 3.Phitrạhdi c tvô ệ vi: Vôikh v ôncần g lựachọdi n ệttrừcácphão iền .Cóainghĩa: a)chTánh ơưnh ốn v atnhịn,h khônph g ảido lựachọdi n ệttrừ cácphềinãoễm nhi ô mới có,ọlà ênig "Ptrạch hi diệt". b) Các phpá ữu h vi tạp ễm,nhi ìv ếu tih duyên không sanh khởi, ên php á ôv iv được ện hi . Bởiế th gọinê"Ptrạch hi diệt ". 4.Bấtđộngditvô ệ vi: Đệtứiềnđã th lìa đượcbađịnhdưới,rakhỏimta ta(đa i ,bonhtai ỏah ,tai uỷ th )taikhôngcònbịmừ,ng ,ậgin thươ,ng ghét...làmchoađộngtnơiâm, êngọilà"Bất độndi g ệt". 5. Thọ tưởngdiệtvô vi: Khiđượcệt Di tậnđịn,h diệttrừ hết "tọ"h và "tưởng"tâm sở nêgọi là"Tọtưởn h di g ệtvô". vi 6. Chơnư vô vi: Khônph g ảiVọ,ng gọilà Cơnh(khôngến bi kếsởchấp); khôngphảiđiên đảoọlà gi Như(khôngytakh h ởi), tứclàthậáncủacácpháp(Viêntậ). hà gTroluậ n nĐạiThừarămáp Ph àny,ongạiỏiơnh câu: hai -Tấtcảpháplàì? g -Thếàonlàkhônật(vôhg ã) ng ? Từ trướcđếnđây, Luậchn ủlược nói1 0pháp,đểtrả lờicâuỏih thứất nh rồi, sau đâytrảlời câu về ỏih thứi. ha NỨHAI Ầ PT NÓI"KHÔNGTHẬT"(VÔNGÃ) Chánvăn h Nói"khônthậ"g (ôv ã) ng ,óm t có2lo ại: (gười -nNhơ )khônt. hậg áp -Ph ật)kh (v ônt. ậ gh ười Ng đờichấptấtcảcácphp á cóật,h tứclàchấpNgãật). (Th ấp Ch ật(Ngã) Th cói: ha 1.ơười (ngNh ật. )h 2.Phápt. )ậ(vh Chấp ânth à nyật hcó,ọ iglà Nật. hơn Chấp úin sôngtấtcả các cảnhậtvbênòag tihậcó, làgọi áp Ph ật. h Do chấp tậh có gã) (n nê sanh ra m, th sân, si rồi tạo ra các ệp, hing sah ntử luân hồi trong lụcđạo.Bởiế th ậtnêPóih : "Tấtcảp áPh khônật". gh Nói "Tất cảpháp"tức là baoùm tr cảloàiữu h tìnhàv ôtình.Loiữu àh tình khôntgậcó h là "Nkh ơnh ôntgậh".Loôivà tìnnưh oàcản hn ,h sựậtkh v ôntghậcó,là"Páp h khônật". gh KẾTLUẬN Từtrướcđếnđây, lượcnói10phápì th đãboatrùmhơnNvàPáp.mPhà phu chấpcảơNhn Páp hvà đềuậtcó. h ểu Ti ừachth ỉchấp Pháplàthậcó. gTroluậ n nàyóin :8mónTâmươv là ng tựtểh củathứcàhơntất v cảứt (nh ế th tốithắncố) g . 51 món Tâm sở là phần sở ữuh à v tương ưng của ức th (dữ ửth tươg n ưng cố). 1 món sắc pháp là phầnìn h hb ón,g do Tâm vươgnà vTâm sở ện ih ra (hị n sở ện hi ảnhcố). 24 mónBất tươưnng àgnhlàdob aphần:Tâmươv ,gn Tâm sởàSắc v pháp,phânchaôi ing ứ th saikhác màả gi lập tm, (a phậnị v saibệt cố). 6 mónvô vi làdo 4 mónữu h vitrê(Tnâm vươ,ng Tâm sở, Sắcphp á àBất v tươưn gn g)hàndiệthết màệnhi b àyra, tứclàậtáhncủaức th (tứ, sở ển hi thịcố). Bởithếnêbết i :ười Ng đờichấp "Nậtcó" hơn và "Páp h ậtcó" h đềukhônognức. àith Do đómàđứcế Th Tônóin : "Tấtcảp áPh khônật"gh ( Vôgã) n . Và"Muônáp Ph uy D thức". Viếtxolại ng ậtPhHọ cĐườnmNag Việt Rằmá6ămngth KỷHợi(1959) KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPNHÌ LUẬNA-ĐÀ-NACTHỨ áiThHư Ngà p Phá sưảngi g Samôních Th Tiện h Hoadịchnhĩag NộidungquyểnA-đàathức -n này,chalà i m8phần: 1.uNê cátêni 2.Địnới gih nghĩa 3.Giảithíchàchv ọnlựa 4.uNê cáthể i 5. Hộilạiải gi íchth 6.Chỉữnnh gchổsalầm i 7.Lậpôn t chỉ 8.ỉCh cáidụng I.NÊUCÁITÊN TênA-đàathức, -n xuấtxứđâu? từ or-Tn Ginh ảiThâmMậtcóụntbài grằng: gKi uyê Ng ănchv ữHán A-Đà-Nathứcthậmâm th tế Tậpkhíủnch gtửhưn bộclưu Ngãưphàmngubấtkhaidiễn Khủngbỉphânbiệtấp ch vingã. ghĩaN là: ức Th A-đà-na ất r thậm thâm àv tế ị; nh các tp ậ khí (1) chủng tử của nó sanh diệt ưnh dòng nước tác.h Ta ật)(Ph đối ới v chúng phàm phu à v Nhị ,ừath không ản i g nói ức th này;vìsợchph úng ânbiệtchấplàmã. Ng gTroki n hĐạin tPĐản hậ ủhT lăigmhnê nói: uyê Ng ănchv ữHá: n Đàa n vitếthức Tậpkhíthànhbộclưu Chơn,phichơnkhủngmê Ngãthườngbấtkhaidiễ.n Nghĩa là:Thức A-đàa-nrất là iv tế; các tập khí ưnh dòng ước n c. thá Vì sợ chúngphàm phu và Nhị athừchấp ức th à ny là "chơn" ahy "phi chơn", nê Ta (Phật) chẳng ề hiản g góin ức th nàycho che. úngh Thức à ny là "Căn b ản" của chơn và ọ; ngv Thán, àmPh đều ươn gn ở ơin đây. Bởi thế nê trogDuy n tức h tôn, rấtđặcệtbi chđến útọngr thứcnày. Naychúgntacăncứ theo câunvăà ghĩa lý củabàitụngtrêmàn quasán t- Trgobinàtụng nói chữ "Pàm"h là chỉ cho loià dị sanh (chúng sa); nh óin chữ "Ngu" là chỉ chung cả phàm phuàNhịv ta(chhừ ữung làmêlầm). Đạiýbitụnaàh óign : A-đà-narấtâm th sâuà vtế hị, n tóm chứacácp tậ khíchủng tử từôv ỉth đếnnay. Nó làm chủ ữgi ìn g báoânth củachúnghữu tìnhsốngtronmộtời th kỳ. Xem intuồnưgnh "chơn", song nó ưh vọng sanhdiệt rất là ivtế. Cũng ưhn dòngước n ác, th ở xaấy th ưnh đimề tịnh, mà kỳ ótậnh chảyrấtmau. Chẳng ữnnh g chúng phàm phu (Dị sa)nh (2) không biết mà àngh Tểu i ừathTin vă chấp pháp u(ng php) á cũng mê lầm ức th àny. Pật h đối với aih ạng nà y chẳng ề h ản gi g óin đến ứcth A-đà,-na ì v sợhọmêlầmchấplàm"Nã". g únChg phàm phu mê lầm chấp ã ng tì h mthê khổ sanh tử; còn hàng hị từah tuy có ể th lìa được khổ sanh tử, song ếu mê lầm chấp ã ng thì lâu chứngđạo quả; chib ằng chẳng cho ọh e ngh đếnức th nàycònhơ. n BàitụngcủakihLă n Nêmnghi àki v Gi nh ảiT hâmMật,câu ai h đầuđồnnghĩaau. nh Trong câu ứ th aih nói chữ "tập khí" tức là "chủng tử". Đến câu ứ th ba lại cha i r làm hai phương diện: BênkinhLănêmNghi đạiý óin : "Tức h ànyrất rộngsâuàtế v ị, nh sahndiệttươ ngtục không ián đoạn. Bởi ón tươg ntục khôngáni đo ạn cho ên i ưnh "chơn"; ì v nó sahn diệt nê"khôngphảichơn". Nếu gười n mê lầm chấp ức th àny là "chơn" tì h bị cái chấp "Tă ng ích" êm)(th , sẽ đoạ mãi trog nsanh tử luân hồi. Còn ười ng mê lầm chấp ức th à ny là "phi chơn", ì th bị cái chấp "Tổn ảm"gi (bớt); ìv cho ức th này là "vọng" rồi ời r bỏ ức th này để tìm cầu cái "chơn tậh" ì th khônthể g được,êncũnđo g ạmãiongsatr ntửh luânhồi. Câu tụnứ thg tưtro ngkinhGiảiT hâmMật, đạiýóin :"Pânh bệti chấpức th à nylàmã", ng tức đồng bnê kinh Lăng Niêmh óin : "Mê tức h à ny chấp là chơn". Song mê lầm chấp ức th nà y "phichơ"n cũnglàchấpNgã. Vìsợchochúgph n àmphuàvgNnhịtahừmêlầmchấpức th nàylà"chơn"o ặc h "phchi ơn",chtoêậchnPh ẳnản ềgih óign . rTênbàitụngóin "chấp ã", ng tức làcố chấpức th nàylàmậtã, hng tậph h áp. Bởiphàm phu Nhịvà ađối thừ ới v thứcà nyha ykhởitâmphânệt bi chấp là"chơn"o ặc h "phichơn". Đemhaibàtụngtrê nđâyđể đốichiếu màquansát;ì th ý nghĩađầyđủ. Sog,n biàtụngtron kihnGiải Thâm Mật có một ghĩan đặc bệt i à vrõ ngrà hơ là: "chúng phmà phu à vNhịừath dễkhởitâmphânbệt i chấp làmNgã". gTron Du Dà Sư Địa Luậ,n hoàn t căn cứ vào kinh Giải Thâm Mật mà iải g nói về ức th này. Ngoàira còncó rấtềuhin chỗnóiđếncáitênức h à ny, khôngể th kểhết;ưnh ếp Nhi Đại aThừ Luận, Hiển Dương Thán Gioá Luận, ànhT Duy Thức Luận v.v...Vì trog n các kinh luậnđãcó cáA-têni đàức, -nath êanyyeo th đóđểlàmcăcứ n chobổnLuậàny. .I ĐỊNIỚNGHĨA ữCh "Giới hĩang " tức là định ới gi hạn về danh gĩa. Thức A-đàa,-n cái ới g nghĩa như thế onà? - ến Ti g Pạnh gọi là A-đà,-na Hán dịchlà "Trì" (giữ gìn. ) Trgon kinh không có ải gi tích h ón ưnh thế nào, ưn nh g trong ếp Nih Đại Từah Luận ải gi ích th có hai nghĩa, à v ở Thàn Duy ThứcLuậnlạicònphântíchhoànbị. ơ nh uy DgThànro ức Th Luậềquyển vn banói: uyê Ng ănchv ữHán Dĩnăngấp ch trìchưpháphủnc gtử Cậpăn n ghấp c ọthsắcănc yxứ Diệcnăngchấpthủkiếtsantươn h gtục Cốthuyết thửthứcdanA- h đà-na Dịchhĩang Thứcnàycóbaôn c gnăng,ngọi ê làA-đà-na: 1.Giữgìn(chấptrì)hủn c ủa gtửc ácc pháp 2.Gihữịu c (chấphọ) t ănc thânvàhế t g iới 3.Giữ lấy(cấp h hủ) t vikết ệc nốiđờiaus . Naymuốnchođộcả ig dểiểu, h nêbắt từ cạnàov sâu, từôh đến tế;hĩang làược ng ứ th lớp củaĩabngha trênđểải gi thíchưnh sau. 1.ỮGI ẤYL (CHTHỦ)ẤP VIỆCKẾNỐTIĐỜISAU Sở dĩ có ệc vi "kết nối đời sau" (kiết sanh tươgn tục) là do ba php:á ềPhin não , ệp Nghi và Sa; nh teo h ôn th gườn th gọi "Ho ặc, ghiệp N àKhv ổ". Nghĩa là:do phềniãoêntạoệp, nghi do tạoệp nghi nêmới ếp ti ối n đời sau để ọthkhổ. ữCh "Kiết sanh"(Kết nốiđờisau),ĩaghn làthọ sa,nh b ắtđầu từkhikếtthaichođếnlúcsaậranhvy. Lạiữan ,từmột đờiànychếtrồisanhđếnmộtđờikhác.Nghĩalà:từânh "bổnhữu"(3)ân(th ện hi sốn) gđếnânth "tửhữu"ân(th đagchn ết),từhân"tửữu" h đếnthân"trunữu"( gh 4)ân(th sau khi chết chưa đầu),aith từ ânh "trung hữu" đếntânh "hậu ữu"( h 5) ân(th đời sau). Sở dĩ đượctươtục ng khôngáinđoạnhưn tế, h cốiênhphảicó một cáì ig ườn th glưuànhvgìn ữgi (chấp thủ).-iđó Cá làtứch A-đàa. -n ếu N khôncó g ứcth à nyđểắm n iữg ệc vi "kết ối n đời sau" (kiết sanhtươngtục)ì th gười n một khi chết rồiphảimất luôn, khôngcòntiásanhđược nữaưN!h thếtàrabnhịàouyết vrơith Đo ạndiệtcủagoạin đạo. gTroki n hnLăNêmnghi ềquyển v ứ th haichép,đạiý:"Trướckiauav BaTưNặctheooạing đạo , chấp về "đoạn diệt" (ười ng chết rồi mất luôn) nê Vua ườn th g ôm lòng lo buồn ...Sa ! u khi e ngh ậtPh óin áp, Ph Vua ộng được cái lý "sanh tử tương tục"; nghĩa là: co n ười g khi chết là b ỏ ânth nà yđể ọth ân khác, từ ã gi đời nàyđể đến nhậ lãnhđời ki; a cái gì có bến i đổiì th phảibịhoạidiệt,còncáì ig khônbiến g đổithìthường khônoạihg diệt,nê vuarấtvui mừ". ng! Nói "chấp đo ạn diệt "tức là chấp mộtphen chết rồi mất luôn. Nếu ậth vy, thì đờisống của congườikhông có mộtchútágirịnàocả !Bởiế, th nêbiết có ức th A-đàa-nàyhằnglưu kh hàn ônđo ágin ạn,ón nắmữgi ệc vi "đầutaiếp h nối"(kiếtsanhtươtục) ng . Tóm lại, ếu n ười ng ểuhi õr được: "Có ức th A-đàa n- ắm iữg ệc vi kiết sahn tươgn tục" (kết nốiđầu)ì thai đốitrịđượccáchi ấp "đoạndiệt"củaphàmphuo ạiàngv đạo. 2.ỮGI CHỊU(CHỌ)ẤPTH SẮCCĂNVÀỚIẾGTH uyêNg nằn v chữHán,trê nóichữ"sắc cănyxứ". -ữCh "sắccăn"làchỉchoămn căntihế bêngoămtr( tịnhsắccăn:ãn Nh , Nhĩ,,Tỹ Thiệt, Thân); cònchữ "yxứ"làchỉchmoăn căn ôth phùobi(ph ngàê ùtrầncă)làn mchỗ (xứ) ychỉchomnă căbtrg. on ê Tómlại là chỉchungcái Báo thâncủachúngữuh tìnhđagnsốngtro nmộtời th kỳ. Nói"cái Báânoth sốngtromột n ời th kỳ"tứclàồm g cả"cácpháphữuôiv thườngsátasan nhdiệt". -côn Cái ăgìnn ữgi Báo thânđượctươngtụctồntạitronmột g thờikỳkhôngtoanạih đó, tứclàức th "A-đà-na"nà yậv y. uyê Ng nă vchữ Hántrê,óin hai chữ "chấp ọ ", th nghĩalà chấp ânth à nynê "tự ể" th khến i saết brianh cảmácgi lãn v à ọ th . Lại có một hĩang ứ th ,hai trên uyê ng n văn óin chữ "sắc că"n là chỉ cho ânth lo ài ữu h tình (chábo)nh;cònchữ "yxứ"làchỉcho thếới gi ( yo). bá gTronthếớigi , từ mộttậv nà yđốiới v cáctvậkhác gạin hau, n từmột itvrầnà nyđốiới v các vitrần khác ạing u, nha màẫnv tồn tại, đều do ức th à nyìn g iữg khôngmất; chỉkhácvới loài hữu tìnlàh khônglàmchoết bi cảmáicg vàlãnọ. th gTron luận Tề Vật, Ông Cươh ng Thái ệm D nói: "Loài khoáng tvậ à ực th tậv đều có ânth ức". th ưn Nh g xétữnnh glờichứngminhcủaôn,g ì th khônph g ảilàthânức; th tậrah do công năg ữi gìn của ức th A-đà; -na chẳng qua ông không ểu, hi lầm cho là ânth ức. th ânTh ức th chỉết bi cảm ácgi lãnhtọ các xúc trần, như đau,ứa ng .v v ...mà ôith ; còncái công nă ắm ữgi cácạiậtngv aunh làmtựể, th quyếtđịnhphảilàthứcA-đàanày. - 3.ỮGI GÌN(CHẤPTRÌ) CHỦNGTỬCỦACÁCPHÁ Nói "các php" á tức làchỉcho tấtcả các phápữu h . vi Có ahilo ại:1. "Hữu lậuữu h ", vi tức là các pháp tạp ễm, hin uộc th vềloà iDị sanh (chúng sa),nh 2. "Vô lậu ữuh vi", tức là các pháp antịn h ,h uộc th TánhHivề . ền "Củn h gTử"cũngcó aih loại:1 . "Nệp hig chủn"g tứclàDịtục h tp ậ khí;2. "Phápchủng", tức làĐẳnlưu g tậpkhí. Mỗimỗi các php, á khi khởi ện hi hànđều từ chủngtử của ón mà khởi ện hi . Bởi đồng đẳng lưuxuấtchra ủnlo g ạiđó,gọilà nê "Đẳnlưu g chủn". g "Nệp hig ủn Ch g" Dị ( tục h chủng tử) tức là chủng tử Tư Tâm sở. Bởi vì Tư Tâm sở, Tâm vương và các Tâm sở tiệnh ác .v v ...có tác dụng hoạt độnàtnhg ra "nghiệp chủng". Nếu lấy ệnhi ành của ó, n đối ới v chủng tử của ó, n ì th cũng đều ọ ig là "Đẳng lưu chủng". Sogn cái "Nệp hig chủng"à ny, đồng thời lạicó công dụng đặcbiệt làtốn h g lãnhcác pháp khác. Cũng ưnh ông ủ Th tướn,g nếu nói về cá ânnh ì th ông là một ười ng ưnh boa uêhin gười n trong nước; ưn nh g đồng ời th , ông cũng có cái chtrá ệmnhi ốn th g lãnh tonà quốc. - ệp Nghi chủng (Dịthụcchủntử)g cũnế, thg nókhcá ơnh"Páp h chủng"(Đẳnglưuchủn)ởg chỗđó. "Nệp hig chủng" cũng có aih loại: 1 . Hữu lậu, 2. Vô lậu. Song về "chủngtử" ìth chỉ có công tmềnăgi tàn(gẩnú p) n màkhôngkhởiện hi .Nếu khôngcó một cáigìđểchứaữ, gi ì th chủng tử các pháp phảibị tảnmất. Nếu chủng tử các php á bị tảnmất, ì th các pháp ện hi hànở thế angxuất vài ế th cũn agin gphảikhôncòn g . Bởiế th ph nê ảicó thứcA-đàađể -n chứaữgi chủntgử(cônătềmngi )của tàng cácpháp. Cógười n óin :"Sắcpháp có cônnăgchứaữgi chủntử". g Nóiưnh tế h khônợp gh lý,vì"sắc pháp"tánh ó bến i đổi và chướngạin , nê khôngtể h chứa ữgi chủng tử được. Lại nữa, khi salê nh cõi n trờiVôsắc,cõiấykhôncó g "sắcphp" á ì th lấygìchứagiữchủngtử. Các"Tâmsở"cũnkh g ônể tgh chứaữgi chủntửg được,vìón khôngtựtạivậy. Sáu ứcth trước cũng không ể th chứa ữgi chủng tử, vì khi sanh lên cõi trời Vô tưởng và o v ệt Di tậđịn n .vhv ...khôncó g sáuức th trướcậy. v Thức ứ th Bảy, tuy hằng ời th lưu ành và không iáng đo ạn, song cũng không ể th chứa ữgi chủngtửcácphápđược,ì v óhntá "hữuphúôv ký".Nếuức th ứ th Bảychứaiữg chủntử, g ìth khđến i địa ịv BồTát, đã chuyểnthứcthànrí than ịnhrồi, vềsau laạikhởisahncác pháp tậpễm hi n ữan ,ì th philý. Bởiế th ,nê chỉcóức th A-đàna,- ôtánhv phú vôký,ứt hn loạisadi nh ệttươgtục, n mớicóthể duytrì(chứaữ)gi chủntửg củacácpháp.Cảnhgiớinà yduycótmới Phậ bết i đượcotành rốto,rá còncácị v BồTtáchỉbết i mộtphầnoànthôi. * I.IÍCHGTHẢ VÀCHỌNLỰA gTron àth Duy ức th luậ,n quyển ba chép: "Các hữu tình đều có ức th ứ th Tám, song tuỳ eo th mỗiphươdi gn ệnmàdahgĩan có khácanhu,nđặt ê raấtuềnhi : tên 1. Hoặc gọi là "Tâ m": - Vì ức th này là chỗ chứa óm nh (tích tập) để cho các php á uân h tập chủngtửào. v 2. Hoặc gọi là "A-đà-na": - Vì ức th à ny ữgi ìn g chủng tử à v thân ể th của chú ng ữu h tình khônmất g . 3. Hoặcgọi là "Sở tri y": - Vì thức à ny là chỗ y chỉ của các php á bị ết bi (sở tri) ễm nh và tịn. h 4. Hoặ cgọilà "Củn h g tửức h ": - Vìức th nà ycó côngnăchứaữgi chủngtử củacácpháp ế th ữu ia(nhg lậu)àxuất v ếth an(givôlậu). Bốnđây, trên ôn th cả g cácđịavịàm, Ph . Thán 5.Hoặgọic là "Alạda": i -HándịchlàngTàức. th Vìtức h nà ytómâu th chứađựncág cpháp tap iễm, nh ữgi ìn g không mất, nê có ghĩan Năng ,tà Sở tàng v ã Ng ái chấp . tngà ức (Th ứ th Bảychấpthứcnàylàm "Nộiã") ng . Tên A lại da (Tàngức) th àn y, chỉở chỗ àmPh phu à vThán ữu học, còn Thán vô học và bậc Bất ối th Bồ ,Ttá ì th không có tên à y(tà ng hức), ìv không còn chứa iữg chủng tử các pháptạpễm inh ữan . 6. Hoặcọi g là "Dị ục th ức th ": - Vì ức th àn ycó côngăndẫn dắt đigotrnsanh tử đểlãnh ọquả th Dịục th ânbáoth( ),doện thi ệp nghi o ặc h ácệp, nghi đãtạođờitrước. TênDịục th à ny, chỉcó ởPhàngm phu, hị N t ừahvà các vịBồTát, cònđếnđịavịtPhậì khôncòn g Dịtục h thức. 7.Hoặgọi c là "Vôấu c thức": - Vìthứcà nylàchỗchứaiữg cá cpháponhtàvôlậu than tịn. h T"Vô ên cấuthức",duyậtPmới h có.TừcácvịBồTátĐạitừarởh xuống,chođếnàngh àmPh phu,ì th ức th thứTám cònchứacác chủngtửữu h lậu, chưađặnogntàh a ịnh, nêkhôngcó tên"Vô cấuthức". CHNLỰA Ọ ocáNgài ctê nkểtrên,tức h à nylạicòncóữnnh ư: gtênh Sơến năbig ,bCănảntức h Nhưvà Latạni .v vg ...aNyteo h thứlớp lượcnêucácn,tê đểlựachoọnàhtêbị. 1. A lại da hức t : - Hán dịch là "Tà ng ức". th Các luận iải g chữ "Tà ng" có b a hĩang : Năng ,Tàng Sởã vàNtng áchi ấp. tàng têCáin"Tànức" tg h này,chỉcóởđịavịphàmphu(Dịsan)àTữu áhv ọc. h Khđến i hàng Nhị ừath vô ọch và b ực ệm Ni b ất ối th Bồ tTá, ì th ức th à ny không còn chứa ữgi (chấp )tngà các pháp tạphiễm, n ên không ọinó là "Tngàthức"(A lạidaức) th . Bởitên "A laida"nà y nghĩarấtẹp,h chênluậ o àn ychẳndùn g g. 2.Sơnănbgiếnthức: - ức Th à nychứaiữg chủngtửcủacácpháp,rồiến bi ihệnratướngphần làcănthânế àtvh ới gi .úPCnghàmphuNhvàịthừakhôngiểu, h nêchấp làậtã ngh ậtvàh pháp. Vì phá chấp của àmPh phu và Nhị thừa, nê Luận ói: "Các gã n à v php á đều ả, ig do ức th bến i iện h ".Cácức th chunlại g ,cób aloạiNăbến ngi ,màthứcnà ylàăbến ngi thứnhứt, ọlànêig "sơnăgbến i ". Bởighĩan nà yrấtẹp, h khônnóig ết h đượccálượn i gcủaức th à ny,êcũn n gkhôndùn g g. 3. Dịhục t hứct :- Dịục th có b: a Dịthờiinhục t (khác thờimà chín), Dịlo ại nhiục t (khác lo ại mà chín) àvBiến dị nhiục t ến (bi khcá mà chín). So ới v "A lại da"ì th tênà ycó phần rộnơ; hng sogđến n khàPhitậì n bỏcátênDị i thục(Kimgđạo Can ậuh Dịthụckhôn)g Bởitêànykhônph g ổônth g:Khiđếnquảtậkh Ph ôncòn g vàgNnhịừtahkhoivệt àD tận định,ânth thểưnh uội trong ,tâmtríb ặtdứt,lúcb ấyờ gi khôncòn g tức h Dịtục, h luậ nê nà y khôndùn g g. 4.êmYa la htức: - Hándịch là "Vô cấu ức", th nghĩa là thức tanh ịnh không cấu nhiễm. Cáitên à yduyđịa vị Phật mớicó; từ Bồ Tát rở xuốngcho đến NhịừathàvmP phu đều khôncó g "Vô cấuức"; th ì v Bồcòn Tát vômihiện n àvnhcònchủngtửtạphiễm. n Bởicánàitêychỉcó ởquảt,ậPh khônôngth cả g á,nhT àmPh vàtómâuth ết h cátihểễm nhi tịnhcủaức th à ny,êncũnkh g ôngdùn. g 5.Tâ:m -àTên yôn th gcảPàmh phu,Nhịt,ừah BồTtávàP. hậ Trogcán ckinhluậ,n có chỗ chgọi uncả g támức th là:Tâm,àTức; Ý vh có chỗgọirêtnhứcứ th Támlà"Tâm",tức h thứ Bảylà"Ý"6àvtức h trước là"Tức"; h có chỗọ ig"Tâmươv ng", "Tâm sở"đều là"Tâm"o ặc h gọiSắcpháp ật(vchất) cũng là"Tâm";-ưNh tráim thịt gọi là "Tâm tạng"( một tạngtron ũng tạn: g Tâm,,Can Tỳ,Phế,n). Thậ Bởicáitênàyquárộnàvlộn g lạo ,chnluậ oê nàycũngkhôndùn g . g 6. Căn bản ức th : - Bảytức h trước à v các pháp nhiễm tịn,h đều ychỉ ở ức th nà y, nê ọig là "Cănbảnthức".àCátêinycũnôngth cả g Thá,n àm. Ph ưn Nh g tên "Căn bản", không phải chỉ để gọi ức th ứ th Tm, á mà "Chơn hưn trí" cũng ọi là "Cănbảntrí";bởivì"Cư" ơnh là"Cănbản"củatấtcảp.áPh Vìdanàtừhycó lộnlạo ,luậ nê nàychẳndùn g . g 7. Đệ bát ức th : - Y eo th ứ th tự, số mục mà ,ọig ì ht ămn ức th trước, ức th ứ th Sáu, ức th ứ th Bảyvàđếnức th à nyọlà ig "Đệbáthức". Cáitênà ytuycó ể th tôn h gcả ThánmPà vàcũng khôngcó lỗi lộn lạo ới v cáikhác, song cái tên Đệ btá không ể th óin lên được cái tướng à v dụng của ức th àn y; chẳng qua chỉ một datừcó nh ồm g sốmụcđểkêuọmàig ôith ,luậ nê nàycũnchg ẳndùn g g. 8.Sởtriy: -itênàCáyxuấtxứtừNiếp h đạiừtaluậh ,n ghĩan đãrộnrãi g ôn vàth cả g á,nTh àm. Ph - ữCh "Sở tri" (b ị biết) tức là chỉ cho các php á ễm hin và tịnh. Bởi các pháp lấytức h nàylàmchỗ ychỉ,ọinêlà g "Sởtriy". têàCáinytuyđủsứcóin lêtướn n àdụn vg của g ức th àny, ưnnh gcũnkh g ôndùn g ;g ì v yteo h trog n hiếp N đại ừ ath luậ,n thì các pháp "Sở tri" chính là chỉ cho b a : tnhá Biến kế sở chấp ,tánh asở Yth ,nhtá àViv àt. êhnậá Sog n kỳ thậ các php á sở tri (b ị biết) chẳng ữnnh g y tức h tứ h Tám (Y tha khởi) mà cũng y ơChn ư (iênv àth )thậ oặc y Ý thức (Biến kế sở chấp). Vậy ời th cái hĩang "Y" cũng ônth đồn g ới gv phápkhác;chẳnbgằngdùnghĩan "A-đà-na"rấtlàtinhxácơn. h 9. Nhứthtếhủn c ghứct : -antừhDàyởàtTongrhduyức th luậ,n chỉ vềcái"Nơnhtướng" của A lại da. Tên à y cũng ôn th g tất cả địa vị ,hTán àmPh (ở địa vị Phật có ểth nói "Nhứt ế th ôv lậuchủnức") t hg . từàDanh ysovớidanhtừA-đà-nakhônrộn g màg cũnkh g ônghẹp lắm,cóphầnđồnghau. n Sog"nn ứt h ếth chủng"làchỉchotướnph g ầnbịduyênàtvậsởtrìcủatướnàgny,chớ không phải cái bảnthể ện hi ành của ứcth à ny; cái thức "Năngtrì hứt n tế h chủng tử" đó, tức là Ađà.-na Vả lại,cáinghĩa"Năngtrìchủntử" g à nychỉlàmộtbatronghĩacủaức th A-đàa. n- Bởithế đây nê cũnkh g ôndùng . g 10.Như Laiàng:t từnàh-Daycùnới gv Đệbức áth có liqua ên hau. n cáongTr c kiluậ nh n ải gi nghĩarấtrộng,na ychỉnóisơlượccáý. i ữCh "Tàg"n nghĩa là "che giấu". Tất cả chúng hữu ìn t h đều sẵn có "trí huệ đức tướng, pháp ânth than ịnh của Như Lai", song ì v b ị che ấu gi trong ôv minh tạp ễm. hin "Như lai than tịnhphp á thân"làbị“sở”chegiấu,còn"vô mihtạp n ễm" hin là()năchg eấu; gi ệp hi cảngNă Sở và màọlà gi "NhưLatng". ià Danh từ nàytuytônh g các địa vị, ưnnh g bảný lập ra là chuyên chỉề vphần "côngđức pháp ânth than ịnh" b ị che ấu gi ongtr ôv minh tạp ễm nhi mà ọ ig là "Như Lai tàng", chứ không phảichỉchungcảcácphp á tạpiễm. nh Tráilại, ọ igAlạidalàriênchg ỉề v"pháptạpễm", hi n cònNhưlàitànglàriềnchg ỉề v"pháp antịn h h". Danh từ này ghĩan rất ẹp, h lại uộc th ề v "chơn hưn ôv vị". Và các pháp tahn tịnh của bảy ức th trứơc,cũnchg unọ iglàưNh La. tàngi Danh từ nàytuytônh g các địa vị, ưnnh g bảný lập ra là chuyên chỉề vphần "công đức pháp ânth than ịnh" b ị che ấu gi ongtr ôv minh tạp ễm nhi mà ọ ig là "Như Lai tàng", chứ không phảichỉchungcảcácphp á tạpiễm. nh lại Trái ,ọAig lạidalàriêchng ỉvề"php á tạpiễm", nh cònưNh Latàinglàriêchng ỉề"ph v áp antịn h h". từàDanh ynghĩarấthẹp,lạiuộc th "Cvề hơnưvôi". v Vàcáphápatnhịnhcủabảyức th trước,cũnchg ungọilàưN h La. tàngi Tóm lại, ợp h các danh từ rê n để so sáhn à v chọn lựa, ì th danh từ "A-đà-na" là o ành b ị ơnh cả. IV.CHỈCÁI"TỂ" H CỦAỨCTH A-ĐÀ-NA Y eo th đoạntrên mghi khắc lựa chọn, quí ị v đãbết i đạikháithức nàyrồi,à vtấy h chỉên chọlấy n daA-nhtừ đà-namàthôi.Đếnđâymớilàphầncốt yếu củabổnluậà ny. taúnđã Chg ấy th có cádai nhĩag ,ì th cáida nhgĩađó tấtênph hi ải ytrênmộtcátể ih mà đặt ra. Vậycái "Tể"h của A-đàa-n ức th ế th nào ? - Đáp: Tức là các pháp; không ể th rời các phápmàtìm êngri cóức th A-đàđược. a-n ải Ph ết bi trời, đất,,hơn tvậ oàn là thức A-đà-na, sog nchúgn ta không tấy h được "tức h Ađà"-na màchỉấy th trời,đất,,hơn vt; ậ đólàvìb ịmón hai chấp:Ngã,p Phá thườnện ghi . hàn Cũngưnh ười ng ặm nh co nmắt, ấy th các hoa đốm ở ưh khôn. g Vì con mắt bị ặm, nh nêchỉ ấy th đốm hoa màkhônthấy g đượchưkhôn. g únChg sanh ì v b ị hai chấp ã,(Ng Pháp) và hai chướng (phiền ão chướng và sở tri chướn) g ám ản,h nê không thấy được ức th A-đàa-n mà chỉ thấy các vật tạp ễm. nhi Cổ ơnh óin : "Nược h ơnh ức t đắc tâm, tắc đại địa vô ốn th thổ": Nếu ười ng ộng được chơn tâm rồi, ì th quảđạiđịakhôncòn g mộttấcđất(KiLă nh m)nghiê ,t ứclàcáiýđâyậ vy. 1. Trí tự trụ hậu đắc ủa c bực ạiĐ hánt h duyên cảh A-đà -na hức t : - "Tiến"g là cái b ị nghe của,tai "Sắc" là cáib ịấy th của mắt. Do có cái tên "tiếng" và "sắc", nêcó ể th chỉar cái thể củaến ti vàsắc. g Naychúgnta đã e ngh tên bvàết i ghĩan củaức th A-đà,-na ậ vyphải chỉcáiể th (hìnhtể) của nó ra ửth xem. - ức Th A-đà-na, mắt không ấy th được nó àv tai cũng không nghe được nó; ưnh ế th làm sao chỉra cáithểcủanóchođượcú!gntaCh chỉ ytheo Ki,nh LuậncủaậtPhvà dolý luậmà n biếtđượcức th A-đàa. -n ưNh đo ạntrước, văn dẫntTDuy hàrong thứcluậóin :"Cócácôn i gduy nă trìsựkếtnối đờisau", dođómàsuyxétbiết có ức th A-đàa-này; oặc h "Cócôngăiữn thọânể th và ế th ớigi ", do đó mà so sáhnbi ết có ức th A-đàaà-n y;o ặc h "Có cáicôngăn ữi gìnchủng tửcủacácpháp", dođómàkhảo xét,biếtcóức th A-đà. -na ữnNh gsự ểu hi bết i ề vức th A-đàa-nđây, là do so lường suyluận mà bết i , nê khôngthể chỉ bày rõ gràn cái thể của thức nà y. Cũng ưnh các hàn Triết học, chỉ suy luậ n âm thầm, ghĩn ợi ng mộtcáchxaxămmàthôi,khôncó g chúgì t cụể.th Thí ưnh có ười ng chưa từng đến Lô sơ,n chỉ nghe người óin phogn cảnh Lô sơ,n hoặc tấy h cáchìnchh ụp cáccản,h rồiphânbiệt:chỗ kialànúiĐạilâm,chỗọ là n úNnũig lão ,chỗđólà núiCô lãnh.v v ...chỉdo so lường suytưởngmà bết i , chớ chưatừgn hânànhđến xem cảnh Lô sơn. Biết tức h A-đàa-n ày cũngthế, chẳng quanghe kinh sách hoặc lý luận rồiso sáhnmà ết bi . Muốn trực tiếp bếti ứcth A-đàa,-n phải là bực Đại thán dùng cái "Tír tự trụ ậuh đắc" mới ấy th bết i đượcthứcnày. ữCh "Đại thán" nói chữ "Đại" là lựa rêing ểu T ừa; th óin chữ "Thán" là lựa rêing phàm phu,tứclàchỉcóbựcBồtTáừSơđịasắp lê. n "Trí"có ahilo ại:1."Cănbảntrí", tứclàưNh lý trí(cũnọgilàVô phânbiệttrí).2."Hậuđắc trí", tứclàNhưlượntríg (cũngọilàSabệt i trí). "Hậu đắctrí lạicóihaphần:1 .Tựtrụậuh đắctrí;2.ệp Ti h authậ đắctrí.ThứcA-đàanà-y, chỉ có trí "Tự tụr uhậ đắc" mới biết được. uả Q ị v ật,Ph về "Tânh tự ọth dụn"g thì dùng "Tự trụậuh đắctrí"(cònThântọdụn ha ,g thìdùnệp gThi aHậth uđắcrí) t . gTronbốntrí, mà ba trí trước, tức:Đại ênvicảnhtrí, Bìnđẳn h g tánhrí àvệu Di quansát rí, mỗitríđềuđủcảatiríh là:Căbản n àvHậu đắc;duychỉcó tríthứtưlà"Thànsởtáctrí",ì th chỉcó "Hậuđắctrí"màkhôncó g "Căbnảntrí",vìkhônânthg chứnđược g "Cư". ơnh BồTátchỉdùngcátirí "Tựtrụhậuđắc"củaBìnhđẳntárgính àDệu iv quasán trímàchứng biếtức th A-đàanày. - ThứcthứBảy,khchi ưachuyểntàrí, nh ì th chỉduyêki n ếnphầncủaĐệthức;bá khchi uyển àntríh rồi,cũncó g thểết bi đượctấtcảphp; á songchỉbết i cácphápđềulàức th A-đàa. -n gDuTron dàế v phẩmậtchhơnC ép: uyê Ng ănchv ữHán "BồátT ưtựánt hgiả lậ p;Tầm, Tưduyhữuự t tánhgiả lập dĩ.hưN ậtghôn đạt liễu tri sắc đẳng tưởng sự trung, duy tự tánh giả lập; phi bỉ sự tự tánh in tợ bỉ sự tự tánh hiểnhiện". Dịchhĩang "Bồ Ttáởtnơiựtánhả gi lập;Tầm, Tư chỉcó tựtnhả ági lập màôith . ưNh ật hôngsuốt rõ biết sắc .v v ...trongsự tưởngtượng, duytự tánh giả lập, khôngphải cái sự tự tánh kia, mà in ưnh cásự i tựnhkitá ển ahi iện h ". Nếu lìađượccái sự tựtánhgiả lập, tức là BồTát an rụ ơinưNh huyễnTma ma địa; lú cbấy ờgi các pháp sở duyên (b ị biết) đều ưh n cảnh uyễn, uy D ức th bếni ện hi . Bởi ế th ên kinh chép:"Biểnthức Tàng thườngtrụ"ứcngth(Tà ải h thườngtrụ). Đếnquả vịtậ,Ph đượcêmãn nvi thànựu bốntrí,mớia hyểu hi ết bi ốt r orá cùngtậức nh Ađà-na à y; do an trụ nơi Hải ấn tam muội, mới hay rõ bết i khắp p ági các pháp "Nưh uyễn h bấtkhôn". g ỞđâytôichỉlượcnóiBồtTádùngtríTựụtr hậuđắc,chứnbết gi đượcức th A-đà; -na ếu n quý vịmuốnểuhi bết i rõg,ràn xinchờdịp khác. 2. Trí ănc bản duyên ảhc "Cnhơ ư": - Đoạn êntrchỉ cái ể th của A-đà-na ức, th tức là chỉ cái "tể" h ở nơisự tướn,g khôngphảicái "tể" h củaể th táhn(chơnhư); nêtro gLuậ nchép: "Hiện ra tương tợ ưnh cái ể th kia, mà không phải cái ể th kia". Rõ ết bi được ể th tánh chơ n ư, nh thìchỉcó căbnảntrí. Chỉ căn b ản trí mới chứng ết bi được ôv tướng chơn hư; n cũng ưnh ành Vật chất học óin : Toncảà ũv trụchỉlàậtchv ấtuyê (ng chn ất);cònàSinh ọcnhvật nóilàSancơh v.v...Bởithế nê sách chép: "Nườig ânnh tì h thấylà ânnh ; kẻ trí lại thấy là trí". - Trí Tự trụ uhậ đắc ết bi ức th A-đà,-na ìth tấtcảphp á đềuthứcA-đàa; -n T ríb Cănảnbết i Cươnh tì h tấtcảphápđều làChư. ơn 3.TríhaptiTệ hậuđắc,duyêácảnhc hápp ễmnhi vàtịnh. ật,- Ph BồàTtyán đốivớiật,Ph Bồ tTá kia, ha yđối với các chúng sanhcùng nhauaoi gệp, th cho đến lập ra Tứếp hin pháp, Lụcđộ.v v ...tấtcảcácphápện thi xảo, đềudùntríg "Tệp hi thaậuđắc"à nymàlập. ra ờ Nh rít này mà rõ bết i được các pháp ,hTán àm; Ph àon mình oàn ười ng , ào n ễm nhi tịnh à v ết bi đượchmtána muốncủa mỗi chúng sanh không đồng, rồi cùngới v chú ng aoi ệp th à vtuỳ eo th căcơn áo. gih Cũndo g trínày,có ên Bồượn tTáh cầu g ậtđạo Ph ,hạoữu há tìnhvà ưNh Laện ih thânnóipháp.Tuyphânbệt i cácpháp tự,a,th ễm, hi n tịnh,sogcũn n tức g khđó i rõết bi cácphp á đềuưhn uyễn h ưnh oáh,Duyức th ến bi ệnhi . 4. Trí của tiểu hừa, t duyên cảh ứ T đ ế, ácc pháp nhiễm và tịnh . -nhiTvă tu pháp Tứ đế, Duyênágicquán21 ơduyê nNh n,chứngđượcsahnkhôngchơnhư(ã ng khôn). g Haiị v àny tuyđềuchứngôv ngã,nưn h còn g php á chấp:chấpậtcó h bốnđế,php á Nhiễm(Khổ,p) T ậ để trừ, pháp Tịnh (Diệt, Đạo ) để chứn; g không bằng Bồ Ttáõr bết i các php á đều uyD tâm bến i ện hi . Cảngiới h Nhơnkhôncủa g ị Nh ,ừath chưậtvàPhBồtTácũnđã g chứnết big . 5. Trí ủa c hún c g sanh (Dị ans h), tuỳ heo t ỗim loài àm ựt duyên ảnhc vũ trụ, vật ngã ủa c mình. - ríT ức) (th của chgú n sanh (Dị sanh) trong ba cõi sáu đường, tức là các ữu h lậu hư vọnph g ânệt bi thuộcềavihchấp ã (ng chấp, pháp chấp) vàtương ưngới v ahichướng(phềin não chướng và sở trí chướn); g tuỳ theo ệpnghi báo sahn làm loài o,n ìth ện hi ar vũ trụ ật v ã ng củaloàiđó. Vũ trụtvậgã n củaloài ny, khôngphải củaloàikia. Vũ trụ vậtã ng của loài ki,a khôngphảicủaloàiny. Nhưđồnmột g sôngHằn,g mà gười n thấylàước, n ạng quỉấy th là lửa, còn trời lại ấy th ọngc Lưu ly. Bởi thế nê trog n kinh Lă ng mêhi chép: "Tuỳ teo h ệp nghi obcủaá chgsaú n ưhn tế h nào ,ì th tâmón ện hi racảnậthưnv thếấy, ytheo sựểu hi biếtcủachú ng"(TuỳDịsatâm, nh ứnsở g trilượng,uần t ệp nhig phện áthi ). saúnChg hnkhônết big cáccảntế h ianđề g uduytâmbến i ện hi ,êtuỳ n theomỗilo,ià khờra tánh "Biến kế", chấp cái "tướng" rồi đặt ra cái "tên"; ọig thế này là "Ngã", chấp ế th kia là "Pp". há Bởithếtnêuỳtheomỗiloại,đềucó mỗivũụ, tr ã ậtngv khácau; nh sogđề n u làcảnh bịbiếtdotríhưọgph nv ânbệt i củachúsang (Dị nh sa). nh Từ trướcđếnnay, chỉ căncứ theo 5 cáitrí ểu hi ết bi củaThá,n phàm màphânbệti có 5 lớp. Nếu rời các trí phânệt bi này, thì không còn danh từ gì có thểọ igđược, khôngthể an lập và cũnkhg ôngthểđặtb àyraưnh ế th onàđượccả;chỉgắngượngọilà "Nhứtchơnphápới gi " màôi th . Đến cảnhới ig nà y khôngcòn nói năg và suyĩghn đượcữan (Ngôn ững đạo đo ạn, tâmàhxứ n diệt). V.HỘCÁI CTÊNĐỂTHÍCHIẢG ThứcA-đàalà-n cảnbị h duyêncủatrí"Tựtrụậuh đắc".Bởitheo mỗikhíacạncủa h thứcnày, đặt nê racórấthiềun tn. ê Nayộih cácntlại ê đểải i g ích th . Thứcà nyì v chứađựngchủngtửcủacácpháptạpễm, nhi êọnilàg "A-đà-na".- Vìbịệp hing ệnthi àvcá đờitrướckéo dẫnđilãnthoọbâná Dịtục h đờisau,nêgọilà"Dịtục h tức".- h Vìlàmơnduyê h nsacánh cphápưnh uyễn h ;ã, àngv php á củachgúsan nhchấp,đềudoức th nàyến bi ện ih , ên gọi "Sở năg bến i ".- Khi chứng đặng Bồ đềết Ni bnà th Nư La,i ì th ức th nà y chuyển tàhn tạp ễm nhi đổi lại tành vô cấu anht tịn,h nê ọ ig là "Yêm ma la ức".- th Vì có công ăng chứa hóm n (tích tập) chủng tử các pháp và phân bệt i , ên gọi là "Tâm".- Vìlàmcăbản n củacácphp á ễm inh tịn,h êọniglà"Cănbảnức".- th gcáoTrn cthức, ức th nà y đứng ềv ứ th Tám, nê ọig là "Đệ bát hức". Vì chứa chủng tử của tất cả php á ên gọi"Nhứtthế chủngức".th Khichưa lìađược các pháptạpễm hi n ì th "NhưLaivô cấuức" th bịôv mitạp nh ễm hin cheấu, gi là ngọiê "NhưLatng". ià Tómlại,vìthứcànycóuiềnh ệm nhi ụ, v có nê nhiềudanhĩag khácu. anh VI.CHỈỮNNH GCHỒSAILẦM Cácàph nh iêndịchà vchù iải g ,ì v khônrõg ức th A-đàa-này, nêtrogữnh g kinh luậnđã dịchcóunhiề chổ sai lầm, khôngthể kể xiết.gếp TroNnhi đạiừathluận,có cáíith dụ "nười g mùrờ"voi tứclàóin b ởikhônrõg thứcnày,sanê racánh cmónchọngv ấp. Nay chỉ căn cứ trongữnh g kinh luận Đạitừha, nóiề vức th A-đàa-nà y, để bện i mihnmột đovài ạn. 1. Đời Bắc Ngụy, Ngài Bồ Đề Lưu iChdịch b ộ luận Hoa mênghi p Thậ địa kih,n rồi ytheo luận à ny lập ra Tôn Địa luận. Trgo n Tôn à ny, nhơ thấy thức A-đàa-n có ĩangh "chấp trì" (nắmữ)gi rồilầmới v ức th thứBảylàức th chấpã; ng khôngết bi nghĩa "chấp trì"củaức th A- đà-na là chấp trì (giữ gìn) chủng tử, căn ânth à v thế ới gi , không cho mất; cái "chấp" nà y so vớicá i"chấpnã" g củathứcthứBảykhácu. han Lầmức th A-đàới a-nv ức th thứBảylàcáilầm rất toCái! lầm nà ylưu tuyề r n lâu đờichođến ànsáth ch,nêsátrog chởv củaiênThatônthườnthấy g dẫnra. Bởitrảiquaời th aginlâu đời, cho đếncácbựcĐạiđứctiềnbốicũnừgathkếhaun dùn,g ên ữnnh g ành ọ ch ả gi đời sau không biết lấy đâu ra để quyết định phải quấy ! Hôm nay bếti đượcsựsailầmấydophêdịch in ,thìọch iả g ết h ờ. nghi 2.gTroôn n Địa luận,còncái lầm thứ,hai là óin "thứcthứTám là tuần h tịnh,thứctứ h Bảy làễm nhi ô; khichuyểntứch thànrí, làdiệt7ức th ễm nhi ô trướcànhtứcthứTám thuần tịnh". Cái sai lầm này còn ừath kế đến àngy na y, cứ lưu uyề tr n cho rằng di ệt 7 ức th trước hoặc 6 ức th trước.v v ...Nưh khẩuđầu. ềnthi ổCh nàyrấtnđem ê để ra phátrừ. ưCh Phậtà vBồ Tát dùng Cănb ản trí, ânth chứng chơn ư. h Cảnh ới gi ànyrất thâm thúyvà tế nhị, không tể h óin ăgn và suy nghĩ được. ưhN b ên Thiề tôn ọ i: g "Đầu o n thứ ứt nh khônchg oóin àểu năghiv biết"(Đệứt nh phgođầu, n bấtdunoạigth hội). Về các php á duyên khởi, ưnh Phápới ig duyên khởi, A lại da duyên khởi v.v...đều từ rí Hậu đắc mà đặt để lập ra. ưNh bên iềTh tôn óin :"Đầu o n ứ th hai mới khá ươth ng lượng" (Đệ nhịphđầu, go n lượckhảtươh nglượng). Duycó Phật, ức th thứTám mớiđược uần th tịnh; còn từ Bồ Tát sắp xuống thì thức ứ th Tám chưa rời nhiễm. Nếu ứcth thứ Tám uần th tịn,h thì các pháp duyên khởi tạp nhiễm không ì àn(vth khôncó g cágì i đểchứagiữcácchủngtửtạpễm) inh . Nếu nói "do 7 ức th trước tạp ễm nhi chứa ữgi chủng tử, nê các pháp tạp ễm nhi hiện hàn đượcànth ựu". - Nóiưnh vậycũng khôngợp h lý; ì v 7 ứcth trước khôngể th ữgi gìn chủng tử của các pháp được. Các pháp không chủng tử, ì th không thể sahn được. Nếu chấp "vô ơn h sanh" (không có guyê n n ơh mà được sa)h n là eo th ongại đạo, chớ không phải ậtPh tử. Lại nữa, nếu chấp ưnh ế th thì chư ậtPh không đủ bốn trí, ì v diệt 7 ức th tạp nhiễm trước, mà ức ànth ứ th Támatịn nh ,h thìkhôncó g ệu Di quansátrío ặc h Bìnhđẳntárgính .v v ... Bởi ữnnh g lẽ tn,rê ên ongài ậtPh ra, từ Bồ tTá sắp xuống, ì th ức th thứ Tám chẳng được uần th tịn,h chỉlà"vôphúôv ký";phảinhưế th mớihợplý. 3.àiNg chơn đếTma tạng Pháp sư óin : "Yêm ma la (Bạch tịnh tức) là thức thứ Chín, ức th ứ th Tám là ức th ễm hin tịnh o àệp; hi 7 ức th trước là tức h ễminh ô, khichuyển nhiễm thàn tịn,h là diệt ếth 7 ức th ễm nhi ô trước àv diệt luôn một phần iễm nh ô của ức th thứ Tám; lú c bấyiờg chỉ cònphầnathn ịnhcủaức t h tứ h Tm, á ànhtra ức h thứCính ". -ậtThra, chẳng qua chỉb ỏphần tạpễm nhi củathứcứ th Tám, đểchứngtoàn phầnthan ịnh củanómàôi th . Và cũng không phải diệt toà n ể th ức t h tứ h Tám mà có một cái ức th khcá ọ ig là ức th thứ ín Ch . saCái ilầmnà ydogười n dịchchvăn ữPhạnkhôngrõghĩan màra. ưNh gànynaycó người,ọ iglàb ực"họ cả", ig dịch sách vỡDuyứcth ởđờiMinhàTavr chữ oạing quốc, sai lầm rất u. nhiề Sog n ười đời he ng nói "nàh Học iả", g tì h tôn trọng và đặtết h sựtưởn ni vàoọgh,rồicứtừuyềarh ndùntheo g , khôndág mĩghn đếnsailầm. Gầnđâycóười ng dungo àhcáisailầmà ny, lạicha ilàm Cổhọc Ki và m học. Thậtra Cổhọc làlốidịchsalầm, i chứDuythứchọcchỉlàmột,khôncó g CổvàKim. Một ông kia yeo th Đạitừa hrgnmêhi luậ,n rồikhôn khéo lập ra uy D tức h cổ học. Ông nóirằn: g "Ctức áiênh thứChíncủaChơàinđế Ng nóiđólàyteo h ươnhC màlậpra". Sog n "Cơ hn ư" là tậh tán của ức; th ì v ật h án của ức th ên ảgi ọ ig (tạm gọi) là ức, th cũntạmg ônth g;ưnnh gkhônđược g ọ"Cig ơ hnư"làYêmmalathức(Bạchtịnức) ht . Khảo sát heo vănbiàtụngcủa kihnưN Lai xuất ện hi côngđức, ì th ức th Yêm ma la là chỉ cho phầnthanịncủa h ức th thứm, Tá chớkhôngphảichơưnh vàcũngkhônể tgh rêingọ là thức ứ th Cín h . Bởiế th ên khôngb ằng ytheo kinh Lăngà ilập cái "Cơhn tướnức" gth là ức th thứ ín Ch . Bởi vì cái "Chơn tướng tức"h tro ng kinh Lăng ài óin đó, tức là "chơn ư" h vậy. àiNgChơnĐế cho "Yêm ma la"làức th ứ th ín Ch , khôngphảiàNichg ỉ "tánhơCư bình đẳngkhắp các pháp" làmức th ứ th ín Ch ;mà Ngàichỉb ảoêringphầntanh ịnhcủatức h thứ TámlàthứcthứChín,ênkhônđú g ng. gMaTron hadiễních th luậ,n nóicó mườimónthức, màYêmmalalàtức h thứCín h àKi v ên tậâm h làức th ứ th Mười.đó Trong cũng yteo h phầnthanịncủa h ức t h tứ h Támrồiả gi đặt raức th ứ th Chínà vytheo "chnơhư"rồigiảđặtức trah ứ th Mườiđóôi th . Một ông khcá dẫn trong Pậ h địa kinh luậ,n để giải ghĩan b ài tụng tron Công đức ki,nh lại nói"Đạiviêncảnthrí làphầntha nịnhcủaức th ứ th Tám, cùngới v ứcth mYê ma lalàức th ứth Chín,ệp hi au". nh Soxét ng theobitụnvănà ,g thìkhônph g ảinhưậ vy. uyê Ng ănchv ữHán NhưLaivôấu c htức Thịtịnhvô lậugiới Giảioát th nhứtthếhướn c g Viêncảntrí h tương ưng Nghĩa là: ức Th ôv cấu của Như Lai là cảnh ới gi ôv lậu anth ịn; h ải gi otáh ất cả chướn,g ệp hi vớitríĐạicản viên . h Bàtụni gnàyóin "ThứcvôcấucủaNhưLai",tứclàchỉcho phầnanthịnhTâmươv ,ng Tâm sở của ức th ứ th Tám; còn óin "Viên cảnh trí", tức là chỉ cho các "Trí" tươ ng ưng với ức th này. Do phần than tịnh của ức th thứ Tám đã iải g thoá tất cả chướn,g ên cùng với "Trí" ệp hi au. nh Tuyóin rằn: g "Cùngới v trí ệp hi u", nha mà thậ raì th phần than ịnhcủaức th ứ th mTá ới v Thiệntâmsởv.v...màôith ;sovì ng cái"Trí"thùắnth ,g ênói"cùntríg ệp i h u" anh vậy. tgPĐịa Trohận kinhluậ,n hiệp chuntghanịnThâmươv ,ng tâmsởcủaức th ứth Tám,ọlà gi "Đạiêncản vi tâm", h chẳnph g ảinói "cùnới gv chhưnơ haythứcthứmTá ệp hi au" nh vậ y. VII.LẬPTÔN Điểm đặcbệt i ùth thắng của uy D ức Th Tôn làở ơin tức thứ Tm. á Nếu õr được ứ th A-đà-na này, tức làrõ biết được "Tất cả pháp uy D thức". Bởiế th ên luậnà y lấyệc vi "nóirõ tất cả phápuy D ức" th làmtôn. Lạiữan ,cóể th ơnđây h màtlậ hàn p tôn"Nứt h thếphp á ưnh uyễn h "vìtất cảphápđềuuy D ức th ện hi raậ vy. Căn cứ theo ức th ứ th Tám, để ànht lập ôn “T Duytức", đãóin ềuinh ongtr Nhiếp ĐạithừaluậàTnhDuy v thứcluận. VI.I CÔNGDỤCỦALUẬNNÀY N ytheo ã, ếu Ng Phápcủatánh "Biếnkế sởchấp"màóin , thìchỉ có ăngừa pháchấp mà ôith ; khi ãng chấp và php á chấp ết h rồi ì th chứng được quả Bồ Đề; ưnh trong Bát Nhã và Tamluậntôn(khôntôn g )khôntlậ ghàn pmộtphápgìcả. Sog,n nếu đối ới v kẻ trí kém, ì th mắc ề v "chấp không", ên cũng không thể tấu h suốt được "tthậướng"củacác php.á ưNh cácTổ ởềintônTh , chỉđề xướng "chứngcănb ảntrí", nếuai ộng được ì th ộ, ng b ằng không ộn được ì th ôith , chớ không có quyền biến khai thị phương ện ti .ưNh thếcũngmấtmộtphầnào ntrcông gviệcđộsacủa nh Bồ. Tát Còn Hiềntủ h tôn.vv ... (Hoa êmnghi tôn) ì th óin cản,h trí củaưNh Lai rất là iêvndung mầu ệm; nhi ưnh ếth cũnmắc g ềchv ỗ hưvôhuyềdi n ệu. Côngdụngùth ắnth gcủaLuậnà y, làchỉ thẳng vào tâm co người, để óin õr ức th A-đàa. -n Thứcà nyônth gcảá,Tnh Phàm; ởơinười g àcũn v tgức là gười n . Luận àychỉtất cảpháp do ức th nàyểu bi ệnih ,ên khến i cho ười ng không chấp tổnảm gi (b ớt). Bởi tất cả pháp uy D ức th bến i ện hi ,nhưuyễn h ưnh óah ,êcũn n gkhến i chười og n khôngchấpích tăng m)(thê . Tómlại,đạidụncủa g bổnluậànylàangăừvàphátrừhaicáichấp:Tăích ng êm: (th có) tổnvà giảm(b ớt:khôn)kh g iếnchười ogn ộng ậnhpDuy tánh tức: h phữuih phô. vi DịchxongtạichùaậtQuaPh TràngÔ ết Ti Tunr tugh ămn TýCanh 196( 0 ) (1) Tậpkhí:ghĩan làóith quen, tứclàtênkháccủach“ ủntử”g . (2) ữCh àmPh“ phu”:Kẻ phàm.ữCh D“ịsa”nhkhác sa; nh nghĩa làsanhkhcá với ,Thán tứclàlụcđạochgsaú n . nh (3) ânTh ềấm nti (4) ânTh trunấm g (5) ânTh ậuh ấm KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPBA DUYTHỨCTAMTHẬPGỤNDỊT GIẢ gàNiTHIÊTNHÂNBồáTtạoluận gàNiHUYỀNTRANGPhápsưdịchchữPhạnachr ữHán ÔngĐƯNGỜ ĐẠIVIÊNgiảidễọng SamônTHÍCHT HIỆNHOAdịchlạichữViệtvàlượtải gi . TÂPTDUYHỨCT AMT HẬPTỤNGNÀYCHIALÀM3 PHẦN: 1.TDUYHỨCT AMT HẬPTỤNGDỊGIẢI 2.TUYHỨCD T AMT HẬPTỤNGCHÁNHVĂN 3.PHỤHAICÁIBIỂU LỜICỦADỊCHGIẢ ậtPh ra đời độ sanh gần ửan thế kỷ, thuyết pháp ntrê 300 hội, óin ra 84.00 pháp môn, ào n quyền, ệt thi , đốn, tiệm, các phươgn tiện đều dạy b ày; chung qui lại chỉ có aih phần: pháp tướnvàph g pá . htán Duyức th tônlàmộtáPongp hrt tướn. g Lý Duyức, th ongtr các kinh điển, ậtPh đã nói u. nhiề Về sau các ị v Bồ Tát rích lục lại, sắp xếp theoệh thốn,g có ứ th lớp, ênàbithsách, lậpànhtôn,ọ iglà Pháp tướngtôna hyuy D ức th tôn. ưNh ào v khoảng900ăm, n sau khiậtPdi h ệtđộ, có gàiBồ N tTáiênhân, yteo h các Kih,n ếtvi quaquyển"Duyức th tma ập th ụnt g".v v ...Đếnsaucó10vịĐại luậsư n (1đời )ra ,uần t tự ảigi ích th quyển "Duy ức th mta p thậ tụn"g lập thàn mười b ộ đại luận. Trong số ấy, b ộ sớ ảigi củaàHộ Ngi pháplàcóphầnobị ành ơết nh . Đến đời Đường, ở Trung Ho a có Ngài mTa Tạng p Phá sư Huyền ,Trang trí tuệ vô sao,ng ônth g minh xuất chú,ng phát âm qua Ấn độ,ghiên cứu ậtPh pháp 18 ămn trường(xem b ộ Huyền Trang của Võ Đình Cườn),g Nàig rất thông về Duy thức tôn. Sau khi trở về nước, àiNg phiên dịch rất ềunhi kinh sách, mà quyển "Duy tứ h tam tập h tụng" của Bồ tá êThin Thânlàmột.lại àiNg cònlượmlặtữnnh gtoinhasớải gi trong10bộluậcủa n 1ị 0v Đạiluận sư, rồiphiêndịch ra chữTrungHo,a làm tànhmộtbộ 10quyển, mệnhdanhlà "ThànDuy ức th luận". Đệ tử lớn của àiNg Huyền Trag là Khuy Cơ, ải tr qua ờith angi mấy mươi ămn hầu Thầy, đượcđắcuyề tr nềmôn v Duytức h ọ ch nà y, nêsớảigi lạibộ "ThànDuytức h luận"đến6 0 quyển,đặtlà tên "TDuyhàn thứcluậuậnth tký". Đến sau, Ngài Huyền Trag muốn cho ười ng ọ ch dễớ,nh ên làm 12 bàitụng(mỗi biàốn câu)óm t tắtĩaghn lýộn r rgãiu huyềncủaDuythức,đặtlà tên "Báức th quicủụnt g". Đành rằngsáchởv Duyức th rất ều,nhi ì v các ị v BồTátắm nh ềunhi khía cạnh của uy D ức th mà phân tíchản gi giải, songcó ba ổn, từ xưađếna nyđược xem là chánhtôn,g là căn bản củauy D thứcọc: h 1.ĐạiaBáThừ p Phá MiMôn nh Luậ: n Nóivềphápsốda ( htừchn uyêmôn n ) củauy D thức. 2.DuyThứcTamp Tậh Tụng:Nóiềnghĩav chánhcủauy D thức. 3.BáThức t QuiCủụnT : g Tómtắthĩang lýobla a củauy D thức. Về sau các ọ ch iả g o ặc h sang ctá hoặc ải gi thích sách ởv Duy thức, đều căn cứ ào v ba ổn luận ấy, khai ctáh ềunhi khía cạn,h rồi tán rộng ra hoặc làm cho ổin bật hữnn g điểm quan trọg. n Bổn "Đại ừTah Bá Pháp Minh Môn Luận" và bổn "Bát Thức Qui Củ Tụn"g Tôi đã dịch và ải gi rồi,iệp h chunlại g dướiđề han là"Duyức Th hập N Môn". Còn bổn "Duy Tức h Tam Thập Tụng" àn y, nay mới dịch xo. ng Nội dung của luận ày, do àiBồ Ng êTânátnhi dùng24bàitụnđầu, g óin Duy về thứctướn,g tụnbài tghứ25óin về Duy thức t,ánh 5 bài tụng sau là nói ềv Duy thức ị; v ha y óin một cách khcá là: Duy ức th cản,h DuythứcàvDuy nh thứcquả(xem2cáểu bi ởcuốiquyểnnày). Q ị uí v muốnêgnhi cứu vềuy D t hức ọc, h trướcứt nh ênđọc kỹ3 bổnluận ày. Cũngưnh ười ng họcõ, nvhềg trướcphảihọcđườnảo thg ,rồisau mớiphânmiến. g Huyềdi n ệutha y!Cũnbgổna luậnày, màtừxưađếnna y, khônbết gi bêuoianh ị v Đạiluận sưvàcácàhọcn giả,sớgiảimãicũnkh g ôncùn g . g taúnchChg ớêncóýhĩng nôngcạn:ọhcsơlượccháhnvăayđọ clờisớải gi thôsơcủaba bổnluậnà y,rồicho làđầyđủ.Phảiọ ch mãi,coều, inh chútangsẽấy th rừnghoaDuytức, h tậkhh ônết bgi êubionha màusắcốt t tươxi i nhđẹp. Kínđề h SamônTHÍCHTHIỆN HOA LỜITỰA gTroDuy n tức h óin "Tức h Alạida ", tức làóin ề vpháp chúngsa,nh đánglẽphảidễiểu, h tại saolạirấtkhóểuhi ? Tuyóin ềph v áp chúngsa,nh songchúngsahncó ôv lượngôv ên,bi ên lời óin cũngphảiôv lượnvôg ; ênbi đâylàđiều khóứ th ứt nh . Lạinữa,tbềTnhiônê thìchỉthẳnvềg"Tâmpháp"nêkhôncần g ăntựv ững ôn ng ;cònuy D ức th tôn lại khai phươ gn ện ti , dùng văn tự, gữn ôn ng . Đã dùng ănv tự bêni chép và lời nói luậnb à,nhữngsự lýôv lượngôv bên,i chonê lờióin phảiều, nhi ăvntựphảitâm; h đâylà điuề khó thứhai. Bởi hai điều khó ,trên nê môn ọ ch Duy thức này ngà y xưa bị b ặt m, tă cho đến àngy na y ười ng họcPhật,phầnềunhi cũnchtránhg ỗ khómàtìmnơidễ:nhe g nóiđếnDuythứcthìthối lui.Đôikhicũncó g ười ng cố gắntgìmọ c, h solạing khôngặpcửađểàov! ĐạiVinêàyđãômấpchílợilâu, thaừ nđối ê ớiv việckhó khănàyđãềuhin lầnlưuý. tản Nền đầu g ncủa tiê uy D thứchọclàquyển: "ĐạiThừaáB áp Ph MinhMôLuận n" àquyển v "DuyThứcTamThậpTụng" . Sog,n nếu eo th ữnnh gbảnchúải gi vềđờiĐườngì th rất khó khăn;ười ng sơ ọ ch khôngdễì g ập nh được. Cònhữnn gbảnDuythứcthuộcềđời v Minhchú iải g , lạisợuỵng truyền.Bởithế nê tôi căn cứ theo bản chú iải g xưa (đời Đườn),g rồi cải tạo ăvn thể ữnnh g chỗ nghĩa lý âmth uý th khó iểu, h ì th tôi làm cho õr ngrà dễiểu; h cònhữnn gchỗ phềin phức, ìth tôinhat ản gi choọ ng. à Vìthế nêtôi đặttênquyểnsách nàylà "Duyức th dịgiản"(Duythứcdễ gọn). Bởi "dễ",ên ười g đọ cdễiểu h à vcó ể th đọclâu, vì "gọn" nêười g ọch dễeo th àv có ể th đọcều. hi n Nay tôi ản gi g 30 bià tụng Duythức à ny là muốn cho gười n học dễ ểu hi và dễ teo h , dễ ến ti đếniệc v đọcều, inh đọ clâuềmôn v Duythứcọ ch ậ vy. ĐƯNGỜ ĐẠIVIÊN ___________________________________________________________________________ ________(1) Đạiluận sư:ThắngThân, Hòa Biện, Đức Huệ, An Huệ, NanĐà, Tinhuyệt Ng , Thắnữu, gh TrầnNa,Tríguyệt N ,Hộp. Phá KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀMINHƠ HẬNNLU 0o- ẬPT BA DUYTHỨCTAMTHẬPGỤNDỊT GIẢ gàNiTHIÊTNHÂNBồáTtạoluận gàNiHUYỀNTRANGPhápsưdịchchữPhạnachr ữHán ÔngĐƯNGỜ ĐẠIVIÊNgiảidễọng SamônTHÍCHT HIỆNHOAdịchlạichữViệtvàlượtải gi . BÀITHỨN DUYTHỨCTAMTHẬPỊTỤNGD GIẢ IĐỀ GẢ MỤC "Duythức"-ức Th làphânbiệt; cóiaph h ần:1 . Sởphânbệti (bịết bi ) gọilàcản,h oặc h ọ iglà sự vật, tức là ,úin sôn,g ruộn,g ườnv ...2. Năng phân biệt (cáibết) ọ ig là thức, tức là cái tác dụnph g ânệt bi ha yậết bnhi cáccảnvật.h Cảnậtcó hv ìn h htướng,thức khônìn gh tướn h . g ười Ng đờiđềuóin haiậtnàvy(tvậchất,tinh ần th ê)ringkhác;thậraăph ng ânbệti (bết i àsở )v phânbệt i (bịết bi )cũngđều làthức;goàin ức th rakhôngcóì tvậg khc. á Bởithếêọlà nig D uyức. th ười Ng đờiì v chấp tấtcả sựật v làthậ có, nêkhôngtin lý Duyức. th Naymônọ ch nà y, ải gi ích th cho ười ng bết i :tấtcả sựt,vậ chỉcóức th bến i ện hi , khônph g ảithậcó, nêọig là "Duy ức th học". "Tamhậptụng" - Theo lệthường,trong kinhậPt, mỗimộtb àilàbốncâu;a nydùng30 bài tụng,đểải gi tích h nghĩamầu ệm nhi củaDuythức, chonêquyển luậ nà ygọi là "Duyức th tamập th ụnt g". "Dị giả" - Nguyênă vbổnluận àycó 30b àitụn,g doàignBồ tTáiênhân tạo ra. Văn tự đãkhó màhĩang lý lạithâm,ười ng ọ ch rất khóểu. hi Naytôiải ig tích h bổnluậnà y, dùng ữnnh lời g lẽọgàdễ n ểu,hi ọ igênlà"Dịải gi ". CHÁNHVĂN Hỏi : -Nếuchỉóc thức,ại t saogười n thếgianvàtronggiáo, hậtP đềuói n óc gã N vàháp P ? LƯỢCGIẢI ười Ng đời chấp tất cả sự ật,v ưnh ú,in sôn,g cỏ, cây.v v ...đều ậth có. Naylại ngheóin :"Các cảnậtấyhv đềudoức th ếnbi iệnh ,chỉlàiả g tướng,chớkhônph g ảiậtcó", h ì th ọhquyếtđịnh không . tin Bởi tếh ên Luận chủ đề xướng Duy tức h ọ c, h đặt ra ữnnh g lời ấn v đáp, để iải g ích th cácđiềuờghin đó. Có ười ng hỏi: - Nếu chỉ có ức th mà ôi t h , tì h tại làm sao, ười ng ế th iang à v trog n Phậ áogi đềuóin cógã, N Pháp?NếulýDuytức h đú,ng thìlờigười n thếiaàPonghậtávóisa,i còn nếu ế th agin và Phật áogi nóiđú,ng ì th lý Duyt ức h phải sa. i Haithuyết rất mâu uẫn th hau, n vậybàoóiên đúlýng ? Câuhỏiànyrấtkhó,ếu n khôngphảibựcBồTátríhuệôv ,bêni ì th khôndễ g ìg trảlờiđược. "Ngãápph " ĩaghn làì?g "Ngã " làchủ tể(tựchủ,cóquyềsắp n đặt. ) Nhưười ng đờichấpânth nàylà"ta";cóquyềntựchủ,ựt tạivàsaikhến i sắpđặtcácệc, iv ưnh tế h ọlà ig "Ngã". "Pháp" làkhuônphépữvàgi ìn g ; nghĩa làtựón iữg ìn g b ảnchấtcủanó, làmchoười ng xem đến,thìbết i làì. vtậg ậm(Nh trìtự,htán quỹsatiải vậnhg ). ưNh cái bàởn trướcmặtđây, tự ón ữgi ìn g bản chất cứngắc, nh ìn h dáh ngdàirộngo ặc h cao ấpth à v có công nă chứa vật. Một khi người xem đến ì th biết là cái . bàn Như thế ọig là "pháp". Người thế gian hấp c ngã , ưh n chấp ânth mạng loài hữu tình, đều có quyền tự chủ, tự tại và sakh i ến i sắp xếp mọệc. vi Người htế angi hấp c pháp , không oàign ba điểm: tThậ (b ản chất), Đức ìn (h h dá),ng ngNă (côndụn g ). g ưNh ọ chh ấpàcửa nh , cỏ,cây,.v v ... làthậcót)ìn (ậh dá h tốt ng hayxấu (đức) côn và dụn g của g nóệp) hi(ng ; mỗimónđềugọilàmộtpháp. Trong Phật gáoi nói ãng , hưn nói "Tu Đà hoàn, Tu Đà m, àh A Na Hàm, A la Hán, v.v ...". mỗinđề tê umhà ẩnýghĩan :tađãchứn,g tađượcựt chủàtựv tại. Trong Phật giáo nói Pháp , hưn nói "5 uẩn, 12 xứ, 18 ới i g , v.v...". mỗi php á đều tự ữgi gìn bảnchất(tựìn )hvàtán dá h của ng ó; n khười ing xemđến,cóể th bết i đólàì.vậtg ưn Nh g chúng ta phải chú ý ở điểm à ny: Trong ậtPh áogi nói "ngã", không đồng với ười ng ế th angi"chấp ã". ng Như kinh Kim Cang ói: "Gọi làTu Đà Hoàn(Np hậ lưu) mà không có TuĐàHo(vôàn sởập) nh ế th mớiọlà ig Tu ĐàHo,àn .v v ..." Đem đoạn kinh ày để chứng mih,n ì th chú ng ta ầy h trogn kinh tuynói "Ngã", song chỉ có ả gi damành ôith ,khôngphảiưnh thếagchin ấp cóậtNgã. h Đáp:-uyê gN chvăn ữHán Tụniết gv : Dogiảhuyế t Ngãáp Ph ữu H chủnghủnc gtướnghuyển c Bỉythứcsởbiến. Dịchhĩang : Luậnhủ c nóibaâuctụngđ ểtrảlờirằng:hTếangi và Thánhgáoi đ ều giảnóió c Ngã,Pháp; bvì ởi ácc tướng Ngã,Phápkiađềudohứct ans hravậy. LƯỢCGIẢI Đại ý b a câu tụng nàyóin : Do ế th angi à v Thán o gi đều ảgi óin có ã, Ng Pháp, ồir từ rên ức th củaười ng nghetựến bi ìn rah htướngcủaã, Ng áp. Ph NÓIVỀỚNGÃ, TƯ ÁPHCỦATHẾGIAN ưNh cóườing đangồi yêntroàgối h , bổnge hn ười ng nói: "Ởóc g nhàkiacóconquỉ". Lú cbấyờ gi ntrê hức củaọ h liềnến bi raco nquỉ, tóc taixùxụ,ìn h htướngrất hêgsợ, muốn chụp b ắt ười ng . ậtTh ra không có quỉ, ưnhn g tnrê ứcth ười ng nghe lại biến ra quỉ. Đây là tướnNgãcủaế th ,agin doức th ến bi ậ vy. Cógười n ồing tro,gnhà e ngh nói:"Tuyết rơigoàsân n ".Lúcbấyờ gi ức trênh ọ tựh ến bi ra hình tướng tuyết ba y trắng xoá. Thật ra không có tuyết, nhưng trên ức h của ười ng nghe lại biếnracóhìntướn h của g tuyết.Đâylàtướnp Págh củathếan,gi dothứcbến i ravậy. NÓIVỀỚNGÃ, TƯ ÁPHTRONHGIÁOT ưNh có gười n e ghn trong kinh óin : "Phật có 32 ướn t g". Rồi từ ntrê ứch của họ tự ến bi ra tướnPậtốt gh đẹplạthườn. g Đâylàtướng"Ngã"oáTgt,irnh doức th ến bi . ra Hoặc e ngh óin : "Cõi Phật có 7 mónub á rangtêm"; hi rồi từ rên ức th của ọh bến i ra cảnh Tịnđộ. h Đâylàtướng"Pháp"toTáirnhg,doức th bến i ện hi . *** o Ngại hơn đã nghe Luận Chủ nói: "Các tướng Ngã, áp Ph đều do ức th ến bi ện hi ", thế tất êọnph hi ảirnghiằng: Hìntướn h của g ức th ế th oàn? Vàcóêubionha chủngloại? Vìđoátâm n lýcủao ạing nhân,êLuậ n nchủóin ếp it câu ba tụn,g đểrả t lờirằng: uyê Ng ănchv ữHá: n Thửăn n g biếnduytam Vị:Dịthục,Tưlượng CậpLiễubiệtản c htức Dịchhĩang : ThứcNăến bngi à nycó3 lo ại: 1.Dịhục t thức(th ứchtứTám) 2.ưT lươgnhức t (th ứchứ t Bảy) 3.LiễuBicảhức ệtn (6ức th trước). LƯỢCGIẢI Đoạntrênói: "Do ức th biếnra cáctướngNã,áp". Ph Đãcó cảnsở h ến bi (bịến bi ) tấtêhin phảicóức th năgbiến. Đoạnà nyóin thức về năgbiến.Thứcến năbig cóblo a ại: 1.Dịthụcức, th tứclàthứcthứTm. á 2.Tưlươthức, ng tứclàthứcứ th Bảy. 3.Liễuệt bi cảnthức,tứclàức 6th trướcãn (thừn ức th chođếnýức) th . Ba loạitức h Năngbiếnàn y, ếu n phân tích raì th có mtá ức th ãn(Nh ức, th Nhĩtức, h T ỷtức, h Thiệtức, th Thânthức,ức,Ý th Mạtứcnath àAv lạidaức) th KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPBA DUYTHỨCTAMTHẬPỊTỤNGD GIẢ gàNiTHIÊTNHÂNBồáTtạoluận gàNiHUYỀNTRANGPhápsưdịchchữPhạnachr ữHán ÔngĐƯNGỜ ĐẠIVIÊNgiảidễọng SamônTHÍCHT HIỆNHOAdịchlạichữViệtvàlượtải gi . IBTHỨÀAI CHÁNHVĂN Hỏi : - Trên đã lượcói n ái c "tên", nhưng chưa nói rõ ái c "tướng" ủa c thức ăn N g biến; vậyái c "tướng"ủa c thứcănN gbiếnthứnhứtế th ào? n Đáp:-Nguyêănchv ữ Hán Tụniết gv : SơAlạidathức Dịthục,Nhứthế t chủng. Dịchhĩang Luậnchủnóitụng(10âu) c đễtrả lờirằng :hức T Năngb iếnhứ t nhứtntêlàAlạda, i ũnc gọi làDịhụct thứchayNh ứtthếủn ch hgức t . LƯỢCGIẢI ThứcNăến bngi thứứt nh cób atướng: I.Tựtướng ể) (th ;tiếnạnPhg ọlà ig "Alạida",uTà dịchlà"Tà ng".Cữh ngcó Tà hĩabang : 1.Năngàn:t ức Th nà ycó cônăngchứatấtcả chủngtử(hạtốn gi )của g cácáp Ph ện thi ác; cũnưnhg cáikho cócônăngchứalúa. 2.Sởgànt: Thứcà nycóchỗ đểchứachủntửg củacácp; Phá cũnưgnh cáikho làchỗ đểchứa lú. a 3. Ngã áihấp c àngt: Thứcà nyườn th gb ịtức h thứBảyái luyếnchấp làm ã. ng Nó ưnh ười ng ữgi kho ,ữgi ìn g chẳngcho lú amất(chấpg). tàn .I Quảtướng (quả),ọlà ig "Dịthụcức". th ChữDịục th cóĩaghbna : 1. Dị htờinhi ục t : Khcá ời th mà chín. Dụ ưnh trái xoi,à từ khi sanh cho đến khi chín, ời th angkh i áchau. n 2.Dịloạhục i tn : Khcá lomàài chín.Dụưh n tráixo,ài khỏinh chtánh ua,đếnchínlạiọnt. g 3. Biến dịnhi tục: Biến đổikhác chất mà chín. Dụ ưnh trá i xo,ài khi ỏnh ì th xa,nh đến khi àchgi ínến bi đổilại. vàng VìthứcDịthụcnàylãnhtọânquảb áo,gọiênlàDịục th quả.hchTán ấtcủaDịụcth quả là ôv ký (không ứt nh định tện i hayác); sog nề v ệp nghi ơnh đời trước củaó, n lại có iện th ác. và Bởi lấy ệp nghi ơnh ện (ti ác) đối ới v quả(vô ký) mà óin , ên có ba ghĩan : Khcá thời gian chín (D ị ời th hin thục), khác lo ại mà chín (Dị loại nhi ục) th à v ến bi đổi chín (Biến dị nhi tục). I. Nhơn tướng ),ơn(h ọig là ứt Nh ế th chủngtức. Tất cả các pháp ện hi tượng(ện hi )hàn trogế nh aginvà xuất ếth an,gi đều có chủng tử (công mnăềti tà)ng của ó. n Các chủngtử nàyđều chứa trongức h ứ th mTá (tàngức) h . Các chủng tử là "nơnh" khởiện hi ra các Páp h là"quả".Vìtheo "nơntướn h "g (chủngtử),nức gọitêh ànylà"Nhứtthếchủng". uyê Ng ănchv ữHán Bấtkhảtriấp ch thọ Xứliễuườn th gdữúc x Tácýthọưởngtư Tươngưngduyxảọth Dịchhĩang : Không htể biếthàn ướn t g năng duyên và ônc g năng iữ gìn chủng ử,t lãnh ọ t hânt ể và th ếgiớiủa c ức ht àyn được. ức hT nàythường ươt ng ưng với nămón m biếnhàn là: xúc, áct ý,họ, t ưởt ngvàtư.Song troácngc ọ, ht nóhcỉtươngưngvớixảhọ. t LƯỢCGIẢI Hành tướng thức Năng bến i ứth ứt nh rất là tế hị n ! Bởi ười ng đời tâm ôth không ể th ết bi được,nóiê "Bấtkhảtri". ữnNh ệc gvi củathứcnàymàười ng đờikhônthể g ết bi được,cóiph ha ần: 1. ức Th à nyữgi gìn chủng tử, thế ới gi , ânth thể và làm cho ânth ể th sanh ra cảm giác, lãnh ọ; th ĩaghn làthứctứ h mTá nàybến i ện hi rathếiới g àchv úngsarồi nh ữgi ìn g khôngcho mất; đâylàđiuề khóbiếtứ th ứt nh . 2. Hành tướng nă duyên (liễu) của ức th à ny, rất sâu xa à v tế nhị, đâylà điều khó ết bi ứ th . hai Támức,th phânlàmb amónbnăiến g ,đềucóquyềtựn chủ,tựtại;cũnưgnh vịuốc Q Vươ,ng ọnêiglàTâm vươ.ng Songưh vịQuốcươv ph ng ảicó quầnầnth phụ,tá ì th mớicóể th ữgi nước trị dân. Tâm vương cũng phảicó bộ hạtuỳtùng để úp gi đỡ mớihaytạo ra cáchiệp. ng ữnNh bộg hạtuỳtùnấy g lệthuộcTâmvươg,n khônđược g tựtại,êngọi"T âmsở",o ặc h gọi là"Tâmsởhữu";nghĩalàcásở i ữu h củaTâmươv . ng Lại nữa, Tâm sở đã úp gi Tâm ươv g ntạo ệp, nghi ì th Tâm vương ới v Tâm sở phảiưng uậth n vớiaunh ọlà êing tươưnng . g Hỏi :-CómấyTâmsởtươgưnn ới vg thứcnày? Đáp:-Cỉh có ămn mónến bi àhtnườntươg ngưngvớiức th nà ylà:Xú c,Tácý,ọTh,Tưởng Tvàư. Xúc: ếp Ti xúc. Nhưcon mắt xemhoa, khi mớivừaếp ti xúc vớihoa;đó làtcá dụngcủa Xúc Tâm sở. íTh ưnh hai ười ng đồng đi một con đường; một ười ng đi từ phương Đông đến phương Tây, một ười g n đi từ phương Tây đến phương Đông; aih ười ng ặp g aunh một chỗ, đó gọi làxú c. Một íth dụ nữa, ưnh môn Kỷà h ọc:trê ncáiìn h htrònạch g qua một đườn,g chỗ đụng aunh mộtchỗnđườn trê ạch g ,đólàxú c. Tác ý: Móng khởi cái ý. ưNh khi muốn xem hoa, trước hứt n móng khởi cái ý; đó là "Tác ý Tâm sở". Rồión dẫndắtãn nh ức th xem oah. Nếu khôngcó tcá dụngcủa Tâm sởnày, ì th dù cógặphoacũngkhônấy. t hg ười Ng đờicó khiđiangquavườnđầyo a,h màkhôngthấyoa. h Nhưế th làì v trolú ng c đó, Tâmsởtácý khôncó g tươưn g n ới gv ãn nh ức. th Thọ: Lãnọht.Nhưkhấy thi o,ah cósựcảmthọvuiuồn b . T ng: ưở Tưởng tượng. ưNh sau khi thấy o,ah ồi r tưởng tượng hình tướng của oah đỏ ha y ,vàng tốta hyxấu.v v ... Tư: Loghĩ, n tạoc. tá ưhN ấy ơnth o a,h ồir loghĩan trồnoahyg b ẻov.v ah ... Lạinữa, "ThọTâmsở"có3 loại: 1.Lạhọ: tc Thọuiv .Khặp ig cảnuậth n,ưnh đượcười ng khenợi ng ,ì th cảmọuitvh mừ. ng 2. Khổhọ: t ọThkhổ. Khiặp g cảnhịch gn ,ưnh bịười ng uỷ h bạángh ục, nh ìth cảmọthbuồn khổ. 3. Xả họ: t Thọ cảnh không vui buồn. Khi ặp g cảnh b ình thường không uậth n nghịch, ưnh troglún ckhônđược g khena hybịchê,thìcảmọtkh h ônuigv buồn. Tómlại,thứcthứTmá àny,tươưnng gới v 5 mónTâmsởBiếnàhtướn vn của g nórất làtếnhị,khôngcóện hi rakhổàvui,êchn ỉtươưn ng ới gv xảthọ. uyê Ng ănchv ữHá: n Thịvô phúvôký Xúcđẳngdiệcnhưthị Dịchhĩang : Tánh ủa c ức th này là vô phú vô ký, n ê nghữ Tâm sở ươt ng ưng với nó, như Xúc, ácT ý v.v...cũngvôphúvôký. LƯỢCGIẢI Tánh của các pháp, tóm lại có 3 loại: 1 . Tánh tện i , 2. Tánh c, 3. nhTáôv ký (không tện hi khônc)ág . Tánh ôv ký lại chai làm 2 loại: 1 . Vô phú ôv ký, 2. Hữu phú vô ký - Thí hưn mặt ươg ,ng khôngphải iện th c, á dụ cho "tánh ôv ký"; khi bị bụi che lấp ánhsá,ng dụ cho "tánhữu phú vôký". Đếnlúclau chùisạchbụi;dụcho "tôánvh phôúv ký". Tómlại,tức h thứTámnàykhônbgịcácphềão ni ănchg e,êuộc nth ôvềtánh phôúv ký. Và ữnnh gTâm sở tươngưngới v ức th à ny, ưnh Xúc, Tác ý .vv ... cũng thuộcềv tánhô phú v ô ký. uyê Ng ănchv ữHá: n Hằngchuyểnnhưbộclưu Dịchhĩang : Hằnhguyển c b iếnnhưdònngướchảcynhạ. m LƯỢCGIẢI o Ngại đạo chấp các phpá ườn th g còn không mất, ưnh ế th gọi là chấp "thườn; g” o ặc h chấp chếtrồimấtẳn h ,nưh ếth ọiglàchấp"đoạn”. à Nh Duy thức óin : Từ ôv ỉth đến nay, thức à ny hằng chuyển bến i luôn, mỗi ệm ni sanh diệt tương tục không ángi đoạn. Cũng ưnh nước thác, từ trên úi cao đổ xuốn,g một dãy trắng xoá;ở xatrônưgnh tấmải v trắng.Vìón ằn h luôn g chảy,ênchẳnph g ải"đo ạndiệt".Sogón liênkếttếp i ục t ềuhi n ọtgi,bến i chuyểnsandi h ệtluôn,kh nê ôngphải"thườnứt gnh ". uyê Ng ănchv ữHán Alaán h vịxả? Dịchhĩang ĐếnquảvịAlahán mớixảbỏức th này(tnghức àt ). LƯỢCGIẢI Hỏi: ức Th à ny,đãsahndiệttươngtục,làgốccủasahtửn luânồih , vậ yphảituđếnđịavịào n mớixảbỏnóđược? Đáp: ười Ng tu ành đoạnết h phềin ão chướn,g đến quả vị A la ,hán mới xả bỏ được ức th "Alạida". Sochng ỉxảbỏcá"da i nh",chớkhônph g ảixảbỏcá"ti ể"h củathứcnày. Hỏi: Tạisaokhôngxảbỏcá"ti hể"củaức th à ny? Đáp: iCá "tể" h của ức th nà y có hai phần: ễm hin và tịnh. ần Ph tịnh tức là "Trí". gTron bài tụngóin "xảb ỏứcth nà y",tức làchuyểnthứcthànrí, chớ khônph g ải xảbỏ. Nếu xảbỏ cái "thể"củathứcà ny, thìthànarđoạndiệt,uộc th ovềngại đạo. TrongĐạotậPh khôncó g chủ trươgđo n ạndiệt(mấthẳn). KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPBA DUYTHỨCTAMTHẬPỊTỤNGD GIẢ gàNiTHIÊTNHÂNBồáTtạoluận gàNiHUYỀNTRANGPhápsưdịchchữPhạnachr ữHán ÔngĐƯNGỜ ĐẠIVIÊNgiảidễọng SamônTHÍCHT HIỆNHOAdịchlạichữViệtvàlượtải gi . IBTHỨÀA CHÁNHVĂN Hỏi :-đã Trên nóiức th ăbến ngi ứ th ứt nh ,cònthứcến năbgi thứế aith nào? Đáp:-uyê gN chvăn ữHán Tụniết gv : Thứđệnhịăn n gbiến ThịthứcdanhMạta -n Ybỉhcuyển,duyênbỉ Tưlương viánt htướng. Dịchhĩang Luận hủ c nàyụnt g (12âu) c để trảlờirằng:hức T năngb iến hứ t hain têlà Mạ t-na.ức hT này dohức t A-lạ-da i sanhra,rồitrởlạiduyênứcth A-lại-dahấp c làngã. m ánT h vàtướngủa c nó thườngloghĩ. n LƯỢCGIẢI Trước đã óin ức th Năngến bi ứ th hứt n , ếp ti eo th đâyóin thức Năngến bi ứ th ,hai tức là ức th ứth Bảy. TiếngạnPh gọi làMạt-na,Hádịch n làÝ.ứcTh à nylà"Căn"củaý ức,th chứ không phảiý thức(ứth 6. ) Thứcà nyươn ntghứcA- lại-dasahnkhởi,rồitrở lạiduyênức th A-lại-dachấp ã. ng Cũngưnh cáitaytừânnơih sara,nh rồitrởlạihộvệcátânih . Vìthứcà nytaánhyloĩ, ghn êện nhi ra tướntrạng obicũnngàê lo g hĩ. ng uyê Ng ănchv ữHán Tứphiềnãon thườngâu c Vị:gã n si,gã n kiến Tingã hn mạn,gã n ái Cậpdưxúcđẳngâu. c Dịchhĩang Bốnón m phiền não ườn th g huncùng với ức th này là: Ngã ,si Ngã kiến, Ngã ạnm, Ngã ái. Ngoàiraức th nàyònc ươ t ưnng gvớiácc ởâm,sT như:Xúc,ácT ýv.v... LƯỢCGIẢI ữnNh g Tâm sở ườn th g tương ưng ới v tức h àn y là bốn món phền i ão n : 1. Ngã si (si mê cái ã) Ng , 2. gã N kiến (Chấp cái ã) Ng , 3. ã gN mạn (đề cao cái ã Ng của mìn,h để khinh mạn ười ng ),4.Ngãmai(thá ácái ã) N ig . Bởiức th Mạta-ntườn h gchấp ức th A-lại-da làmã, Ng nê bốnmónphềinão tươngưngới v ức th àny, cũnđề g udocáiã Ng mà sa. nh Vìế th êntr mỗimónphềinão lạiênthchữNgã ã (Ng si,ã Ng kiến,Ngãmạn,ãNg ). ái o Ngàibốnmónphiềnão ,ntrê lại còncó các Tâmsở,ưnh ămn mónBiếnànhvtuỳphềin não.v v ...cũntươg nưn g ới gv thứcà ny; hưnn gkhôngphảitườn h gcó ưnh bốnmónphềnão i . trên uyê Ng ănchv ữHán ữu H phúvôkýhiếp n Tuỳsởsanhsởhệ Alaán h ,Diệt định Xuấtế th đạovô hữu Dịchhĩang Tánh ủa c htứcnàylà "huữphú vô ký".Tuỳhức t A-lại-daans h vềảnhgciớinào,hì t hức t này th eo đóàmhấp c Ngã, khih ứn c g A laánh ,nậph itệD định và đượcvào ạĐxuấthế, t thì khôngònc hức t àny. LƯỢCGIẢI Vìb ốnmónphềinão che,ăng êtnácủa h thứcMạt-nauộc th ữuvềh phúôv ký. Lạinữa, vì thức à nydo ức th A-lại-dasahnra, nêtuỳteo h ứcth A- lại-da sanh ề vcõi nào, ì th nó eo th chấpãng ởcõiđó. Hỏi: -ười gN tu ành phảiđến địa vị ào n mớiđoạn được Ngã chấp à v không còn thức Mạt- na? Đáp: -Cóbđịa a vị: 1.ĐếnđịavịAlahán: Vìị v à nyđãxảức, tànhg êức nth Mạtakh -n ôncòn g chấpã. gN 2.ậNhpdiệtậnđịn t h: Vìđịnnàhydiệtết h cácTâmươv vàngTâmsởcủabảythứctrước. 3. Đạo xuất thế: Hànhả gi khi đặng cái trí ểu hi biết chơnôv ã ng à vđặngtríôv lậu ậuh đắc, ì th khôngcònthứcMạta. -n CHÁNHVĂN Hỏi: ư-Nh vậyđãnóiức th bnăến gi thứ,hai cònthứcến binăg ứ th bathếàon? Đáp: uyê -Ng ănchv ữ Hán Thứđệtamnăngbiến Saibiệthữulụcchủng Liễuản c hvitántướn h g Thiện,bấtiện th ,âu c phi. Dịchhĩang Luhủ ậnc nóitụng(2) bài đểtrảlờirằng: Thứcnăngbiếnthứba,cósáuón m saikhác.ánT hvàtướngủa c thứcnàyđ ềuphânb iệtcả (liễuảnh ). c ứcTh nàyđủảbac tánh:n,thiệ ácvàvôký(câuphi). LƯỢCGIẢI Thức ăng biến thứ ba có sáu món: 1 . ãn Nh tức, h 2. Nhĩ ức, th 3. Tỷ tức, h 4. iệt Th tức, h 5. Thânthức, 6 . Ýức. th gTron8ức,th ức th ào ncũngđều phânbiệt cản;h songức th ứ th Bảyvà ức th ứ th Tám chỉ phân ệt bi cảnh tế, còn 6 ức th rước t lại phân ệt bi cảnh tô; ên trog n bài tụnóign "Tátướn nh óng đềuphânbệt i cảnh".Cũnưgnh mặttrờivàmặtsángtră nsuốt g chếu i soikhắpthiêạ. n Mặttrờimặtsátrăng suốt ng làdụchob ảntáhcủa n thức này;cònchếu i soi làdụchotướndụn g củag ức th àny. Sáuức th ànyđủcả3: tánh ện tih ,ác,àvôký(khônện igth c)á . uyê Ng ănchv ữHán ThửTâmsởbiếnàn h h Biệtcảnh,thiện,phiềnão n Tuỳphiềnnãobấtđịnh Giaitamho t tương ưng Dịchhĩang NhữngâTmsởtương ưng vớihtứcnày,như: biến hàn,bitệảnh,c hn,tiệ ănc bản phiềnão,n tu ỳphiềnnão,bấtđịnhvàbahọ. t LƯỢCGIẢI TâmsởdoT âmvươđặt ng để,cũnnhưg cácquado n Vuasắpđặt,ưnh mộtvịquanlớncóoba êunhi ơnh ên. vi Tâm sở cũng tế, h tất cả 51 món, phân làm 6 lo ại, mỗi lo ại có boa êuhin món. Nayxinliệtkêsauđây: 1.Biếnàh,n có5món 2.Biệtcảnh,có5món 3.ện Thi , có1 món 4.bCănảnphão iền ,có6món 5.Tuỳphiềnão ,có20món 6.Bấtđịnh,có4món. Baọlà th :khổthọ,lạcọ ,th vàxảthọ. Tómlại,thứcnàytươưnng ới gv 51móntâmsở3à v ọ. th KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- ẬPT BA DUYTHỨCTAMTHẬPỊTỤNGD GIẢ gàNiTHIÊTNHÂNBồáTtạoluận gàNiHUYỀNTRANGPhápsưdịchchữPhạnachr ữHán ÔngĐƯNGỜ ĐẠIVIÊNgiảidễọng SamônTHÍCHT HIỆNHOAdịchlạichữViệtvàlượtải gi . IBTHỨÀƯ CHÁNHVĂN Hỏi: đã -Trên lượcêun 6loạiTâmsởtươgưnn nagyxióin rõtướn ành àtướn (hivng g trạn)gsaikháccủacáclo ạiTâmsởày; n vậy2 loạiT âmsởđầuế thêni ào n? Đáp: uyê -Ng ănchv ữ Hán Tụniết gv : Sơbiếnàn h h:Xúcđẳng ThứBiệtản c hvị:ụcD Thắnggiải,Niệm,Địn, h Huệ Sởduyênsựbấtđồng. Dịchhĩang Luận hủ c ói n bài tụng đ ểtrả lờirằng: HailoạiâmTsở, đầu ntiêlà Biến hàn, cónăm món: Xúc, Tác ý, họ, T Tưởng và Tư; loại Tâm sở hứ t hai là Biệt nh,ảc ũnc g ó c năm ón m : ục D , Thắng gải, Nim,ệ Định, Hu. ệ ôn C g vicệ duyên ảnhc ủa c năm ónm Biệt hảnc không đồng nhau. LƯỢCGIẢI Biếnhànâm hT sở: Tâmsởnàyđikhắptất cả: 1.Đikhắp tấtcảời th (aquá gin khứ,ện hi tại, vịlai). 2.Đikhắptấtcảkhônain(bgcõi,chínđịa) 3.Đikhắptấtcả(iện tánh ,ácôvà ký). 4.Đikhắptấtcảthức(támthứctâmươv ). ng NămmónBiếnànhlà:Xú c, Tácý,Thọ, tưởngvàTư.Tbongóiirà vềức th Sơăngbiếnở trước, đã có nói về ành tướng của ămn món Biến àhn Tâm sở rồi, ên b ài ny chỉ óin về mnă mónBiệtcản. h Biệt ản c h âm T sở: Tâm sở này có ămn món, mỗi món duyên mỗi cảnh ới ig khcá hau, n khônthể g đikhắp tấtcảhưn mnă mónBiếnàh. n Năm món Biệt cảnh là: Dục, ắnTh g iải, Niệm, Định và Huệ. 1. ụcD : Muốn; như phát âm muốnlìatrầntục,o ặc h muốnhọcPhật v.v ..., 2.ắnhT g ải: Hiểu ết bi rõ g; ràn ưnh ọ ch Duy ức, th ểu hi biết được õr g,nrà 3. Nim:ệ Nhớ ghĩ; n ưnh àngytrước học áoig lý, hôm nayớ nh lại, 4. Định: ămCh chú; như chmă chú nghe oặc h ọ ch Duy thức, tâm không loạn độn,g 5. Huệ: Tríuệ;h địnhơn ênsah nhtríhuệ. Vì ămn Tâm sở ày, n mỗi món duyên mỗi cảnh và hàn tướng khác au; nh cũng ưnh năm ười ng , mỗigười n ởmỗichỗ vàlàmmỗiiệc v khônđồn g g,bnêiàtụngntrêói"Sởduyênsự bấtđồng":Cônệc vig duyêncảncủa h nămmónTâmsởàyn khônđồn g . g Biệtcảnh: 1.ục D Tâmsởduyêncảnbhịmomuốn ng 2.Tắnh giải-đãõr gràn 3.ệmNi ớ -nh lại 4.Địn-hchămchú 5.Huệ-quánsát CHÁNHVĂN Hỏi: rên-đã T óin hailoạiT âmsởến bi ànhvbiệtcản; h cònàtướn nh gcủaTện hi T âm sở ế th ào?n Đáp: uyê -Ng ănchv ữ Hán Tụniết gv : Thiện,vị: Tín,àm, T Quí Vôthamđẳngam t ănc Cần,An,ấtB phóngdậ t HànhxảcậpBấthại. Dịchhĩang Luận hủ c ói n bài ụn t g để trả lời rằng : nhiTệâ m sở có 11 món: Tín, ,Tàm Qu í và ba hntiệ cănlàvôhamt , vôsân,vôvới si ầnc ,an,bấthón p gdật,nhàxả vàbấthại. LƯỢCGIẢI 1 mónện Thi Tâm sởnày, cũnghưn các vịTrungần th trog nước, hayười ng tớ untr gthàn à. htrogn 1.Tín : ; nTi ưnh tTamin bảo, 2.à:Tm Xấuổ;h ưnh mìnhlỡlàmệc vi có tộilỗi,saranhxấu hổ, 3. Quí:Thẹn tùah ; ưnh mình làm iệc v sái quấy, đối ới v gười n sanh lòng thẹn ùath . Nói lại cho dễểu: hi mTà làtựhổlấymình;Quílàthẹnvớiười ng , 4. Vôam ht : khônam; thg gặp cảnh tốtđẹp, khôngsanhtâmmtha lam, 5. Vô nsâ: Khôngónn gận; i gặp cảnhtirágịch n , không nón,gậin 6 . Vô si: Khôngsimê;đốiới v tấtcảsựật,v tâm khôngsimê. Bamóntâm sởà ny (vôam,th ôv sân,vôsi) làốc g rễ củacácphp á là,nh nêđược gọilà"Tam ện thi căn"(bacăn là),nh 7.ần C : Siă; êng gặpệc vi là,nh tâmthinấnkhôntối gh lui, 8.Khhnani : Nhẹàngh sảng kh; oái thâm tâm uiv ẻv ẹnh ,nhàg 9. Bất phóng dậ:t Không phóng ; túng b ìììyơSơSmhếc-Ôơ ì th sanhkhởi,cònthiếu duyênthìón khôngsanh.Cũnưgnh sónươgn ước nơig àờ nvh gió, nê có khi sa,nh khi diệt. uy D có ý ức th ì v ít duyên ê dễđủ; ì v ế th mà được ườn th g sanh khởi,chỉămtrừn chỗkhônsag nh: Dịchhĩang Luậnhủ c ói n ột m bàitụnđgểtrảlờirằng :hỉC docáchtứcb iến ra Năngphânbiệức t (kiến phần) và Sở hânp biệt (tướng phần). Song Năng phân biệt (thử) và Sở phân biệt (b ỉ) đều khônó, gtchậ nói ê :"tấtảcphápuyD hức t ". LƯỢCGIẢI Mỗiức th vừúrắỬơẬìỗ0 hơ ứ th ậẢứ ứậ C ẵ9ìỶ Luận chủ và oạing ơnh aih b ên rất mâu uẫn th u.anh Nếu lý uy D thức của Luận chủ được ,ànth ì th sự chấp ật h có Ngã, áp Ph của goạin nhơ khôngà; tnh trá i lại, ếu n sự chấp ã, Ng áp Ph củao ạing ơnđược h ,ànht thìlý DuythứccủaLuậchn ủb ất. nhtà Ý của goạin ơnh ỏi: Làm sao bết i ã,Ng áp Ph đều ươn ng ơi ức th bến i ra, chẳng phải thậ có,óiên "Tấtcảáp Ph đềuuy D thức"? ÝcủaLuậnchủ đáp:Trênđãóin bức ath ăNngbến i , mỗithứcđềuơitựừn ể th màến bi sanh ra Kiến phần và Tướng phần; Kiến phần là phần ăgn phân biệt, mà Tướng phần là phần bị phânbệt i .ần Ph bịphânệt bi làcác cảnthậvưn ,núi sôn,g đạiđịa,.v v ...Phần ph năg ânệt bi tứclàctá dụnấy, thg e, ngh a hyết bi cáccảnth. vậ Bởi phần năg phân ệt bi (tấy) h à v phần bị phân bệt i (cản)h đều do ức th ể th biến ,ra toàn khônthậcó, g nóiê "Tất cảphápuy D ức". th KHOÁIX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPHỨTN LUẬNĐẠITHỪARĂM T PHVÀÁ HBỨCTÁ QUCỦI ỤNGT *** BÀITHỨSÁU ALẠIDATHỨC(THỨCÁM) THỨ 0o- ức Th nàycó rấtềuhin tn,ê khiđọ cđếnluậ"A n đàatức" nh qýivịsẽểu hi rõ. Naychúntôig chỉkểsơlượcmộttên. ài v 1.Đệbthức: á Thứcứ th tám.Vìeoth ứ th đệ:mộtlàãn nh ức, th alà ih nhĩthức, chođếnức th ứ th Tmá làthứcnày,nêọiglàĐệáthức. b 2.Alạidathức:Tuà dịchlà"Tàthức":ng T hứcàyn có cônăgchn ứađựng chủntửg củacácpháp."Thức"làể, th mà"chứa"làdụn. g Hiệp cảể th vàdụng,nê gọilà"tức h chứa"(thức) Tàng .Có3ghĩan : . a tàng: ăN chNăng ứa.Thứcnàycocônăngchứađựnàgìn v iữg chủng tử(hạtgiốn)của g cácphp. á b.Sở: tngà Bịchứa.Thứcà nylàchổ đểchứacácpháp. c.gã N chái ấpg,ntà tgọiắtlà"chấpg": tàn Tức h thứBảychấpkiếnphấncủa ức th ànylàmườn Tatvàh áluyến ig . KHIỞ ĐỊAVỊPHÀMPHU, THỨCÀYN ĐỐIVỚI: 1.Bacảnh:Thứcnàychỉduyêề"Vô vn b ảnchấtnhcản tá h". 2.Balượn: g Thứcànychỉcó "hiệnlượng" 3.h: batán Thứcnàythuộcề"Vô v phú vôký". hntá 4.Baọt: h Thứcnàychỉcó "Xảtọ ". h 5.Bacõi:Thứcnàytuỳệp nghi lựcdẫnsanhtrogbacõi. 6.ínCh Địa:Trongchínđịađềucóức th à ny. 7.Tâmsở:Thứcànychỉtươưn ng với g 5mónbến i hàn;sot5nrog ọì th nóchỉcó "Xảthọ". 8.ínCh duyên:thứcnàychỉcó4duyê: n . a (CăMạt n ma),b.CảnntChână( , ế th ới gi àchv ủntử)g ,c.Tácý,d.ủn Ch tử. g 9.ể Th h): (tán Vơikh vơ ôngcùnạo(gh hạotambngất tà khảcùn)g 10.Tướng:Tức h nàynhưực v sâu (uyêâm thn ất th lãncản h viph h ). ong 1.ệp hiNg dụng:Thứcnà yduytrìchủngtửcăthânn ,ế th ới gi vàlàmchỗđểọth cácphp á huânvào. KHILÊNTHÁNHVỊ,THỨCNÀYĐỐI VỚI: 1.uáQ ạnnh h:(Khôngcóquáạnnh h). 2.Đo ạnoặc h àchv uyểntànrí: h Khlêi n"Bấtđộngđịa"(Bátđịa)ì th ả àhgin đoạnđượccusahNã gn chấp;lú cbấyờ gi thứcà nyỏb cátên"Ti tànhức". g ĐếnKim đạo Cang ồir ,ì t h giả hàn đoạnếth cu sahph n p á chấp,khôngcòncảmthọsatử, nh chonêcũnkh g ôncòn g tnlà ê "Dịthụcức"; th vìđếnđịavịnàythìcácchủntửg hữu lậu đãhết.Lúcbấyờ gi thứcnàyđượcgọilà"Vô cấuthức",chvà uyểntànĐại h ênvi cảntrí. h 3.ứnCh quả g di và ệudụn: g Vìức th nà yđãthànĐạiêvicản n trí, h ênchếu i khắp mườiphươngcáccõiước n ềunhi ưnh trvần i . Muốnchười ong ọ ch dễớ, hn êntrogBáthứcquycủ,àHuyề ing áp ngTrPah sư có làmụnbaàit để g óm t lạicácnghĩaưtrênh sau.Habitụnà đầu g óin thứcnày khicònởđịaị v phàmphu,tụnbài thứ g b,a óin khiđãlêquả. nthá Bàitụnứ thg ứt nh nduy hTá vôphũúng Biếnànth Giới, Địatuỳtệp haing lựcsanh hị N thừabấtliễuơnmêh chấp oửthD ưn ăngh gLuậnchủhtran ịch D nghĩa Vôphúánt h vànămBiếnànht Baõci,hínc địauỳ t nghanpsiệ h Nhịthừakhôngrõans ấp hmêc Bởthế i nhicLuê hủ ận c tranh(cãi) LƯỢCGIẢI bh,atánTrog ức th nàythuộcề"Vô v phúôv kýnh". tá Tro51ng móntâmsở ứcth ànychỉtươgưnn ới gv 5 mónBiếnhàn,so5ngtor ì thọ ón chỉcó Xảọ . th Tuỳtheoệp ingh lựckéodẫn,màthứcànysabnhtrogacõivàchínđịa.HànNhgị ừatkhh ônểu, ghi chấp thứcnàykhôngcó.BởithếêLuậ n nchủdẫnrấthiềun bằng chứntrcágo n cKinhLuậnđểluậ htran ,n chỉrõquyết àv địnph h ảicóthứcthứmTá nà y. *** Bàitụnthứ g hai Hạo hạo tambất ngtà khảcùng Uyênthâmất th lãncản g iph hv ong Thọuântrìchủncăg ânthn khí Khứậuh laitcêán chủnôn g g Dịchnghĩa Chơivơbai àngkh t ônùn gc gột t Vựcsâu,bảyón s g ,ảnhclàgó mi Chịuhuân, trìchủngvàảnhâct Đếntrướcđisaulàhủ mc ông LƯỢCGIẢI Balà tàng tà,Năng Sởã vàNgtn áchi ấp. gtàn Bởithứcnàycócônnăg duytrìcácchủntử, g gọinêlà"Nătngà". Vìức th à nylàchỗđểchịu cho cácpháp ện hi àhuân n ào,v ọlà ênig "Sởtàng".ThứcthứBảychấpkiếnphầncủathứcàny làmNgã,ọêiglà n "Nã g áchi ấpg". tàn Thểvàdụncủa g thứcnàysâurộngvôcùn;g ànghphàmphuàNhị v athừkhông ể th thấuộtt .hữu úngC tìnvôtừh ỉth đếna ny,cũndo g ức th nà ymàsanhtửtươtục ng khôngcùntột g ,tbiụnroànêg óign : "Vơivơibaàngtkhônùn gc ột gt ". Biểnức tàngh rấtlàsâu rộng,ógi bốnduyên(că,n cản,h chủntgửcàtáv ý)một phentổih ovà,thìsónbgảyứcth hấp n ônh ổi n dậy. Thứcnàycó cônduy năg trìchủntử, g căânnth ,ế th ới i g vàchịu chocácphép ện hi àhuân n ào. v Thứcnàylàmônủ; Chg ì v khchi úữu ghn tìnchh ếtì th ón đisau,cònkhiđầu saời htn ón lạiđếntrước. Cổcó ơnh làmkệ, bài đểtảtrạnáười ingth chết,lú gtron cần th ức th sắp rời ânth xác, có thểkiiệm nhg biếtgười n chếtrồiđượcănglê th ha nyđọaxuốn. g ănáhvC Đản,Thán nhãnsaênThi ơ Nhtâm, n Ngạquỉphú c Bàsan tnhấtcály i Địaục ng khướctâmxuất Dịchnghĩa ánTh hđầu,Trờiạắttim Ngườiim,t Ngạquỉbụng Súcans haihâncxuống Địangụcbànâhcra Bàtụni ứ thg ba Bấtđộnđịa g ềtinàxảtạng Kimđạo Cang uhậ Dịthụckhông Đạiôêvni cấuđồnời gth phtá ổPh chếu i ập th phươtrần ng sátrung Dịchnghĩa ĐếnĐệbátđịabỏntê"Tàng" ChứngKianmC gạo,đ không"Dịhục t " Gươngtríkhôngnhđồnơ hgtờiphát Khắphicếuười m phươngvôốs õi. c LƯỢCGIẢI Hàả ngih khtới i Bấtđộnđịa g , tứclàBátđịatrởlê,n ì th ức th à nymớixảcátêin "Tànức" tg h màchỉcòngọilà"Dịthụcức". th Khđến i vịĐẳnác,gi đượcKimgCan đạo,ì th ức th à nykhôncòn g nọilà têg "Dịthục"nữa.Vìlúcbấyờ, gi cácchủntửg ữu h lậucấuễmhin đãhết,ức nthê nàyđượcđổilà ntê "Vô cấuức"; th chỉcònthuần chủntửg ôv lậunhtịn a ,h cũn nê được g ọlà ig "Bạchtịnthức". ĐếnKimđạo Cang ,ì th ức th ànyđượcọlà ig "Vô cấu"àchv uyểnàĐại tnh ênvi cảntrí, h tênrogbàiụnnóig : "Đạvii ên(trí)vôấu c (tức h )đồnhời gt phát" rít Đạiàiênyv chếu i khắp cảmưởiphươtgế hn iới g unềhi hưn số cátsông Hằng;ện hiàv Bára o thânàtPậvHoh ântáh ậtđể Ph độoáthchsaúng tột nh đếnđời vịla. i Tómlại,ức th thứTámàyn ì v trảiqua3đo iag ạn,êncó3tênkhácau: nh . 1 ph từ mà phu chođếnmãnThấtđịa,ì th ọthức ig nàylàthức Tàng (Alạida) ahy"Dịthụcức". th 2.Bátừ tđịađếnĐẳnic, gá ì th khôncòn g gọilà"Tức" thàng ữan màchỉgọilà "Dịục th thức". 3.Đếnquảị v tPậ,h thìtên"Dịục" th cũnkh g ôncòn g ,màchỉlà gọi "Vô cấu ức" th hay"Bạchtịnthức". *** Muốnchoười ng họcdễớ h n hàtướn n côn vàg của gnă 8thứctâmươv ng cổ nê hânn cólàmơbrithằn à g: Bátcáđệuyn h h,nhứtcási Độchữuhứt n cátốisinhly Ngũcámônềtố ni mãimại Nhứtcágiatruntcág chủ y. Dịchnghĩa Anhemámt hú c ộtm chàngsi(thứchtứBảy) duycóýức ht rấtlinhly(khônngoan ) nămngườigoàcửani lobuônbán (nămhức t trước) làchủ m trobátệnhàgĐ y(tức h hứt ámT ) KhóahứT IX DUYỨTHCHỌCVÀNMIHƠ HẬNNLU 0o- TẬPBA DUYCTHỨ TAMTHẬPTỤNGDỊẢGI àTiNgHIÊNTHÂNBồTátạo luận NgàiHUYỀNTRANGáp Ph sưdịchchữPhạnrachữ Hán ÔnĐƯg ỜNGĐẠIVIÊNiải g dễgọn SamônTHÍCHTHIỆN HOAdịchlạichữViệtàlượt v giải. ITHỨBẢYÀ CHÁNHVĂN Hỏi: - Như trên đã ànht lập Duy thức tướng và uy D ức th táhn rồi; ười Ng ào n mới có thể ập nh được?Vàlàmsaođểộng ập? nh Đáp: - ải Ph là ười ng có đủ hai ốn g g táhn Đại athừ và tu hàn trải qua ămn địa vị sau à ny mớiđượcgộn p: nhậ 1.VịTưlương 2.Vịia G ạn h h 3.Vịôgthn đạt 4.VịTutập 5.VịCứuánt h. Hỏi: -Hàtướn nh gcủavịTưlươế gthn ào?n Đáp: uyê -Ng ănchv ữ Hán Nãichívịkhởihtức Cầutrụuy D thứcán t h Ưnhịthủuỳ t miên Duvịnăngphụcdiệt ịch D nghĩa Luhủ ậnc nóibàụn it gđểtrảlờirằng :ừT khhciưaphátâm,t hođến c khátphđãi ầu âctm an trụuDyức ht ánt h,trongthờigianó đ haión m ủht (nhấp gãc ,pháphấpc )hãycònphục miên ; ghưa ảànci ó c htểhnpục ci ay h ditệrừđược. LƯỢCGIẢI Từ trước đến đây đã óin rõ ề v Duyức th cảnh rồi, tức là Duyức th tướng và uy D tức h tá. nh Naysẽóin Duytức h hạnhvàDuythứcquả, tứclàdạyười ng sau khiọ ch ểu, hi phảiphtáâm tuàrồi nh mớichứnđược g uy D thứcquả. Vậytừkhiphtáâmtuuy D tức, h chđến o chứnDguythứcquả,phảitrảiquaămn địavị: 1. VịTư lương: Lươgnphạn,đồhànlý.íTh hưn ười ng điđườn. g Trướcphảisắm sửalương phạntiềnbạcv.v...đểlêđườn n g. Địa ịv à nyb ắtđầu từ khi chưa phát âm tu Duythức quá,n cho đến khiphát Bồ Đề tâm, cầu trụan uy D ức th tán(chh ươnh tâm). Thíưnh chúngtahe trognkinhdạy: "Vạnpháp Duytức"; h rồichú ngtabắtđầuà ngyđêm tuuyD thứcquá. n Bấtluậời nth ờ gi àohanychỗào,nơi khtihấye ngh a hyết bi , chúntagđều quán "Tất cả pháp là ả gi tướng, Duy tức h ến bi hiện". Chúng ta luôn luôn ở gotrn Duyức th Fơỵ3ơỵ3- qn ơỵ3ơưytđuo C03cúFơth ơ lẢ-ỖậD Áắ ưtuhởtr 2.VịGiahạn: Gicôn a gtấnạnh .h VịGiahạnàynh ốn gi ưgnh ườing điđườn,g t rướcphảidự bịđồnhlý, à rồisắp sửakhởi. ành tớ ơ ải ơn hơứếâPồC-v0Ổg@Ậì-rấi0ùhỡơi iơậÊẢïếơ Ả ơuïểÂắhFu CHÁNHVĂN Hỏi: -Hàntướn h của g ị v Tup tậ ế th ào?n Đáp: uyê -Ng ănchv ữ Hán Tụniết gv : Vôđắcbấttưghn ị Thịuất x thếgiantrí Xảnhịôtrọ h ngố c Tiệnhcứngđắchuyểnc y. Dịchhĩang Luậnói chữ bàiụn t gđểtrảlờirằng:Cảnhgiới:Vôđắcnàykhônghtểnghĩàn;b đâylà "Trí xuấthtếangi " (vôphân biệtrí). ođãD xa lìa đượcai h ónm hô t trọng (Ph iềnnão hướn c g và Sởtrihướn c g)vàhứn c gđượchaión m hucyểny(BồĐề,Niếtànb). LƯỢCGIẢI 4.VịTuập:t Tutập ành luyện. ĐịavịTônh đạt g tên,r làchỉthôngsuốtáolý, gi sogchn ưatu tập.Đếnđịaịv à nymớitutậpLụcđộmuônạnh ,h đểchứnộng chơnlý. Ởđịa vịThôngđạtmớiavừchứngcái "Thể"củatríôv đắc. Đếnđịa vịTu tp ậ à nymớiđặng "Diệu dụn"g củatríôv đắc.ệu Di dụngcủatríà nykhôngtể h nghĩbàn.ưn Nh ,g nếu trí còncó sởđắclàtrícủathếian; g cátríi khôncó g sởđắc,mớiphảilàtrícủaxuấtthếan. gi VịTu tập nàyđã xảbỏ được chủngtử củaaichh ướnglàPiềnhãochướngàvSở trichướng chvà ứnđược g quả hai Bồ Đềết vàNi bàn. Bàtụni óitrêgn chữ "tôh g"trọn làchỉcho haimónchủntửg củahaimónchướng:Pềhinão Sở và t; ri cònóin chữ"chuyểny",nghĩalà ycứtrênytha khởit,ánh màchuyểniễm nh trởlại tịnh: chuyểm phiền ão chướng thàn Đại ải gi tohá ết (Ni ),bàn chuyển sở tri chướng ànth ĐạiBồ Đề. CHÁNHVĂN Hỏi: -Hàtướn nh gcủavịCứu cáế nht àon? Đáp: Nguyê - ănchv ữ Hán Tụniết gv : Thửtứcvôlậugiới Bấttưghn ị,Thiện,Thường Anlạc,Giảioát th thân ĐạiMâunidanhpháp chDi hĩang Luậnhủ c ói n bàitụngđểtrả lờirằng :âyĐ làcảnhgiớivôlậu,ũnc gọilà:1.Bấttưnghị,2. Thn,iệ 3.hườn T g,4.An lạc,5.Githoátải hân,t 6.MâĐại un,i ũnc ọi g là Pháphân. t LƯỢCGIẢI 5. Vị Cứuánc h: uả Q ịv rốtráo;ongrtcác quảị v tu,nhà đếnđâyđã cùng tộtồir , không còn quảịv ào nhơ ữa. Hànhả gi chứngđược quảị v Bồ Đề,ết Ni bàn làcảnh ới gi ôv lậu rốtorá antịn h . h Nói "Cảnhới gi athnịnh"tức làchỉcáitổngtướngcủa vịCứu cá; nh nếuchỉệt bi tướngcủa vịnà ythìcó6món: 1.Bấtưt nghi: Cảnới ihg nàykhônthể g dùntríg suynghĩahylờinói luậbànđược. 2.hn:Tiệ Cảnới gih à nyđãxalìaết h cácphp á iễm nh ô,bấtện it h . 3.hườn T g: Cảnhới gi ànytườn h còn g ,ột t đếnđờivịla,i khôncó g cùntnvậy. g 4.Anlạ:c Cảnới gih ànyrấtthanịnhvuiẻ, v khôncó g cácđiều khổnãobứcbchá ậ vy. 5. Giải hoátt ân: ht oD xa lìacác phiềnão ềntriphược, nêđược ânth Giảitoáh (Cảnh ới gi củaị Nh thừa). DĩthuyếtBiếnành h,Biệtản c hnịvị, Thiệnvịtâmsởkỳtướngvânà? h Tụnết gvi : Thiện,vị: Tín,àm, T Quí Vôthamđẳngam t ănc Cần,An,ấtB phóngdậ t HànhxảcậpBấthại. Dịchhĩang Hỏi: - Trên đã óin aih lo ại Biến ành à v Biệt cản,h còn ành tướng của ện Tih tâm sở thế onà? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g làThniệ :Tín,,Qu à Tm í Vôham t ,SânvàSi Cần,An,Bấtphóngdậ t HànhxảvàBấthại uyê Ng ănchv ữHán NhưthịdĩthuyếtThiệnvịtâmsở, hPiềnnãoâm t sởkỳtướngvânhà? Tụniết gv : hPiềnnãovị:Tham,Sân, Si,Mạn,Nghi,Áckiến. Dịchhĩang Hỏi: ư-Nh trđã ên óin ện Ti h tâmsởrồi,cònàtnhướncủa g cănbảnphềão ni thếào n? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằng: Ph iềnnãolà :hamT ,Sân, Si,Mạn,Ng,hi Áckiến . uyê Ng ănchv ữHán Dĩthuyếtănc bảnlụcphiềnão n tướng,chưTuỳphiềnão n kỳtướngvânà? h Tụniết gv : Tuỳphiềnnãovị:ẫhnP , Hận ú,Ph ão, N , ậtT an X Cuống,Siễmdữại, H Kiêu VôtàmcậpVôquí Trạoử c dữôtrầm nH BấttíntinhGiảiđãi hPóngdậtậpc ấtTh niệm Tánloạn,Bấthánc htri Dịchhĩang Hỏi: rênđã -T nói6 móncăbnảnphão ềni ;còntướn ành của g Tuỳphnão ềi ế th àon ? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằng: T phiềnãonlà:Phẫn, uỳ Hận,Phú,Não,,Tật Xan Cuống,Siểm,vàHại,Kiuê Vôàmvới t Vôquí Trạoửdữ c Hôntrầm Bấttínùn c gGiđãải Phóngdậvàt hất T niệm Tánloạn ,Bấthánc htri. uyê Ng ănchv ữHán Dĩthuyếtnhịpthậ Tuỳphiềnão n tướng,ất B địnhữutứkỳtướngvânhà? Tụniết gv : Bấtđịnvị h Hối,Miên Tầm,Tưhịn ácc nhị. Dịchhĩang Hỏi: -nrêTđã nói aih mươi mónTuỳphềni ão , cònàhntướngcủa bốn mónBất định tế onà? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g Bấtđ ịnhlà Hối,Min ê Tầm,Tưlạhiac hai uyê Ng ănchv ữHán Dĩthuyếtlụcvịâm t sởtương ưng, Vânà h ưngtrihiệnkhởiphậnvị? Tụniết gv : Ychỉănc bảnthức Ngũthứctuỳduyênhiện Hoặcâuoặ h bất c câu Nhưđào baythuỷ Ýthứcthườnghiệnkhởi Trừsanhvôtưởngthiên Cậpvô tâmnhi6định Thuỳmiêndữmuộntuyệt. Dịchhĩang Hỏi: - nTrêđãóin 6 lo ạitâm sở tươg nưngrồi, b âyờ gi làm sao biết đượcphnậvịện ih khởi của6thức? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g Nươgnớiức th ănc bản (A-lại-da) Nămhức t utỳduyên,hiệ Hoẳnhungoặc g,hunc Nhưsónươ gn ngvớiướcn . Ýthứcthườnhngkh iệ ở,i Trừans htrờiVôtưởng Vàhaiđ ịnhVôâ,tm Ngủhay mê h ết c giả. uyê Ng ănchv ữHán Dĩ quảng phân biệtam t Năng biến tướng, vi tựsở biến nhị phần sở y; vân à h ưng tri y thứcsởbiến,giảthuyếtngã pháp,phibiệtthữu, ậ doịth hứtn thếduyhữuthứcda? Tụniết gv : Thịchưhứct chuyểnbiến Phânbiệtsởhân P biệt o D thửbỉgiaivô CốnhứtthếDuythức. Dịchhĩang Hỏi: -đã Trên óin bức ath bến Năngi , đềudoph ai h ần(Tựchứnứn Cvàgh tựg chứn)làg m sở y, rồitựón ến bi ra hiphần(KiếnphầnàvTướngphần); b âyờ gi làm sao lạibết i "Tất cả đều Duythứcbến i ra"rồiiả g nóigã n php, á chứkhôngphảithậcó? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g Cácthứcnàyuchyểnbiến: Ph,bitânệ bịhânbpt. iệ bỉ, Do thửđều không NêntấtảuyDc hức t uyê Ng ănchv ữHán Nhượcduyhữuthức,đôvôngoạiduyên,dohànhisanhủnc gphânbiệt? Tụniết gv : Donhứtthếchủngthức Nhưthịnhưthịbiến Dĩtriểnchuyểnlựcố c Bỉbỉphânbiệtsanh Dịchhĩang Hỏi: - Nếu chỉcó ộin thức, khôngcó oạing cảnh để làm duyê,n tíh làm sao sanhra các món phânbệt i . Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g ất Dot ảủn hc hức gt , Biếnnhưvậynhưvậ y; Vìsứcbiếnhucyểnđó, Sanhcácón m bânphiệt. uyê Ng ănchv ữHán Tuyhữunộithức,nhivôngoạiduyên,dohàhữutìnhsanhtửtươngtục? Tụniết gv : Dohcưnghiệpậpt khí Nhịthủậpt khíâu c TiềnDịụcth kýtận hụcP sanhdưịD ụcth chDi hĩang Hỏi: - Nếu chỉcóộin thức, khôngcóongạicảnhđểlàmtợ r duyên,thìtạilàm sao chúữu ngh tìnhlạisantửh tươtục? ng Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g Doủn hc ácửgtc nghiệp Vàủn hc ghai ửt hủ t (nănhủ, gt sởhủ) t Nên Dịhục t trướchết c LạisanhDịục ht sau uyê Ng ănchv ữHán Nhượcduyhữuthức,à h cốThếônxứT xứkinhtrung,htuyếthữuam t ánt ?h -gƯn tritamtánh,diệcbấtlythức. -Sởdĩgiảhà? Tụniết gv DobỉbỉBiếnkế Biếnkếchủngchủngvật ThửBiếnkếsởấp ch Tựtánhvôsởhữu Yath khởitựánt h hân P biệtduyênsởsanh Viênthànậ htưbỉ Thườngviễnlytiềntánh CốthửdữYa th Phidịphibấtdị hưN vôthườngđẳngtánh Phibấtkiếnử th bỉ. Dịchhĩang Hỏi: -Nếuchỉcóthức,tạisaogcátrn cKi,nh đứcTế h Tônóin cóbtánh?a Đáp: ải -Ph bết i bđó hatná cũngkhônrời g ức. th Hỏi: -Tạisaế? oth Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g oácDc ánt hBiến kế, ấp Ch hếtất t ảcvật. TánBi h ếnkếấp hsởc , Tựnókhôngó. ậ ch t Cònánt haYt khởi ácDo c duyêanànms h . Vinhtậêàvớikia (Ya) ht XalìaBiếnkếtrước. hậTàntvớiha, Yt Cũngkháccũngkhôngkhác; Nhưvôhườn t gvânvân ẳnCh ghấy t đây(Vinhà) êt và kia(Ytha) uyê Ng ănchv ữHán Nhượchữuam t ánt h,nhưà h Thếôthuyết Tn nhứthtếpháp,giaivôtựánt ?h Tụniết gv Tứcythửam t ánt , h Lậpbỉam t vô tánh. CốậmậhtP ýt thuyết: Nhứtthếphápvôánt .h Sơtứctướngvôánt , h Thứvô tựnhiêntánh, ậHudoviễnlytiền: Sởấp ch gã n pháptánh. Thửchưphápắnht gnghĩa, DiệctứcthịChơnnhư: Thườngnhưkỳtánố; ch TứcuyD thứcậtán h h. Dịchhĩang Hỏi: -Nếucó,tánhba tạisaođứcế Th T ônóin :"tấtcảphápđềukhôngcótự?" tánh Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g thYeobaánt hnày, Lậprabavôánt h . NênPhậtmýnói: Tấtảphápc vôánt h. Trướclà"tướng"vôtánh, Kế,khônựgt ánhntiệ h, Sau,doxalìatrước: Tánhấp c Ngã vàPháp . ĐâyhắnT nghĩacácPháp, Cũngức t làhơnư, C Vìtánhườn t gnhưvậy, Tứchậánt hDuyhức t . uyê Ng chănv ữHán NhưthịsởthànhDuythứctướng tán, h thuỳykỷvị,nhưhà ngộập? nh -VịcụĐạithừa nhịchủngtánhgiả,lượchữugũ n vị,phương nănggộ n nhập.Nhứt Tưlương vị,nhịGia hànhvị,am t gThôn đạtvị,tứTuậtpvị,gũ n Cứuánc hvị. 1.SơTưlương vị,kỳtướngvânà? h Tụniết gv Nãichívịkhởihtức Cầutrụuy D thứcán t h Ưnhịthủuỳ t miên Duvinăng phụcdiệt Dịchhĩang Hỏi: ư-Nh thếlàđãthànlập tướnvcủa àtánhg Duythức.Vậ yười ng àon, có mấyvị,vàlàm saộogn ập nh đượcuy D ức th ? ápĐ : - ải Ph gười n có đủiahmón tánhĐại thừa và tu àhntrảiquaămn địa vị sau à ny, mới ộng hập n đượcuy D ức t h t. ánh 1.VịTưlươ,ng 2.VịGiạnah ,h 3.VịThôngđạt,4.VịTutp, ậ 5.VịCứucá. nh Hỏi: -Hàtướn nh gcủavịTưlươế gthn ào?n Đáp: Luậ - chn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g đChoếnhưa c khởithức CầutrụuyD htứcánt h Haihủ t ònc hục npmiê Chưaó c htểdiệtrừ. uyê Ng ănchv ữHán 2.ThứcGiaạn h hvị,kỳtướng vânhà? Tụniết gv : Hiệntiềnlậpthiểuvậ t VịthịDuythứcánt h ĩD hữusởđắccố hiP ậthrụDuythức Dịchhĩang Hỏi: -Hàtướn nh gcủavịGiạnah thếoàn? Đáp: -Luậnchủóin bitụnà để g rả t lờirằn: g Hiiệntềnònc ột m tí GọilàuyD hức t ánt h ; Vìònc đắcsở vậy, ChẳngthậrụuyD hức t . uyê Ng ănchv ữHán 3.ThứôgThn đạtvị,kỳtướng vânhà? Tụniết gv Nhượcthờiưsởduyên Tríđôvô sởđắc Nhĩời th trụDuythức Lynhịthủtướngố. c Dịchhĩang Hỏi: -HànhtướngcủavịThônđạt g thếào?n Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g Khinào"cảnh"bịduyên Và"trí"đ ềukhôngcó Khđó i trụuyD hức t lìa Đã haión m hủ.t uyê Ng ănchv ữHán 4.ThứTutậpvị,kỳtướngvânà? h Tụniết gv : Vôđắcbấttưghn ị Thịuất x thếgiantrí Xảthịtrọ hô gn ố c Tiênhcứngđắchuyển c y. Dịchã hing Hỏi: -Hàtướn nh gcủavịTup tậ ế th onà? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g "Khôngđặn",chẳnngh ĩbàn; Đâ ylà"Tríxuấthtế"(vôhânpbiệtrí) Vìbỏhaihô T trọng Nêhứn nc g"cđặn huyểny" uyê Ng ănchv ữHán 5.HậuCứuán c hvị,kỳtướngvânà h ? Tụniết gv Thửtứcvôlậugiới Bấttưghn ị,Thiện,Thường Anlạc,Giảioát th thân ĐạiMâunidanáp. Ph Dịchhĩang Hỏi: -Hàtướn nh gcủavịCứu cáế nht àon? Đáp: -Luậchn ủnóitụnbài để g trảlờirằn: g âĐylàõ iVô c lậu Bấttựnghị,n,Thiệ hườn T g Anlạc,Githoátải ânht ạMâĐi uniPháphânt *** BIỂTHỨU NHỨT (1) uyê Ng n vă ưnh ầy: v Cêmh“i chi tại ,ềnti hốt diên tại ậu; h ưnh hữu sở ráct lập,cảnhtrócmôvịtr”gú n:Xemđó ởtrước,thọavậ yởsau;ưnh cóđứnđồ g sộ,rờnắmkhônt. rúgn (2) Hai cái ểu b nà y trích trong “Duy Tức h tam ập Th Tụng Kỷ Văn” do ànig TháiHưản gi g PHẬTHỌCPHỒTHÔNGKHOÁTHỨIX YTHỨCU(D HỌCVÀNHƠNMINHLUẬN) PTẬBA YTHỨCUD TAMTHẬPTỤNGGIẢ DỊ I àTgHIÊ iN NTHÂNBồtạoTá luận àgiHUN YỀNTRANGáp Ph sưdịchchữPhạnrachữHán ngĐƯÔ ỜNGĐẠIVIÊNiải g dễgọn SamônTHÍCHTHIỆN HOAdịchlạichữViệtlượt và giải. HƠN N MINHLUẬN BÀI HỌCTHUỘCLÒNG uí (Q vịmuốnhọcNhơnminhluậnđượcdễểu, hi trướcphảiọ ch uộc th lònữngnh g datừsanh uđây) ơhnmiN ập nh chánhlý luậ,n ội n duncó g ph ba ần(tamch): i Tôn,,ơnNh Dụ. Tợ"Tôn"có chínlỗi: 5ôn T à nyđềubịlỗi"tới ráiv tựtướncủa g cácpháp": 1.Hiệnlượntươg ving 2.T ỷlượngtươngvi 3.Tựáotgiươigvn 4.ế Th antươgi nvgị 5.Tựững tươngvị 3ôn T à nyđềubịlỗi"b ấtthàn" 6.bệt iNăng bấtcựcànht 7.Sởệt bi b ấtcựcànht 8.Câubấtcựcàtnh 9.Tươph ng ùcực(Tôn ànht nàylập khôngcóệu hi qua) Tợ"N"hơn có4lỗi,phânlàm3phần: I.Bấtàncó th 4lỗi 1.Lưỡgcâu n bấthtàn 2.Tuỳứt nh bấthtàn 3.ụD dựb ấtànht 4.Sởyb ấtnhtà II.Bấtđịnhcó6lỗi 1.Cộnb ất g định 2.Bấtcộngbấtđịnh 3.Đồngphẩmứt nh phầnchuyển, ị D phẩmbến i chuyểnbấtđịnh 4.Dịphẩmứt nh phầnchuyển, Đồnph g ẩmbiếnchuyểnbấtđịn. h 5.Câuphẩmhứt n phầnchuyểnb ấtđịnh 6.Tươị ngv quyếtb ấtđịnh III.Tươcó gvin 4lỗi 1.áp Ph tựtướntươg ngvi 2.p Phá sabiệttươigv n 3.Hữuphp á tựtướngtươvnig 4.Hữuphápsaệt ib tươngvi TợDụcó10lỗi,phânlàm2phần: I.Tợđồngcó5lỗi 1.lậ Năng pphápb ấtànth 2.Sởlậpphápbấtànth 3.Câub ấtànht 4.Vôệp hi 5.Đảoệp ih II.Tợdịdụ có5 lỗi 1.Sởlậpphápbấtkhiển 2.lậ Năng pphápb ấtến bi 3.Câub ấtkhển i 4.Bấtly 5.Đảo ly. HƠN N MINHLUẬƠNNCƯ GYẾU HƠN N MINHLUẬNTỪĐÂUMÀ CÓ? Tôn 1.Cốcần th ,cực Thái tứclàchươnh 2.ần Th Tạotậchv ínlà h Tácực. ih Bên khoa ọ ch không ìn nh ậnh danh từ trước là "Cốc thần, Thái cực a hy Tần h Tạoật"v cũn và g khôngìn nh ậnhdanh từ sau là"Chơn ư ahyTáih cực". Phàm lập luậnmà bên đốiphương khônghiểu,hoặcểu hi màkhôngìn nh ,ậnh ì th khôntghểlý luậnđượcữ. n Nênbị lỗi"bấtành". t Tóm lại, b a lỗi bất ànht à ny (N ăng bệt i , Sở biệt và Câu bất à)nht bên đối phươgkh n ônhiểu, g o ặc h ểu hi màkhôngcôn. ậnhg Bởiuyê nhagi : ơnh 1.Lậpkhônđú g g. n 2.Lậpđúmàng ếu thi lờikhônkhéoiản g biệt,ênbịlỗiấy. 9. Tươgnphù cực ._ thàn Lập cái Tônmà ùntr g ý kiếnới v b ênđối phươ. ng Như lập: Tôn 1.Cơmoụnbnă g. 2.Nướcuốnđã g khác. àmPh cĩa unha là ì v aibhê ý kiến khôngđồn. g Nếu bêkh n áchđãìn nh ậnưh mìn,h màmình cònlậpmthê cxátôni ữaran ì th ôv ích,êbnịlỗi "tươph gn ù"(trùngđiệp). 9Trong lỗivềTôn, tứ 1đến5 làuộc th vềlỗi "tươmng vi";từ 6 đến8 làuộc th vể lỗi"Bấtthàn". Lỗi ứ th 9 ì v lập ùntr g điệp,nê không có ệu i h quả. 9 lỗi ềv tợ ôn T , ải gi thích đã rồi,b âyờ gi sẽnói14lỗiềtợ v . Nhơn PHỤBÀIHỌCÔN NLẠI (Ô 9LỖIVỀTỢTÔN) uý Q ịv êxét n kỹ,ữnnh gcâusaunày, đốivới9 lỗitrgợ o n Tôn,uộc th vềlỗiì? g 1.Mẹôit khôngcó chồn. g 2.Khôncó g TrờiĐấtuỷ Q Thần. 3.Khônquả, Nhơng Luânhồi. 4.Khônđườn Thiêng vàĐịa g ục. ng 5.Trờisamuôn nh loại. 6.Trờikhônluân g hồi. 7.Misơnh saần nTh ã. ng 8.Vò vòb ắtsâu làmconcủaó. n 9.e ghTina mùiơm. th 10.he ngTai ến ti ,g mũiửign mùi. 1.Tôirườn t sag bnhấttử. 12.Vậà tnybêuaohin màrẻậvy. 13.gmù Ôn này, cáichcũn i ấy. gth 14.ựaNg đuadướinước,utà chạytrbờ. ên *** B.NHƠN ơhnN là uyê ng n nhơ ahy lý do. àmPh một sự vật hay câu óin ì, g cũng đều có uyêng ơnh a hylýdo cả. ưhN nói Tôn:Tôimuốncơăn m. ơhn: N Vìtôiđóibụngvậy( lýdo. ) àmPh cái"Nhơn"ào nđủcảhchbatán ấtsauđây, mớiđúđắn ng .ilại Trá ,nếuếu thi một, ếu ith a,ih o ặc h ếu thi b a,thìcáơấy Nhin cólỗi.14lỗiNsavềhơn u này, cũngbởiếu thi một,iohaặcb atnhchá ất sau đây. Vậyquýị v nêớ h kỹb atnhá chấtcủaNhơn. 1. Biến thị Tôn pháp. tánh _ Nghĩa là: CáiơNnhphảib aoùm rt cả ôn T (tánhchất ứ th nhứt). Biểu NhưTôn:Tôimuốnăncơm. lập:Vì Nhơn tôiđóibụnậgvy. iCá Nơhn "Vì tôi đói bụn"g àny, ón ùm tr được dahn từ trước của ôn T là "Tôi muốn"; àcũn v trùm g đượcdasanhtừ u củaTônlà"Ăcơn m". ơhntrùm N cảôn T ghĩaN là:Vìtôiđóibụn,g ên"tôimuốn";vàìtôiđóibụng,nê"tôiăncơm". 2.Đồngphẩm địnhữu ._ tánh ĩaNgh làcáiơNnhquyếtđịnhphải ontàh ặc íthứt n làphải có mộtphần liênquanvới Đồng dụ. Nó phải là đồng một tánhchất ưnh Đồngdụ ch(tánh ất ứ th của hai ). Nhơn BIỂTônU :T ôimuốncơăn m ưhN Nhơn:Vìđóiụnb gvậy lập Đồndụ: g NhưAanh (đóibụng àmuốn v ăncơm) "NhưanhA " là đồng dụ.hĩaNg là anhA cũng "vì đói bụng" (N)hơnê "muốn cơăn m"ôn (T ). ơhntrùm N cảôn T àli v ênquan VớiĐồndụ g iCá Nơhn "vì đói bụn"g này, onàh toàn liên quan ới v Tôn à v Đồng dụ í(th dụ uậth ). n 3. Dị phẩm ến bi vô ._ tnhá cái "Nhơn" này đối với Dị dụ (thí dụ về b )táir phải toành không liên quan; nghĩa là tánh chất của ,Nhơn phải onàh t không có tongrDị dụmớiđược nchh(tá ấtthứb acủa). hơnN BIỂU Tôn:Tôimuốncơnă m ưhN Nhơn:Vìđóiụnb gvậy lập Đồndụ: g NhưAanh (đóibụn,g muốnăn) idụ: D NhưaBnh (nobụng khônmuốn g n)ă iNhơn"vCá ìđóibụn"g này,đốiới v Dịdụnotkh àh ôncó g liênqua; n ĩangh là: nhaB (Dị dụ)đã nobụng(tráivớiNhơn:đóibụn),g ên khônmuốn g ăn(trái ới v Tôn:muốn). ăn ơàhnNytrùmcảôn T àv Đồndụ, g cònDịdụì th khônli g ênquađến n Tôn. àNhơnv 14LỖIVỀNHƠN phmà lập cái "Nơ h", n phảitráhn1 4 lỗisau àny, thì cái "Nhơn" ấymới hoànt đúđắn ng , chailàm3lo ại: 1.BỐNLỖIBẤTTHÀNH: 1.Lưỡgcâu n bất._ htàn LậpcaơNhmàin cảchủàvkháchđềukhônhìn gn ận. h ưhN lập Tôn:corắnn Hổ mâychạymau ơhn: N Vìnó có chânậv y(guyê n ơnh) Cảchủ và kháchđều khôngìn hn hận "rắn ổh có chân". Naylại lập cáiNhơn "vì cóchân", cáên Nnàihơychẳnà. nhtg 2. uỳ T ứt nh b ất àh._ nt àmPh lập cáiơ,Nhn phải chủ và khách hai bên đều công ,ậnh ítứt nh làmộtbnkh ê áchphảicócôn,ậgnh ì th cáơiấy nh mớitàh. n Na ycáNơiàhny bênkhách khôngcông ậnhê b ị lỗi "Tuỳứt nh bất ànth". hưN đốiới v hàn Khoa học mà lậpưnh ầy: v ưhN lập Tôn:Vòvòkhônsag hcon n(trứn)g ơhn: N Vìnó bắtsâulàmcovậny. eo Th Khoa họcnóicon Vò òv đẻ trứng tronổ,ồi r b ắt sâu hét n ào v làmmồi, để cho co n ó khi nở ra có mồi . ăn Nay lập cái ơNnh "bắt sâu làm co"n thì bên khách (Khoọahc) khôncôn g ận,gh nbêịlỗi. 3.Dựdựbất._ ànht cáiNhơdụ n dựchẳnứt gnh định,nêkhônà. gtnh Nhưở xa ấy th mù mù, khônrõg đólàsươmù ng ayh khóimù,lạilậpưnh ầy: v ưhN lập Tôn:Cỗh kiacó lữa ơhn: N Vìcó mù(mâymù) BởicáơNànihycó thểlậpđượccảTaiônh ,"có ừav lữa"ừvàa"khôngcólữa", dụdựkhôngứt nh địn,h êbnịlỗi"b ấtnh". tà 4. Sở ybất ._ ànth ỗCh y cứ của mình, bên khchá không công. ậnh Như tín đồ ứt Nh ần th iáođối g vớikhọoahcohặcáoậtgPmà ih lậpưnh vầy: ưhN lập Tôn:ần Th samọ nrah tvậi ơhn: N Vìki trong của nh Đạoôit óin vậy. ải Ph làtínđồcủaôn T áoghọ,i mớiìn nh ậnhkinhcủaĐạohọlàđú. ng Cònđối ới v khoa họca hyậtPhgiáo, khôngìn nh ậnh kihnsách củaọ ,h mà ycứ nơi kinh sách đóđểlập luậới nv ười ng oĐạo nàig mìn,h êbị n lỗi"sở yấtành". t Một tỷdụthứi: ha TheoơNgmintroh ncó h lậpcálượn i nhưg ầy: v ưhN lập Tôn:Hưkhôntcó hậg ơhn: N Vìmuônậtđề v uyhưkhôngvậy. áiPh"vô khôngluận",ọ hchẳngcôngậnh "tậtcó h hưkhông". Nếu vớipháinày, màlập cái ươhnN ậ vyì th bịlỗi "sởybấtthàn". Bốnlỗi"bấth"tàn đãóin rồi,bâyờ gi sẽóin đếnsáu lỗi"bấtđịnh" II.SÁULỖIBẤTĐỊNH: 1.gbCọất n địn._h cáNhơàinyliênquacả n Đồndụ g àDidụ, v b nị ê lỗi"không ứt nh định" BIỂU Tôn:AnAh đau ơhn: N Vìăxo n sốn ài g ưhN Đồndụ: g NhưaBnh Lậpxo (ăn àisốnvàđa g u) ị D dụ:NhưaDnh xo n(ă sốn ài ,g khônđa g u) ếu N nói nha A "vì ăn xo ài sống" mà đau ưnh anh B, ì th tại sao nha D cũng "ăn xosốn ài g" màlạikhônđa g u?Bởiế th nêgườitacóể th lậpcáiTônược ng lạirằng: Tôn:AnDkh h ônđa g u ơhn: N ì v ănxoisốn à g ưhN lập Đồngdụ:ưNh D(ănahxoàisốnàkh gv ôngđau) ị D dụ:NhưaAnh (ănxoisốn à ,g đau) ười ng ta có ểth nói rằng: Vậ yì th "vì ăn xoài sống"mà bị đau ưnh anhA, hay "vì xo ăn àisống" màkhônđa g uhưn Da?nh Bởilập cábNhơniấtđịnhnưậvycó nê lỗi. 2.Bấtcọgbất n địn._ h ơànhCáiykhôncó g liqua ên ớinv Đồngdụ. BIỂU Tôn:ến Ti là g thườncòn g ơhn: N ì v taihe ng ậv y ưhN Đồndụ: g Nhưhư không Lậpkh (tai ôngnhe) ị D dụ:Nhưcỏ cây(taikhône) ghn . iCáNhơn "vì tai e" ngh này, đối với "Đồng dụ" và Dị dụ đều không có liên quan chúotnàcả, ên cũng b ị lỗi "b ất địn". h Bởi cái ơnh à ny người ta có ể th lập ược ng lại ưnh ầy: v Tôn:Tiếnglàôv thường ưhN Nhơn:Vìe taingh vậy lập Đồndụ: g Nhưcỏcâyô(v thườn) g ị D dụ:Nhưhưkhôn(ườn thg còn g ) Vậ y, "vì tai e" ngh mà ến ti g nóitườn h g còn ưnh ưh không? Ha y"vì tai e" ngh mà ến ti nóig ôv ườn th ưnhg cỏ cây?Bởitế h nêcáNàơnihybịlỗi "bấtđịnh". 3.Đồngphẩmứt nh phầnchuyển,Dịphẩmến bi chuyểnb ấtđịnh: BIỂU Tôn:ỗCh kiacó khóiNhơn:Vìcó lửaậvy ưhN Nhưlửarượualcool Đồndụ: g (cólửa,khôngkhói) LậpưNh lửaởàbnhếp (cólửa, cókhói) ị D dụ:Nhưlửaởàb nhếp (cólửa, cókhói). ếu N cáNihơn"vìcó lửa",dụưnh lửaởàbnhếp,hì t Tônà nycó "khói";còn"vìcó lửa", dụưh n lửarượu,ì th cáiTôn này"khôngkhói". Vì cáơiNnhà y, đốiới v Tôn"có khói"a hy "khôngkhói"đều khônứt nhg định,êncáơiNnàhycó lỗibấtđịn. h Bởiười ng t a cóểth lậpược ng lạiưnh ầy: v Tôn:ỗCh kiakhôngkhói ưhN Nhơn:Vìcó lửavậ y lập Đồndụ: g NhưlửaAlco ol(có lửa,khôngkhói) ị D dụ:Nhưlửaởbnhàếp(cólửa,cókhói) 4.Dịphẩmứt nh phầnchuyển,Đồnph g ẩmến bi chuyểnb ấtđịnh: cái ơNnh ày đối với Dị dụ, có dính líu một phần, còn đối với Đồng dụ ì th phải toành dínlíu, h êncáNàihơnycũnbgịlỗi"b ấtđịn". h BIỂTônU :Conkhỉleo câyỏigi ơhn: N Vìcótaihy. ưhN Đồndụ: g Nhưco n ị D dụ_ưNh cobòn (khôngtay, khônbết gi leo) _ưNh conrắn(khôntgay,leo câyiỏig ). àmPh Đồng dụ ì th phải oàhn t liên quan cả Tônà vơ; Nhn còn Dị dụ ì th hoàn tonkh à ông dínlíu h ì g đếnTônàNơn,vh ưnh ế th mớiđú. gn aNy cái ơNnh ày, đối với Dị dụ bị dính líu ết h mốt phần. Bởi ế th cái tánh chất ứ th bacủa ơhnN là "Dị phẩm biến ôv tnh", á ên bị lỗi; ì v khách có ể th hỏi lại rằng: "Vì khôntagy, ên leo câyỏigi ưnh con rắn"; ha yì v không ta y, ê n "chẳng biết lao cây như co n bò?". Bởiế th êncáàhơniNyb ịlỗi"bấtđịn". h 5.Câuphẩmhứt n phầnchuyểnb ấtđịnh: iCáNhơnà y, đốivới Đồngdụ à vDịdụ đều chỉ có dính líu một phần, ên cũng bịlỗi"bấtđịnh". BIỂU Tôn:ến Ti vôg ươth ng ơhn: N Vìmắtkhônấy gth ưhN ,ậntágih buồn.v v ... (mắtkhôngthấyvôà ườn th ) g ưhN Đồndụ g Nhưruộn,g .v hànv ...(mắtấy th lập Vàcũnvôg ườn th ) g ưhN Hưkhông ườn (th ,g mắttrôngthấy) ị D dụưNh Giácườn tán(h ,g mắtkhônthấy) g íithCá dụthứi: ha Tôn:Ngườitaicũnph g ảichết ơhn: N Vìvậthữu tìnvậhy ĐồnưNgh cầmthúữu ( hìnhdụcóchết) dụưNh ước n biển( hữuìn h ,h khônchg ết) ưhN lập ị D dụưNh hưkhônô(vg hìnkh h ônchg ết) ưhN tượnỗg ữu (h ìn h hkhôngchết) ếu N cáNihơn"vìữuh hình"à ny,màdụhưn cầntú,h thìcáiTônunà cóchết", còn cáơiNnh "vìữu h ìn h h"màthídụưnh nước,ì th cáTiônàny"khônchg ết". àmPh Dị dụ là dụ b ề tirá của Tôn à v ,Nhơn nê phải dùng những ật v "không chết". i(trới áv Tôn) và "vô ình h" (trái vớiN)ơhn để làmíth dụ._ NaycáiDịdụ àyn chỉ trái ới v Nhơn được phân ữan . Vì oạing ơnh có ể th ỏih lại rằng: ậ vy "hư không, khônchg ết" ì v vôìn h ậhvy?Ha y"tượngỗkhôngchết"vìữu h ìn h ậhvy?Bởiữu h ìn h (tượn h g ỗ)g ôv ìn h h(ưkhôn) gđềukhôngchết,êcán àNhơniybịlỗi "bấtđịnh". 6.Tươiquyết ngv địnbhấtđịnh: ủ Ch àvkháchlập lượngtráau; inh socả ng đề hai ukhôngcólỗi,àđề v u quyếtđịnh ànlậ th pđược. ưn hN gkhônoàgbph nê dược á obnà. ê Tôn:Sóntườn gh còn g ơhn: N Vìsóntức g làước n KháchlậpĐồngdụ:ưNh điện. Tôn:Sónlà g ôv ườn th g ủ Ch ph: hơnáN Vìchuyểnđộngdược Đồndụ g :ưNh ó. gi Hai cái lượng nà yất r mâu uẩn th u, nha song đều quyết định tàn lập được. Bên kháchvẫn cônghận"sóngcó chuyểnđộn", g bchên ủ cũnậgnh "sóngtức là nước". Nhưng khônbêng ào npháđượcbonàê, ơnêNhà yb ịlỗi "bấtđịnh". Đâycũng làì v tếu hi lờilẽ khônkhéo, đểlàmcho"nười g taphụcmìn. h Tưở h xưacóười ng óin :Ailập trướcì th ơn". h ải Ph lập Tôn:Sóngkhônườn thg còn g ơhn: N Vìón lànướcb ịógi động ưnh vầyĐồngdụ:Cũnhưgn ó. gi 6lỗi"Bấtđịnh"đãgiảithíchrồi,bâyờ gi sẽnóiđến4 lỗitươi. gv n III.BỐNLỖITƯƠNGVI 1.áp Ph tựtướntươg ._ ngvi mâu ơntrái(NhC uẩn th )vớitựtướnlời (g nóitrắn)g củadahtừsan u Tôn:Gió thườncòn g ưhN lậpơ: nNh Vìcóđộnvậgy Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:Nhưsón. g Đã có độngtì h làm sao lại ườn th g còn; nê cái Nhơn "có động" nà y, rất trá i ới v ến ti g "thườncòn g "làlờióin trắnvềda g từsanh u củaTôn. 2.áp Ph saibệt tươgn i v._ Nhơn Cái Nhơn tr i(mâu uẩn th ) vớiý hứa (ẩn ý) của datừsanh u Tôn:Loười ingà quyếtđịnhcó tạoar ưhN lập (ýứa h làmộtvịthần). ơhn: N Vìcótrí khônàmắt v ,.v taiv ... Đồndụ g :ưNh codo n chamẹsaranh trongcáiTônnày, về chữ "quyết địnhcó ười ng tạo ra "làdo ười ng lập ôn T , ẩn ý củahọ muốnóin :Nười g tạo ấylàmộtvịThần.Và ẩný củaọ hchoị v ần Th ấycó b ađức satánh unày: 1.Totríàn onăg,tà 2.Thườncòn g ,3.Độcôn t . ưn hN gcáNnàihơyón lạiược ntrgái (mâu thuẩnới v) ẩnýcủaọ: h 1. Nếu vị thần ấy tạo ra loài ười ng có trí khôn và mắt tai v.v...nưh cha mẹ sanh con; ậ vychmẹ a "khôngtoàrnínăg", toà ì v saracó nh ữnnh gđứacoỗng ghịch n ớiv chamẹ,ì th vịthầnấycũng "khôntrgoníà ăoàng"t vìtạolo ra ười ngài màcóhữnn gkẻtchoárn lạivịThầnấy,àiữagv loười ingà ,khônbiết g êuobhian ữnnh đi g ềub ấtbìnhđẳng. 2. aCh mẹ sahn ra con, đến khi à gi phải chết "không phải thường còn"; vậy vị Thầnấyđã saralo nh ười ngài ,ì t h vịtần h ấycũnph g ảichết,"khônườn tgh gcòn". 3. aCh mẹ sahn ra con, tất êhin phải có ôn,g b à sahn lại cha mẹ, ên cha mẹ khônph g ải "độctôn". Vậ yì th vịần Th ấyđãtạo raloàingười,thì vịần th ấycũngphảicó một vịthần lớnơsanh ra,nh vêị n tần h ấycũngkhông"độcônt ". Bởi ế th nê cái Nhơn à ny b ị lỗi mâu uẩn th ới v ý ứa h (ẩn ý) của dah n từ sau là "ngườitạo ". ra 3. Hữu pháp tự tưởng tươ gn iv ._ Nhơn cái Nhơn mâu uẩn th ới v lời óin trắng (tự tướn) g ềda v tnừrước h củaôn T Tôn:ải Ph có mộtôngVôìn h ,h tạoraVũụtr ưhN lậpơ:Vĩ nNh Vũụtr cótựrậ ấy Đồndụ: g NhưôngKiếntrúcsưlàmà. nh iNhơn"Vì Cá vũtrụcótự" rậ à ny, rấtược ntrgái ới v datrnhước ừ củaôn T là "ÔVô ng hình".ĐãVôhìnhtì làmsao tạoraVũụtr làậthữu v ìn h àcó hv tựrậ được?ải Ph ữu vậth hìnmới h tạo ra ậtữu hv ìn h h.ưNh ông kiếntrúcsư,ì v ữu h hìnmới h tạocára ànhữui ìn h hđược. 4. Hữu php á sai bệt i tươg n vi ơ._ nh iCá Nhơn itrá gược n ới v ý hứa (ẩn ý) về datừnh trướccủaTôn. Tôn:ải Ph có mộtđấnsag ravũnh ụtr ưhN lậpơ: nNh Vìvũtụr cóứ th tựậvy. Đồndụ:N g hưôntghợlàmà. nh ười gN lập lượng nà y, nếu nóitrắng ra "Có một ôngthần", thì sợ bênđối phương không côn,ậgnh màphảib ịlỗi "Sởbệt i bấtành", t ênọhchỉóin mộtcáchồnh hàmlà"Có mộtĐấng".soẩn ng ý củahọ muốnóin "Đấngấylàmộtị v ần th "; vàọhcho vịThầnànycó 3đức: nhtá 1.ườn Th còn g ,2. Caocả, 3.Savạnnh ật. v ưn hN gĐấngấyđãsanhra ợ?c anvật, thì Đấng ấytất iênhcũng phải bị ười ng khác lớnơsanh ravàchnh ết;khônph g ảicaocảàthườn v gcòn h .Cũnưgnh ôntợ hg làm à. nh VìcáhơnàiNy,tráiược ng vớiầný củadatừhrước, n nbị ê lỗi"tươ gvị". n oạigN ơcó nh thểlậplượnb gáclạirằn: g Tôn:Đấnấy g phảib ịười ng khácsaàph hravn ảichết. ưhN lậpơ: nNh VìĐấnấy g sahravũn trụvậy. Đồndụ: g Nhưônợ gth làmà. nh 14lỗiềTợ v ,ơnNh chútôing đãải gi thíchrồi,sauđâysẽnói10lỗivềTợdụ. PHỤBÀIÔNHỌC NLẠI (Ô 14LỖIVỀTỢHƠN N ) uí Q ịv nê xét kỹcác lượng sau à ny, rồichỉra :lỗicủa ônT , lỗi của,Nhơn à v nói rõtạisao Lượnứ gth I Tôn:Nhơnloạiquyếtđịnhcóười ng tạo ơhn: N Vìcótrí khônàđủ v cảmắt,v.v tai ... Đồndụ g :ưNh co,n phcó ài chmẹ a sa. ranh Lượnứ gth II Tôn:Gió thườncòn g : ơnNh Vìcóđộnậgvy Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:Nhưsóng Lượnứ gth III Tôn:PhảicómộtĐấngsavũnrah ụtr ơhn: N Vìũv trụcótrậựậyv Đồndụ g :ưNh ônKig ếntrúcsưlàmhà n Lượnứ gth IV Tôn:Phảicómộtônôgv hìnhtạoũrav ụtr ơhn: N Vìũv trụcótrậựậyv Đồndụ g :ưNh ôntọglà h mhà. n *** C.DỤ àmPh lấy một ật v ì g mà b ên đối phươgn đã bết i à v đã công ậnh, để so sánh chúming hn ới v mộttậv khámà bênđốiphươngkia chưa biết,o ặc h chưacôngậtnhì gọilà "Dụ". íTh dụ khi lập cái "Tôn ườn th g còn", thì phải lấy tất cả ữnnh g ật v "thường còn", làmĐồndụ; g ilại trá ,phảilấytấtcảữnnh vậtg"vô thường"làmDịdụ. VềTợdụcó01,chialàm2 lo ại: I.TỢĐỔNGDỤCÓ5: 1.năglậppháp bất,_ thàn àmPh cái hơnlàđểtànhlập cáiTôn,cánê ơiNnh là "nănglậppháp"còncáTôni là"Sởlập pháp".CáiụD nàyược tráing ơ,Nhn êbnị lỗi"bấtành"t ưhN lập Tôn:ựanCog a hychạy : ơnNh Vìcóbốnóv Đồndụ g :ưNh corắnn ổh ựang iDụCá nàyệp hi vớiTôn(chạya hy),với trái ếu (thiNơn chân) 2.Sởlậpphápb ất._ nhtà NhơnlàN ănlậ g p màônT làSởlập (bịlập).dụ Cái nà y ược ntráig ới v Tôn,cũn nê gbịlỗi "bấth". tàn ưhN lập Tôn:Ngườita khônbagyđược. : ơnNh Vìếu thi haicánh Đồndụ g :ưNh mây(khôncág h,n b aydược) iDụCá nàyệp hi vớihơếu n(tNi cáàtránh)ược v ig vớiT ônàN. vhơn BởilấyDị dụlàm Đồndụ, g bịên lỗi"b ấtthàn". ưhN lập Tôn:Tiếnườn gth còn g : ơnNh Vìe taingh ậ vy Đồndụ g :ưNh ,bàn hế. g Bà,n ế gh "vô ườn th g" nê trái ới v Tôn, à v "tia không e ngh được", ên trái ới v ơ. Nhn 4.Vôệp._ hi DụCái àyn khôngcó lờiphốiệp i h đểkếtúthclạichodễểu. hi ưhN lập Tôn:Ngườitaphảichết : ơnNh Vìcósavậynh Đồndụ g :ưNh chmi .v v ... Đáng lẽ phải óin lờiphối ệp hi để kết ú cth lài như vầy: "Nười g ta có sanhơ)(N phảicóchết (Tôn).àmPh ậtv gìcó sah)nơ(Nphảicó chết (Tôn),ưnh chmi v.v..."tời h ười ng tamới dễểu. ih Cái à nychỉ óin tắt rằng "nưh chm"; i làm cho người ta không hiểu: Như chmi có acáih nh,ahylàưnh chmi cómỏ?nbênịlỗi"vôệp". hi 5. Đảo ệp._ hi Lời íth dụ, kết úcth phối ệp ih lại trái ược. ng àmPh kết úcth phối ệp hi thìphải óin cáơtrinhướcrồióin cáiTônsau. ưhN lập Tôn:Ngườitaphảichết ơhn: N Vìcó saậhvyn Đồndụ g :màPh ì tgvậ có saơ)ì (tNhn phảicóchết(Tôn)nhưchim.v v ... aNykếtútch lạiược, tráing ghĩan là:Phốiiệp h ônT trướcồir hơnsau. ưhN lập Tôn:Ngườitaphảichết ơhn: N Vìcó saậhvyn Đồndụ g :màPh cóchếtôn(T )phảicó saư(Nhơn) chmi .v v ... Bởivì nói"có sanhphảicó chết "ì th aicũngấy; th cònóin "có chếtphảicó sanh", ười ng ta khó. ậnh II.TỢDỊỤCÓ5: àmPh Dị dụ là dụ b ề tirá của Tôn và ,Nhơn e6 n n phải o ành t trái ược ng ới v Tôn. ơnvàNh 1.Sởlậpphápbấtkhiển._ị CáiD dụnàykhônvới gtrái Tôn ưhN lập Tôn:Tiếnóign thườncòn g ơhn: N Vìôv ìn h ậ hv y Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:ưnh vitrần(trần vi ữu h hìnườn vàth còn g ) trần vi cóìn h chh ấtmàlạitườn h gcòn.NếulấyitvrầnlàmDịdụ,thìchỉới ivtrá ơhn(vôN hìn)hmàkhônới ivgtrá Tôn(ườn th g)nêbịlỗi. 2.lậ Năng pphápb ấtkhển i ._ cáDị i dụnà ykhônvới gtrái ơnNh ưhN lập Tôn:Tiếnóign thườncòn g ơhn: N Vìôv ìn h ậ hv y Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:ưnh điệnchớp (vôhìn,h khôntườn gh ). g LấyđiệnchớplàmDịdụ,thìchỉới tráiv "Tônườn th còn g ",màkhôntới irágv "Nôvhơn hình",nêbịlỗi. 3.Câu bấtkhển i ,_ cáiDịdụ khôngtrá ivớiTônvà. ơNnh Lỗi nà yvì lấyĐồndụ g làmDịdụ. ưhN lập Tôn:Ngườiphảichết ơhn: N Vìcó saậnvhy Đồndụ g :ưNh cỏ cây ị D dụ:ưnh loàậtiv àmPh Dịdụ là phảitrái vớiTônà v. ơNnh Na ydùng cáiDịdụ àyn khôngtrái ới v Tônvà ơênbị hN lỗi. 4.Bấtly._Dịdụ khôngcó lờikếtú cth đểlybiệtTônơhnvàN ưhN lập Tôn:Tiếnóign thườncòn g ơhn: N Vìkhônhìn g chh ất Đồndụ g :ữnNh ì g ôv ìn h đề h uườn th còn g ,hưn hưkhông ị D dụ:ưnh ế bghàn VềDịdụ, đágnlẽcũngphảicó lờiphốiiệp h kếttúch đểlybệt i TônàNvhơnư ậvy: "Pàmh ữnnh g ì vô ườn th ,g ì th đều có hình chất, ưnh bàn ế". gh Nay chỉ nói tắt rằng: "Nhưế" bnghà Làmchonười g takhônểu: h ig Nhưghế bàn cóbốnchân?Hayưnh ế bghàn có mặt? ải Ph lưu ý:VềĐồngdụ,nếuếu ith lờiphốiệp hi đểkếtú c, th thìlà ọig "Vôiệp"; h cònbDị ên dụ,nếuếu ith lờiphốiệp hi đểkếtútc, h thìọlà gi "b ấtly". 5.Đảo lỳ._LờikếtthúccủaDịdụ,đểlybiệtTônàN hơvn,lạiphốiệp hi mốtcách ược. ntráig ưhN lập Tôn:Tiếnườn gth còn g ơhn: N Vìôv chấtạing Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:ữnnh ì g cóchấtnạig (Nhơn)đềuôv thườn(tông ư)nh bìn,h b.v nvà ... àmPh lờiphốiệphi để kếtú cth củaDịdụ làphảinóiôn T trướcồi r Nhơnsau, mới uậth . n ưhN óin : "Những ì ôv ườn th g (Tôn) ì th đều có chất ạing ơ)(Nhn ư bìn,h bàn .v v ... "Na yphốiệp hi ược gn lạitrước Nhơn ôn T sau,bị ên lỗi "Đảo ly". Lưu ý:_ ề v Đồng dụ, khi kết tú c, h phải óin Nhơn trước ồir nói Tôn sau. Nếu trái lạiì th b ịlỗi "Đảoệp". hi Về Dịdụ, khi kết útc, h phảióin Tôntrướcồi r óin Nhơnsau. Nếu trái lạiìth b ịlỗi "Đảoly".10lỗiềTợ v ụD đãải gi thíchrồi. *** PHỤBÀIHỌCÔN uý Q ịv nê xét kỹcác lượng sau à ny: Tôn tuộc h về lỗi ì? g ơNnhtuộcề v lỗiì? g VàDụthuộcềvlỗiì? g Lượnứ gth I Tôn:Ngườitaphchài ết ơhn: N Vìcó saậhvyn Đồndụ g :màPh có chếtphảicósa,nh ưnh chmi ị D dụ:Phàmkhônsag htnìkhônchg ết,ưnh hưkhông Lượnứ gth II Tôn:Tiếnóign thườncòn g ơhn: N Vìôv ìn h ậ hv y Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:ưnh vitrần Lượnứ gth III Tôn:Tiếnóign thườncòn g ơhn: N Vìnghe tai vậy Đồndụ g :ưNh ưh không ị D dụ:ưnh điệnchớp Lượnứ gth IV Tôn:Ngườitaphảichết ơhn: N Vìcó saậhvyn Đồndụ g :ưNh cỏ cây ị D dụ:ưnh loàật. iv Ho ặclậpiềunh lượngkhcá LỢIÍCHHỌCNHƠNMINHLUNẬ Trongcác Kinh điển Đạitừa,h phần ếu hin ậtPh dạycác đệ tử phảibiết Ngũ minh (1. Nộimi,nh 2.ơn Nhmi,hn v.v...) ời th iệc v hoá đạo mớiđượcềuinh lợi ích. ũNgTron mi,nh Nhơnmilà nh một. ờ hN ết bi Nhơmin nêhlờinóiítlỗi, luậnlý vữnàg,nv cóể th thuyếtphụcđược cáctàuyết h đemvềcháđạonh . ờ hN bết i ơNmi hn h,n mới ọ ch ổin được các bộ luận trog ậPh áog. i Vì trongcác bộluậấy n phầnunhiề dùnơminhg nđể h lậpánhlý C vàphcáá cuyết tàh . Tómlại, NhơnmihnlàmộtmômLuậlý n ọc, h ừalợi v íchchomìnàhvlợiíchcho ười ng . SamônTHÍCHTHIỆN HOA Sửalạivàết i xogmùa n thumăn Mậuuất t 1958) ( ùaCh PHẬTANQU G(TràÔn) KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- MỤCLỤC 01-ơnNh duyên âm 02T- Chơnnhư(Chơnâm) t 03-âm T Sandiệt h (ThứcAlạida) 04-ói N vềnghĩa "Giác" 05ói -N vềnghĩa "Bấtgiác" 06ói -N vềnghĩa "Bấtgiác"Ý tươngtụcvàÝthức 07-óiN vềnghĩa "Bấtgiác"Tâm nhiễmô 08-ói N vềnghĩa "Bấtgiác"Bốn mónhuânậtp 09-ói N vềnghĩa "Bấtgiác"Bốn mónhuânậtp(Tiếpo)The 10ói -N vềnghĩa "Bấtgiác"Chơn nhưvàvôminh,thỉvàunch g 11-ói N vềnghĩa "Bấtgiác"Bađại nghĩa củaâm t 12-ĐốiTrịCácChấpSaiLầm- Chấpgã N vàChấpPháp 13-a B MónátPh Tâm 14-a B MónátPh Tâm(Tiếpo the v hết) 15-Tínâm, t Tuàn H h-Bốnmóntín tâmvànămmôntuhành 16-Tínâm, t Tuàn H h-Cácthứma chướngvàmườiđiềulợiíctuh Th iền THÔNGBẠCH Cácloạisáchcủaôit phiêndịchoặ csáng tácđềukhônggiữbảnquyền. Song,Quívịào n muốnấntống,xintheobảnsửachữacuốicùngcuaôti.Nếuvị nàomuốnsửa đổiội n dungay h hìnhtứchoặinc đểphátàn h (bán h )đềuđều phảiđượcsựấpch thuậủa nc ôit SamônTHÍCHNHA TIỆO LỜIDỊCHGIẢ Chúngôit tườngkhôgn ầnc phảigiớithiệudàidòng,chắcđộcgiảcũngđã biếtrằngbộ Luậ"Đại n thừaKhởiTín"làmộttrongsốnhữngbộLuậónc một nộidungàm h súc,sâusắcnhứtvà mộtlối lýluậnrốtráobéọnhvàtếnhị nhứt.Vìlẽđónênhcúngtôiđãkhgôổnc rấtnhiều, trongkhiđemdịchLuận này.ầnL đầuún ch gtôiđã dịchơnphânnữabộ,nhưng vìấy th nhiềuđoạn chưađượcvừaý,nênhún c gôtiđã bỏấtt ả, c vàdịchlạilầnthứai. h Tínất th cả hailầndịcuthuật,thờigiantrênmộtăm n (từhánt g11ăm n CanýhT đếnánth g 12nămTânSửu,tứclàtừăm n 1960 đếnnăm1962). ộB luậnàydoBồTátMãMinhsoạnrabằnghcữhạn P .Nhữngà nh dịch giảóc danhtiếng,đã dịchsanhcữánH . Chúngtôiăc cứvàobảndịchbằngHán văncủagài N ChơnđếamT tạngháp P sư,đểdịchsanghữc Việt.VềầnPh chú giải,thìsaukhithamkhảonhiềubảnkhácau nh củaácc dịchgiảTrungoa, h hún c gtôiđãcăncứmộtphầnlớnvàobảntrựcgiảiủa c gài N Đứcan Th ,h mà chúngôit ấy ậthn rõràngvàgọngànghơnết h . T thế,trongkhiphiêndịchsangViệtngữ,đểchoý luậnđượcbiểulộ rõ uy ràng,gãygọnvàmạchvănthíchợpvớiú c phápViệtam, N nênóc nhiềuđoạn, chúngôtichỉdịco hc rõý,oặh đảo c ngượctrướcsau,oặ h cthêmbớtmộtvài chữ.Mongquýđộcgiảthôngảm c màlượngthứo. ch Nóiriêngvềhươn c gtrìnậhphọctP thôổng,màan B Hoằng phápậtPh giáoam N Việtđãchủtrươngtừrước t đếnnay,thìbộluậnàythuộcvềkhóa thứ;IX nhưng saukhiphiêndịcvà h giảngdạy,chúngtôiấy, hnật vìýnghĩa thâmsâucủaón nênsắpvàokhoáthứvà X XI,thìmớiđúngtrìnhđộ,lợiíco ch độcgiảvànhữngvịo the ọácch lớpổậthọcg. Pô n * Thưaquý vịđộcgiả, "Lờicủadịchgiả",đếnđâyóc thểxemnhưđãhcấmdứt.hưnN gchúngiôt x inphépquývị,đểnóihêm t lênđâylòngnguyệnướcthiếtath củahcúngôit trướckhidừngbút: Trongkhichúngitô đangdịcthuậ tbộ Luậnày,hì t ổnsư B chúngtôilà H thượngThíchKhánAn oà h ,h nguyênThượngThủGiáohộiTănggiàoàn t quốckiêmố c áp Ph ChủGiáoội H Tăngià G amN Việt, viênịct h.Trongnỗi niềm đauxótlớnlaotrướcmộtcáitangchungvà riêngấychúngtôirấtgận mgùi n và nhớtưởnglạiồnh gâncủaổnsư, B ngườiđãhướngdẫnvàthúcđẩychúngôit trongôngc ác t phiêndịcày. hn Vậy,hômay n gcôn việcdịchtuậđã t xongxuôi,chúngôit kínhẩnc dâng côngđứcày n hồihướnglênGiáclinhBổnsưún ch gôtisớmđăngậtđịa, Ph gõ n hầubáođápồnh gânphápóa h trongmuônmột. CHÙAỚCPHƯ HẬUTRÀNÔ ịcD hxonggày n khởiôngc trùngtuchùa hPướcHuậ (Ngàyàn ậthP hđạonămTânSửu, nhằmgày n 13/1/1962). SamônTHÍCHNHOA. TIỆ * LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN KỆBÀI QUYKÍNHTAMẢOB Chươngthứhấtn :ầnPh Nhơnduyên Chươngthứai h :hầnP Địnhdanghhn ĩa Chươnghứt ba:hầnP Giảiícth h Chươnghứt tư:hầnP Tíntâm,Tuhàn.h Chươnghứt năm:hầnP Lợiíchvàkhuyếntu KỆBÀI HỔIGƯỚNH * Chươngthứnhứt:PHẦNDUYÊƠ N VìtámnhơnduyênnênBồát T ạo t raLuậnày. Chươnghứt hai:PHẦNĐỊNHDANHNGĨA A.háp P Đạithừa I.Tướng Chơnnhư .I TướngSanhdiệt B.ghN ĩaĐạithừa I.Thểhấtc lớn .I ìn H tướn h glớn I.Diệudụng lớn Chươngứth ba:ẢITHÍCHẦNGP , Chia làmba: A.ói N rõnghĩahánc h(10bài) .B Đốitrịácc ấp ch sailầm(1bài) C.hân P biệtàn h htướngpháttâmđếnĐạo(2bài) A.NÓIVỀGHĨA N CH, ÁNH có3phần .I TâmChơnnhư(Chơnâm) t .I TâmSandiệt h (ThứcAlạida) I.TrởvềChơnnhư. .I NÓIVỀTÂMCH, ƠNHƯ óc 2ghn ĩa: 1.kh Thật ông(khôgn óc cácphápnhiễmô ) 2.óThậtc (cóác c ôgcn đứcan th htịnh) I.NÓIVỀTÂMSANHT(T DIỆ HỨCALẠIDA),óc 2ghn ĩa: 1.ghN ĩa"Giác"(Chơn) .2 ghN ĩa"Bấtgiác"(mê:vọg) n 1.óiN vềnghĩa"Giác",óc 5tên: a.ản B giác(tánhậtsaün P ó) c b.ất B giác(mê:vôminh) .c Thỉgiác(mớigiácgộ) n d.ầnPh giác(giácgộ n từngphần) .e Cứuán c hgiác(giácgộ n rốtráo) Thỉgiácóc 4lớp,từđến Thô Tế: 1.Giácngộiệm n "Diệt" 2.Giácngộniệm"Dị" 3.Giácngộiệmn "Trụ" 4.iác G gộ n niệm"Sanh" Bảngiácóc 2tướngvà4ghn ĩa: Haitướng 1.TướngTrítịnh 2.Tướngghn iệpdụngbấttưghn ị Bốnnghĩa 1.Nhưậtkhh gnô .2 Nhơnuân h tập 3.ápPh xuấtly 4.Duyênhuânậtp 2.ói N vềnghĩa"Bấtgiác"(mê:vô minh) hân P làm11phần: a.am T tế(batướngvitế) b.Lụcô(sáu th mónThô) c.ai H tướng(đồng vàkhác) d.Ýtươngụct (cóăm n thứ) e. Ýthức g.âm T nhiễmô(có6lớp) h.âm T nhiễmô vàvô minkhh ácau nh thếào? n i.a B tướngnhiễmôsandiệt h k.ốn B mónhuântập l.Chơnnhưvàvô min, h hỉt vàhunc g m.Bađạinghĩacủaâm t ói N vềTamtế 1.ghN iệptướng 2.Chuyểnướn t g 3.Hiệntướng ói N vềLụcôth: 1.Trítướng .T2 ươngtụctướng 3.Chấpthủtướng 4.Kếdanhtựtướng 5.Khởinghiệptướng 6.Nghiệphệkhổtướng ói N vềtướn 2 g."Giác"và"Bấtgiác"đềuóc ai h tướng 1.Đồng(đồngthể) 2.Khác(kháctướng) ói N về"Ýtươngtục",có5tên: 1.ghN iệpthức(nghiệptướng) 2.Chuyểnthức(chuyểntướng) 3.Hiệnthức(hiệntướng) 4.Tríthức(Trítướng) 5.Tươngtụcthức(tươngụct tướng) Nóivề"Ýthức"có3tên: 1.Ýthức 2.ân Ph lyhứct 3.ân Ph biệtsựthức Nóivề"tâmhiễn mô",óc 6lớp: 1.Nhiễmôhấp c trước(cấp h hủt tướngvà Kếdanh tựtướng) 2.Nhiễmôbấtđoạn(Tươngtụctướng) 3.hiễN môphânbiệt(Trítướng) 4.Nhiễmôảnc hsắc(Hiệntướng) 5.Nhiễmănôn gphânbiệt(Kiếntướng) 6.Nhiễmô vềghn iệp(Nghiệptướng) Nóivềtâmiễnh môvà Vôminkh h ácau: nh Tâmnhiễmôlàphiềnnão,chướng,làmchướnggại n ănc bảntrí. Vô minlà h sởrit hướn c g,làmchướngngạisaibiệttrí Nóivề3tướngnhiễmô sanhdiệt: 1.Tướngsanhdiệthôt 2.Tướngsanhdiệt vừa 3.Tướngsanhdiệtvitế ói N về4mónhuânập: t 1.Chơnhưn huânậpt .2 Vôminhuânậpt 3.Nghiệpthứchuântập 4.Cảngiới h hưvọgn uân h ật p Nóivềcảngiới h hưvọgn (sáutrần)huânập: t Cảngiới h huântậplàmănt gtrưởng vọgn niệm Cảngiới h huântậplàmănt gtrưởnghấpc ủth Nóivềvọ ngâm t (Nghiệpthức)huântập: Vọngtâmhuântậplạiăn c bảnvôminh Vọgn âm t huânậtpchimạtvô minh Nóivềvôminhuânập: t Cănbảnvôminhuântậpvàohơnc như Chimạtvôminhuânậpt vào vọgn tâm Nóivềchơnnhưhuânập:t Thểtướnghơnc nhưhuântập Diệudụnghơnc nhưhuânậpt Lạichiaai h phầnnữa: Chưachứngnhậphơnc như Đãhứnc ghậpn hơnc hư, n đượcai h trí Cănbảntrí(vô phân biệttrí) ậHuđắctrí(saibiệttrí) NóivềChơnnhưvà vôminh,thỉvàhunc g: Chơnnhưvôthỉvôhunc g Vô minvôh thỉhữuhunc g Nóivềbađạinghĩacủaâm: t Thểrộnglớncủaâm: T âm T bìnđẳn h gkhôgn vọgn Tướngrộng lớủa c Tâm:Đủhằng saôgnc đức Dụngrộng lớncủaâm: T Báothân,ngỨ ân th vàYbáotrang nghiêm (đãhếtnghĩaấtB giác) I.TRỞVỀCH:ƠNHƯ Khôngkhởivọgn niệmthìtrởvềChơnnhư. (Hếtphầnthứhứtn (Nói rõnghĩaán ch h)trongchươnghứt ba(Pầnh Giảithích) củaLuậnày). B.ĐỐTRỊ I CÁCCHSAI ẤP LẦM I.CHNGẤPÃ,CÓ5Ứ:TH 1.Chấphưkhônglàchơnán t hủa c hưN Lai. 2.ChấpChơnnhưay h Niếtbànkhgôn óc chiết h . 3.ChấphưN aiL tạngóc ácc hìnhtướngsaikhác. 4.ChấphưN ai L tạngóc đủácc pháphiễn mô. 5.Chấpchúngsanhcóthỉ,hưc Phậtcóhunc g. .I CHP:HÁẤ Chấpậtóhc vũtrụvàvạnhữu C.HÂNP HÁTÂM ỚNGPÀƯBIỆ ĐẾNĐẠO._a B mónphátâm: t I.Tinoàn h oàn t màpháttâm. .I Hiểubiếtvà làmmàphátâm. t .I Chứngnhậphơnc nhưmàphátâm. t I.NÓIVỀTÍNÀNMÀOTH ÁTHÂM: P 1.a B mónâm T ron t gTínvị: a.Trựctâm b.âm Th tâm .c Đạibiâm t 2.ốn B mónphươngtiện: a.Phươngtiệncănbản b.Phươngtiệngăn n gừan ácc việctộiác. c.hươn P gtiệnlàmphátsanác hc việclành d.ươnPh gtiệnĐạiguyệnn vàBìnđẳn h g. 3.ám T tướngàn th hĐạo: a.Giáng sanh b.Nậph ai th .Ở c trongai th d.Sanra h đ.Xuấtgia e.Thànhđạo g.Thuyếppháp h.ậpNh Niếtbàn. .I NÓIVỀỂU HI ẾTVÀBI MLÀ MÀHÁTÂM: P 1.ồB át T biếttựánt mìn h hkhgôn óc lụctệ: a)Khôgn amth lam b)Khôgn nhiễmô c)Khgôn sânậnh d)Khônggiải đãi đ)Khôgn ánt loạn )Kh e gôn simê 2.ồB át T tulụcđộ a)Bốthí b)Trìgiới c)Nụchẫn d)Tinấnth đ)Thiềnđịnh e)Tríhuệ .I ÓIN VỀCHNGHẬPỨ CHƠNHMÀƯ THÁÂM: P BồátT khiậnhpchơnnhư,rồikhởidụngđộsanh: 1.Chơntâmtứclàthậrí. 2.Phươngtiệnâm t tứclàQuîềntrí. 3.ghN iệpthứctâmtứclàDịthụcthức. (HếtphầnGiảiícth hvềchươngthứba) Chươnghứt tư:TÍN, TÂM,, HÀNTU óc 4phần: A.ốn B món Tíntâm B.ăm N môtun àn h h C.Cáchứt mahướn c g D. MườiđiềulợiíchtuThiền A.NÓIVỀNBỐMÓNTÍNTÂM: I.Tinănc bản(Pánhật h) .I TinhPật I.TinápPh IV.TinănT g B.NÓIVỀNĂMMÓN(L NHTUÀ ụcđộ) I.Bốthí .I Trìgiới .NI hẫnục V. I Tinhtấn V.Chỉ, Quán(Định,Huệ). C.NÓIVỀCÁCTHỨMACHỚNG:Ư I.MahiệnhPật,BồátT v.v... .I Maóin háp P I.Malàmàn h hgiảoặ h cđiên D.NÓIVỀ10ĐIỀULỢIÍCHTUHIỀN Đượcmườiphươngật, Ph ồB át T bảoộh v.v.... Chươngứth ăm: n NóivềLỢIÍCHvà KHUYẾNTU ọHcvàtutheoluậày n sẽđượclợiícvôh cùng:àn h giả h nêntu theoluậnĐạithừaày. n KỆBÀI HỔIGƯỚNH KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 1 Nguyênnhơntạoluậ.n Giảiícth htênLuậnĐạithừaKhởiTín. Nộidungcủa Luậnày. NgàiMãminồhB át T tạoluận: 1.Lýlịchvàtên 2.guyên N nhơnngộđạo. NgàiChơnĐếdịchluậ.n Lờiguyện n cầu NGUYÊNHÂNTẠOLUẬNNÀY [^ ] kh Trong o ản60ăm, gn saukhtp ậiPhn diệt,tạiẤnđộ,phầnì th phểu áiT ừổi atnh lêtnhchra ấp,khôngtinlý Đạia,thừ phầnì th oạing đạolập cácthuyết à pháhoạichph ánh áp;ìn t trạnh tiáoậgPhrấtđentối. Mã gàiN MiBồ nh Tát,ôn tr ấygth tìntrạnh ấyg rấtđaulòng,tnêạoraluậà ny, đểxôtàđỡchánh:ữntrừnh ờ nghi củaểu Ti ừa,th phcáá ctàhuyếtcủagoạin đạo, làmchười o ng phátkhởilòngtĐại in ta. hừ GIẢTHÍCHNTẬN LÊU ĐẠIHỪA T KHỞIÍNT [^ ] _Luậ. n Luậlà n luậnbàlẽtàchá,nh quyếtđođi án ềuờ ingh lựa và chọ n ữnnh gệc vi phảiquấy. _Đạia. thừ ữCh "Đại"làlớn,chữ"Tahừ"làcởi. Đọ cchữ"Thặng"nghĩalàcá i xe.Theođâyphảiđọclà"Tặnh g"mớiđú,g n soì gvn theo thóiquenênđọ clà "Tahừ". Đạitcó ừah 5ĩangh : 1.Vìđốivớiểu Ti gọinêlàĐại. 2.uả Q tộnậrPh lớn g ,àừanyth sẽđiđếnquảật,Ph êgọilà n Đạia. Thừ 3.ưCh tậlà Ph bựcĐạiơ,nh sochng ẳnrời g athừnày,nêọiglàĐại. ừaTh 4.CácBồlà Tát b ựcĐạisĩ,đềuytheoanàthừymàtup, tậ gọilà nê Đại. ừaTh 5.Vìàừanthyrấtrộnlớn g ,cứuđộ chgsaú n hđôn n gnhiềugọilà ên Đạia. Thừ LUNÀYẬ LẤYGÌLÀMĐẠITHỪA?[ ^] Luậà nylấytâmchúgsan nlà h mĐạita. hừ Bởitâmchúsang n:h Thểnó lớn, Tướnógn o,t ụnD ógn đại,ùm baort tấtcảcácphápế th ,agin àxuất v thếan,gi ọnêig làĐạiTừa. h tâm Trọng củaluậnàylàóin :Thể,TướnDụngvà gcủatâmchsaúng .nh Vì tâmnàylà"Tổntướng g"(Tướngchun)củag tấtcảph thán àm,mêộ, gn quả hơn ...chontrgluậ ê nàycũngọilà"ĐạiTổntướn g phg p á mônể". th Tâmàyn cóghĩan "vậntải":CácĐứctậđề Ph uươn gtâm n nà ymàchứnBồ g Đề,ết Ni b. àn Bồươ Ttán tâm ng ànymàrộngtumuônạnh h:trêncầuquảt,ậPh dưới hoáđộchsaúng . nh únChgsancũn h do g tâmàyn màtôir lặntrogdòn n gsahtửn luân hồi.Vìế th êọtâm nig nàylàĐạithừa. ộoDng lýà ny,cổ nê ơcó nh làmkệ: bài ịch D âm: mTa điểmhưn tiượn nh g Hocâu ành tợguyệt n tà imaPh oùnt ửgth đắc Tổả ậtgiPh doa. th ịch D nghĩa Bachấmưnh ôing sao ốn U cotợ ng gtàrăn úsangCh đâu ntừh có ưCh tPcũn hậ gdođây. _Khởitín.Luậà nylàmchườiong phátkhởilònĐại tign ta,hừ nêgọilà"Đại ừatkh h ởitín".Đálẽ ng phảinói:"KhởiĐạiừtaính "; nghĩalàkhởilòntinĐại g a; thừ sogvì n chgsaú n nhsau khtihấurõĐạiarồi thừ ,mớiphtákhởilònkhg ởi,tin êọnig "Đạiathừkhởitín". NỘIGDCỦU ALUẬNNÀY [^ ] Mã gàiN MiBồ nh TátcăncứtheokiLă nh Ging à, kinhTưÍchàcáv ckiĐại nh mà ừath tạoluậ ra à ny.Nộidungcủaluậà nylàtámiPh nhlýuy D tâma hyuy D ứcth đemứt ềnhv tâm,ạch v rõuồn ng ốc g mêộ,ng chỉbàyđườntắtg tu,ành tómcác hĩang lý sâu rộngcủaóitnPhậ , làmchười ong phátkhởilònĐại tgin ta. hừ NGÀIMÃMIHNBỔTÁ [^ ] LÝLỊCHVÀTÊN [^ ] Mã gàiN MiBồ nh Tát,ười gn xứBalaạin ,phíatâyTtrêúhinc(ẤnĐộ).ilà Ngà Tổứ th 12ởiêTntrúhc,ối n ôing củaTổthứ1làú NaPhDạXaTônả. ig Vìcó3guyê n ơ,nh ọNêàiglà n MãMi: nh 1.KhừNasavgài ra,nh ì th cáccogựan trgoxứ n ấyđềubuồnmàkêuotlê. n 2.đờn Ngài rấtay, h mỗikhàđờn Ni g ìth ữnnh gcogựan đượche ng tến i đờn g đềubuồnmàkêulê. n 3.Khthuyết i pháp, cáccogựan ngheđếnến ti à,Nig đềurơnước i mắtkêuot lêkh nvà ôn. ăgn Mặtdùgười n tahửbỏđóichàbgúnivy, a rồiđếnlú càiNg uyết th pháp mớibỏcỏchon,ă ưnnh chg úcũn ng kh g ôn. ăgn Bởiế th lànọiêg Mã Mih(ngựakêu). GUYÊN ƠNIGỘHĐẠO À [^ ] Khgặp i TổaDạPhúN Xaôn T ả, gi ỏigàihN :Làmsaoết bi ậtP?h Tổđáp:Khônết big làbết i Phật. ỏigàihN :Khônết bgi làmsaobết i làậtP?h Tổđáp:Khônết big làmsaobết i khônph g ảilàPhật. óigàinN :Ngĩah củaTổlànghĩacưa. Tổnói:Nghĩacủaônglàĩangh cây. Tổhỏiếp: ti ếTh nào,ônnóig ĩangh củatôilàghĩan cưa? đá gàiN p:VìổT nóiquanóilạiưnh cưaậvy. ỏigàihN tếp: i Thếào nTổóin nghĩacủaôit lànghĩacây. Tổđáp:Vìcâybịcưavậy.Thếnghĩacủaôngbịtôiphárồi.e nghàiN rồiliền ộng đạo. ki Trong Manh amah da,ậtcó Ph uyề h ký n trước) hi(g rằng:"Sau khNhưi Lai diệtđộm, 60nă cácoạing đạothuyết à thạn,hàn huỷdiệttph Phậ p. á Lúcbấygiờ cóị v Bồđời tTára tênlàMãMi,nh óin pháprấtay,h phátrừàhuyết,ph hàng ục onạig đạo ". Bởiế th ênbiếtàMã giN Mi,nh cũnglàmộtvịBồTátilai.tnhọcCúêag luậàn y, phảilấylàmh yhữu,atâm gi êcứu, nghi chớxem ên ườn th .g NGÀICHƠNĐẾ [^ ] Luậà nycódịch ahàin :ChơNgàindếtTgàhậixo Nv đà naN .Bảndịch nà ylàcủaơChNgàiđế. n Nguyêến nti ạngPh gọilà"BaLaMạcĐà";Tuà dịchlà "Chơnđế".Niởgà nướcuƯ ề,nith phíaT âyẤnĐộ. qua gàiN uTà ằm nh đờivuaNguyênĐếàLươ nh g,n ênệu hi ,aTánhừ mnă ứ th ba(Mậu thìn).àởiNg chùaKiếnHưn,g đấtHoChâu, àng dịchbộLuậàny. *** LỜCẦI UNGYỆN [^ ] CHÁNHVĂN Kínlạy h Pật,h áp Ph ,àTănvg ì v muốnchochsaúng bnhỏchấptà,cátrừ cghi n ờ,ng khởilònĐại gtin thừa,đểchốn oi g ậtchgPh ẳnmất g ,nêcontạoraluậĐạin Kh ừath ởitínà ny. LƯỢCGIẢI cCá vịBồTátkhilàmệc vi gì,trướcứt nh làđểtâmquikínTamh bảo;cũnưgnh cohướn n ềchgv a,òtr ướn h gầy, ềthv dânchúngướn h vềgịlãntụh củaước; n và uyện ng cầu Tambảoaihộg chệc oiv làmcủamìnợph vớichánhphp á àkết v quả êvmãn in . Đo ạnànylàNgàiMãMinhBồTtrước á khtạoi luậ,n óin bikệ à quykínTamh b ảoguyện vàn cầuTambảohộ. iag *** CHHƯƠGỨNT HPƠNDUYÊ Ầ N CHÁNHVĂN Vìtámânnh duyênsauđâyêntạoraluậnày: 1 Vìmuốncho chúgsan xa . nh lìacáckhổ,đặnuigv rốtoêntạorá luậnà y, khônph g ảivìdanhlợiởthế,gian ha ycầuười ng cungkính. 2.Vìmuốncho chúgsan hiểu n biếtchchơn á,nh khỏisựlầmlạc,tênạo luận nà yđểiải g ích th ghĩan căbnảncủaNhưLa. i 3.Muốnchohữnn chg úsang cănh nlàđã nh uần th ục th (mãnTập h tín), lòngtin chẳnối gth luivàcó thểlãnọhtphápĐại,ừtah êtạon luậàny. 4.Muốnchohữnn chg úsang cănh nlàmỏn nh ítg (chưamãnập Th tín)tup tậ ínt tâm. 5.Vìbảoộh đạotâmcủahữnn chg saúng ácnh ệp nghi sâudày,chnê ỉbày phươtện nig ,đểchêuúngti ệp hitrừng chướngxalìacácphềnão i si, mạn...vàra khỏilướità. 6.Vìmuốnđốitrịtâmiệm n salầm i củaphàmphuvàNhị,ừtah nêchỉb àycho họut p tậ ChỉQuán. 7.Vìhữnn chg saúng cănh kém ntáh cỏi,nêchỉbà yphươtiện ng chuyêntâm ệm ni t,ậPh sanvềcõi h ật,Ph đểcho tíntâmquyếtđịnkh h ôntối gh chuyển. 8.ỉCh b àylợiíchđểkhuyêười ng tuà. nh Tómlại,ì v mtá ânnh duyê,ntrê tnêạoluậ ra ày. n LƯỢCGIẢI Luậà nycharilàm5phần,đâylàphầnthứhứt n ,Mã gàiN MiBồ nh vì Tát tmá ơduyê nh nsauđâytnêạoluậ ra à ny: hơnduyê N ntứ h ứt nh :ChưậtPàBồ vh Ttkhá ilàmiệc v gì,đềudolòntừb,gi muốnchochúngsankhh ỏikhổ đượcvui.Tấtcảchúngsanvì h mêbảntâmcủamình màthọcáckhổsatử, nh khôngđượcvuiiết N . bàn Trongluậà ny,NàMã ig MiBồ nh Ttáchỉrõbảntâm,đểchochgsaú n tựnh tinmìnhcób ảntâmnhtịn a h(pháp Đại )ừlà ath cáikhảnăđể g ật.nhPà Khichsaúng đã nh gộn đượcbảntâmcủamình rồi,ì th sẽhếtkhổ sanhtử,đượcuiv ết Ni bn. à Vìế th nêtạoluậ ra àny. hơnduyê N ntứh aih:CácđứcNhưLaiđềuynơi"nứt h tâm"tumàành được àđạo tnh chứngquả.Luậànyóin về"nứt h tâm"làĩangh căb nảncủaNhưLai,để chochsaúng hiểu n biếtđườnlối g tumột hàn cáchchchơn ,ánh khỏibịlạcvàot kiến(chấptà). hơnduyê N ntứh b: a Luậnchủ muốnchậonp Thgà tínBồtđối Tá vớiphpá Đại ,ừath lònchting ắcchắn,khôngbịthốilui,đểtiếnđếnbậcp Thậ ụ. rt hơnduyê N ntứh tư:Vìnữnh gvịBồTátchưaêvmãn in ập Th tín,muốnchohọ tup tậ tíntâmđượciênmãnv . hơnduyê N ntứ h m:ăn Vìữnnh chg saúng hiệp ng chướnnặng ề,gn b ịlướità làmchướnạing ,êtạon luậ ra ànyđểchỉb àyphươện gtin tu,ành ưnh tụnki g h,n sámối h ...hầudiệtcátrừ cệp ghi n chướn. g ơhnduyê N ntứh sáu:Vìđốitrịtâmlầmlỗicủaphmà phuàNhị v a,thừ Luậ nê n chủtạoluậnày,dạytu "Chỉ"đểbịn trừ h"Vọtngưởntánlo g ạn"củaphmà phu;và dạytu"Quán"đểđốitrịbịn"Th rầmkhôntúghịch"(thamluyếncảnêinthkhông ết Ni )của bàn Nhịa. thừ uá(Q ơduyê hn san ,nh ấy t h cácphp á chẳnkh g ông:Thán,Phàmđủ cả.Bởi cóphmà phunph ê ảituđứcđạiđể b i cứuđời;vìcó,ánhT nêphảiphátríuệ, h để cầuquảật). Ph hơnduyê N ntứ h bảy:Vìữnnh ười gn losợđờinàytuếu hàn khônchg ứng quả,ì th ởtr lạiđờisaub ịnghịchduyênlàmthốichuyểnđạotâm,hoặckhônớ gnh lại kiếptrướcđểut àh,n tnêạo luậnàydạyphươện ting ệm ni t,Phậ đểhọcầusaềnhv cõiPhật,thườnđược g he ng ậtPuyết h phápvàBồTátkhuyêtu,n làmchảnhoàgi tíntâmchẳnối tgh chuyển. hơnduyê N ntứh tám:Vìữnnh chg úgsan ải ngih đãi,ênLuậchn ủnóisựlợiích tuàn,h đểkhuyêười ng tến i tu. CHÁNHVĂN Hỏi:_ PhápĐạiừa,th cátrong ckinhđãnóiu, niềh cầngìphảilập trởlại? Đáp:_KhPhậtcòn i ụtr thế,vìệp hibang củađề gàiN uùth ắnth ,g nêmộtến ti g củaậtnóiPh ứt rha(n âmdiễnxướn)gtuỳtheocăncơ củamỗilođề ài uđượcểu hi cả, khôncần g phảitạo luậ. n Sosang u khPhậtdi i ệtđộ,cácchsaúng trìn nh hđộkhông đồnđề g u,duyê hơn nlãnáoph htọgi ápcũnnưhg sựlãnhộicủamỗingườicó khácau: nh có chgsaú n nhchỉtựlựchọchỏirấthiềun kiđi nh ểnmớiểu hi ộ; ng có chsaúng hcũn n dùn g tựg lựchọcítmàểu hi ộng ều;nhi cóchgsaú n nhkhônể thg tự lựcmàphảiờ nh xemcácbộđạiluậ,n mớiểu hi ngộ;cóchsaúng nhvìthấycácbộđại luậrất n phềnph i ức,êmuốnn tómlạivănítmàâuth ềuinh ghĩan . Vìế th nêLuận chủtạoraluậà ny,đểtómtắtph áoig ápquảngđạiậmth âm th vànghĩalýôv ncủa biê ĐứcNhưLai. LƯỢCGIẢI Đo ạnàny,Luậchn ủlập lờivấnđáp,đểải gi đápvhấn ing củađộciả. g Đạiý lờihỏi:p Phá Đạia,thừ cátrog n ckinluậ h đãn óin ều, nhi ayn cầngìphải tạo luậóin lập trởlại? Đạiý lờiđáp:KhPhậtcòn i tạithếdophướchuệsogton,à ệp ghibna (ânth , khẩu,ý)thùthắn; g trìn và độh củachsaúng htnụáogicũngđượcưuạnh ,g ênmột lờicủaậtnóiPh iênâm) ra(v , tấtcảcáclouỳ àit teo h trìnđộ h củamình,đềuểu ih được cả.Bởithếênkhôncần g phảitạo luậ. n Sosagn u khậtp Pinh diệt,ười ng athytế h ậtuyề Prh ionágkhôngđượchưn ,Ngài phầnì th chúnsag tnhrìnđộ h khônđồn g ,g ơduyê nh ngộđạo củamỗigười n cókhc: á Cóười gn ờ nh xemkimành ộng đạo ,có ười ng hờ n xemluậnmàộng đạo,cóười ng ưacứu inêgh hữnn bộg đạiluận,cógười n chỉmuốnhọcữnnh quyển g luận,ítvăn màbmohàa rấtiuềhn ýghĩan . Vìmuốnóm t tắtcácĩangh lýsâuộnr vôg êncủabi t,Phậ Mã àinêNg MiBồ nh tạoTá luậ ra àny. CHƯƠGNTHỨAI ĐỊN PHẦN HDANH NGĨA CHÁNHVĂN ươCh nàgycóph hai ần: A.PHÁPĐẠITHỪA(ThểĐạiừ)athứclàtâmchúsang . nh Tâmàyn tómthâu hếtthảycácphápế th ,gian xuấtế th óivàagni lênđượcghĩan Đại. ừ at h Tạisao vậy?_Vìtâmnàycóatướn ih g: 1.TướnươCnhg tứclàcáThể i củaĐạiừa. th 2.Tướnơnduyê gh nsandi h ệttứclàThể,Tướng,DụngcủaĐạia. thừ B.NGHĨAĐẠITHỪA:"Đại"làlớn, lớncà3phươdi ng ện: 1.ể Th lớn:ươnCh bìnđẳn h g,b ấtbgtănấtảm. ig Bảnể th củatấtcảpháp. 2.Tướnlớn g :NhưLatiạngchứađầyôv lượntcôn ángh gđức. 3.ụnD glớn:Vìón satất nh cảquả hơn làcủa nh thếàagixuất vn thếan. gi "Tahừ"làchếc i xe,tấtcảchưậtđề Ph uđixeà ny(php á Đạia); thừ tấtcảcácị v BồTátcũnđề g uđixenàymàđếnchỗật.Ph LƯỢCGIẢI Đo ạnànyóin ềph v ầnlập nghĩa,tứclàxácđịncáh da i ghĩan Đạia. thừ ần Ph lập nghĩaà nychalà i mai: h áp Ph Đạiã tvừàNgiah Đạitừa. h I.áp Ph đạiathừ:làtâmchúgsan . nh Tâmàyn cóatướn ih :g 1.TướnươCnhg tứclàchỉêvrềingphầnthểchnhtá ơntâmtanịn h h;dụ ưnh "táhtrogsạch n "củaước. n 2.Tướnduyê ơgnh san di nh ệttứclàchỉchungchoể, Th TướnàDụngv của g chọợp; ơgoànhv dụhưn nhtá"tsạch rong "à"tv ướnơđục" nhg lẫnlộncủanước. II.Nghĩađạiừa: th Đạiừatnghĩalàgì? "Đại"làlớn; "Từah"(thặn) glàchiếcxe:chiếcxelớn. Tâmchgsaú n ,nh Thể,TướngDụnvà đề g nlớn.ể Th ì th boùm tra tấtcảphp, á Tướnì thg chứađựnhằn g sag cônđức, g cònDụnì thg xuấtsatnất h cảphápế th gian vàxuấtthế. a g in Khếkinhchép:"Vô bấttùnthửg php á ớigi lưu,mạcb ấtoqui hàn ửth phápới gi , (khôncó g mộtphápchnào ẳntâm ừg nàymálưuxuất,cũn và khg ôngcó mộtphp á nàochẳntrởg ềtâm v này). T àyn botrùm âm a tấtcảcácphp á ế th àxuất gianv ế th an. gi CácĐứcPhậtđều nươtâm ng à nymàđượcđạo ànht .Cácị v Bôtátcũnươgn tmnag nàyđểđếnchỗ ật. Ph úsangCh ncũn h dog tâmnàymàluânồih trg6đườn on g.Tâmnàycũngưnh chếc i xelớnchởtấtcảười g n àật. v Bởithếgọnêitâmàyn làphp á Đạia. thừ Tạisao khônóign :"Tâmphật"làphp á Đạiamà thừ chỉnói "Tâmchúsang h", n làphp á đạiừta?_ h Vìcóilý: ha 1.Nếuóin "Tâmtậ"Ph ì th chỉtómâuth đượcphápatịnnh ôhv lậumàthôi; cònnói"Tâmchúsang nh",lạitómâuth đượccảphp á hữu lậu,ôv lậu,ếth vàgian xuấtế th an. gi 2.óiN Tâmchgsaú n nhlàđứnềph gv ần"nhơ"n mànói;ì v chưaphảiễm nhi ha y tịnh,mới nê có thểuỳ t ễmnhi duyênkhởin6ẽm rahi php, á tuỳtịnduyê h kh n ởira tịnhpháp. GIẢIDANHTỪ Tướnchg ư: ơnh ữCh "Cơn"h làchơậtkh nh ônghưdối;chữ"Như"làb ình đẳnghưn nư, h khôngsadi nh ệt,nghĩalàtướngchơtnhậbìnđẳn h ưnhg ưnh không sadi nh ệt;tứclà"Tậtướn h g"hay"Cơtâm" hn hay"Viêniác" g đây;àcái"Tể h của Đạitừah".Đo ạnànyọ"Tig ướnchg ư"ơnh tứclàởđoạnăsanv uọ"gi Mônchơn ư". nh Tướnơnduyê gh nsandi h ệt:Vìơnhduyênsanhdiệt,đủ ên càcáctướng: nh tịnh,á,thn phàm.v iễm, v ...Đoạnnà ygọi"Tướnhơgnduyênsandi h ệt"tứclàở đoạnăsanv u"Môn gọi sandi h ệt". hưN Laitạn,g có3hĩang : 1.hưNTná Lat)iPhậbị (án cácphão ềni ph(chànúgt eđậy), tứclàchỉcho chơhưn cònb ịnph triề ược;ưnh còn vàng ởgkh ontr o á. ng 2.hưNTná Laioùm brat tấtcảphápghĩa(n )năgtà 3.hưNTná Lailàchỗ xuấtsaôravnh lươcôn ng gđứchĩa(ng sở). tngà ncôn hTá gđức:CôngđứcsaüncóưhNongtr Lait. àng Côngđứcàyn không phảidout p tậ màđược;songphảiờ nh sựtutậplàmợ tr duyênómớihiện.Chúng savì nh ếu thi sựtup tậ làmtrợduyên,êntáhcônđức g àyn khônphg áthiện. hơnquả N là_nh Tạisao luậànychỉóin "nhơnquảlành"màkhôngnóiđến "nơquả hn ác"? _Vìcóghĩaban : 1 quả . Nhơn áclàứ th ễmnhi ôhưọng; v ì v tâmà nychỉoùmbrta ôv lượnhằn g g sacônđức,g ênkhônệp hig vớiứ th ễm nih ôhưg. vọn Dụhưn nướccó cảchấttrong vàđục;so"ch ng ấtđục"khônghợpới v nước, táh mà"chấttrgo"n mớiệp hi vớiước; n vìkhilónỏgb bùnối r ì th chỉcònchấtnứơc. ongtr Cũnế, tgh phápễm hin ôkhônệp h ig vớitâmà ny, màduycóơnhquảlànhmớiệp hi vớitâmnày. 2.NàiMã g Minhchỉnóiềv"Nơquả hn lành", làì v đểchgsaú n ấy nth tâmmình saracánh cơnquả h là,nh ênsatnhâmhâmmộsựut ,nhà mocầu g n quảPhật. 3.Mã Ngài MiBồnh TátđãlênThị, áv êAntrog lạidaức th củaichNgà ỉ tnquả ơhoà lành.VìNchgài ỉthấyuần th ện thi ,Nnêgàichỉnói"nơnquả h lành" màkhônóign đến"nquả hơn ác". hơnquả N làthế n ain: g ơquả Nhn thuộcềhữuv lậuện ith ,cònquahquẩn n gtron b acõiế th là gian Dụcới gi ,Sắcới gi vàVô sắcới gi . hơnquả N làxuất nh ế th ain: g ơNquả nh uộc th ềvôlậuhtịn an ,h tamrgoàin ới gi . - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 2 1.ói N vềTâmChơnnhư,óc gh2n ĩa: kh Thật ông(nhưậtkhh ôg) n óThậct (nhưậthbấtkhôg) n A.ÓIN RÕNGHĨACHÁHN CHÁNHVĂN itâm Cá này(chsaúng htâm) n cóiphah ần:I.Tâmchhư, ơn II.Tâmsadi nh ệt. Hatiâmnàykhôngrờiuanh àđề v uoùm btra tấtcảphp. á LƯỢCGIẢI ươCh nàgyải gi ích th tâmchúnsag là nh php á Đạiừa. th áp Ph Đạiacó thừ ai h phần:Cươnh vàSadi nh ệt.ươnCh là"thể"rộnglớncủatâm;Sadi nh ệtlà "Tướng"và"Dụng"rộnlớn g củatâm.Phảiphânchialàmaiph h ươding ệnhưn ậ vy, mớirõđượcThể,TướnDụngvà gcủatâm. ếu N đứnề"Tgv hểchư", ơnh ì th suynghĩkhôn,trúgn luậnbàchẳnhầm, gn lìacácătự, nv lytấtcảtướn; g ưnh ế th làmsaocócácphápsabệt i được.Bởithếên phảióin đếnTướnDụnvàg làg "mônsandi h ệt"mớiõr đượchtướn àn sag bệt i của "Tâmchúsing h". n ươnhC là"Thể",cònSadi nh ệtlà"Tướn"g "Dvà ụng".TướnụnàDgv g khônrời g Thể,ể Th khôngrờiTướnụngvàD ; g cũnhưgn nướckhônrời g sóng,sóng khônrời g nước.BởiTể, h TướnvàDụng khg ônrgờiau, nh mỗi nê mộtphầnđềubao hàmđượctấtcảphp. á VìThểvàDụnkh g ônrời g au, nh đứn ên ềph vg ầnươnhC màluậ,n ì th tuy "tthanịnbhấtbiến",màẫnv tuỳduyênsandih ệt;cònđứnềph vg ầnSanhdiệtmà xem,ì th tuy"tuỳduyêsan bệt i "màvẫnưn nh hưbấtbiến. *** I.Tâmcơnh như CHÁNHVĂN TâmhươnC làcátiâmbtánhấtsanhbấtdiệt.ể hT àTướn v óng otlớnbao trùmtấtcảcácphápứt (nh phápới i g đạitổntướn g gphápmônthể). Sởdĩcácphp á sakh i ác làdoệm; gniọv ếu n ờir ệm vniọg thìkhôngcòncác cảntướn h sag ikhác.Bởithếtất nê cảpháphồitừ àođến n ờ, gi khôngthểdùngdanh ữCh "Páp" h nghĩalà:"giữgìntựvàtánlà h mchongườiểu ih ết bi ".ữCh "môn"là hĩang àoravthônsuốt g .Tấtcảchsaúng có nh ể th dophp á mônà nytuà,nh đếnđược mụcđíchcứucá; h n nếu rời"Đạitổntướn g ph g p á môn"à ny,t hìkhôntghểđạtđến quảvịật. Ph Nóióm t lại: hứt N php á ới gi là"Thể"củatâmư. ơnh C Đạitổntgướnglà"Tướng"củatâmư. ơnCh áp Ph mônlà"Dụng"củatâmnư. ơh C CHÁNHVĂN T cảữnnh lời ất g nói, đềudogọệm niv phânệt bi màsa,nh chỉdoiả g dachnh ớ khônthậể g .đến Cho daCntừhươ cũngkhônthực; g chẳngqualàmộtdanh cùn gútừn gcủalờióin ,dùnđể g ỏbtrừ cácdatừkh nh cá )(màvọng thôiơngôn(h khiểngônn ).Socáng i"Thể"củaơnhưC khônể thg trừbỏvàcũngkhônthể g dựng lập.ải Ph bết i :Tấtcảcácpháp cũnkh g ônể gth tbỏrừ vìđềulà"Chơn"ậ vy,vàcũng khônthể g dựnglập,ì v đềulà"Nư" h vậy.Bởitấtcảcácphápđềulàư, ơnhC nê khônthể g óin bàsuy nv nghĩđược. LƯỢCGIẢI Tấtcảữnnh lời g nóiphô,đềudoniệm vọg phânệt bi ;datừnhchỉlàưh ả, gi chớkhôngcóậthể.ChođếncáidatưừChơn cũnlà g ưh giảmàthôi.từDanh ươChn a hyậtPhlàdatừcùn únhg gtrocán cdatừhạm n đặthưran ế th đểtrừ cácdaọễm htừvngi củathế. iang Cũnhưng ôngthầyáogi,tạmdùntến ig gõbảng đểến rừti ồng củahọcsi(dĩ nh ônng diệtôn ng ). Đếnkhtến i gồncủahọcsihếtn ,thì ến ti õg bảncủa g ầy th áo gicũngkhôncòn g .Cũnhưgn khọgmất nvi ,chúsang ết nh , ì th ươnCh ahytPậcũn h gchẳncòn g . So,ng chỉbỏ cáda i ư)ơnhtừ(C ưh ả, gi chớthểchtánh ơhưn tì h không ể th bỏhaylấy.Chođếncácpháp cũnkh g ônthể g bỏàlấy v được.Vìcácphp á đềulà "Chơn",êkh n ônể tgh bỏ,à"Nv hư"kh nê ôntghểlấy. Bởicácphp á đềuchnơhư, nêkhônể gth dùnglờióin luậbnhaàytâmsuynghĩđềnđược. Tómlại,ì v ọệm ngvi phânbệt i ,tnêhấycó cácphápsabệt i .Nếugọệm niv phânbiệtết h ,ì th tấtcảcácphp á khôngcònhữnn tướn g sag bệt i ,màđềulàChơn ư. nh Bởicácphápđều làchư, ơnh óinê ăngkhôn,gtrún suyĩngh chẳnhầmgn vàcũnkh g ôntghểlấyhayb ỏđược. CHÁNHVĂN Hỏi:_Nếu"Cư", hơn màkhônể thg dùnlời g nóiluậanbàhytâmsuynghĩ, ì th chsaúng là nh msao tuỳuậth ộnàgv ậđược? nh Đáp:_Nếugười n nàoết bi tấtcảpháp,uy t cóóin ,bàn màkhôngcó"nnóiăg " và"sởnói";tuycósuynhĩ, g màkhôncóg "nănsuy g ghĩ" n àsở v "suynghĩ",thìườing ấyđượcuỳ t uậth ư. nChơ Còngười n oànlìacácệm ni ọig(vệm) n thìười ng đóđượchập n ư. Chơn LƯỢCGIẢI Đo ạnànyLuậchn ủ lập lờiấn v đáp,đểải gi thíchsựiờ ghn củađộcgiả. Hỏi:_ NếuươnhC màkhônthể g dùnglờióin luậbàtâm nv suynhĩg được ì, th chúngsalà nh msaotuỳthuậvàgộn p hậ n ư? ơChn Đáp:_Nếugười n nàoết bi tấtcảpháp,uy t cóóin gsuynă nghĩ,màkhônchg ấp óinơi năgsuyghĩ, n thìgười n đóđượcuỳ t thuậư. ơnhC ến Ti lêmột n ữangtừ , nếuười ng nàolìacácọệm, nigv ì th gười n ấyậnhpđượcư. nhơC ghĩaN là"Vọ ng" hết,thì"Chơ"n ện hi .Đoạnà nyđồnmột g ýhĩang vớibốnchữ"b ấttuỳphânệt bi " Kitrong nLă h m. nêNghi CHÁNHVĂN Lạiữan ,nếu căncứtrda ên từôn h(gn uyết th )màphânbiệt,thìchữươnNh có2ghĩan : 1.THẬTKHÔNG hư(n ậtkh h ôn),g tứclàchỉnóiđếncátể ih tárốt nh ochrá ơn ậ h ư. tcủa Chơn Nghĩalà:ồi từh ođến nà ờ, gi ươnhC khôncó g cáctâmệm ni hư ,vọng khôngcó tấtcảcáctướnsag bệt i ,nóichunglàậtkh h ôncó g cácpháptạp nh iễm. ải Ph bếti :Cưhơn phtướn i "có g ",phtướn i "kh g ông";phtướn i "ch g ẳnph g ải có",phtướn i "ch g ẳnphg ảikhông";phitướng"cũncó g vàcũngkhông";phtướn i g "một",phtướn i "kh g ác";phtướn i "ch g ẳnphg ảimột,chẳnph g ảikhác";phtướn i g "cũnmột g cũnkhg c". á óiN óm t lại,vìchươnh khôncóg tấtcảcácệm vọngi phânbệt i củachú ng sa,nh gọirêằn n "tg ậtkh h ông".Nếukhọgtâm inv phânbệt i ết h rồithìcũngkhông còncágì i là ọig "không"ữan . LƯỢCGIẢI Đứnphgvề ươdi ng ệnlýtuyệt hná đối,ì t h ươnCh khônể thg kêuọlà gi gì được(lydatựnh tướng),khôngthểdùnlời g óin luậbn(ly à ôn ng tuyết h tướn)vàg cũngkhônể thg dùntâm g suyĩngh được(lytâmduyêntướn). g So,ng ếun căncứtrên tvăựn lờinóimàluậ,n ì th ơnhưC cóinghĩaa :1.ậtkh Th ôn2. gvà Tậtcó. h Đo ạnànyóin ĩaềnghv "ttkh hậ ông"( lyứt nh thếtướn),g tứclàchỉcho cái"tểh ư", ơChn ồi từh àođến n ờ, ig nó khôncó g cácniệm, gvọ khôncó g cácễm nhi pháp vàkhôncó g cáctướnsag ikhác.Nóphtất i cảcáctướn: g Có, khôn,g chẳnph g ảicó, chẳngphảikhôn,g chođếnphitướnđồn g ,g tướngdịàtướn v kh g ônđồn g kh g ôndị... g óiN óm t lạilàón khôncó g tấtcảệm invọg phânbệt i củachúsang h,n kh và i rờicácệm vọnig rồi,thìcálà gọi "không"đó cũnkh g ôncòn g . CHÁNHVĂN 2.THẬTCÓ ư(nh ậtb hấtkhông) tựthểư, ơChn ậtcó h đủcônđức g ôv lậu(tứcứt nh thếphp) á .BởiưhơnC khôncóg cácg,ọ nv tức nê làơ Chtâm. n ơntâm Cáih nàythườncòn g khônbến gi đổiàđầy v đủcácphp á nhtịn a h;nóiê "tậtcó"( h b ấtkhôn). g hưnN cág cản i giới h "thậtcó"này,cũngkhôncó g ìn h tướn h gìđểnắmlấy được,ì v ón lìacáệm, gniọv chnê ỉcóười ng tuchứnmới g biếtđượcmàôi th . LƯỢCGIẢI đo Trong ạnànyóin :Cưhơn cóghĩaina ,tứclàýóin ơnhưC cóứ. taih _ Đo ạnóitrên vềphươdi ng ện"tể h tá nh"củaơhư,nC ì th khôncó g cácgọệm, niv khôncó g cácphápễm inh ô,tứclà"lyứt nh thếtướng",óinê "ttkh hậ ông". Đo ạnànyóin ềph v ươgdi n ện"tướngdụng"củaư, Chơn ì th đầyđủôv lượng hằnsag cônđức, g ế th là"tứcứt nh ế th pháp",ênói"ttcó". hậ ưn Nh gcảnới gih "thật có"à ny,khôncó g ìn h tướn h gìđểchỉbàyrađược,vìđãlìacácệm nọigv phân bệt i ,chên ỉcóười ng chứnộng mớiết bi đượcôi th KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 3 CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN I.TâmSandiệt h (ThứcAlạida) CHÁNHVĂN o D Nhưai L ạn t g (ch)ơn màóc "Tâmsandiệth ";ghn ĩalà Chơn (khôngsanh diệt) Vọng (sadi hn ệt) hoàhiệp,khôgn phải"một"khôngphải"khác"gọ ilàthức Alạida (tâmsadi nh ệt) .Thứcàyn tómâu th ấtt ảc cácphápvàx uất sanhtấtả c cácpháp.Thứcày n óc ai h nghĩa"Giác"và"Bấtgiác" (mê. ) ỢC LƯ ẢGI Đo ạntrướcóin chỉcó mộttâmmàcharilàmahiphươgdi n ện:TâmươnCh vàTâmsadi nh ệt. Đo ạnànyóin doưNh Latạni màg có"Tâmsadinh ệt"tứclàức th A lạida.Vì ức th Alạidalàdochọhoàơniệp, gv khôngphảimột khôngphảikhc, á có nê aih hĩang "Giác"và"Bấtágic".ức Th à nycó côngiữnă gìntấtcảcácphp á vàsaranh cácphp. á nđây Trê nóiức th Alạidacó2hĩang ,khônênểu hig lầmức th Alạidacóai h ứ th "Gic" á à"Bất v ác" gi kháchau; n màêiểu nh rằng:thứcànycóhaitrạnthái,g tuỳ nh duyêì iễm nth trạntá"Bất gh i ác" gi iện h ,tuỳtịnduyê h ì nth trạntghái"GIác"iện h . Cũnưgnh sánvới g tối,chỉlàhiệntượncủa g hưtái màôith . útacũn ngCh ph nê g ânệt bi bda a từh: n Cư, hơn ưhN Latạni ức vàtgh Alại dalàđồnghaykhác,àli v ênquavới n nhauưnh thếàon. _"ư"là ơhCn chỉchocái"Tổngthể"củatâm;"Nưh Latạni g"làchỉcho cái "Tổntướn g g"củatâm,"tức h Alạida"làchỉcho cái"Tể, h TướnàDụnvg g"ễm vềnhi vàtịnoệp àhi củatâm. ư, ơnhC dụưnh "táh"n ướtcủaước; n NhưLatạni ,g dụhưn "nước"(hình tướncủa g ước) n ;Alạida,dụưhn "sóng"(dụncủag nước).són gonrT ồm g cócảtánh ướtànước. v Tế h làthứcAlạida(Tâmsadi nh ệt)gồmcả"Tể, h TướnvàDụng g"về inễm h vàtịnhoàệp i củatâm. Tạisao khônóign "dohư, ơnC có TâmSahdin ệt"màchỉóin "doNhưLai tạngcó TâmSahdin ệt"?_ VìươhCn là"Thể"củahứt n tâm;NhưLaitạnglà "Tướng"củaứt nh tâm;ươChn tì h atnhịnhkhônđộn g ,g cònưNh Latạni tuy g rằncũn g gchơntịnh,ưnnh còn g bịphão iền chephủ,làmhơnchođộng,chnê ỉóin "doNhưLaitạncó g tâmsandi h ệtlàtức h Alạida"màkhônóing "donơhưC sanh raức th Alạida"(TâmSahdi n ệt). TâmSadi hn ệtnàycóph ai h ần: 1.Sadi nh ệtềph v ầnlưu chuyểnsahtử, n 2.Sadi nh ệtềph v ầnhoàntịn(trởh lạib ảnết tNiánh ). bàn IẢDAN G HTỪ hưN Laitạng, cóighĩaan :1.hưN Laitạiềtrin,nghĩalàtưPánh(Nậ La)i cònb ịchứaòn trovng ph g não ềi nhiễmô.2.ưNh Laxuất i n,tiềr nghĩalàtáPhận (NhưLa)ichứađựngcácphápôv lậuatịn nh ,h đãkh ra ỏiphiềnãoễm nhi ô. So,ng trongkinhluậóin đếnưNh Latạni ,g làphầnnhiềudùncág inghĩa"Nưh Laitạiềtrin"ật(ánbị Ph chứatrgph on ềão ni ). Câu " Chơnvọgn oà h hiệp,khôgn phảimộtvàkhôgn phảikhác": "Chơn" làb ảnể, th còn "Vọg" n làện hi tượn; g bảnể th ện vàhi tượngkhôngrời au, nh nóiê "hệp". oàhi Vìb ảnể th khônph g ảilàiện h tượng,nóiê "khônphg ải một";ì v hiệntượnvàgbảnể th khônrời g u, han óinê "khônph g ảikhác". đây Trong nóichữ "Hoàhiệp" ,khôngphảitcó hậ au, ậtriênhgv ưnh sữa vớiước n o àhiệp lại,màchínhlàbảnể th vớiện hi tượnkh g ônrời g nau, h ntạm ê ọ ig là"hoàệp". hi Alại da: luậ Trong à ny,chữ"tứch A lạida",chútaph ng ảiểu hi tứclà"tức h A đàa"n mớikhỏiạing .ncứ Că eo th luậuy Dn ức, th khđến i quảAlaháanyBátđịa, ì th ức th A lạidakhôngcòn(Alaị hánv xả);ì v haivịà nyđãgã trừn chấp,ức ênth nà ykhôngcònlàAlạida,màchỉọiglàức th Ađàức (thna trìchủng). Còngonluậ tr nà y,thìnói:ph Từ àmphuchođếnquảật,Ph đềucó thứcAlại da,vìón duytrìcảàph htánv àm.Vìthếênchữ"Alạida"ởluậKhn ởitínà ny,tức làức th "Ađàa"n trluậ ong nDuythứcậ vy.Tgorluậ n nDuythứcchép:"Tức h Ađàna có côngnăduytrìchủntửg củacácphápễm hin tịn,h thánphmà ..." NÓIVỀGNHĨA"GIC" Á cóên5t CHÁNHVĂN "Giác"làchỉho c bảnthểchơntâmlìacácvọngniệm,ón khắpgiáptấtả, c rộnglớnnhưhưkhôg;n cũnggọilà"Páp h thânbìnhđẳngcủahưN Lai".Pháp thânày, n ấtt cảhcúngsanhsaünó, c nêngọilà"Bảngiác" Pậtsẵ(ánh có) n . Vìđốivới"Thỉgiác"nêngọilà"Bảngiác";songThỉgiáctứclàBảngiác. ghN ĩalàtừản B giácmàóc ất B giác mê( ) ;doấtB giácnênóc Thỉgiác (mớiciág ộ) ng ;giácngộhcưaoàn h oàn t thìgọilàầnPh giác ác(gi ộng ph từng ần) ;giácngộ đượchoànoànt thìgọilà Cứuán c giác h . ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ĩaềnghv "Giác"(sasuốt ng )tứclàậtsaPnhá üncóởchgú n sa. nh ậtnàPThyá ởchnơi saúng thì n là ọig "NhưLaitạng"(NhưLaibịphềni nãocheiấu) g ; cònởì tậhnơiP ọlà ig "Pp áh thântịn han h". tậuy nPhTá luânchuyểntrosáng u đườn,g màkhôniờgbao mất,vẫnvắng lặnườn thg còng êvàmãn ni .Chẳnqua g chsaúng vì nh bịmâyôv michnh ephủ,nê ậtàángPhrăychẳnện hig được. Tấtcảchsaúng ồitừhn ođến nà ờ, gi ì v khônrời g niệm, vọg êntuytrọ n àngyởậtmà Pánhogr chẳntựg biết;ếu n khr iờiọệmnvig rồi,ì th tàPhậnáy sásong i,rỗngsuốtkhắpáp i g tấtcảưhn ư. thái Lú cbấyờ gi chỉcònuầntậhánP chơn,là gọi "Páp h ânth bìnđẳn h củag ưNh Lai". Vìcăcứ n theoậtsaPánh üncócủachsaúng h,n nêgọilà"Bảnc". iág Bởithế Kh nê ếkinhói: "Tấtcảchúsang hđã n từPhậlâu", àn óinvà : "Ttôiàngah ácCnhgi troâm ng củachgsaú n nh". Song"Giác"cóềunhi : tên Bảnc, ági Bấtác, gi Thỉc, ági ần Ph cági vCàứucáhn ác. gi Vìtheomỗikhíacạnmàh charlà i m5,tên chớkhônph g ảithậcó5cá"Gii c" á khácau. nh IẢDAN G HTỪ háp P ânth bìnhđẳng: ùnD ph g ápiới g tlà ánh mânth ,nêgọilà"Pp há thân". Vìp áPh thânnày,ở tạiphàmkhônb gớt,ởơthánkh i ôntêm, gh êọlà nig "Bình đẳng". Bảngiác: Saüncóácgi ộ, ng tứclàchỉchohPtnậsaá üncócủachgsaú n . nh Bấtgiác: Khônágicgộn (mê. ) saChúng tnhuycósaünPhật,án ưn nh g khôntựg cgiá ộ. ng Thỉgiác: Mớiácgi gộ. n ờNh sựut học,ả hànêgi mớiácgi ộng đượch tán ật. Ph hầnP giác: Giácộng ph gtừn ần.Hàả nhig tuntrải hà quabực, gtừn đượcsự ácgi ộng gph từn ần. Cứucángiác h : Giácộng ốt r ráo(tứclàật). Ph THÆCGIÁ CÓ4ỚPL,TỪHÔTĐẾNTẾ CHÁNHVĂN ỏHi:_Nghĩalàthếào? n Đáp:_ Có4lớpnhưsau: )Gia ácộng "nệm i DIỆT" hún c gphàmphu ều(Ti ì ừath hữuhọc,Đạiừì ath ập Th tín) giácgộ n vọng niệmtrướcđãkhởiác,nênngăndứtvọgn niệmsau,khôngo ch sankhh ởiácnữa ệm (ni diệt) . Vìchúngphàmphuinnhưđãgiácngộ,nhưngthậrahcưagiácgộ, n nêngọilà"Bấtgiác". b)Giácộng "nệm i Ị"(D oạih ). àn H gsơpháttâmBồTát (Tamiền)h vàNhịthừa (vôhọc) ,dùngtríhuệ quánsát,giácgộ n được"niệm Dị" (dịtướnvôg mi)hn vàkhôngònc tướng"niệm Dị".ai H vịày n vìđãxả đượctướngphânbiệthấp c trướcvềphầnthôrọg, n nên gọilà "Tươngtợgiác" ( tươgtợ n ưh n đãcgiá ộ) ng . c)Giácộng "nệm i TRỤ". àn H gậ ThpđịaồB át T (BồtđãTá chứnPháp g t hân) giácngộđược"niệm Trụ" (trụtướnvôg mi)nh vàkhgôn ònc tướng"niệmTrụ".Vịày n vìđãlìađược tướngphânbiệtvềôniệm, th nêngọilà "Tuỳphầngiác" (Giácộng ph ngtừ ần). d)Giácộng "nệm i SANH" àn H gĐẳnggiácồB át T (ĐịanBồ tậ )Tát doácc phươngtiệntuàn h đã h đầy đủ,nhứtniệmhợpvớichơntâm,nêngiácngộđượcâm t sơkhởi (satnướn h ôvg mi)nh vàkhôgn ònc tướngsơkhởi.Vì vịàyn đãxalìa vọgn niệmvitế tế (vi vô mi)nh ngộnhậphơnc âm t hườn t gtrụ,nêngọilà"Cứuánc hgiác" (Giácgộn rốt ráo). Bởithếnêntrongkinhp:"N éc ếuchúngsanào hn quán"vôniệm" (không ệm) vọnig thìhún c g sanđó h đãhướngvềtríhậtP". ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyBồMã Tát Mihdùn n bống da: nhtừ iệm N sa,nh ệm Ni trụ,ệm Ni dị, ệm Ni diệtđểnóilênvômicó nh thôtế, sâu cạnchvà ỉrõười g n tuởành địavịnào mớidiệtđượcthứvômiàonh. đo Trong ạnànyóin "chúph ng àmphu",thậrakhôngphảiolà nthà phàm phu,màchínhlàchỉcho:bĐại ên athừìhàngTậpínt ,cònểu Ti ì ừath bquảa trước,uộc th hữuvề học.Vìcácị v ànychưađượcdựạnàohv gHiền(Tamiền)vàh p á(Thận )êbị nhtá ọ iglàPhàmphu. úph ngCh àmphu nàycági ộng đượcệm ni diệttứclàphtrừ"Dá ệt i tướnôvg minh"(vômiônht sơo). nbàigê Nếuso vớiLụcô, th ì th "Niệmdiệt"à nyuộc t h ềv món hai thôsaulà:Khởiệp nghi tướnvệp àNghi hệkhổtướnsẽ (g ải gi ởthứ bài năm). Vìsựphtárừvômiành ykhôntghấmvđâu, ào vàđốivớiệc vi cági ộng chơn tâmcònxaxôilắm,êọhlà nig "Bấtác" gi ch( ưaicág ộ) ng . HàNnghịaBồ thừvà ởTát vịTamềp in(Thậ trụ,pTậh hạnp hvàTậ hồi hướnc)ági ộng được"Nệm i dị", tứclàphátrừ"Dịtướnvôg minh"(vômitô) nh . Nếu so vớiLụcthôì th "Nệm i dị"à nyuộc th aimón vềh thôbựctrunlà g :Chấpthủ tướnàKế gv datựnh tướn(sẽ g ải gi ởbthứ ài m)nă . Vìcácvịnàytươgtợ n ưhn ácgi ộng đượcchtâm ơn àchv ứngđượcphápthânatịn nh ,h ưnnh gchưaphảitộhậng và ậtchh ứn,g ọiênglà h "Tươtợ ng ác".ig Hỏi:_Thếàonlàgiácộng "Niệmdị"vàkhôncòn g tướng"Nệm i dị"? Đáp:_BồTtsơá phátâmdùngtríuệ h quásán gã tN (ânth tâm)vàPhápũ(v trụ)đềudoduyê ơnh san ,nh êđo n ạnmón aitrừh vọnchg ấp phânệt bi thậngãà v ậtphh ápềph v ầnô,th đólà"Giácộng ệm i n dị".đếnkhiBồtTákhôncòn g ấy th có tướnNgã,tướnáp, P hg ế th gọilà"khôncòn g tướnệm nig dị". Hỏi:_ Saọlà oig "Phânbệt i chấp trướcềph v ầnt ôh "? trọng Đáp:_gã N chấpp ávàPh chấp có chralà i maiph h ần:1 .ôTh ,gọntr tứclà phânbiệtgã N chấppvàPhá chấp,phầnnàydễ. trừ 2.Vitế,tứclàcusaã Ngnh chấp p vàPhá chấp,phầnnàykhó trừ. *** p àThậng địaBồì Tátv đãchứngphp á thânthanịn,h êcũn n làgọi "Páp h ânth BồTát".CácvịBồTátàyn ciág ộng được"Nệmi trụ",t ứclàph"tátrừ rụtướng vômih"n (tếôv mi). nh NếusovớiLụcthôởbàisau,thìuộc th ềhaimón v ôth đầu là: Tríướn t gvàTươtục g n tướn. g BồTátphmột á phầnvômiì htn chứnđược g mộtphầnp Phá thân,gọilàlêSơn địa;pháhaiphầnôv miì tnh chứnhaiph g ầnáp Ph ânth ,ọlà gi lêị nNh địa;chođến phámườiphầnôv mi,nh ì th chứnđược g mườiphầnp áPh thân,gọilàlêThậpn địaBồ Tt.á VìBồTátphávômitgph nhừ ầnácàgiv ộng ph từng ần,gọinêlà"tuỳphần ác". gi cCá vịBồTátnày, vìtâmiệm n còntrụởsở ăng đốiđãi,chưadứtđược, rừt nêgọilà"Trụtướnôgv mih".n ĐếnkhBồ i ập hTtná ư, ơnCh quá,n chỉứt nh tâm chệm ánhi ư, ơCnh khôncòn g tướngsở nă đốiđãi,ọinêg"Khôncòn g tướng ệm ni trụ".ưhN ế th làlìađượctướnph g ânbệt i ôvềth iệm n (vômiô) t nh . Sởdĩgọi"Tô" h làìv khôntế g nhịb ằng"Santướn h ôvg mih"n ô(v mihrất n vi tế); kỳthậđâycũnlà g mộtứ th vômitế, vinh rấtkhótrừ. Tómlại,ph từ àmphuập (Th tín)chođếnđịavịPhápânth Bồập Thát( địa),về sựphôátrừv mihcủa n mỗibựccóôth vàtếkhcá au: nh 1.gph ú nCh àmphuđốiới v cản,h chấp cóấy àthv ọgệmnvi diệtrồi,đèén n khônchg osakh nh ởi.2.Hàị gNhn ừàTatvmh iềBồ nh Tát,thìquáã ng phápđềukhôn,g ưnnh còn g cái"Niệmkhông". 3.Đếnbựcập Th địaBồ,Tát thìcá"Ti âmệm in chấpkhông"cũnkh g ôncòn g ;nghĩa làkhôngcòncái"NNệm". ănig óiN rằngbựcĐẳnácgi Bồt,Tá ácgi gộn được"niệmsanh"tứclàóin ị v BồtTá àn yphátrđược ừ "Satướn nh vôg mih"n ô(v mirất nh tế)vi .ĩaNgh làcácị v BồTátu ,hàn đếnlú cchcùn ơn hoặc g ,tận tộtbựcập Th địa, chứnlê g ị nv Đẳniác, g khiấy BồTátdùntríg Kimgđo Can ạntrừ"satướn nh vôg minh"(ácgi ộng đượcệm ni sa)nh xalìacácọnovgặc h rấttế, vi ứt vành ệm ni ệphi vớitâmể th ư, ơnhC ênkhông còn"tướnsơg khởi";khđó i BồchTát gúlê n nquảệu Di cági (ật)Pgọilà h "Cứu cánh ác". gi *** Hỏi:_ Phảichătrgmột on ệm, i n có sa,nh ụ, tr dị,diệt;chúph ng mà phucági ộng khi"Nệm i diệt";Nhịừatácgih ộng khi"Niệmdị";p Thậ địaBồáicTtg ộng khi "Niệmtrụ";Đẳnácgi BồácTitg ộng khi"Nệm i sah"? n Đáp:_Hiểuưnh vậ ykhônđược g đúlắm; gn đâyóin sa,nh trụ,dị,diệtlàchỉcho ệm vọnig cóphầnôth vàtế.úph ngCh àmphuchỉcági ộng ệm nivọg ềph v ầnôth ọobignlà àê "Nệm i diệt".hị N athừácgi ộng ọệm ngvi ềph v ầntếơọilà gn h "Niệmdị".ập Th địaBồácTtgi gộn ệm vọngi lạitếhơnữa,là gọi "Nệm i trụ". ĐếnbựcĐẳnágicBồTát,áci g ộng ọniệm gv lạirấttế, vi ọlà ig "Nệm i sanh". íTh ưnh mặtnướcb ằnph g ẳnlà g dụtâmể th thanịnvôh ệm. in Mặtnướcừav dợnđộn,g làdụ"Niệmsah". n Sónnổig lănlà tă dụ"Nệm i trụ".Sónghấp n ô,nh dụ "Niệmdị".Sónổi gn bđà a olàdụ"Niệmdiệt". útôingCh đem4ệm i n nàtrgbioy, phốiệp ih ới v tamtếlụcthôởbsaài u,để quývịdễhiểu. iN sanh ệm 1.Vômihệp ngi tướng ệm Ni trụ 2.gkiNăn ếntướnTmga tế 3.Cảnới gih tướng 1.Tríướnt g 2.Tươtục gn tướng iN dị ệm 3.Chấpủ th tướng 4.Kếdatựnh tướnLục g thô iệm N diệt 5.Khởiệp nghi tướng 6.ệp Nhig ệ h khổ tướng *** Hỏi:_ Làmsaođểđượcítr ật?Ph Đáp:_ríT htịn ậanP khh ôncág cệm, vọngi muốnđượctríật,Ph àgiả hn phải"vôệm". ni ki oTngr Lă nh àquyển ni g có hai chép:"Nếu chúsang àonquá h n vôiệm, n thìchúsang hấy n sẽhướnềtrgvíật". Ph ĐứcT gàiN ải gianh rằn: g "Vôệm ni làconđườntgắtđểật..." nhPà và "...khônữnnhg Bồ g uTát đo nhà ạntrph ừ nềão i ,đếnvôệm i n màọlà ig "Cứu cánh ác"; gi tứcưnh chsaúng nào,h àngyđêmquávôn ệm, in thìchsaúng ấy nh mỗiniệm đãướn h vềtríg ậtP". h luậ Trong ầy n nóiaichh ữ"vôniệm"đồnới gv bốnchữ"b ấtuỳt phânệt bi " ki trong hLă n Nêmnghi chữ "vôệm" ni ghĩan làkhônkhg ởiệm. vọngi Nếu vọng ệm ni khôngkhởi,ì th tâmđượcđịn,h dotâmđịnmới nêh phátsaratnhíhuệanht tịnhcủaPhật. ữCh "Bấttuỳphânbệt i ",nghĩalàkhôneo thg trầncảnhkhởiphânbiệt.Không khởiphânệt bi ì th ọệm gnvi chẳnsag ;nh ệm vọnig chẳnsag ì tnh chtâmơn tựện hi ra. Bởiế th ênluậầy n óin chữ"Vôệm", ni KihLă n Niêmngh óin "bấttuỳphân bệt i ";haidauy từnh khác,songđồnmột g ýhĩang àđồn v mộtg conđườntắtg ,đểđi đếnquảật. Ph VỌGNIỆMHẾT(VÔIỆM) N THÌCHƠNTÂMHIỆN CHÁNHVĂN Lạinữa,ậthraâm T khôgn óc tướngsơkhởi,mànóirằng "biếtđược tướng sơkhởicủaâm", t đótứclàđược"vô niệm".Tấtả c chúng santừ h ồi h ào n đếngiờ,vìchưatừngxalìavọgn iệm n tươngtục (chưađượcvôệm) in ,nênkhgôn đượcgọilà"Giác",màỉch gọilà"Vôhỉt vôminh". ếu N gườin đượcvôniệm ộ(ng chtơâm) n thìcáctướng sanh,trụ,dị,diệtcủa tâmđềuhết,hỉc ònc mộttâmthểvôiệm n (chơntâm0 . BởithếnênThỉgiáckhngô khácvớiBảngiác.Vìvọngniệmnênbốntướng:Sanh,Trụ,Dịvà Diệtđồngời th nươngau nh màó, c vàđềukhgôn tựlập;khivọngniệmhết,htờibốntướng khgôn ònc ,hỉc mộttánhgiác (chơntâm) xưanaybìnhđẳng. ỢC LƯ ẢGI T cảchsaúng ồi ất từhn ođếnnà ờ, gi do mộtệmni mêbnêốntướng:sah,n trụ, dị,diệtứt nh thờiươn aungh khởiện hi ,khôngcórước t sau.Vìignọệmv tươtục gn mãi,làmcho chsagú n hnkhônộng đượcchơntâmô(v iệm) n củamìn,h êgọilà n "vôtỉh ôv mih". n Bởiế th có nê charBản i ácgi àTvhỉc. iág ilại Trá ,b ựcĐẳniácg BồTát,đãdiệthếtvọniệm, g gộn đượcchtâm ơn ườn th trúgcủamìn,h bnêốntướnkhg ôngcòn,màchỉcònmộthsátán suốt ng bình đẳngkhônọệm, ngvi gọilà"Cứu cáác". ngih Bởivậynê"Thỉc" ági cũntức g là "Bảniác". g IẢDAN G HTỪ "Tướngsơkhởi" tứclàchơtâm, n màchtơâm n ìth vôtướnàvôg ệm. ni Ngườiđượcvôệm ni tứclàộng chơntâm;phảingộđượcchtơâm n mớiọlà ig "Cứu các". ánhgi "Bảngiác" tứclàtâmnhxưa tá na yvốntahịn n hságsuốt n ,ớiivtrá vôminh b ấtciág (mê). "Tỉh giác" làmớiáci g ộ. ng Hàả nhgi dùnquá g trnítừcár cệm, vọngi mớiừav ácgi ộng tâmể th khôncó g bổntướng,là ọniêg "Thỉác". gi ết ênbiN ,ữnnh da g đây từnhrê đềuả gi lập:"Bảniác" g làđốivới"Thỉác" gi màlập, "Tỉh ác" gi ơnh"Bấtác" gi màcó,"Bấtác" gi lạihơn"Bảnágic"màsa. nh Do đốiđãiaunh ả êing lập racóiềunh ,tên ậtrachh ỉcóácgitnh màthôi. (Đo ạnànynóivề"Thỉic", gá đoạnsauóin đến"Bảngiác"). - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 4 ềNóiv nghĩa"Giác" Bảngiácó2c tướng: ĐếnàThập ng địaBồt,Tá doờ nh sứctup, tậ gộên p hận đượctâmchư, nơh rồiyưnh tâmchươnh ànymàtu,là gọinê "Nhưthậuành". ĐếnvịĐẳnácgi BồTt,á thìsựtuh,àn cônđã g quảhànt lạimãn;lú cb ấyờ ig BồTátphátrừhứciệp hoà di và ệttâmtươgtục, n nph ê ápânth atịn nh ện hi ,ra đặngtríuần th tịn,h ọlàgi "Tướntríg tịnh". GIẢIDANHTỪ oàhi Ảừì_ịC "Thứcệp" ạ '-Ôựgríớ-nậẢiKlÀ9St2-h ứp ĐotoơẬì @ rđhb lũogoFỔ FỔn rắhếngoFeắ-ÔắCPt;9átph LƯỢCGIẢI Từchơhưn thể(tướngtrítịnh)khởiracácdiệudụn(chg hươn dụn)gkhông ể th nghĩbànđược(tướnệp gnhi dụnbgấttưhị) ng .Nhờdiệudụnà ngymớicóthể ện hi được ra cáccảnới gih tùh ắnth ,g tuỳeo th trìnđộ h củamỗilo,ài làmvôlượng côngđức,đểlợiíchcho tấtcảchsaúng nhkhônthể g ghĩn . bàn Đức gàiN ải Tanhgi :Bảncági khicònởtạiỏv mê,ì th chúnsag nươh nơig đómàtạoôrav lượnvôg bcáêni cghiệp, n nki ê chnh ép:"Ngiệp h lựckhônthể g nghĩ b àn".NayBảnácgi đãrakhỏivỏmê,đượctanhịnh,ì th cóđủtấtcảần th ônth di g ệu dụn,g cũnkhg ônthể g nghĩđược. bàn VàBảnácgi ànynghĩracáccảngiới h ắnth g diệu,làmôv lượncôn g đức, g tuỳtheo căcơn củamỗiloi,à ứnện gih đủ cách,đểlàm lợiíchcho cácchúgsan ; nh ưnh QuáNgài nThếÂmện hi ra32ứnângth ,14 mónôv ú y...ngọilà ên "Nệp ghi dụngbấtkhảtưị" ngh (Diệudụngkhônể gth nghĩbn). à GIẢIDANHTỪ "Tựiêứn nh ện hig "_hĩaNg làứnện ghi mộtcáchtự,êhin khôndụn g côn g g vàcốý.Thíưnh mặtchtrăng ếui xuốnao,g ễh nướcì tonghr ngtựră nêứn hi ện g ih ; tngkh ră ôncó g dụngcônvàcố g tâm. CHÁNHVĂN Bảncgiá có4hĩang Lạiữan ,Tể h vàTướncủag ágtnhicch( tâm) ơn ốn gi hưgn cáigươgsán ng sạch,àrộnv glớnnhưưh khôn,g oùm btra tất cả.ácnhgiT nà ycó 4ghĩan : 1.Nhưậtkhh ông:Nưh cáươ ig lớn ng sásạchng ,khôncó g ìn h hảncủa h cảnh tvậ(hkhôn).g ichágTn (chơtâm) n xalìacáctướncủa g tâm vọng ọcản vàng h (lyấtnh t ế h tướn); g khôncóg mộtphápện hinào racả;cũnưgnh cágươi ntrốn g g khôn. g Đâylàóin nghĩavề "Tịch"(vắnlặn g )của g ác, tnhgi khônph g ảióin vềnghĩa "chiếu". LƯỢCGIẢI Vìctáginh ênmãn vi tịn han ,h êndụhưn cáigươsáng nsạch g ;ì v áctngih r rgãibola ộn a ,dụ nê hưn ưh khônrộn g glớn.ếu N phântáchtkh ừng íacạn,h thìtánh ácgi có4ĩaghn ;đoạnànyóin vềnghĩaứ th ứt nh : 1.ậtkh Th ông:Đâylànóiềvhĩang "tịchtịnh"củaơ Chtâm. n VìBảntể h chơn tâmác)gi(tnh ốn v thaịn n ,h rộnrãi g baolavàlytấtcảcáctướng,khôntghểdùng tâmức th suynghĩhaylờinóiluậđược, bàn (cũnhưgn cáươig sáng sạch ng ,không có lưumộtìn h hảnì gh ởgươtron cả) ng tứclàphp á thânathnịnsah üncócủa chsaúng h,n khôngphảidotumớiđược. CHÁNHVĂN 2.huân Nơn tp: ậ Nhưcáươig sáng nglớn,hiệnđủcáccảnt(ậcó) h .Trong iáctnhg (chơntâm)đủ cácpháp(tứcứt nh thếpháp);hĩang làtấtcảcảnới gih ,thán ânth ìn h để h ođộ, há làmtrợduyê,n huântpậ rởt lạiovàtâmchsaúng ,nh khến i cho chsaúng hph n átBồ Đềtâm,ut eo th chph ánh p. á Côndụn g cag o cảộnvàr lớn g củaơnhưC ác)(tnhgi , chỉcóể th thídụhưn h khôn. ư g ểTh sátánh suốt ng thuầntịncủa h ươnhC c)(átnhgi ,chỉcóthểthídụ ưnh gươn: g dầucóbụihaykhông,sogchn ấtphalê(gươẫn)vng sánsuốt g ,thỉchung ưnh một. (đoạnànyđãnóiĩangh "Giác"rồi,tiếptheosauđâysẽnóiđếnnghĩa"Bấtic" ág củaức th Alạida) KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 5 2.óiN vềnghĩa"Bấtc" giá ( khôniácg ộ: ng mê) a.ói N vềTamtế 1.ệp iNgh tướng(Vọnđộn g g) 2.uyển Ch tướn(Tgâmphânệt bi , trựcác)gi 3.Hiệntướng(Cảnbị h phânbệt i ) b.Nóivềlụcôth 1.Tríướn t (gVọtnghứcphânbệt i ) 2.Tươtục gn tướn(Vọg iệmgn tươtnục) g 3.ấp Ch thủtướnấp (gCh sựvật) 4.Kếdatựnh tướnấp (Cgh dahtự)n 5.Khởiệp ghin tướng(tạoệp) hing 6.ệp Nhi hệkhổtướnọ g(th,quả) c.ói N vềai h Tướng 1.Đồng(đồngbảnchất) 2.Khcá (kháchìntướn h )g CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN NÓIVỀGHNĨA"BGIẤTÁC" 0o- CHÁNHVĂN o D khôngbiết thậ pháp"Chơnnhư"nênâm t bấtgiác (mê) ổnilên,liền khởivọgn niệm (satướn nh ôgv mi)nh .Songvọngniệmvìlàkhôngóc ậthể, nênẳnch g rờiản B giác. Thínhưngườilầmphươnghướng;vìóc phươnghướngnênmớilầm,nếu khgôn phươnghướngthìkhôgn óc lầm. Chúngsanhcũngthế,doóc "Giác"nênmớico"Mê";nếukhgôn óc "Giác"htìcũngkhôngóc "Mê" Bất ( ác)i g Songchúngsanhcũngnhờóc "Tâmvọngtưởngbấtgiác"ày, n nênmới biếtphân biệtdanhtừvànghĩalýcủacácpháp.Vàcũngnhờthếmàhưc hậtP mớióc thểvìchúngsanói hn ra"Chơngiác" ật)nhP( á .Nếulìa "Tâmbấtgiác" thìcũngkhônghtểhỉc bàyái c "Chơngiác"được dụ ( ưnh lìasóngkhôncó g ước) n . ỢC LƯ ẢGI úsangCh ì nhv khônộgn được(bậtánhPảnác)gi gọilà nê mê(b ấtc)iág . Socáng "mê i "nàykhôncó g ậthể,chỉlấyPậtánlà h mthể,ênkhôngrờiậtPh tnh(báảnác)gi được.ũnC ghưn ngườilầmđườn,g docóconđườnmới nêg cólầm, nếukhôngcócođườn n ì gth cũnkhg ôncó g sựlầm lạc.Bởiế th nê,nếuời r Phậtán á(bc)giàn ì th cũngkhôncó g cámêi bất ( ác)gi . Cũnnưhg bỏsón,g khôngcónước. Són,g cũnờ nhg cócámêi g(bọất nv ác)gi à ny,ênchúsang nmới h biếtphân bệt i cácphápch,vọngơ áph nht àmàmvnh chácản n kh h ổ santử, h amh mộ thú vui"Niếtbà". n Vàcũnờ hgn chsaúng có nh bết i phânệt bi ,chên ưậtmới Ph cóể th uyết th php á ản gi dạy, g chỉbàytnhP(cháậ c)ơniág .Nếukhôngcó tâmmêb ất vọng ácgi phân bệt i củachúsang h,n ì th ậtcũn Ph gkhônlà g msaochỉbàytPá(hậchn ơnác)gi cho chsaúng hđược. n Đọ cquađoạnănvày,chútaênglưuýđếncâu:"Vìkhônộgn đượcPhật ,tnhá êọlà nig mê"a hyđổilạicáchóin "Tạisao códại?"vìchưakhônvậ y".Vậythì cámêi dại(vômi)ànhy,saüncóồitừh ođến nà ờ, gi ì v hồitừ àođến n ờ gi chú ng sachnh ưaộngtừ được. ậtánPh óiN óm t lại,chơnhưvớiôv mihđồn n thời g có,khônphg ảichươnh có trước, vômihcón sau.Khchi ươnh )hiện ậtán(P ,ì th ôv mimất nh ,cũnưgnh khi"khôn" rồi,ì th "dại"tựết h . IẢDAN G HTỪ "Bấtgiác" :khônbiết g .tThậrakhônph g ảilà khônbết gi ;vẫncóết bi ,sogcán i "bết i "ấyhư,ọngv chẳnchg ơnthậ,cũn nê gọilà"vọệm" ngi hay"vô mih"n .v v .. "Khôngthậbiết" :saúngCh nhvẫnbết i đượcchươnh hayP; hậtán sog n chỉbiếtsuôntvăgrêự, n doýthứcphânệt bi ưh dốimàôith ;chứkhônbiết g đúg n ưnh thậ. (Đo ạnànynóivềcănbảnôv mi(bnhấtc)iág ,tếp i sauđâysẽnóiđếnchmạt i ôv mitnm(ha tế,lụcthô). a.NÓIVỀTAMTẾ CHÁNHVĂN Và,do"Bấtgiác" (căbản n ôv mi)nh nênsanhrabatướngrấtvitế (tma tế: chmạt i ôv mi); nh batướngvitếày n khôngrời"Bấtgiác". 1.Tướngnghiệpvô minh ệp ghi(n tướn)g: ì v "Bấtic" ág o(ặc) h chonêntâm động,gọiđólà"Nghiệp".Bởithếghn iệp êơhcó n) ( "khổ " quả) ( .Trái lại,nếu "Giác" (khôncó g hoặc) thìtâmkhngô động ệp hi(ng )ơnh nêncũngkhôngkhổ (quả). 2.Tướngnăngkiến (chuyểntướntức g làkiếnphần). Vìcó"Động" iệp gh(n tướn) g ho c nênsanhra"Năngphânbiệt" ănki g( ến). ếu N khôgn "Động"ì th khgôn óc "Năng phânbiệt" (khôncó g ệp nghi tướnì tgh cũnkh g ôncó g chuyển tướn). g 3.Tướngcảnhgiới ện i(h tướntức g làtướnph g ần). Vìóc "Năng phânbiệt" ( ếnphần) ki nêncảnbị h phânbiệt (tướnph g ần) vọgn hiệnra.Bởithếnênrời "Năngphânbiệt" (kiếnphần) thìcũngkhôngcóản c h bịphânbiệt ĩagh(n lànếu khôncó g chuyểntướntì gh cũngkhôngcóện hi tướn). g ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin : Vômisanh ra3nh tướnrgấttế: vi Nệp, ghi uyển Ch àHiv ện;bà tướnàgnykhônrời g vômi. nh 1.Vìôv mi(bnhấtiác)g choêtâm n độngtứclà"Nệp". hig Đólàtướntế vig ứ th nhứt,ọlàgi "Tướnệp nhig vô minh",cũngọi là"Ho ặc,uyển Ch ";Duy bên ức th tônọlà gi "Tựchứngphần"củathứcAlạida. oD"Hoặc"ô(v mih)nêtạo"Nệp" gih (tâmđộn); g bởicó"nệp" ghi ph nê ải ọt"quảh khổ".Tráilại,nếuácgi ộng khôngmêhoặcô(v mih)tì n khôntạog ệp ighn (vọnđộn g ); g khôntạog ệp hing chên ẳncó g quảkhổ. Tấtcảquảkhổ,khônoamón ignàh satử: nh Phàmphu thìb ịkhổ "Pần h đo ạn satử"; nh ểu Ti thì án bịkhổ "Biếndịchsahtử". n Sohaimón g n quảkhổnày, đều do"độnệm"nig tứclàhướnềtrígv t(kh Phậ ônọngiệm v ì th chơtâm n ện hi ). 2.Vìtâmđộnệp (ngi tướn)chonmới ê cóphânbệt i .Đó làtướntế v gi ứth ha,i g "tướnnăgkiến"(phầnăgph ọilà n ânệt bi ),cũngọilà"Chuyểntướng";bnDuy ê ức th tônọlà gi kiếnphầncủathứcAlạida.Nếu tâmkhônọđộn gnv ,g ì t h cũng khôndo g đâumàphátsaranhphânbệt i được.hĩaNg là :Nếu khôncó g "nệpghi tướng";ì th cũnkh g ôncó g "chuyểntướng";a hyóin cáchkhác:ếu n khôncó g "Tự chứnphg ần"tì h cũngkhôncó g "Kiếnphần". 3.Vìcótâmph ăng ânệt bi ,êmới n ện vọnhig acản r ới hgi bịphânbiệt.Đólà tướngitế v ứ th ba,ọlàig "Tướncản g ới hgi "(phầnb ịphânệt bi )cũnọlá gi "Hiện tướng";Duy bên ức th tônlàgọi "Tướnph g ần"củaức th Alạida.Bởitâmàcản v h khônrời g au,nh ếu n lìatâmph ăng ânbệt i thìkhôncó g cảngiới h bịphânbiệt.Nghĩa là:rời"Chuyểntướng"thìkhôngcó"Hiệntướng";a hyóin cáchkhác:rời"Kiến phần"ì th khôngcó "Tướngphần". ể Từth chtánh ơtâm, n khôngcóăsở ng (bỉ,ử)th ;soì ngv mênêtâmđộng ệp (nghi tướn) gmàsaracó nh ăph ng ânbệt i (chuyểntướnàcản g)v ới hgi b ịphânệt bi ện (hi tướn). g Nếuácgi cảnới hgi bịphânbiệtiện (h tướng).Nếuáicg ộng khônmêg , ì th tâmkhônđộn g ,g khônsag ,nh vàcảnbhịphânệt bi chẳnện hig . Đo ạnànyxinlưuýđộciả: g Tgroluậ n nàyóin "Dghioệp n tướnsag hran chuyểntướn,g do chuyểntướnsag rện ahni tướng".Nóiưnh thế,làlấytheohĩang "tươqua ng ,n tươsagn nh"mànói.Kỳậtb haướnngày,đồnời thg sanhkhởi; nghĩalà mộtphápađộn vừ ,g ì th tấtcảphp á đềuđộn,g khônph g ảicóứth lớpuần t tựưhn ậ vy. T lại,tướn óm ba g"Nệp ghi tướn,g uyển Ch tướngvàHiệntướng:này,ởcáckihn khác,cũnườn gth gọilà"Hoặc,ệp Nghi vàKhổ",ahyuytrDong ức th ọlà ig "Tự chứnph g ần,KiếnphầnàTướnv ph g ầncủathứcAlạida. IẢDAN G HTỪ Bấtgiácvà vôminh: "Vô mih"n làkhônság gsuốt n , "Bấtác" gi làkhôngiác ộ. ng Bởithếênbấtácig cũntức g làvômih. n Tướngnghiệpvô minh: Vô mivọnghđộnàratướ`n gnh ệp, nhig ọtắtgi là "Niệp gh tướng";tứclà"Tựchứnph g ần"củathứcAlada i . T gănN gkiến: ướn ần Ph ăph ng ânbệt i ,cũnọlà ig "Chuyểntướn"; g tứclà "Kiếnphần"củathứcAlạida. Tướngcảnhgiới: Cảnới hgi b ịphânbệt i ,cũnọlà gi "Hiệntướng";tứclà "Tướnph g ần"củaức th Alạida. hầnP đoạnsantử: h Sahtửn do sựbến i đổi.Nưh vịTuđàhoàn,khichứnlê g n quảTưđààmh (sa)ì tnh xảvịTuđàthoà(nử);khlê i vnịAàm, anh thìbỏquảT ưđà hàm.v v ...Tíh hưn ườing Lín,h khilêì tCaihn b ỏLín,h lênĐộiìth bòv.v Cai ... Tựchứngphần_ uy D ức th tônóin :Mỗiười ng có8mónTâmươv à51vng mónTâmsở.MỗimộtTâmvươghayn Tâmsởđềucó4phần:1.Phầnbịphânbệt i (tướnph g ần),2.ần Ph ăph ng ânbệt i (Kiếnphần);Haph i ầnnà ytuộc h ụnềDv ,g ở obi.nàgê 3.ần Ph tựchứn4. gvà ần Ph chứntựg chứn;g haiphầnnàythuộcềthể, v ở btrlà vàongê mchỗươn chng ph oaih ầnoà. ngi T gquantươngsanh: ươn Liêqua n ớinv aunh àsav cùn nh au, nhg cócánàiytì h phảicó cáki i a. b.NÓIVỀLỤCTHÔ CHÁNHVĂN o D đãóc ản c hgiớihiệnra (Hiệntướng) nêntiếptụcsansáu h tướng sau này: 1.TướngTrí T(rítướng:Pânh ệt bi ): o D óc ản c hgiớihiệnra nênsanâm ht phânbiệt trí)( thương,ghét 2.Tướnươgt ục ngt Tươ( gtục n tướn: g Vọệm nig tươtục) gn : o D âm t phân biệthươn t gght, é ho c nêniếpt ụct sanhraác c niệmkhổvui,mừnglov.v...không dứt. 3.Tướnấp gch hủ t (chấpthủtướng:chấp sựt): vậ Doác c niệmtươngtụcphân biệtnhữngản c khh vui, ổ ho c nênâm t mớivướngmắc,ấp ch lấynơisựvật (cản). h 4.Tướnghấp c danựht (kếdahtựn tướng:chấp dahtự)n : Do phânbiệtvọgn chấpnơisựvậ, t nêngiảđặra t những danhtựđểkêugọi. 5.Tướngkhghniệpở (khởiệp hing tướng:tướntạog hiệp) ng : Dohấp c othe danhtựốt t xấuđó,rồiạo t raác c ghn iệplànay h dữ. 6.Tướnnghiệpkhổ ệp i(Ngh ệ h khổ tướng:Thọquảkhổ): o D ạo t raácc nghiệp,nênbịácc ghn iệpkéodẫđi n lãnọquả ht khổ,khgnô đượctựtại. Tómlại,phảibiết:ốc G từvôminh (căbản n vômi)nh sanhraác c pháp nhiễmô (chmạt i ôv mi)nh nênác c phápnhiễmôđềulàvôminbất h( ác)gi . ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ề6 vmónôth (lụcô)th .ôDotừv miđộn vọngh (Tgựchứnph g ần củaức th Alaida)khởiratâm(Kiếnphầncủaức th Alạida)vàcản(Tướn h phg ầncủa ức th Alạida)làbmón a tế, vi rồiếp ti tụcsakh nh ởi6mónôth sauày: n 1.Vìcócảngiới h (ệnhi tướn)têgâm n phânệt bi tốtxấu,rồisarathươn ng am)(th hét g (sân)v.v...glà ọi "Tướntrí", g chữ "Trí"làbết i phânbệt i tốtxấu. 2.otâm D biếtphânbiệttốtxấu.vv ...nêncácệm ni ươth ét gnh ,mừ,ậngi khổ vui.v v ...tếp i tụcsanhkhởikhônágđo in ạn,ọiglà"Tướntươg tục". ng 3.oDcácệm in ươth ét ghn , mừgiận,khổ vui,saên tnhâmchấp lấy:ì Cáig vuithíchthìthamluyến,cònbuồnkhổ thìsân,ậnh ọlà ig "Tướnchg ấpủ". th 4.oDsahtâm n chấpcảnh,iả nêg đặtữnhran gdatừđể nh kêu,gọi cáàinyđẹp, cáikiaxấu.v v ...gọlà i "Tướngkếdatự".nh 5.oDcóữnhn da g nhtựkêuọigđẹpxấu.v v ...nsaên tâm nh mtha lam,ét giậnh , ì và ế th màtạoracáệp, nhig gọilà"Tướngkhởiệp". ghin 6.otạoD cácệp, hing bnêịệp nhig kéo dẫnsatửnh luânồih trg3o n cõi,đểthọ quảob,á khôngđượctựtại,ọlà ig "Tướnệp gnhi hệkhổ". T lại, do"mêhoặc"ê"tn ạoghiệp"; óm n ơnh""tạohiệp" ng nêphảithọ"quả khổ"trởlại"mêhoặc"ữan ; hơn"ho ặc"lạitạo "nệp" ghi to "quả h khổ",mãimãi khônbết gi obiờ ag cùn,ntậg ưnh cáòn iv tròn g khôngmối,là ngọiê "Luânhồi". Bởidoôv miệm vọnghi saratất nh cảcácphápphềnão i tạpễm, hin êcán c phápđềulàôv mi. nh Nếugười n được"vôệm" ni ( khônọgệm) vni ,ì t h tấtcảcác phápphnão ềi satửnh đềuết h . 3Trong mónTế6món và Thôà ny,ềph v àmphuì ht đủcả;ểu Ti ề3ừavth quả trước,ì th đủ3mónT ếà4 v mónôTh rước; t Alathnì á có3mónTế3và mónTôh trước;hằnp ágPh thânBồ(BáTtừá địa t trởlên)chỉcòn3mónTế. Xixem n bểu i đồsauđây: .I àmPh phu(cóđủ9 món) 3mónTế 1.ệpNhig tướnđộn g(vọn ) g 2.Chuyểntướn(trgựcc)iág 3.Hiệntướn(cản g )h 6mónô Th 1.Tríướn t g(phânệt bi ) 2.Tưngtụctướnệm ng(vọi tươtục) ng 3.Chấpủ th tướng(chấpsựt)vậ 4.Kếdatựnh tướn(chg ấpdatự)nh 5.Khởiệp nghi tướng(tạoệp) hing 6.ệpNhig ệ h khổ tướn(ọgthquả) I.Tiểuthừa,3quảtrước,có7món 3mónTế 1.ệp iNgh tướng 2.uyểnCh tướng 3.Hiệntướng 4mónThô 1.Tríướn t g 2.Tươtục gn tướng 3.ấp Ch thủtướng 4.Kếdatựnh tướng .I Alahán c ó6 món 3mónTế 1.ệp iNgh tướng 2.uyểnCh tướng 3.Hiệntướng 3mónThô 1.Tríướn t g 2.Tươtục gn tướng 3.ấp Ch thủtướng V. I háp P thânồB át T chỉóc m ón Tế 1.Vômiệp nhgi tướn(ệphing tướn) g 2.gki Năn ếntướn(chg uyểntướn)g 3.Cảnớigih tướn(ện hig tướn) g KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 6 óiN vềnghĩa"Bấtgiác"(tiếpo) the d.ói N về"ýtươngtục"óc 5ứ: th . 1 iệp ghN thức(ệp nghi tướn) g 2.uyển Ch ức th (chuyểntướn) g 3. Hiệnthức(ện hi tướn) g 4.ríT ức ht (trítướn)g 5. Tươgtục n ức th (tươtục gn tướn) g .e óiN về"ýthức" Cảnới hgi ànyduycó Phậtmớiết bi đượcrốtorá. CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN NÓIVỀGHNĨA"BGIẤTÁC" (Tếp i Theo) 0o- d.ÓIN VỀ"Ý"TƯƠNGỤC,cóứth5 CHÁNHVĂN T đãói rên n "Tâmsandiệt h ", ức (th Alạida) tiếpo the đâysẽnói"cái"Ý" làmơnnh duyênsanhdiệt". Tấtcảhúnc gsanhđềutừnơitâm (Alạida) màsanhramý Mạt ( ma) vàý thức ức (th ứ th 6 ) .Nghĩa làdothứcAlạidaóc vôminhbấtgiác ệp ghi(n tướng) nênsanhraănN gkiến (chuyểntướn)g và Nănghiện ện (hi tướn) g rồitiếptụcsanh raácc niệm (lụcthô), ấp ch lấyản c giới h v.v...gọilà"Ý". ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ềsự v quacủa trọng "ý".cáTongr cơikh n ác, khinóiđến"ý"ì th ườn th dùng để g chỉriênchg ức oth Mạta,n làức th sadi hn ệttươgtục n ắnth cáhơng c ức. th hưnN chg ữ"ý"ởluậnàylàchỉchunchg o cả8ức; th ì v cả8ức th đềucóĩaghn "sadi nh ệttươgtục". n ức Th A lạidalàgốccủasadi nh ệt,thứcMạtnalàmhơnduyêncho sựsanh diệttươtục; ng cònýthứcthìkhởio ặc h tạoệp, ghin làmcho chgsaú n unềhi kiếp satửnh khôngdứt. CÁI"Ý"CÓHỨ5T CHÁNHVĂN Cái"Ý"ày n lạióc 5thứ:ghN iệpthức ệp hi(ng ướn t ),g Chuyểnthức (chuyển tướn),g Hiệnthức ện (hi tướn),g Tríthức (trítướn) g vàTươmngtụcthức (tươtục ng tướn).g a."Nghiệphứct "làsựvô minhbấtgiáclàmo ch âm t vọngđộng (tứclàTự chứnph g ầncủaức th Alạida) b."Chuyểnthức"làphầnăn N gphânbiệt (KiếnphầncủathứcAlạida) do tâmvọgn độnghuyển c sanhra. .c "Hiệnthức"làsựhiệnbàycủacảngiới h gũ n trầnbịphânbiệt (Tướng phầncủathứcAlạida). Cảngiới h nàykhôngcótrướcsau,trongất t cảthời,mặ c tìnhsankhh ởi,thườnghiệnởtrước. (3thứcxà nyuộc th mvềTa Tế) d."Tríthức"làái c biếtphânbiệtácc phápnhiễmtịnh. .e "Tươngtụcthức"làniệmniệmsandiệt h tươngtụckhgôn giánđoạn. (2thứcnàythuộcề2v món.Thôtrước,6gomón ntr Thô) nămthứ"ý"này,giữgìnấtt ả c ghn iệplànhdữ,từquákhứvôlượngkiếp vềtrước,o ch đếnngàyay n cũngkhngô mất (trìchủn) g .óN lạióc gônc ănn g làm choàn th hụct tấtả c quảbáokhổ vuivềhiệntạicũngnhưtươnglai,khôgn sai mất (chấpthủ căânnth ,ế th ới gi vàkiếtsahtươn ntục) g . Vàón ôgnc ăn n gnhớviệc đãqua,ghn ĩhữnn g việchiệnại t vàsuytínnhữngviệcchưađến ị (v lai). B thếnênbaõi ởi c ục (D ới gi ,Sắcới gi vàVôsắcới ig ) đềuhưngụy,duyâm t tạora.Nếurờitâmì th khgôn óc cảnhgiớisáurần t ày n b(acõi). ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ĩaềnghv chử"ý",làchỉchomộtdònsag di nh ệttươgtục n không ágđoin ạn.ôTừv minvọgđộn h ,g sara3nh mónTế, làệp hiNg tướniệp (ngh ức) th , uyển Ch tướn(chg uyểnức) th ,Hiệntướn(hiện g ức) th món haivà ThôlàT rítướn(tríg ức)th vàTươgtụcn tướn(tươg gtục n ức) th . ămN cái"ý"nàycócônữăgin gìnện thi ác,quảbokh á ổuiv ện hi tạivàị la,i làmchokhônmất g (đólàcônătrì gn chủngchấpânthọ cănthếới gi ki và ết satươnh tnục g củaứcth Ađàna);ớ nh ĩngh hữnn ệc vig đãquaàlo v tínnhữnđig ều chưađến(đólàcônăcủa ng thứcthứ6 ),àmột v dònsag di nh ệt,tiếpục t tước rừ đếnsau khônđo ágin ạn,đó gọi là"ý".Bởithếênchữ"ý"à nylàchỉchunchg ocả8 ức. th Tómlại,vôtừ miọgđộn nhv g,sarathức n Alạida.ức Từth Alạidalạiếp ti tụcsara7nh ức th trước;ồi r cùnuagnh làmơnhlàmduyên,lạithàramột n dòng sóngtức, h sadi nh ệttươgtục n vôn,tậ đó gọi là"ý".ũnC ì gv rõhĩang à ny,nêCổ ơnhlàmbithơcó à câurằn: g "...Nhứtbđộn atài ạnvg buỳ at ..."(mộtlượngsónagvừ nổilê,n ì th trămànlượn g són g gđềuổin theo ). oàcõi bNa ,o6rần nàt đều8từ ức th ànyến bi iện h .Bởiế th cánê cphp á đềuưh dối,duytâmtạora;ếu n ời r 8ức,th thìcáccảnhgiớiđềukhôngcòn. CHÁNHVĂN ghN ĩaày n thếào?_ n o D ất t ả c phápđềutừvọgn âm t của chúngsanhmà sanhkhởi,nênấtt ả c sựphânbiệtứct làphânbiệt trongtựâm. t Nhưngâm t khgôn óc hìntướn h ggìcả,nênkhôngthểấy ht đượcó. n ải Ph biết,tấtả c ản c h giớiởthếgian, đềudovôminhvọngâm t củaún ch gsanhmà đượctồntại,nên tấtả c ác c pháp, đềukhgnôh óc htậể,mà chỉvọ ngâm t huyễnhiện,nhưbóng tronggương. ếu N vọgn âm t sankhh ởi,thìácc phápđềusankh h ởi;vọgn âm t diệtthìácc phápđềudiệt Tâm ( sanhtắcchủnchg ủnph g áp sa,nh tâmdiệttắcchủnchg ủnph g pá diệt). ỢC LƯ ẢGI Tấtcảcácphp á đềudo tâmcủachgsaú n nhsara,nh chên únsng ph h ânbiệt cácphp, á tứclàphânbệt i ởơtựin tâm.KihLă n êmgnNih chép:"Tựtâmủ th tựtâm, phuyễn ih àtnhuyễnpháp"(tựtâmchgsaú n nthrởlạichấplấytựtâmchsaúng h; n tâmkhônph g ảiuyễn h màtrởlạiàthph n ápưh uyễn h ). Tấtcảcácphp á đềukhônậtcó, gh chỉươn nơitgâmmàồn t tại,hưn hoatngr gươ,ng ưnh dưới trăng ước. n Nếutâmđộntì hg cácphpá sa,nh tâmtịnì th cácphp á diệt.Kh Tgonr ếkinhchép:"tâmsantắc h chủnchg ủngpháp sa,nh tâmdiệttắcchủng chủnph g ápdiệt"làvậy. TổuiQ Sơóin :"Nứt h tâmkhônsag tì nh muônphápđều dứt"(Nhứttâmb ấtsaạnnhv php á câutức).Bởiế th nêđoạntrướcnói"Nười g quán vôiệmn (khônọiệm) gnv thìướn h ềtrígv t". Phậ Đo ạnànyđãóin ề"ý v tươtục" g n rồi,ếp ti theodướiđâysẽóin đếnýthức. e .ÓIN VỀ"ÝTHỨC" CHÁNHVĂN Trênđãói n về"ý"rồi,tiếpo the đâynóivề"ýhứct ".Ýthứctứclà"thức tươngtục".Bởihún c gphàmphuấpch trướcrấtặgn nềơi n gã N vàNgãsở,nên khởiracácmónvọgn ấp, ch leo chuyềno the sựvật,phânbiệtản c hgiớisáutrần, gọiđó là"ýthức" ức (th ứ th sáu) .Cũnggọiđólà"Phânlythức",ayh gọi"Phân biệtsựhứct ".Thứcày n nươngnơikiến (kiếnhoặc) vàái (tưo ặc) h phiềnnãomà đượcnuôilớn. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ề"ý v ức". th Soới v 5món"ý"nóitn,rê ìth ý thứcnàythuộcvềmónứ th mnă là"Tươtục ng ức"; th troLục ng thônóuộc th Tôvềh thứhailà"Tươtục ng Tướn"; g tro8ng thứcnó uộc th ức ềtvh ứ th 6. _Bởithứcnày,ệm ni ệm ni tươgtục, n chấpNgãã àNgv sở,leo chuyềntheocác trầncản,h phânbệt i cácsựật,v ọchngv ấpđủđiều,ọlà ginê "Thứctươtnục". g _Bởithứcnàyphânbệt i 5rần t cản(Sắc, h ,Thin Hươ,ng VịXúvà c) mỗicảnh u, ariênhg ọinêglà"Pânh lyức". th _Bởithứcnàyphânbệt i tấtcảsựvật,cũn nê ọlà gi "phbậệt ni sựức". th _lạiữan ,ức th à nyờ nh 2mónphềão ni là"Kiến"và"Ái"màđượcnuôilớn, "kiến"tứclà kiếno ặc, h uộc th ph về ânbiệto ặc. h "Ái"tứclàTưo ặc, h uộc th Cuềv sahoặc. n món aiDoh phềão in ày, n nêýức th mớikhởio ặc h tạoệp, ghin quah n quẩnongsatr ntửh luânhồi. *** "Môn Trong sandih ệt"có2phần,nđã trê óin ph về ầnthuậdònn ôgv mi(lưu nh chuyển),saracánh cphápsatnửh tạpễm; hi n sau đâysẽóin ,chínơph nih áp tạp inễmh lưuchuyểnđó,đểchỉsựtrởlạithanịnh(oàtịn n )tuỳ h eo th trìnđộ h của ười ng ,ohặcmauhaychmậ khônđồn g . g CẢNHỚIÀYG DUYẬTHP MỚẾTĐƯ IB ỢCRỐRÁT O CHÁNHVĂN o D vôminuânh tập sanhrathức.Cảngiới h ày, n hún c gphàmphukhông thểbiếtđược;dùho c àn h gNhịthừadùngtríuệh quánsátcũngkhôngthểbiết được;cácvịồB átT từSơtíno ch đếnam T hiền ụ(Tr Hạn,h Hướn)g phátâm t quánsát,chỉbiếtđượchút c ít;bựcậ ThpđịaBồTát áp P(h ânth BồTát) ũn c ghỉc biếtđượctừngphần;ho c đếnĐẳnggiácBồTátcũngkhôngthểbiếthết;duyóc Phậtmớibiếtđượcrốtráo. T saovậy?._Vìâm ại t nàytừhồinàođếngiờ,tánónh vẫthan n htịnh, khgôn óc vôminh;songbịvôminhnlàmnhiễmô b(ấtbiếntuỳduyê) n , vìthếnên rấtkhóbiết.Bởithếênn chỉcóậtPmới h óc thểbiếtđượcản c giới h này. Tómlại,chơntam (tâm)htán vìthướngkhgôn vọngniệm,nêngọilà"bất biến"(cơnh như). Songhún c gsanhvìkhgôn ngộnhậpđượchơnc âm t hứt (n phápiới g ) này,lạisanhvọngniệmnêngọilà"vôminh". ỢC LƯ ẢGI gười N đachng êmi baokhônbiờ oga bết i đượcchmiê boa;phảithứcấc gi rồi mớibiếtđólàcảnhchêmi bao;chsaúng đa nh gởn vòntrogn ôgv miọtức, nghv khônthể g ết bi đượcôv mitvọnhức; g bờ iaog iácg ộng ont,àh mớibiếtđược rốtorcản á ới gih củaôv miức. nvọthg oDvômihuân n tậpchvào ư,nhơ chnê ọhoàệp ơingv bến i àtứchn A lạida.ph Chúng mà phuì v đaởng òn gtrovn thức g bến i ,nêkhônoiờ gba bết i được cảnới hgi ứcth bến i .Hàhị nNg tauy hừ dùngtríhuệquánsát,pháđượcã ng chấp; ưn nh gmâypháp chấp hãycòndàybịtchvà elốichtâm, ơn êncũnkh g ôntghểấy th đượccảnới gih ấy.CácbựcBồTtởá ị v Tamền,hi mớiphđược á đôiphầnphânbệt i pháp chấp;chên ỉbết i đượcchú títềcản v ới hig này.ĐếnbựcTập h địaBồ,Tát ễh pháđượcmộtphầnvômih,n chứnđược g mộtphầnphápânth ,thìthấyđượcmộtphần củacảnhới gi nà y,àcứ v tuầntựưnh thế,chođếnkhonph ài áđượcph 10 ầnôv mih,n ì th chứn1ph 0g ầnphápthânvàbiếtđượccả10phầncủacảniới hg này.(ập Th địaBồ Tt,á dophávômi,nh chứnđược g php á thân,gọinêlà"Pp há thânBồ Tát").Bực Đẳnácgi Bồ,Tát ì v còntế vi vô mih,n đối nê vớicảnới gih à ny,biếtcũngchưa tườntận. g Đếnquảị v ật,Ph dophôáv mihđã n sạchhết,mới nê otbết hàni được cảnới hgi nà y;cũnưgnh ười ng đãức hoàtn tĩn,h mớibiếtđượcrốtorcản á hmê mộng. *** nđã Trê nóiơnduyê h ntrởlạib ảntâmatịn nh rồih ,dướiđâysẽlượcnóiđến địavịào n,mớiđoạnđượchoặcì, g đểtởr lạibảntâmtanhịn. h - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 7 ói N vềnghĩa"Bấtgiác"(tiếpo) the g.ói N vềTâmnhiễmô , có6lớp: 1.ễm Nhi ôchấprước t (chấpủ th tướnkế gvà dantựh tướn) g 2.ễm Nhi ôbấtđoạn(tươtục ng tướn) g 3.ễm Nhi ôphânệt bi (trítướn) g 4.ễm Nhi ôcảnsắc h (ệnhi tướn)g 5.ễm Nhi ôph gnă ânbệt i (kiếntướn) g 6.ễm Nhi ôệp ghivền ghiệp (n tướng) h.âm T nhiễmô vàvô minkhh ácau nh nhưthếào? n i.a B tướngnhiễmôsanhdiệt: 1.Tướnsag ndi h ệtthô 2.Tướnsag ndi h ệtavừ 3.Tướnsag ndi h ệttế vi CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN NÓIVỀÝNGHĨA"BẤTGIÁC" (Tếp i Theo) 0o- g.NÓIVỀTÂMHMNIỄ Ô CHÁNHVĂN Tâmnhiễmôày n (kểôThtừ đếnTế)có 6 lớp: 1.Nhiễmôvềchấptrước (chấptươgưnn ễm, nhig tứclàmón hai Thô:chấp thủ tướnàgkế v dahtựn tướn). g Hàngiả h phảiđếnquảNhịthừaay h vịThậptín,mới trừ đượcmónnhiễôày. n 2.Nhiễmôbấtđoạn (Bấtđoạntươgưnn ễm, hing tứclàmónThôvềtươtục gn tướn). g Hàngiả h từđịa vịậ pTh tínđến địa vịThậphồihướng,phươngtiệntu hành,lầnlầnxảbỏ ,khiđếnSơđịa (tịntâm h địa) mớihoàntoàna x lìađượcmón nhiễmnày. ô 3.Nhiễmôvềtríitphânbệ (Phânbiệttrítươưnng nễm, hig tứclàmónôTh về Tríướn t g). HànhgiảphảitừNhịđịa (Cụớii g địa) lầânlầndiệttrừ,o ch đếnất Th địa (Vôtướnph g ươện ting địa) mớihoànoàn t xalìahiễn mày. ôn 4.Nhiễmôvềcảnhsắc (Hiệnsắcbấttươưngn ễm, nhig tứclàmónTếềHiv ện tướn). g Hàngiả h tuàn h phh ảiđếnátB địa (Sắctựtạiđịa) mớixalìađượcmón nhiễmnày. ô 5.Nhiễmôvềnăngbiệtphân ki (năg ếntâmbấtươt nưng iễm, gnh tứclàmón TếvềKiếntướn). g Hànhgiảtuàn h hphảiđếnCửuđịa,mớixalìađượcmón nhiễmnày. ô 6.Nhiễmôvềnghpiệ (Cănbảnệp ghi n bấttươưnng nễm, ghi tứclàmónTếềv ệp Nghi tướng). Hàngiả h từThậpđịa lênĐẳnggiácồB Tátvàphảiđếnquả vị Phật mớióc thểdiệttrừmónhiễn mày. , ôn Tómlại,vìkhôngngộ đượchơnc âm t bất ( đạthứt n phpá ớigi nghĩa) nênsanh ranhiềulớpnhiễmô Tam( tế,Lụcô)th .Muốndiệttrừác c nhiễmônày,hànhgiả phảitrảiquanhiềuđịavị:BắtđầutừđịavịThậptínđểâm t quánsátvàhọcậpt đoạntrừtâmnhiễmô.QuaTamiền h rồivàohậTpđịa,tuỳmỗiđịa vị,diệttrừ mỗiphầnâm t hiễn mô oặc) ghọ(nv ; đếnquả vịhậPmới t diệthoàntoànrốtráo. ỢC LƯ ẢGI Vìkhônộgn đượcchơntâm,ênsatraùnnh trùng mêg ọ. vng Cáclớpmê vọntuy g ều, nhi ưn hn gđạilượcchalà i m6 lớp,Thôtừ đếnT ế. 1.Chấptươngưngnhiễm ễm hi(n ôvềsựchấp trước)tứclàmón hai Thôthứ bàthứ av tư(chấp thủtướnàkế vg dantựh tướng)tro6món n Thô.Hàả inhg tunhà phảiđếnNhịtahừyTp hậ tínmớiđoạnđược trừ lớpễmnhivọg nà y. 2.Bấtđoạntươngưngnhiễm iễm (nh ôềbvấtđoạn)tứclàmónôTh thứhai (tươtục gn tướn6)tgomón nr Thô.Hàả ngih tutừđịa ành ị v mTa đo ềhin ạnlần trừ lầnchođếnSơđịamớiết rừth lớpễm gọhinv nà y. 3.ân Ph biệttrítương ưngnhiễm ễm hi(n ôph về ânbệt i )tứclàmónThôứ th ứt nh (trítướn6g)tro món n ô.Th Hàả nhgi tutừànhNịđịacho đếnThấtđịamới tđược rừ lớpễm gọnhiv àny. 4.Hiệnsắcbấttương ưngnhiễm ễm i(nh ôềcản v ớihgi )tứclàmónT ếâthứ iện b(ha tướn)gtro3n mónTếâ.Hàả ginh tuđến ành Bátđịamớiđoạnđượclớp vọnhiễm g àny. 5.ăn N gkiếntâmbấttương ưngnhiễm ễm i(nh ôăph ềngv ânệt bi )tứclà mónTếâứth (kiaih ếntướng)tro3n mónTếâ.Hàả ginh tu,hàn phảiđếnCửuđịa, mớiđoạnđượclớpễm gọnhiv nà y. 6.Cănbảnghn iệpbấttươngưngnhiễm ễm hi(n ôệp) vềnghi tứclàmónTếâ ứ th nhứtVô ( minhiệp g tướn)3gtron mónTếâ.Hàhả gin tuhkh àn sắp i chúng quảật,Ph mớiđoạntđược rừ lớpiễmgọnhv rấtitế v ày.n Tómlại,ì v ôv miọniễmhvg chồnchg ấtềunih lớp,ềuhitừn đờiềuhin kiếp, ả inêhàg phảitrảiquauềhi n aiđog ạn,hiềun địaị v đểphátrừ.ámột Ph lớpôv mi,nh ì th Hàả nhgi chứnlê g được n mộtđịavị.Nhưế, th bắtđầuph từ àmphu,ut đến quảvịật,Ph Hàả nhgi phảitrảiquathờiangilà3lầnôv sốkiếp (Agkỳ tăn kiếp)và qua55địavị,mớiđo ạnmêohặc(ôv mih)được n otvàchnh ứngđượcốt r quả o rá ật. Ph CHÁNHVĂN _Saogọ ilà"tương ưng" 3( móninhễmtươvề ngưn)g ?_Vìâm T vương, Tâmsởkhácau nh (tâmệm, i n phápdị) vàtánchấtnhiễmôcủaản c bị h duyên khgôn đồng;songTâmvươngkhiduyêncảnào hn htìTâmsởcũng ưngthuận duyêntheoản c hđó,nêngọilà"tương ưng". ông(n thuyết). _Saogọ ilà"bấttươngưng" (3mónnhiễmềbất v tươưnng )g ?_Vìâm t mới vừa bấtgiácvọgn động,chưaphânraăn c cảnhayTâmvương,Tâmsở,nêngọi là"bấttươngưng". ỢC LƯ ẢGI 6 món Trong iễm nh ôà ny,sởdĩ3 mónđầu(chấptươnưng iễm, gnh b ấtđo ạn tươưn gn gnhiễmph và ânệt bi trítươưnng ễm) nhig đềuọlà ig "tươưnng g",làì v chúnóg ôth phù,lạich2iar phầnrấtõr rệt(că,n cản; h Tâmươv ,ng Tâmsở)vàcó sựohàiệpauhn (tươưnng ). g ònC 3mónnễm hi ô sau(hiệnsắcbấttươưn gn ễm, nhig năgkiếntâmbấttươgn ưniễm gnh àcăv b nảnệp nghi b ấttươgưnn ễm) ghin lạiọlà ig "Bấttươưnng g";làvì chúnóg rấtitế, v cònởvònongtr trgừutượn,g chưaphânNăg,n Sở,Tâm,Cản,h ên chẳngcó sựhợpau. nh h)ÂM T MNHIỄ Ô VÀVÔMIHNKHCÁ HAU N THẾONÀ? CHÁNHVĂN _âm T iễnh môlàphiềnnão chướng ph ( não ềi ạing ) làmhướn c gngạicăn bảntrí ô(v phânệt bi trí) duyênChơnnhư. _Vôminhlàsởtrihcướng (tríaing làmchướngngạiậhuđắctrí (tựêinh ệp hing trí) duyênác c phápsaibiệtcủathếgian. _ại T saotâmiễnh môlạihướn c gngạiănc bảntrí?_Vìtâmnhiễmô sanh raănN gkiếntướng (kiếnphần) vàNănghiệntướng (tướnph g ần) rồivọngsanra h chấpthủản c giới h (thuộcềLục v ô) th , nêntráivớiánt hChơnhưn bìnhđẳng _ại T saovôminh bất ( ác)gi lạihướn c ggạin Hậuđắcrí t (saệt ib trí) ?Vìác c phápthườngtịnh,khôgn óc khởiđộng;cònvôminhtìbấtgiácvọgn động,nên tráivớián t hườn t gtịnủa hc ác c pháp.Bởithếnênkhôngthểtuỳthuậnbiếthết cácản c giới h thếgian. ỢC LƯ ẢGI Vô minhtâm và ễmnhi ô khácunha thếnào?_ôTừv mihsan nrahtâmnhiễmô (Tma tế,Lụcô)th ôvnê minhlàốc, g màtâmiễm nh ôlàsựsabệt i củavômi. nh Vô mitnhuộcềmêv "Lý",t ứclàsởchtri ướn,g làmchướnạign Hậu đắcrí, t cũnọlà gi Saệt ib tríí(tr àyn phânbiệtcácphápsabệt i thếian). g Tâmễm hin ôuộc th vềmê"Sự",tứclàphềnão i chướn,g làmchướngạin Căn b ảntrí;cũngọilàVô phânbiệttrí(tríànyduyêư) ơ n hC . ạiT saophềão in (tâmiễm nh ô)làmchướngạin băCnảntrí,cònSởôtri(v mi)lại nh chướnạign Hậuđắctrí?_ươnChT á bìnđẳn h ,g khôngcógsở nă b ỉ ử, th nêphảidùnăgCbản n trí(vôphânệt bi trí)mớiduyêđược n ư. ơnhC Sovì gn phiềnão làtâmễm hi n ôlạichoađộn,g cósở ngă bỉử, th ànsag imuônkhác,trái vớichươnh bìnđẳn h ,g nêlàmchướnnạig "Vôphânbệt i trí"(bản Căn trí). _ácC phápế th giankhônrờig chhư, ơn àchv nươh đãtanhịnêcánh c phápế th acũn ngi ph g ảithanịn. h Sovì ng vô mihbất n ác, gi với trái atịn nhá h củacácphp, á kh nê ôntbhậiết g đượccácpháp.Bởiế th ôênv mi(sở nh chtri ướn) g làmchướnạing Saibệttrí(Hậuđắctrí). Đãnóiơduyê nh nsandi h ệtrồi,tếp i eo th đâysẽnóitướnsag di nh ệt. l)BAGTƯMỚNHIỄ ÔSANHIỆDT CHÁNHVĂN Lạinữa,tướngnhiễmôsanhdiệt,có3thứ: 1.Tướngsanhdiệtôht (chấpủ th tướngkế và datựnh tướn) g đâylàản c hgiới củađịavịamT hiền ph ( àmphu) biết. .2 TướngsanhdiệtvừahTôvừaTế (tứclà2 mónThôđầu:Trítướn,g T ươgn tụctướngvà2mónTếsau:uyển Ch tướnàHigv ệntướng) ,đâylàản c giới h củaồB Tát (từSơđịađếnĐẳnágic) biết. 3.TướngsanhdiệtVitế (tứclàmónT ếđầun: êti Vô miệp nhgi tướn) g đây làcảngiới h hcỉóc ậmới htP biết. B tướngnhiễmô sandiệt a h ày, n đềudo vôminhuânậpt màsanh.ghN ĩa làdovôminhbấtgiáclàmnhơnvàản c hgiớihưvọgn làmduyên,mớisanhra cáctướngnhiễmô sandiệt h . Bởithếnên,nhơn ô(v mih)n diệt,thìduyên(cảnới gih ) diệt.Nếuvôminh )ơ(nh diệt,thìam T tếdiệt bất ( tươưn gn tâm g diệt), vànếuản c hgiới duyê ( n) diệt, thìLụcdiệt thô (tươgưnn tâm g diệt). ỢC LƯ ẢGI Tướniễm gnh ôsahdi n ệtcóThôvàTế,tứclàLụcôth àTamv tế.HàgTamn ềhụ, (Tinr Hạn,h Hướn)gchưađặnTáhvị, gn nêđềuọlà gi phàmphu.Hàph ng àm phu(Tamiền)chh ỉết bi hàtướn n của g imónha ôhT thứbàthứ av tư.BồTátSơừ địađếnĐẳnácig tì h biếtđượctànướn h của g 2mónTếsauuyển (Ch tướnàvHig ễn tướn). g DuyPhậtmớibết i đượchàntướngcủamónVitếthứhứt n là"Vô minh ệp hing tướng". cCá tướnsag di nh ệtô, Th tếnày, đềudoôv mihuân n p tậ màcó.ĩaNgh làdo vômihbất n ácgi làm,ơnh sa3ranh mónVitếệp (Nghi tướng,uyển Ch tướnàvg Hiệntướng);rồidocảniới hg (Hiệntướn)là g mduyên,sanhra6mónThô. Bởiếth ôênv mi)ơdi h(n ệt,ì th cảnới ghi (duyê)ndiệt.Nếuôv midi nh ệt ì th mTa tếdiệt;ếuvàn cảnới hgi (Hiệntướn)gdiệtthìLụcôth cũndi g ệt. VẤNĐÁPĐỂQUYẾTNGHI CHÁNHVĂN Hỏi:_ Nếutâmnày (tâmễm hin ô) diệt,thìlấygìđểtiếptụctuhành? Vànếu tâmày n ònc tươngtục,thìlàmsaođượcthànhậ?Pt Đáp:_ Chỉdiệtáic "Vọgn tướng"ủac tâm,chớkhgôn phảidiệtaic "Chơn thể"củaâm. t Cũngnhưvìgió nênnướcnổisóng.Nếugió đứngthìsónglặng, chứnướckhôgn diệt. Cũngthế,vìvôminh ó)(gi màâm t hểt (nước) sanh ra vọgn tướng (són). g Nếuvô minh (simê) diệtthìvọngtướngcủaâm t cũngdiệt,hớ c tâmtrí (tâmể) th khgôn diệt. ỢC LƯ ẢGI Vìđoạntrướcnói"Nếudi Nhơn ệt,thìtâmbấttươngưndi g ệt;cònuyê D di n ệt, ì th tâmtươưnng di g ệt ",ênđo ạnànymớicó câuhỏi:"Nếu tâmànydiệt,ì th lấygìđể ếp ti ục t ut àv.v nh ..." Đạiýglời tron đáp:Tâmcóph aih ần, chể ơnth ọtưởn ngvà . g Tâmchể thơn ưnh nước;tâmtướn vọng ưgnh són. g Nướcì v ói g màcósón,g êkh n óig hếtì th sónglặng,chứnướckhôndi g ệt. Cũntế, hg vìógi ôv mihlà n mchoađộn,g êước n tâmể th nổilêncácvọng ức, th rồisadi nh ệttươtục. ng Khigóvôminhết,ì th sóntức vọngh lặn,g chứnước tâmể th khôndi g ệt. nđây Trê códa hai tnhừ:Tmậ ể th àTâm v trí,ớii g nghĩakhácnhau.Nói"Tâm ể" th làchỉchunchg ocảễm hin tịnh,phàmnhđề tá ucóTâmể. th Cònóin "Tâmtrí"là chỉêph rgềinv ần"Tịnh"củatâmthểkhđã i rờiiễm, nh đặnvà áquả. nhtgà nđây Trê nóiphần"nễm hi tịnsah di nh ệt,satnhraấtcảpháp",ếp ti eo th đâysẽ nói"nễm hi uân h tậpau", nh đểchỉrõcácphp á sakh hn ởikhôndứt g . KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 8 Nóivềnghĩa"Bấtgiác"(tiếpo) th e k.ói N vềbốnmónhuânp: tậ 1.hươnC huântập 2.Vômiuân hn tập 3.ệp hiNg ức th huântập:ức Ýth àÝ v 4.Cảngiới h hưọuân gnvh tập. CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN NÓIVỀÝNGHĨA"BẤTGIÁC" (Tếp i Theo) 0o- k.ÓIN VỀBỐNMÓNHUÂNTẬP CHÁNHVĂN Lạinữa,vìóc bốnmónhuânập, t nênácc pháptạpnhiễmvàthanhtịnh đượcsankhh ởikhgôn dứt. 1.Chơnhưn ph ( pá nhtaịn)h huânậtp 2.Vô minh (cácơntãp h hiễm) n huântập 3.ghN iệpthức tâm) (vọng huântập 4.ản c giới h hưvọgn (sáurần t ) huântập. Saogọilà"huântập"?_Chữ"Huân"làngxô ướp;chữ"Tậ p"làquen.Thí nhưyphụckhôngóc mùiơm, th song vìgười n talấyvậthơmxôgn ướpvào,nên nóquen (có) mùiơm. th Cũngthế,chơnhưn làphápan th htịnậtkh h ôgn óc iễnh mô,song vìbịvô minhuânậpt vào,nêncótướngnhiễmô.Tráilại, vôminhlàpháptạpnhiễm, cũngkhôgn óc diệudụngan ht tịnh , h hỉc vìbịhơnc hưn uân h tập vào, nênnócó diệudụngan th htịn.h ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin iềệc v "Huântập"củatâmsahdin ệt,đểchỉrõlýdocácpháp sadi nh ệttươgtục. n đây Ở lưu nê ýứt hn ,làhaichữ"huânp". tậ Chúntagđược chứnTáhgnHiềnhayb ịlàmphàmphu,đềudouân h tậpcả. íTh ưnh gười n khônbết gi uốngrượu,ần g ũig b ạnrượuayn ếm n mộtọgit,mai uốnmột g ly,ưnh thếọlà ig "Huân".Lâuà ngyười ng ấyì v quenơrượu, ih ềghinê rượu,gọilà"Tp" ậ (tậpquán). ươnhC àvômiuânnh tậpuanh cũntế. gh Nếuchươnh mạn,h huântậpvô mi,nh ì th ôv mibến nhi àthnịndụn h . g lại Trái ,ếu n Vômimạn nh ,h huânp tậ ovà chơhưtn hìchơưnh bến i ratướnnhiễm g ô.Cũnhưgn ước n lạnàhnónv đổ g chung mộtbồn,nếu thếlựccủanướcnónu, ềhign thìlàmcho nướclạntrởh ấm, ànht itrá lại,ếu n thếlựccủanướclạniều, nh hì t làmchoước n ónn trởg nhmátà t. Hằnàgnychúntag"huântập"khônbiết g hiêubaon ệc, vi uân h tậpcáì ig àtnh arcánấy. i Huântập cáxấu i ều, inh ười nhratàg xấu,Huântậpcáốt ti iều, nh nhtà ười rang tốt.Vàhươongbáà chng êđà ni ,ng đượcxônướp g mùithơm,thìơtm. ah Vàoàthgbnịt á cá,bịướpmùihôitan ,thìtahôi. Gầnũig ười ng ềuân nhi tậpđức tnhốtá ,ì th nười hàtag lươgthiện n ;ần g ũig kẻác,huântp ậ theohuntán dữ, g ta àtgườinh b ạoác.Bởiế th ạnnêg gữn có câu:"Gầnmựcthìđen,ần g đènthì sang".Hằnàgnychúngtachunđụn g ,g gầnũig ,lânlakhônết big uiêbaonh hạng ườing ,chútaph ng ảisự trgọhậnvề uân h tậpày. n Huântậpật(Pchh ơhư)n ì th đượcPật,ành huântậpchsaúng (ôvnh mi)thì n làmchúsang . nh Huântập cóbốnlo ại: 1.ươnhC uân h tập 2.Vôminhuânp tậ 3.Vọgtâm n uân h tập 4.Vọgcản n uân h tập sẽtuầntựải ig tích h ôtừh đếntếưhn sau. OHUÂN D TẬPNÊCÁCMÁPIỄHN SAN Ô HKHỞIKHTNGDỨÔ CHÁNHVĂN uân H ậpt hế t ào, n màácc phápạp t hiễn msankhh ởikhgôn dứt?_o D chơn nhưmàóc vôminh (hoặc) ; rồivôminhlàmnhơntrởlạihuânậtpvào chơnnhư ệp)(nghi sanra h vọgn âm t (khổ); rồivọgn âmt kh ( ổ) trởlạihuântậpvào vôminh (hoặc)v.v... ghN ĩalà vìchưagộ n ậhpn đượcchơnhư, n nênbấtgiác (hoặc,tứclàệp nghi tướn) g vọgn niệmsankhh ởi ệp, hi(ng tứclàchuyểntướn)g vàvọnghiệnraác c cảngiới h (khổ,tứclàệnhi tướn). g Rồidoản c giới h nhiễmôvọgn hiệnày n (khổ) trởlạihuânậtpvào vọgn tâm,sanhravọgn niệmchấptrước o(ặc, h tứclàbốnmónôTh rước) t vàạo t raácc nghiệp iệp, gh(n tứclàmónôTh ứ th ăm)n rồiịuch ấtt ảc khvề ổ ân th vàâm t v.v...(khổ,t ứclàmónThôthứsáu). ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin douân h tậpêncácpháptạpễm hin sankh h ởikhôndứt g . Vìchưaộng ập nh đượcchơntâm,ôênv mihbnấtiácg độn vọng ổing lên (ho ồir uân ặc) h tp ậ ởtr lạichtơâm n iệp) (ngh biếntọâm hàngv (khổ). Rồitâmọngừv (khổ)rởt lạihuânp tậ vômi(nhoặcsagọệm nirahv ệp) (nghi vàcảnới gih hư(kh vọng ổ). Cảnới gih ưh (kh vọng ổ)trởlạiuânh tp ậ gtâm, ọvn sagọệm rniavh chấp trước(hoặc)tạoracácệpghi n ệp) ghi(n ồir chịu quảkhổvềthântvàâmv.v...(khổ). Cũnưnhg 12duyê ơnh n:Tôừv mihoặc) n( làmduyênchoà(nghiệp), hànlàmduyêchn ức, oth dahsắc, n lụcập, nh xú chọ(kh t ổ);ọthlàmduyêchn oái (hoặc)áilà và mduyêncho thủ,ữu h ệp)hi(ng sanhvàlãotử(khổ).v v ...Bađờiơnh quả,hoặc từ tạoệp ghin hơnquá ( khứ), doệp ghin êthọkh n ổ (quảiện h tại). Rồikhổ lạimêhoặctạohiệp, ng iện hơn( tạiì )và tạoệp hing ph nê ảichịukhổ vềsau (quả vịla),i .v v ...Nưh cáòn iv tròn g khôncó g mối.Bởihế t óiên cácpháp tạpễm inh tươtục gn sanhkhởilkhôngdứt. CHÁNHVĂN ói N vềản c giới h hưvọgn uần 6 (t ) huânập._ t Cảnggiớihưvọgn 6(uần t ) huântậpcóai h món:1.Cảnhgiớihuânậpt làmtăngtrưởngvọngniệm (Trí tướnàTươ gv tục ng tướng), 2.Cảnhgiớihuânậpt làmăn t gtrưởngấp ch thủ (Chấpthủ tướnKế gàv danhtựtướn). g ói N vềvọ ngâm t ệp hi(ng thức) huânập._ t Vọgn âm t huântậpóc haimón:1.Vọgn âm t gh(n thứccănbản) iệp huânậpt lạiăn c bảnvôminh (làmcho tạnức gth b ấtđoạn) làmho c ácc vịBồát T ,Alaán h , BíchChiậtPh uyê (D c)niág phảiọkhth "Bổ iếndịchsantử" h (sanhtửbến i đổi). 2. Vọgn âm t ph ( ânệt bi sựức)th huântậpchimạtvôminh (tứclàbốnmónThôrước) t làmho c chúngphàmphuchịukhổ"phầnđoạnsanhtử". ói N vềvô minhuântập._vô minhuântậpóc 2món:1.Cănbảnvôminh huântậpvàochơnnhưlàmthànhtựughn iệphứct (Tạnthức) g , 2 .Chimạtvô minh (kiến,)ái huântậpvào vọgn âmt làmàn ht hựu t trưởn (ăng ) g phânbiệt sự thức ý( ức) th ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ề3v loạiuân h tập(cònloạithứtư,làchơnhư uân h tập, sẽóin btisaroàng u),thôừ ềtế: v 1.Cảnới gih ưh 6vọngtrầnuân h tậpgtâm, ọàonv uôin lớnchmạ i vômi,nh cũnuậọnghi san ônhv mi,nh tứclàNiệm(TrítướnvàTgươtục g n tướnàthủ ) vg (chấp thùtướn). g 2.Vọgtâm n (nghiệp thức)uân h tập lạivômibh,n nuôilớnmón hai khổ sanhtử củaphàmphuhả: àTgiánv . a Vìọtâm vng ghiệp (n thứchuântp ậ àocăv bản n ôv mi,nh uôi n lớn"vọ ng ệm", ni làmchoT ạnức tgh (Alaidab)ấtđo ạn,cánê cvịBồ,Tát uyê D c, niág Ala ph hán ảib ịkhổbến i dịchsatử. nh b.Vìọtâm ngv phânbiệtsựthức(ý thức)uân h tậpào vchmạt i vômi,nh (Trí tướn,g Tươgtục n tướng,ấp Ch thủtướnàKếvg datựnh tướn,g tứclàkiếnoặc h àtưv hoặc)nuôilớn"chấpủ", th làmcho7ức th trướctươtụcgn mãimãi,ênchúngphmà phuphảib ịkhó phânđoạnsatnhử. 3.Vôminhuânp tậ làmthànựuiệp gh n thứcàvphânệt bi sựthức:a.Vìcă n b ảnvô miuân nh tậpàochv như, ơ êlàn màtựu nh ệp ghin ức, th tứclàAlạida ức, th b.Vìchmạt i vômin(Kih ến:Kiếno ặc; h Ái:tưo ặc) h huânp tậ toâm vàọng ệp (nghi ức)th ,ênlàmàtựu nh phânệt bi sựthứctứclàthức.óiN chunlà g b ảythức trước.Vìbảyức th trướcphânbiệtcácsựvật,rồichấpã, ng chấppháp,ncáê csựật v mớiưthàn thếàn y,o ặc h ưnh thếọ . n Bởithếgọilà nê phânbệt i sựức. th Đãnói "Do huântp ậ cánê cpháp tạpễm inh sankh h ởikhôndứt g "rồi;tếp i eo th đâysẽnói:"Do huântp ậ cánê cpháptịn anh hsakh nh ởikhôndứtg ". ODHUÂNTẬPNÊCÁCPHTÁANHTỊNHSANHKHỞIKHÔGN DỨT CHÁNHVĂN Huântập thếnào, màcácpháptnhịn a hsahkh n ởikhôndứt g ?_ Dochưnhơ huântậpôv minh,nêlàmchhả àogin khởivọngtâmàmnh chákh n ổsatử, nh cầu vuiNiếtbàn.ờ Nh cônnăgchákh n ổsatử, h n ưathúuiv ết Ni bcủa nà tâmvọng đó, trởlạihuântậpvàochhư, nơ êgiả hàn mớitựPhật(kh nái ảătàngh ật)Pcủa h mìn,h (ởvịThậptín) biết và cảnới hgi ện hi kh tiền ônthẫtg có,chỉdotâm vọnđộn g gệnhi ra (tậhptrụ) ồir tuàđểhn xalìacácễm nhi ô (tậph ạn h hvàậThp hồihướng) .Khết ib xácực, th khôncó g cảnới gih hiệnềtin (Sơ địa)ả àngih mới dùncág cphươtiện ng tuành (từNhịđịađếnCửuđịa) àkh v ởiạnrah thuỳuậth n chơntâm, khôngchấp thủ (ChấpthủtướngvàKếdantự h tướng) khônọgệm vn i (TrítướngvàTươngụct tướng) àtuv hàntrảiquaềuhin kiếplâu xa (Thậpđịa). T lại,ờ óm nh sứcchơhưn huântậpày, n êvôn mihdi n ệtiệp gh(N tướndi g ệt). Vìvô mindiệt h nênâm t khôgn vọgn động uyển (Ch tướndi g ệt) ;doâm t không vọngđộngnênảnc hgiớicũngo the đómà diệt Hi( ệntướndi g ệt) .o D vôminh )ơ(nh vàản c hgiới duyê ( )n đềudiệt,nênácc tướng vọgn nhiễmcủaâm t cũng diệthết (Lụcôth diệtết h ). Lúcbấygiờ,gọilàứnch giết N bàn,vàhàngiả h được diệudụngkhgnô ểth nghĩbàn (tựêệp) ingh . ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin douân h tậpmàcácphp á nhtịn a sah nhkhởikhôndứt g . Bêhờ trgno ậtnPhch(á ơnhư)huântậpvômih,n là nê mchả àgoinh phảntỉn,h mnhà khổ sanhtửcầuuiv ết Ni bn. à Bêờ goànhi sựphảntỉnhnày, trởlại huântậpật(Pchàohván ư)ơnh làmchonhgiảà cgiá ộng cảnới hgi nàykhông ật,h đã nê khôngsatâm nh mtha luyếnàtạov ghiệp; n lại trái ,cònuỳ t thuậeo nth ậtnhPuá àn,h phátrừTamtếLụcô, th trảiquaôbaov số kiếpà56v địavị,từ ậpTh tínđếnquảật. Ph Vìôbtrovêng mi,nh obicản ngàê ới hgi đềuđãdiệtọtâmêvng cũngdiệt; dogtâm ọ nv diệt,ậtnhêP(chá ư)ơnh mớihiệnra,gọiđólàcảnhNiết.bàn Lúc b ấyờ gi ả àhgin đượcrấtềuhin diệudụnođộ gáh chúsagn nhkhônể thg nghĩbàn. útanêglưu Ch ýđặcđiểmnày:khimêthìvôminhlàmchovọntâm g tạora cáctộikhổsatửnh ềtrinphược;đếnlúcộng thìchưnhơ P(tánhậ)làmchọongv tâmphảntỉnến vhàti tuđếnđạoquảBồ Đề,iết N . bàn ũnC ưnhg mộtcâyươg m,ếu n kẻặc gi cầmthìsátơnhvôđạo;cònười n g a nh hùntướn g gsỉcầm,ì th bảoệ v nosôn. g Bởiế th người ê tu,nhà chỉđổicái "Dụng"màthôi,chớkhônph g ảitrừbỏ cá"Ti hể"ậvy. CHÁNHVĂN Lạinữa,vọgn âm t huânậpt cóhaithứ: 1.Ýthứcuân h ậpt (phânbiệtsựthức),làmo ch chúngphàmphuvàNhị thừaàm nh hánc khổsantử, h vàtuỳo the ănn g lựccủamình,lầnlầntuàn h hđến ĐạovôthượngồB Đề. .2 Ýhuântập, làmo ch cácvịBồátT phátâm t dõngmãnh,mauđếnquả N bàn. iết ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànygiảitích h ,vọntâm g uân h tậptởr lạichhư, ơn cóihaloại: 1 ức . Ýth ức (th ứth sáu)huântp ậ ovàchư; ơnh nghĩalàdocônph năg ản tỉnhcủaýức, th uân h tp ậ trởlạiPtánhậsaüncóch( ư)ơnh ,êlàn mcho chú ng phàmphuàhnNị gv tàmừanh chkh án ổsahtnử,phátâmut ,ành lầnlầnđếnđạo vôượn th Bồ g Đề. 2.Ý(tươtục ng ý)huânp tậ trởlạichơư; nh nghĩalàdocônăph ng ảntỉnh củaý,huântậptởr lạitnhPậ(chá ư)ơnh ,ênlàmchBồ gohàn t,Tá phátâmdõng mãntuh ,ành mauđượcquảết Ni bà. n nđã Trê nóigtâm ọvn uân h tp ậ àovchư, nhơ cóôth àtế v khônđồn g rồi g ;tếp i sauđâysẽnóichnơhưuân h tậpôv mi,nh có"tể" h à"dụn v g"khôngđồng. ẾTQUH YỂNỢNTHƯ G KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 9 k.ói N vềbốnmónhuânptậ (tiếpo) the Nóiềchv ươnh uân h tập,có2phần 1.Tể h tướngchươnh uân h tập (chchánh ơhuân n tập) 2.ệu Di dụnchg ươnh uân h tậpợ(Tr duyêhuân n tập) ệuDi dụnchg ươnh uân h tập có2duyên: a.uyê D san ệt ib ,có2ứ: th Duyêngầnduyênxa b.uyê D b nìnđẳnh g ThểàDụnv gchươnh uânh tập,lạichilà a m2 thứ: 1.ưaCh chứnp ghận chơưnh 2.Đãchứnp gậnh chnơhư,được2trí: Căbản n tríô(v phânệt bi trí) Hiệnđắctrí(sabệt i trí) CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN NÓIVỀÝNGHĨA"BẤTGIÁC" (Tếp i Theo) o0- k.ÓIN VỀBỐNMÓNHUÂNTẬP ếp (ti eo th àhết v ) CHÁNHVĂN ói N vềhơnc như ph ( pá antịn h )h huântập.Chơnnhưhuânậpt vôminh, cóai h phần: 1.Thểtướngchơnnhưhuântập 2.Diệudụngchơnnhưhuântập. ói N vềthểtướngchơnnhưhuânậpt vôminh:ất t ả c chúng sanhtừvôỉth đếnay, n đềusaünóc bảnthểhơnc hưn tPhậ)án( vaø óc đủác c gcôn dụng di ( ệu dụnchg ơnhư) khgôn thểnghĩbàn, sanhraácc cảngiới. h oD thểtướngvàôgnc dụng củachơnnhư hPật)(án thườnghuânậpt vô minh,ón thúcđẩuchúng sanhánc khổ santử, h ầuc vuiNiếtbàn, vàtựtinmìnóhc saünchơnnhư (tánh ật)Ph nêntựpháttâmtuàn h hđểàn th .hPật ỢC LƯ ẢGI ki Trong chnh ép:"Tấtcảchúnsag đề nh ucótPhậ"án (khảt). ăhậàngP ậtàTnhPáy, cũngọilàchư, ơnh p áPh haytán ật.v ơCánPhv ...Nhờ saüncóốn tậ(giPhná êPnchghật) úngsantuh àmới hn đượcật. àhPn tàậnPhTáyatnhịnôhv lậu,àcó v diệudụnkh g ônể gth nghĩbn. à Nó ườn th ghuânp tậ vômi,nh làmchochsaúng htựn tinmìnhcókhảật,àPnăgh ph nê átâmtu,nhà chákh n ổ satửnh cầuuiv ết Ni bn. à Nếu khônờ nhg Phậtán nà ytúch ục, gi ì th chúngsankh h ônbết gi chàừognmớiphátâmut ,ành cầuquả ải gi thoá. CHÁNHVĂN ỏHi:_ếu N tấtả c chúngsanhđềusaüncóChơnnhư Phật) (án vàđồng huântậpvôminhì t ấtt ả c chúngsanhphảiđồngthờitựtinminhcóchơnnhư ật),(nhPá đồngthờipháttâmtuácc pháp lànvà h đồngthờihứnc g quảNiết bàn;ại t saoóc vôcùngsaikhác:kẻtinngườikhông,kẻtutrước,gười n tusau, cókẻđãnhậpNiếtbàn,òn c ngườichưanhập?. ỢC LƯ ẢGI otrước D óin :"Tấtcảchúsang đề nh u saüncóhật,Pán ờ nhvà Pàtánhậy huântậpôv minh,nêlàmchochsaúng àmnh cảnhkhổ satử, nh ưavuiết Ni bàn v.v.."nêmớicócâuhỏià ny.Trocâu gn ỏih nàycóđi hai uề : hing ĐIềuứ ghitn ứt nh :chúsang nđã h saüncóchtánh ư, ơnh bìnđẳn h unhg u, anh tạisao lạicóôv sốữnnh sự g saikhác,khônbgìnhđẳn,g ưnh kẻđầnđộn,gười n thông mi,nh kẻchười áhng t,à kẻười ntig khôn.v vg ... ĐIềuứ ghitn hai:chúnsag đã nh đồnờ gnh chươnh uân h tậpàovômih,n nê phátâmut .v vhàn ...Vậythìphảiđồnời gth phtáâm,đồnthời g tựmìn tin hcóhtán ậtvPàđồn h ời gth tu,đồngthờichứnv.v g ...tạisaocó vôcùnghữnn sự g saikhc, á khônbgìnhđẳn,g ưnh kẻturước t gười n tu sau,kẻmaugộn đạoười ng chmậ chạp v.v... CHÁNHVĂN Đáp:_Từhồiào n đếngiờơnch hưn vẫnmột;songvô mincóh vôlượngvô biên,án t hấtc khácau, hn dàymỏngkhôngđồng. o D vôminày hn màsinhraácc phiềnnãosaikhác (Sởchtri ướn) g nhiều hơnsốátc sôgn Hằng.Cũngdo vôminày hn màsanhraácc phiềnnão saikhác, nhưngãkiến,áinhiễmv.v... ph ( ềão in chướn). g Tómlại,tấtả c phiềnnão ph ( não ềi chướn,g sởricht ướn)g đềudovô minh sanhkhởi,hoặtrước c oặ h csauvôcùngsaikhác. (Đo ạnànyđãóin "vô misanh kh i áckhônđồn g g",ếp ti eo th đâysẽnói"no ạig duyêkh n ôngphảimột"). Lạinữa,trongậtphPh ápnói:"Tấtảc ácc phápđềudoơnnh duyênsan;h nhơnduyênđầyđủmớiđượcàn th htựu". híT nhưấtch lửatrongây c là"Chánơnnh "củalửa.Song,nếukhôngóc "trợduyên"làgười n biếtlấylửa,vàácc phươngtiệnnhưbùinhùi, (bổi) gônc ngườiọcsátv.v...tì h lửakiakhônghtểtựphátsanhrađược. Cũngvậ y,hún c gsantuy h saünóc ánt ậhtP (chư) ơnh làái c "nhơn chánh"đểthànhPật;song nếukhgôn óc "ngoạiduyên"làgặpácc đứct, Phậ Bồát T và Thiệntrithứcv.v...dẫndắtchỉdạychophương pháptuhành,thì hàngiả h ũn c gkhôgn thểtựmìnđoạn h trừphiềnnãovàtuhứnc gNiếtbànđược. Tráilại,nếuchỉcó"ngoạiduyên"màkhgôn óc chơnnhưlàái c "nhơn chánh"đểthàn, hPật uân h ậtpbêntrong,thìhànhgiảcũngkhôgn thểtựmình chánkhổsanhtử,ầu c vuirốtráoNiếtbànđược. Bởithếnên,phảicónộiơnnh vàngoạiduyênđềuđầyđủ;nghĩalà bên t gờ ron nh tánhậtP ch( ư)nhơ làm"cán h ơnnh "uân h ậtp;bêngoài n nhờđức từbivà đạiguyện n củaậ, tPh ồB Tátgiúphộlàm"trợduyên",thìhàngiả h mới chánkhổsanhtử,tinóc õi c iếtN bànvàphátâm t tuậtpác c pháplành.Nhờtu tậpác c pháplànhđượchuần t thục,nênàn h giả h mớigặphưc hậtPBồTátthị hiện,chỉdạynhữngđiềulợilạc.Lúcbấygiờàn h hgiảmớitintấnh tuàn h h,để đếnđạoquả Niếtbàn. ỢC LƯ ẢGI Tấtcảchsaúng đề nh ucóPật(chánh ơnhư)vàđồnuân gh tpậ ôv minh v.v...tì h phảiđồnph g átâm,đồngtuđồn và chg ứnnhưg au. nh Sog,n có sựvôcùng sakh i ác,khônđồn g gnhauhưn kẻphtáâmtuh,àn ười ng huỷb án,kẻđãt,ậnPhà ười ng còntrầnluânlàvìihuyê ang saơnh uà ny: 1.Vônhmikhôngđồng._ Mỗichúgsan nhcó rấtềuinh lớpvôminh:có thứvô miuộc nth căvề bnản, cóthứvô mithuộc n vềchmạt i ;cóứth sâudày, có thứmỏng cạn,có thứôth phùdễtrừ,cóứ th tếhịn khóđoạn.Docácứth ôv mihnàysahran hằnàsagh sốphão ềni .Nhưngtrosố n phnềão i này,tómlãicóchai h ướng:phềni nãochướnàsở gv tchri ướn(cũng ọ iglàtrầnsaoặc) h . Vìđoạnôtrừv micó nh khódễ,mau chậmkhácu, nha chnê úgsan ph nh átâm tuàchnvh ứnquả g khônđồn g ờigth . 2.Honàảhckhôngđồn._ g Mỗichúnsag đề nh ucómỗihoàncảnkh h ácau, nh hoàncảntức h làcácduyênchunqua g h. n ứn Ch gđượcđạoquảôv thượnBồ g Đề,phảicóđủcảàduyê ơnvh n.Nhơnlà chơhưn hayPậtáh,n huântập; tongbrê uyê D nlàữnnh ghoàncảnúgip h đỡbên o,nàig ưnh tPhậ,Bồện Tvàhiát ữu h trihứcdạybảodẫndắtv.v...NếuchỉcóNhơn màthiếuDuyê,n ohặccóuyê D nmàếu ith ,ơnNh ì th cũnkh g ôn. thàng íTh ưnh cây trog n có saünchấtlửalà"nchhơn ánh";soph ng ảihờn cát"trợ duyê"n làoàcản hn ,obinghàê ưnh ngườiếtbi lấylửaàbổiv v.v...tì h lửaấymớiphát sađược. nh ếu N iếu th mộtoặcơnh(N Duyên)thìlửakhônểthg xuấtện hi được. Bởihoàncảncủa h mỗichúsang nhkhônđồn g u,gnha sự nê phtáâmtuhàn vàchứnquả g khônthốn g ghất n .Đâylàlýdoứ th . hai hậtánP óch 3: 1.ánCh nhơPhtánậ h: ươnhC làcáơchinh để ánh thP; ànậ dụưnh chất lửasaüncócây. gtron 2.uDyênhPhơ ậánt h: ật,Ph BồTt,á iện Th ữu h ức trih àki v sáhn ch.v v ...là trợduyênđểPhật; àn dụhưn ười ng bết i lấylửaàbổi v .v v ... 3.Liễunhơ Phántậ h : ơàtránvhợ C duyêđề n uđầyđủ,làmchoả àhgin pháthiệnđược(liễuộ)ng ậtcủa Pánh mìn; h dụưh n lửatrgcây o n đãphátcháy. CHÁNHVĂN ói N vềdiệudụngchơnnhưhuânập: t Đâylàác c trợduyênbêngoài n củaàn h hgiả;óc rấthiều n thứtrợduyên, nhưngtómlạióc 2loại: 1.Duyênsaibiệt,2.Duyênbìnhđẳng. 1.Duyênsaibiệt: Từkhimớipháttâmầu c đạo,ho c đếnàn th ậh, tP trong khoảngời th gianấy,hàngiả h oành oàn t nhờưch ậtPhvàBồTátgiahộo ch trên đườngtuàn h h.Vìâmt đạibi,nênhậtvà P ồB Táthoặhiện c làmgườin thân thuộc,nhưha c mẹ để ( dạyb ảoả) nhiàg hoặhiện c làmThiệnhữutrithức để ( ắc nh ở)nh , oặ h hiện c làmngườiôtitớầu h ạ h để ( khuyênlơ) n , hoặhiện c làmkẻ oangiaư(nh Đềđạt bà dav.v..đểxú ckhích) hoặcdùngTứnhiếppháp (đểcảm hoá) ,ho c đếnlàmkhôngbiếtbaohiêu n ôgnc ạn h h,đểhuânptậ o ch àn h giả; h làmho c ành giảh oặ h cnhớnghĩgônc đứccủaácc gài, N oặ h ấy cth hìnhtướng, hoặghnc thuyết e pháp,mà đượclợiícvà h ănt gtrưởngănc làn.h Cácduyênsaikhácày, n hcialàmhailoại: a)Duyêngần,làmo ch hànhgiảmauđặgn BồĐề ện (hi tềnchi ứnđạo g ) . b)Duyênxa,làmo ch àn h giả h vềsaumớiđặngtếđộ uiề(nh kiếp vềsau mới đặngđạo) . ai H mónduyêngầnvàa x này,lạichialàmhailoạinữa:uyên D làmo ch hàngiả h đượcđạo thọ phápvàDuyênlàmo ch hànhgiảtăngtrưởngđạoạn h .h ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ềdi v ệudụnchg ươnh củachưàBồ Phậtv Táthuânp tậ cho chsaúng h. n ChưậtPvàBồ h đã tTá chứnđược g b ảnthểchư, ơnh nêtựệnnhi có diệudụnkh g ônể thg nghĩbàn. oDlòngĐạiàĐại biv uyện ng củachưậtvàBồ Ph tTá,uỳ t eo th trìnhđộcủa chsaúng hph n átâmcầuđạo,từndi ê ệudụngcủachơnhư, ứnện ghi racácânth hìnv.v h ..làmtrợduyê,nbêgoài đểiúp g chochsaúng được nh đạo ành t quả. Nhưncág cduyênà y,có chialàm hailoại: 1.uDyênais :biệt otrìn D độ h củachsagú n nhkhônđồn g ,g sựphátâmcủamỗi ười ng mỗikhác,chnê ưtậvàBồ Ph Tátị h ện hi phảicó saikhác(Duyêsan ệt ib ). 2.uDyênbìnẳnhđ g : Dođồngthểđạib,i chnê ưàBồ ậtPhv ph Tát átnguyện độsa,nh bìnđẳn h là g m lợiích. Đo ạnànyóin ề"Dv uyênsabiệt". ưCh àBồ tPvhậ Táthịện hi rấtềunhi phươgtiện n đểđộsa; nh ưn nh gkhông o5nàig ệc i v hưn sau: )Vì a muốndùnt,ừáig đểdẫndắthiả, àng êiện nh làmchamẹ. b)Vìmuốndùngviệchầuạ, h đểgầngũiàả nhgi đặngkhuyêlơ n n,ện hinê làmkẻtôitớ. c)Vìmuốndùnệc vig cộngsự,đểúp ig chả, àgoinh ện nêhi làmện Thi hữu tri ức. th d)Vìmuốnxú ckhíchhàả ngi tnđườn rê tug h,àn nện hêi làm kẻoagin ư(nh Đềđạt bà da). đ)Vìmuốncảmười nghoá ,êdùn n gTứếp hin pháp. Tấtcảữnnh ph g ươgtiện n à ny,đềudolòngtừbicủaàBồ tvPhậ Tátmàkhởi ện hi ,làmtrợduyêđể n uân h tập chả ànhgio tănrưởn g gcănlàvàđược nh ềuhi n lợi ích. cCá duyênsabiệtnà ychailàm2loại: 1.uDyêngần; ghĩan làả hàngi sớmđượctếđộ.hưN khtiPcòn hậ tạithế, ữnnh gchúsang nđược h độ. o áh 2.uDyên xa; hĩang làả hàgin chậmđượctếđộ.hưN khtPậĐại ih ôn Th Tríg ắnTh rađời g ,đứcThíchCalàmđệtửNgài,chođếnời th kỳà nymớiđượchtàn ật. Ph Tấtcảữnnh ph g ươgtiện n à ny,đềuiúp g choả ànhgi đượclãnthọđạophápà v tngrưởn ă gđạoạnh . h CHÁNHVĂN .2 Duyênbìnhđẳng:ấtT cảchưậtPhvàồB Tátđềuphátnguyệnđộthoát tấtảc hún c g san.h o D sứcbitríđồngểth tựnhiênhuântập, nênácc gài N thường hằngtuỳthuậúnnch gsanào hn muốnthấyghhậtPn Pháp, e thìđềubìnhđẳng hiệnra đểoá h độ,khôgn bỏ mộtchúng sanào. hn Bởithếênn chúng sankh h iở trongiềnth định,đềuđượcbìnhđẳngấy th Phật. ỢC LƯ ẢGI ưCh àBồtPvhậ đã Tát chứngđếnchỗ đồnthể g tàch(Phậv úsang đồn nh một g b ảnthể)êcán càNitựg thấychsaúng hcòn n đaukhổ, thìmìncòn h đau khổ;chúng sacòn nh trầmluân,ì th mìnchh ưagiảiotáh. Bởiếth êntừchỗ đồnthể g ấy,cácàkh ngi ởiĐạib,i Đạitríàph v átĐại uyện ng .ưNh àĐịa Nig tạnBồ g Táthềrằng:"chúgsan nđộ h ,tận phươnchg ứnBồ g Đề.Địaục ng vịkhôn,g ệ th b ấtPậtành".(nghĩalàđộết h chsaúng mới nh chứnBồ g Đề;nếuđịaục ng cònội t ,ơnh ì th tôikh thề ônt).Phậàng ĐứcAthềrằn nNa g:"Ngũtrượcácế th thệêtinhập.Nhưứtnh chúsang nhvị àPhtậ,n chunbgấtưthửủ th on". Nêàh ĩaNgh là:Tđời rong ộit cá 5rược, t ôi t thề xunph g àovtrngước,đểđộchsagú n . nh Nếucònmộtchsaúng àochnh ưathàn ật,Ph ì th tôiềkh th ônchg ịu chứnquả g ết Ni bàn. oDsựú cth dụccủađồnthể g tbirínày,nêcácithườnNgà hằn g tuỳ g uậth ntất cảchúsang ,nh bìnđẳn h hoáđộ. g hưN PhổgàiN iềnBồ h Tườn táh ện hig ânth cho ười ng ấy; th đứcuáQ Tế nh ÂmBồì Tthá ứniệngh 32ânth .v v .. ếu N chsaúng àonhtâmnhtịn a ,h ì th đượcấy th chưàbtPvhậ(chgsaú n nh tâmược nh tịn,h BồĐềảnhện i trung). Sựứngện hi ấyrấttựnhiêàbìn v đẳn h ,g cũnhưng ước aon ,àongtr thìtự iêncó h bìn gtnră đẳn h iện gh ào v. nTrê nóidiệudụnchg hươn củachưPhật,BồTát,khđã đã i đượcển hi lộồir ; cònchơnhưcủachsaúng chnh ưaển hi lộì th diệudụntgếh àon?Hãyxemđoạndưới đây: CHÁNHVĂN Thểvà Dụng củachơnnhưhuânp, ật lạichialàmhailoại: 1.Chưahứnc gnhập (tươgưnn )g hơnc như. 2.Đã chứngậnhpơnch hư. n 1.Chưahứnc gnhậphơnc như:Chúngphàmphu,àn h ghịN htừavàác c vị Bồát T mớiphátâm t (Tam)ềin h ,doý vàýthứchuânptậ màphátâm, t vàỉch nươngnơisứctincủamình tậởán(Phi nơimìn)h mà tuhành;vìchưachúng nhập (tươưnng )g bảnthểhơnc như,nênhưac đượcvô phânbiệtâm t ô(v phân bệti trí,tứclàcăbnảntrí) ;vìchưa đặgn diệudụngcủa chơnnhư,nênsựtuàn h h chưađượcdiệudụngtựtại (saibệtítr hayuhậ đắctrí). 2.Đã chứngậnhpơnch hư: n CácvịBồát T đãhứnc gáp Ph ân th (THậpđịa BồTát) ,hỉc nươngnơiáp Ph ánt h (Pháplực) tuhành uậth( hntákhởitu) ,tựnhiên huântậpvàochơnnhư,nêndiệtđượcvôminh.CácvịBồát T ày n đãđượcvô phânbiệtâm t (cănbảntrí) , vìđãhứnc gpnhậ đượcbảnthểơnch như;vàđãđược Saibiệttrí(Hậuđắctrí) ,vìđãđượcdiệudụngủa c chơnnhư (dữậtríPh dụng tươưn gn g). ỢC LƯ ẢGI ể Th chơnưh khôn,haig sovì ng cònởỏvongtr chúsang nha yđãthoára o,nàig màdiệudụncó g ộnr hẹp g chẳnđồn g ; g ì v thếênphânlàmhailo ại: 1.Ngườiưa hc hứn c gđược nhập hư:n ơc chươnh cònbịcácphnão ềi nh ôềriph iễm nt ược(tại),ềntri chưađượcển hi lộ;nhưcòn vàng ởgorkh tn . ongá úph ngCh àmphu,ị hàgNn àcáừathv cvịBồcòn Tát ởđịavịtamền,hi đềutừ ức vọnthg phânbệt i màphátâm;dotựnơimìn t có h Pậtmàánh tu. ành Vìchưa chứnập gnh "tể" h à"dụn v g"củachư, ơnh nghĩalàchươnh cònbịphềntri ược, chưađượcển ih lộ,cánê cị v nà ychưađượccăbản n tríô(v phânbệt i trí)uàhậ v đắc trí(saibệtí)tr . 2.Ngườihđãcứnnhậpơư: gc chhươn đãđượciển h lộ rakhỏiỏv phềin nãoniễm h ôph ềnrit ược;nhưvànđã g rakhỏikhoág. n cCá vịBồtừTáSơđịachđếno Thấtđịa,mớiậnp h đượcbảnể th chư; ơhn từ Bátđịađếnậtmới Ph đượciệu D dụncủa g chơnhư.Cácvịnày,tuỳeo th chtánh ơn ưnh màtu,hàn nêdiệttrừđượcôv mih. n Vìđãchứnập gnh ThểàDụnv của g chơn ư, nh nêcácvịBồnầy Tát đượcmón hai trí: bCănảntrí(Vôphânệt bi trí)àHậv uđắcrít (Saệt ib trí). Đãnóiễm nhi vàtịnhuântậpaunh rồi,dướiđâysẽnóiễm nhi àtịn v ,h cáàoin có cùn,gtận cáàoinkhôngcùn. tậng - *^ -* Tấtcảph Tánh àm,đềusaüncó tâmchưnhơ àcũn v đềg utừâmàyn saa. n rh Tâmchươnh ởơThánikhônêm, tgh ởơph in àmchẳnảm, gi khôntrước g không sau, khôngsakh nh ôndi g ệt,đầyđủằn h gsađứctánh: _Đạitríhuệsángsuốt (tứclàđứctườn ánh qua g của gn Phápânth ật). Ph Chiếukhắpcảphápgiới (tứclàtTríhậ chiếu suốtlý. tánh uyề Q ntrísokh i ắp tấtcảsựật). v _Chơnthay ậ biết ời (r cácức tvọngh phânbệt i ,chỉcònchác)ơngi . _âm T tánan th tịnh h ch( tơâm n antịn h ,h xalìacácovọngặc h ễm nhi ô). _Đủbốnđứciết N bàn: ườn ơthnC (uần thg hứt n khôntgha yđổi),ơnlạc Ch (khôncó g cáckhổlàmnãolo ạn),nơgã Ch (khôngbịahimónsatửnh bứcbách), ơChntịn(kh h ônb gịtrầnlaophiềnão làmiễm nh ô). _ron T gmát ĩn(v ễnihv xalìaphiềnão ). _Khôgn biếnđổi (khôngsa,nh ụ, tr dị,diệt). _ự T ại t (khônbgịcácệp ghin ph ềntri ược). _Khôgn rời (hằngsacônđức g khônrời g chơnhư). _Khôgn đoạn (từvôỉth đếniờ g khônđo áhềgin ạn) _Khôgn khác (mộtvị, khônkh g ác). _Vàkhgôn ểth nghĩbàn .v v ..(sựlýêindun v g,ễm nhi tịnhkhôn,haig không ể th nghĩbànđược). T lại,ì óm v tâmchơưnh boùm tra ôv lượnhgằnsag côngđức,ọlà ênig N hư Laitạnàlà gv mchỗươn chng otất cảcácáp, Ph êncũnọilà g pPhá thâncủaNhư La. i CHÁNHVĂN ỏHi:Trướcđãnói"Tểh chơnhưn bìnhđẳngvàa x lìaất t ả c ácc tướng",ại t saođếnđâylạiói n "Thểchơnnhưóc đủcácđứctánhsaikhác"? Đáp:_ Tuyđủácc đứctánh,màậthrakhôngcóhìntướn h ggìsaikhác; chỉđồngmộtvịchơnnhưbìnđẳn h gmàôi. th ỏHi:ghN ĩaày n thếnào? Đáp:_ Vìbảnthểchơnnhưvôphânbiệt,vàxalìaác c hìnhtướng saibiệt, chonênkhôgn óc tướnggìsaikhác ô(v ị) nh . ỏHi:_Vậyhì t ănc cứheo t nghĩagì,màói n là saikhác? Đáp:_ Căncứo the tướngsanhdiệtcủaghn iệpthức,màói n óc saikhác vậy. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnầy n Luậchn ủ lậpữnh n câu g vấnđáp,đểiải g íchth cácờ. nhig gTron phầnấn v đápứ th ứt nh ,câu về hỏi:"Tể h chơưnh đãbìnđẳn h àxagv lìatấtcảtướng, tạisao lạicóđủcácđứchsatán ikhác?"_ Luậchn ủtrảlời,đạiý:"Tướng"khônkh g ác với"Tán", h Tướngtứclà,Tnhá đềuđồngmộtvịchhươn b ìnđẳn h ,g ênkhông khác;cũnnhưg sóngkhônkh g cá vớiước, n sóntứcg lànước, đềuđồnmột g vị. ph Trong ầnấn v đápứ th ,iha oạing ânnh ì v chưahiểucâutrảlờitn,rê nhỏiê gạnlại,đểđượcải gi thíchthêm.Luậchn ủđáp,đạiýưnh sau:chơnhưxalìatấtcả cáctướng,vàtấtcảsựphânbệt i ,chonkh ê ôncó g haitướngsakh i ác;sởdĩcósựsai khác làdođổitâm gọvn phânbệt i (ệp nghi thức)màcó. ph Trong ầnấn v đápứ th ba,đạiýcâu về ỏih :"Tể h vàTướngchươnh đãkhông ,hai vậycăncứđâu vào màóin cósựsakh i ác?".Đạiý câuđáp:_cứ Căn àoiệp g h vn ứcth sadi nh ệt,màchỉTướnsag kh i ác.Vìệp nhig ứcth sadi nh ệtcóđủằn h sag pháp nh ô,chonkh iễm ê chi uyểnễm nhi ôtởr lạichơhưn atịn hn h,tấtiêncũn h phg ải cóđủhằngsatướnsag ikhácđức về tịn haná . h CHÁNHVĂN ỏHi:_Cănức o the tướngsanhdiệtcủaghn iệpthứcthếào, n màói n óc ác c đứctánsai h khác? Đáp:_ Từồih ào n đếngiờ,tấtả c ácc phápậtra h khôngóc tướnggìsai khác ậtvô(h ưiệm) n ,hỉc mộtchơntâmmàôi. th Songvìvôminhbấtgiác,âm t vọngniệmkhởilên,thấycócácg, c nêngọ ilà"vôminh". _Vìđốivớighn iệpthức tâm) (vọng cókhởiniệm;tráilạichơnnhưkhôgn khởiniệmnênchơnnhưóc đứctánhĐạitríhuệquangminh (đứcthứ ná ứt nh ). _ Vìđốivớighn iệpthứccóhấy, t nênóc cáikhngô ấy; th tráilạichơnnhưvì xalìaácc ái c thấy,nênhcơnnhưóc đứcánt iếu hc khắpảc phápgiới đức ( h tán ứ th )hai . _Vìđốivớighn iệpthứccóvọngđộng,nênkhnôgchơnthay ậ biết,vàtự tánkhh gôn an th htịnh;tráilạichơnnhưvìkhôngvọgn động,nênhơnc nhưóc đứctánChh ơnthay ậ biếtvàâm T ánt thanhtịnh đức ( htứ án bàtư)av . _Vìđốivớighn iệpthứcthìkhôgn thường,khnôglạc,khônggã, n khgôn tịnh,nhiệtnão,suybiếnvàkhôngtựại; t tráilạichơnnhưkhôgn óc ácc việc trên,nênchơnnhưóc hữnn gđứctán:h ơnch thường,hơnc lạc,ơnch ngã,chơn tịnh,an th hlương má g(tron t) bấtbiếnvà tựtại (đứcthứ án 5v.v à6 ...) Tómlại,vìđốivớinghiệpứcth óc ằnh gà h sasốnhiễmô,cònchơnnhưthì tráilại,khngô óc ácc nhiễmô ,nênhơnc nhưhiệnra đủácc đứcánt an ht htịnh, cũngnhiềuhơnsốátc sôgn ằnH g.Vìghn iệpthức tâm) (vọng cókhởiđộng,ònc thấycóác c pháphiệntiếnđểphânbiệt,ênn ònc cóhỗtiếu c sót;tráilại,hơnc nhưlàphápthanhtịnh,chỉnhứtâm, t khôngóc vọgn iệm, n nênđầyđủvôlượng côgn đức.Bởiế th nêngọilàNhưLaitạng,ũn c ggọ ilàhPápân ht củaNhưai. L ỢC LƯ ẢGI Đo ạnấnv đápnầylàếp ti theo3đo ạnấnv đáp,rênt đểải gi thíchêmth ềcâu v hỏi:"Tể h chươnh đãb ìnđẳn h ,g lìatất cảtướn,g ạit sao lạicóđủcácđứchsatán i khác?"_Đoạnấn v đápđã trên trảlờirằng:"Căncứeo th tướnsag di nh ệtcủaệp hing ức, th êóin cócácđứcsanhtá kh i ác".Bởiế th đến ên đoạnà ny,mớicócâu hỏi:"Căncứeo th iệp ngh ức th ế th nào mànóichươnh cócácđứcsahtán ikhác?". _Đạiýgcâu ortn trảlờicủađoạnănàvy:"tấtcảcácpháp tứclàchư, ơnh ên khôncó g tướnì g saikhc.á Soì vng ôv mibhất n giác,tâmiệm gnọ v nổilêệp n(hig ức) th ,êấy thn (chuyểnthức)có cảnới ghi ện (ih thưcsaikhc.á ghN thứccóvôsốtướnnễm iệp hig ôhư: n Khởiọniệm, gv cótướnấy, gth tướngkhônấy, thg cóđộn,g ôv thườn,g ọgnã, v khổ,ệt nhi não, suybiến,khôngtự tại,cóchỗếu thi sótv.v...Vìđốiới v cácnễm htái ô củaệp hing thức,chnê ươnh mớicóvôsốđứcthanáịnhsakh i ác,ưnh là: 1.Đạitríuệ h quagmin hn 2.ếu iCh khắp cảphp á ới gi 3.aậtơnhCybiết 4.ahtnịn Tá h 5.ườn ơnthC ,g chơlạc, n chã, ơgn chtơịn n h 6.máTrong t(alươ hn g)kh n ônến gbi đổi(khôngsanh,lão,bịn,h tử)àtựv tại v.v... Tómlại,ì v đốinghiệp thứccócáctướniễm gnh ô,uềnhi số hơn cátsôngHằn,g chnê hươn cũngcóđủcácđứcathịn ná h,ềunhi ơnsố h cátsôngHằn. g Đãnóiể Th lớn,Tướnlớn g củachưhơn rồi,ếp ti đếnbithứ à IIsau đây,sẽóin DụngrộnglớncủaTâmchư. n hơ - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 11 N vềnghĩa"Bấtgiác"(tiếpo ói the vàhết) Bađạinghĩacủa Tâm(tiếptheovàhết) ềNóiv Dụngộgrn lớncủaâmT: Báo thân Ứngânth Thếgiớigantr nghimê III.TrởvềTâChm ơnhư n Khôngkhởivọngtrởhìniệm vềChơnnhư CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN NÓIVỀÝNGHĨA"BẤTGIÁC" (Tếp i Theo) o0- CHÁNHVĂN Nóivềụn D grộnglớnủa c chơnư: tâm CácđứcPhậtừkhiut hơnn (BồTátđạo ) đãphátâm t đạitừbi,tuácc phápaB lamật,giáo hóachúngsanh.Cácgài N lậ plờithệguyện n rộng lớn,độ thoátấtt ả c chúngsanho c đếncùngậtnđờivịlai,khôgn ạn h địnhbaonhiêusố kiếp. Cácgài N xemấtt ả c chúngsanhưn ân th mình,vàcũngkhôgn ấy th (chấp) cótướngchúngsanhđểđộ.Tạisao vậ y?_ VìcácNgàiđãchơnthậiểubiết:ấtt cảhún c gsanvàh mìnkhh ôngóc saikhác,đồngmộtâm t chơnnhưbìnhđẳng. Cácgài N đãdùngĐạitríhuệdiệthếtvôminh,nênhơnc như áp (Ph ânth ) đượchiệnra.o D chơnnhưđãhiện,nêntựnhiênóc ácc móndiệudụngkhông thểghn ĩbàn.Bởidiệudụngtừthểhơnc nhưhiệnra,nênDụng đồngvớiThể chơnnhư,đềubiếnkhắpấtt ả, c vàcũngđềukhôngóc hìntướn h ggì đểấy th được. Tạisaovậy?_Vìác c đứctchỉPậ cóáp Ph ân th thanhtịnh,tứclàTríân th (tâm) ,khôngóc hìnhsắc (cảnới gih ) và cũngkhnôgóc tạoác t . Song,tuỳo the trìnhđộcủaún ch gsan, h oặ h ấy thc oặ h ghnc e,đềuđượclợiích,nêngọilà "Dụng lớn". ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ềDụnv glớncủatâmchư. n hơ cCá vịBồTát,dùnđạig tríuệ, h diệttrừhếtôv mi,nh chứnđược g Tể h chươnh áp (Ph ânth 0.oDcácị v Bồđã Tát chứngđượcchỗđồnthgể,êtựn xemmìnhcùngtất cảchúsang nđồnh gmộtbảnể, th khôngcóngkh riê c; á ếun chúsang đa nh u khổ, tứclà mìnđa h ukhổ,chsaúng còn nh trầmluânì th mìnhchưađượcải i g o t. áh Bởiế th ênBồt,Tá tứcnơithểchươhn bìnđẳn h ,g khởira"Đạidụn": g tPhá atâmđạibtừ,i lậplờithệuyện ng rộnlớn g ,ut cácpháp Balamật(lụcđộ),độ o áh chsaúng h,n cùnđời tậgn ịv lai,khônạnhg địnhiêubaon sốkiếp,vàcũngkhông chấp cótướnchg únsag để nh độ. "Thể"à"Tv ướng"củachươnh đềurộnlớn g hưn ế, th nê"Dệu i dụng"của chơhưn cũnkh g ônể tgh nghĩbn: à Khôncó g ình htướng,khôngcó côndụn g àvg cũngkhôncó g tâmtạotác;sogtuỳ n theocăcơn củamỗichsaúng ,nh cảmmuốnưnh ế th onà,thìứnigện h ưranh ế th ấy(ưnh đứcuaQ nÂmBồứn Tát ệnhig 32ânth .v v ...) làmcho chgsaú n đề nh uđượclợiích,êđược n là ọgi "Đạidụn". g N hưhưkhông,tuỳ cácđồậtmàv ện hi đủhìn. h Vàcũnưnhg rằm, tngă khôncố g ý(vôtâm)khôndụn g g cônôg(v côndụn g g)màtựênchhi iếukhắp tấtcả;uỳ t theocácohồ, a ướcn trong ha yđụcmàtỏrăng ayh mờ. CHÁNHVĂN iệu D dụngcủachơnnhưuỳ t to he trìnhđộcủahún c g sanmà h ấy th cóai h phần: 1.gỨn thân.2 áo B ân th _ChúngphàmphuvàịNh ừa, th doân Ph biệtsựthức ý( thức) nênthấyứng thânậ.tPh hHọỉc thấyphầnnàovềsắcân th Phậ, t hớ c khôngthểbiếtcùngậ, tn vàhỉc ấpch ân th ấytừởgoài n đến,ớ ch khôgn biếtdoâm t (chuyểntức) h hiệnra. _CácvịBồátT từkhimớiphátâm, t ho c đếnkhirốtráođịavịBồát T ,đều donghiệpthức A( đà)na màấy th báoân th hật.P ân Th nàyóc vôlượng sắc tướng,mỗisắctướngóc vôlượng sựốt t đẹp. Vềquốcđộcủaân th ày,n cũngđủvôlượngvậtquýbáutrangghn iêm;tuỳ sựthịhiệnnơinàođềukhôgn ùnc gtận,khngô óc biêngiớivàcũngkhônghư hoại. T lại,ân óm th thể (chhbáo)n vàquốcđộ (yobá) ,sởdĩđềuđượcàn th tựu h cácôgcn đứcnhưhtế,là dosựhuânậpt củaácc ạn h vôh lậu,nhưácc phápBala mật v.v...vàsựhuântậpbấttưghn ị (chnươh huânp tậ g)obntrê .Vìđượcđầy đủvôlượngtướngdiệulạcnhưhtếnêngọilà Bá( o thân) . Chúngphàmphuthìchỉthấysắchân t ôthsơcủaật.Ph Cònlụcđạoún ch g sanhdouỳ t o the ái c nghiệpủa c mỗiloàikháchau, n nênhấy t ân th kh hậtP gôn đồng.o D tuỳo the mỗ iloàiứnghiện,khôngphảichínthântướngốt t đẹp(boá ânth ) ,nêngọilà "ứngthân". ỢC LƯ ẢGI Tuỳtheo trìnđộ h củachgsaú n ,nh màdiệudụngchươnh iph rthàan ần: 1.ânỨgth: Thânnà ychỉtuỳteo h muônàghoncảnsah bệt i củalụcđạo chsaúng h,n màhiệnramuônàìn ngh ức ht khônđồn g g:Loàoiấy tnh ậtlo Ph à i nấy.hưN ưh khôntuỳ g theo cácđồuôn vật gtrònv.v...màứnện hig rađủcácìn h h tướn. g úph ngCh àmphuàNhị ngv ,ừath ì v cònýức th phânbiệt,àchv ấp theorần t cảnb,ohênàig khônngộlýuy D thức,ấytnêh otâm ậnPàigh mìn. h Bởithếnê chỉthấyứnântgh t,Phậ ưnh ânth tậcó Ph 32tướntgốtv.v... 2.Báohânt: Thânànylàkếtquảmón hai uân h tp: ậ ươn)Cha uân h tập,cũnọilà g Bấtkhảtưnghịuân h . b)Cácphápvôlậunhtịn a uân h tập,t ứclàtucácpháphưn Lụcđộv.v...Vì ế th ábânCothnê( ể) th đượcvôsốtướngtốtđẹp,màbcản oY(hàná h)cũng đượcôv cùntvậquý g êm. ibánghtora cCá vịBồtừTákhmới i phtâm á chođếnlúcrốtđịa ráo vịBồt,Tá đềuộng lý Duytâm,ấy tnêh Báo thânPhậtDuytâmện hi ra,khônph g ảiởđến oàing .Nhưng cũngtuỳtheotrìnhđộcủagđịa từn ị, v màsựấy th cóThô,tếkhácu. anh Bồđịa Tátừ vịThậptín,ập Th ụ, tr p Tậh hạn,h ập Th ồi h hướnàTứ vg aghạni ,h chỉthấyphvề ần ôTh củaBáoânth ật. Ph cCá vịBồTátừSơđịalênđếnĐẳnácgi tì h thấyBáoânth ậtlần Ph lầnùth thắnvàidi g ệu. CHÁNHVĂN Lạinữa,ácc vịBồátT mớiphátâmt (tam)hiền dothâmtínhơnc như,nên chỉấy th đượcmộtphầnnhỏbáothânhật.P CácvịBồátT ày, n uy t biếtsắcthân Phậótc nhiềutướngtốtran t gghn iêm,duytâmbiếnhiện,khôngrờichơnnhư, khgôn khứkhgôn lai,xalìaranhgiới,songácc vịBồ Tátnàyònc dùngtâmphân biệtý( ức) th nênchưanhậpđượcháp P thân. ếu N BồTátđặgn âm t thanhtịnh (lêáđịa nhT ) thìấy th báoân th Phật càngốt t đẹpvàànc gmầunhiệm. ĐếnvịBồát T tộtbực (Đẳnc)gái thìấy th báo thânậmới tPh hoàntoànrốtráo. ếu N BồTátlìađượcghn iệpthức (Ađàna) thìgộ n đượcphápân th Phật, khgôn óc sắctướnggìóc thểthấyđược;vìphápânth củahưc Phật,khôgn óc sắc tướngthếnàythếọ, n khgôn óc tướngphần (bịphânbiệt) vàkiếnphần ph g(nă ân bệt i ) nênkhôgn thểthấyđược. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnầy n tiếp theođoạntrước,óin tuỳeo th trìnhđộcủaBồ,Tát ấy th ânth tPhậ khácau. nh cCá vịBồởTát địavịTam,hiền tuyđãộng đượclýDuythứcthâm và tínchơn ư, nh ưn nh ì gv còndùnýg ức th phânbệt i ,chnê ỉấy th bânáoth tPđược hậ mộtítthôi. cCá vịBồđã Tát gộn ậpnh chư, ơnh chứngđượcphápthânatnhịn,h bước lênThávịập (Th địa);càlê ng bnựctrênchừngào,ì th lạicàgtnhấybáoânth tPhậ tốtđẹpvàmầuệm hin chấy. ừng Đếnđịavịcùntậncủa g Bồlà Tát vịĐẳnác, gi mới ấy th đượcrốtorBáá ântoh ật. Ph ĐếnkhBồ i ph Tát átrđược ừ ệp hi Ng ức th (Vọgtnhức:Alạidachvọnhoàgơ ệp) hi tứclàphátrđượcừ vômirất nh tếvi (mónTếứ th ứt nh btrogaTnế);lú cbấyờ gi mớiập otnhà ơnhư, C chứnPáp gh ânth thịn an h. á Ph ânth làbảnể p th củacácphp; á vìkhôncó g sắctướng,khôngcóbỉửth àv khôntâm g cảnv.v h ...nkh ên ôntghểấy th được.TấtcảchưtàchPhậv úsang cũn nh g đồnmột g b ảnể th àny. CHÁNHVĂN ỏHi:_áp Ph ân th ủa c hưc hậtđã P khôgn óc ácc sắctượng,tạisaolạihiện raóc cácsắctướng? (ứngthânvàbáoânth ) Đáp:_ Vìpháphân t làbảnthểcủa sắctướng,ho c nênóc thểhiệnraácc sắctướng (hoáânt boânthá ) .o D từồi h ào n đếngiờ,Sắc ện (hi tượn)g Tâm (bản ể) th khgôn hai, nênbảnthểcủa Sắc (sắch)tán tứclàâm T (tứcrí)t . VìbảnthểcủaSắcvôhình uộc t(h vềtâm) nêngọ ilà"Tríân th ".Vìtướng củatâm (tríh)tán tứclà Sắc,nêngọilà "Phápân th ". Vìbảnthể (tâm) đãbiếnkhắpấtt ả c ỗ, ch nênhiệntượnglàSắc,ũn c gkhgôn cóhcừnggằn n .Tuỳnơitâmmàhiệnra mườiphươngthếgiới,vô lượngồB átT , vôlượngBáoân th ,vô lượngmóntranghnh iêm,mỗimỗisaikhác,đềukhgôn óc hạnlượng vàđềukhôgn gại n au.nh Vì đâylàdiệudụngđạitựại t củachơnnhư, nênkôh gn thểdùngthứcâm t phânbiệtmàbiếtđược. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyLuậchn ủđặtlời ra ấn v đápđểiải g ích th sựờ. ingh Hỏi:_ Phápânth củachưPahtịn ận ,h khôncó g cácìn h htướn,g tạisao lại ện hi có ra cácsắctướnglàHoáthânBávà o thân? Đạiý lờiđáp:Doồi từh ođến nà iờ, g Cươnhtgor áp Ph thân,SắcvàTâm khônhai: g BảnthểcủaSắctứclàT âm,HiệntượngcủaTâmtứclàSắc. Bởiế th nê ươChn p Páh thântuykhôngcóìn h hsắc,màcóể th iện h racáchìnhtướng:Yboá ábvàCođầy nh đủ.ũnC ưnhg bảnểth củađiện,biếnkhắptấtcảkhônan,gi tuy khôncó g ìn h htướn,g ưnnh gcó thểệnhi racácsắctướn,g ện (hi tượnư)nhg sấmsét, chớp,ổn .v v ...TTgoâm rn kichnh ép:"Sắcchẳngkhácới v Khôn,g Khôngchẳnkh g ác vớiSắc"(Sắcb ấtdịKhông,Khônb gấtdịSắc;SắctứcthịKhôn,g KhôngtứcthịSắc). VìSắctứclàTâm,ncáê cphp á tứclàươnCh p áPh thân.VìTâmtứclàSắc, chnê hươn phápânth tuỳduyêntàcáh cpháp.obDảnể th đãbiếnkhắp tấtcả, ện nêhi tượncág cSắctướng,ưnh mườiphươế gtnh ới gi ,vôlượngBồ,Tát ôv lượng móniêmnghtra .v v ....cũnbến gi khắp tấtcả,khôngcó hạnlượn; g mặcdùcácìn h h sắcđềukhácau, nh ưnnh gkhôntgrởạing au. nh Việcà nylàdiệudụngcủahưnơC ápPh ânth ,chnê úph ng àmphuàNhị ngv ừa,th khônểtgh dùnức thg tâmcủamình màphânbệt i được. ohươnDC làb ảnể th củacácáp, Ph ọlà ênig Páp h ânth ;àvnóđủ tấtcảtrí, cũn nê ọgilàTríânth . .I TrởvềTâmChơnnhư CHÁNHVĂN Lạinữa,ácc pháptừsandiệt h màtrởvềTâmchơnhư; n ghn ĩalà suytxé kỹàn c g:bêntrongthìthângũ n ấm (Sắc:Sắcấm:Tâm:bốnấmsau) bênngoàithì cảngiới h (6trần) rốt ráovôiệm n (tứclàchtâm) ơn .Song,vìhún c g sanbị h vô minhlàmmê,nênhơnc âm t ô(v ệm) ni biếnàn th hữuniệm (cóthânvàcảnh v.v..), nhưngbảnthểchơntâmkhgôn động ô(v iệm) n . Cũngnhưgười n lầmphươnghướng,vìsựmêlầmnênấp ch phươngĐôgn làmphươngây; T thậraphương hướngkhôngthayđổi. Bởithếnên,ngườiquánsátbiếtđượcâm T vôiệm n (khônkh g ởiọệm) ngvi thìđặgn tuỳthuậnvàoâm T chơnnhư. ỢC LƯ ẢGI Luậà nycó 5chươ,ng gchtron ươthứ ng balàPhầnGiảiích th ,lạichalà i m3 phần: 1.óiN vềnghĩachánh 2.Đốitrịcácchấp sailầm. 3.ânPh ệt bi àhtướn n phg átâmđếnĐạo. ph Trong ần"Nóivềnghĩachánh", lạichalà i m3: I.NóiềTâm v ươnhC II.NóiềTâm v Sadi nh ệt III.TrởềTâm v hưnơC (tứclàquásán tcácpháp,satức nh vôsa). nh Đo ạnăntrêđây v óin ph về ầnứ th balà"TrởvềTâmư". hơnC Hàảnhgi hãyquásán tấtcảcácpháp:Bêntroglàthânũng ấm(SắcvàTâm), obilà nàgê cảnới hgi 6rần t (sắc,,htin hươg,n vị,xúc,pháp)rốtđề orá uôv ệm ni (khôniệm, vọng tứclàchư)ơnh .Vìcácpháp khônrời g Thểơtâm Cnh (Tâm ư) ơChn ,ơCtâm nêh đãôv iệm n (khônọ),ngv ìth cácphp á cũnôvg niệm (khôn). vọng ơntâm Ch ìv khôncó g hìntướn h tìm gnê khắp mườiphươgkh n ônể thg thấy đượcó. n Soì gv n vômiọnhvđộn g g,ênTâmến bi racácpháphữuhìn(hữuệm) ni ưnh thânàcản v hv.v...nưnh gbảnể th Ctâm hơn ẫnv atịn hn hkhôngđộng9vô ệm) ni .Cũnnhưg ười ng bộàh,n vìlầmphươhướn ng ênchg ấpphươĐôn ng làg m phươtnây,g thậraphươghướnn gkhônathgyđổi. ệm noiDvọg saracánh cphpá sadi nh ệt,êdứtn igọệm trừnv (quáôvn iệm)n ì th cácphpá sadi nh ệtkiatựtrởềTâmv hươnC (vôệm) i n .Cũnghưn ì v óig êncó sóngđộng,nếuógi ết h ì th sóngkiatựtrởlạiới v táước hn yênlặn. g ếu N ôv ệm ni (khônệm) nigvọ ì th ọtoànglà v ch; ơn quá nê ônv ệm ni làco n đườngtuchứngduyứt nh củacácậtTPổ. h ki Trong Lă nh êmnghi tPdạy:" hậ ...Bấttuỳphânbệt i ..."(Khôntheo g trần cảnhkhởiọệm nigv phânệt bi , tứclàquáôvn iệm) n * TổĐạtMakhtừiẤnđộ mớiđếnunrT goah,đứcNhịtổỉnth hcầudạy ài Ng phươph ng ápntâm. a TổĐạtMarả t lời:_ "Ôhãy ng đemtâmđếnđây,tasẽancho". Đứchị N tổthưarằng:_ "Contìmtâmkhônthể g được". TổĐạtMadạyếp: ti _ "Tađãantâmchoônrồi g ".ĐứcNhịtổ liềntỏgộ. n ĐứcLụcTổHuệgdạy: Năn _"....Bổnlavôi nhứtvật...."(từxưađếnnay, khôncó g mộtt)vậ * Đâylàữnnh bgằnchg ứntàTPhậổgv đềudạycáibíquyếttumahàn uđược àPhtậlà n "Vôệm" ni (khônệm) nigvọ . Bởiế th ên,cũnởg nơiLuậàny,ềđo v ạntrướcđãóin :"...Nếu lìacácgọ nv ệm ni ì th đặnnhập g chưnhơ ..."ược (nh lyưệm,ni dađắc nhvi p) ậnh . - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 12 B.Đốitrịácc ấp ch sailầm ấp Ch sailầmcó2ứ: th I.Chấpngã ,có5thứ: . 1 ấp Ch HưkhônglàCnhcủa ơtá ưNh Lai 2.ấp Ch ưnơh C hayNết i bàn,chỉlàkhôngkhôn,g chẳncó g chihết. 3.ấp Ch hưN Latạni có g cácìn h htướngsaikhcá ưnh Sắcà v Tâm 4.ấp Ch hưNongtr Laitạncó g đủcácsatửhn nễm hi ô 5.ấp Ch chsaúng có nh ỉ, th chưtcó Phậ chungtận. .I Chấppháp: ấp Ch ậtcó h ũv ụ, rt vạnữu h CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN B.ĐỐITRỊCÁCCHPẤSAIMLẦ o0- CHÁNHVĂN Tấtcảácc hấp c sailầm ch(tà ấp) ,đềudohấp c gã n vàchấpphápmàsanh; nếurờiấp ch ngãvàấp ch phápthìkhgôn ònc ácc chấpsai lầm. I.CHẤPNGà (chấpbảnã ng có) hật . Chúngphàmphuấp ch ngãóc 5thứ: 1.Chấp"Hưkhônglàơnch án t ủa ch NhưLai"._Vìpháấpch củahún c g sanhnêntrongkinói:" ậnhtP áp hP thânủa c NhưLairốtráovắnglặgn cũng nhưhưkhông".Chúngphàmphughn ói ne nhưthế,khôgn hiểu,lạilầm chấp:"Hưkhôgn làhcơnánt hcủaNhưLai". Vìđốitrịái c hấpc sailầmày, n nênphảigiảihíct hrằng:"Hưkhôgn làpháp hưđối,khgôn óc thậể,dođốivớisắctướngmàấy th óc hưkhg; ôn nếukhngô có sắctướngthìcũngkhôgn óc tướng hưkhg. ôn ghN ĩalàtừồi h nàođếngiờ,tất cảản c hgiới (sắcphp)á đềudo vọgn tâmbiếnhiện,khgôn óc phápnàogoàin âm; t chúngsankhh ôngbiết vọgn hấp c (biếnkếchấp) làậcó. th ếu N vọgn âm t hết,hìt cácản c giới h cũngkhôngònc .Lúcbấygiờchỉònc hơnc âm t hiệnkhắptấtả. c Đó làphápân th quảng đạiuộc th vềtâmtrí htrí)(án ủa c Nhưai L khôgn phảinhư hưkhông,khôgn óc trigiác. ỢC LƯ ẢGI Đốitrịchấptlà à phátrừcácsựchấphứt n sailầm.Cácsựchấphứt n sailầmđều dochấpã, ng chấpphápmàsa. nh Nếuphátrđược ừ chấpã, ng chấpphápthìcácchấp salầm i khôncòn g . Vìquaệm ni tânh tâmlàật,h nêgọilàchấpã ng quaệm in vũtrụvạntvậlà ật,h ì th ọ iglàchấpphp. á úsangCh nchh ấp phápânth củatậcó Ph ìn h htướnnghưthếàny,o ặc h ưnh ế th kiav.v....Vìmuốnphácácchấp sailầmấy,ênPóihật :"Phápânth củaậtrốt Ph orá vắnglặng,cũnnhưg ưh không". e ghN trgoki n nóih nhưậvy,chsagún htrởn lạichấp:"Hưkhônglàphp á thân củaNhưLai"ì v phácáchi ấp sailầmàn y,Mã Ngànêi Migiải nh ích th rằng:"Hư khônlà g cáikhônậtể, gh docácsắctướnmàg thấycóưh khôn. g Nếu khôngcó sắc tướnìtgh cũngkhôncó g hưkhôn. g Cảsắctướngưvàh khônđề g udotâm vọng bếni ện hi ;rồichúngsalầm nh chấp làậthcó.Nếuvọngtâmết h thìsắctướnàưhvg không cũngkhôncòn g .Lúcb ấyờ gi bảnể th chơ tâm n ện hi ra,rộnlớn g obla a àtrùm v khắp tấtcả.Đólàphápânth atnịn h của h ưNh La. i Đâyuộc th vềphầntâmtrí,khônph g ải ưnh hưkhông,khôncó g iác. trg CHÁNHVĂN 2.Chấp"ChơnnhưhayNiếtbàn,chỉlàkhgôn khng, ô hẳnc góc hic hết"._ Vìphá vọgn ấp ch củaún ch gsan, h nêntrongkinnói:"c hậtP ácpháphtếgian rốtráokhgôn óc thậể;ho c đếnácc phápuất x htếgian,nhưChơnnhưay h Niếtbànrốtráo,cũngkhôgn óc ậthể;từồi h nàođếngiờ,ón khgôn cóác c tướng". Chúng phàmphunghenóinhưvậ ykhôgn hiểu,trởlạiấp:"Ch ch ơnnhư hayNiếtbànlàkhôngóc chihết". Vìđốitrịsựấp ch sailầmày, n nênphảigiảithíchrằng:"Chơnnhưay h Phápân th củaật, Ph hẳnc gphảikhôgn óc tựể; th nósaünóc vàđầyđủvôlượng côgn đức". ỢC LƯ ẢGI Đo ạntrênpháquaệm in sailầm,chấp "hư khônlà g chtácủa ơnh NhưLai"; đoạnà nypháquaệmni salầm,i chorằng"CơnhưhayNết i blà nà cảnới hgi hư khônảo g tưởnkh g ôncó g chihết". úsangCh ườn nth lầm g tưởng:"Cácphpá tcó". hậ Vìphátrqua ừ iệm n sailầm ấy,nêtrogkitóiPhận :"cácphápế th anghưi ả gi khônật,gh chođếncácphp á xuấtế th ưangih ư, ơCnh BồĐề,ết Ni bv.v nà ...rốtocũn rá gkhôngcóể, t hậ ì v khôncó g cácìn h tướn h g".Cúngph h àmphue gh n nóinhưvậykhônểu,ghi trởlại chấp:"Cươnh ahyNết i b.v nvà ...làcảnới hig hưvôảotưởng,chẳncó g chihết". Đểđốitrịsựchấpsalầm i này,NgànêiMãMinhBồảiTátgi thíchrằn:"C g hơn ư, nh áp Ph ânth a hyBồĐề,ết Ni bkh nà ôngphảilàcảnới hgi ảo tưởnưgh vô,không cóì g cả,mànósaüncóđầyđủôv lượngđứch,tán ềuinh ơsố nh cátsônHằn g g,như: ện thi ,thườn,g lạc,ã, ng tịn,h iải g o.v távh .... CHÁNHVĂN 3.Chấp"NhưLaiạn t g"óc cáchìntướn h g saikhácnhưSắcvàâm T v.v..._ Nghtron e gkinói:"N ậnhtP hưLaiạnt gkhôngănt gkhônggiảm, saünđủấtt ả c cácôgcn đức";chúngphàmphuvìkhgôn hiểunghiãày, n nênrở t lạiấp:" ch NhưLaitạngóc đủácc ìn h tướn h gsaikhác,hưn sắcvàâm t v.v....". Đểđốitrịsựấp ch sailầmày, n nênphảigiảithíchrằng:"Căncứvềhtể Chơnnhưhì t khôngóc cáctướng saikhác;òn c tho e tướnghiễn môsanhdiệt,htì cóácc hìntướn h g saikhác". ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànypháquaệm ni sailầmchorằn: g "Cơhn"đồnới gv "Vọn". g e ghN trgoki n Phậtnói:"Nưh Laitạngkhôntngkh ă ônảm, gi saüncóđủtất cảđứch,tán chùngphàmphukhônểu ghi trởlạichấp:"Nưh Latạni cũn g gcó cácìn h h sắcsaikhc". á Đểđốitrịquaệm in sailầmà ny,àMã Nig Miải nhgi thíchrằng:"ThểơChn ư" nh ơ(Cnhưmôn)thìthanịnhkhôngcócácìn h htướnsag ikhác, cònề v ":tướnsag di nh ệt"(Sadinh ệtmôn)ìth đủcácìn h tướn h sag ikhác". CHÁNHVĂN 4.Chấp"Trong NhưLaitạngthậóc đủácc phápsanhtửiễnh mô"._ Nghtron e gkinói: ậnhtP "Cácphápsanhtửnhiễmô củahế t gian,đềudoNhư Laiạn t g màó, c tấtả c cácphápđềukhôgn rờiChơnhư", n hcúngphàmphu khgôn hiểunghĩanày,lạiấp: ch "Chíntron h gbảnthểNhưai L tạng,saünóc ấtt cảácc phápsanhtửnhiễmôcủaế th gian". Đểđốitrịái c ấp ch sailầmnày,nêngiảithíchrằng:"Từvôthỉới t giờ, tronghưN ai L tạng,chỉóc ácc gcôn đứcan th tịnh h,nhiềuhơnsốátc sôngHằng. Cácôgnc đứcnàykhgnô lìa,khôgn đoạnvàcũngkhôngkhácvớiChơnnhư;ònc hằnghàsasốácc phápphiềnnãonhiễmôkia,hỉc làhưvọg, n vốnkhgôn óc thậ tánh.Bởithếnêntừồi h nàođếngiờ,trongNhưLaiạn t gchưatừngóậtch ácc phápnhiễmô.NếutrongbảnthểNhưai L ạn t g(chơn)ótchậ ácc phiềnão n nhiễm, ô rồihàngiả h phảidiệttrừác c phiềnão n nhiễmô ,mớihứnc gđượchcơn nhưthantịnh , h thìrấtvôlý. ỢC LƯ ẢGI úph ngCh àmphuhe ng troki gn Pậtnóih :"Ccá pháp sanhtửễm nhi ôđềudo NhưLaitạngmàcó,cácpháp khônrời g chơnhư":rồihọ chấp "TưrgNho n Latạni g ha ychhư, ơn ậtcó h saüncácphp á satửnh iễm nh ô". Đểphqua á ệm ni sailầmà ny,êMã Ngàni MinhBồgiảiTát tích h rằng:"Từ hồinàođếnờ,gi ưgNhtron Latiạn(chg ơn)chỉcóằn h gsahà sốđứcthịn naá h, cácđứcnàtháykhônrời g chư; ơnh cònphápsatửnh ễmnih ô,ì v làưh ,vọng không cóể, ậth tồiừhên đến ào n ờ,gi khôngcó ởưongNtrh Latạni g". ưhN Laitạnhagychư, ơnh dụưnh "tâmười ng đươtgức hn tỉnh":satnửh nh ô,dụưnh "giấcủ iễm ng màcóchêmi o". ba Đàằnnrh "cág ủ inh chêmi bao"là nươnơi"tg âmgười n thứctỉnh"màcó;sotừghồin ođến nà ờ, gi "tongtr âmườing ứcth tỉnh"khônờ bagoi ậtcó h chứasaün"cái ngủchmêi bo". a Bởi"cágủ in chmêi bo"a hưvọngkhônthậ,g kh nê ức tih ấc gi rồiì th ón tựmất.ũnC ế, tgh cácphp á sahn tửễm hin ô,ì v ưh kh vọng ônt,ghậ ênkhiácg gộn rồi,nó khôncòn g . ếu N quaiệm n rằn: g "trogNhưn Latiạnậtsagh üncócácphềnão i iễm nh ô; hàiả ng phảidiệttrừhếtcácphềnão i iễm nh ô,mớichứnđược g chưnhơ anht tịnh",thìkhônphg ải.Cũnưgnh óin "trâm go n ngườithứctỉn,h ậtsah üncó "cáủ in g chmêi boa"phảidiệtết trừh "cáiủ ng chêmi bao"rồi,mớiđượcức th tỉnh":nóinhưế th rấtlàphlý. i ải Ph bếti ,cácphềnão i satử, nh chỉlàcámêi ,vọng khôncó g ể.ậth ậtđã Ph dạyrằng:"Biếtmìnhmêthìcái"mê"hết,cái"bết i "đókhônsag nmêh trởlại"(Giác mêmêdiệt,ácgi bấtsamênh ).Cũnưnhg ười ng khbiếtmìndại h ,ì th khôncòn g dại nữa.Lúcb ấyờ gi họởtr htànkhôn;khikhônrồi,ì ht cá i"khôn"đókhônsag ncáh i dạitrởlạinữa. ếu N cá"dại i "(mê)nàythậcó,ì th khbiếtkhôn(ác)gi rồi,cá"dại i "đóốn tr núp ởđâu?Cũnưnhg "cáủ ing chmiê boa"ếu n tcó,hậ ì th khtỉni tức h rồinóphảicòn. Nhưnvì g nó khôncòn g ,bếtnêi "cáiủ ng chêmi bao"(mêdại)nàykhôntcó. ghậ ếu N óin "phảidiệtết trừh cácpháp sanhtửnễm hi ômớichứngđượcchưnhơ atịn nh "h thìcũnưnhg nói"phảiphtrừchá ohết"cáủngi chmiê ob"a rồi,mớiđược sựthứctỉnh";nóiưnh ế, th đềuphilý. Bởiếth êồi ntừh onàđếniờ, g Nưhongtr Laitạnaghyơnhư, C khônogba ờ gi ậtcó h sanhtửnễm hi ô;cũnưnhg trog"tn âmgườin tức h tỉnh", khônobờ gia ật h có "cámêi ủ ng chêmi bao"vậy. CHÁNHVĂN 5.Chấp"Chúng sanhóc thỉ,chưậhótPc chungậnt"._ Chúng phàmphu nghterongkinPhậtnói:"DohưN Laitạng màcósanhtử,doNhưai L ạn t gmà đặngNiếtbàn".Vìhọkhôgn hiểunênấp: ch "Chúng sanhữuthỉ(có đầutiên) vàhư c hậtcứnP giết N bàn,sẽóc ngàyhngc , ậnt rồitrởlại làmún ch g sanh". Đểđốitrịái c ấpch sailầmnày,nêngiảithíchrằng:NhưLaiạn t g ơnCh( ưnh tạitriền) vàvôminhđềuóc từvôthỉ kh ( ôncó g đầu)ênti .ếu N ói n chúngsanh (cósankh h ởiđầun)tiê làkincủa h goại n đạoói n (kihĐại n ữu) h ,khgôn phảikinh Phậ.t Lạinữa,hưN ai L tạngkhôngcóhunc gậ:tn chưhậtcứnP gNiếtbànlàthể nhập tươ( ưnng )g Nhưai L tạng,nênũn c gkhgôn cóhunc gtận. ỢC LƯ ẢGI úsangCh e nhg trgoki n óitnPhậ :"Do ưhN Laitạnmà g có sanhtử,doưNh Laitạnmàg chứnết gNi bn"; à rồihọsuyluậàchvn ấprằn: g ì v dohưN Latạni màg có satửnh (Vômi,nh chúgsan ); nh ưnh thếì th chúsang n(sah tnhử,vômih)tất n phảicó sựbắtđầusakh nh ởi;(hữuỉ)th àdo v NhưLaitạngmàchứnNết gi bn,à vậ ytì h Niết bcũn àn có g sựbắtđầusahkh n ởiữu (h ỉ)th .ođó D ngườitakếtluận:úCgsanh nđã h hữu thỉcũnnê hữug chung,ết Ni bữu nhà thỉêcũn n ữu gh chun. g Bởiế t h êọ n h chấp chưtPhậchứnNiết g rồi bàn , cóà gnycũngcùntận,g phảitrởlạilàmchúgn sa. nh Đểđốitrịvớichấpsailầmàny,àMã niêNg Minhgiảitích h , đạiýóin "Chơn ưnh vôà miđồn nh ời gth cóôvtừ thỉ".Cũnưgnh chấtàchgọtnv ấtchtáđồngtời h có ồn tráihong .g Soả ghàni khchi uyểnphềão in rởt lạiBồ Đề, chuyểnsahtửn trở lạiNiết,bàn thìlú cbấyờ gi chúngsankh h ôncòn g (chun),tậng màchỉcònưhơnC ha yPhật.Cũnưgnh khồn tráih glớnchín,đổiết h chấtchátchỉcònchấtọt. ng Khi ồn tihrá đã g chínọngtrồi,ì t h khônbờ ogia trởlạichữaátn .Cũnưnhg khiđãhtàn ậtrPồi h ,khônờ gboia trởlạilàmchsaúng nữah . Vậ yêết bin ,ôv mih(chn úsang ôn)hv thỉmàữu h chun; g Cươnh t)ô(Phậv thỉôàv chun. g Kitì Phận chép"Csaúngh vônh t hỉ";cònkiĐại nh hữu củagoạin đạolại chép "Cúsangh ữu hn thỉ". CHÁNHVĂN I.CHẤPHÁ ch( ấphậtcóvũtrụạnv hữu). ĐốivớihàngNhịthừa,vìđộnănc hấp c gã, n nêntrongkinói: hậtnP "Chỉ cóăm n ấmsanhdiệt,khôgn óc thậngã".ghN nheưthế,ạn h gày n trởlạihấp: c "Tóhậct nămấmsandiệt h "(cấp h ậtphh áp),nênọhrấtsợkhổ santử h vàầu c vuiNiết bàn. Đểđốitrịái c ấp ch sailầmnày,nênphảigiảithíchrằng:"Tánhủac năm ấm,từhồiào n đếngiờ,vốnlà Niếtbàn,không sanhvà cũngkhôngdiệt". ỢC LƯ ẢGI ămN ấmậtsắc, h thọ,tưởn,g vàthức. n Vìnămđámmâyà nychekhuất ngchvừtră ơnhư,êọlà nig "Ấm"(che). Đểphátrừchấpgãn củaNghànịađộn thừ că,n óitPhậnê :"chỉcóămn ấm sadi nh ệt,khôngcóã". ậngth Lúcb ấyờ gi ạnh gnàykhôngcònchấpã, ng màtrởlại chấp pháp;ghĩan làchấptcó hậ ămn ấm,thậcókhổ sanhtửuivà ết Ni bn. à Dođó, họrấtsợsatửnh àthích v úuitvh ởmãimơcản i ết hNi bàn. Đểphátrừcáchi ấpthậPápcủaNhịthừa,NgàiMã nê MinhBồiảiT tg á ích th ,đạiýnói:"Tướngcủacácphápkhônthậ,g tánóh làchư, ơnh làNết i b,nà xưaanykhônsag ,nh êncũngkhôndi g ệt". Vìcácpháp khônậtcó, hg ênBồtTá khônsợ g satnhửàkh v ôngyêvuin ởmãiNết nơi bàn". ếu N óin mộtcáchđầyđủ,ì th phảinói"vôgã n vàôpháp".hưnN đây g vìđối vớiàNị nh ta,hừ Pnêhậtchỉmớinói "nămấmvôườn th g",chớchưanóiđến "satửnh tứcchơườn tnh g". CHÁNHVĂN Lạinữa,nếungườirốtráoxalìacácvọgn ấp, ch thìmớibiếtrõácc pháp Nhiễmtịnhđềudođốiđãiau nh màthôi,ậtra h khôngóc ái c tướnggìóc thểkêu gọiđược.Bởithếênn ,từhồinàođếngiờ,tấtả c cácpháp,khôngphảisắc,khôgn phảiâm, t khôgn phảitrí,khôgn phảithức,khnôgphảihữu,khôgn phảivô, rốt ráokhôngóc tướnggìóc ểth gọiđược.Song,sởdĩhóPậtc ói n ănn gkêugọinhư thếày n hoặnchưhế t kia,làvìđứchưN ai L khnkh ô o, é phươngtiệnạm t dùng lờinóiđểdẫ ndắtún ch g sanh,mụcđíchlàlàmchohún c g sanxa h lìaácc vọgn niệm (lyệm) ni rở t vểchơnhư; n nếuònc vọngniệmthìtâmphảisandiệt h ,nên chẳngnhậpđượctríậhtP t(ậrí: h chư)hơn ỢC LƯ ẢGI Từhồiàođến n ờ, ig tấtcảcácpháp,khôngphảisắc,khôngphảitâm,không phảitrí,khôngphảithứcv.v...chỉì v chúnsag vọnchgh ấpphânệt bi , so sá(biến nh kế chấp)đốiđãivớiaunh màthế àn nà yhoặcế th kia,ưnh đốivớiữu h gọilàô, v đối vớisắcgọilàtâm,đốivớiức th gọilàtrí,đốivớicaogọilàthấp,đốiới v lớngọilà ỏ, nh đốiới v tốtgọilàxấu.v v ...Nếu chsaúng nrốt h oráxalìacácọchngv ấpì th ật h khôncó g mộtphápgìcóthểkêuọigđược.Lú cbấyờ ig ảhàngi mớiấy th rõcácphpá khônthể g kêuọ(ly ig datnựh tướn),g khôntể gh nóinăluậ g nbà(lyônng thuyết tướn),g ahysuyĩghn được(lytâmduyêtướn n g). ưCh tPđã hậ otxa hàn lìacácvọnchg ấp,socòn g n ph gọi áp khổ,php á vui, nh tịn,h sahtử, iễm n ết Ni .v bànv ...làì v tPhậphươện gtin tạmđặthữnnra da g từnh kêugọihưn thế,mụcđíchlàđểdẫndắtchsaúng lìa nh cá cọiệm ngv chấp trước, đặnghập n ovàchơhưn haytrít. ậPh Khichsaúng đã nh phận ovàchươnh ha ytrí ậtrPồi h ,lúcb ấyờ gi cũngkhôncòn g daì từgnh đểkêuọđược. gi Bààinyóin ph về ầnđốitrịcácchấp sailầmrồi,đếnbthứ ài 1 3,sẽnóiềhàn v tướnph g táâmđếnđạo. - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 13 C.ânPh ệt bi hàtướn n ph g átâmđếnđạothứ bài( ứt nh ) BAMÓNPHÁTÂM I.Tínhoàntmàphtáâm II.Hiểuết bi vàlàmmàphátâm III.ứn Ch p gnhậ chươnh màphátâm. 1.óiN ềTínv hoàntmàphátâm a.a B mónâm t trong vịậpTh tín: 1.Trựctâm,2.Thâmtâm,3.Đạibtâm i b.ốn B mónphương tiện: 1.Phươtện ngi căbản n 2.Phươtện ngi nừacágă ctộic. á 3.Phươtện ngi làmphátsahcán cệc vi lành 4.Phươtện ngi Đạiuyện ng àBìn v đẳn h g. c.Támtướngàn th hđạo: 1.Gisaáng n2. h Nập h athi 3.gto4. haiỞrn Sahra n 5.Xuấta6. gi đạo ànhT 7.uyết Th php á 8.ập Nh ếtNi bàn CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN C.PHÂNBIỆTHGÀNƯỚPÁÂMĐẾNĐẠO BAMÓNPHTÂM Á o0- CHÁNHVĂN Chữ"Đạo"nóiởđâylàchỉo ch đạoquảcủaưch Phậtđãhứnc ggộ n và cũnglàcáiỗchủatấtả c ácc vịồB át T pháttâmtuhànhđểhướngvề. Sựphátâm, t lượcóc 3món:1.Tínhoàntoàn (Tíntựu) hàn mà phátâm, t 2.Hiểuvàtu ải (gi ,hạnh) mà phátâm, t 3.Chứngậnhpchơnnhưmàpháttâm. ỢC LƯ ẢGI Luậà nycóămn chươg,n chtongr ươứngth ba, cóbaphần:phầnđầuải ig thích vềphápĐạia; thừ phầnứ th ,hai àMã iNg Miđảnh ôn th ữngnh gchấpsailầm.Saukhi đượcrữasạchcácchấp sailầmrồi,iả hàng mớiphátâmtuềph v ápĐại. ừtah Vìthế tnêiếpđếnphầnứ th ba,iMã Ngà Miph nh ânbệt i thànướnph g táâmtuềđạo v quả Đạitừa. h ĐạoquảĐạiừathlàơchni ưtPđã hậ chứn,g màcũnlà g chỗ cácvịBồđa Tát gn hướnđó. vềg Sựphtâm á tuđạo về quảĐạiừa,th lượcchacó i ạnbah ,g từcạnđếnsâu: 1.Mãnđịavịập Th tín(Tínt)ph hoàn táâm; 2.ĐịavịTamền(Gihi ải:Hiểu,Hàh: n tu)phátâm; 3.ĐịavịThậpđã ánht chứnập ngh chươnh phtáâm. ữCh "Pátâm" h cóihangĩa:1.Lập chícao rộn,g 2.tển rPhái tâm,tánh a hy phátmintâm h . tnhá CHÁNHVĂN .I Tínoàn h toàn ntựu) h(à màphátâm t ỏHi:_ải hP làgười n ế th ào n vàhờ n tuạn h gì h đểàn th tựu h vịThậptín, mớipháttâmđược? Đáp:_Nhữngchúngsanhbấtđịnh (khônất nhg địnchh haányt)à , nhờsức cănlànhuântậpđờitrước,làmo ch họtinnhơnquả,nênnhàmkhổsantử, h phátâmt tuậpth thiện,đểầu c đạo vôthượngồB Tát.nờ h đượcđícân ht hầuạ, h cúngdườngchưậvà tPh tuàn h trải h qua muôkiếp, n nênhọmớiđặngthành tựuím t âm. t o D nhơnduyênđónênđượcgặpPhật,BồTátdạymàọphh átâm; t hoặvì c lòngĐạibi,màtự họ phátâm; t hoặvì c ấy th chánphh ápsắpdiệt mà muốnduytrìnênhọtựphátâm. t hữnN ggười n nhưthế,đượcvàoàn h ghánc địn h h,trọnkhôgn ối th chuyển. Vìọhđãhiệpvới"Chánơnhn hậtánP h",nênhọđượcgọilà"giònggiống của NhưLai". ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ềTínv thànựuphátâm._TSơừ tínchođếnp Thậ tínì th tíntâm mớioêtvmãn inàh êọlà nig "Tínàntựu". h otínD tâmvữnchg ắc,lập cxhí uyện ng cầu quảôtvPhậ thượnàph gv átmitnhâm,tánh nêgọilà"Tínàtựu nh phtá tâm". Hỏi:_ Hạnười ng àon,ut ạnh gì, h mớiđặnoiênmãn àthvg vịpThậ tín,và làmsaophátâm? Đáp:_Nhữnngườibấtđịnhchátà,nh ayh cătrín chuưaênã ghi àobên ( athừyTiểuếu Đại a)nthừ ặp g ểu Ti áogừiatì h ,văàtnhọi uyê D n ác, gi ếu n ặp g Đạiừáoaìthgi ọnhBồ tà atTáhyật. Ph ữnNgh ườign ấy,do uiềnh đờicóồntr căg nlàờ àbgtrohnvê tcủa Phậán ọhtúcdục,obinàgê ờ nh cháphnh ápuân h oà,v làmchoọnđạo hti lýơnquả, h rồiàmnh cảnhtrầnanlà gi b ểkhổsatnử, h ph nê átâmtucầu ành đạoải gi thoáNiết. bàn átâm Ph tu,nhà phụnsự g cháhph n áp,ầu h ạh ện Thi hữuức trih vàcúng dườngchưt,Pậh làmhữnn ệc vig nhưế, th trảiquamộtạnv kiếp,ả ànghi mớiêvin mãnđịavịp Thậ tín. Khtín i tâmđãêmãn nvi àtnhựuồir ,o ặc h găpậthaPyBồdạy Tát ph họ át tâmhoặcdo lòngĐạiúbicth dụclàmchoọph h táâm,o ặch thấychph ánh áp suyđồi, muốnduytrìcháphnh ápọêph hn átâm. hữnN ngườiđượciênmãn v vịp Thậ tínàph v táâmưhn thế,làđãệp hi với "CthơánPậ"ào"Chvn áđịn nh h", khôncòn g bấtđịnhaythốichuyển nữa,êọnhcũngđượcgọilà"gòn i giốncủa g NhưLai". CHÁNHVĂN Cónhữnghún c gsan, h từhồiào n đếngiờ,ănc lànmỏh gn ít,phiềnnão sâu dày,tuycũnggặphậtPcúngdường,songchỉcầuphướcbáoõi c ơnnh thiên,oặ h c tueo th Nhịthừa,oặ h ọóhc ầu c phápĐạithừa,nhưngcănánt hcẳng quyết định,tấnối th khgôn hừn c g;oặ h họcúngdườngchưậ, htP màchưađầymột vạnkiếp.Nhữnghạngngườiày n ũn c ggặpơnnh duyênlànhđểpháttâm hư(n ấy th sắctướncủa g chưPhậtmàphtáâm,o ặc h cúơnh dườn ng chg ưmàtăng phtá tâm,hoặchơngặpNhị àng thừadạyb ảo màọph h táâm,ohặchọcvớiầy th bạnmà họphtâm) á . Nhưngácc loạiphátâm t ày, n đềuchẳngnhứtđịnh,nếugặphoàn cảnxấu h gược n ,thìhọtốiâm, t hoặcđoạvàoNhịthừa. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnóitrên ữnnh gười n tíntâmđãtựu, hàn vàphátâmưh n ậvy,ì th được vàohnchg áđịn nh ,h quyết khônối tgh chuyển,ì v ọuth đãđượcmộtvạnkiếp. Đo ạnànyóin ,ữnnh gnườiphtâm á sauđây,vìtuchưađầymộtạnv kiếp,tín tâmchưatựu, ành o ặc h cònối th chuyển,êchn ưađượcáđịn ongCàhv h.Họ cũnặp g duyêlà n để nh phátâm,hoặcấy th tướnhảo g củaậtmà Ph phtâm, á o ặc h ơcúnh gdườn n chg ưmà Tăng phátâm,hoặcặp g hị N taáohừgph i átâm v.v...Nhưnvì g călà n mỏn nh gít,phnãoềi sâudày,uy t gặpphậtphuát ,nhà song chỉcầuphướcơn,iêbohtá hoặctueo th ị Nh ,ừath ànếu v gặp Đạiathừìtâmọh cũngkhônquyết g địn,h nêkhibịnghịchcản,h họối t tâmhoặcut eo th ểu Ti ừath uêti cực. a.BAMÓNTÂMTRONGVỊTHẬPTÍN CHÁNHVĂN Tómlại,khitínâm t đãthàntựu h thìphátba mónâm t nhưsau: 1.Trựcâm, t ghn ĩalà tâmtrựcniệmhcơnnhư 2.Thâmâm, t ghn ĩalàâm t ưalàmácc việclành 3.Đạibiâm, t nghĩa làâm t muốnứu c khcác ổ hún c g san.h ỢC LƯ ẢGI Hàả nhgi tuph ành ảitrảiquamộtvạnkiếp mớiđượctànựu h tíntâm.Lúc b ấyờ gi ả àhgin phtôárav sốtâm,ưn hn tóm g lạicóứ: btha 1.Trựctâm,quáẳn thn ơhưngC pháphntá 2.âm Th tâm,uyện gn làmcácệc vi lành 3.Đạibtâm, i thệđộtấtcảchúgsan . nh uáQ nchươnh làcăbnảncủahạnai h:Tựlợivàlợi. tha Vìquábtrongảnthể chơhưn cóđủvôlượncôn g gđức,ênchoả àginh ưatu cácpháplà,nh đểệp hi ới v tnhchá ơnhưcủamìn. h Hàả nhgi tu,nhà khnàoâm thi ập nh đếnchỗkhôncòn g ấy th tướngtuữan ,ọđó ig là"Thâmtâm". Vìquámìnn vàhtấtcảchsaúng hđồn n b ản g ể th chư, nhơ nêchúsang nđa h u khổ tứclàmìnđa h u khổ, chsagún còn nh trầnluânì th mìnhchưađượciải g otnáha vuiơcản ni ết Nih bàn.Vìthếmàhàgiả n phátâmĐạibcứu i khổtấtcảchsaúng h. n CHÁNHVĂN ỏHi:_ Chơnhưn đãlà mộtthể,ại t saokhgôn bảohàngiả h rực t niệmchơn như,mà lạiònc ạm t dùngácc phươngtiện,tuác c pháplành? Đáp:_Thínhưgọn cmanithểấtch tuysángsuốttrongsạc, h nhưngòn c bị lẫnlộntrongkhoángnhơbẩn.Nếugười n hỉc ghn ĩđếntánhấtc trongsuốtủa c ngọ, c màkhôngdùngácc phươngiện t giũa màiv.v...thìquyếtđịnkhh ôngthể đặngất ch gọn cmanithuầntịnh. Cũngthế,chúng sanhtuysaüncóhấtc ơnch ưnh thantịnh h,songònc bịvô lượng phiềnnãolàmnhiễmô.Nếuàn h giả h hỉc niệmchơnnhư,màkhôgn dùng phươngtiệntuácc pháplành,thìcũngkhngô htểđặngấtch ơnch nhưthuần tịnh. Vìác c phiềnão n nhiễmô vôlượng,nênhàngiả h phảituvô lượngạn h h lànhđểđốitrị.Nếuàn h hgiảtuácc pháplành,thìtựnhiênthuậnvềvớitánh chơnnhưcủa mình. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànygiảiđáp sựthắcmắccủađộciả. g Hỏi:_úsangCh hđã n saüncóchấtchươnh thanịnh,tạisaogười n tuành khônniệm g ẳn th chg ư, ơnh màlạicòndùnvôg sốphươện ting đểdẹpph trừ ão iền inễm h ôàtuv cácphp á làlành mì? g Đáp:_úngsaCh tnuy h saüncácchấtchơưnh thanịn,h socòn ng bịvôlượng phiềnão làmễm hin ô;cũnưhgn ọngcma,ni tuychấtón sásuốt ng sạch tongr ,ưnnh g cònb ịlẫnlộntrkh go n oơnhábẩn.Nếuả nhgià trựcchỉquáchn ơnhư,màkhông dùncág cphươtiện ng đểrừph t ềão ni vàtucácpháplà,nh ì th chấtchơnhưuần th tịnhkhônờ biaog tện hậi được.ũnC ưgnh ười ng chỉnghĩđếnchấtọcng gsuốt tron , màkhôngdùngđếncácphươtiện ng ưnh lọckh,ongá giũamà.v vi ...tì h quyếtđịnh cũngkhônờ obgia ọncgthà mỹquađược n gọc(n b ấttrác,bấtkh ànht í). úsangCh ncó h ôv lượnb gịnph h iềnão ,nPhậtcũn ê có g ôv lượntuốc hg phươtện nig đểtrị.Nếumuốnhếtcácbịnph h ềãoin ,ởtr ười ngàht làmạn nh (Bồ h Đề,ết Ni ),bàn tấtêiả hàgn phảiuốnthuốc g phươtện nig củaật. Ph Ngườidiệt tphrừ ềão in ut cácpháplàlà nh điược ng dòntrần g lao,uậth theo n tnhchá hư. ơn Bởithếêả ghàni phảiphtámibhatâm n Tr(ựctâm,âm Th tâmàĐại v bitâm)à v ậthànbốnphươtiện ng saunày. b.BỐNMÓNNGTIỆPHƯƠ CHÁNHVĂN Cácphươngtiệnlượcóc bốnmón: 1.Phươngtiệncănbản:Quánất t cảác c pháp,ánt hvốnvô sanh (không) đ63lìaácc vọgn ấp, ch vàờnh thếmàkhgôn mắcvòng santử; h quámác c phápdonhơnduyênhoàiệp, h nênnghiệpquảẳnch g mất (có) để khởiâm t đạibi,tuácc ạn h làn h ,h cảmhoáchúngsanh,và nhờthếnênkhngô trụiết N bàn. Tómlại,vìtuỳthuậo nthe ánt hvôtrụcủachơnnhư,nênkhngô dínhmắc sanhtửvàkhôngantrụNiếtbàn. ỢC LƯ ẢGI b ốn Trong phươtiện ng tuđể ành hập n chnư, ơh ì th mónphươtiện ng ànylà cănbản. úsangCh ,nh ọchvng ấp cácphápậtcó, h tạoên racácệp; nghi ồir bịiệp ngh lựckéodẫn,phảichịu satửnh luânồih .Nayả àginh quán"cácphápưh ả, gi không ật", h nêkhônọchgnv ấpàkh v ôntạog ệp; hing ì v ệp ghi n khôntạog ,kh nê ônbị g satửnh luânồih . So,ng ếu n ả àginh chỉmộtquá bề n"Khôn"g ưnh thế,sợemắcvàobịn"ch h ấp không",rồichẳncần g tuàoánhvđộchsagú n ; nh ưnh àTchhinvă ấp khôn,g ưaắnv glặn(trầm g khônúgthịch)thíchthúcảnvuih Niếtbcủa àn ểu Ti a. thừ Bởiế, th ả ànhgi phảiquá"do n duyê hơn o àhiệp, n ncáê cpháp chẳnph g ải khônệp vàgnhi quảchẳnmất g ",đểkhởitâmĐạib,i tucácạnh là h áonhgichgú n sa.nh Nhờquáhưn ế, th ả nêgihà khôncòn g "chấpkhông"àsav ymêcảniết Nh bcủa àn Tểu i anữathừ . Vìkhônướn gv mắc g satử, nh ph nêvề ầntưlợiả ànhgi đượcàtnhựu.Vàì v khônvướn g gmắcết Ni bncủa à ểuTi ừa,th àgênhiảđộoátất h cảchúsang h,n hạnoànt hlợi. tha Khôngmắcsanhtử, khôntrụg ết Ni bnlà à uậth ntheođứcvôtánh trụcủachơn tâm;ưnh thếgọilà"Trựctâm".Trựctâmlàphươtện nig cănbảncủacáchạn,h tựciá g cvàági . tha Khếkihchn ép:"Tâmắnth (kh g ônmắcg a)là hibên Đạog"tàn (trựctâm thịĐạo). g tàn CHÁNHVĂN 2.phươngtiệngăn n gừa n ácc việcác: Biếtấux h, ổ ănăn n ,chừalỗi,găn n ngừaất t ả c điềuáckhôgn ho c phátsanvà h ăn t gtrưởng.àn H hgiảphảilàmnhư thếđểtuỳthuậonthe đứcánt thanhtịnhcủahơnc hư. n ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ềph v ươgtiện n thứhailà"khônlà g mệc vi ác".ười Ng bết i xấu xa hổẹnth ì th khônglàmcácđiềuộit lỗi;biếtnăhốinữnhậ gtôiđãlàm,ì th tộilỗi ấykhônngtrưởn ă ữang .Bởiế th nê"hổẹnth "làyếuố t chgăn ệc viận ácphát sa; nh còn"ăhối ăn ận"h làyếutốlàmchoội t lỗiđãsa,nh khôntngrưởn ă ữagn . Đo ạnăntrước v nói3tâm:1 .Trựctâm,2.âm Th tâm,3.Đạibitâm. Đo ạnnà y óin phươện gtin ứ th ,hai thuộcâm vềTh tâm,tứclàưalàmcácệc vi làh. n Làncó h hai ứ: th 1.Bỏdữ(chỉện tih )ọlà ig làh; n 2.Làmlà(tácnh ện thi )cũnọlà gi là. nh Mónphươtgiện n ứth àhain yuộc th vềloại"làbnhỏdữ";mónphươện t g in ứ th b asau này,thuộcềlo v ại"lànhlàmlành". HailoạilànàhyđềuthuộcềThâm v tâm cả. Tómlại,ìv tuỳtuậh eo thn đứcatịn nhá của h Tâmchư, hơn êànả hgi phảixalìacáctộilỗi. CHÁNHVĂN 3.Phươngtiệnlàmchophát sanoặ h ncuôi lớncănlành:Siêngnănglễbái vàún c g dườngam T bảo,tuỳhỉviệclành,ánt ánth ôngc đứcvàthỉnPhậtrụ thếhcuyểnphápluân.o D âm t kínhmênam T bảorấtthuầnhậu,làmo ch đứctin đượcthêmlớnnênàn h giả h mớidốchíc ầu c đạovôượn th g.ạiL nhờsứcgiahộ củaTambảo,nênácc ghn iệpchướng đượctiêutrừvàănc lànkhh ôngthối chuyển.Vìtuỳuậth onthe đứctán"vô h chướnggại" n ủa c chơnnhư,nênhành giảphảixa lìaácc simêchướnggại. n ỢC LƯ ẢGI ươPh tnện gi ứ th àbanylà"làmcácệc vi lành",tứclàloại"làtácnh ện thi "(làm là). nh Loạilànàhycũnươgn ơithâm ng tâmmàkhởi. Hàả hgin làmchophátsanh ữnnh gệc vi làmchưasa,nh uôi ànv lớnữnnh gệc vi làmđacó. ng Siênăgtuành vàcúdườnng Tgambảov.v...làồntr căg nlà; nh cònkínhmếnTambảov.v...làuôi n lớnđức. nti Hàả ngih lạiờ nh thầnlựccủaTambảoiahộ, g tuêni được trừ các ệphing chướnàlà gv mcho đứcđược nti ữnv chg ắc. Lễthì bái xalìađượccábiịnã hng mạn,áthì an xalìađượccábiịnuỷ h bg,án tuỳh ỷì th xalìađượccáb ịni tđố hậ .v v ... Tómlại,ì v tuỳtuậh eo thn đứctnhsáá suốt ng vôgạin củaTâmchư, n hơ ê n hàiả ng phảixalìacá csimêchướnngại. CHÁNHVĂN 4.Phươngtiệnđạinguyệnvàbìnhđẳng:àn H giả h vìtuỳthuậán nt khh gôn đoạntuyệtcủahơnc nhưvà bìnhđẳngkhôgn ai, h ẳn ch gphânbỉthử,rốtráo vắnglặg, n rộnglớnphổbiếncủahơnc như.Nênàn h giả h phátđạiguyện n ,cùng tậnđờivịlai,oá h độất t cảhún c gsanh,đềuđượcrốtráo chứngvôdưNiếtbàn, khgôn ònc sótmộtchúng sanào. hn ỢC LƯ ẢGI ươPh tnện gi ứ th tưlà"cứukhổ cácchúgsan nh". Mónphươgtiện n àn ydotâm đạiph bi átsa. hn Hàả nhgi tuỳthuậeo nth cácđứch: tán b ấtuyệt t ,ộnr glớn, bìnđẳn h g,cứucánh tịchdiệtcủaTâmchư, nhơ nêlậplờiệ th uyện ng rộnlớn g ,oháđộết h ảy th chúng sa,nh đềuđượccứucáết Ninh bàn,khônhạng địnờiht agvàkh in ônờ bagoi dừng hnỉ. g Tómlại, BồTtuỳ á thuậeo nth cácđứctốt hán củatâmchưnhơ màtu các hạnhlàh,n dẹptrừcáccấuiễm, nh đểởtr vềTâmchơnhư. .c TÁMNHGỚĐẠO TÀƯ CHÁNHVĂN Bồát T nhờphátâmt ày,n nênđượcấy th háp P thânmộtphầnào. n Doấy th đượchPápânth nênồB Táttuỳo the guyện n lựccủa mình,màhiệnraám t tướng sauđây,đểlàmlợiíco ch chúngsanh: 1.TừcungtrờiĐâusuấtgiángsanh 2.Nhậpai th 3.Ởtrongthai 4.Sanhra.5 uất X gia 6.ThànĐạo h 7.ghT uyếtpháp 8.NhậpNiếtbàn Songác c vịBồTátày, n hcưahứnc gphápân th ,vìcònácc ghn iệp hữulậu từquákhứvô lượngkiếpđếnay, n hưa c óc thểđoạntrừđược.VịBồTátdosức đạiguyện n ự t ại t màthọsan;h uy t khôgn phảibịghn iệplựckéodẫ, n song vẫn cònkhổ vitế. Trong Khếkinh,tPói:hận "Có vịBồTátthốitâmbịđoạvàoác thú".óiN nhưvậ y,là đểo ch những vịsơtâm (chưaphảichíntức h BồTát) ònc giảiđãitrênđườngtuàn h , h losợ,màpháttâmdõngmãnhtiếnu, t chứkhôgn phảiậốiht doạ. Lạinữa,ácc vịBồátT này,từkhiphátâm t vềsau,mặcdùghn ói ne phải trảiquavô lượngvôbiênaăn t gkỳkiếp ô(v sốkiếp) ,siêngănn gtuàn h khh ổ hạnh,mớihứnc gđượciếtN bàn;nhưng cũngkhôngnhunhượcvàlo sợđoạvào Nhịthừa,vìhọđãiểu h ắc ch vảtinrằng:ất T ả c cácpháptừhồiào n đếngiờ, tánóhn vốnlàNiếtbàn. ỢC LƯ ẢGI BồTátkhđã i mãn ênvi ập Th tín,phmón átba tâmtrênồiTrực ( tâm,âm Th tâmĐạivà tbiâm)thìoàTvhậptrụ,ấy th đượcp áPh thânthanịn,h cónê ể th ị th ện hi mtá tướncag o cả,đểlàmlợiíchcho cácchúsang h,n màtâmkhônunhg ược nh vàsợối th đoạ;bởivìcácvịBồTátnàyđãết bi cácphp á từxưađếna nyốn v làNết i b. àn cCá vịBồp Thậát ụrt này, vìcácệp nghi hữu lậuchưahết,ênsaởnh đâu, cũngcònkhổtviếvề"phầnđoạnsatử". nh ưn Nh sự g ọ sath nhcùacácàlà iNg dođại uyện ng đểđộ oáh chsaúng ,nh chứkhônph g ảibịnghiệp lựckéodẫnmàọ sath h. n Lạiữan ,cácvịBồàTátyn khônờ bagoi đo ạàocáv thú, thốiấtth BồĐề. Nhưntroki gn Bổn nh ệp nghi ậtnóiPh :"cácị v Bồất Táthừ tụr vềtrướccònối th đoạ,ếu n một từ kiếpđếnmườikiếp khônặp g Tiện h ữu h trihức".óitnPhậ ưnh ậvy làđểkhủngbốcácị v SơtâmBồtTácòniãi g đãitrgsự o n tuh. àn - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 14 C. ânPh bệt i hàntướnph g átâmđếnĐạoứ t(bàih 2) Bamónpháttâm ếp (ti eo th àhết v ) II.Nóiểu vềhi ết bi vàlàmmàphátâm BồátT biếtâm t mình )ậtnh(Pá khgôn óc Lụclệnên tupháplụcđộ. Lụcđộ Lụctệ 1.Bốíth đểmrừtha lambỏnxẻn 2.Trìới gi ễm nhi ô 3.NHẫnục nh Sânậnh 4.tấn nhTi Giãiđãi 5.iềnđịn Th hTánloạn 6.TríhuệSimê III.Nóichvề ứnập ngh chươnh màphátâm BồátT saukhiậpnh chơnnhư,rồikhởidiệudụngđộ sanh,vàóc 3tướng vitế: 1."Ctâm"ơnh tứclàT hậtrí 2."Pươh ện ngti tâm"tứclàQuyềtrín 3."Nghiệp thứctâm"tứclàD ịục th ức th CHƯƠNGTHỨBA GPIẢTHÍCHẦN C.PHÂNBIỆTHGÀNƯỚPÁÂMĐẾNĐẠO (tiếpheo t àhết v ) I.ÓIN VỀHIỂUBIẾTVÀMLÀ (hạnh,hướn)màg phâm át o0- CHÁNHVĂN hải P biết,lốipháttâmnày (biếtàlà v m) cóphầnắn th ghơnlốiphátâm t t rước Tín( phtáâm) .ồB át T bắtđầutừChánínth ập (Th tín) đếnđây (Hạnàhv Hướn)g ,trảiquagầmmãnmộtvôsốkiếpthứnhứt,nênđốivớiChơnhư, n cácvị nàyhiệnđãiểu h gộ n rấtâm th uý th vàsựtuàn h kh h ôngònc ấp ch tướngnữa. Bồát T biếtán t ậhtPcủamình (tâmmi)nh khnôgóc am th lambỏxnẻn, nêntuỳuậth o nthe tánậthuP ạn h Bố h thía B la mật (Bốíth rốto )rá .ồB át T biếtánt hậtcủa P mìnkhh ôgn nhiễmô ,xalìaácc tộilỗigũ n dục,nêntuỳuậth n thop e ánt ậh, tP tupháptrìgiớia B la mật.ồB Tátbiếtán t hậtcủa P mình khgôn khão, ổn xalìaácc sân, hận nênthuậo then ánt t, Phậ tuphápẫnNhục Balamậ.t ồB átT biếtánt ậhcủa tP mìnkhh ôngóc tướngân th tâm,xalìaviệc giảiđãi,nêntuỳuậth o nthe ánt hật,P tuTintấn h Bala mậ.Bt ồátT biếtán t h Phậủa tc mìnthườngđịnh,khôgn óc tanloạn,nêntuỳuậth o nthe tánậh, tP tu phápThiềnđịnBa h lamậ.t ồB át T biếtán t ậhcủa tP mìnsán h gsuốt,khngô óc vôminh,nêntuỳthuậo nthe ánt hPật,tuTríhuệBalamật. ỢC LƯ ẢGI ph Trong ần"Pânh biệtàtướn nh ph g átâmđếnĐạo",cócharbihạng: 1.Tínhátp âm,t tứclàmãn êvin địavịp Thậ tínmàphtâm. á 2.Biếtvàlàphátm âtm, tứclàởđịaị v Tamềhụ, (Tinr Hạn,h Hướn)gmàphát tâm. 3.Chứnnhậpươgc phátâm,t tứclàởTập àngh địaBồmà Tát phtáâm. Đo ạnànyóin àềTmnghva ềnph ih átâm. Hàảnhgi từkhph i átâmut ,ành chđến o mãnđịaị v Tamền,hi đâylàđợtthứ ất nh ,phảitrảiquamột"vôsố kiếp".Sau khmãn i mTa ềlê nhi nđếnThấtđịa,hả giàn phảitrảiquamột"vôsốkiếp"vềđợtứ t h a.ih TừBátđịatrởlêquả n vịật,Ph hàiả ng phảitrảiquamột"vôsốkiếp"nữa,ềđợt v ứ th . ba Hàả nhgi phảitrảiquavôb a sốkiếpưnh vậy,vàtrườnkỳ g khágchn ến i ới v ặc gi phiềnãoội n tâm,ờ ogiba othắnnà mới gtrậ n đượcật. nhPà ôvTrong số kiếpứ th ứt nh ,àả nhgi bịbạihiềutrận màắnth ítg . Đếnôv sốkiếpứ th ,hai làaig đoạniằn g cog ,ả gihàn măn ămn uath .Bướcquaôv sốkiếpứ th bathìả hgiàn ắnth ềuhign uath ít. Vìhạnthứ g là hai "HiểuváLàmmàphátâm"trước.TừđịavịThậptínđếnđịa vịTam,hiền ìv ả hàngi tuntrải hà quaần g mãnmộtvô sốkiếp,ộngê đượcchơn tâm;ưnnh chg ưachứnập. gnh uy T nhiê,iệc về tuàh,n iả hàgn đãcởimởrất uiềnh ữnnh sự g nặnềph gvn ầntuữu h ướn h (gchấpdah,n trướctướnbg)vàắtđầuvề vôtướng,đểp ậnh chtâm ơn thanịn. h BồTátết bi chơtâm n mìntừb,hi hỳxả,khôncó g amth lambỏnxẻn,tnêu phápố b thíBalamật,đểtrừâmbỏnxẻn(tutâm)uôi àvn dưỡtnhừbáigỷxả (dưỡtágh)để n trởlạiệphi ớiv chơtâm n củamìn. h BồTátết bi chơtâm n mìnatnhịn,h khôncó g cácnễm hi ôộit lỗi,ntuê pháp trìiới g Balamật,đểrừtâminhễmôội t lỗi(tutâm)ànuôi v dưỡgđức n athná tịnh(dưỡ)tánghđểhợpới v chtơâm n củamìn. h BồTátết bi chơtâm n mìnhkhôngcósân,ậnh êntuphp á ẫnNh ục nh Balamật, đểđốitrịtâmsânận(tuh tâm)uôi nvà lớnđứcônhtáv sân(dưỡtá)ngđể h hợpới v chơntâm. BồTátết bi chơtâm n mìnkhh ônph g ãoềin ải ig đãi,êntupháptấn nhTi Bala mật,đểrừtâmảigi đãi(tutâm)uôi vàn dưỡđức ng hsitán dưỡ ênăg( gtáh)để n hợpvớichơntâm. BồTátết bi chơtâm n mìnườn th địn g ,kh h ônlo gtán ạn,êntuphp á địn ềnThi h Balamật,đểtrâm ừ tánlo ạn(tutâm)ànuôi v dưỡngtáịch h tịnh(dưỡ)tánhgđể hợpvớichơntâm. BồTátết bi chơtâm n mìnsáh suốtng ,khôngcósimê,tuên phápTríhuệBala mật,đểrừtâmsimêu(t tâm)ànuôi v dưỡtrgín huệdưỡ ( h)để gtán hợpvớichơn tâmcủamìn. h Tómlại, BồTátếtbi tâmmìnkh h ôncó g cácđiều xấu tệ,hưn amth lambỏnxẻn, phới ági ễm nhi ô,ónn nảy g sânận,h bến i cágnh trễnãi,tálo n ạnàsiv mêv.v...màtrái lại,cóđủcácđứctốt nhá ,ưnh từ,bi hỷxả,ahtịn n ,h khônsân g si,tấn hin ,thường địnvàtrhíhuệv.v...ntunê phápLụcđộ,đểdiệttrừLụctệ,nuôilớncácđứchtốt án ở nơitâmmìn. h Khicácđứctốt nhá tậ)được hP(án oêtvmãn hinà ,thìBồTát sẽt. Phànậ IẢDAN G HTỪ ữCh "Bala mật", Tuà dịchlà"Đáob ỉạnng "nghĩalàđếnờ b bnki ê ,a tứclàbờ Giác.Sochgn ữ"balamật"à nycũncó g ghĩan là "rốtorcùn á tận". g Nhưóin "Bốthí b alamật",ĩaghn làb ốíth đếncùn. tậgn úph gnCh àmphukhibốthí,cònchấplà Ta ười ng íăgthn (làmơn).Kialàkẻọthí(chịu); ơn ì v còndínmắc h ơtướn in ,g chấp cócó hơn ã, ng bố nê íth màkhôngđượcb alamật.lại Trái , BồTtákhbiốí, th ợp h vớichơntâmtanhịn,h khônấy gth cóơnhcóã: ng tađâylàười ng làm(ơnă g í)th . Kialàkẻthọđược (ơn hí)t .ọNlàậtbvịí...Vìth khôndín g hmắcnơitướnêng gọilà"Bốíth balamật".mNă món"balamật"sau,ýhĩagn cũnưngh thế. .I Chứngnhậphơnc nhưmàphátâm t CHÁNHVĂN Bồát T từSơđịaho c đếnĐẳnggiác, đãhứnc gđượcChơnnhư,cũnggọilà Chứngphápân th . CácvịBồát T khiđãchứngậpnh Chơnnhưhì t từtrênâm t Chơnnhưày, n khởirađạidụng:nhưtrongnhứtniệmmàóc htểđihếtả c mườiphươngthế giới,cúng dường chưậ, htP hỉnt tPhậuyển c phápluânvàmởđườngdẫndắt, làmlợiíco ch ácc chúngsan, h màkhngô ầnc đếngôn gữ. n Hoặ cvìđểđộ nhữngchúngsanhănc ánt thấpkém,losợphảitrảiquanhiếukiếptuàn h h mớiàn th đạo, h nênBồTátthịhiệnmauthànquả h ậht.P oặ H cvìđểđộhữnn g chúngsanbiến h gácnh trễãi, n nênồB Tátói:n "ta tuhànhtrảiquavôlượnga tăngkỳkiếpmớiđượcàn th ậht". P CácvịBồTátmặcdùịth iệnh ra vôsố phươngtiệnnhưvậy,khôngthểghn ĩbànđược,songậthraácc vịnàytrìnhđộ nhưau, nh và đềutrảiquavôsốkiếptuhàn, h khôgn óc kẻmau,ngườiậm, ch vị nàyhơn,vịkiakém. CácvịồB átT tuỳo the mỗiquốcđộ,vàtrìnhđộấy th ghn , e căntánsai h khác,dụcvọngkhôngđồngcủamỗihún c gsanmà h htịhiệnra nhiềuhạnh (Bồđa Tát ạnh )h ,phươngtiệnđộ sankh h ônggiốngnhau. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin "Chứnp ậnhg chươnh màphátâm",tứclàBồtTáchứnđược g ể th chư, ơnh ồi r phátrđạia dụncủa g chư. ơnh cCá vịBồtừTáSơđạiđếnĐẳngác, i đãchứnđược g chư, nơh cũnọlà ig chứnph g ápânth atịn nh củah ưNh La. i Rồiể tơihừn chươnh ànyphátkhởira diệudụnkh g ônể thg nghĩbàn,ưnh ứt trnhgo ệm ni BồTtcó á thểđiết h cảmười phươế tnhg ới ig ,cúdườn gn gchưật,Ph o ặc h thỉnậtchPh uyểnphápluân. Vàcũngtừ nơidiệudụngcủachơnhư,màBồogiáhTtlàmlợiíchchochúgsan h,n hoặc khôndùng đến g tựvăn ững gônn . óC vịBồvì Tát muốnkhuyếnkhíchữnnh chg úsang thấp n kém,lo sợcho mìnkh h ôntể gh đeođuổitrảiquaềuhin kiếptrườnkỳ g tup, tậ êị nth hiệntu mau àPhtậ,n đểchochsaúng ấy nh khỏilosợ;ưnh gLo nà ngữtrPháp go n hoa,àing Quảngạch n trongkiiết nhN ,bàn ônện Thig trgki oàin nhHoêm. anghi Vàcóị v BồTát,ì v ữnnh chg saúng ải ginh đãisự bhaêt tu,ành tênị h ện ih trảiquavôba số kiếput ,ành mớiđượcPhnật,à đểchochgsaú n ấy, nh ấy th co n đườngcòndà,i phảisiêntuăg ;hàn ưnh đứchích T Ca,trảiquabavôsốkiếp mới àđạo tnh . BồTát,uỳ t theomỗiquốcđộkhcá au, nh rìn t độ h ấy ht e ngh củachgsaú n nh khônđồn g ,g màthịện hi raấtiunhề phươện tign ,khônthể g nghĩbn. à Bởithếọnêig "BồđaTát ạnh h". hưnN sự g tậ,h tvềrìnđộ h củacácvịBồTátìh đồnnhau,g sựphátâm,chỗ chứnộgn cũnđồn g u, nhag đề và urải t quavôba sốkiếput ,hàn khôncó g sựmau chmậ ahyhơkém n au. nh CHÁNHVĂN Lạinữa,hịN thừa phátâm, t óc 3tướngvitế: 1.Chơnâm, t tứclà tâmvôphânbiệt ật(hrí). 2.Phươngtiệnâm, t tứclàâm t tựnhiênlàmlợiíco hc ácc chúngsanh (quyềtrí)n . 3.ghN iệpthứctâm,tứclàâm t sanhdiệtrấtvitế. Bồát T tuàn h đến h khicôngđứcàn th htựuviênãnn rồiì th bhiệnân th ao c lớn ânbto(há ) hơnácc thếgian,ởtrêncõitrờiSắccứuánc hBồTátdonhứt niệm tương ưng ệp) (hi vớiuệ, h nênvôminhliềnhết,gọilà"đượcnhứtthếhủnc gtrí". LúcbấygiờBồát T tựnhiênóc diệudụngkhôgn thểghn ĩbàn,hiệnân th khắp mườiphươngthếgiớilàmo ch lơiíco ch ất t ả c chúngsanh. ỢC LƯ ẢGI cCá vịBồph Tát átâmóiừanv ,trên đềucó3tướntế gvi nhưsau: 1.Đượctrhậí,tứclàchơtâm n vôphânbiệt. 2.Đượcquyềntrí,tứclàTír phươện ting phânbệt i ,đểlàmlợiíchcho các chsaúng h. n 3.Dịục th thức,tứclàghiệp n ức, th sandi h ệtrấttế. vi BồTátuyđượcquyềntrítràhậí, v hưnn chg ưarốtưo nhrá tàvì Phậ cònDị ục th ức th (KimCađạo ng hâu Dịục th không)nêcònbịbiếndịchsatử. nh BồTátu,hàn khicôngđứcđượctànựu h êinmãn v ,đếnphối út u,hậ phá sachvô miitế,nhv ứt nh ệm ni hiệp vớiBátNhãuệ, h ì th được"Nứt h thếchủntrí" g ọ gi là"Chếnánbi iác". g Lú cbấyờ gi Bồiện tTáh thânTựdụn thọ (Bág o thân)cao lớn àntrượn g g,ởcõiTựthọdụng(tựọdụn th độ)g ,đảnênrt trời h sắcới gi ,chờđếnời th kỳ,sẽđibổxứlàmt,ậPh ưnh đứcDilặcện hi na yởcõiời tr Đâu suất.VịBồTàtyán tựêhincódiệudụn,g thịiện h mườiphươgthế n iới g ,làmlợiíchchocácchúngsanh khônthể g nghĩ. bàn T lại,kh óm từ iphátâmtu,ành cầuquảật,Ph đếnkhiđượcứt Nh thếchủngtrí, bàCến ánthi ácgi làrốtosự rá phtáâmvậy. CHÁNHVĂN ỏHi:_ Trong hưkhg, ôn vôbiên,cóvôậthế n giới,trongmỗithếgiớióc vô sốchúngsanh;vìhún c g sanvôh số,nênâmt niệmvàhànhvicũngkhácnhauvô cùng;nếuBồátT đoạnvôminh,khôgn ònc âm t tưởng,thìlấygìđểbiếttấtả c pháp,màgọilà"Nhứtthếchủngtrí"? Đáp:_ấtT ả c ản c giới h vốnlàchơnâm t han t htịnh,khôngóc gìkhác.Song vìchúngsankhh ngô nhưchơntâmthantịnh h xứn ( )gtánh Lạikhởiraácc tưởng niệmphânbiệt,vọgn ấy th cóác c ảnc hgiớisaikhác,nênkhôngthểbiếtđược cảngiới h vôtướngan th htịnh (chơntâm) biếnkhắptấtả, c ủa c chưậht.P Chơnâm t ày n đãlàbảnthểhiệnraất t ảc phápvàBồTátvìđãchứng đượcbảnthểủa c ấtt ả c pháp,tấtnhiênbiếtđượcấtt ả c pháp,nêngọilà"Nhứt thếhủn c gtrí".ờ Nh "Nhứtthếhủnc gtrí"này,màồB átT tuỳthuậnepth trình độcủaácc ún ch g sanh,lậpraácc phápphươngtiện,giáooá h vôsốún ch gsan.h ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyngàBồ i TátMãMi,hn lập lờivấnđáp,đểải gi thíchữnnh đi g ềuthắc mắccủađộcả. ig ấy Th đo ạnóintrê :Do Bồohứt ngtrTá iệmn tươưng n ới gv Huệ,vônê minli h ềhết n ,gọilàđược"Nhứtế th chủngtrí",ênđộcả i g thắcmắc:Dovômihmàn có tâmtưởn,g ờ nh tâmtưởnêmới gn bết i đượccácsựật. v Nếuôv mi71hên t,tâm tưởngkhôncòn g ,ì th lấycágì i đểbết i tấtcảsựvật,màọlà ig "được Nhứtế th chủng trí"? Bồải Tátgi đáp,đạiý:Tấtcảcácphápuyê ng nlàchtâm ơn (đólàđịnlýh của Đạitừa). h Nếucònôv mitnhâm và tưởnph g ânệt bi ,ì th cốiênph h ảicósở năg b ỉ ử, th nêsựphânệt bi bịcuộchạn,tuyết bi màbiếtkhôncùn g kh g ắp,cábết i ấychỉlà tưởnệm gin màôith .Tráilại,nếu vômiết nh ,tâmtưởnkh g ôncòn g ,tứclàệp hi ới v chơntâm, màchơtâm n làb ảnể th củacácpháp,ến boi khắp tấtcảcácpháp;cũnưgnh trờiđấtonsôn,g màb ểcảđềuàmbaoh hếtảy. th Bởiếth ả hiànêg trừvômi,nh diệthếtloạntưởngchứnập nhg chơ tâm, n ì th mớibết i đượccácphápmộtcáchốt r ráo,là gọi được"Nhứtế th trí". Từchơtâm n nàyphátrađạitrídụn,g biếtõr tấtcảpháp,uỳ t teo h căcơn củaôv sốchsagú n nh,dùngvôsốphươện gtin đểdẫndắtchúngsa,nh ọđó ig làđược"Nhứt ế th chủngtrí".ứn Ch đượcg ứt Nh thếtríứt hvàN ế th chủntrí, g là ọig phtáminhrốt ráotâmđạia,thừ tứclàật. hànP CHÁNHVĂN ỏHi:_ ChưPhậtđãghn iệpdụng tựnhiênthịhiệnkhắpấtt ả c ,hỗc làmlợi ícho c ácc hún c g san.h ếu N hún c g sannàoh ấyth đượcthânhật, P hoặcnghe thuyếtpháp,hoặấy thc thầngônth biếnhoácủahật, P thìđềuđượclợiíc;h ạit saotrongthếgianònc óc nhiềugười n khôgn ấy th đượcật?Ph Đáp:_áp Ph hân t củahưc Phậtbìnđẳn h g vàkhắpấtt ả c ,ỗch tựniên h làm lợiícho c ácc hún c g san, h khôgn dụngtâmay h cốý.Songũn c gtuỳo the tâm củachúngsanhmàtựhấy t cóhiệnhaykhg. ôn Tâmhún c g sannhưáic gương, nếugươngbịbụiđóng,ì th ản c hvậkht ônghiện;ònc âm t chúngsanhbịấu c nhiễmthìáp Ph ân th khgôn hiện. ỢC LƯ ẢGI ếp Ti theođoạnấn v đápn,rêt ngheóin : "Pậtcó h ần th ônth di g ệudụnkh g ônthể g hĩng ,bàn bìnđẳn h là g mlợiíchchotất cảchúsang ,nh màkhôndụn g côn g hagycốý":ênđộcả i g nghi:Nếuhưn thế,tạisao có chsaúng nđược h tếđộ,có chsaúng nhkhôngđượctếđộ. Bồải Tátgi thích,đạiý:ậtuy Ph cóứt Nh thếchủntríg vàđủcácphươgtiện n , ần th ônth di g ệu dụng,bìnđẳn h àtựgv ênlà ih mlợiíchcho tấtcảchúngsa,nh không dụncôn g aghycốý,khônph g ânệt bi chủnlo g ạinào.Nhưnchg úsang hcó n tiếphận đượcayh khônglàdotâmcủaọhcótịn han ahykhông.Nưh cáươig tuy ng sáng màbịbụibmá àov,dùcảnvậtuy h saüncó, cũnkh g ônthể g ện hi ì g được. ra ũnC g ế, th chsaúng tâm nh còn tánh cấuhiễm, n ì th chưtậuy Ph códiệudụngkhônể thg hĩng bn,à bìnđẳn h ph g ổđộ,soọ cũn hng kh g ôntể gh ấy th đượctậ. Ph uy T khônthấy g ậtPế h độ,ưn hn ậtvẫngPh âmthầmộ. iahg Vínhưkẻmù sốndưới g mặttrời,uy t ọh khônthấy g đượcsáánh ,ng ưn nh mặt g trờiẫnv chiếuđến,ọ vẫnàh ờ nh nhsáá màng sống. (HẾT PHẦNGIẢIT HÍCH) - *^ -* KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ ẢIG 0o- BàiứTh 15 A.ốnB mónTínâm t 1.TíncănbảnPtánhậề(i ỢC LƯ ẢGI Luậà nycóămn chươg,n b achươgđầu n làphầnlýuyết th ,chươứ ntgh tưóin àth,vềnậ tứclàiệc v khởitíntâmtu,ành nêchươnàgyrấtcầnết thi chhoàn ả. gi Vậ yười ng ào nmớicóể th khởitíntâmtuành?_ BồTátMãMióinh :"Phải chsaúng hchn ưaàochv ánđịn h ,h mớicóể th khởitíntâmtuành".Tạisaoế?_ th Vì ữnnh ười gn tàđịno(ngạih đạo)khônể thg khởitíntâmtuàtheo n Đạia; thừ còn ữnnh ười gn đãào vchnhđịn á rồi h ,ì th khôngcầnphảióin nữa;duycóười ng bất địn(kh h ôngnhứtđịnĐại h ừathyTểui a)chthừ ưaào vchđịn ánh ,h mớicóể th khởi tíntâmtueo nthà Đạiừađược. th Vậ yàgiả nh phảitincáì?_ ig Cóbốnmón:T rướcứt nh ả ghiàn phảitựơitn b ảnchtánh ươnh củamìn,h tứclàmìn tin hsaüncót(kh Phậná ảătngph hà t),ậ cũnọlà gi tâmin Đạia. thừ ưnTih thếào n?_ải Ph luônluôntưởn ni ànhgĩv ớ nh tâmchơưnh củamìn,h ể Th nólớn,Tínnóot,ụnD nóg đại.Đólàđiềuncăti nbản, cònđi b a ềunsati unày,cũngdocănti bnảnmà,ra tứclàmtain bảo_TậtPhnlà i ười ng đãchứnđược g chư;nơh áp tinPh làphươph ng p á đểực th iện h chơhư; n tin Tnglà ă ười ng đathậngeo à chư. nhơ Hàả nhgi tinPhậđểcầuđượcứt nh ế th trí;nPáp hti đểtueo htàn cácphápBa lamật;Ttnđể găi ọhctheoạnh chh ật. ơnh CHÁNHVĂN B.NÓIVỀĂM N MÔNÀHTU 1,Bốthí 2.Trìgiới 3.Nhẫnục 4.Tinấnth 5,Chỉ,quán (Địn,h Huệ) T nàolàtuBốthí?_Nếuthấycóngườiđếnxin,hàngiả hế h óc hữnn gài t vậtgìtuỳo the sứcmìn,h đembốthíoch gười, n thìsẽđượcai h điềulợiích:tự mìnhbỏ đượclòngam th lambỏnxẻn,vàngườiọthíđượcvuimừng._Nếu thấyngườibịtainạn,sợãi h lo buồn,àn h giả h ậnkht ảnăngcủa mìnhcứugiúp, làmho c ọhếtlosợ;gọilàhtívôuý ố b( thícáikhônsợ) g ._ Nếuóc ngườiđếnầu c nghtPehậpháp,ành giả h tuỳo the sựhiểubiếtcủamình,phươngtiệnthuyết pháp;thuyếtphápvớitâmniệmtốtđẹplàghn ĩvìtưlợilợithavàồi h hướng về đạoBồĐề,khôgn vìdanhlợihoặầu c ngườicunkín h h. ỢC LƯ ẢGI Vềệc vi tuh,àn ả ghàni chỉtuphp á Lụcđộì th hữnn ạngh tựh lợivàlợitha đềuđượcđầyđủ. Bốthícóứ; bath íth ,tài thíphápàthív khônsợ. g 1.Thíài, t tứclàthícủa,cóứ taih của:a)Đemnbtiềạccủacảicủamìnúp g hi chười ong ,ọlà gi íth onạig tà(của i oithânàng );b)Hysiânnht mạnđể g cứugười n , ưnh cho máuữnnh gười n ếu thi máuv.v...gọilàthíội n (của tài ântrongh ).íTh goạin ìti h à ả àginh sẽđược trừ tâmbỏnxẻnềtincủa v .íTh nộithì ài ả ànhgi sẽbớt đượctâmchấpgã n àtựv . ái 2.Thípháp, tứclàthíphươph ng áp, cóiph ah ần:a)Chỉdạychogười n u74n nh ph g ươph ng ápềnghiệp) ( chchơn ánđể h tựuôi n sống,gọilàtíh vềphp á ế th an;gi bDạu ) ười ng nhữnph g ươphng áput hđể àn ảiig thoásatửnh luânồih ,ọ ig làíth ềph v ápxuấtế th an. gi íT h php, á ả nhgià sẽt rừđượctâmbỏnxẻnvềphp. á 3.Thíkhôngsợ, tứclàíth cáikhônlo g sợ,cũncó g aph ih ần:ph a)về ầnêuti cực,mìnhkhônglàmchười o ng losợ,ọlà gi íth khônsợ, g b)Vềphầntci cực,ấy th ười ng bịo ạnh nạn,đanglosợ,mìntậnlực h cứup, giú làmchogười n hết lo sợ,cũng gọilàthíkhônsợ. g Bốthíkhônsợ, g ảàngih sẽnuôilớnđượclòn. gtừbi CHÁNHVĂN ThếnàolàtuTrìgiới?_Khôgn sátsanh,trộmắp, c dâmdục,khôgn óin lời dâmọ, hct óin lờiđộcác,khôgn ói n dối,ói n thêudệt,khgôn ham t sânsi,ậtđố, duanịnh,dốitrá vàtàkiến.Nếulàgười n xuấtgiathì,vìònc dẹptrừphiềnnão, 6nphẹ ảixalánồnhỗc ào,thường ởỗhan ct hvắng,tuhạnhiểu t dụctritúc, hoặtuc hạnhđầuđàv.v...Chođếnmộtlỗ iỏ, nh hànhgiảcũngphải sanâmht hổ thn, ẹ ănnănsámối h vàkiêngsợ;khgôn dámkhinhgiớiluậ tcủaậht.P àn H giả h phảigiữgìn,đừngđểo ch ngườichêbaikhiniềm, h tạimìnmà h ọạoth ội t lỗ i. ỢC LƯ ẢGI GiớiluậtcủaPhậtchếra,tổnquá g cót ph ba ần,ogpịlà"Tamtụtịniới hg "(b a phầniới g atnhịn): h 1.Bỏcácđiềuộit lỗi,là gọi "Nếp hi luậghiới tn "; 2.Làmcácệc i v là,nh gọilà"Nhiếpện thi php á ới gi "; 3.Làmlợiíchchúgsan ,nh ọlà gi "Nuêhi íchữu h tìngiới h ". Hàả nhgi tueo th Đạiừa,th mộtmặtlàphảiữgi bph a ầnới gi nàycho thanịnh; mộtmặtữan làđừnglàmhữnn đi g ềusáquấy, i đểcho thếađà ngi mếu, ti màhọmang lấytộilỗi. CHÁNHVĂN T nàolàtuẫnhNục?_ẫnchịu hế N nhữngđiềugười n talàmho c mình khão ổn trongâm t àn h giả h cũngkhôngnghĩtưởng đếnviệtrảthù;vàẫnh chịuám t hướnggióủa c trầngianổ ith đến:1.hạn T hlợi,2.Suybại,3.uỷ H báng, 4.Dandự, h 5. Khn, e 6.Chê,7.Khổ ,8.Vui. ỢC LƯ ẢGI T cảữnnh cản ất ghoàn h,làmchoả àginh tạocáctộilỗi,khôntmoàiágn điều, gọilà"Bátph"ong (tma ọó)ngi ;hưnn tóm g lạiì th cócản aih h:thuậànghịch v . ilợi Tà ,davọng,h khenợi ng uivà làbốnóọngi uậth ncảnh,nóthổiàov bển i tâmcủaiả, hàng làmchonổilêvôn lượngsónthamg lam._ Suybại,huỷbngá (côngkíchlỗiười ng )chêbóii(na xấu)vàkhổlàbốnọógin ghịch n cản,h ón thổi vàobển i tâmcủaả, nhgià làmcho nổilêônv lượnsón g thamg lam._ Suybại,uỷ h bg(côn án kích g lỗiười ng ) ch(óiêbnai xấu)àkh v ổlàbốnọngióhịch ng cảnh,nó ổi th ovàbiểntâmcủaả, àngih làmchoổi n lênkhônết big êuobinha sónsân g . ậ nh Hàả nhgi khiặp g cácứ th ó, gi dùuậth hanyịchngh ,cũnđềg uphảigiữgìnển bi tâmmìnchh o yênlặn,g đừđể gn cácsónph g ềnão i ưhn mtha lamahysânsiv.v...nổi lên.Nhưthếọ iglàtupháphẫnN ục nh Balamật. CHÁNHVĂN T nàolátuTinấnht ?_ậpL chíkiênẫn, hế h tucácviệclành,tâmkhngô trễãi n vàkhôgn khiếpnhược.àn H giả h phảihườn t gớ nh rằng,từquákhứ nhiềukiếplâuxa đếnnayđãọkhth ôngbiếtbaonhiêuthântâmhưgiảvàhịu c khgôn biếtbaoỗin khổlớnlao,đềukhôgn cólợiíchgìả. c Bởithếnênđờiay, n at siêngănn g tuácc ôgnc đức,làmnhữngviệctựlợilợia, ht đểmauxalìaácc khổ. Lạinữa,nếungườitínâm t tuàn h mà h bịácc ghn iệpchướngđờitrướclàm chướnggại, n oặ h cbịcáctàmaácquỉnhiễuại, h ay h bịviệcđờiràngbuộc,hoặ c bịbịnkhổlàmão n bứcv.v...tì h àn h hgiảphảiint hấnt dõngmãnh,gàyn đêmsáu thờilễậhtụnP gkin, h àn th âm th sámối, h htườnghànkhh ôngbỏphế;khuyên thỉnhậtPrụthếvàtuỳhỷcácviệccôngđức,đểhồihướngvềđạoquảồB Đề. Phảilànnhưế, th àn h giả h mớikhỏiácc điềuướn ch ggại n vàănc làntănh g trưởng. ỢC LƯ ẢGI tnhTi làmộtyếuố ấn t đểcôn ành t nđườn trêg đời g cũnnhưg trđườn ên gĐạo. Ngườituếu àhn ếu thi tấn nhi ìth khônbờ igao àhđạo nt chứnquả g được.hTin làchhtin uyêmột n ệc; vi Tấnlàtến i tớikhôngdừ. gn Hàảnhgi lậpchídõnmãn g ,h chuyêtun cácpháplà,nh tâmkhôngkhếp i hược, n phảiườn th ớ nhg rằng:ôTừv lượnki g ếpđếnanytết ahọbi uiêbhona thân,chịubết i ubiêonha khổ,hưnn gkhônlà g mđượcđiềulợiíchì g cả!Vậyđờinàytaphảitucác côngđức,đềxalìacáctộikhổ.Nếuười ng bịệp ighn chướngđờitrướcnặnề,gn hoặc tmaà ácquỉễu inh loạn,hayiệc v đờibruộc, àng bịnhoạnlàm khổão n ,v.v...khó đạo hàn được,ả nhàgi phảiàngyđêm6ời th ,ụnt ki g hsán mhối,khônênbtrễ, g ì th cácchướnạign sẽết h vàcănlàtăhgrưởn n . g CHÁNHVĂN ThếnàolàtuChỉ,Quán?_"Chỉ"ghn ĩalàđìnchỉtấtả c ácc vọgn tưởng ( )h , đểtuỳthuậo địn nthe quánkhông (xamaa)th ;"Quán"ghn ĩalàquánsátácc tướngnhơnduyênsanhdiệt uệ) (h đểtuỳthuậntheoquángiả (tỳbácxa). na Saogọilàtuỳthuậ?_ n o D àn h giảh từtừtuậtp,mộtlầncảChỉvàQuán, đềukhgôn rờiau, nh nêngọilàuỳ t thuậ.n ỢC LƯ ẢGI uT ỉ, Ch uáQ tức n làtuềnđịn Thi tvàríh uệ. h "Cỉ"h làđìnchh ỉcácvọntưởn g ,g tứclàĐịn; h "Quán"láquánsáđểt ấu th rõchlýơn củacácpháp,tứclàHuệ.Tuỉ, Ch Quásẽ n đượcĐịn,h Huệ;vìỉ,Q Ch uánlàơn,Nh màĐịn,h HuệlàQuả. Lục Trong độ,chêraTềnđịn igh àThívr uệ, h làmuốnchgiả ohàn ấy th rõ tướn hàn g,côndụn g àkết gv quảcủaaiph h p á mônkhácnhau.gLuậ oTrn nàyvề chương"Tíntâmtuhàn", BồTátMãMicũn nh gdạytu Lụcđộ,hưnn ađộ gih saulại chunlà g mmộtàkh v ônọtugi Địn,h Huệmàlạilà gọi tuChỉ,Quán?_ VìBồTát muốnchả ànhogi phảiểu hi rằng:Vềphầntuthì ơn aph hi ápnàyrấtliênquaới vn au;nh nghĩalàả àginh phảiđồnthời g tucảỉCh àQuáv . n CgohTrỉn cóuáQ ,n tongr Quácó n ỉ.Ch ế Th onàlàtrCgohỉn cóquá?_ n Nghĩalàmuốnừađìn ăng hchỉkhônchg o cácọtưởn ngv ổign lên,thìàhiả ng phảiquánsátcácpháplàkhôn; g bởicácpháplà khôn,g nêiả hàg chẳnchg ấp có,àkh v ôngkhởitâmamth sânv.v... ế Th onàlàtrQuágo n ncóỉ?_ Ch Nghĩalàả hàngi quásán tcácphápđềudo ơduyê nh ệp, hoàin sanhkhônph g ảitậsah ,nh màdiệtcũngkhônph g ảiậtdi h ệt. Vìcácphápdoơnduyê h oệp àhni iả g có,àgêniả h chẳngchấp khôn,g à v chẳngsacánh cphềnão i . ÓIN VỀTUCHÆ(ĐỊN)H CHÁNHVĂN ếu N tu"Chỉ" địn ( )h hàngiả h phảiởhan ỗtc vắn h g,ngồingaythẳng,tâm chơnán ch , h ẳnch g nươnghơithở,hẳnc gnươnghìnhsắcvàhưkhông,chẳng nươngđất,nước,gió,lữa;ẳn ch gnươngấy, th ghn , e haybiết,o ch đếnácc tưởng niệmđềudiệttrừ,rồihànhgiảdẹpluôái nc "tâmniệm"trừtưởng niệmnữa. o D ất t cảácc pháptừồi h àon đếngiờ,mỗiniệmkhgôn sanh,mỗ iniệm khgôn diệt,nênành hgiảphảikhgôn ácc tưởngniệmvàũnc gkhgôn tưởngản c h giớigoài n tâm,rốtsaurồilấyâm t trừâm. t Nếuâm t vọgn tưởngrong ruỗi,thì hàngiả h phảiliềnđemtrởlạihánc niệm._ h ải Ph biết"Chánniệm" h đây,tứclà "Duytâm",khôgn óc goại n ản c .h Vàcáitâmày n cũngkhgôn hìnướn th ggìcó thểtưởngniệmđược. ỢC LƯ ẢGI Hàả nhgi tu Địn(Chỉ),phảiởchỗvắnnhta g,xa nhtrá ơồnin ệt àoáhin ; ânth ồi ng angytẳn h ,g khônướcng khôngcú; i tâmphảichơnchá,nh tỉntáohsáng suốtàtịch v tịn,h khônph g ù khôntrầm; g phảithoálytânh ,nghĩalàkhônnươg hơnig ởth (khôngsổ tức); khônươgn gnhìnsắc; h phảithoálythếới gi ,khônương hưng khôn,g t ứđại;phvà ảiotáhlytâm,khônnươg thấy ng e ghn ha ybết i . Hàả nhgi phảiết trừh cáctưởniệm gn rồicáitâmiệmn trừcáctưởngđócũng dứtluôn;phảibiếtcácpháptừồih nàođếnờ, gi chỉlàứt nh tâm(Duytâm),không sakh nh ôndig ệt,khôngcó cảnới ihg oitâm. nàg Bởiếth tâm nê ừọađộn vng rgo n rủitheotrầncản,h thìả àghin phảithâu lạiđemềchv iáệm nh tứclàứt nh tâm,gọi là"dùnnhưtg tâmdiệtcácgtưởn ọ nv g";rốtsaucá"ti âm"àn y(ứt nh tâm)cũnkh g ông còn,ọlà ig "dùngtâmtrừâm". cCá vịCổđứcdạyrằng:"Nười g mtha ,ềthin ongtrphảiothálythântâm, oønaig xalìacảniới hg ;nghĩalàphảirờitâm,ý,thứcmàamth cứu,phảirakhỏico n đườnánphhgt mà màtuọ c, h phảiễnvi lycáccảnới ihg tvọnưởn g màg cầuđạo ". Tómlại,làphảiphónxả g tấtcả. CHÁNHVĂN Lạinữa,trongất t cảthìgiờ,khiđiđứngằm n gồi, n ới t luiqua lại,làmtất cả việc,hànhgiảphảithườngnhớphươngtiện (phươgtiện n tuỳduyênchỉ), nghĩa làtuỳthuậnquánsát.àn H hgiảtutậpnhưvậylâugày n thuầnthục,thìtâm đượcantrụ;dotâmantrụlầnlầnmạnhmẽ,nêndẹpsâuphiềnnão,tíntâm tăng trưởng,đặngtuỳthuậnvàochơnnhưtammuội,mauàn th hvịBấtthối.Chỉ trừ nhữngngườinghiệphcướngsâudày,nghigờ n bàibángkhôngtin,oặ h gã cn mạnbiếngátnh ,thìkhôgn thểnhậpChơnnhưtammuộiđược. Vààn h giả h nhờnươngphápChơnnhưtammuộinàymàbiếtđượcpháp giớiduynhứt;nghĩalàậnhrõháp P ân th củachưậtPhvàthânhún c gsanh bìnhđẳngkhgôn ai, h nêncũnggọilàNhứtạn h htammuội. hải P biếtChơnnhưlàăn c bảnủa c ácc phápam t muội;ếu n àn h giả h tu pháptammuộiày, n thìlầnlầnsẽđượcvôlượngpháptammuội. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnànyóin ề"Pv hươnện tgi tuỳduyêỉ"; nCh ghĩan làtuđịn ềnThi khh ông ữnnh gthườnổign ,màcònphảiphươện ting tuỳduyêtun p, tậ khônchg oánđo gi ạn. Khđi i đứngnằmồi ng làmcácệc, vi à ả nhgi cũnph g ảiluônluônquásán tup; tậ ưnh ế th lâugàyn tâmđượctanrụ,ơnđó h địnhlựclầnlầnmạnmẽ h êtín n tâmtngấn ă , dẹpsâuphềnão i ,đượctuỳthuậưnvàoChơ tammuội,bànhực t Bấtối th .Chỉ ữntrừnh gười n huỷbángkhôntin,g thìkhônđược g ohươnvàC mta muội. Hàả nhgi đượchưnơC tma muộirồi,ì th bết i phápới i g làmột,chgsaú n ànhv chưPậtb hìnhđẳnkh g ônghai,mêgộn đồnmột g ,tánh cũn ên ọgilàNhứthạntamh muội(mTa muộiđồnứt gnh ể)th . ươnhC tammuộilàcăbnảncủacácphápmta muội,người ê gộn được ươChn tammuộiồir ì th sẽđượccácphp á tammuộikhác. ữCh " Tammuội" ,TàudịchlàáChđịn n haytọChán;hĩaNg làtu Địnđã h đếnlúcthuầnục th a hyđúgmức. n (Đãnóituiềnđịn th hrồi,ếp ti sauđâysẽóin cácviệcma KH-OIXÁ LUẬNĐẠITHỪAKHỞITÍN DỊCHGHĨA N VÀỢC LƯ IGẢ 0o- BàiứTh 16 ươCh thứ ng tư:TÍMTÂMHÀN TU HTếp(i theoết à vh ) C.Cácứth ma chướngkhituthiền: 1.Maiện h tPhậ,BồTátv.v... 2.Maóin phápLụcđộmôn vàba ảigi thoáv.v... 3.Malàmchhiả oàng mấtthánườnhoặc g đi.v ênv ... Đốitrịácc ma: 1.uáQ nduytâm 2.Khônmón g gtâmchấptrước. .D Mườiđiềulợiíchtuthiền E.Bảyphápquán .G Chỉvàquánđồngthờitu .H Lợiíchcỉquán .I áp Ph môniệmậhtP ươCh thứ ng năm:óiN vềLỢIÍCHKHU và YẾNTU Họ càtuv theoLuậànysẽđượclơích i ôv cùng Khuyêiả ànhg tutheoLuậĐạin athừnày Hồihướng CHƯƠNGTHỨ PHẦMTÍNTÂM,HTUÀN o0- C.NÓIVỀCÁCTHỨMACHƯỚNGTROGNKHTUHIỀN CHÁNHVĂN ếu N húnc g sannào h ănc lànmỏh gn ít,bịácc tàmagoại n đạo,oặ h quỷ c thầnlàmnãoloạn,trongkhiàn h hgiảthamthiền,chúnghiệnácc hìnhtướng ghêsợ,oặ h chiệnkẻtraigười n gáixinđẹ h pv.v...tì h phảiquánDuyâm, t lúcbấy giờácc maàyn tiêudiệt,khgôn ònc làmgìnữađược. oặ H ún ch ghiệnhìnhưc Thiên,ồB átT ,ậ, tPh cũngđủcáctướng tốt; hoặói nc ầnth chú,ói n phápbốthí,trìgiới,nhẫục,tinấnht ,thiềnđịnh,trí huệ;oặ h cnóiphápbìnđẳn h g,khg, ôn vôtướng,vôguyện n ,khgôn oán,khgôn thân,khôngơnnh ,khôngquả,rốtráotrốngkhôgn vắnglặg, n gọiđólàNiếtbàn. Hoặún ch glàmho c àn h giả h biếtđượcđờitrướccủa mình túc( mạnôn thg )g hoặbiết c hnữngviệcquákhứvịlai,biếtđặngâm t gười n (atâm h ônth g) biệntài vôgại.n Chúnglàmho c ành giả h am ht luyếndanhlợiởthếgian v.v...Hoặcma làmho c àn h giả h ánt khh ôngchừng đỗi,haygiậ, n ay h cười,ưangủ,iều nh bịnh, hoặnhiều c thươngxót,âm t haygiảiđãi;oặ h óc khirấttinhtấn,cólúclạibê thahoặsin c âm ht ghn ingờkhgôn tin,vànhiềulonghĩ;oặ h bỏ c pháptuănc bản,trởlạituácc ạp t hạnh;oặ h đắm c nhiễmcácviệctriềnphượcởthếgian; hoặlàm c o ch àn h hgiảđặgn chútítphầntươngtợhưn ácc phápam t muội,song đólàcảnhbịchứngủa c ngoạiđạo,khgôn phảiham tậ muội;hoặlàm c och hàngiảh ởtrongĐịnh,ừ t mộtngàyhoặcđếnbảyngày,tựnhiệnđặng mónăn thơmgon n ,ân th âm t vuithíc, h khgnô biết đóikhát;khiếno ch ành hgiảrất ưa thích.Hoặclàmo ch hàngiả h ănkhgôn hừn c gđỗ i,khinhiềukhiít,sắcmặbiến t đổiluô.n Khigặpnhữngản c nhưvậ y,àn h giảh phảithườngdùngtríhuệquán sát,siêngăn n ggiữgìnChánhniệm,khôngnênchấpthủ,ớ ch đểo ch âm t mình đoạvào lướià. t ảiPh nhưthếhàngiả h mớia x lìađượcácc machướng. ỢC LƯ ẢGI gN tuềnđịn ười thi h,khiphũtrừngá ấm,sẽbịnămtrê chụcmónma,ến bi ihện đủcáchđểthửtháchvànãohạigười n tuền. Thi Khgặp i cáccảnmah ấy,iả ànhg phảidụntâmg ưnh thếào,n àdùn v ữnnhg g phươphng ápì g đểdiệt,trừ thìki gotrn hLă n mênghi ậtđã Ph dạyrấtõr vàrngkỹ lưỡ,ng (quívịênđọcđoạnNgũ ấmmaquyển ongtr ĐạicươLă ng êm)nghi . Luậ Trong àny,àMã iNg MiBồ nh Tátchỉóin sơlượcvềma;Hoặcchện únhig ânth ật,Ph ânth BồTtá;hoặcóin kihtuyết n phápônth suốt g ;hoặclàmchười ng tu ềết tbinh đượcệc i v quákhứ,la vi i;hoặcđặngtúcmạnthông ,g thaâmônth ,g biệntài vôgạin ;ohặclàmchoười ng tuềamtinh lamdalợi nh .vv ... Khgặp i cáccảnmah ưnh ậvy,hàgiả n phảiđừngquyếnluyến,nễm hi trướcvà đừsagn tâm nh vuimừanghylobuồn,màphảiluônluônquánDuytâm;ghĩan làquán dodụngcôntug ,ềnthi êtâm n ệnhi cára ccảnnhưậvy,chứ khôncó g gìlạcũn và g khônph g ảichứnchg cả. i KinhLănghiêm,ậtnóiPh : "...Nếuả àhgin khônchg ấp mìnđược h iềnhaTychứnáthì nTg tốt,cònchấpmìnềTahinychứnTthì á ng đoạotàđạo v "(Bấttáctánâm hT daiện tnh cảnới gih ,ược nh tácải áginht tứcọth quầntà).Phảidụntâm g ưnh ế th tì h cáccảnmah kiatựêunthi diệt.Nếuả ànhgi vuimừ,gn chomìnđược h ềainhTychứnĐạo g .v v ...thìbịmaámảnễu hni hại;vì cácệc vi malàện hi ânth củasựamth luyếnuiv buồnchấpủ. th CHÁNHVĂN hP biết,ácc phápthiềnđịnh ải m(ta muội) củangoạiđạotutập,đềukhôgn rờiphiềnão n hữulậuvìtâmònc gã n mạn,ấp ch ngãam th lamdanlợi h ởthế gianvàcầungườicungkín.h CòntuphápChơnnhưtammuội(thiềnđịnh)ày n thìkhôgn xóc tướnggì đểđược,lạióc ôngc nănglàmho c ácc phiềnão n lầnlầnmỏgn ít;o ch đếnkhi x uấtđịnhàngiả h ũn c gkhôgn giãiđãi.Nếugười n tuhànhmàkhgôn ut pháp Chơnnhưam t muộiày, n thìkhôngthểậnhpđượcdònggiốngcủaNhưai. L Tucácphápthiềnđịnam ht muộicủathếgian,cũngnhưthiềnđịncủa h ngoạiđạo,đềuthuộctrongTamgiới,vìcònácc phiềnnãohấp c gã n vàsayđắm nhiễmtrướcnơiản c htiền.Bởihế t nêngười n tuthiềnđịnh,nếukhgôn óc Thiện trithứcdẫdắt n ,hì t quyếtđịnhsẽlạcvàogoại n đạo. ỢC LƯ ẢGI ki Trong Lă nh êm, nghi khPihậtsắpchỉdạyphươph g n áptuhtànìtđã Phậ khuyênbảodặndòônAg mNa àđại v chúgrằn n g"Phảiphânbệt i rõành món ai h căn b ản:1.Vọgtâm n phnão ềi làcăb nảncủasahtửn luânhồià2. v tâm Chơn tanhịnh làcăbản n củaBồĐềết Ni bn.à Nếucácônậnlầmpn gh làcăbnảncủasatửnh luân hồilàmơnhtu,hàn ìth khônbiờ aog thànPậđược;àcũn v ưgnh ười ng nhậ ặcgi làmco,n chỉb ịnópháhạimàôi th ".Bởithế,ên đoạnànyBồMã Tát Miph nh ân tchá rànõh địn tà vàchh địn ánh ,h đểchả hoàngi khỏilầmlạc. iềđịn nTh hcủagoạin đạoế vàth amgi làdophềnão i hữu lậulàmđộncơg thúc đẩy,hưn ì v lợidưỡg,n cầuười ng cungkín.v vh ...màtu.Khtui ,ềnthi ấy th đượcmột thvàắni cản g thìọhã ng mạncốngcaoamtvàh áiơcảnn htiềnv.v...Bởiế th nêtu choừngà,ì t h họ lạitrưởn ăng b gảnã, ng êmth ềuhin phãoềin ,đàosâup6 ho 1tà, luânồi h mãitreotamgn ới gi . ònC iềnđịn th của h chưtPhậlàdochnươh thanịn(chh ư)ơnh làmđộngcơ, nêkhônì gv lợidưỡa hngycầuười ng cungkín,h khấyt thi hắncản g h,chỉquánlàDuy tâm,khônmón g tâm g amth luyến,khônamạn ng cốncag o, khônnuôi g lớnbảngã. n Bởithếêả ghàni tu chngàothì ừ phiềnão càêu, ngti đượcàocảnv ới gih của chưPật. h Tómlại,ười ng tuiềnđịn th ,h nếu khôngcóện Thi ữuh ức trih (Misư nh chỉ áog)iđểdẫndắt,ì th dễlạcào vtkiếnongạiđạo. D.MƯỜIĐIỀULỢIÍCHTHIỀNĐỊNH CHÁNHVĂN gười N huyên c tâmtinấnht tupháptammuộiày n ưnh(Cơ mta muội) th ì hiệndờisẽđượcmườiđiềulợiích: 1.ĐượcmườiphươngchưhậtPvàBồát T thườngộh niệm. 2.Khgôn bịácc maquỉkhủngbố. 3.Khgôn bịhcínmươilămthứthiênmangoạiđạolàmmêoặ h c. 4.a X lìa những việchuỷbáng Chánhphápvàácc ội t chướngặgn nềdần dầnmỏgn ít. 5.Diệthếtác c ghn ingờvàhữnn g sựthấyghn tội e lỗi. 6.Đốivớicácản c hgiớicủahưc hật, P lòngtinăn t gtrưởng. 7.a X lìaácc điềuănăn n lolắngvàđốivớiviệcsanử, ht tâmkhgôn khiếp sợ. 8.Tâmđượcnhuoà, h bỏánt kiêu h mạn,hẳnc gbịgười n làmnãoại. h 9.Dùchưa chứngĐịnh,songtrongấtt ả c thờigian,ất t cảản c giới, h hành giảóc thểlàmoch ácc phiềnão n tổngiảmvàkhôgn am th vuiởthếgian. 10.Nếuđượcam T muộiì th khgôn bịácc âmhint hcủatrầngianvàcác ngoạiduyênlàmao ch động. ỢC LƯ IẢG gười N tuàlà nh mộtvịTướngsoáicxùnvới g cácmaquântrườnkỳ g kháng chến i ,khônph g ảikháchng ến i mộtnămmộtng,thá màphảiềunhi đờiuiềnh kiếp, khônph g ảimộtgàyn mộtbuổi,màphảiđáiờ htừng ph từng ới útv ặc gi nộitâm (phão iền ).ố C hêàgiả n phảitrảiquaaiđobg ạn:Giaiđoạnứ th ất nh làtựệ, v phảitrảiquamộtkỳ tănga kiếp (mộtvôsốkiếp),ả hàing uath unềhi thắngít;agi đoạnứ th aihlàcẩmcự, trảiquamộtkỳ atăng kiếpứ th ,hai àả nhgi ămn ănm uath ;đo ia g ạnthứblà a phảncôn,g cũngtrảiquamộtgkỳ atăn kiếp nữa,iả hàng ắnth ềuhign màthuaít. Tuy,ênhi ếu n àgiảnh àtâm nh chuyêứt nh ,tấn hin tuọ ch php á "chươnh tma muội"này,ì th sẽđượcmườiđiuề lợiíchưnh tn; rê màđiềulợiíchtứ h ứt nh là đượcchưậtvPàBồ h ườn tTáh ộhg ệm;in ưnh vậ y,lochchi ẳnđượcg đạo ànht chú?nquả. g (Tnđã rê nóiut ỉ, Ch ếp ti theođâysẽóin tuuáQ ) n .E BẢYPHÁQUNÁ CHÁNHVĂN ếu N gười n tuChỉ (Địn)h mà tâmbịtrầmmột (chìmlặn) g sanhragiãiđãi, hoặhẳnc g ưalàmviệclàn,h xalìaâm t Đạibi,thìphảituQuán. 1.Quánvôthường:Quánấtt ả c ácc pháphữuvitrongthếgian,khôgn óc lâudài,giâyphútbiếnoại. h 2.Quánkhổ:Quánất t ả c âm t ạn h hlàkhổ,vìmỗ iniệmsanhdiệtkhgôn dừng. 3.Quánvôgã: n Quáncácphápnhưquákhứhưn chiêmbao,ác c pháp hiệntạinhưchớpnhoáng,ácc phápvịlainhưmâytụán t . 4.Quánbấtịnt h:Quántấtả c ân th hìnam, hn ữn trongtrầngianđềubất tịnh,đủácc thứôuế,khôgn cómộthút c gìsạchsẽđángưa. 5.QuánĐạibị:Hàngiả h phảithườngnhớtấtả c hún c g santừh vôthỉđến giờ,đềubởivôminhuânậtp,làmo ch âm t sanhdiệt,vàđãthọkhôngbiếtbao nhiêuhân t ìn h khh ão; ổn hiệnạit đâyvẫbị n vôlượng sựkhổ sởđangápbức, chođếnvịlaiũn c gònc hịu c cácđiềukhão,ổn khôngbiếtchừngnàocùngtận. Chúngsanbị h ácc khổsởnhưthế,khôgn hểt lìabỏ được,thếmàkhôgn ay h khgôn biết,đán thậ gthươngxót. 6.QuánĐạinguyện:àn H giả h thườngsuynghĩchúngsanhkhổsởnhưthế, nênphátâm t dõng mãnh,tutấtả c ôgcn đứclành,lậplờihtệnguyệnrộng lớn: "Nguyệnoch âmt ôtikhôngcòphânbiệtân ht sơ(đồnghể) t đểdùngvôlượng phươngtiệncứuđộấtt ả c hcúng sankhh ão ổn khắpả c mườiphương,ùnc gậnt vilai,đềuđượcanvuiNiếtbàn". 7.QuánTinấnht :o D hàngiả h đãphátguyện n rộnglớnnhưvậy,nêntrong tấtả c thờigianvàtấtcảmọ inơi,phảisiêngăn n gtuhọc,tuỳto he khảănn gủa c mìnhmàlàmácc việclàn, h tâmkhônggiãi đãi. ỢC LƯ IẢG Hàảnhgi nếuut "Chỉ"màkhôntgu"Quán"ì th cóhể t sanrahữntahạigi làxa lìatâmĐạib,i khôngưa làmcácệc vi làh. n Bởithếmuốn ên ữnhntrá ạiigtah ấy, hàiả ng phảitu"Quán". rTướcứt nh ,hàgiả n phảiquán"Tứệm ni xứ"đểthấyrõâm th tâmàthế v ới gi đềulàvôườn th ,g khổ,ôv gã n àb vấttịn". h ếp Ti đóàgiả hn dùnquá g nĐạibicứuđộ. Rồitiếpdùnquá g Đại n guyện n ,nghĩalàkhđã i ấyth chúsang nkh h ổquá,hànê ả gi tựphtlời á thệnguyệnrộnglớndũn và mãn g độh saới nhv tâmb ìnhđẳn,g không phânbiệtời th anvàgikhôn. agin Hàảginh đãlậpĐạiuyện ng rồithìphảidùnquá g n tấn Tnhi ,nghĩalàphảitậnlựccủamìnlà h mcácđiềulợiíchchochsaúng trgonh mườiphươ,ng khônkh g àoinrảnệc. vih G.CHÆVÀQUĐỔN ÁN GTHỜUI CHÁNHVĂN Chỉtrừnhữnglúcgồi n chuyêntupháp"Chỉ"còngoài n raấtt ả c thìgiờ khác,àn h giả h đềuphảiquansátnhữngviệcgìnênlàm, việcgìkhgnô nênlàm. Khiđi,đứng,ằm, n gồi n hàngiả h phảiđồngời th tuảc Chỉvà Quán.ghN ĩa làhàngiả h tuyron t gkhiquántựán t hcủaácc phápkhngô sanh ỉ)(Ch ,nhưng cũngquándonhơnduyênhoàhiệp,nênnghiệplànhdữvà quả báokhổvui khgôn mất uá(Q )_n Tuytronglúcquándoơnnh duyênoà h hiệpghn iệpbáo khgôn mất uá(Q )n ,nhưngàn h giả h cũng quántựán t ủach ác c phápkhôngsanh (Chỉ). ỢC LƯ ẢGI BồTátMaMidạy nh ả hàngi trgbốn o n hi: ngoa đi,đứng,nằm,ồi ng đềuphải tucảỉCh àQuáv n.gTrokh n iquácán cphápôv sa,nh đểrừtâmmath lamtrước ái v.v...tì h àả nhgi cũnquá g ơnduyêh hoàệp, in hơquản làdữ nh khônmất g ,để rộntug cácệc iv làoànhiágvchgsaú n . nh Tuy"quákh n ông"màchẳnbỏg môn hạnhlàh; n "quáncó"màtâmẫnhvtán thanịnh,khônnễm ghi trước,luyến ái một cảnohnà.ĐólàlợiíchcủaChỉvàQuáđồn n thời g tuvậy. H.LỢIÍCHTUCHÆQUÁN CHÁNHVĂN hP phutu"Chỉ"thìtrừđượctâmnhiễmtrướcthếgian;hịN thừaut àm "Chỉ"thìbỏđượcâm t khiếpnhược.àmhP phutu"Quán",xalìa đượcái c bịnh chẳngưatupháplành;Nhịthừatu"Quán",đốitrịđượcâm t hẹphòiíckỹ, h chẳngkhởiĐạibi.Bởithếênn phảiut ả c ChỉvàQuán,giúpnhaumớiàn th h, khgôn hểt rờiau nh được.Nếuhàngiảh khôngtuả c ChỉvàQuánhtìsẽkhông thểvàođạoồB Đề. ỢC LƯ ẢGI hờ N tu"Chỉ"êả àgnih ănđược g sựmath trướckh và iếpược. nh ờ Nh tu "Quán"àêhả ngi phtákhởitâmĐạibvàlà i mlợiíchcho chữu úngh tình.Bởithế ph nê ápỉ, Ch Quá,n (Địn,h Huệ) làcođườnn glớncủaả àhgin đểcõi về Phật. I.PHMÔÁ MNIỆ PHẬT CHÁNHVĂN Lạinữa,nếuóc hún c gsanmới h tuphápnày,âm t cònkhiếpsợ,muốnđược Chánhtín,nhưnglo sợ"ởõi c a t bàkhôgn thườnggăpật, Ph ghn epháp vàcúng dường,sợ e lòngtincủamìnhkhôgn àn th tựu", h muốnối th í,ch thìnhữngchúng sanhấybiếtrằng:hậtòncP óc phươngtiệnthùắnth g,bảođảmtínâm t củaàn h h giảđượcàn th tựu. h Phươngtiệnấylà "NhơnduyênchuyêntâmniệmhPật,ầu c sanhvềcõiậởhtP phươngkhác,đểthườngđượcấy th hậ, Pt ghn epháp",ì th chắcắnch xalìađượcácđạo. Trong Khếkinh,tPhậdạy:"nếugười n chuyêntâmniệmhPậtAdiđàợthế giớiCựclạcphươngây, t vàđemôngc đứctuhànhồihướngphátguyện n ầu c sanhvềđó,thìquyếtđịnhsẽsanvề h thếgiớiCựclạc, đượcthườngthấyhậtPvà nghphe áp,khôgn baogiờối ht hcuyển". ếu N àn h giả h quánơnch nhưáp Ph ân th củaA ậtPh diđàvàthườngsiêng năngtuập, t thìrốtráosẽđượcsanhvàoàn h ggũ n án ch địn h h ỢC LƯ ẢGI Hàảnhgi muốnáiquả h t,ậPh tấtêinph h ảileolêncâyBồĐềcaước, o6th là Bốthí,Trìới gi ,Nhẫnục, nh Thtấn in ,ềnđịn Thi àTghvríhuệ.Quaứtngọhtr làhai ước th sau;Luậ gotrn nàygọiláỉCh àQuáv n.Đólàđiềuduynhứtcủacácị v BồTát đãàsẽ v chứnquả g t. ậPh hưnN ,g cóười ng loạing :"Cúnhph g mà phuđếnquảt,Phậ phảituềuhin kiếpvà trảiquaời th lâu gian xalàbôav sốkiếp;nơữah ,ởcõinàbTaycó rấtềuhi n chướngạin ,kh và ônườn gth gặpt,Phậ sựtukhó thàncông".Muốnchữno nh g ườing ấyết h loạing ,bảođảmsựtunhchà ắcchắnđượckếtquả,ênBồtMã Tá Mihchn ỉmthê mộtphươện ting ùth thắncủa g ật,Ph làdạyười ng "Nhứttâmiệm n ật,Ph ồih hướngcầu savềcõi nh ước n củaậtAPh diđà,đểườn th găpậtvàPlà h m b ạnvớicácị v BồtTá,àngyđêmsáuời th thườne ngh tiếngphp; á chođếnógi ổith , câyrung,suốireo ,chmi óth ,cũnđề g udiễnữnranh ph g áp:ũNg că,n Nũg lực,Thất BồĐề,Bátchđạo ánh v.v...";ưnh trogki n đàDinh đãóin . Hàả nhgi găpocản nàh uậht tện in ,tốtđẹpưhn thế,ì th loì g chẳnàđạo gtnh chứnquả. g Bởithếênphp á "Nứt h tâmiệm n Phật"làphươện ting ùth thắnứt gnh của đứcĐạibThế i tôn (Đãhếtchươthứ ng tưlàTíntâm,Tu)nhà *** CHƯƠGNTHỨĂM LỢIÍCHVÀKHYẾU NTU o0- CHÁNHVĂN háp P Đạithừabímậcủa t hcưật, Ph tôiđãói n mộtácc ổnght quátrồi.ếu N cógười n ào n đốivớiphápĐạithừacủaNhưLai ậm(th thâmcảnới hgi ) đãkhôgn nghigờ n haybàibáng,lạicònsantâm h hánc htínmuốnvàoĐạihtừa,nênhọ thọrì ) văn( suynghĩ tư)( vàtuậpt u)(t o the Luậày, n ì th ngườiấysẽđượcđạo vôthượngồB Đề.Nếugười n nàoghn eđếnPhápĐạithừaày n màâm t khngô nghisợthìgười n ấysẽđượchưc ký hậtọP vàquyếtđịnsẽ h ối n dòng.ậtPh iả G sửóc gườin giáohoáchúngsanả hc Đạithiênthếgiới (mộtìn ghn tiệu r ế th ới gi ỏ)nh đềututhậpthiện,ôgnc đứccủangườiàyn tuynhiều,hưnn gkhgôn bằngóc gười n chỉởthờigianngắnnhưtrongbữaăn,tuphápĐạithừaày, n thì côgn đứclàinhiềuhơngười n trướckhgôn hểt sosánhđược. Lạinữa,nếuóc gười, n oặ h ctrongmộtgày n đêm,ọtrì, h quánsátvàtu hànhteoLuậnày,thìgười n ấysẽđượcôgcn đứcvôlượng vôbiên,khgôn hểt nóihết.Dầuo ch mườiphươngchưhậtởP trongvôlượng vôbiên,aăn t gkỳkiếp (vô sốkiếp) án t thángônc đứccủangườiđó cũngkhônghết.ại T saovậ y?_Bởivì phápĐạithừa h)(Pậtán cóôgnc đứckhôngùnc g;ậnt Luậày n ói n vềpháp Đạithừanêngười n ọtrì h vàtutập,o the luậnày,cũngđượcôngc đứcvô lượng vôbiênnhưvậy. ếu N hún c g sannào h đốivớiuậL ày n màhuỷbáng,khôngtin,thìchúng sanhđó sẽbịtộibáolớn,trảiquavôlượngkiếpọkhth ão. ổn Vìthếnênchúng sanhphảitintưởngkhgôn nênhuỷbángLuậnày,bởióc ại h ho c mìnhvà người,đoạntuyệtgiốngTambảo. Tấtcảhưc hậtđều P do phápĐạihtừaày n màđượcNiếtbàn;ácc vịBồTát cũngnhờtuphápĐạithừaày n mà đặgn vàotríhậtP.CácvịBồTátquákhứ, hiệntạivàvilaiđềutuo the phápĐạithừaày n mà đượcàn th htựuđứctinthanh tịnh.Bởithếnênchúngsanphh ải siêngnăngtuọ.hc ỢC LƯ ẢGI ươCh thứ ng nămnà ynóivềsựlợiíchvàkhuyêười ng tu. nhà Bộ Luậà ny óin vềpháp Đại,ừath tứclàtâmchsagú n anhyt,Pánhậ ohặcgọichươnh a hy ápPh ânth .vv ...Cưh t,Phậ Bồquá Tát khứ,iện h tạivị à laiđềuut eo th php á Đạiathừ màđượcđạo ànht chứnquả. g Bởiếth gười nê tutheopháp Đạiừachth ỉtrgohời n agắnni ,ưnh trongbữaaănhymộtàngyđêm,cônđức g ười ng à nyunhiề ười nghơ dạychsaúng trĐại gonh êntếhi ới gi tup Thậ iện th ;ì v tuTập h iệnth chỉưởn h g phướchữu lậuởcõitrời;àmười v phươgchn ưdươ Phậtán gcôn n đức g củaười ng tu eo th Đạicũn ừtah gkhônết hg lời,vìcônđức g nà yuộc th ềchv ơntâmatịnnh ôhv lậu,ến bi khắp tấtcả. ilại Trá nếu chúsang àonhuỷbngákhôntLuậ ing àny,tứclàhuỷbáng khônph tign áp ĐạiừathykhônPgtậ,ánih tâmchơưnh .v v ...củamìnì th chsaúng hđó n tựđoạnphp á thânuệ h mạncủa g mình,làmmấtốn gi tph Phậg ápcủa mìnuênhiề kiếpphảichịusatửhn luânồih trầmluângbển troin khổ. Vìthếchnê úsang hnkhônêgờ nhi uỷ h bá,ng màphảitiưởn n àtuvg eo th Luậà ny. IBKỆÀ HỔIHƯỚNG CHÁNHVĂN NghĩalýrộngsâucủachưậhtP Tôinaygtổn quátói n đãrồi guyện N đemgcôn đứcvềPhápánt h Tấtcảhcúngsanhđềuđượclợi ỢC LƯ ẢGI eo Th lệườn th ,g cácị v BồtTákhtạoi luận,trướcứtnh óin bikệ à quykínTamh b ảo,đểcầuTambảoahội g chệc ovi làmcủamìnhđượckhếlýàhợp v cơ;rốtsaunói bkệ ài hồiướn h ,g đểồi h hướngcho tấtcảchgsaún đềnh uờ hn cônđức g ànymàđược lợilạc.Đâylàkệ bài ồih hướng. Dịchánc hvănxongà y27hánt Gig ngSữêTâ u Lượcảgivàhutỉnc h,xongày28hánt hạpnămgC ânSữT u(1961) Inxongaiữ mùaSennỡ,nămNhâần mD (1962) - *^ -* KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- Bàthứ i ứtnh :Đềmục Bàứ ith Kinh ứt nh tcTêná ả gi A.ần Ph tự Bàứ ith B.ần Ph átôn Cnh hai B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti Bàthứ i ba eo th ) B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti Bàứ ith tư eo th ) Bàứ ith B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti ămn eo th ) B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti Bàthứ i sáu eo th ) Bàứ ith B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti b ảy eo th ) Bàứ ith B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti tmá eo th ) Bàứ ith B.ần Ph átôn Cnh ếp t (i chín eo th ) B.ần Ph átôn Cnh (ếp ti Bàứ ith eo th ) mười C.ần Ph Lưuthông TNHBÃÁÂMKINH KiBánh tNhãtoáyếu DịchBản Báã tNh tâmkinh KiĐại nh BátNhãtoá yếu LượcGiải ần Ph Duyêkhn ởiần -P h átônChn ụPh lục:Một"Sựệp" hign ụPh lục củađờitôi 0o- LỜITỰA (1) tnóiậ Ph kiĐạinh Bátã, Nh tại4chỗ,16ộih ,chépđến0quyển 6 mớihết (NhịthậpnhịêinBáã tNh đàm).Tómtắtbộkilớnnh là trê n "KinhKimBáCang t NhãBaLaMật",gọitắtlà"KiKinh mCang".Kinhàyrút lạitrgmột o n là bài "Ma HaBátNã h BaLaMậtĐaTâmKinh",ọtắtig là"Tâmkih", n gồm260chữ. Rốtsau ậtdạy:" Ph Takhônnóig mộtchữ". KiKinh mCangBátã Nh BaLaMật, mởđầu,màcũnlà g trọgâm n củakihn nà y, bằngaicâu h ỏih củaôngTuBồ Đề: "Vânàưnh trụ?" g "Vânàph hng ụckỳtâm?" ĩaghN là: "Làmsaohàngphụctâm?" vọng à v "Làmsaoantrụchtâm?" ơn oàtbộn kiKinh mCangBátã, Nh ậtchPh ỉải ig đápcâu hai hỏitn,rê óm t tắtlại chỉtrmột go n câu: "Ưôngv sởụtr sahin kỳ nh tâm" nghĩalà :"Đừngsavọntâm gh trụchấp mộtnơiào". Đâylàcâu "tbinha"của bộkinhKimBáCang thã, N msànàg yxưađứcLụcổT Huệhờ gnNă đóđãđượctỏ ộ. ng ậtdạy: Ph "Đừngsaọtâm ngv trụchấp mộtơnàoi",tứclàdạy:"Dùngtríhuệ KimCagBán tNhã,phốt rátừ or(Baá lamật) cácôv mivọnchgh ấp:ngã,phápahy bốntướn"g (ã, Ng ,hơnN ChúngsavàThọãi gin ). Khcái côv miphhn ềnão i vọnchg ấp hếtrồiì th chtâmơn thanịnện hi ra. Đó làờ từb mêmuộiphềntri ượccủachgsaú n mành sabngờácgi ộng ải gi thoácủa chưPật,h tứclà:"đáobỉgạnn (đếnbờácgi ngộ). ậtdạy: Ph "Đừngsaọtâm ngvh trụchấp mộtơnàoi".Đólàphươph ng p á ut của hàn Đạiừađốn th áo,gi để"hph àng ụctâm" gọvn màcũnglà"antrụ chtâm" ơn vậ y. Vìphạmcủa vi bitựaà nàycóạnh àtheo v trìnhđộtầmườnth củag tôi,êntôi chỉtrìnhbà ysơsàiđượcmộtđặc ài v diểmcủakinhà yôi th .rNa,goài khônbết gi ubiêonha ghĩan lýcaosiuê mầuệm hin cònbíẩngki otrn ànhy;dùôi t có suốtđời, cũngkhônể thg dùntríg phàmphudiễntảha ylờinóiphàmphuiải g thíchấu th đáo đượcýhĩang củaềnhi!Tá Xiquí n ị v ãy h cố gắnđọ g ckỹvàtinhấntuđể hàn iểu h đượchĩang lý caosiuê củakinàhy. Tôidịchkiành yđếnbăman mớixo. ng Bắtđầuừgànty24g2thán ămn úiQ mão(19/3/1963)đếnngàymùn17áng0th ămn ẤtTî(6/8/1965).Vìkiđã nh khó, màgtrokh n dịch i lạiăp g uềnhi duyêntrởạing :b ìămhain p Phá nạnlậđậ n la n ođao quálaotâmkhổtrí;đếnkhậtgiáoốnPh hất gn ,lạiậtsự Ph quáập, ngràt rồiếp ti đếnhailầntôiào vdưỡgđườn n ,g êncôngệc vi phảichmậ tễ.r Hôma ny,ờ nh mTa bảoộ, aihg tôiđãdịchvàlượcải gi xonki g hKin mCangvà BátNhãTâmki,nh làbộkiuộc htn khoáXIItrbộgonà ậthọcP phổônth g,do tôichủtrươêbigson ạn.ế Th làtôiđãđóngàcây thon othagiálý n 12nấc,mà (1) tôiđãobhảo ài 25 trên ămn any . Đượcmãnuyện ng ,tôirấtuiv mừàthnâm gv đốténn ươh lòn ng g,cầu uyện ng : Mặtời tr tsáPhậ êmngth Xechph ánh áp chạyoàih nđề Trê nđápốn b ơn ưới D cứuđộbaloià ế Th ới gi đượcobhìn à h ơhdân nN đềulạc na Đệtửchvà saúng hn Đềuàọhđạo ntr ật. Ph MùaHạămn ẤtTî1965 Samôn ÍCHTH OA NTHIỆ HẬTP HCỌ ỒGHTÔNP Do oà H ThượngTHÍCHNHA IỆOT sobêni ạn * THÀNHHỘIPHẬTGIÁOTP.HỔCHÍMINHáàhn Chịuchtrá ệm hin ấnTành.THÍCHGIÁTOÀN C Bitp êận kỹthuậtT.THÍCHT HIỆNMINH ĐĐ.THÍCHĐỔNGBỒN SửaMIN nbài HTHANH TrìnbhàyPHÁPỆTU _TÂMAO C *** NHÀXUẤTBẢNT HÀNHPHỐHỔCHÍMINH Xuấtb ản 26 .uyễn Ng ThịMiKhnh ai_uậQ In Tel. 82253408296764822272682967138293637 Inlạitheob ảnậtinPlịch h 25361992 0o- Trìnhbày: NhịTường ânCh àncảm ht ơn Đạo hữuTâmệu Di đãgởitặnph g biênảnđiệntửtậpsáchà ny Quản nà(hTrga gĐức,02/2002) "Khấtực th xo,ng Phâtchvà tăúng "đồnvềTịn g xá h đểi. thọra Saukhi "thọixo tra g,n ậtxếp Ph y,cấtbình "bàrtữaáv chân,rồitrảitoạcụồing "yêtịn n h. Vìộng đượcnh"Bá tá thã N iải g otáh",trùmkhắpmuôn rênt ật,v êCổn ơ nhcóóin câu: hai Thanan th tuý h trúc,ổgtn thịChơnnhư Uấtuấthuỳnoa, h vôphiBátã. Nh Dịchĩaghn : Mướtướt m trexanh,biểulộư. nh ơ C Mởnhoamở vàng,trìnàhbyBátNhã . ưNgàiThá php á sưản i g g: "Pậtnóih kinhà yđểchỉrõmỗi gortn chúnsag nhđều saünđủbảnthểKimnBágCa t Nhã.di Cái ệudụncủag KimgBáCan tNhãlàlàmchoiả hàgn khitu Lụcđộạnv hạn,h màkhôntrụg chấp cáctướn. g Ngườiộng đưỡcKimngBáCa ã tNh rồithìđốivớicácphápvàmọệc vi đềuônth g suốtôv gạin ;ữnnh việc g làmbìnườn ht hằn g gnàyđềulàậtph Ph áp,tạmbình ườn th đó g cũnlà g tPhậphápchđến o đi,đứn,g ằm, n ồign .v v ...cũnđềg ulàậtph Ph áp. Nhữnệc vgi ần th ônth gbến i hoáđềulàdiệudụnôvg ượn th của g chưphậtđãđà,nh màữnnh ỗi ng mừ,ng uiv ,,ậgin ghétcũnglàcáiphươệnting ahykhéo củaphph ật áp. Tilại rá ,nếuười ng chưap ậnh được"KimgBáCan ã", tNh dùcóđượcthầnthônến big hoádisơđảo n hảiđiữan ,ì th cũnlà g tuậàh tcủayêu mao ạing đạo,dùcóiềnđịn th h muômm, nă cũnchg ỉưởn h ph g ướcquảhữu lậu củacõiơ,nh màthiên ôith ;mộtmai ệp hing bhết oá ồir ,vẫntrởlạithọkhổluânhồitrglụcon đạo.uí Q vịchnê ínchắn hĩng xét! KinKih mCangBátNhã,trogmỗi n gười n đều saünđủàkh v ắpcảphápới gi .Nó khônởg ,trong khôngởo,àing khônởg chínữaghi vàcũnkh g ôngrờioàivtrng chíniữahg ;khôngthểnghĩbvàcũn n gkhôntrụg chấpđược.Nếuười ng bchnề ítu hànlâudà,i ì th sẽcóngàytựđốn iênh ộ. ng lạiTrái ,ếu n ười ng ướn h ngoạitìm cầu,chấprằnPhậtcó g ần th ônth bến gi oáhv.v...phảicóđủhưn ế, th mớiphảilàPhật. Nhữnười ng chấpưnh ế, th khôntghểphânbệt i ,giảntrạchđượcthếnàolàậtph Ph áp vàthếnàolàongạiđạo .nôi Tha nếu ! samột i àoly,h tì h cáchxaàdặm ng Quí ! ị v phảicẩn,ậthn rấtcẩn"thận! (KIMCANGGIẢNGLỤC) GIẢDANHTỪ HƯVẦETÔING Y: tríong ĐộLuậncóchép:"KhĐức i ưNh Lasắp i ậpnh ết Ni ôn bàn gƯuBaLyóin ới v Arằn Nan g:_là Ông ười ng ưg gi ìn"Pp há tạng"của ật,Ph ônph g ảib ạchữnPậtnh gđiều cầnyếuềsav u. uÔnƯg BaLyàAv Nacùn n ghaun đếnbạchtậbốn Ph điều: 1.Tấtcảcáckicủa nh ật,Ph mởđầuênđềchữgì? 2.ập tnhP diệtrồilấyailàmthầy? 3.Nươnơiđâu g màụ? tr 4.Xálợivàybtácủat,Phậ phânưnh ế th ào?n ậtdạy: Ph 1.Mởđầucácki,nh ãy h để"Nưh thịã ng văn" (tôinghenhưvầy). 2.p ậnhTa ết Ni bàn,cácôngphảilấy"gới i luật"làmầy. th 3.Cácônph g ảitrụơph in áp"Tứệm ni xứ"(quáânthn bấttịn,h quáọ thị n khổ,quán tâmvôườn th ,g quánphp á vôã) ng . 4.Xálợicủatachialàmbph a ần (mộtphầnhtờnhantạgiơ ,ột m phầnhtờtrêácn c cõtrời i ,mộthần p htờdướiLongu) c cònyátruyề bvà nlạicho ônMag HaCa ếp. Di TỲKH:EO Tỳkheo làdịchâmcủaến ti Pghạn, dịchghĩan cóba: 1.Khấtsĩ: Làkẻđixi: n trênxigiáoph n p á củaậtđể Ph nuôithân, dướixiậtnhức v đểuôin ânth . 2.áPh ác: átrPhừcáciệc v tộiác. 3.ố B ma: Làmkhủnbố g cácma. GNỌTRAI: ậtđộ Ph cơmđúgờ in ọn(12g ờ ig trưalà ọi)êng "nọgtrai".Những ực th phẩmcúdườn ng gchư,Tăng trgiờ o n ọn,g ì ht gọilà"TTrăng"ai Y: Yphụccủachư,tăng tứclàáoCàsa.ph Y ụccủachưbằn ngTă vải g ,cóuiềnh loại:Khônđi g ều(mạny), nămđiều,bảyđiuề chvà ínđiều.v v ... NHBÁT:Ì Đồđựnthức g ncủaă chư,tăng làmbằnsàg nhv.v...lớna hyỏnh tuỳsức ười ng dùng. TOẠCỤ: Tấmải v đểlótải v ồing củaậthoặc P chưTăng KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- BàihứT 2 PHẦNCHÁNHTÔ 1.TuÔng BồĐềỏih ậthaicâu P quatrgọn 2.ậtkh Ph enTguÔn BồĐềứa vàh sẽkhathị i 3.dạy ậtPh BồTáthođộchsaúng hnkhônnêchg ấp tướng 4.dạy ậtPh Bồbố Tát íth khônchnê g ấp tướng 5.Bố thíkhônchg ấp tướn,g phướcềuhi n ưnh mười phươhưng không 6.dạy ậtPh atrụn chơntâm. 0o- 1.ÔUBỔNGT ĐỀHỎIHẬTP HAICÂUQUANTRỌG[N ^ ] Khđó, i ởđại trong chú,ng ônTrưởn g glãoTuBồĐềđứngdậy, véntayoáữu, bnhê gốiquỳxuốn,g chắp taycungkínbvhàạchậtrằn Ph g: "Hyữu h athyĐứcế Th Tônàthườn N ig! ớ nhg nghĩvàbảoộh cácị v b t.irất Ngà hay khéo dạybảocácịv Bồt. Tá BạchTế h Tôn!Nếu cóười ng phtáâmBồĐềmuốncầuquảật,Ph ì: th Làmsaph oàngh ụcvọntâm g ? Vàlàmsao antrụchtâm ơn ? LƯỢCGIẢI Đo ạnnày,ôngTrưởnglão TuBồĐềhỏicâu ậthaiP qua,ọngtr đểmởđầu,phóitận kiBánh tNhã. "Hàph ng ụctâm" vọng và"antrụ chtâm" ơn làấn v đềkhóất nh .ưn Nh nếu g gườin phátâmBồ Đề,màkhông"hànph g ụcđượctọngvâm"à"av trụn chtâm" ơn thì khônbờ ogia chứnđặng gquảật. Ph Vậ y"làmsaoàph hng ụctâm?" vọng Và"làmsaotanrụchơtâm?" n Đó làđiuề qua,ọngtr màôngTrưởnlão g TuBồĐề,đãđạidiệnchoể tàhn đại ch,úng đứnglêcun n gkínỏih Pật. h Lãnội h đượcdiệughĩan củakiànyh êXuyê Ngàni ềTsư nhi cólàmbitụnà g rằng: Nguyên(dịch vă âm): Nễhỷã ng bấth ỷ uân Q ã bngi b ấtbi ạnNh tưphàibắc nh Yếnứccựusàqui o Thuuyệt gn xuânoôahv ạnh ý Cátrungchỉứa h tựatrig Dịchnghĩa Ngườivuait hẳnc gvu i Ngườibuồnat hẳnc gbuồn Nhạnbayvềbi ểnBắc ến Y nhớổtrờiNam Xuhoaân hungtyệt vôcùngý Lãnhộihế t nàoựt mìnhôi t (biết) ĐẠIÝ Bànài ydiễntảlýBáthã N ôv trụ Hacâui đầuóin ề"vv ôụtr vôchấp".Bacâusautảcaên,hvậti nhưạnnh b ay vềbiểnBắc;chmi yếnớ nh tổbayvềphươm, Nang mùaxuânđếntrămđua o ah nở, mùauth thìmặtgsárănt ngtỏ. Bứctuyệt ranh diệu củavũụtr bola a ,ôv cùnýg ứ, t bểu i lộ"BátNhãchơư". nh Tự ười ng gộn lấy. *** 2.PẬTH KHUBỔNGTÔE ĐỀVÀA HỨ SẼKHAITHỊ[ ^ ] ậtdạy: Ph "Tu BồĐềLời ! ônừahỏivg thậlàquílắmvậ!yônãy gh chămchhe, úng tsẽa vìcácônchg ỉdạy". ậtdạy Ph tiếp:"Tu Bồ Đềếu N! cóười ng phátâmBồ Đề,muốncầuquảật,Ph ì th hưn lờitadạyđâymà"hàgph n ụctâm" vọng và"antrụchtâm". ơn LƯỢCGIẢI NhờônTgu BồĐềưath tỉnh ,h màậtnóiPh kinhBáã, tNh đểchỉdạycho chúsang hn tỏộ: gn Tựcmìncó h "Bá tánh tNhã"àph v ảitựtrởới ềv táh"Bá n tNhã"củamìn; h phnê ậtkhencâuỏih củaôngTu BồĐềậtlà h quílắm! Nhưnộng ập nh đượclý"BátNhã",khônph g ảiười ng ọtâm ngv loạný màập nh được;phảigười n dọnmìnhsạchsẽ,tâm hàn địnhý,mớilãnội h được,Phậtnê dạy:"Pải h chămchúe". ngh Vàứa Phật sẽdạyphươph ng áp "hàgph n ụctâm vọng vàantrụchơtâm" n ưnh sau. GIẢIDANHTỪ TâmBồ Đề:BồĐềlàdịchâmến ti ạnPgh ,dịchghĩan là"Giác"tứclàácgi ngộ.Tâm BồĐềlàtâmáci g ộ, ng sásuốt ng ;nóidễểu ih ho7nlà"tâmPhật" (Phũnậct gdịchlà Giác) Ngườiphátâmtđể ậPh cầuquảật,Ph tâmBồ Đềlà"Ntơ"hPận quảBồĐềlà"quả ậtP". h TuBồ Đề:Tcủa ên mộtvịđệtửphật. Truno ahdịch g có3ghĩan :1.ện Ti h iện h (khéo thịện ih ), 2.iện Th kiết(điềmlàh),n 3.Khônsag nh (ônưa g nhập"khônđgịnh"vàngộ lý"chơnkhông"h ứ t nhứt). ÔnTug BồĐề,thì grobnê ẩnhạnbt,h oàbinglại ê ệnhi tướnThvăn; gi địaị v cao,phướcđứclớn,ọêilà ng "Trưởnlão g ". ế Th tôn:"Pậtlà h mộtđấnmàg tấtcảchúngsatnhế rog xuất iangvà ế th gianđều tônkín. h *** 3.PẬTH DẠYbtĐỘSANHKHNCHGÊÔ ỚNG[PTƯẤ ^ ] phậtdạy:"TuBồĐềcá! côngphảiyưhn lờitadạyđây, màhànph g ụctâm vọng của mìn. h TuBồ ĐềCác! vịĐạiBồTátphảiđộtấtcảcácloạichúnsag ư(nh loisaà ntrứn h ,g losaài conh ,n loisaà nchh ỗẩmấp,th lohoásaài h,n loicó à sắc,loicóà tưởn,g loài chẳngphảikhôntưởn g .v gv ...)đềuđượchập n ết Ni bn.à BồuytTá độôv lượnvôg số chsaúng ưhn vậ y, hưnn kh g ônthấy g có mộtchsangú ođược nhà độ.Tạisao vậy? Nếu BồTátcònấy th có mìnhđộàchv únsag được nh độ,tứclàBồTtcòn á chấpbốn tướn(tướn g ngã,tướn,ơgnh tướngchúsagn àtướn nhv ả) thọgi ì th khônph g ảilà BồTát". LƯỢCGIẢI Đo ạnnàyPhậtdạyBồđộtTá sa,nh phảidùnT gríuệ h Báã, tNh phácácọgchnv ấp ã, ng .v hơnv ...đólàphươph ng áp"hàgph n ụctvọngâm". BồTátmuốnết bi mìnhcònphão ền i chvọng ấpayh khôn,g đểdiệttrừ,tấtiênh phảilao mìnovhph à ềãoin ;ghĩan làphảiập nh thếđộsa,nh làmcáctPhậsự. ậtdạy Ph BồTátkhp hiận thếđộsanhlàmcáctPhậsự,luônluônphảidùnT gríuệ h BátNhãphátrừcácchấpã, ng chấppháp, khôncòng ấy th bốntướng (ngãnhơ v.v....) ì th phềnão i chvọng ấpkhôngsah. n Đó làphươph ng p á "hph àng ụcgọvn tâm". Nếu Bồừakh Tátv ởivọnchg ấp:"cómìnđộ h ười àngv đượcđộ.v v ...",tứclàBồTát cònã, ng ,ơnh bỉ,thử,ì th ôv sốphềnão i đuaahun ổin lênhưsón.g Cổóihơn : "Nhứtbđộn iatà g,vạnbuỳ". at Nghĩalà:Mộtlượngsónôừagnhv lên,thìtrămngàlượnsón g glieo tềnh đómàổin lên. Nếu BồTátcònôv mihph n ềnão i chvọng ấp nổilên,ì th khônph g ảilàBồTát;vì chưaập nh đượcTríhuệBáã. tNh KinTứ h ập th hị n chươchng ép: "Giáophp á củata:"Niệm"màkhôntrụg chấpệm, ơin mớiậthlà"Nệm". i "Làm" màkhôngtrụchấpnơilàm,mớithậlà"làm". "Nói"màkhôntrụg chấpơlà in m,mới ậtlà h "nói". "Tu"màkhôntrụg chấpơlà in m,mớiậtlà h "tu". "Chứng"màkhôngtrụ chấp nơilàm,mớithậlà"chứng". Đó làôn t chỉ"vô trụtướn"g củakiBáhn ã. tNh GIẢIDANHTỪ Tấtcảchgsaú n chnh alà i m9 loại: 1.Losaài trứn nh g (noãnsanh): ưh n ,àg vịt,chim,cò v.v... 2.Losaài conh n (thaians h ): hưn gười n ,trâu,bòv.v... 3.Losaài ơẩm nih thấp (thấpsanh): ưnh trvùni g,co.v noăv ... 4.Lohoáàsai h n (hoáans h) :ưnh cỏmụchoásađơ hn mđớm.v v ... 5.Locó ài ìn h hsắc (hữsắcu ) :nưh chúgsan ởnh cõiDụcvàcõiSắc. 6.Lokh ài ônìn gh sắc h (vôắcs ) :ưnh chúnsag ởnh cõiVô sắc.v v ... 7.Locó ài tâmtưởng (hữutưởng) :nhưchúsang hnởcõitrờihữu tưởn.v gv ... 8.Lokh ài ôngtâmtưởng (vôưở t ng) :hưn chúsang hởn cõivôtưởn. g úsangCh ởnh cõiDục,tuđịnhvôtưởn,g đượcsacõi hvền trờiVôtưởn,g hưởnọt50gh 0 kiếp,rồi vẫntrởlạitrovòngn gsatnhửluânhồi. 9.Loichà ẳnph g ảicótưởnàchgv ẳngphảikhôntưởn g (ph g ữu ih tưởn,g phvôi tưởn):g nhưchsaúng hởn cõitrờiphiphtưởn i xứ, g cõi ongtr Vô sắc.úngsaCh nởh cõinày,đồnvới g ưh khôn,g khôncó g thânể th àthế v ới ig . Họ chỉcóđịnkh h ôncóg huệ,ọđến th támạnv kiếp,rồitrởlạiđoạềchv ỗ khôn. ongv BỐNTƯỚNG:Mỗichsaúng đề nh ucóbốntướn: g Nhưđốiới v ườing kháctựxưng "tôi"hay"ta", là"ngãtướng";Tacóơcánh chlà"ntướn ơnh "; g Tuộc tah loữu ihà tình,sathậlà nv "chsaúng tướn nh g";Tacóânth mạn,g sốntrgmột o n ời th aglà in "tả họig tướng". Tómlại,phàmchấp mộttướn,g tấtênhichấp đủbốntướn: g _Ngãtướng:chấpcó "ta" _tướn Nhơn g:chấp có "loàigười n ". _saúngCh tướn nh g:chấpcóchsaúng . nh _ả Tihọg tướn: g chấp cómạnsốn g trmột ong thờiaing NIẾT BÀN:Dịchâmcủaến ti Pạngh "Nrvani",dịchnghĩalàêntịch vi :Viênmãn vắnglặng.ết Ni bcó nà bốnloại: 1.Ttịn ánh hNiếtbn. à 2.Vôụtr xứết Ni bn. à 3.HữudưNiết. bàn 4.Vôdưết Ni bn. à (Xemđạitnoế ệD trongquyểnứ T diệuđế). *** 4.PẬTH DẠYBỔBỐTHÍÁ KHNÊCHÔG NG[ỚTƯẤP ^ ] ậtdạy: Ph "Tu BồĐềBồ ! tkh Tá tui pháp Bốí, th khônntêgrụchấp cáctướn; g nghĩa làkhônêntrụg chấp tướngsáu trầnlà:sắc,inh,t hươ,ng vị,xúcàph v áp.Tạisao vậ y?NếuBồTátbốíth màkhônchg ấptướnbố g hí, t thìphướcđứcềuhi n lắm,không ể th nghĩbàn". LƯỢCGIẢI Đo ạntrên (đoạn3) ,tdạy Phậ BồtTákhđộ i sa,hn phảidùnTríg huệBátNhãphtrừá "ngãchấp", tứclàkhônchg ấpbốntướn: g ã, ng ơn,h chsaúng ọthngiả. và Đo ạnnày,Pậtdạy h BồTátkhibốí, th cũnph g ảidùngTríhuệBátNhã,phátrừ"pháp chấp";nghĩalàkhônchg ấp tướngsáutrần:sắc,h,tin hươ,ng ị, v xúcph và áp.Đólà phươph ng áp "hàph ng ụctâm". vọng BồTátlàmậtsự, Ph ưh n hoáđộchsaúng nhayb ốíth v.v...màtâmcònchấpã ng chấp pháp,tấttêhiâm n cònphềão in hiễm n ômàlàmcácphtậsự (phướcnh) tiệ ,ì th cáctậsự Ph đócũnến bgi àniễm ht ô;cũnnhưg đemđồơbhnẩnmàđựnậtignhv khiết,thìtậvhkh in ết i trởơbànhẩn t ,êghàniảchỉhưởnphg ướchữu lậu nh ô;hĩang làphướcbuá ơêởtnhi ế iễm th an,gi hưởncó g thờiạnh ;nhưưh không b ịcuộcạnh tronglyhỏ. n Tilại rá ,khilàmcácậtsự, Ph ưnh bốthí.v v ...nếu BồTátdùnTríg uệ h Báã, tNh phá trừchấpgã, n chấpphp; á ĩahng làkhônchg ấpmìnlà h ười ng bốí, th bnơa (chấp ãng) ,kialàkẻọ thí,chịuơ n (chấphnơ) ,đâylàậtbvốíth (chấppháp) ,thícác phiềnãoễmhin ôkhônsag h,n tâmđượcnhtịn a . h Tânathnịntức h làtâmật Ph ha ytâmchư, ơnh rộngrãibola a ,ưnh mườiphươhưn không.Nếuđemtâmnhat tịnhmàbốthí,thìả ihàng đượcphướcvôlậunhtịn a h,rộnglớnnhưhưkhôn,g khôncùn g . ntậg Cũnưnhg mộtọước gitn uy t ỏnh (bốhít ít) ,ưnnh được g boển hàvi cả(tânh) mti thìcũngđượcbiếnkhắp cảbển i ,rộnrgãibolaa . Bởithếtêdạy: Phận BồTtkh á biốíth phải"tamluânkhôntịch g ",ĩaghn làkhông ấy th (ch ấp) cómìnb,ơanh kẻchịuvàậtbố ơn í. ht ưNh thếmớilà gọi "BốthíBala mật" (Bốhít rốtráo). 5.BỐTHÍKHCHÔNG ƯỚCNGHPẤT NHIỀUNHƯMƯHNGIPỜƯƠ HƯKHÔNG[ ^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềHư ! khôngởphươĐônng có g thểnghĩbànđượckhông?".Tu BồĐềưath :"bạchTế h Tôn!khônể thg ĩngh bànđược". ậthỏiP tếp: i "Hưkhônph g ươTây, ng phươaNngm,phươBắc, ng phươgtrên, phươdưới ng vàbốnốc, g có thểĩngh bđược àn không?"Tu BồĐềthưa:"Bạchthếtôn !khôntể gh nghĩbànđược". "Pậtdạy: h "Tu Bồ ĐềBồ! Tátbốí, th khôntrụg chấpcáctướng,đặnph g ướcđức cũnghưn mườiphươhưng khôn,g nghĩalàềunhi lắmkhônthể g nghĩbàn". LƯỢCGIẢI Đo ạnnàytếp i eo th đoạntrên (đonạ4) ,Phậtdùnmười g phươhưng khôn,g đểíth dụ phướcđứccủagười n b ốíth khôngchấp tướng. ậtdạy, Ph BồTátkhônchg ấp tướnbgốí, th ayh óin cáchkhcá làđúnhưg Tríuệ h Bát Nhãmàlàmiệc v b ốí,th ì th đượcphướcđứcôv lậuatịn nh ềuhivàn ưnh mười phươhưng khôn,g khôncóg cùn.gtận _Thếnàolàphướchữu lậuiễm nh ô,cócùntậgn? Vàthếàonlàphướcvôlậutịn han ,h khôncùn g gtận? úngtôiCh xidẫn n mộtíth dụlàmđiểnìn h ,h đểải gi thíchvấnđềàny: Cóađìn igh onghèkhó,đồngặpmộtocản hàn nhưu, anh àđề gnhtro u cóita nạn. Cảađề ih uđếnakh inhà ả ági đểmượnn. tềri Mộthàkh n ảági có tâmam, th thủ lợi,ênkhđưa i củađòi ra cólời.àkh Nh áả gi ứ th haicó tâm,bitừ ươth ười ng hèonkh g ổ lạigặpnạntai ,êchn omượnkhôn,g chẳngnhĩđếnệc vi cảmhaơyn tiền lời. KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0oặè- C'u-uBủB 0- NgườichấpLýmàbỏSự,cũnghưn ười ng chỉkểsuônđủ g cácức th caăn solương mỹvị,ưnnh bgụnvẫng đói.NgườimêSựmàbỏLý,cũnưgnh trẻcomên vẽ. bánh Nhờcótượncốt g ả, gi kinhấy, gi t ănph g mà .v v ...làsựtướn,oàbgiên đểúp gi chúớgtanh lạitìmcầuệt ậtPhi ,áp Ph iệt th tàTệt ănhigv trgựo n tâmcủachúng ta . Nếubcá bỏSựtướnoàilà gbên hưả gi (khônghờt Phậ,t ụn t g kinhv.v...) màchỉ chấp suônềph gv ầnLýậtbroức (Phêngá tâm),ì th đứcơtâm inPhậ tacũng khônglàmsaobiểulộđược. ra ưCh Tổdạy: "Ttế hậ lýđịa,b ấtnhứt tọ trần phậtsựmuôntrung,b ấtxảứt nh pháp". Nghĩalà:VềPhậtâmatịnnh ,h thìkhôncó g mộtnảytrần.ưnNh ềph gv ầnSự tướntug h,àn ì th khônể gth b ỏquamộtphápào. n lại Trái ,ếu n chấpvềSựtướng (cầu Phingoậàb) tê màkhôntìm g ậthiệt P tựnơi tâmcủamình,ì th cũngkhônờ gibao thấyđượcật. hP Bởithếêph n tậdạy: "Nếuười ng chấp:"tấy h sắcânt h củatacholàấy th đượct,Phậ e ngh ến ti óign Pháp củachta olànhe g đượcến it ậtgP", h thìười ng đóđãđilạcềđườnv gtà,khônobag ờ gi ấy th đượctậ". Ph (KINHKIMCANG) NgàyxưacóihavịTỳkheo ,từphươgxa n đếnchmiê tb. iPhậá Điđườngxahết ước,n bịkhtálâuà ngy,ặp vừag oước an cósitrùnnh ,g mộtị v ữgi giớikhônuốn g g ênchếtữagi đườn; g mộtị v uốnướcng đượcsống,điđếnramắtật. Ph ậtquở Ph rằn: g "ÔnTgỳkheoữgi ới gi kitauychết,ưn nh gônẫngv sốnvàđã g thấy tarồi.òn C ônkh g ônữgi ới gi tuysốn,g ở sáa,tbên ưnnh ậtrgaôn h đã g chếtàv cáchdặm". àtang Tạisao,ị v T ỳkheoữgi ới gi bịchếtữagi đườngkhôntấy hg Pật,h màPhậtlạicho "đãấy th đượcồirta ";itrálại,vịT ỳkheo khôngiữới i g cònsốnởg ấy bPhậtnê đượcật,Ph màậtlại Ph cho là"cáchtdặm?". ậgànPh obChết i ,ấyth cásắci ânth có32tướntốt g à80v vẻđẹpcủa obàingê ật,Ph chưa phảilàấy th đượcpht; ậ phảithấy"Ptâm hậ atịn nh "h hay"phápânth ật"Ph mới ậtlà h ấy th Pật. h Sogle, n đasố chsagún ,nh chỉroguổi n chạytheoiả g tướng,tìmoi,ậtbàgnhê màkhônbết gi xoa ytrởlạitìmđứciệt tPhậ trognâmcủamìn. h Bởiế th nêcổ quở: ơ nh "Pàkh hậtrong ônờ, tgh màờth đứcích tậThP đườn oàCaing g"là ậvy. Vìphácámêi lầmàny,êTổn ĐơHàn đốtmộtvịậtgỗPh (Phgiảật) .óC ười ng ỏih àni: g "đốtđểlàmì?"._g àtrả iNg lời: "đốtđểtìmxalợi"(tìmtiệt hPậ ).chÔng ủ chùaấyth ậv ysợkhủngkhếp, i ênrụnết gh râumày;ì v uỷ h kiđốt nh tậlà Ph tộirất ặnn . g Vìsự kiệnàny,nêcổncó ơh lámkệ: bài Nguyên(dịch vă âm): ĐơHàn têuhi mộctậPh Việnchủ lạctumi ứt Nh trườnkỳ g đặcsự hạTiên tểu hi ơtrinh ịch D nghĩa: TổnĐơHàđốtPhgỗật Ngàivinchủ ệ rụngrâàuym Mộttrườngợp h rấtbtđặiệc Trongạhtítiê ngườibiết. gtâm Trọn trđo ong ạnănvàylàchhai ữ"thấyPật". h ậtPỏih :"Ôncóg thểcho ấy th cáthâni tướncủa g tađâylàtấyh đượcưNh Lachi ăg?"_n àTiNguBồ Đềđáp: "Khôngthểchấy oth cátânih tướncủa g tậlà Ph ấy th tP". hậ ậtdạy Ph tếp: i "Pmhà cáì ig có hìntướn g đề g u làhưọnvg", (ptướn hàsởữum gai i th ịh ưvọng) .Sắcânth củadoPhật tứđạiả gi hợp,cóình htướnêgcũn n làg hư . ọnvg Bởiế th ấy ênth sắcânth củapht,ậ chưaphảilàấy th đượct. Phậ Vậ ytì h ấy th cágì i mớithấyđượcật?Ph ậtdạy Ph tếp: i "Nếu ônấy thg cácpháp (tướng) đềulàưh ọg,nv tứclàthấyđược NhưLai (thậtướnácgc ápph ) . áHư tNgàih p Páh sưản gi g: Đoạnà nykhônữngnh gnóisắcânth củaPhậtlàhư,vọng màtấtcảcáchìntướn h ,g ưnh thếới gi chúsang .vnhv ...cũnđề g uưh ,vọng nhưươghoatrn ,ng ưnh tngră duớinước,khôncó g cht. hậơn Nếuười ng rõấu th đượccáctướngđềuưh ưnvọgh ậvy,tứclàđãthấyđược"phápânth củaưNh Lai",tứclàrõấu th được"tướnchg ân ậtcủa h cácpháp",cũngtứclà"Tríhuệôv thượng",vàcũngtứclà"KimBáCang t Nhãdiệutâm". (KIMCANGGIẢNGLỤC) Tómlại,đoạnkiầy,nh tdùn Phậ TgríhuệKimBáCang tNhã,phchgọ nátrừv ấp: "Thấysắctânh có32tướntốt g ,à80v vẻđẹpcủa bgoàinê ật,Ph rồichấp làthấy đượcật", Ph màquêxo n aytrởlại,tựtìmcấuđứcthiậệt P tựongr tâmcủami. nh 8.ỜITNĐƯ GƯ ỢCKINHÀY,DOĐÃTRỔNGCĂNLÀNHTỪNHIỀU KIẾP [^ ] TuÔng BồĐềỏih Phật:"BạchThếTônch! saúng e nhg đếnkihnày,chẳnbết gi cóđược tn i khôn?". g ậtdạy: Ph "Tu BồĐềngchÔ! ớlo ên ưnh vậy.Khônnhững hiện g tạimàcảị v lai đều cóười gn e ngh àđược tinv kiàhny.Sau500năm, khNiưh Laập nhi diệt,ếu n cóười ng xuất(tiarì g ới gi )o ặc h tạia(gtui phước)e ngh đếnkiàhny,màsanhlòng thọ,in thìbiếtười ng ànyđãtrồncăg là n (đã nh u)t ,khônph g ảimớibốnmnă đời ật,Ph màđãuiềnh kiếput ,ành vôtừ lượnôgv sốchưPậtđến h a ny LƯỢCGIẢI TuÔng BồĐềỏih Phật:"Khôngbết i chúnsag e nhg đếnkiành y,cóđượctin không?". Đâylàlầnứ th ứt nh ỏih iệc ềv thọ. in ậtvì Ph ữnnh Đại hàgn taBồ hừ t,Tá nóikiKi nh mBáCang tNhã,dạycácvịBồ Tát,dùngTríhuệBátNhã,phcáátrừ côv mivọnchgh ấpã, ng pháp,đểtởr với ề b ảntâmtanịnh hlàtáBánh tNhãchơnkhôn,g ôv trụôv tướn.g TuÔng BồĐềloạing chochúnsag cănh cơn ấp th kém,sợ ekhônểu ghi vàkhông ,tin ôn nê ghỏiật: Ph "Khônết big chsaúng he gn đếnkihnày,cónđược ti không?". Đạiý,hậtdạy: P khônhữngn ện hig tạiởđờiáph hnC áp,cóchúsang hiểu n tvàin đượckiànhy,màvịla,i sau khập Phtin diệt50ăm, 0n gđời tron T ượnph g p á oặc h Mạtpháp,cũncó g chúngsaểu hin vàtinđượckinàhy.N hưn,g ữnnh g chúgsan đời nh Tượnph g ápo ặc h Mạtphp á được tin kinàhy, làdoọđã h uềnhi kiếpcóut ,ành trồncăg là n tônừvh lượnđức g ậtvềrước Ph (nhưNgàiHu ệNăng chỉngheột m âu"ưn c gvôởtrụ s hannis h kỳtâm"rot ng kihnàyàđược m tỏngộ), chứ khôngphảimớitubốn từ ămn đờiđứctậrởPh lạiđây. 9.ỜITHỌNGƯRÌKIYNHẦ CÔNGĐỨCVÔỢNLƯ G [^ ] ậtdạy Ph tếp: i "Tu BồĐềNhư! Laấy ith rõvết àbirng chắcchắn:Nếucóchúng saàoe ngh đếnkinhày,satâm nh ọ,tinh chođếntrhời gon ianrất g ắnng , chỉ ứt nh niệm,ì th chsaúng đó nh sẽđượcphướcđứcôv lượnvôg ên. bi Tạisaoậy"_ v Vìchúsang ànhykhôncòn g chấpướnt ã ng tướn,ơgnh tướng chúgsan ,nh tướniả, thọ g tướnph g ảiphápvàtướnkh g ôngphaiphp".á LƯỢCGIẢI ậtkh Ph uyêngườiàteo vhậni kiànhy, sẽđượccônđức g ôv lượn. g Đây làlầnkhuyênthứứt nh . Ngườicó cákhi iếuvềâmạc, nh mớihậnđượccáihayàưav ích th âm ềv nhạc. Ngườicó cákh i iếuộivềh hoạmớiấy th đượccáiđẹpàưav thíchềhộiv hoạ.gườiN cócákh i iếuchềvăn ươnmới g thấycáaihyàưav ích th ềchvăn ươ. ng ũnC tgế, h ườing cócákh i ếu i ềBáv tN hã,a hyóin theo daDuy từnh ức th là"hạt ốn gi Bág tNhã",mớiểu hi vàtinđượckihBán tNhã. Ngườiđãcóạth ốn gi Bág thã, N tấtiênkh h ôncòn g chấp cáctướn: g ã, ng hơn, chúgsan ,nh thọả, ig tướnphg ảiphp á (Phphápật ) àtướn v khg ônph g ảipháp (tà páph ) .ười gN nàyđuợche ng mthê kihBán ã tNh làmcho hạtốn ig Bág tNhãcủa mìnđược h satrưởn nh ,g sẽmauđặnquả g Bồ Đề.Bởiế th ênphậtdạy:"ấy tah rõ bvràngếti chắcchắn:chúsang nàogheiểu h được àtinv kinàhy,ì th sẽđược phướcđứcôv lượnvôg bên". i 10.IÁOPHCỦG AHẬTP CŨNCHGNHƯ CIẾ UYỀN TH ĐƯANGƯỜI QUABỂKHỒ [^ ] ậtdạy: Ph "Nếu cácôncòn g chấp cáctướng,hoặcchấp "tướngchánph h p" á a hy chấp "tướngphchi áph nh áp"ì th cũngđềubịdínhmắcb nơiốntướng:ã, ng ơn,h chúgsan àthọả. nvgi Bởithếênkhônđược g chấp"tướngcháphnh áp"ahychấp "tướngphchhi áph nh áp". Cũnìgv lẽđó,Nhưnê Laườn ith gdạy:"Cácầy th Tỳkheo phảibết i :oph ági ápcủa tacũnhưng chếc i đò,đưaườing quasông;cácônkh g ôntrụgnê chấpoiá nơg pháp. "Cáph hn áp"cònkhôntrụgnê chấpuốn h chg là i "phph i áp". LƯỢCGIẢI Đoạnà nytPdùn hậ gTríhuệBáNhã, t phátrừcáchi ấp "cháhph n áp"vàchấp "phi cháph nh áp". ậtdạy Ph ả, àngih khônchnêg ấpmộttướngìcả;dùlà"cháph nh áp"(ahyPật h pháp)cũnkh g ôngđượcchấp.Nếu còntrụchấp,bấtluậmột n tướnì, g thìcũngđếu b ịmắcbốn vào tướng:ã, ng ,ơnh chúsang ả,àthọngiv haynóihơọnlà g mắc oàvtướnã, ng pháp.Nếucònchấpã, gn phápì th phềnão i gchọvn ấp đuaauh n sahkh n ởi.ềPhinãochvọng ấp sanhkhởi,ì th giả hàn khônthể g phhàng ụcđược tọnvâmg antrụvà chơntâm. Bởithếậtdạy:" Pê hn Giáophp á củaPhậtcũnnhưg chếci đòđưagười n quasôn". g Khiđếnbờrồiả àngih phảib ỏchiếcđò,màlênbờ.Tráilại,nếuàả nhgi cứkhư khưchấpữgi chếc i đò,thìkhônbiờ aog lênbờđược.Ngườitucũn ành ế, thg phải bỏcái"chấp", mớilêbờ n ải i g otáđược. h gTroki n Vinh êácgni chép:"Tấtcảkiiáonhgcủat,hậP cũnưnhg ónng tayđểchỉ mặtg. trăn Ngườixem,phảinươnóng taymớithấyđượcmặtg. trăn Nhưnnếu g chấpónng tay (ch ỉxemngónay) t thìkhôngboiờ a ấy th đượcmặtg". ntră Tómlại,ậtdạy:"ch Ph áhph n áp"ậtph (Ph áp)cònkhônnêchg ấp,uốn h chg là i "phi pháp". *** Xuyê Ngài Tiềnsư h gộn đượclývôtrướccủakinhBátNhã,là nê mkệ bài rằng: Nguyên(dịch vă âm): Đắcọph th àchn mạt i tú ckỳ Huiyềủ atánhi trượnph g uinh uỷ Th dạ hàn lãnưhng mích an Lưuđắckhônthuyề g ntảinuyệt g qui. ịch D nghĩa: Niunhánhucyềnâyc chẳnàphảgti ốcD đứnguôn b ay gt ới m trượngphu Giólạnhđêmkhuyaẳnhuâc gó c Thuyềnkhôngchỉbón hởc gtrănan gh t h . ĐẠIÝ Câuứ th ứt nh ,nóivềtiệmtu,phảilầnồih ,cònchấptrụda ơin tnhướn; g cũnnhưg ười ng đimàníuánhvịncây,thìkhôncó g gìahycả. Câu thứhai,nóiềđốn v u,t khôngtrụ chấpcáctướng;cũnưnhg ười ng đilêdốc n ược, ng màkhôngníuịn v đâuết h ,mớilàb ựcđại. tài Câu thứ,b a óin vềtâmcảnđề h u vắnglặn,g cũnưnhg cankh h uyatanhvắn,g bầu trờiyêlặn n ,g mặtnướcphẳnlặn g ưnhg tờ,cáchimcũnđề g u lặngnhỉ,khônogạth động. Câuứ th tư,óin vềkhicácchvọng ấp cáctướnnã, g php á đãhết,thìchỉcònnhTríá huệBátNhãchkh ơn ôn; g cũnưgnh chếc i thuyềnkhông (kh ônhgấp c ) chỉchởbóng thanrăg (T ríuhBát ệ Nhã) . 11.ẬTHP ÁCÁHP ICH"NẤP HLAI Ư CÓẬTTHÀNP VÀTHUYẾT "PHÁ [^ ] phậthỏiônTug BồĐề:"Nưh Lacó i tPhậkh àn ông?VàưN h Lacó i uyết th pháp không?". TuBồĐềthưa:"BạchThếTônNhư! LaikhônưàNtnhPậvg Lacũn i gkhông uyết th php. á Tạisaoậy? v Vìphp á củaNhưLa,i khônể thg chấpủ, th nóiăng khôn,trúgn suynghĩchẳnằm, nhg khônph g ảichánhphp,á màcũnkh g ônph g ải phiphp. á ưNh thếì th làmsao,cócágì i quyếtđịnhlà"tàhậtnP",có và cáì gi quyếtđịnhlà "nóiphp". á LƯỢCGIẢI Đo ạnànytPdùn hậ gTríuệ h Báhã tN phátrừcáchi ấp "Nưh Latiậcó h ật,nPhà àthậcó v nóipháp". uy DTrong ức th mTa ập th tụncó g chép: Hiệntiềnlậpiểuth ậtv VịthịDuythứctánh Dĩhữu sởđắccố ậtrụPhi uy D thức Nghĩalà:nếuàgiả nh hiệntiềcòn n phầnonàchấpmìncó h chứnDuy g thứctá,nh ì th chưaphảiậtchh ứngDuythức,tánh ì v cònvọnchg ấpcó"sởđắc"ậvy. N NhưLaicót,hPậàn tấtêinph ếu h ảicó chsagú n hchn ưatàPhậ,n thếì th bốntướng:ã, ng ơ.v nhv ....đuauha n sakh nh ởi.Nếu cònã, ng v.v ơnh ...thìkhông phảilàật. Ph ếu N ưNh Lacó i nóipháp,t ấtphêhin ảicó chúngsae nhg pháp.ếu N còncókẻ óin ười ng e, ngh tứcnêcòn hi ơh,n ã, ng b ỉ,ứ.th Nếucònã, ng ì thnơ khôngphải làuyếtth Phậtpháp. Bởiế, th ậtPhuyết nê pháp49ăm, n màrốtcuộctPhậ óin :"Takhônóign một chữ". ĐứcLãoT ửnói:"Cái"đạo "màcóthểnóiđược,thìkhônph g ảithậlàđạo.Cái "tê?n màcó thểkêugọiđược,ì th khônph g ảithậlà"tên" (Đạ okhảđạo,phườn it g đạogả,i danhkhảdanh,ihườn pt gdanh) . Kichnh ép:"Mộthôm,ônTguBồĐềgồin yêlặn n dưới g gốccây. TrờiĐếThích đếnrướiohacúgdườnn g.TÔnguBồĐềỏih :"Airãihoarãi và ođể ah làmì?". g TrờiĐếích Th tưah :"Nànóigi kinhBátNhãa hyquáđến Con! rãihoacúdườn ng g". TuÔng BồĐềóin :"Ta khônóign kiBánh ã". tNh TrờiĐếíchTh thưa:"Nkh gài ông óin ,conkhônnhe". g Kếtluận:"Khônóign BátNhãvàkhône gnh Báã", tNh ưnh thếmớithậlà"nóiBát Nhãànghe v Báthã". N TuÔng BồĐềđãiểu:"P h tph hậ p" á khônểthg nghĩbn,à khônthể g chấpủ, th chẳng phải"có",chẳnph g ải"không", khônph g ải"chph ánh áp"àcũn v khg ônph g ải"phi chánhphp"; á bạch nê ậtrằn Ph :"N g ưh LaikhônưàNậthnPvg Lacũn i g khônuyết tgh pháp". Tómlại,phảirờicácọngvchấp,khôncòn g dụntâm g suynghĩlời và óin luậnbà, mớithậlà"tPậthàn"và"tuyết h pháp". 12.PHẬTPKHHÁ ÔNGCÓSAIKHÁC,DOTRÌHĐỘ N CỦACHÚNG SANHMÀẤYTH CÓSAIKHÁC [^ ] TuÔng BồĐềbạchậtP:"P h tậph h p á đãưnh thế,tạisaolạicó cácquảhềntái caoấp th khácau?". nh ậtdạy:"Vì Ph trìnđộ h củachsagú n có nh sakh i ác,có nê các quảiềnsahtá ikhác,chứkhônph g ảiậtph Ph ápô(v i)có v sakh i ác". LƯỢCGIẢI Đoạnầy n phácáchi ấp "Ptậph h pá cósakh i c". á Đoạnđã trên óin :"Pp há củaNhưLa,i khônể tgh chấpủ, th nóiăngkhôntrg,ún suy nghĩchẳnằm, nhg khôngphảichánhphp á cũnvà gkhônph g ảiphph i áp". phph ật áp đãcaosiêuhưn vậ y,ượt v óiroaniàg àsuy vnăg hĩ, gn tạisao lạicócácquảánh t ềcanhi oấp th khácu? nha ải tậgiPh thích:"Vìtrìnđộ h củachsaúng hcó n sakh i ác,nêcó cácquảềáhint sakh i ác,chứkhônph g ảitph Phậ p á cósakh i ác" Trongkiườn nht thíg dụ:"Nưh bacoúqua thn sông".ghĩaN làậtPhphp á ưhn co n sông,khôncạng khôngsâu.Hàiả nhg ưnh bacoúthlội n quasôn: g ìConDêth lội ập ng đầudụ ( choTểu i ừa); th cothìNain lộinập g cổdụ ( choTunr a); thừ g coVon i ì th lộip ậng ốngchân(dụ choĐại). ừ ta h *** tậph Ph p á cao siêuuyề h din ệu,khônể gth nóiăluậ gnvà ,bàn êXuyê Ngàni n sư Thiền cólàmbitụnà rằn g g: N n(dịch guyê vă âm): Hưkhôngcảniới hg khởitưlương Đạiđạonuhat lý cáhtrườn n g Đảnđắcgũn hồphuyệt ngo tại Xuânlai ycựubchá oươah . ng ịch D nghĩa: Hư không rộngrãilớnbao la Lýạođ lạàngqu ic áhẩmt xa Trăng,gió,nướchồhườn t gtựtại àoChxuânuađ n ởtrămhngìnoa.h ĐẠIÝ Hưkhôngđãộn r glớnbaolakhôngthểghĩn ,bàn tph Phậ p á lạicàgcan o siêuhuyền diệuộnr glớnơnhưkhôn.g Cảntêhvậnicủaũv ụ, tr ưnh ógtrianăh mát,nướchồphẳnlặng ,g xuânềtrămv hoađuanởv.v...đềuóin lêtihần n tựtại ải gi thoácủaph ậtPh áp. Kichnh ép:"Nứt h thếchưáp Ph ôv phậtph Pih áp".Nghĩalà"Tấtcảcácphp á ế th ancũn gi đề g ulàậtph Ph áp".ếuN mêì th php á thếan,gi còngộn làtPhậphp. á GIẢIDANHTỪ ấp Ch ủ: th nắmữgi áp: hPCn p áPh chơnchánh áp: Phi p Phá khônchg ơncháhn Vô vi:Páp h khôngbịtạoctá ,ivth khônsag di nh ệt,tứclàchươnh a hy. ậtnPhá - *^ -* hưnN ,g ếu n hưN Laicònchấpmìncóh "đắcphpá được và ọký" th tứclàưN h Laicònchấpã ng (tađược) chấpphp á (đắcpháp) ì th khôngphảilàNhưLa. i Bởithế ôn nê gTuBồĐềưa th :"BạchThếTônNhư! Laikhôncó g đắcphápgìcả". VìưNh Lakh i ônchg ấpmìncóh "đắcphp" á àv"thọký",ênkhônmắc g ào v bốntướnngã,.v ơnvh ...đượcập h n KimBá gCan tNhã.ưNh thếmớitlà hậ "đắc pháp"à"được v ọthký". *** 16.PHẬTHÁCHP "BẤP ỔẬTTHÁ CÓÀML TRANGMNIÊH CÕI PHẬT". [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềBồ ! Tátcólàmêmnghitra cõiậtkh Ph ông?" TuBồ Đềưath :"BạchThếTônBồ ! kh Tát ônglàmiêmnghtra cõiật. Ph Tại saoậy? v BồTátlàmmgênhitra cõit,Phậ màkhônthấy g (ch ấp) mìnhcótngra êmhing cõiật,Ph ưnh thếmớitlàhậ mtrêanghi cõitPhậ". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyphậtdùnT ríg huệBáã tNh phátrừcáchi ấp"BồTátcólàmtrang êmhing cõiậtP"h BồTátlàmcácậtsự, Ph áohchgi úsang h,n đólàêmntrghia cõiật. Ph Nhưn,g ếu n BồTátcònchấp mìncó h làmậtsự, Ph ioághchgsaú n ,nh thìBồtTá còntâmễm inh ôchgọ nv ấpã ng (tagáoi á) ho ơnh (n gườiđ ượcgáoi hoá) .Đemtâm inễmh ôchgọvn ấp màlàm"tmrangêhi cõit", Phậ thìcõiậtễm Pànhi ô, khônthể g "tranêmghi cõiatịn ậPnh h"được. ilại Trá ,phảidùntâm g athnịnh (kh ôncòng ácc nhi ễmôvọnghấp c ,hấp c ngã, chấphápp v.v...) mànhiêgmtra cõiPhật,thìcõiậtmới Ph atịn nh êmtranhgi được. Xuyê gàiN sư ềnThi dạy: uyêgN (dịch văn âm): thơnáuyết C tàpháp,ph tà p á tấtquichánh uyết hơntTà áph Cnh áp, chnhph á p á tấtquità GiBắc ang tchhàn ỉ,GiNamng quít. Xuânlaiđôphónứt nhg bhoa. n ịch D nghĩa: Ngườiánhc nói h phápà,t hápàpt trởvềchánh Ngườiànói t pháphánc h,hápp hánc htrởà. hnt Cũngột m cây,nhưngởGianbắcg htìâcyhcỉxát,Giannam g hì t tâhàncyquít. Xuânvềđềutrổmộtứ th oa. h ĐẠIÝ gười N đemtâmđời (danh,lợi,ân,s siv.v...) màlàmệciv Đạo (làácmc phậtsự) ìth ệciv Đạobiếnệc ànhtiv đời.Tilại rá ,ười ng đemtâmĐạo (từb,i hxảỷ v.v...) mà làmviệcđờiếp (ti xúclàmệc vi vớichúnsag )ì tnh việcđờitrởệc ànvith Đạo (tứ nhi ếphápp ,ngũnhmiv.v...) cũnưgnh mộtứ th cây,ưn nh nếu g ởđấtGiBắc ang ì th àcây tnh chỉxát,tiđặc rá uột r vàchua,ănkhônđược; g cònởđấtGiNamng ì th àcây tnh quít,ọ t. ngrái ùD ệcvi chhaányt,à ệc iv đờihayđạo ,đềucóvàcó hơn quả,chẳngquaốt t ha yxấumàôi th .ũnC ưnhg câychỉxáthaycâyquít,Xuânềđề v uổtr mộtứ th àhoav mộtthứ; trái ưnnh tiquít grá thìọ t,ng màchỉxátlạichua. *** 17.PHẬTDẠY: "ĐỪNGSANVỌH NGTÂMTRỤCHMỘẤP TNƠIÀO" [^ ] ậtdạy: Ph "Tu BồĐềCác! vịĐạiBồph Tát ảiữgi tâmahtịn n ,h chớêsan nhvọg tâmụtr chấpơsắcin trần,tầnhinr ,hươngtrần, vịtrần,xúcrần t àph v áp trần.Tóm lại,Bồtđừ Tá gkh n ởiọgtâm vn trụchấpmộtnàoơicả"ông(Ưv sởụrt isanh kỳ nh tâm). LƯỢCGIẢI Hađo i ạnphtrên ácáchi ấp "NhưLaicóđắcpháp"và"BồTátcó làmêmighntra cõiPhật".Đoạnà nytómlại, Bồph Ttá ảiiữg tâmtịn han ,h khônsagnê ọnhgv tâmụtr chấp mộtàocả. nơi Tấtcảsựgậtrovũn tụ, r uyt vôcùnôvg ,tận ưnnh kh g ônogi1n8à ới ig là6 că,n 6 trần6àvthức;căvàtrần n thuộcềvậtchất,cònthứcthuộcần ềthinv . ậtdạy Ph cá cvịBồ,Tát phảiiữg tâmatnhịnh,khônêsagn ọtâm ngvh dínmắc h (trụ chấp) ơisắc n trần,tần inhr ,hươntrần g ,ị v trần,xúctrầnàph v áp trần.v v ... Tómlại,chỉtrgmột o n câu,tdạy: Phậ "Đừsang ọtâm gvnh dínmắc h (trụhấp c ) một ào". nơi uở Th xưa,àHuệ nig aăne vừgNh phôn ú gtụngkiKinh mCangBátã Nh vừađến câu: "Ưôngv sởtrụisanh nkỳ h tâm" Đừngkhởvọn i gâmtrụấp hc ột m nào). ơi Ngàiliềtỏn ộgn lýKimgBáCan ã tNh ...N ! àhânig oancah ợi ng :"Ha yquáki ! nh (1) KimCagBán tNhãa hyquá!" "Đừnsag vọntâm gh trụchấp mộtào nơi", tứclà"đừgsan ọgtâm nhv chấpngã, chấp phápv.v..."khônchg ấpã, ng phápthìphiềnão khôngsa. nh ão iềnPh không sathì n tâmdượctịn anh ,h khôntạog ghiệp n satửnh luânồih .Đólàphươgph n áp tucủaĐạiaĐốn thừ áog,i rấtiản g diàmav uchón,g đểph àngh ụcgtâm ọ nv àatrụvn chơntâm. Saukhiđạiộng lý kihBán ã, tNh TổHuệgđã nă mitnâm h kiến,tánh có gàêniN dạyrằng: Nguyên(dịch vă âm): Hàkỳtựbtáổnnh tựtnhịn a h Hàkỳtựbtáổnnh bấtsadi nh ệt Hàkỳtựbtáổnnh tựcụútc Hàkỳtựbtáổnnh vôdiêuđộng Hàkỳtựntáăsagh vạnnh pháp Dịchnghĩa: Aingờâmìn t hvốnựt thanh tịnh Aingờâmìn t hvốn khôngsanhditệ Aingờâmìn t hvốnựt đầyđủ Aingờâmìnt hvốn khôngdiuộn đê g Aingờâmìn t hayans huôn m hápp ĐứcNgũổT đếnlúcuổi t à,i g muốnchười ọng đểtruyềTổn vị,trNgêuyề àin dạy n chtrong ,úng mỗiười ng phảilàmmộtkệ, bài đểtrìnhbàysựtuchứncủa g mìn,h ếu n ười ng àotỏn ộng đượclýĐạo,sẽ gàin truyềTổn vị,làmTổứ th Sáu. N Tú làbựcượn gàiThần Th toạ, g đức tài siêuquần,làmkệrấta hy, hưnn ì vg chưatỏ ộng đượclýKimgBáCan tNhã, cònụtr chấp cáctướn,g cóu, t có chứn.v gv ...nêbị n TổHuệquở Năng rằng:"Cònđứnàrognih". Bàkệ i củaàTần Ngih T ú: uyê Ng ăn(dịch v ghĩan ): ThânthịBồĐềọth Tâmhưn micản nh đà h i Thờiời th thườnph g ấtức th Vậtsửhátrần n a. i ịch D nghĩa: ânThlàâ yc Bồề Đ (cóướn t g) nhTưâm àgđươi gánns g(cóướn t g) Mỗig iờthườnglauquét(cóu) t Chớdín hoc hụi b trần(cóchứng) TổHuệ,Năng đãgộn đượclý KimngBáCa ã, tNh khôntrụg chấpcáctướn,g nê đượcđứcũNg Tổtruyềntrao ybàlà táv mvịTổ thứsáu. Bàkệ i củaTổHuệ: Năng uyê Ng ăn(dịch v ghĩan ): BồĐềbổnvôọ th Tâmphiminhcảndà h i Bổnlaôiv ứt nh ật v Hàxánhátrần. ai ịch D nghĩa: Bồề Đ khôngphảâyic (vôướn t g) âtChơnmkhônà(vôđgphải ướn t g) Xưanaykhôngột m vật(vôướn t g) ỗCh àodín n hbụitrần(vôướn t g) *** 18.PHẬTHÁCÁP ICH"TẤP ÂNH PHẬTCAOIT"NHUDƯÚLỚ [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềboân!thá củaưPhậtn úTuni di.Vậ yBáo thâncủaPhậtcócao lớnkhông?". ÔnTug BồĐềthưa:"BạchThếTônLớn ! lắm.hưnN ,g óitnPhậ :"Khônchg ấpânth caolớn,mớiậtlà h caolớn". LƯỢCGIẢI Đo ạnnàyPhậtdùngTríuệ h Báã, tNh phátrừcáchi ấp"Báoânth ậtcaPh o lớn". Từtrướcđếnđây,đãềuhi n lầnỏih vàđáp.Vìmuốnphácácọchngv ấp,đểập nh ới v "TáBánh tNhãchkh ơn ông",chậtoêỏihPn .Vàcũnvì g muốnphácácọchngv ấp, đểhập n với"TBánhá tNhãchơnkhông"chôn onê gtuBồ Đềđáp.Nếuchúsang nh chấp có,ì th àinóiNg khôn; g chsaúng hchn ấp khôn,g thìóiàinNg có v.v...Dùóin có, nóikhôn,g óin lớn,óin ỏnh v.v...đềuđểphácácchấp củachsagú n ,nh đemềv"Tnhá BátNhãchơnkhông". ậthỏiP ôngtuBồĐề:"Báânoth cùaậtcó Ph cao lớnkhông?". TuBồ Đềđáp:"Báo thâncủaậtcaPh olớnlắm". Nhưnsợ g chúsang nchh ấp "tânh Phậtcao lớn",ôn nê gTu Bồ ĐềliềndẫnlờiPhật nóiđểpháchấp:"Póitậnh khônchg ấpânth cao lớn,mớiậtlà h cao lớn".Nghĩalà: àmPh cáì ig cònấy th e ngh vàsuynhgĩđược,ì th cáđó i khôngphảituyệtđối;phải siuiê oisự tháràang thấyngheàsuy v nghĩ,mớilàtuyệtđối. ĐứcLão tửóin :"Đạomàcóể th nóiđược,thìkhôngpgải h làĐạo". Tómlại,nếucòn"chấpânth cao lớn",tấtêncòn hi chấpgã n àchv ấppháp,thìkhông ập nh đượcKimgBáCan ã, tNh nêchưaphảithâncaolớn. GIẢIDANHTỪ BÁOTHÂN:ậtcó Ph 3ânth : 1.áp Ph ânth :tứclàáp Ph ahytán chơntâm,khôncó g hìnhtướng 2.Báânoth :Thândophướcubotá à,nh trảiqua3ôv sốkiếpmớiđược.Kinhchép: Báânoth củaPhậtlớnb ằnúTuing di;duycób ựcBồTátmớiấy th được. 3.Ứnânthg ah yHoânáth :tPuỳ hậ cácloạichú ngsamành ứnện hig hayiện hoá ra mỗithân,đểtếđộ KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- BàihứT 5 CHPHẦN ÁNHTÔ(t)t 19.trTì họ kinàyh phướcđứcôv lượng 20.ônC đức g củakinhKimCaBáng t Nh ã 21.gTuÔn BồĐềhỏitênki Phậ nh 22.tph Phậ ácáchi ấp "kihKin mCang Báthã" N 23.tph Phậ ácáchi ấp "Nưh Lacó i uyếtth pháp" 24.tph Phậ ácáchi ấp "ttcó hậ trần vi à v ế th ới gi 25.tph Phậ ácáchi ấp "thấy32tướng tốtcủaậtlà Ph ấy th tPhậ" 0o- 19.THỌRÌKIÀYNH PƯỚCH ĐỨCVÔỢNLƯ G [^ ] ỏitậhP :"Tu Bồ ĐềưNh! trosôn gn ghằn,g cóvôsố cát,ồi r lấymổimộtạth cát, lạiducho mộtsônghằn. g Vậyhữnn số g cáôongvtr sốsônHằn g gđó,cóềuhin không?". TuBồĐềưath :"BạchThếTônềuNhi! lắm.Nếuchỉtínhũnn sôn g hằn g gmà ôi th ,hãycònềunhi ôv số,uốn h chg ilàtíntất h cảsốcát,gorvônt sốsônHằn g g". ỏitậhP tếp: i "Tu BồĐềNếu ! có chgsaú n àodùn nh 7g mónbáu,đựngđầy untiềhrog ĐạiThếới gi (mộthìn ng ệu tri ế th ới gi ỏ)nh d8ểđembốí; th sốđạithếới gi nà ycũnềunhig ưnh sốcáôgvtron sốsôngHằn,g ì th chúngsađó nh phướcđứciềuhn khôn?". TuBồĐềưath :"BạchThếTônềuNhi! lắm". tậdạy: Ph "TuBồĐềtany! tPhàbnậảoôn: g ếu N cóười ng ọ trhìđọctụng ha yản gi gkiànhyo ặc h trquyển ọn a hyữan quyển,chođếntốiiểu, th chốn ừngb câu kệ,thìphướcđứccủagười n ànyềuhin ười nhơg trước". LƯỢCGIẢI Đoạnnà yPậtnóih côngđứcgười n thọ rìhoặcản i g dạy g kinhày (th ípháp) uiềnh cônhơn đức g gười n b ốíth ấ th bửu (thí) àit đựnđầy g ôtrongv sốĐạiế th ới gi , uiềnh ưnh số cáôgorvtn sốsônHằn g g.Đâylàlầnứ th ba,áềcôn nậthvP đức g ọtrhìki. nh ọ Ngcchnàg âubáu,khônacó gi uiềnh được.Nhưnnếu g cóười g n ,cóềuhi n châu bu, á đựngđầyôtrongv sốđạithếới ig ,đembốí,th thìphướcđứcười ng ànykhông ể th nghĩbàn. ưn Nh ếu gn cóười ng tọhrìhayản gi gkiành y,ohặctọnquyển r a hyữan quyển, hoặctốiểu thi làbốncâukệ,thìcônđức g củaười ng sauiềunh ười nhơg trước. Vìbốthíềchv âubu, á dầuuiềnh đếnđâu,cũnchg ỉúpgi chogười n vềphương diệnậtchv ất,àui g sa,ng sunsướn g ứtnhg thờimàthôi,chứkhônể tgh đemhạnph h úc vĩnễnvih chười ong được. Cònười ng thọrìhoặciản g dạy g kinhày,t uyítvàdễlàm,ưn nh gthuộcvềpháp í, th úgipchgười on ềph v ươdi ng ệnần thin ,có ảnưởn h sâu g rộmn. ơgnh Mìnàvh ười ng đượctrồnạthg ốn gi gBáã, tNh mộtgàyn sau, khôngsớmì th chầy,ế th onàcũng đượcứt n mộnnẩyg chồi, đơmbônkết g quả,sẽđượcPhật,àn ồi r hoáđộ vôsố chsaúng hcũn n sẽ g t. Phậàn Bởiì v ười ng trìkivàbố nh thípháp,uộc th ph về ước vôlậutịn han ,h nêphướcđứcềuhin ười ơngh bốíth ậtchv ất. Tómtắtđoạnàny,óNPgàih Đạisĩcó làmụntbài ưgnh sau: Nguyên(dịchvă âm): Bảo mãntamới êngith Têtrìtácphướcđiền Duyữu thàn lậuệp hing unCh b gấtlyơntêhi Trìkiủ nht tứcú ữD Phậtáclươduyê ng n Dụcập nh ôv ihảiv TuaBáthừ ã tNh thuyền ịch D nghĩa: ĐựngbáuđầyhạnĐtiê Bốhít trồngruộnhước gp Chỉnghpữulậàiệt u Hưởngphướcõhcnơtiê Trìtụnốngb âukệ c Todu ạ yênlành vớiPhậ t Mu ốnvàobi ểnvôvi Phảnươ i hugnyềnt BátNhã. ĐẠIÝ Bàitụnànyg óin ,củabuá đựnđầy g Đạiế th iới g (mộtngh ìn triuhtế ệ giớinhỏ) đembốíth làmphước,iả hgàn chỉhưởngphướchữu lậu củacõiêtơn. hi Không b ằngười n trìụnt bgốncâukệ,đểeo ig duyêlà n nới hv t,Phậ đặnnươg ờ ngh uyề th n BátNhã,dạo chơibểnôv ,vi hưởnph g ướcuiv vĩnhviễn. GIẢIDANHTỪ SôngHằn:T g ênmộtcosôn n gbnẤnê Độ.rDộn ài vàrất g ềui h cá. t Mỗikhật iPh uyết th pháp,muốnchỉcáì ig uềnhi klhôntghểtínđược, h ì th íthPậ dụ"Nưh sốcát sôngHằng (Hằngahàs số) Đạiế th ới gi :Nuyê g chvăn ữánlà h "Tamđại thiên ế th ới gi ",ọtắtig là"Đạithế ới gi ". ơlê Nhn n3 lần,àng làmộtđạithếới gi .ghĩaN làămn châuế th giớicủachtaúng ởđâylàmộtế th ới gi ỏ; nh hơnlê1ế n0th ớigi ỏ,nh ọlà gi "Tểu i ênthế i ới gi ", ơnhlên10tểu i têếinh giới,ọlà ig "Truntnế hgiê giới";ơlê nh n10untr g êế thni ới gi ,ọiglà"Đạitêế hin giới";tứclàmộtìn gh n ệu tri ế th ới gi ỏ, nh ọlà gi một"Đạithiênếới gi ".oTế Nhàig ới gi Tablà à "mộtĐạithế êin iới g ".Nthế goài ới gi Tabàcònhằnàsagh số Đạiêế tinh ới gi . *** .20 CÔĐỨ NG CCỦAKINHKIMCANGBÁTNHà [^ ] tậdạy: Ph "TuBồĐềNhữn! chg ỗ đượcản gi kig ànhy, hoặcọnbộtr haynữa quyển, chođếntốiểu thi làbốncâukệ,ì th chỗđócũngđượcchưên,thi ngườiàv áthần n đếncúdườn ng àđề gv ukiưtrhgnọ chỗchùathápcủaật". Ph tậdạy Ph ếp: ti "Tu Bồ ĐềNếu ! chỗonàthờkinhày,ì th chỗđó cócó àPhậtv các vịđệtửônt quicủaật. Ph Bởiế th gười nê chíọàtnhrìđọcụnt gkinàhy,ười ng ấysẽàtựu nh TríhuệKimgBáCan ã". tNh LƯỢCGIẢI Đạonà ytếp i theođoạnn,trê nóiềcôn v gđứcquibuá củakiàhnkh v uyêười ng ọtrhìkinàhy. Đâylàlầntứ h tư. Đoạntrướcđo ( ạn3) 1 dạy: Phật "...tấtcảàph tvPhậ ápđềutừkiàhnymàra". Bởithếêchn ỗản i g gkinàhychvà ỗthờkiày, nh thìchỗ đóưnh chùaậthaPy áp th ật,Ph cóPhật,cóđệtửônt quí củat; Phậ thán,ần th ,trời,ười ng đềukitnrọhg vàcúdườn ng . g Vìkihnàyrấtquýuba ưh n ậvy,ười ngê chíthọràì n kiànhysẽđượcTrí h ậtPh uệ (KimCanBát g Nhã). *** 21.TuGÔN ồB ĐềHỎIHẬTP VỀNKITÊ NH [^ ] Lúcb ấyờ gi ônT guBồĐềỏih ật: Ph "BạchThếTônKi! ànhyì? têng Vàtạisao chcoúng nphảiphụntrì". g tậdạy: Ph "TuBồĐềKi! nàhytênlà"KIMCANGBÁTNHÃBalamật";Vì ế th cánê cônphg ảiphụngtrì". LƯỢCGIẢI Đếnđây,ônTug BồĐềthỉnậtPxá h cđịntênhkiải vàginh thích, tạisaophải phụngtrì?Phậtả r lời:Kiànyh tê"Ki n mCagBán ã tNh BaLaMật" (nghĩaảđãigở đ ềục m kih) n .Vì"KimBáCang tNhã",êcán cônph g ảiphụntrì. g *** 2.PHẬTHÁCÁP ICHVỀ ẤP KINH"KIMCANGNHBÁTÃALAMẬT" [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềưNh ! LainóiBátNhãBaLaMật,tứclàkhônph g ảiBát Báthã N BaLaMật,ế th mớigọilàBáã tN h BaLaMật". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h BáãtNh phátrừcáichấp vềkinh"KimBáCang t NhãBaLaMật".Nếuiả hgàn cònọnvchg ấp"cókiBánh tNhãàcó v ph ta ụngtrì", tứclàả hàngi cònchấpã ng (tapụn h gtrì) vàchấppháp (kinhBátNhã) thìkhông phảilàkiBánh tNhãàthọvrìBátNhã.Phảidẹprừhết t cácvọnchg ấpã, ng pháp v.v...mớiphảithọrìkihBán ã. tNh Bởiế th ên,óiậtvừaPhn ratênki,nh sợchsaúng chnh ấpnki tê ,nh ậtPnêli h ền pháchấp:"Nưh LainóiBáthã N BaLaMật,khônph g ảiBátNhãBaLaMật,ế th mới ậtlà h BátNhãBaLaMật". 23.PHẬTHÁCÁP ICH"NẤP HƯLAICÓUYẾTH "PHÁT [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềNhư! Laicó thuyếtphápkhông?".Tu BồĐềthưa:"Bạch ế Th TônNhư! Laikhôncó g thuyếtpháp". LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h ,hai ậtph Ph cáá chi ấp:"NhưLaicóuyết th pháp"( lầnhứ t nhứt ở đo ạn11 ). ếp Ti theođoạn,trên ônT ug BồĐềỏih kihnàyì? têgn _óitnPhậ kihnàytên là"KimCagBán tNhãBalamật".Sợười ng chấp:"Nưh ế th Phậtcoóin phápBát Nhã",ếp êtin đếnđoạnầy, n tph Phậ áluôncáchi ấp:"Ptcó hậ thuyếtphp. á ếu N giả ành cònọgchnv ấp:"Phậtcóuyết th pháp",ì th khônp gậnh được"Kim BáCang tNhã". VìônTug BồĐềđãp ậnh đượclý"KimCangBátã", Nh nêôntrả g lời:"Nưh Lakh i ôncó g uyết th pháp". Muốnchođộcả gi rõêmth đoạnnầy, tôixiắc nh lạilờigiảiích th ởđoạntrước êmth mộtlầnữan :Mộtôm h ônT guBồĐềgồin yêntịndưới h gốccây.TrờiĐếThích rướiocúah dườn gn .g ÔTung BồĐềhỏi:"Airướio?". ha _ TrờiĐếThíchthưa:"Nàig uyết th kihBán tNhãha yquáConxi! dân n ogahcúgdườn n ".g nTugÔ BồĐềnói:"TôikhôngnóikiBánh tNhã". TrờiĐếích Th ưath :"Ngài khônnóig BátNhã,conkhône ngh BátN hã". Kếtluận:"Khônnóig Báã tNh kh và ônge nh Báã", tNh ưnh ế th mớithậlà"nói BátNhãànghe v Báã". tNh Vìộng đượclý chơnkhôngcủakinhBátNhã,àinêgViộênNg ềnsư Thi có làmbikệ à rằn: g uyê Ng ă(ndịch v âm) p Thậ phươđồn ng tụg hội Cácáhọcôv i v Thửtịh tuyểnPhậtrường Tâmkhôncậg pđệqui. ịch D nghĩa: Mườiphươồnngđ gụ t hội Ngườigười n họcvôvi Đâ ylàtrườngPhthi ậ t "TâKh m ông"ới m đ ượcđậu. ĐẠIÝ Bàikệànyquaứttrnhọg làhaichữ"Tâmkhông".Nếuười ng onàtâmkhông còncácphão ềni chvọng ấpgã, n phápv.v...tì h gười n đóhập n đượcKimnBágCa t Nhã,tứclàđậuquảật. Ph *** 24.PHẬTHÁCÁP ICH"TẤP ẬTH CÓVITRẦNVÀẾIỚ"GTH [^ ] phỏitậh :"Tu BồĐềhữnN! gtrần vi chứađại trong thếới gi ìn (1ghn triệu thế ới gi ỏ)nh cóiềunh khôn?g ".Tu Bồ Đềưath :"Bạchế th tônunhiề lắm". ậtdạy: Ph "TuBồĐềưNh ! Lainóicácitrần v , khônph g ảitrậần vih .ưNh Lai nóithếới gi ,khônph g ảitế hậ ới gi ,chỉtạmọilà g thếới gi :. LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h Báã tNh phátrừcáichấp "ttậcó h trần vi tàhậcó v ế th ới gi ". ậtđã Ph da y:" Phàuhữtướn sởm gaii hị t hưvọng"; hĩang là:phàmcágì i có h tướn ìn h ,g đềulàưh dốikhônthậ. g Tấtcảmuônũvậtrog n trụ,lớnhưn ế th iới g , ỏnh ưnh vitrần, cũngđều làưh ả gi khôntậ. gh oệp Dhi ềuinh trần vi (b ụinhỏ) àthramột n ậtlớn v nứt h ,rồitạmđặtlà tên tế h ới gi . ilại Trá ,doậtlớn v ứt nh ưnh tế h ới gi ,chẻchođếntỏ, hận khôngcònchẻđược nữa,rồitạmđặtnlà tê trvần i (bụinhỏ) .Vậế th giớihaytrvần i ,cùncág cvậtkhác, đềudotgọhức nv củachgsaú n ,hn phânbệt i sođo (kểđhânbtạp) iệ rồiđặtưtênh ếth nàya hyhưn tế h khác,chứkhôncó g ể.thậ ....7Dươgman ođầurần t ànhtmột "Ngưu maođầutrần" ....7ưu Ng maođầutrần thànột m "Khíchdutrần" Cứtíchtụ mãimãiưnh vậy,thữnàn tỏ, nhvậg đếnậtlớn v ,chođếnậtlớn v ứt nh là"thếới gi ". Tómlại, chứaềuinh itrần v ếthàn ới gi ;chẻỏnh thếới gi tvrahàniần.Vì trầntế àvh giớiđềudosựđốiđãilớnvớiỏ, nh màđặtracánđể itê kêugọi,chớkhông có cáì ig làcht. hậơn PhógàiN Đạisĩlàmụnbtài ,g nóiềvitrầnvàtế h ới gi . Nguyên(dịch vă âm): Tíchtrầnế thàn ới gi iếtCh ới gi táctrần vi Giớidụquả hơtiên Trầnữu ihv lậuơnh Trần,ơnh ơbất nh thậ Giớiquả,quảphơnih Quảơtị rinh quyển uTiê diêutựtạiơn h Vọngkếơnthàchấp Mêằn th gvịthịxà Tâmghisan ámnh quỉ hãn N b ịnhkiếnkhônhoag ứt hN cảntuy h ôv dị Tamãi ơhn kiếnsai Liễu tưdabhất n ật h Trườnựgn bạchưu ng xa. ịch D nghĩa: Chứatrầnhế tàn gới i Chẻgiớihoávitrần Giớidụqunhiêơảt Trần làhữnuơlậu Trầnnhơ,nhơkhôngthậ Giớiquả ,quảhẳnc nhơgc Biếtquả,đnhơềuhuyễn Đượcựt di tạiêu uê Vọnấy gth dâythànrắn ấp Ch bởiâmạêt Tâsợ m namê nhiệ Mắtnhậấy mt đốnhoa Mộtảnhckhôngsaikhác Bangườiấy ht hẳnc gđồng Aibiếtđólàhuyễn Tứclàựcb ạácgiĐ . ĐẠIÝ HAIBÀITỤNG Bàitụnứ thg ứt nh óin :chứatrầnvi ế thàn ới gi ,chẻthếiới g thàirần nv .ếTh ớigi làdụchoquả,ơêthni trần vi làdụ chữu nhơo lậu.trầnviNhơn đãkhông ật,h quả nê ế th giớicũnưgh ọ. gnv Nếugười n biếtđượcquả hơn đềuhưn huyễn, ì th sẽđượcutiê diêutựtại. ếp Ti đếnụnbità ứ tgh ,hai đạiýnói:Vìtánh"Biếnkếsởchấp",ênchấpsợi dâylàcorắnn ,đê ban mthấybóntốig cholàma;cũnhưng ì v conmắtbịhặm, n nê ấy th cóođốm ha iữag ưh khôn. g Cũnmột g cảnhkhônsag ikhác,ưn nh ười bang (b iếnkếhấp sởc ,yhat khvàởi vinhà) ậ tê thấychẳnđồn g . g Nếuười ng được ácgi ộng ưhn Pật,h mớiết bi đólàgiảdakh nh ônật. gh *** 2.5 PHẬTHÁCÁP ICH:ẤP "TẤYH 32ỚNTƯỐCỦG AHẬTP LÀTHẤY PHẬT" [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềÔncó g! thểchấy oth 32tướngtốtcủaưNh Lalà i ấy th đượcưhN Laikhông?". TuBồ Đềưath :"bạchTế h Tôn!Khônể gth được.Tạisaovậy?VìđứcưNh Lai nói32tướntốt g , chỉả gi ọ32 ig tướntốt g ". LƯỢCGIẢI Đo ạntrên(24)dùn Phật Tríg uệ h Báã tNh pháchấpềyv báo (chấppháp) làvi trầntế àvh giới. Đoạnnà yPậtlại h dùnTríg huệBátNhãphchá ấp vềchánhbo (ch ấpgã) n ;ghĩan làchấp "tấy h 32 tướntốt g củaậtlà Ph ấy th đượct". ậPh Đây;làlần ứ th hai (lầnứ ht hứt n đoạhứ nởt 7) tph ậPh áchấpấy vềth t. Pậ h ếu N cònấp h "thấy32tướngtốtcủaậtlà Ph tấy h đượcậtP", h tứclàcònchấpã ng (tahấy) t chấphơn (Ph ật) .vv ...tì h khônpậgnh đượcKimBágCan ã, tNh êkh n ông ấy th đượciệt t ậhP . hóPgàiN Đạisĩlàmụnbtài ,g nóiềviệcphácácvọnchg ấpã, ng ,nơnh ă,ng sở v ... .v uyê Ng ă(ndịch v âm) Tảotâm rừ ýđịa nhDaTịn vi độ h ơ nh Vô luậnphướcdữítr Quatả hng lymtah sân êmTgnhira tuyệtsở năg Vôgã n diệcôv ơnh Đoạn,thườncu g b ấthiễm n Tầnthoáxuấthồntrần g Dịchnghĩa Qu étất ạchđs âtmý Đólànhơtịnđộ h Khôngần c uhước pt huệ Miễnbỏđượcthamân s Trangkh hiênm ônăngn g sở Khônũnngãc gkhôngnhơ noạĐ,thườnđgềuhẳnc ghniễm Siêuxuấtõhồnic gtrần ĐẠIÝ HAIBÀITỤNG Khôngcầntuphướchuệhayphươph ng ápàokh n ác,chỉquétsạchm, tha sân,si v.v...ởgtâm orn địacủamìn,h đólàđể ơnh ãn v gsaềTvịn nh hđộ. ẹp D rừcát vọnchig ấp:năg,sở,ơn,h ngã,đoạn,hườn t .vvg ...tì h đượcsiêu otáhcõihồntrần g ,đólàêmnghirat cõiật. Ph GIẢIDANHTỪ 32Tướntốt g :ậtcó Ph 32tướntốt g 1.Dướibchàn ânnotròn 2.Dướibchàn âncócảgàkh n uốc 3.taychânmềmdịu 4.Ngónchâncó màưnh chânạnnh 5.Ngóntayónng chânnoòntr 6.Gótxứnvới g bàchn ân 7.bchàn ânxứnvới g gót 8.Hachi ântrònvótưh n achhi ânain 9.Taydàòn ith tới g đầuối g 10.Âmtướngquitàng 1.ânCh lộngửnmàg uxahtían 12.Tóclônđề g uxoayquaphíamặt 13.rơnmi Dat nkhôndín g hdơ 14.Màudasắcgvàn 15.Taychânaicổ, v bảychỗđềuđủ 16.ổC ònrt lạthường 17.aicáh chnái onđủ 18.unD đo nghi anchánh 19.Tânh tướnêmntrghia 20.Hìnhtểxứnaugnh 21.Oaidunưgnh sưtử 22.óiCh hàoquamỗi ng phíamộtlần 23.àmh gbốn răn mươcái kh i ítàbvằng 24.Bốncấm răng trắnvàbén g 25.gmioTrn ệncó g mùiơtmh 26.Lưỡdà i icheđặncả g cáimặt 27.ến Ti nóig diệudàgđủ n ọngi 28.Lôneo nhg ưnh ưu ng vương 29.onmắt C cóquầnđỏ 30.Mặtưnh tròn ăng 31.ổCh anmigi có lôntrắng g 32.đầu Trên lồithịtlê,n ưnh đầuóc t KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- BàihứT 6 CHPHẦN ÁNHTÔ(t)t 26.óitnPhậ cônđức g ọtrì h kiKi nh m BáCang tNhã 27.gTuÔn BồĐềbùiùing cảmđộng rơnước i mắt 28.ười Ng e ngh kiànyh sanhlòn,ting ngườiấyđượccôngđứcứ th ứt nh 29.ười Ng cóạth ốn gi gBáã tNh mới àểu thivn đượckinàyh 30.txá Phậ cậlời nh nóicủaônTug BồĐềlàphải 31.tph Phậ ácáchi ấp:"BátNhãlàđệ nhứtBalaMật" 32.tph Phậ ácáchi ấp:"Nẫnh ục nh Ba LaMật" 33.óitnPhậ ântiềnh củaNgàilàmột vịtuơênhi ẫnnh ục nh BalaMật 34.BồTátphátâmBồĐềphảixalìa tấtcảcácchgọ nv ấp 35.Bồố Tátb thíahylàmcàcệc vi lợi íchchúsang nhđềukhônchnêg ấp tướng 36.ưNh Lanóii ậtkh h ônnóig dối 37.ấp Ch tướnbgốíth ưnh oàtối vnh , vôtướnố gb thíưhn đibgàany. 0o- .26 PHẬTNÓICÔNGĐỨCTHỌRÌKIKINH MCANGNHBÁTà [^ ] ậtda Ph y:"TuBồĐềếun! cóười gn tựđemânth mạnmìng h,iềunh hưn cátsông Hằngđểbốí, th thìười ng đóphướcđứcềuinh lắm.ưnNh ếu ng cóười ng ọtrhìđoạc tụnhagyản gi dạy g kiành y,trọnquyểnhayửan quyển,cho đếnối t ểu thi làbốncâu kệ,thìphướcđứcgười n àn yềunhi ười hơng trước". LƯỢCGIẢI Kinàhyrấtquýubá vàlợiíchvôcùng,ph nê ậtđãềuhi n lầnácôn tn h g đức,khuyêngườithọrìảngivà gdạychoười ng .Từtrướcđếnđâyđãmnă lầnóin vềcônđức g củakihnày. Đo ạntrước19)( nói,ười ng dùnoạign tàilà7 mónbu, á ềuinh hưn số cátsông hằnđemg bốthí,phướcđứccủaười ng nàytuyu, nhiề ưnnh gkhônbằn g ười ng tọ rhì vàản gi dạy g kihKin mBáCang tNã h phướcđứclạiiềunh . ơ nh Đo ạnànyóin ,ười ng đemnộitilà à thânmạncủa g mìnhrabốthí;chỉbốthímột ânth mạngphướcđứcđãềuhin vàítailàmđược,uốn h chg là i b ốíth ânth mạngcủa mìnuềnhi ưnh sốcátsônHằn g ,g ì th phướcđứcết bi làêuhbaoin ! hưnN nếu g coùnười g ọtrhìđọctụnhoặc g giảngdạykinàyh từmộtquyển ah ynữaquyểncho đếnốit ểu thi làbốncâukệ,ì th ười ng nàyphướcđứciuềnh ơnh ười ng trước. Bốthíânth mạn,g tuyítười ng làmđược,hưnn ph g ướcđứcẫnv cònởtrong v hữu òn g ữu vàhi lậu.ười Ng ọ trhìđọctụnhoặc g ảngi dạy g kinàhy,ì th mìnà hv ười ng đềuđượcộg n p ậnh "KimCangBátNhã"àsẽ v đượcật; nhPà rồitởr lạio áh độôv sốchsaúng ,nh ph nê ướcđứccủagười n này,tuộc h ềvôlậuvô,vi uniềh hơn ười ng trước. óiN vềcôngđứcọì thr kiàny, h TgàríiN GiảĐạisưcólàmụnbàit g: Nguyên(dịch vă âm): Hằngsasốậmth đa Sasốcáanlươ h gn Cửsatềấth bảo trì Năng bốthítươg n Hữutướnhuyễn avgi Đồônng T ríhuệcường ược Nh luậtứ n cúđệ Thửphướcmạttườn vi g ịch D nghĩa: Kểôn s g Hằnqu gđã á Sốcátlạunhiệơ Chứabáunhiềunhưhế t Thíàisốt b iếtbao Chấphmêeo t ảtướn gi g Dẫuướcphđặng ao hucệ Sánhvớibốnuâckệ Ph ướckiaó c chútnào ĐẠIÝ BÀITỤNG ỉCh đếmsôngHằnđã g khônhết g ,uốn h chg lài đếmsốcáôtvongr sốsông Hằng.Ngườiđemcủabáuềuinh bằngsố cáôgvtron sốsônHằn g br ố ag í, th phước đứcuy t ều,hin ưnnh gtuộc h ữu h ,iv hữulậu. Khôngbằnười ng thọ rìhoặciản g dạy g kihnàychừbốn ng câu,thìphước đứcềuhin nười ơgh trước. *** 27.TUBỔGÔN ĐỀBÙINGÙICẢMĐỘRƠNG ỚCNƯI MẮT [^ ] Saukhấy tih tPềuhậin lầnâncần,ắcnh ởnh khuyêdạy, n ônTug BồĐềe gh n ểu hi đượcghĩan lýthâmuý th củakiànhy,êlú n cbấygiờ,ôncảm g độnùigb ùing vàsaước n mắt... ! nTugÔ BồĐềbạchtậrằn Ph g:"Bạchế Th Tônuy !Cont đặnuệ gh hãn n đãlâu, ưn nh gtừđược n he ng Pậtnóih kinhđiển,nghĩalýcaosiuê uyề h ndiệu,quíưnho á ế th này".! LƯỢCGIẢI útamỗi ngCh khbiịxú ccảmmộtệc vi ì g quámạnh,hoặcbuồnhayvui,đều có rưnnước g mắt.TÔnug Bồ Đềì v ấy th tPhậđãiềunh lầnâncầnắc nh ởnh thọrìàv khuyêndạyữnnh hĩang lý thâmuýth cao siêucủakinhà y, màtừhồinàođếnờ gi ôngchưađược ngtừ e, gh n ôn nê cảmg độnrơnước gi mắt. *** 28.ỜINGHEKIƯ NÀYH SANÒNHL NGƯỜIẤYT ĐẶNGCÔNG ĐỨCNHTỨ [^ ] nTugÔ BồĐềưath ậtPh:"BạchThếTônnếu ! cóười ng engh kinhày,sahn lòntsạch rogin ,ộng đượcậtướn h Bá(tnhág tNhã)thìgười n ấysẽđặnàngth tựucôngđứcyh hữuứ th ứt nh . Bạchế Th TônưNh! Lanóii "tậtướn h g"tứclàkhônph g ải"thậtướng",chỉ tạmgọilà"tậtướn h g". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyônTug Bồ Đềnói:ười ng nghekinhà ymàộng được"tậtướn h Bág t Nhã",ì th ười ng ấyđặncôn g đứcg hữu. i Vàônph g áluôncáchi ấp"thậtướng". gười N cócakh i iếu (theouyD hức t họcgọilàhạtgiống) âmhạc, n e ngh âmạc nh mớibiếtay.h Ngườicó cáikhếu i tơ,hi e ghn tơijhmớibết i thích. Cũnthế,g ườing c1 cáikhiếu hayạth ốn ig Bág tNhã,e ghn đếnkihBán ã tNh mớisalòn nh ộtgvàni ập nh được"TậthướngBátNhã".Bởithếnêgườià nycônđức g ôv lượn. g Vừóian đến"tậtướn h ", g ônTguBồ Đềsợười ng chấp"ttướn hậ g",ênông liềnpháluôncáchi ấpấy,bằncág chdẫnlờiPhậtdạy:"Nưh Lainóiậtướn h ,g tứclà khônph g ảithậướn,g chỉtạmọlà gi tậướn h g". GIẢIDANHTỪ THẬT ƯỚNG.óiậtnPh :"Pàmh sởữu h tướntgaihịưh ọg", nv phàmcáigì cóhìnướn ht gđềulàhưvọng). Vậ yì th cáikhônhìn g tướn h mới g làchtơậ. nh Kinhchép:"Vô tướnchg i tướn,g cốdaậthướn n g", (cáiướn t gàkh m ôngó c h ìnhướn t gmớigọilàậth tướn) g . cứ Căn theolờiải gi thíchnày,ì th "tậtướn h "g làkhôncòn g cáctvọnướn g àg v vọnchg ấp,tứclà"Báã tNh chơ kh n ôn". g *** 29.ỜICÓNGƯ HẠTGIỐNBÁTHÃMỚVÀTIN IỂU H ĐƯỢCKINH NÀY [^ ] nTugÔ BồĐềưath :"BạchThếTônHi! ệnna ycongheđặnki g này, h ểuih được,được nti ọ vàtrhì,chẳnlấy g làm khó.KhĐức i NhưLaậtdi inh ệt,50m0nă về sau,ếu n cóười ng nghekiànhy,màđượciểu h gộ, n eo nthi ọ vàtrhì,ì th ườing đó mớilàhyhữu ! Tạisao vậy?Vìười ng nàykhôngcònchấpbốntướng:ã, ng ,nhơ chúsang nh ả. vàthọgi Bạchế th TônNói! bốntướn,g khônph g ảiậtcó h bốntướn,g chỉả gi gọibốn tướnglàngã,ơn,h chsaúng ọthngiả. và Tạisaovậy?_ Vìphảo xalìatấtcảcác chấp tướng,mớilà gọi chưPật". h LƯỢCGIẢI Đo ạnànytiếpới v đoạn,ăntrêv nóiười ng cóhạtốn gi TrgíhuệBáã, tNh phá tđược rừ bốntướn,g mớiểu àtinvh đượckiànhy. Khậtcòn Pih tạiế, th chúsang hcăn Đại ntáh athừrấtều, inh ghe ên kinhày ểu hi vàtinkhônkh g ó. Đếnsaukhtp ậiPhn diệt,chúgsan nhcăĐại ntáh tarất hừ ít,nghe ê ểu hi àtinđược v kiàhnyrấtkhó.Vìười ng e ngh phảikhôncòn g chấp bốntướn: g ã, ng ơnh,chúsang ả, àthọnvgi mớihiểu đượckiKinh mBáCang ã tNh nà y. óiN đếnbốntướn,g ôngTu BồĐềsợườing chấptcó hậ bốntướn,g nêông liềnbcá rắng:"Nóibốntướng,khônph g ảithậcó bốntướng,chỉigảgọibốntướng màthôi". Kếtluậ,n ônóing rằng:"Pải h rờitấtcảcácgchọ nv ấp,gtướn ọ nv ,g ộng ập nh KimCagBán tNhã,mớigọilàchưtậ". Ph *** Cảo gàiN ềsư, Tin h ộng đượccâu:"Lìatấtcảcácgchvọn ấp, mớilàchưPhật", có nê làmabhitụnà rằn g g: N n(dịch guyê vă âm): ânTh khẩu ýtanịn h h ThịdatnhPậxuấtế th Thânkhẩuýb ấttịnh ịTh dahPậtdi n ệtđộ TứctâmthịôPhậtv dưáp Ph Mêiả g đaưtâmo ạing cầu ứt Nh iệm n quáchênqui hi bổntế Hoưnhà tẩykhướcượn th uyề gth nđầu ịch D nghĩa: Thân,khẩuýhant htịnh ĐólàPhậtxuấthtế. Thân,khẩuýbấttịnh ó Đ là Phnhậpdi t t.ệ Tứcâlàtm Phậ t,Phâạtậmi Kẻromê ng ruổi,ầu ângoạtmci Nhứtnácgiệm ngộvềđếnPhật Dễnhư rửanbước hâc lênuhyền t . ĐẠIÝ HAIBÀITỤNG Baệp: nghi ânTh ,miệnàýgv đềutanịn h ,h đólàậtxuất Ph ế. th Tilại rá ,b a ệp hing khôntịn hang tức h làhậPtnpdiệt.ậtức Ph tâm,tâmtứctậ. Ph ười Ng mê muộikhônbết gi ,lạitìmtâm. oàiậngPh Nếuứt htgnor ệm ni màtâmiácg ộng thìtức àPhtậ; n rấtdễưh n ười ng rửachânb ướclêthuyề n . n 30.PHẬTCXÁ HẬNN LỜINÓICỦATUÔNGBỔĐỀẢIHPLÀ [^ ] ậ Ph tdạy: "TuBồĐềĐú! hưng vậy.Nếu cóười ng e ngh kiành ymàkhông ờ nhig haykisợ, nh ì th ười ng àn yrấtlàhyữu". h LƯỢCGIẢI Đo ạnànyvẫncònếpti ới v haiđo ạn,ăntrêv txá Phậ cậnlời h nóicủaônTug BồĐềlàphải:Nười g có hạtốn gi Kig mBáCang ã, tNh khônchg ấp cáctướnmới g ểu hi được vàtin kiàhny *** 31.PHẬTHÁCÁP ICH:ẤP "BHÃTLÀĐỆ NÁ NHỨTBALAMẬT" [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềưNh ! LainóiBátNhãlàđệứtnh Balamật,khônph g ải BátNhãlàđệứt nh Balamật,thếmớitBáhậ tNhãlàđệứth n Balamật". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtph h ácáichấp"BátNhãlàphp á Balamậứ th ứt nh ".Đâylàlần ứ th ,hai ậtph Ph ácáchi ấp Báã tNh Balamật(lầnứ th ứtnh ởđoạn22). 6ph Trong áp Lụcđộ,tứclà6phápBalamật,ì th TríhuệBáã tNh làbùm aotr tấtcả,Póihậtnê :"Bátã Nh làđệnứt h Balamật" hưnN ,g ếu n ườing cònchấpmìnđặn h g"BátNhãlàđệứt nh Balamật"(chấp pháp)thìkhôngphảiậtđặn h g"Báã tNh làđệứtnh Balamật"ữan ,ìv cònchấpã ng (minđặn h )chg ấppháp(Balamật). Bởiế th nêPậtdạy h ếp: ti "Khôncòn g ấy th (chấp)mìnhđặngBáã thN làđệứt nh Balamật,thìmớiậtđặn h Bág ãtNh làđệhứtn Balamật". GIẢIDANHTỪ Báthã: N (đãải gi ởtrước,đềmụcki)nh Balamật:(đãiải g ởtrước,đềmụckih)n *** 32.PHẬTHÁCÁP ICH"NẤP HẪNỤCBALAMẬT" [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềưNh ! Lainóiười ng NhẫnnhụcBalamậốt t(r omà )rá khônthấy g mìnNhẫnục nh Balamật,hưn thếmớithậlàẫnN h hục n Balamật". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtph h ácáichấp"Nười g tuNhẫnục nh Balamật,màcònchấp mình đặnẫngNh ục nh Balamật". ếu N giả ành tuạnh ẫnnh hục n rốt(Baorá lamật)màcònchấp mitunh hạnh ẫnnh hục n rốto,rá tứcả àgiênh cònchấpchười (ngơ làmhục) n chấpã g n (tabị ục) nh ì th chưaphảilànhẫnục hn rốto. rá Hàả nhgi phảilìatấtcảọngchv ấp:ơn,h ã, ng bỉ,ửth v.v...nập h KimBáCang tNhã,màtuphápẫnnh ục nh ì th php á ẫnnh nhục đómớiốt hoàntr o ,rá gọilàẫnnh ục nh Balamật. *** 33.PHẬTNÓIỀNTI THÂNNGÀILMỘTVỊÊNHƠẠNTIU H NHẪỤCBALAMẬT [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềquá về ! khứ,talàmvịơntuêThi ạnh ẫnnh ục nh đến 500đời. BịvuaCaLợicắtxẻoânth ể th tgđo ừn ạn,hưn n gtakhônsân g ; ậnh Vìta khôncòn g chấpbốntướng:ã, ng ơnh,chsaúng tọiả". nhvàg LƯỢCGIẢI Đo ạnànytiếp theođoạntn(32) rê nóiệc ềvi tuhạnnhẫnục nh Balamật. Muốnải gi thíchrõg: ràn ế th ào nlà"nhẫnục nh ốt r ráo "hẫn(n ục nh Balamật),ậtPh dẫnb ằnchg ứnđi g ểnìn h ,h làềântihn àilà Ng mvịơntuêThi ạnh ẫnNh hục. n Bị vuaCaLợicắtxẻiânth ể th rmản atừgn ,h nhưnNgàikhônềsân hg ận. h Vìàing khôncòn g chấpbốntướng:ã, ng ơ.v nhv ...nênmớiđặnhẫngn ục nh rốtoẫn(nhrá ục nh Balamật). Sáchchép,mộthômvuaCaLợidẫncunph g imỹữn lêđể úin yếnệc. ti Sau buổiyếntiệcsa ysưa,uav ằm n nghỉ,cáccunph g lén i uav đidạoúi. n uaQ mộtđồikhác,ấy th mộtvịồi ơhnTiêg tudướimộtgốccâyđạithọ,các cungphrủ i haun đếnchmiê bi. á Saukhức tih dậ y, khônấ gth cunph g ,i vualiềnđitìm.Đếnmộtđồinúi,ấy th các cungphđa i gồin xo ayquaỏihn đạovịhơdưới Tniê mộtgốccâycổụ, th vua tứcỏiiậnhg : gười N làamài dámquyếnrủ cungphmỹ i ữn củaa?t TôilàơtunhêTi ạnh ẫnNh ục hn rốt. or á Cóthậkhông? ật,Th tôituNhẫnục nh ốt r orá(Balamật).Vualiềnrúươtg mxẻo mũi,lóc,ita chặttayv.v...vịTơn,iêh màkhônấy gth vịơncó êhTi chú tgìphảnứnaghysân hậv.v n ... Saucơónn ,ậgin uav ối h hậnàỏiv : CólẽvìthếlựccủaàVuanh ơNhẫnênTi ục, nh khôndá g mchốnglại, chứtrâm go n làmsao khỏiuồn b ận?gi ơềrtnằn êhTi g:Nếutôikhônệt gthi tuẫnNh ục nh rốtráo,tâm rong còn chờn útgiậhn ,ì th tôichếtluôneo th ới v taychânb ịcắtxẻo ;lại ráit ,ếu n ôit tậuh Nhẫnục nh ốt r orá,tâmkhônsân g hậtì n taychâncủaôi t b ịcắt,đềuyhoàn uyê ng n trởlạiưnh xưa. Lờiệ th củaadứt ơnTvừhiê thìmũi,,tai ânth thểcủađề ơnTiêh ulại hoàn ưnh trước.Vuahếtsứcăsán mối h tộilỗicủamìnàthỉnv cầu h ahơntTiê ư.ù th ơđã nêhTi khônờn gh ,ậgin lạicònphtuyện ngá :"saukhiđắcđạo tasẽđộ ười ng trước". *** 34.BỔPHÁTÂMBỔĐỀHẢIXA P A LÌ TCẢẤ CÁCVỌNGCHẤP [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềBồ ! ph tTá átâmBồ Đề,phảixalìatấtcảcácchấp tướn. g BồTátkhônnêsag tâmnh ụtr chấpsắc nơi trần,nhtrần i ,ươh trần ng ,vịtrần,xú c trầnph àv áp trầnv.v... óiN óm t lại,BồTátđừsagn vọntâm gh trụchấpmộtào nơicả.Nếu BồTtá tâncòntrụchấpmộtnào,ơi ì th khônph g ảiậtanrụh chtâm". ơn LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h (hailầnứ th ứt nh ởđo ạn17),ậtdạy Ph cácvịBồđừ Tát gsan nh vọntâm g tụr chấp mộtào nơi. TâmBồ Đềlàtâmật(xem Ph đoạn2).BồTátphtâm á BồĐề,phảixalìatấtcả cácôv michhọngv ấp:Khônchg ấpgã, n chấp,nơh chấpchsaúng h,n ả, ọithg không chấp sáucă,n sáutrầnvàsáu thứcv.v...Nóichunglàkhônchg ấpã, ng chấp pháp. Khcái cọchngv ấphếtrồi,thìtâmBồ Đềha ytánhBáã thN .v v ...hiệnra.Đó là "Hàph ng ụctâm vọng vàantrụchtơâm". n ếu N tâmcòncó chỗtrụchấp,tứclàtâmcòngọđộn vn ; g tâmcònđộn ọngv ì thg trụđi nơi ênđảo,chứkhônph g ảiantrụchtâm ơn haytáBánh ã. tNh BởithếêtnPhậ dạy:"Nếu BồTát âmcòntrụchấp mộtàoì nơith khônph g ảiậtanrụh chtâm. ơn Xuyê gàiN sư ềnThi làmtụnbài ,g nóiềiệc v khôntrụg chấpơsắc, in ,thin hươ,ng v.v... uyê Ng ă(ndịch v âm) Kiếnsắcphcai nsắc Vătnbất hi thịthin Sắchôvtin ạing xứ ânTh đáph o ápươv thàng ịch D nghĩa: ấy Th sắckhônắcgmês Ngh etiếnhẳngc nhgiễmtiếng Sắciến t đều g khôngạni Mớiđ ếnphápvươhàngt ĐẠIÝ BÀITỤNG kh Trong isá ÂM Nhứtquyềnđãpháhưit khôn,g ịch D nghĩa: Sớmtrưabốthíphátđồntâm g Côngđứcvôb iêntínhẳnc gùnc g Đâubằngtínhtâmkhôngtrụhấp c Mộtay t đánpháhưõic không. ĐẠIÝ BÀITỤNG Đâylàlầntứ h 8,côn átnhậP gđứcười ng ọthrìkiànhysẽđặnquả g Bồ Đềcủaật. Ph ậtvì Ph ữnnh Đại hàng từaBồ h hữnvànTát ười ng phtáâmTốiượn th từagh cầuquảật,Ph mànóikinhà y.Bởiế th ữnênh gười n chịughe n àtvheo in kinh nà y,o ặc h thọ rìđọcụnt hgayiản g dạy g chười ong ghe, n tấtười ênhig ấyđãcó căn tnhá (hạốntgi g) ĐạiahtừyTốithượnthừa,g đặn nê côn g đức g ôv lượnvôg bêni vàsẽật. àPnh ilại Trá ,ữnnh ười ng căTiểuntáh a,thừ b ịgòbótrcáong ikhunbốn g tướn,g tưtưởnkh g ônghợpới v áoglý i Đạia,thừ khnê ônbiờ aog họlãnộih đượckinh Đạitừavàhuàtheo n Đạithừaoặcản gi gdạychoười ng . *** 41.CHỖỤNGPTHỜKIÀYNH CŨNGĐƯỢCNHƠTIÊVÀ ẦNCÚTHÁ ƯỜNGD [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềỗCh ! oànphụnờ gth kihnày,t hìchổấyưnh có chùatháp củaật; Ph tấtcảtời r ười ng ,tần hán đềucungkínhlễ,bái dânghoacúdườn ng g hoặcdiễu". hi n LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h 9,côn átnhậP gđứcKiKi nh mnBágCa tNhãBaLaMật. đo Trong ạnthứ13,ậtdạy:"T Ph ấtcảàPáp hậtv đ62utừkiành ysahra". n Vì kinàhyrấtquýub á ưnh ậ vy,êntrogđo ạn20vàđo ạnnày(41đề ) uóin ,chỗờ th kinàhy, cũnđược g trời,ười ng ,thầnthánxemưnh chùaatPhậyáp th t,ậPh đều đếncunki g nglễcúbái dườn ng ,g o ặc h đikià(đi hn xunqua g chnh ỗthờki). nh *** 42.RÌƯỜITHỌNG KIÀYNH MÀBỊKHƯỜI NG INHKHILÀDO TỘICHỚNGĐỜ Ư TRƯ I CỚ CỦAHỌRẤẶN TN GNỀ. [^ ] ậtdạy:" Ph T uBồĐềNếu ! ười ng to rhìđọcụnt gkinàhy,màbịười ng khngi khi,thìười ng nàydotộichướnđời g trướcrấtnặngnềcònừalại th ,đánglẽphảiđo ạ vàoácđạo ;ưnnh agnychỉb ịười ng khinhkh,i nhưngtộichướnđời g trướcb ịutiê diệt ọvàsẽ h mauđặnquả g BồĐề". LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h 10,áncôn ậthP đức g KiKi nh mBágCan tNhã. Kinàhycônđức g ôv àbrất vêni quýbuá ưnh thế,ười êgn thọì r kiànhylẽ raphảiđượcsựcunkín g thôn. trọng ưn Nh tráilại g ,bịgườin khingkh,i thìbiếtười gn nà ydoộit chướngđờitrướcnặngnềcònathừlại,đágnlẽphảibịđoạàoácv đạo.Nhờ côngđứcọrì th kiànhy,êọbị nh quảobrất á hẹ, n làchỉbịười ng khkh inh .i Từđây cáctộichướnđời g trướcutiê diệtàhọsẽ v đặnquả ànhgt Phật. Tómtắtđoạnà ny,TNgàirươnVô g Tậncó làmtụnbài : g N nă(dịch guyê v âm): Tứtựdiêmươh kh ng ứphụchoàn Thánphmà chỉtạisáatign ơềTinhtộighiệp n kimện hơnti Đáo khướcơnềhtộii ệp ghin sơ. n ịch D nghĩa: Bốnùa m lạón nh gmãitrôiqua Phánhàmt h khônngoột àim áts na Tộipnghiệtềnnay thâ phảịu ic Chịu rồiới m hếtpnghoaniệ a. gi ĐẠIÝ BÀITỤNG Bốnmùaónn glạn,h àngytrôi hán qualàsựuần t oàcủa nh ũv ụ. tr ứn Ch g átanhyđo ạphm, à chỉởsátrong tamên a hyộ. ng Kiếprước t làmtộicá ki nê ếp nà yphảitrả,bịgười n khinkh h . i Trảxoệp nghi chướnamới gion đượctựtạiiải g o t. áh *** 43.RÌƯỜITHỌNG KINHYÀ CÔNGĐỨCỀUNHI ƠNHẬTP THÍCHCACÚỜNGDƯVÔSỐCHHẬTƯP [^ ] ậtdạy:" Ph T uBồĐềớ Tanh! trquá ong khứ,vềôlượnvôg số kiếp,trướcthời ậtNhPiênĐă,ng tacúdườn ng vàph g ụntờ gh támtmră bốnmuôn àng ứcvôsốchư ật. Ph ưn hN ềsagv unày, nếucóười g n t ọhì r đọcụnt gkiành y,thìcônđức g của ười ng à nyso vớicônđức g củacúta dườn ng gphụnờ thg ôv số chưậtrước Ph kia, côngđứccủatakhônbằn g gmộtphầntrăm,mộtphần,gàn mộtphầnạnv ,mộtphần ứccủagười n này;cho đếndùngtonsố á ahyíth dụcũnkh g ônthể g tíntohaán ytíh dụđượccônđức g củaười ng tọ rhìkinàhy". LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h 1,áncôn ậthP đức g KiKi nh mBágCan tNhã. Pậthuộc Cúng uềt v phước,dùuiềhn êu, hiobna cũngthuộcềph v ướcữu h .vi gười N thọrìkiàhny,sẽtỏộgn đượclýBáã tNh sẽ và mauđặngđạoquảBồ Đề.Sau khàđạo nhit ,sẽ họ trởlạihoáđộvôsốchsaúng đề nh uđượcải ig thoá,ì th côngđứclàmsaoíth dụđượchaytínhtoánchết o h .BởithếtóiPhậnê :"Cônđức g củaười ng ọtrhìkinhà yunhiề côn hơn gđứccủaậtcúPh dườn ng ôgv số chưậtPh vềquákhứ". *** 44.KINHÀYĨA NGH LÝKHÔNGTHỂHĨNG ỚCBÀNÊPHƯ BÁOCỦAỌỜITHRÌNGƯ KIÀYNH CŨNGKHGÔTHỂ N NGHĨNBÀ [^ ] ậtdạy:" Ph Nếuóitan hếtcôngđứccủaười gn thọrìđọcụnt gkinàhy,sợ e ười ng e, ghn tâmsahcuồn n lo g ạn,hoặcighnờkhôntin. g Tómlại, kiànhynghĩalýôv ,bêni khôntể gh suynghĩvàluậb,nà ph ên ước buá củaười ng ọ trhìkinàhycũngkhônể tgh suynghĩvàluậbàn". LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h 12,ậtómPh lại,tánhgĩalýcủakinàhyôv ,ênbi êncông đứccủaười ng ọ trhìkinàhy, cũnkh g ônthể g nhĩg bn. à Từtrướcđếnđâyđã12lần,ậtsoPh sá,nh khuyếnkhíchtndươ ávà côn ng gđức củaười ng ọtrhìkinhà y.Nếuóin hếtlời,ậte Ph ười ng ngherốitrí,hoặcờ ingh khôn. tign ếu N gười n ểu hi đượchĩang lý caothâmcủakiàhny,khôngthểnghĩ,bàn ì th ọ sẽ h côn tin gđứcphướcbuá củaười ng ọthrìkinàh y,cũngkhôntghểĩngh b. àn *** 45.ĐÂYỨHAI LÀẦNT ,TUÔNGBỔĐỀHỎILẠIPHẬTHAICÂU QUANTRỌNG [^ ] Khấy, i ôngTuBồĐềbạcht:"Bạch ậPh Tế h Tônếu n! cóười ng phátâmBồ Đề,ì th làmsagph ohàn ụctâm gvọn vàlàmsaotrnụa chtơâm?" n ậtdạy:" Ph T uBồĐềnếu ! cóười ng phtáâmBồĐề,ì th phảidụntâm g ưnh vầy:ođộ Taáh tấtcảchsaúng ,nh ưnnh kh g ôntghấycómìnđộ h àchv úgsan được nh độ.Tạisaậovy?NếuBồTátcònthấymìnđộ h àchv úsang nđược h độ,thìBồcònTát tướngã, n ơnh,tướnchg saúng vàtướn nh ọả,tgih tứckh nhiê ônph g ảilàBồ Tát. TuBồ ĐềThậtkh ! ôngcó mộtphp á gìlà ọig phtáâmBồĐề". LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h hai (lầnứ ht nhứtđoạn1) ở ,ônT guBồĐềỏih ật"Là Ph msao ph hàng ụctâm? vọng Vàlàmsaontrụa chtâm?". ơn Đạiý Phậtdạy:"uời Ng phtâmá BồĐềlà ra mcáctậsụ, Ph lợiíchtất cảchú ng sa,nh khônchnêg ấpã, ng phpá hayb ốntướng:ngã,,ơnh chúgsan ọiả. nvàthg Nếu khônchg ấpgã n pháphayb ốntướnthì g sóngphềnãoi ệm vọngi khôngsa. nh Nếu sóngphão ềni ọniệm vg khônsag ì nht biểnchơntâmtự yêntịn. h Đó là phươph ng áp "hàph ng ụctâm" vọng màcũnglà"atrụn chơntâm". ếu N BồTtálàmậtsự, Ph độ hoá chsaúng ,nh màcònấy th cómìnhoáđộ (ngã) ười vàng đượcđộ (nh)ơn ì th BồTtáchưaập nh đượcKimnBágCa tNhã,vìcònchấp bốntướn:n g ã, g .v nhơv ...nênkhônph g ảilàBồt. Tá óiN đến"TâmBồĐề",sợ cóười ng trụchấp tâmBồĐề,ậtnPli hê ềph n á chấp:"Ttkh hậ ôncó g mộtphápì g ọlà gi phátâmBồĐề". gộN đượclýôv ụrt củakihKi n mCangBátNhã,NgàiTrườngSacó làmbkệ ài ưnh sau: Nguyênă(dịch v âm): Báchxíchcanđầubấtđộnhơng Tuynêđắc hi ập nh vịchiv ơn Báchxíchcađầu n tutấnộb pThậ phươthế gn ới gi ện hi ântonhà . ịch D nghĩa: Đầuàotrăm s htướcđứngvữngtrân Tuyngộnhưnghưac đúnglýhơnc Đầuàotrăm s hướct hột mtê bước Mườiphươhngtếgiớioànhâ. it ệ ĐẠIÝ BÀIKỆ Hacâu i đầulàóin ,ười ng tuhdầu àn caosiuê đếnđâu,ưn nh ếu ng cònchấp mộttíào,n ìth cũnchg ưaphảilàtậu, h ậtchh ứn,g cũnưgnh ười ng đứnđầu gtrên sàomtră ước, th uy t cao,hưnn chg ưathoályđượcđầu sào. Hacâu i sau làóin ,iả hàng phảirờitấtcảvọnchg ấpã, ng phápmớiập nh được phápiới g (chtnhá ơntâma hyBátNhã);lú cbấygiờânth mìnhiệnkhắpcảmười phươph ng ápiới g ;cũnưgnh chmi đãbỏđầusàomătr ước, th unth dun g tựg tạibayđi cõi trong ư. htái *** 46.PHẬTHÁPCÁICHẤP"NAI ƯLH CÓĐẮCPÁHVỚIPHẬT NĐĂN HIÊ G" [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐề!Vềquákhứ,Nưh LaicóđắcphápBồĐềới v ậtNhiênP Đăngkhông?" TuBồ Đềưath :"BạchThếTônưNh! Laikhôngcóđắcpháp Bồ Đềvớiphậ ĐăêNhin g:. n ậtdạy: Ph "Đúưngh ậ vy,ưNh Laikhôngcó đắcphápì g cả.NếuhưN Laicó đắcphápì th êinĐăPhậtN ngkhônthọ ký g chorằnta g:vềsau,ônsẽ g àPậtnh ệu hi làích Th caMâuNi". ậtdạy Ph tếp: i "Tu Bồ Đề!Cóngườióin :"Nưh Lađặmn i quảg BồĐề".tThậ ra,ưhN Lailàbảnể th nưh ưnh củacácpháp,hưNên Laikhôngđặngphápgìcả. TuBồ ĐềNhư! Lađặn i đạo g BồĐề,khônph g ảihư,khônph g ảiật". h LƯỢCGIẢI Đâylàlầntứ h hai (lầnứ ht nhứtđoạn15) ở phậtdùnTríg uệ h KimnBágCa t N phácáichất "Pậtcó hã, h đắcpháp".Đútheo g n thần in kiKihn mBáCang tNhã, ì th phảiphátrừhếtcácmâyvômiọnhgchv ấp,nhơ gã n .v v ...lúcb ấyờ gi mặttrời BátNhãchơnkhông (chơnưhayPhậánt h) mớiện hi . Bởiế th têậuy nPh đắcpháp BồĐề,ưn nh kh g ônthấy g mìncó h đắc (vôgã) n vàphápBồĐề (vôpháp) đãđắc,mớinê đượcĐătiêPhận tnghọký. ếu N ưNh Lacòn i ấy th mìncó h đắcphp á BồĐề,tứcưênNhi Lacòn i chấp ã ng (mìn hđặng) àchv ấppháp (phápBồĐề), chưahập n đượcKimBáCang tNhã,thì đâuđượcCổênĐăậtNhiP chng ứnhậnchg o :"Vềsau ônsẽ g tiPhậệu àn là ích Th CaMâuNi". úsangCh nchh ấp "Nưh Lađặni quả g BồĐề",vìchúsang nchh ưaểu hi ichha ữ "NhưLai".ậtgPiải h thích:"Nưh Lalài b ảnể th ưnh ưnh củacácpháp";đãlàưnh ư, nh nêkhôngcóđặngphápgìcả. ậtdạy Ph tếp:" i ưNh Lađặn i gđạo BồĐề,khônph g ảihư, khônph g ảitậ". h Nếu đạoBồ Đềmàcòncóưh ahylàt,ậh thìkhôngphảiBồ Đề.Đếnchỗàyn ì th dùnglời nóiluậnbàkhôn,trúgn đemýức th suyghĩn phânbiệtcũngchẳngnhằm.Đâylà lầnthứb,a tph Phậ ácáichấp "Nưh Lađặn i đạo g BồĐề" (lầnhứ t nhứtvàứ ht ai h ởvề ạnđ15 o và36) . gộN đượclý"Pậthuyđãt,hPậàn hưnn gkhônấy gth mìnhđượcậtàP", nh ậtQuốc àPnêihg sư ềnThi có làmbàikệưnh sau: N nă(dịch guyê v âm): Tâmtâmtứct,Phậ ậtâm Ph tâm tâm ậPh tâm, tứcPhậtâm TâmgộtnPhậ laôiv ứtnh vật Tướnquân g chỉkhátvọnmag lâm. i ịch D nghĩa: ức tâTm ,phật tức phậ âtm Phphậtứcâm,t âmtứcPhật ,Tâm Phậngột rồikhôngcảhi Nóimeỡđkhátvạnqubnhâ. i ĐẠIÝ BÀIKỆ gười N mê,chấptâmtênậgrivàPhkhc. á Kẻểuhi lạióin :Phậtứctâm, tâmtức ật. Ph ười gN tỏộng rồikhôncòn g ấy th cóàtâm. vPhậ Vìcảmo áhchsaúng nhê mớiđặtracódatừâm hn àPhậtđể v kêugọi.Cũnhưgn ì v muốnchạnov quânđỡ khátước, n ênvịChỉuy h mớiphươện ting óin "gầnđếnme". rừng GIẢIDANHTỪ ọThký:uyề Tr ntraovàký. ậnh *** 47.PHẬTNÓI:"TẤCẢCÁCÁPHĐỀUHẬTPLÀ HÁP" [^ ] ậtdạy:" Ph T uBồĐềưNh ! Lainói:"Tấtcảcácphp á đềulàPhậtpháp".TuBồ ĐềN!hưLaóiin cácphápậtrakh h ônph g ảicácpháp,chỉả gi gọi "cácphp"; á cũng ưnh thânậtcaPh olớn,ưNh Laóiin khônph g ảithânậtcaPh olớn,chỉảgi gọi"tânh ậtcaPh olớn". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtph h ácáichấp"cácphápàthânv Phật".Kichnh ép:"p Phá thân ậtbPến hi khắp tấtcả;cảnới gih củaPhậtởọlàig ườn Th tịch g quang?.Bởithếóiên "tấtcảcácphápđềulàtậph Ph p". á útabị ngCh mâyôv mihchn ekhuấtgBátrăn ã, tNh êchn ỉthấycácphápgã, n ơ..v nhv .. chưtàBồ ậPhv đã Tát ácgi ộng ,phmây átan ôv mih,n Bátrăng tNhã đượcsátnỏ, g chnê ỉthấytonlà à ậtph Ph áp. Vừóian đến"cácpháp",sợchúsang nchh ấp"cácpháp?màkhôngộn được tnhBáá tNhãchơkh n ôn,g nậtli êPh ềph n á:"NhưLaóiin "cácpháp"ậtrhakhông phải"cácphp", á chỉả gi gọilà"cácphp". á Cũnghưn thânật,Ph ậtrakh h ônph g ải ânth ật,Ph chỉảgi ọthânig Pậth KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- BàihứT 8 CHPHẦN ÁNHTÔ(t)t 48.tph Phậ ácáchi ấp "BồtTácóđộ sanh" 49.tph Phậ ácáchi ấp "BồtTácólàm êmtgnhira cõiậtP"h 50.tcó Phậ đủ5lo ạiconmắt 51.thấy Pậ biếthếtcáctâmệm ni của chsaúng trgonhằnsag thếiới g 52.tph Phậ ácáchi ấp "phướcđức u"nhiề 53.tph Phậ ácáchi ấp "thấysắctânh àv tướntốt g củatPhậlàthấytPhậ" 54.tph Phậ ácáchi ấp "Nưh Lacó i uyết th pháp" 55.tph Phậ ácáchi ấp "ttcó hậ chgú n sanh" 0o- 48.PẬTH HÁCÁP ICHẤP"BỔCÓTÁ ĐỘSANH" [^ ] ậtdạy:" Ph T uBồĐềnếu ! BồtTácònchấpmìnhoáđộôv sốchsaúng thì n khônph g ảilàBồ Tát.T ạisaovậy?ì v trahậkhôncó g mộtphápì g ọlà ig Bồ. Tát Bởi ế th tóiPhậnê :"Tấtcảcácphápkhônã, gn khônơn,hg khônchg úgsan àvnh khônả". thọgi LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h Báã tNh phátrừcáichấp "ttậcó h Bồ,Tát thậcó độsanh"ậtàPvdạy:" h Cácphápđềuả, gi khôncó g bốntướn". g Đúgtheo n thần in kiBánh tNhã,thìphápayàohn iệc v làmào ncủaBồ,Ttá hợpvớitnhBáá thã N chơnkhôn,g thìphápđóayh iệc v làmđómớilàật. h ếu N BồTtácònchấpcómìnđộ h satức nh làBồátcòn T ơ hn (ngườiđượcộ) đ ã ng (mìn hđộ) .v v ...tì h khônợp gh vớitnhần i BátNhã,ênkhôngphảilàBồtTá. Đâylàlầnthứaih (lầnhứ t hứt n đoạn3) ở ph ậtPh ácáchi ấp "BồTátcóđộ sah". n VìBồợp thTá ớiv Bátánh ã tNh chơnkhôn,g ậtdạy:" Pê hn Khôncó g một phápì g ọlà ig BồTát".Cũngvìcácphápợp h vớinhBáát tã Nh chkh ơn ôn,g nậtêPh dạy:"Tấtcảcácphápđềukhôngnã, khôn,ơngh khôngchúnsag nhkh và ôntọgh ả". gi *** 49.PHẬTHÁPCÁICHẤP"BỔTCÓÁ MÀL TRANGMNHIÊ CÕI PHẬT" [^ ] ậtdạy:" Ph T uBồĐềNếu ! BồTátchấprằng:"Talàmêmngtrahi cõiậtP", h ì th khônph g ảilàBồTát.Tạisao vậy?ưNh Lanóii :"BồTátlàmêmgnhitra cõi ật,Ph màkhônchg ấpmìnhcó làmmiêghntra cõit,ậPh mớiậtlà h êmntraghi cõi ật. Ph Tómlại,ếu n BồTátkhôncòn g chấpã ng chấppháp,ưNh Lamới i ọlà ig "tthậ BồTát". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdạy: h Bồkh Tát ôncòn g chấpã, ng chấp pháp,phảiợp h vớihtán BátNhãchơnkhôn,g mớiphảiậtlà h BồTátvàmớiphảilàêmtranghi cõiật. Ph Đâylàlầnthứ(aihlầnthứứt nh ,xemđoạntph 16Phậ) ácáichấp "BồtTácórangt êmhing cõiậtP". h BồTátlàmêmnghitra cõiPhật,màkhônchg ấpmicó nh làmêm, gnhitra ưnh thếmớitlà hậ mtrêanghi cõit.Phậ Tlại rái ,ếun BồTtchá ấpmìncó h làm êmtnghira cõiật,Ph tứclàBồcòn Tát chấpgã n (tlà a m)chấppháp(cõit),ậPh khônhợp g ới v ần tinh Báã, tNh ì th khôngphảilàêmnghitra àcũn v gkhônph g ải làBồTát. Tómlại,tậdạy:" Ph Nếu Bồp hậTtán ovàBáã tNh chơkh n ôn,g khôncòn g các vọnchg ấpgã, n pháp,thìNhưLamới i ọgilàthậ"BồTát?. Xuyê gàiN sư ềnThi làmtụnbài tóm g tắtlạiýhĩang ,ntrê nhưsau: uyê Ng ăn(dịch v âm): ábTsaà mtửbáiàmôn Lễsốchâu truyềdĩ n ập th phần Trúcảnhtảoda,i trầnb ấtđộng Nguyệt luânxuyêải nh uỷ th ôv ngần. Dịchĩangh : Mượngbàđể otrná lạybà Lễrồi,áotrảlạicho b à Bóntrúgcquétsân, trầnchẳnđộn g g Vừtrănxuyê g bển ni ,ước n khôngxao. ĐẠIÝ BÀITỤNG Bàikệànyóin vềlý "vôụtr ôv tướng?củakinhBáã, tNh BồTátlàmgtran êmhing cõiật; Ph cũnưgnh ười ng mượncủa áotràng đểb à lạybà.NhưnBồ g Tát khônchg ấp cóêmgnhitra cõiPhật;ưnh ười ng lạyrồitrảo ,á khôncòn g ữgi lạiết v tíchì g cả. BồTátđộsaanh ylàmcácPậtsự h màkhônthấy g có mìnđộ h chvà saúng hn đượcđộ.v v ...cũnưnhg bóngtrú cquétbụi,asáti ngcủatrừăxuyê ngv ển nbi ;bụi trầnkhônđộn g gmàước n cũngkhôndợn g . *** 50.PHẬTCÓĐỦĂM N ẠILO CONMẮT [^ ] thỏiậ P :"Tu BồĐềNhư! Laicóục nh nhãnkhông?"Tu BồĐềưath :"Bạch ế th Tônư!Nh Lacó i ục nh ãn nh ". "TuBồĐềưNh ! Lacó i ãn êhin t không?" "BạchTế h tônNhư! Laicóêhãn nti ". "TuBồ ĐềNhư! Lacó i Huệãn nh không?" "BạchTế h tônNhư! LaicóHuệãn nh ". "TuBồ ĐềNhư! Lacó i pPhá ãn nh không?" "BạchTế h tônNhư! Laicóáp Ph hãn n ". "TuBồ ĐềNhư! Lacó i tãn nhPậ không?" "BạchTế h tônNhư! Laicóãn ậtnhP ". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyphácáichấp"PBồ hậtvà kh Tát ôntấy hg chết ih ". MụcđíchcủakiBánh tNã h làphảipháhếtcácọchngv ấp,ì th chtâm ơn ahy (BáậtnhPá tNhã)mớiện hi . Bởiế th nê,chấp "có"đãb ịbác,màchấp"không" cũngbịbác. T ừtrướcđếnđây,ậtđãPh ềuhi n lầnphềcháv ấp có.Nhưnói:"BồTátphải khônthấy g có mìnhđộsa,nh khônấy gth cóchúngsahđược n độ.BồTátkhôntghấy mìnlà h mtranêmghi vàkhônthấy g cõiPậtđược h êmnghitra .v v ..." Sợười ng chấp:"...nưh ế th thìchưBồ Phậtvà kh Tát ôngthấychết ih ",đến nê đoạnà ny,PhậtmớihỏiônTug Bồ Đề:"ưNh Lacó i ămn mónhãn n khôn?" g .ngTuÔ BồĐềưath :"NhưLaicó đủnămmónãn nh "; ghĩan làcóđủmnă lo ạiconmắt,ên NhưLaấy ith tấtcả. GIẢIDANHTỪ 1.Nhụcãnnh :Conmắtịt th cùaphàmphu,chỉthấyph tongr ạmhỏvin ẹp; h ếu n b ịì vậtg chetănghìkhôntghấy. 2.ãn ênhiT :Comắt n củachư,thiên dout ềnđịn ith hoặcsalênh ncáccõi trời, mớiđượcconmắtày. n ãn nTêhi thấyđượcxaấu vàth suốttấtcả,khônbgịtvậ gìlàmchướnạign . 3.Hụêhãnn :Comắt n Tríuệ. h Huệãn nh chỉấy th "nã g không";nghĩalàchúng sakh nh ônt,hậg chỉdogũn uẩnvàtứđạihoàợp.HàăTàDuyê hinvg ácgin mớicóHuệhãn n . 4.áp Ph hãn n :Comắt n ấy th suốttấtcảcácpháp.BồTátđặngphápãn nh ,ất th "ngãpháp", đềukhông;nghĩalàBồ Tátkhônữnnhg õrg thấuã, ng ,nhơ chúsang nh ả vàthọgi đềukhôn,g màcũnrõg ấu th tấtcảcácphp á đềukhônật,gh chỉdocác duyêhoàợp n sa. nh 5.ãn ậtnhP :mắt Con Phật.ậthPấybết i tấtcảcácphápế thongr xuất angivà ế th an. gi ậthấy P mãn hoàntviê ,dùhằngsaế th ớigi ,vôlượnchg saúng h. n ậtcũn Ph gđềuấy th àbết vi tấtcả. Tómlại,tậcó Ph đủ5 conmắt;BồtTácó4comắt n ;ịNh ừatcòn h 3;phàmphu chỉmột; chưêcó in th o1hặc2. Cổơlà nh mbitụnà óing gũnvề ãn nh hưn sau: D âmuyê ịch (ng ): ă vn ãn nThiê ôn th ph g ingại ục Nh ãn nh gạin phôn t ih g ápPh hãn n phquá i ục tn Huệãn nh liễutríônth g ậtnPhãnưnh ntiêhựt ếu iCh dịể th hoàđồn n . g Dịchĩangh : Mắtrời T ấy th ôn th suốt g Mắtịt Th ấy th cóạing Mắtp áPh ấy th phápkhông MắtHuệấy th ngãkhông Mắtậthất P tấtcả Muônphápđồnứt nhg ể. th *** 51.PHẬTYTHẤ ẾTÂM HBI NIỆMCỦACÁCCHÚNGSAN, H TRONGẰNH GSATHIẾGỚ [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềCát!ỏsogotrn ằn hng ,g NhưLaicólà gọi cátkhông?". TuBồ Đềưath :"BạchThếTônNhư! Lacũn i ọlà gi cát". ậthỏiP :"Nưh mộtsôngHằngcó vôsố cá,t rồilấymỗimộtạth cát,đểthídụ mộtsoHằn ng ,g ì th có vôsố sôngHằn. g ôvTrong sốsônằn gh ,g mỗimộtsônHằng g lạicó vôsố cáữant ,ồir đemôv sốạth cáôvtrong số sôngHằnđó, g lạiíth dụnữa, mỗimộtạth cátlàmộtạth cátcủaPhật(Đạithếgiới).Nhưthế,thếới ig củaPhậtcó uiềnh khôn?". g TuBồ Đềưath :"BạchThếTônềuhi n lắm". ậtdạy: Ph "TuBồĐềTất ! cảchúngsanởh gtrovôn sốế th ới gi hưn ậ vy,cóob a uiênh tâmệm, i n Nưh Laiđềuấy th ết bi tấtcả". ậtdạy Ph tếp: i "Tu Bồ Đềư!Nh Lanóii tâm,khônph g ảithậcótâm,chỉiả g ọ ig là"tâm".Tạisaoậ vy?_ Vìtâmquákhứtìmkhônđược, g tâmện hi tạitìmkhônđược, g tâmvịlacũn i tìmg khônđược". g LƯỢCGIẢI Đo ạnanytiếpới v đoạn50n(trê ,) ưNh Lacó i 5 comắt n ,ưnêNh Latihấy bết i ôv cùnế thg ới gi vàộtậnchúgsan . nh ôvTrong sốthếgiới, mỗithếgiớicóôv sốchsaúng ,nh mỗichúsang nhcóob a uiênh tâmệm, i n Nưh Laiđềuấy th ết bi tấtcả. Vừóian đến"tâm", sợchúsagn ọnhgchv ấp"cóâm" t màkhônập gnh được KimCagBán tNhã,têậnPhliph ền á:"NhưLaióin "tâm"khônph g ảitcó hậ tâm, chỉả gi ọlà ig "tâm". ải ậtgiPh thíchêm: th Vìtâmquákhứđãdiệt,tâmila v ichưađến,t âmện hi tại khôndừ g trụ, ng tbđờironêag tìmtâmkhôntghểđược. uở Th xưa,NgàiHuệKhả(NhịTổ)đếncầuTổĐạtMa(Sưổ) T ph về áptâm na (xen"b ảnđồut ậtPh"tập4). TổĐạtmaỏih :"Ôđến ng đâyđểlàmì?". g gàiHuệ N Khảưa th :"BạchT ổSưConđến ! đâyđểcầupháptâm". na TổĐạtMaỏih :"Quákhứtâmbấtđắc,ện hi tạitâmbấtkhảđắc,vịlaitâmbất khảđắc,ậyv ônmuốn g ncáa itâmào?". n uệ gàihN Khảthưa:"Trbgoathời n (quákhứ,iện h tạivị à la)icotìm n tâmđều khônthể g được". TổĐạtMadạy:"tađãtâm an choônrgồi".hNgàuệ i Khảliềntỏộ. ng Xuyê gàiN sư ềnThi cólàmbikệ à nóivềbatâm uyê Ng ăn(dịch v âm): mTa tếcầutâm,tâmbấtbiến Luỡgnhãnyêinđối h lưỡhãn ng Bấttudikiếmkhắcchu tầm Tuyếttuyệtphhoaườn tng gkiếndiện Dịchĩangh : Hamắt i trơchỉóng chăm Tìmmãiđời ba chẳnấy gth tâm Tuyếtuyệt ng phobathườn ng gđốidiện Kiếmtrơhàất i khắckhetầm LƯỢCGIẢIVÀĐẠIÝ uở Th xưa,cógười n đithuyềnlàmrơicâykiếmdướisôn. g gười N ấyliềnlấy daokhắcbethuyề,n đểchờthuyềnđậughỉn sẽtìm.Đếnkhuyề thi nđậu,gười n ấy xuốngsônmòg khhoài ôngđượckiếm.Anắc tah mắc:"Câykiếmmớirớt,ôit khắc uyề th là n mdấua ngychỗnày, sao tìmkh hoài ôngđược". gười N tríấyth ậ vybảo:"Andại h quáKi! ếmrớtồih nãy,thìaph nh ảitìmangy chỗhồiãy n àtạiv chỗđó;chớđợiđếnbâyờ, ig đãkhcá chỗ rồi,thìlàmsaotìm được". Cũntế, hg ười ng tunph hà ảitrựcộng bảntâmmìn.h Nếu cònmóntâm g đểtìm tâmởđâuđâu,thìkhônờ ogbia tìmđược;ì v tâmquákhứđãdiệt,tâmiệnh tạikhông dừ,gn tâmị v laichưađến. Tómlại, đạiýụnbàit g: ữnhN cản g ,têinhvậ ưnh tuyết,trong trăngsá,ng giómát,hoatươởi trướcmắt,d8èuểu bi lộbảnể th chơtâm n ườn th trú. g Hàiả nhg phảitứcmuôn nơi ật v đómàtrựcộg n b ảntâmmình,cầngìphảitìmđâuxa.Nếuả ànhgi khôntrực g ộ, ng màcứlo tìmtâmquákhứ,hiệntạivàịlai,ì th cũnnhưg ườing khắcdấu lêuyề thn n đểmòkiếm,khônờ ibgao mòđược. *** 52.PHẬTHÁPCÁICHẤP"PỚCHƯ ĐỨCNHIỀU" [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềNếu! cógười n dùng7mónbáu,đựngđầytrogmột n Đại ế th ới gi (mộthìnng ệu tri thếgiớiỏ)nh đembốí, th ười ng ànyđượcphướcđức không?". TuBồ Đềưath :"nếu chấpphướcđứcàyn tậcó, h hì t NhưLaóiin phướcđức nà ykhônều. gnhi Khôngchấp phướcđứcều, ihn ưhN Lamới i óin "đặnềugnhi phước đức". LƯỢCGIẢI ếu N đemtânchấp tướnmà g làmệc vi phướcđức,ì th phướcđứcđóhữutàn vi hữu lậu;dầucóềuinh êuhibaon cũncó g àngycùn. gtận lại Trái ,ếun đemtâmvô tướn(gkhôncầu g dah,n cầulợi,khônchg ấpơn,h chấpã ng .v v ...)màlàmệc vi phước đức,ì th phướcdứcàyn thuộcộvề lậuatnhịn,h hợpới v Bátánh tNhãchơnkhông (chơntâm)dùlàmít,ưnnh gphướcđứcvô cùn. gtận uở Th xưa,TổĐạtMađếnunTr Hog uyề atr nđạo .VuaLươVõ ng Đếđemệc vi bốíth làmphước,đúcchuông,tạotượnàvlậ g p 72cảnhchùav.v...đểỏih TổĐạtMa. câu Tongr hỏicócátánh khnh oekhochang ấptướn. g Vuaỏih :"Trẫmlập72cảnchh ùa,đúcchuôn,g tạotượn,g tu kiều,bồilộ v.v...phướcđứccóuềhin khôn?". g Trảlớiđútheog n ần nthi "vôụ, tr ôv tướn"g củakihBán tNhã,ổT ĐạtMaóin : "Khôncó g phướcđức".VuaLươgVõ n Đếì v trìnđộ h quákém,khônểu ihg đượclời củaTổdạy,êrnghiằnkh g ônphg ảiTổ,lạiđemdântghuốcđộcchTổo ĐạtMa uốn...( g xemquyển"Tổ ĐạtMa",doHươĐạong xuấtbản). Xuyê gàiN sư ềnThi tảcản về h:khicácmâyôv mivọnchhg ấp hết,thìmặt tngTrăíhuệBáã tNh ện hi ra, bằnhaicâu g hưn sau: guyê N (dịch văn âm): Vôạnh dãtâmphongquyểntận ứt Nh luâncôguyệt n chiếuêintâm h Dịchĩangh : Giócuốnmâyđenềbvểni cả Mộtsángtrăvừ ữangi trờikhông *** 53.PHẬTHÁPCÁICHẤP"TẤYH SẮCTÂNH VÀNGỚTỐCỦƯ A PHẬTLÀTHẤYHẬTP " [^ ] ậthỏiP :"Tu BồĐềôn ! gcóể th cho thấysắcânth củatađâylàthấyđượcậtPh không?". TuBồ Đềưath :"BạchThếTônKh! ôntể hg choấy th sắcthâncủaậtlà Ph ấy th đượcật. Ph saTai ậovy?VìNhưLainóisắcthân, khônph g ảiậtsắc h ânth ,chỉgiảgọi làsắcthân". ậthỏiP tếp: i "TuBồĐềôn ! có g ểth cho thấycáctướntốt g (32tướngtốt,80 vẻđẹp)củađây ta làtấy h đượcậtkh Ph ông?". TuBồ Đềưath :"BạchThếTônkh ! ôngthểchothấycáctướntốt g củaPhậtlà ấy th đượct. ậPh Tạisaovậy?VìNhưLaníi cáctướngtốt,khônphg ảitướn hậ tốt g , chỉả gi ọlà ig tướntốt g ". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h KimBángCa ã tNh phátrừcáchi ấp:"Thấysắc ânth àtướn v ảo gh củaPhậtláthấyđượcậtP". h Đâylàlầứ th b(lần a thứứt nh vàì nh ở đoạn7à25)v phậtPh ácáichấpvềiệcthấyPật. h KiKinh m,Cang tdạy: Phậ "Pmhà sởữu h tướn,g ị giath ưh ọ ng"v (phmà cágì i cóìn h htướnđề g u làưh dối). Sắcânth củaật,do Ph bốnđạihoàợpả i g tạoânrath tướng,thânnê tướncủa g ậtcũn Ph ưgh ọgkh nv ônt,hậg chỉả gi là ọig ânth t. ậPh Rồiântừrênh tướng,dobốnđạigiảtạo ,lạisauiềranh tướng,ữnnh tướn g g ấycũnhưg ọnvkh g ôntậ,gh chỉgiảọlà ig 32tướntốt g 80à v ẻv đẹp. Đếnlúcàinhệm ot vụđộsa,nh âu ậthP ần th p ậnh diệt,xảânth tướng tứđạiđểocõi và ết Ni ,bàn thìxácthânvà32 tướngtốt,do tứđạiả gi ợph củaậtPh cũnogtahluật"sa,nh tụ, r dị,diệt"màbiếnđổi. Lúcbấyờ gi khôngcòncáì ig đểgọilà sắcthânàtướn v tốt g . Bởiế th têậdạy: nPh "Khônph g ảisắcthân, chỉgiảọsắcgi ânth ;khônph g ải tướntốt g , chỉả gi gọilàtướntốt g ".Vìthếêôn n T guBồ Đềưath :"Khônthểg cho ấy th sắctânh ha ytấy h tướntốt g củaậtmà Ph cholàthấyđượcậtPh". *** 54.PHẬTHÁPCÁICHẤP"NAI ƯLH CÓUYẾTH "PHÁT [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềchÔng ! ớêĩngh rằng:"NhưLaicóthuyếtpháp".T ại saoậy? v Nếungườiào nkhônểu ghi lờicủadạy, ậtPh lạióin rằng:"Nưh Lacó i uyết th pháp",thìgười n ấykhậtPbh". ánig TuBồ ĐềNhư! Lainói:"Tuyết h php, á ức t làkhôncó g phápgìcóể th nóiđược, mớiọlà gi tuyết h pháp". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h KimBángCa ã tNh phátrừcáchi ấp "Nưh Lacó i uyết th pháp". Đâylàlầnứ th 3,tph Phậ cáá chi ấp"Nvề hưLaicó thuyếtphp" á (lần ứ th nhứtởđoạnà23) 1v ếu N gười n ào nchấp:"Phậtcóuyết th pháp",thìgười n đócònchấpgã n tà)(Phậv chấp phápuyết (th pháp).Đemtâmgchọvn ấpã ng php á cuảphàmphumàsuynghĩ luậđếnbnà chph ánh áp củat,Phậ thìcháph nh ápcủat,ậPh rởt ànvọchhgt ấp của phàmphu.Xuyê àiNg iềnsư Th nói:"Ttàhơnuyếtcháph nh áp,chnhph á p á tức quità"ười(ng tànóipháp chá,nh pháp chnhtrởá tà). nh BởithếêóitPnhậ : "nườig đó khậtbPinh". gá Vìọhkhônhập gn được"lýKimCagBán tNhã",ên ậtnóiPh :"Họkhônểu hig đượclờicủaậtdạy". Ph ĐứcLãoTửóin :"Đạo màcóểth nóiđược,ì th khônph g ảitlà hậ Đạo (Đạokhả đạo,phthườn i đạo g )". Cũnđồn g một g ýày, n Đứcậtdạy: Ph "Khôncó g phápì g có ể th nóiđược,mớigọilàthuyếtphp". á ậtnóiPh bkệ ài ưnh sau: Nguyên(di vă ịchâm): Thịtùnànđạo hgt hậu unCh gchíBạtđềà h Ưthịị nh trunagin Vịườn th thuyết g ứt nh tự Dịchĩangh : Từkhmới i đạo thàn Đếnlú cập nh ết Ni bàn gTrokh n oảnời thg ấy gian Takhônóign mộtchữ. ĐẠIÝ BÀIKỆ Bàikệàny, nóiềlý v kiBánh ã. tNh Cổdạy: ơ nh "vôuyết th vôchvăn ơBán t Nhã",(khônóign BáãtNh vàkhônenhg Báã, tN h mớitlà hậ óin BátNhãe ànghv BátNhã),(xiđộc n ả gi xem lạiđoạnải ig 123) àv . *** 5.PHẬTHÁPCÁICHẤP"TẬTH CÓCHGSAN ÚN H" [^ ] Khđó,i ônTug Bồ Đềưath tậ:Ph "BạchThếTônĐời ! sau,nếucóchúnsag nh nàoheg đếnkinhBátNhã,khônbiết g ọ có h thểnđược ti không?".tậdạy: Ph "TuBồ ĐềChúng!kia,khôngphảichgsaún h,n cũngkhônph g ảiphichúsang .nh Tạisao vậ y?ưN h Laóiin chúngsa,nh ậtkh h ôngphảichúsagn ,nh chỉả gi gọi làchúnsag n". h LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h KimBángCa ã tNh phácáichấp"ttcó hậ chgú n sanh".táBágTronh tNhãchơnkhônì gth gã n àph v ápđềukhôn,g bốntướnchg ẳng còn. Bốntướngđãkhông,ã ng chấp chẳngcòn,thìđâucóì g làchúngsahanyphi chsaúng h. n Đãkhônph g ảichúsang anhyphchi gsaún ,nh thìcógìlàhatinykhông . tin Đúeo thng thần in kiBánh ã, tNh nếucònphânệt bi ọchngv ấp,ì th khôngphảilà ật. h Bởithếtêậdạy nPh ếp: ti "NhưLaóiin chúsang ,nh khônph g ảiậtchh saúng ,nh chỉả gi ọlà ig chúsang h". n PhógàiN Đạisĩlàmụnbtài ,g đểtómtắtlạiđoạnnày,ưnh sau: Nuyê g n(dịch vă âm): úsangCh nhdữả thọgi ẩn U thượnglậphưdahn ưNh quimaobấtthậ Tợốth ácgi vôìn h h Dịchĩangh : Ngã,ơnh,chúsang àthọiả n vg ămTrnê uẩnchỉcóả i g danh Nhưlônrùag khôngcóể thậ Tợưnh sừthỏng chẳncó g hình. ĐẠIÝ BÀITỤNG Tấtcảcácphp á ămrênt uẩnhưn ã, ng ,ơnh chúngsaọả ngvàthi .v v ...đều khônthậcó, g hưn lôngrùa,sừtỏ, hng chỉcóiả g samành thôi KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- BàihứT 9 CHPHẦN ÁNHTÔ(t)t 56.tph Phậ ácáchi ấp "Nưh Lađặn i g đạoquảvôượn t h Bồ g Đề" 57.p Phá nàyb ìnhđẳnkh g ôncó g ấp th cao 58.óitnPhậ cônđức g củagười n tọrhì kinàhykhônthể g nghĩbàn 59.tph Phậ ácáchi ấp "Nưh Lacó i độ chsaúng nh". 60.Thấy32tướntốt g củaậtchPh ưa phảilàấy th đượctậ. Ph 61.óitnPhậ bikệ, à phcáá chi ấp "tấy h ậtbPhằnsắc g tướn,g e ngh Phậtb ằng âmthan". 62.tph Phậ ácáchi ấp "khôn"g t(ứclà chấp đoạndiệt) 63.ười Ng ộng "tấtcảcácpháp không ật", h phướcđứcềuhi n hơngườib ố íth ôv sốbảybuá 0o- 56.PHẬTHÁPCÁICHẤP"NAI ƯLH ĐẶNGĐẠOQUẢVÔTHƯỢNG BỔĐỀ" [^ ] nTugÔ BồĐềbạchtậ: Ph "Bạchế Th tônưNh! Lacó i chứnđặn g đạo g quảVô ượn th Bồ g Đềkhông?Phậtdạy:"Tu BồĐềhưN! Laikhôncó g mộttígìọlà ig đặng đạoquãVôượn th Bồ g Đề". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h KimBángCa ã tNh phátrừcáchi ấp "Ptậcó h đặng ĐạoquảBồĐề".Đâylàlầnthứ4 (lầnthứnhứt,haivàba15, ởđoạn 36,và46). D Trong ức uy th mTa ập th tụncó g chép:"Nếugiả ành ệnhi tiềcòn n phầnàon ấy th mìnhcó chứnDuy g thứctá,nh thìchưaphảitậchh ứnDuy g ứcth t,ánh ì v còn chấp "cósởđắc"ậ vy". Đồngmộtýới v đoạnkinàhy,nếu cònchấp "mìnhđặnđạo g quảVôượn th g BồĐề",tứclàcònbốntướn: g ngã,ơn,h chúsang àthọiả nvg thìkhôngphảithậ chứnđạo g ôv thượngBồ Đề. Hàả nhgi phảiộng p hận KimgBáCan ã,tNh xalìacácvọngchấp,khôncòn g ấy th mìnhchứng (kh ônngã) đạo và quảBồ Đềđểchứng (khôngpháp) thìmớiật h làchứnđạog vôượn th Bồ g Đề.Bởiế th Pnêậtdạy: h "Nưh Laikhôngcómộttíì g gọilàđặnđạo g vôượn th gBồ Đề". *** 57.PHÁNÀYĐẲN BÌNH GKHÔCÓNG CAOPTHẤ [^ ] ậ Ph tdạy: "TuBồĐềPháp ! nàyb ìnhđẳnkh g ôngcó caấp, oth khônã, ng khônơ,nhg khônchg gsaún àkh hvn ônả, thọgi tạmgọilàđạoôv ượn th Bồ g Đề. TuBồ ĐềuDot! tấtcảphp á làmành đặngđạoôv ượn th gBồ Đề,hưN Laóiin pháp là,nh khôngphảipháplà,nh mớigọilàphpá làn". h LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtóinh "phápàyn bìnđẳn h ,g khôngcócaoấp", th vàphácáichấp "pháplành". Hàả nhgi cònchấp"tatupháplành"tứclàcònchấpgã n (tu)a chấppháp(pháp là). nh Nếuđemtâmchấpã ng chấp phápmàut php á là,nh ì th php á làấy nh uộc t h ềv hữu hữu vi lậu,khônph g ảilàpháp làcứu nh cá. nh Hàảnhgi phảidùnTgríuệ h KimBáCnga ã, thN phátrừcácchấpgã, n chấp pháp màtucácphp á là,nh ì t h cácphp á làhấy n mớihợpới v BátNhãchơnkhôn,g uộc th ềvô lậutanhịn,h mớiphảilápháp làrốt nh o. rá BởithếêtnPhậdạy:"Như Laóiin cácpháp là,nh khônph g ảipháplà,nh mớigọilàphp á lành". Hàả nhgi nhậpKimgBáCan tNhã, phcáátrừ cgchọ nv ấpmàut cácpháp lành ì th sẽchứngđượcđạovôượn th Bồ g Đề.Đạoànykhônngã,khônơgnh,không chsaúng h,n khônả, gthọi Pậtnóiêh : "Páp h àyn bìnhđẳn,g khôncó g caấp". oth Cổcó ơnh làmmộtbitụnà ,g óin vềcảnới hgi khã ing àph v pá đềuết h ,hưn sau: Nguyênă(dịch v âm): Võtềnchi ỉkiếnoahinđig ệp Võậuh ôoànvt điệpđểhoa Hoađiệpphânphânquátườngkhứ Bấttixuân r sắc lạcaitgh ịch D nghĩa: Trướcưa m hỉc hấy t hoacùnbướm g Mưarồihẳnc gấy ht bướmvớihoa Hoa rụnbướm g bayquakhỏivách Vậyaihưở đã hgú nt xuânày ĐẠIÝ BÀITỤNG Đâylàlầntứ h 13,áncôn ậthP đức g khôngthểnghĩbcủa nà ười ng ọtrhì vàtruyềb nákiànhy. Bốthí7ub á uy t quí,ưnnh gchỉúp gi chườio ng ậtchvề ất,ugià cósungsướng một trong đờimàôi th .ước Ph đứcuy t u, nhiề ưnnh thuộc g ữuvềh hữuvi lậu. gười N thọrìhayản gi dạy g kiKi nh mBáCang tNhã,sẽđượclợiíchvềphần ần thin ,mìngười hvàn đều sẽỏt gộn lýBátNhãàsẽ v ật,àPnh rồitựđộvàđộ a,th lợiíchmuônđời,ênmặcdùthọrìrấtít,ưnnh ph g ướcđứcvẫnunềhi ơười nh g trước.ước Ph àyn thuộcôvề lậutanhịnh,ênkhônthể g tínlườn h hayg tíh dụ được. *** 59.PHẬTHÁPCÁICHẤP"NAI ƯLH CÓĐỘCHÚNGSANH" [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềchÔng ! ớlầmtưởng:ưNh Lainghĩrằng:"Tađộchúng sanh".Tạisaoậy? v NếuhưN Laicóhĩ: ng "Tađộchsaúng nh",ì th NhưLacòn i chấp bốntướn: g ã, ng ơnh,chúsang ả, àthọnvgi tứcêhinkhônph g ảiNhưLa. i Bởiếth ,nê hưN Latikh hậ ôncó g độchgsaú n àonhcả. uT Bồ ĐềNhư! Lainói"ta",ậtrakh h ôncó g "ta";ưnnh gchúph ng àmphu lại chấo cót. a Tu BồĐềNhư! Laóiin phàmphu,khônph g ảiphàmphu,chỉả gi ọiglà phàmphu". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h Báã tNh phácáichấp"Pậtcó h độchsaúng nh". ếu N cònấy th "tađộchúng",tứclàcònvọnchg ấpã ng (ơchta)nh saúng )nh ì th khônập gnh đượcKimnBágCa ã, tNh nêkhônph g ảilàPhật. VìưNh Lađã i ập nh KimCangBáã, tNh khôncòn g cácchvọng ấpã, ng ơ,nh v.v...nNêhưn Laikhôntấy gh "thậtcóđộ sa".nh Vìphhivấn trừngá :ậtđã Ph khônchg ấp bốntướn,g tisaa o cònóin "ta"?ên ậtdạy Ph tiếp:"Nưh Lainói"ta", nhưntghậrakhôngcó cá"ti a", dochph úng àmphu vọnchg ấplàta". óiN đếnphàmphu, sợchsagú n chnh ấp "tậtcó h phmà phu",tênPhậliph ền á: "NhưLanóii phàmphu,khôngphảithậphàmphu,chỉzả gi gọi làphàmphu". 60.YTHẤ 32NGỚTỐCỦƯ AẬTHP CHƯALÀẤYHẢITP ĐƯỢC PHẬT [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềcó Ông ! ể th cho thấy32tướngtốt củađây, ta làthấyđược ậtkh Ph ông?". TuBồ Đềưath :"BạchThếTônĐú! ưngh vậ y,ấy th 32tướngtốtcủaậtlàPh ấy th đượct". ậPh tậdạy: Ph "Ôểu inhg lầmrồiếu n! ấy th 32tướngtốtcủađây, ta mà cholàấy th đượct,ậPh thìVuauyển Ch LuânThánVươcũn ng gcóđủ32 tướntốt g ưnh ta,vậyvuaChuyểnLuânThánVươcũn ng là g ậthaPysao ?". TuBồ Đềưath :"BạchThếTônểu hCoin! ýậtrồi Ph ,khônthể g chấy o th 32 tướntốt g củatPhậlàthấyđượcật". Ph LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h Báã tNh phácáichấp: "tấy h sắcthâncủaPhậtlà ấy th đượct". ậPh Đâylàlầnứ th 4 (lần1 ,2,3ởđoạn7,25,3)óin ễc ềvi thấyPật. h Muốnrõthêmđoạnày, n tôixihắc n lạimộtlầnữan : uở Th xưa,cóaivị h T ỳkheo,ph từ ươnxa g đếnyết kiếnt. ậPh Đinữađườn,g mộtvịì v sợphạmgiới, khônuốn g ước ng cósinhtrùn,g êbị n khtáchết.Mộtvịkia ờ nh uốnnước g đượcsốn,g đếnyếtkiếnật. Ph ậtquở: Ph "ÔgTnỳkheokiữagi ới gi ,khônuốn g nước g tuychết,ưn nh ông đã g ấy th tarướcrồi.Cònôngkhônữgi ới ig ,t uysốnđến g yếtkiếnta,ưnnh ôn g glại cáchàtandặm g ". ! Vậ yì, th thấyPậtlà h ấy th cágì? i Khônể thg cho thấysắcânth có32tướntốt g củaật,Ph màcho làthấyđượcật. Ph Bởiế th óiậtnêPh :"Nếuấy th 32tướngtốtcủa ậtlà Ph tấyh đượật,Ph ì th vuauyển Ch LuânThánVươngcũncóg đủ32 tướntốt g ưnh Phật,ậvythìvuauyển Ch LuânTánhVươngcũnglàPhậtaysao ?". Tómlại,eo th tnhần i BátNhã,phảixalìatấtcảcácôv michhnvọg ấp,thì chơntâmha yPậtmói ánh hiện.ĐómớilàậthấyPhật. gộN đượcghĩan lýuyêthâm n củađoạnnà y,êCnổơ hcó n làmụntbài ưgnh sau: uyê Ng ă(ndịch v âm) tậức Ph tâmthềâmtứctậPh TâmùnậtPh glaavậtgiọn Nhượcôtriv Phậtphụcvôtâm Thỉthịchơưnh phápânth tậPh ịch D nghĩa: Phức ật làtâm,ức tâm Phậ t TâmPhcảhaiật đềuvọngvật Ngườingộvôâvàtm vô Phậ t Liềnứn ch nhơưc phápânhPht ật ĐẠIÝ BÀITỤNG ậtức Ph tậm,tâmtứcPhật.TâmậtchPàhv ỉlàhaidahtừđể n gọimàthôi,chớ khôncó g cágì i chật. ơhn ếu N ười gn diệttrừcácôv michnhvọg ấp,ộng đượclý ậtvPàâm h đềukhôn,g ìth gườin ấysẽchứmnđặn g chg ươnh ahyp Páh thânPhật. *** 61.PHẬTNÓIBÀIKỆPHÁCÁICHẤP"TYHẤ PẬTH BẰNGSẮC ỚNG, TƯ HẬTNGEP BẰNGÂMTHANH" [^ ] Khđó, i đứcế Th Tônóin ếp ti kệ bài rằng: Nếuthấytbaằnsắc g tướng eghN tab ằnâm g a th n Ngườiànyđiđườntàg Khônthấyg đượcNhưLa. i LƯỢCGIẢI Bàikệànytómlạiđo ạntrên,PhậtdùngTríuệ h Báã tNh phácáichấp"tấy h ậtqua Ph sắtướngcủaật"Ph và"nghetqua Phậ âmcủa than t". Phậ Đo ạntrênđãảigi nếu chấp sắcânth có32 tướngtốtcủaPhậtlàPhật,thìuav ChyểnLuânVươ Thán cũn ng cóg đủ32 tướngtốtưnh t,Phậ ậvyuav uyển Ch Luân áVươ Tnh cũn ng là g Pahậtysao? ếu N chấptiếnóign aothnidi v ệu củatlà Phậ tiếnPhật,g ì th tiếnchg mi Ca LănTần g Già,cũnadi tnhovig ệuưnh tếp i t,ậPh ậyv tến i chg mi CaLăTngần Giàcũnlà g tến i ậtgPhaysao ? T lại, phảiphtrừcáá côv michvọngh ấp,ập óm nh KimBáCang tNhã,mớiật h ấy th ànghe v đượcật. Ph lại ráiT ,nếucònvômiọnhgchv ấp, chấpsắctướnghayâm acủa tnh Phật,khônập gnh đượcKimBángCa ã,th N ì th khôngbaoiờthấyđược ật.Ph Bởiế th tquở: Phậnê "Nười g à nyđiđườn),tà(vọng khônờibago thấyđược NhưLai". 62.PHẬTHÁPCÁICHẤP"KHÔNG"(TCỨ LÀCHĐO ẤP ẠN)ỆTDI [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềchÔng ! ớêĩngh rằng:"NhưLaikhônừaậnthâng tướn,tg ốtđẹpà nylàthânPhật".Tạisaovậ y?_ Nếugười n phátâmBồĐềmàhĩng ưnh vậy,t hìmắcềcáv ichấp"đoạndiệt".TuBồĐềười Ng! phtáâmBồĐề,đốivới cácphp, á khônênchg ấp "đoạndiệt"(chấp không). LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h Báã tNh phácáichấp"sắcânth đủ32tướntốt g của ậtkh Ph ôngphảilàậtP". h Đúgtheo n thần in kiBánh tNhã,thìpháhếtcácchấp:ã, ng pháphữu,vô v.v...lúcbấygiờchơ tâm, n aậtnháyP BátNhã.v v ...mớiện hi . Bởiế th ên"chấpsắcânth đầyđủ tướngtốtcủaậtlà Ph ậtP", h đãbịậtquở Ph là vềphầnmìn,h ì th ười ng ànymặcdùlàmrấtít,màphướcđứcềuihn ôv ; tận ì v phước đứcàyn thuộcềvôlậunhtịn a . h Giảiích th đo ạnàny. NgàiTríGiảĐạisưlàmụntbài g: uyê Ng ă(ndịch v âm) Tamiênđại th ế th ới gi ất Th bảomãnkỳchung Hữutơrì nh bốthí Đắcphướcả gi hưn phgo n Duắnth xa g tamhn ả ig Vịđắcđạtchơôn t g unCh gtutứcúkệ cgiáTr chứntokh ngà ông ịch D nghĩa: hCảđạntế iê gi ới Đựngđầybảyón m báu Bốhít đểầu c phước Đặngphướcũnc gnhưó gi Còngười hnơ bỏn xẻn Chưah iểunghĩahnậtơc Trìtụnốngb âukệ c Mớingộược đ lýkhông ĐẠIÝ BÀITỤNG gN đemb ảyuđựn ười b á đầy g mộtìn hng ệu tri ế th ới gi ỏ, nh đểbốthí,được phướcđứcuy t u, niềh nhưngkhônglâudà,i ưhn ióg ổith qua;khônỔoìbgằnƯơ gÉ KHIOXÁ KIHKIN MCANG Dịcghhn ĩavàlượcgiải 0o- ề@ắũahộtơu TuBồ Đềưath :"BạchThếTônuềNhi! lắm". ậtdạy: Ph "TuBồĐềưNh ! Lainóicácitrần v , khônphg ảitrậần vih ,chỉả gi gọilàtrần vi . Nếu cáctrần iv ậtcó, h thìưNh Lakhi ônọiglàtrầnvi (chỉọcáig i tướn,g dochẻỏnh thếớiig màà). nht TuBồ ĐềNhư! Lainóithếới ig ,khônph g ảiế tậh ới gi ,chỉiả g ếgọith ới gi . Nếuế th ới gi tcó, hậ Nhưti Laikhôngọi làếth ới gi ,màchỉgọi làcátiướngcủa tổnhợp g củaềuinh trần vi . TuBồ ĐềNhư! Lainóicáitướntổng ợp gh (thếiới g )khôngphảitướntổng g hợp,chỉả gi gọilàtướntổn g ghợp. uT Bồ Đềch! úgph n àmphuvìkhônbết gi đólàmộtcáitướntổng ợp hg của uiềnh trần vi ,ênchấplàậtcó h ế th ới gi ,rồisanhtâmamth lamluyếnáiv.v...". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h BáãtNh phácáichấp"thậtcótrần vi àtế hv giới". Đâylàlầnthứ(aihlầnthứứt nh ởđoạn24)ph Phật ácáichấptrần vi àthế v iới g . ẻCh ậtvlớnhứt n ưnh thếới gi , chẻchođếnlúckhôncòn g chẻđượcnữa,ì th tạm gọiđólà"vitrần"(b ụihỏ)n . Rồitổnợp hg rấtềiunh itrần v ,đếnmứccùngtộtmàtạm à. tnh Cảaihtrần v ế vàth ới gi đều khônậthể, g chỉcóả gi damành ôith . T lại, tấtcảmuônsựmuônậtrvũong tụ, óm r lớnhưn ế th ới gi ,ỏnh hưn vi trần,đềukhônể, tậhg chỉcóả gi damành thôi.úngsaCh nhkhônết gbi ,chgọ nv ấp làật,h gặp nê cảntuậh ì thn satâm nh mtha lam;cònặp g cảnghịch n ì th sân,si v.v...rồitạoracácệp hing satửnh luânồih ,đời từ àyn đếnkiếpnọ, khônết gbi bờ ogia cùn. gtận Bởiế th tuyế êậnPh kihKi n mCagBán tNhã, mụcđíchđểphácácvô minh vọnchg ấpã. ậtngh Lhmâyi vômiọchnhgv ấphếtrồi,ì th (PThậtánírăg uệh BátNhã)ện hi ra,chếu i khắp cảmườiphươế tghn ới gi . *** 6.PHẬTHÁPCHGÃẤPN [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềNếu ! cógười n óin :"Pậtcũn h gcógã n tướn,g ơnthướn,g chsaúng htướn n ọảàthgvi tướng".Vậy,ngườiànycóểu hi đượchĩang củaưNh Lai nóikhông?". TuBồ Đềưath :"BạchThếTônNgười ! ànykhôniểu gh đượcghĩan củaNhư Laóiin .Tạisaoậy? v VìưNh Lanóii b ốntướn: g nã,g ơnh,chúsang àthọiả, nv g ưnnh gkhônph g ảitậcó h bốntướn,g chỉiả g ọiốn gb tướnngả,ơn,h chsaúng ànhv ọiả tgh màthôi". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h KimBángCa ã tNh phátrứcái"nã g chấp". Cóười ng chấp:"Nếukhôncó g "nã", g tạisaoậtcũn Ph gnóicóốn b tướn: g ã, ng ,ơnh chúnsag ả? àtọngihv "_ Vìchúngsachnh ấpbốntướnậtcó, hg tậcũn ênPh g nóicánbitêốntướng,đểiải g ích th chochúnsag bết nhi bốntướngđólàả, gi chứ khônph g ảiậtchPh ấpậtcóh bốntướnghưn chúngsa. nh BởithếêtnPhậda y:"Như Laóiin bốntướng,ưn nh gkhônph g ảiậtcó h bốntướn,g chỉả gi ốn gọib tướng". *** 67.PHẬTHÁPCHÁPHẤ [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềười Ng ! phtâm á BồĐềchẳnnêchg ấpcácphp á tcó, hậ màphảithấycácphp á làgiả,ết bi cácphp á làả, gi ểu hi cácphpá làả gi cávàtin cpháp làả gi TuBồ ĐềNhư! Lainói"cácpháp"khôntcó hậg "cácpháp",chỉả gi ọlà ig "các pháp" LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPậtdùn h Tríg uệ h KimngCa Báthã, N phátrừcáichấp pháp úsangCh ì nhv chấptcó hậ ã) ta(gn ênsuốtđời,chỉlochon,tăga locho ta mặcđẹp,lohàcửa n cho,ta lochềnti otêuai dùng,lochotacódsa,vọngh quyền tướcv.v...làmviệcgìcũnì gv . ta Rồicáì ig ợp h vớiìtah satnâm h math lam luyếnái, cáì ig nghịchvớiisân tah ,si, tậđốv.v...tạođủđiuề ội t lỗi. Khôngờn cái"ta"chẳnật,gh docácduyêo àhợp n ảgi tạo.Khicácduyênta rãồi r ,ì t h có cáì gi ọlà ig "ta". sự goàiN chấp"ta",chsaúng còn nh chấp"pháp";nghĩalàchấpmuônsựmuôn tvậhcó.Vìchấtsựtậcó vh vcàlâu dà,i chên únsag cả nh đờichịukhổ sở,ất v vảđểtìmcầu.Đượcrồithamcầuữan ,khônbết g i ob ờ gia đủ; khônđược g ì th sân,hận tạo khônếtgbi uiêbnhoa tộilỗi.đóDo màbịsanhtửluânhồi,khônết b ig ờ baogi cùn. gtận Khôngờ n cácphp á cũnđề g uhưả, gi khôntậ,gh ưnh bểcảến bi làmruộng dâu,uộn r dâug o áhlàmb ểcả,có cáì gi chậtơnhvàrườntồng .BởithếPêậtdạy: hn "NgườiphtáâmBồĐề,khônchnêg ấpcácphp á ậtcó, h mphảiấy th cácpháplà ả, gi ểu hi cácphp á làả,gi tcáinvà cphp á làả".gi Hàả nhgi thấybiếtcávàtin cpháp làgiả,mớiăngchđược ận tưởn vọng m, gtha sân,siv.v...vàmớitrởềvớichtâm ơn atnhịncủa h mình. Cũnvì g thế,tonêbộà kihKin mCagBán ã, tNh đềuắmnh mụcđíchdảphá cácọchngv ấpngã, php á đểchsaúng trởnh với ề bảntâmtịn anh ahyậtnhPá sásuốt ng củamìn. h Đó làphươph ng áp "hàph ng ụcvọntâm g màcũnlà g đểụntra chtơâm". n *** 68.PHẬTNCÔTÁH NGĐỨCTHỌRÌKINHKIMCANGBÁT NHà [^ ] ậtdạy: Ph "TuBồĐềnếu ! cóười ng dùn7g mónbáu,đựngđầyôv lượnôgv số ế th ới gi đembốthí.Và,nếu cóười ng phtâmá BồĐềthọ rìđọcụnt o ặc gh ản ig dạy g kinàhy, trọnquyểnahyữan quyển, cho đếntốiiểuth làbốncâu kệ,ì th phướcđức củaười ng à nyuhiền ười nghơ trước. Tạisaười o ng thọ rìđọcụnt gkiànhy,phướcđứcuhiền ười nghơ trước?Vì ười ng à nychẳngchấp thủ cáctướng(nã,chấp),ập nh đượcể th Kitánh m,Cang nưh ưnh b ấtđộnậgvy". LƯỢCGIẢI Đo ạnànyPáậtncôn h đức g gười n thọ rìkinhày,ềunhi nơgười h bốíth vôsốất th bảo .Đâylàlầnứ th 14,phóiậtn vềcôngđứcrì t ki. nh gN thọrìkiàhny,sẽphết ười átrừh cácọngchv ấpgã, n phápahybốntướn,g ộng ập nh đượcKimngBáCa tã Nh làưtánh ưnh b ấtđộnsẽ vàg àPtnhậ,ồi r trở lạiáogiôhv lượnôgv sốchgsaú n nđề h uđượcải i g otá,h nêphướcđứcuềhin hơn ười ng bốthíbảybáu *** 69.PHẬTNÓIIKỆBÀ :QUÁNCÁCỮUPÁH VIĐỀUGIẢHƯ [^ ] Dịchâm(nguyêăn): v Nhứtế th hữu ph vi p á Nhưmộn,g uyễn h ,o,b à ảnh Nhưlộdiệcưnh điển Ưngtácnhưthịquá. n ịch D nghĩa: Phảqu i ánnhưhtếàny: Tấtảcpháphữuvi Nhưộnm g,huyễn,ọt b ,ón b g Nhưsương,nhưđ iểnhcớp LƯỢCGIẢI ậtkết Ph thúcờith kinhBátNhãbằnmột g kệ, bài quácán cphp á hữuiđề v uả, ig đểph àngh ụcgtâmọ nv àatrụvn chtâm. ơn Hàảnhgi phảiluônluônquátất n cảcácphápũgontrv trụđềuưh iả, g ưnh chmêi bo,a hưn uyễn tậhv uậth t,ưnh bọtnước,ưh n bóngtối,hưn sươmang vàđi i ệnchớp. Khả hànig đãđisâuàoph v p á quáả; gin nghĩalàthấymột cáchchắcchắn "cácphápđềuưh iả" g ưnh sáu mónưh uyễn h ,trên thìàgiả nh khôncòn g khởivọng tâmchấpủth ã ng pháphayb ốntướn.g Khcái côv miọchvngh ấp khôncòn g ì th chơntâmtanhịniện h ra,haynói cáchkhác làtáhKin mCagBán tNhãưnh ưnh bấtđộnhgiệnra.Lúcbấyờ, gi hả giàn liềnchứnđược g quảBồ Đề,khôngcầnphảiangilaokhổ hạn,h ềunhi kiếptuhàn ha yphảitìmđâuxalạ. T lại, đâylàmộtphươph óm ng áput mauchón,g đặcbiệtcủakinhKimngCa BátNhã,để"hànph g ụctâm vọng antrụvà chơntâm". *** PHNLƯUÔG[TẦ ^ ] ẦNTRUHP YỀNÔNBÁLGTHƯU KhậtPnóiih kiành yrồi, ônT grưởnlão g TuBồĐề,cácvịT ỳkheo,Tỳkheo ,Ni ện thi nam,tínữ, n trời,ười ng àthần v ATu La,đềuọàjhoantỷ iv ânv glàm. LƯỢCGIẢI eo Th ônth glệ,thìtấtcảcáckicủa nh ậtđề Ph uchailàmbph a ần:ần Ph Tựph ( ần mởđề,) phầnátôn Cnh ph ( ầncháhđề n )àph v ầnLưuônth (gphầntruyênbálưu ôn th ). g Đo ạnànylàphầnLưuthôn,g óin cávề cín th giả, h sau khihe ng tóiậPhn kihn KimCagBán tNhãrồi, tấtcảđềulãnọnteohi ovànhaỷânv là g m. Dịchxog, n gày n 107ẤtTî (Nhằmngày681965) - *^ -* KHIOXÁ KIHNĐẠITBNHÃOÁYẾU NgàiTamtạngáp Ph sưCƯUMAA L THẬP,dịcchữạn Ph racữh hán Sa môHÍCHTn THIỆNOAdịclại h ữch Việtvàlượcgiải NGUYÊNVĂN (bảndịchtứhấtn ) QuágàiN nTựtạiBồt,Tá sau khiđisâuàoríTv huệBátNhãrồi,thấy gàiN mnă uẩnđều"không"(Báthã) N ênkhôncòn g cáckhổ. ọôn gàiN gXáLợiTửdạyrằng:"Nà yXáLợiT ửNăm! uẩn(sắc,ọt,h tưởn,g ,hàn thức)chẳnkh g ácới v "không"chẳnkh g ácvớinămuẩn;ămn uẩntứclà "không", "không"tứclànămuẩn. àNyXáLợiTử!"Tướnkh g ông"(BátNã) h củacácphp á đây,ón khônsag nh khôndi g ệt,khônơgnhkhônsạch g , khônthêmg khônb ớt g . Bởiế th ên,gotr"Tn ướngkhông"(Báthã) N à ny, khôngcómnă uẩnlà:sắc, ọt,h tưởn,g à,nh thức;khôncó g Sáucălà n :ãn nh ,nhĩ,t ỷ,tệt hi ,ânth , ý;khôncó g Sáu trầnlà:sắc,h,tin hươ g,n vị,xúc,pháp;khôngcó Sáuthứclà:ãn nh ức, th nhĩtức, h tũ ức, th iệt th ức, th ânth thứcàýv thức; Khôngcó mườiaiduyê nhơ ; n nghĩalàkhôncó g "vôminh"vàcũnkh g ôncó g "hếtôv minh";cho đếnkhôncó g "Lãotử"cũn và gkhôngcó "hếtLão tử"; Khôngcó Tứđếlà:khổ,tp, ậ diệt,đạo ;cũngkhôngcó"trí"tu chứnàđạo vg quả đểchứn(dắc) g .Tómlại,khôngcó "đặn"g cágì i cả. cCá vịBồờ Tátnh yeo th TríhuệBáã tNh (Tướngkhôn)màg xalìađượccá mộngtưởngđinđảo ê ,ntâm ê khôngcòngănại,losợàchv ứnđược g ốt r oNiết rá b. àn cCá đứctquá ậPh khứ,ện hi tạivàịlaicũngđều yeo th ríT huệBátNhã (T ướnkh g ôn)màg đặnđạo g Vôượn th Bồ g Đề. VìTríhuệBátNhã(Tướngkhôn) gcókhảădi ng ệtết trừh cáckhổ, chắcchắn ưnh vậy, khônhưg dối,ọ iênglàthầnchúBátNhãBaLaMật;cũnịg là"chúĐại ần th ,chúĐạiminh,chú Vôượn th vgàchúVôđẳnđẳn g g". QuágàiN ntựtạiBồTtli á ềóin Tần h chú Báã: tNh "Yếtđếyếtđế,Balayết đế,Balatăngyếtđế,Bồ Đềbha". àtá *** HTBÁNÂM à KIHN NgàiTamạn t gáp Ph sưCƯUMALAẬPTH , dịchcữạn Ph rachữhán SamônTHÍCHNHA TIỆO dịclại h chữViệtvà lượcgiải GUYÊN NVĂN (bảndịchtứai) h KIHĐẠI N NHÁTYẾBÃO U Saukhđi i sâuàovTríhuệBátNhãrồi,Quáài Ng nTựTạiBồTátấy h cácpháp đềulàBátNhã(khôn),g ênkhôncòng cáckhổ. ọôn gàiN gXáLợiTửdạyrằng:"nà yXáLợiTửcá! cpháp chẳnkh g ácvới BátNhã(khôn),g Báã tNh chẳngkhácới v cácáPp; h cácáp Ph tứclàBáã tNh (khôn),g BátNhãtứclàcácáp. Ph àNyXáLợiTửBá! ãtNh (tướnkh g ôn)là g của tánh cácáp. Ph óN khônsag nh khôndi g ệt,khônơgnhkhônsạch g , khônthêmg khônb ớt g . Bởiế th êntrogBátNhã(khôn),g khôncó g cácáp Ph ế th ư: agnih Nămuẩn (sác,thọ,tưởn,g ,hàn thức),sáucăãn (hn ,nhĩ,,tỹ iệt th ,thân,ý),sáutrần(sắc,ih,nt hươ,ng vị,xúc,pháp),sáuức th ãn (nh thức,nĩh ức,th tỷức, th thiệtức, th ânth thứvàý ức) th . VàtrgBáo n tNã, h cũngkhôncóg cácáp Ph xuấtthếư: anhgi T ứđế(khổ,p, tậ diệt,đạo,) Mườiduyê ihơna (nkhôncó g vômiôvàhn mitậnh;khôngcó Lão tử vàLãotử),tận khôncó g "trí"tuchứnvàđạo g quảđểchứng(dắc).Tómlại,trgBáo n t Nhãkhôncó g cáì ig cả. cCá vịBồờ Tátnh yeo th TríhuệBáãtNh (khôn)màg xalìađượccácmộng tưởnđi g ênđảo,êntâmkhôncòn g ăạing ,lo sợvàchứnđược g đạoquảiết N .bàn cCá đứctquáậPh khứ,ệnhi tạivàịla,i cũnđề g uytheo TríhuệBátNhã (khôn)màg đặnđạo g vôthượnBồg Đề. VìTríhuệBátNhãcókhảădi ng ệtết trừh cáckhổ,chắcchắnưnh ậ vykhông hưdối,cũn nê ọlà gi Thầnchú BátNhã, cũngọilàchúĐạiần th ,chú Đạimi,nh chúVô thượnàchvg ú Vôđẳngđẳn". g QuágàiN Tựn TạiBồTt,á liềóin thầnchú Báhã: tN "Yếtđếyếtđế,Balayếtđế,BaLaYết gTăn đế,BồĐềtábà KHIOXÁ KIHNĐẠITBNHÃOÁYẾU NgàiTamtạngPhápsưCƯUMALAHẬPT ,dịcữch ạn Ph racữh ánh Sa môHÍCHTn THIỆNOAdịclại h ữch Việtvàlượcgiải LƯỢCIGẢ guyê N đền mụckinhàcómườichữ: "Maa H át B ãNh a B a L MậtĐatâmkinh"; ọtắtig là: Tâmkinh" MAA: H TrungHodịch a âmchữPhạn"Maha",dịchnghĩalà"Đại" (lớn),Đa (n hiều) à"tv hắng" (hnơ). HÃ:TNBÁ TrungHodịch a âmchữạnPh "Pàra"; jn vìkhôncó g chữdịchcho cânxứn,g êchn ỉdịchuyê ng âm n (BátNhã). Báthã N cóuiềnh nghĩasâu xa,ưn nh tóm g lạicósáuhĩang : 1.Viễnly: Xalìacácôv miph nh ão iền ọchvng ấp 2.Minh: Sá,g n khôngmờtối 3.Trí: ôn Th suốt g 4.Huệ: Sátỏng 5.Tríhuệ: Sátỏng ônth suốt g 6.an th tịnh :h sạch Trong khônễm hign ô. Báthã N cóuiềnh nghĩaưnh vậy,nếulấymộthĩang thìkhôngđượcđúglắm, n nẹ6ncácdịchả gi chỉđểguyê n nâmchữạnPh . Tuy,ênhi trsáong ughĩan trênđây,ếu n đemsosánhvàcânắc,nh thìcóể th dùntạm g nghĩa"Tríhuệ",vìnhĩag Tríuệ h cóphầnrõágxá vràn cđáơhết ng . hưnN ,g cầnphảichlọ ọ n cthậkỹ,bỏcácloạiTír uệ h sauđây,mớiđúới gv n hĩang củachữ "Bátã". Nh 1.Tríhuệthếgian: gtoế rhTn a,ngi nhữnười ng ọ ch rộnấy tgh xa,ônth mi g nh lanlợi h khônkhéo lịchduyệt,a hyỏigi mọiphươdi ng ện,hạêtin ọlà ig ười ng "Trí huệ".Nưn h Tríg uệ h đólàTríuệ h củaể th ục t phàmphu,khônph g ảilà"Tríuệ h Bát Nhã". 2.Tríhuệngoạiđạo: oúngạiCh đạout iềnđịn th lâu h à ngycũncó g ríT uệ h (xembàThiềnôn t trongBộBảnđồtuPhật) bết i đượcệc vi quákhứhiệntạivàịlai, ần th ônth biến g ôoáhv cùn,g ềunhi pháp kỳlạ.NhưnT gríhuệđólàtàTríuệ, h không phải"Tríuệ h Báã". tNh 3.TríhuệNhịthừa: HàăTàDuyê hinvg giáncdout phápTứđếp vàThậ nh ơnhduyênmàđặnđạo ị g quả.Cácị v nà yđãkhỏisatửnh luânhồi,ần th ônth tựg tạivàcóTríhuệbiếtđượciệcv quákhứiện h tạiị àv lai. ưnhN Trgíhuệđóuộc th ềTrív uệ h ểu Ti ,ừtah chỉthấyvề"ngãkhônchg ơ n ư" nh (thinkh ê ông), chớchưaấy th được"php á khôngchư", ơnh êcũn n gkhông phải"Tríuệ h Báã". tNh bTrlo ừa ạiT ríhuệ,trên duycó Tríuệ h củaậthaPycủaĐạiBồ ừtah Tát,mới phảilà"Tríuệ h Báã". tNh Côndụn g của g ríT huệBátNhã,ưnh mặttrờichếu i phácácmâymùvômih n ọnvchg ấp (ngã,pháp). Bởiế th nêTríuệ h Báã thN chếu i socái cphp, á ìth phápàon cũngđềubỏìn h iả hg dối,màolại nhà tướnchg tơ. hận Tướngchơậtcủa nh cácphp á đãiện h ,tứclàchươnh a hychlý ơn củaũv ụtr ệnhi ravậy. rTíhuệBáã tNh saüncómổi ongtr chúgsan ôntừhv ỉth đếnan y, khôngphảido tumớicó,hayờ nh cácduyêobingàluyệnê tpậ màà. tnh Dùởđịavịphàmphu, nócũngkhônảm, gi dùchứnquả g á,thn nócũngkhôn. gtăn Nókhônbgịcácôv minph h ềnão i phoáhại,lại trái cònphêuáti tất cảvôminhphão iền ôtừv thỉđến na y.óN phámột cáchdễdàvàrốt ng o,rá ưnh gióthổimâybay,ưnh mặttrờichếu i sươmù ng n.ta Bởithếọêilà ng "BátNã h BaLaMậtĐa" (Tríhurốt ệ ráo). TríhuệBáã tNh có cônngưăh chếc i thuyề,n đưachsaúng àhtừbnêybờ mêmuôiềnph tri ượccủaphmà phu,đếnbki nê abớáci g gộn ải i g to áhcủachưật,Ph Cổnê cũn ơnh ọlà gi "thuyềnBátNhã". Muốnản gi ệt bi T ríhuệBáã, tNh đểkhỏilầmlộnvớiT ríhuệcủaphàmphu, onạig đạoàTiểu v a,thừ chtôiúng dịchnghĩachữ"Báã" tNh ưnh sau: 1.TríhuệPhật (Tír huệcủahaPậtánychơtâm) n 2.TríhuệBátãNh dùn ( gcảchữạnPh àchv ữ Hán) 3.Tríhuệrốt ráo (Báthã N Balamật) BátãNh óc ba loại:  a. Vănựt BátNhã :tứclà"họ cBáthã". N Hàả ngih ờ nh ọhcăntựv nghĩalý kiBánh tNhãmớiộng đượcLýnhBátá ã tNh cũamình.  . b uáQ chn ếui BátNhã:Tứclà"tu Báã". tNh Saukhđã i ộng đượcLý tnBáhá tNhã,iả hàng phảitup; tậ ghĩan làquánsátchếu i socái cphp á đều "không"  c.ậtTh ướn t gBátNhã:ức T là"Cứn h Bág tã". Nh Saukhtui p, tậ đến lúccônêvquả in g mãnrồi,ả giành chứnđược g tướnchg ơậtcủa nh Báã. tNh TuchứnBág tNhãcóađo big ạn: 1.Giaạn h hBáthã:N acôn Tngiă ạnhg tuh Báã. Nht ghĩaN làsau khhại ủ th côngphu ut tp, ậ iảhgàn phảiacôn tăngi ạnhg ,h mớiđặnTgríuệ h Báã. tNh .2 CănbảnBáthã: N TứclàthểtánhBáã, tNh tuysaüncógmỗi tron chúng sa,nh ưn nh gphảiờ nh cóut nhmới à đượcển hi lộ. 3.ậHuđắcátB ã: Nh TứclàdiệudụnBág ã, tNh doiả hàgn sau khchi ứng đặng"cănbảnBátã" Nh rồimớiđượcdiệudụngàny. *** BALAMẬTĐA: unTr Hog adịchâmchữạnPh "Pamir ta",cónghĩaai : 1.Đáobỉngạn: đếnb ờbnki ê a.Tríuệ h Báthã N cócônăgđưa n chúgsan nh btừờmêmuộiềnph tri ượccủaphmà phuàbêny,quađếnbờácgi ộng giảio átcủa h chưPậtbnki hê ,a êọlà nig "BátNãh BaLaMậtĐa" 2.Cứucánhviênmãn: onrốt tàh o. rá eo Th ục t ững ẤnĐộ,phàmlàmviệc gìkhđã i êhoànmãn tvi ,thìọiglà"BaLaMậtĐa". TríhuệBátNhãlà loạiTrí huệđãốt r oênmãnvirá ,gọilà nê "BátNhãBaLaMậtĐa". TÂM: ữCh "Tâm"cóuiềnh ghĩan : 1.Tâm: uả Q m, ti ưnh "tâmcant ỳphếật"; nh 2.Tâm: ứa Ch óm nh savà kh nh ởi,ưnh "tậpkhởitâm"; 3.Tâm: ứa Ch óm, nh ưnh "Tậptíchtâm"; 4.Tâm: Sadi h n ệtkhôniágđo n ạn,ưnh "đẳnôgv táâm"; gin 5.Tâm: ớ Nh ghĩn lo lườn,g ưnh "tưlươtnâm"; g 6.Tâm: Rõph ràng ânbiệt,ưnh "mili nh ễu phânệt bi tâm"; 7.Vọgn Tâm: Tâmưh savọng hdi n ệt; 8.Chơnâm: T Tâmcht,hậơn ưnh "b ảntể h chơntâm"; 9.Tâm: oátTyếuha ythinyếu,ưnh chữ"ttâm". rọg n T lại, chữ"tâm"tuỳởtrongđềmụckihnày,thìndùn óm ê ĩagnh "tinhyế", "to átyếu"a hy"ttâm" rong mớilàchínhxác.VìậtnóiPh kiĐại nh BáãtNh đến60 quyển, trảiquaời th 22 agin ămn mớirồiị (nh ập th nhịênBái tNhãđàm);kiànhy (chỉcó260chữ)làtrgâm o n o ặc h toáyếu haytinhyếu củakinhĐạiBáthã, N nê gọilà"Ma HaBáã tNh BaLaMậtĐatâmkih". n *** KINH: kinhđiểnahyáoiglý,doậthoặc P BồóiTtná ra.ữCh "kinh"cóiềunh hĩang ,ưn nh tóm g lạicópbaghĩan ưnh sau: 1.Thường: Khôna thyg đổi.lý Chơn củatkh Phậ ônathgyđổi,dùậtquá Ph khứ, ện hi tại,vịlacũn i gđềuóin chlý ơn ưnh ậvy. 2.Dườngan c h: Đườngchỉxuôitấm ongr vải.Nhờsợichỉxuôi,xâukếtcác sợichỉ,gan đểlàmnhmột tà tấmải v . Cònkihlà n sựtổnhợp g chigh ép cáclờinói củaậthoặc P ền. hi T á 3.Hợp(khế): Kiợp thPận với"chơnlý củaũv rụ" t àhợp v ới v "căncơtrình độcủachúngsanh".Cũngmộtbộkih,n màuỳ t theotrìnhđộ củamỗigười n ẻj ểu hi cao,gười n hiểu thấp.Tuysựểu hi ộng cao thấpkhôngđồn,g hưnn gytheo kitunh ,hàn đềuđượckhỏikhổ santửh luânhồi,khônsót g mộtười ng nào. Kitậcó hPn ữnnh gđặcđiểmưnh vậy,gọilà nê "khếkih". n Tómlại, "MaHaBáthã N BaLaMậtĐatâmkinh"là"Kinhtoá yếukiĐại hn BátNhã". ói N vềdan, h Tướng,Thể,Dụngcủakinnày: h anD h : tênkiànhydùnph g p á "BátNhã"làmtên Tướng: Kihnàylấy"Đạitừah"làmogiátướng. Thể: Kinhà ylấy"Tậtướn h "g làmể th ụn D g: Kinhàylấy"độokh thá ổ ách"làmdụng Tônhỉ: c Kiàhnylấy"quáchn iếu"làmtônchỉ *** ncủa Tê dịchả: gi àTmiNga Tạnáp Pgh sưHuyề. nTrag T TẠNSƯ AM GPHÁ : mTa tạnlà g bakho tàng;vìcócônătrùm ng chứa văhnĩag củatph Phậ áp,gọi là nê "Tạng". 1.Kinhtạng chépữnnh lời g Phậtdạya hyữnnh lời g củacácị v BồóiTtná ra. 2.Luậạn t g chéphữnn ới gi vàluậtcủa7 chgú n (Tỳkheo,Tỳkheo Ni,Sai,D SaiNi D ,hức T xoa vàắcƯubàt ,ubàdi Ư ) 3.Luậạn nt g chépữnnh ghị n luậnchátà,nh phânệt bi chọcủa ơngv cácvị BồTátvàchưTổ. ầy Th ản gi Ki g ì tnh gọilà"Pp há sư" ầy Th ản gi Luậ g thìlà ọig "Luậtsư" ầy Th ản gi Luậ g tì hn gọilà"Luậnsư" gàiHuyề N tnrahông suốt g cảtạnba ản vàgi dạy g cảKi,nh Luật,Luậnê là gọiNà "TamTạnPháp g sư" (vịPhápưs hôn t suốtg baạng). t UH TRANG: YỀN ọ TNgàihrầøntênVĩở đấtsư, Yên tỉnhLạcươD . n g gàN i rấtôn th mi g h,n xuấtakh gi 1i3uổi t ,họcđủkinhđiển.Đếnmnă TrinhQuáứ thn ba, NgàiphátâmquaẤnĐộọ ch ậtph Ph p á đén51 năm,rấtônth vgề"pháp tướnDuy g ức th ọc". h ọNigàch được657ộb ki. nh Đếnmnă TQuáirnh ứ thn 19,ềTunNgàivr g Ho. a VuaĐườngTháiônrấtmừ,ng thỉnàởNhig lạichùaHoPhướcàng dịchki. nh Ngàidịchđược75bộ,cộnlà g 1335quyển.àiNghưởnọ75 thg tuổi.VuaCaoTôn dựnáp thg otàihaki gN ềuẤnĐộtạichủaTừÂn,côngđứccủaậtlà àiNgh ôv n. tậ (xembộHuyềdo nTrag Võđìnườn hC sog ạn,HươĐạong xuấtbản) Kinàhycómnă nhàdịchtừchữPhạnrachữTrungHoa,ưn nh bản g dịchcủa NgàiHuyềtrnTuyề ag nbáđượcạnth ànhơết. *** DPUYÊHẦN NKHỞI CHÁNHVĂN gài N QuánTựtạiBồTát,saukhiđisâuvàoTríhuệátB ãNh rồi,thấyăm n uẩnđều"khôg" n (Bátã), Nh nênkhôgn ònc ácc khổ. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnứ th ứt nh ,óin :Bồdùn Tát T ríg uệ h Báã, tNh ấy th cácphápđều không (BátNhã)ênkhôncòn g cáckhổ. T cảchsaúng nhvìmêbảnể ất th chơtâm n antịnh của h mìn,h êọiện nghv racóế th ới gi àchv úsang h.cũn n nhưg ưới ng mêủ ng chêmi bo,a ấy tênh có cáccảnh vật. úsangCh nchh ấp cáccảntậhđó v làt,hậ êkh n ởiam, trh sân, sitạođủ các ệp, hing ồir satnửh luânhồichịuđủkiểu khổ sở.ũnC nhưg ười ng dươchng êmi bao, vìchấp cảnậtrogchvhn iêmobalàt,hậ ênsanhavuir uồn b đủchuyện. BồTátdùnTríg huệBátNhã,ấyth rõ cácpháp (thếgiới,hún c an g s h) đều khôn,g doôv mitưởn vọngh ện hig ,ra Bồ ên Ttkh á ôncòn g b ịcáckhổbởiôv mihn vọntưởn g g.Cũnghưn ười ng đãthứcgiấcchmêi bao,ấy th rõcácảnvậtrogchhn êmi bđềoa ukhôncó, g ênkhôncò g bịkhổvuibởicảnhchêmi o. ba Tómlại, chúngsanhvìchấpămn uẩntậcó, h nmới ê chịu cáckh h ổsở.BồTát dùnTrgíhuệBátNhãấy th ămn uẩnđềukhôn,g khên ôncòn g bịcáckhổ. IẢDAN G HTỪ QUÁNTỰTẠIBỔ:TÁ NGÀIHuyềp TPhánrag sưdịchlà"QuánTựTại BồTát";Cựudịch:"QuáThế n ÂmBồTát" uáQ nTựTại, cóiĩangha :1 .uáQ nrõcácphápđềudo tâmbến i ện hi ,ên chsaúng hđược n quảtựtại,2.uáQ bnết i căcơn củachsaúng ,nh sự nê áo gih đượctựtại. ỔB TÁ: Tunr Hog adịchtắtchữ "BồĐềĐoTát ả". "BồĐề"dịchlà"Gic"; á "Tátđoả"dịchlà"Hữutình";ĩangh làchúhữung tìnđã h đượciácg ộ.ng óC hĩabang : 1.ầnPh tựlợi: Tứclà"Hữu tìnc", áhgi nghĩalàchhữu gú n tìnhđãácgi ộ, ng ưn nh gchưađượcưonthà t. Phậ Vìcòitế v sởrigu, nt iácêng màcònhữu tình. 2.ầnPh lợia: th Tứclà"Giáchữu tình";nhĩag làphầnmihđã n ácgi ộ, ng rồi ácgi ộng chochsaúng . nh 3.ầnPh tựlợi,tựa: th Tứclà"Tựagic,cgiá tha";nghĩalàcầu tnrê đạotđể Phậ ácgi ộng chomìn,h dướigiáohchsaúng . nh ĩaghN tứ h ứt nh ,túclà"Trí",nghĩatứ h atức ih là"Bi", nghĩaứ th bacảBivàTrí. BồTát"Bi,Trí"gồmđủ. "Lý,Sự"vôạig n ,êọlà nig "QuánTựTạiBồtTá". ĐISÂUVÀOTRÍHNÃ:UỆBÁT TứclàBồtáđã T thâmp ậnh íTr huệBát Nhã. ĂM N ẨNĐỀU U KHÔNG: HàNhị ng ừatph h cáá chi ấpgã; n ưnnh gcò chấp pháp;ghĩan làấy th khôncó g "nã", g hưn n còn g nămuẩn.HàĐại ng aBồ thừ Tát,ì th ã ng phápđềuph; á ĩangh làã ng đãkhônmàg mnă uẩncũnkh g ôn.g măN uẩnlà:Sắc,Thọ,Tưởn,g Hà,hn Thức.Huyề gàiN dịch nTrag là"nũg uẩn".Chữ"uẩn"là"chứaónnh ";nghĩalàmnă mónnàytíchtụ chứaóm nh làmânth vàlàmtâm. C dịchlà"nũg ấm".Cữh "Ấm"làcheđậ y; ghĩan lànămmónnàycheđậy ựu chơntâmatịn nh ,h ưnh mâychemặtnhựt. Tómlại, tấtcảsựũậtvongr ụ, tr khôntoàế ihng ới i g vàchúnsag . nh ế Th ới gi chsaúng hnkhônSắc oàing (vậtchất)Tâm và thần (in ). Sắctứclàsắcuẩn:tâmtứclàtâmuẩn:ọ ,th tưởn,g à,nh ức. th Bởitế h óinê "nmă uẩnđềukhông",tứclànói"tế h ới gi àchv úsang anhytấtcảsựũtrovậng trụ đềukhông". KHỒ: cáckhổôv ưn nhbiê gtómlạicóbamónkhổ:khổ khổ,oạih khổàv hànkhổ;ayh támmónkhổ là:sanhkhổ,lãokhổ,bịnhkhổ, tửkhổ,bệt iá lykhổ, otắnán hộig khổ,gũn ấmxíthạnhkhổ, cầubấtđắckhổ(xemKhổđếquyển trong Tứ ệu Di Đế,dohươạonDg xuấtbản). *** PHẦNCHÁNHTÔ CHÁNHVĂN gài N gọ iôgn áX LợiTửdạyrằng:"NàyXáLợiTửăm !n uẩn(sắc,, thọ tưởng,hành,thức)hẳnc gkhácvới"khg" ôn (Bátã),Nh "khôg" n ẳn ch gkhácvới nămuẩntứclà"khôg" n (Bátã), Nh "khôg" n tứclànămuẩn. ỢC LƯ ẢGI Đạiýđoạnà nyóin :Nămuẩntứclà:"khôn"g (Báthã) N ,"khôn"tg ứclàămn uẩn. óiN mnă uẩntứclàóin tất cảcácpháp.Tấtcảcácphápcóiph ha ần:Tánvàh Tướn. g củaTánh cácphápì th khôngcóìn h htướng.Kionhpị g là"khôntướn g g" (th ị chưphàkhôngtướng) .Bởi"khôntướn g g"nêkhôngsaikhc, á khônsag di nh ệt, khônhưg oạih .vv ...cũnọ ilà g thậướn,g chơntướng,chtánơh,chơkh n ôn,g chơn ưnh haychơtâm n v.v... Tướncủa g cácphápì th cóìn h tướn h ,g ưnh mnă uẩnhaycácpháp saikhc, á có sadi nh ệt,hưdốikhônật,gh ốt r cuộckh hoàn ông.Kinchh ép:"Ngũuẩnakh gi ôn". g íTh dụhưn vòng,ki,ềng xo a,xuyếnlà"tướng"củaà; ngv bg,ăn tuyết, mù sươg,n nướcđálà"tướng"củanước,đềucósandi h ệt,hưảgi khôntậ,gh rốtcuộcđềutrởvề khôn. g Còn"tán"h củaavànghy"tánh"củanướcì th khôncó g cáctướn:dà g i,ắnng , vuông,tròn.v v ...(dụcho khôngtướn). g Vì"khôngtướng"êkh n ônsag dinh ệthư hoại;dụhưn ậtướn h ,g chơntướnhagychơ khn ônv.v g ... (Đâ yh ỉc làhtídụdễ hoc h iểu,h ứ c khôngphả"vài ng"hay"nước"làậhtướnghayhướn nctơ gv.v...). Đo ạnkinàhycóđạo từhangi lý,cạnsâu và khcá au. nh gđạo Từn lýứ th ất nh , dùnchhagi ữ "chẳnkhg ác": ăm N uẩn"cẳn h gkhác"vớikhôgn Khgôn "cẳn h gkhác"vớiăm n uẩn. gĩahN làđem"nămuẩn"với"chơ kh n ông"đểso sáau: nh Lấy"nămuẩn"so sávới nh "chơkh n ông"khôngkhác;àlấy v "chơnkhông"đểsosáhvới n :năm uẩn"cũnkh g ôngkhác.Tuykhôngkhác,ưnnh gcógười n ểu: hi vẫncònmộtbê"nn ăm uẩn"vàmộtbn"ch ê ơnkhông".Cũnhưng óin "sónướcv à gn khônkhg c",á ưnnh ẫngv cònchấp;sónước vàng haitứềbrệting . Đếntừnđạo g lýứ th a,ih cóphầnsâuơn,h lạidùngaichh ữ"tức là": ăm N uẩn"tứclà"khôgn Khgôn "tứclà"ăm n uẩn. ĩaghN là:"nămuẩn"tứclà"chơnkhôn", g "chơnkhông"tứclà"nămuẩn".ămN uẩnvớichơnkhông,khôngcònaph ih ầnrệt êngbi nữa. Cũnưnhg nói:sóntức g là nước,ước n tứclàsón,g khôncó g ngêkh ri c. á đạo Từng lýứ th ứt nh nói:Nămuẩn"chẳnkh g ác"vớiKhôn,g Không"chẳng khác"ới v Nămuẩn, tứclànói: Tướncủa g cácpháp"chẳnkh g ác"ới v tácủa nh cácpháp.hcủa Tán cácphpá "chẳnkh g ác"ới v Tướngcủacácphp. á ũnC ưgnh óin :Kẹo(tướn) g"khôngkhác"ới v đườn);g(tánh Đường"khôngkhc" á vớikẹo. đạo Từng lýứ th anóihi :ămN uẩn"tứclà"Khôn. g Không"tức là"ămN uẩn;tức lànói: Tướncủa g cácpháp"tứclà"Táncủa h cácpháp.hcủa Tán cácpháp"tứclà" Tướncủa g cácpháp.ũnC nưhg nói:Kẹo (tướng)"tứclà"Đườn); hg(tán Đường"tức là"kẹo. Muốnrõthêmđoạnkiàhny,chútôi ng xiíthn dụưnh sau:ưNh ười ng mêủ ng chmêi boa (dụhún c gsanội hmêu ) thấycáccảnậthvkhôvui.v v ...Vìmêmộnêgn họchấpcáccảntậấyhv làật,h rồicũnvuig buồncườikhócv.v... ilại Trá ,ười ng tức h (dụBồátT uTrí t huBát ệ Nhã) ấy th cáccảnchh êmi baokia đềukhông (n gũẩnu ai gi không) kh nê ônbị g cãnchh miê oblà a mchoọkh h ổ sở (độ nứt h htếkhổách) . gườiN thứckia(dụàQuáiNg TnựTạiBồbiết Tát) rằn: g Vìtâmchêmi ện obi a h racáccảnchh miê ob,a nóiê : "Cảnchh mêi ob a (sắc) "khônkh g ác"ới v tâmchiêmboa (không) ,Tâmchêmi bo"kh a ôngkhác"vớicảnhchmêi ob; a cảnchh êmi bao"tứclà"Tâmchêmi bo,a Tâm chmêi bo"ta ứclà"cảnhchiêmbao. Lênmộtnữagtừ ,ậtda Ph y: úsangCh ì nhv mêbảnể th chơntâmatịn nh hcủamình (chơnkhông) nânvọng ện hi ế trah ới gi àchv úsang ,nh tứclàcảngiới h củachúngtasốngđây (trognkihn cũnọi g làạmộn cảnhđi g) .Rồichsaúng ọnhvchg ấpcho làcảnt,hậ êncũng mừngiậkhổuiv v.v...cũnưnhg ười ng chmiê boa (tiểuộn m g) khônkh g ác,ọginê là"mộngtưởndi g đảo nê . ) BồTátđãciág ộng (nhưngườiức ht tỉnh ) dùnTrgíhuệBátNhã (nưh tríủa c nười g hức t ) ấy th cảnới gih củachúngtađasốn ng gđâylàcảnđại h mộn,g đềudotâm ện hi ,ra êBồ n Ttdạy: á "cácphp á đềukhông" (ngũuẩngaii không) ,dotâmiện h ra, cánê cphp á chẳnkh g ácới v tâm (không), tâmchẳngkhácvớicácpháp;cácphp á tức làtâm,tâmtứclàcácpháp". Tómlại, đồnmộtg bảnể th chơtâmn thanịnhkhônkh g ác,ưnnh chg saúng nh v vô miọgtưởn ì nhv gđiênđảo ,tấy hnê cóămn uẩna hyế th ới gi chúnsag ,nh rồi eo th cảnhđạimộngnàymàọtkh h ổ. ilại Trá ,BồTátđãáicg ộng (ngườihức đãt gấc i ộn đạim g ) dùnT gríhuệBát Nhãấy th cảnđại h mộnnàyg (5 uẩnhayácc pháp) đều không,chỉdotâmện i h ,ra ên khôncòn g bịcáckhổ củacảnhđạimộnữagn (độnhứtthếkhổách). Vìchúnsag mênh ,từ"tánhkhông"ện hi "có ra sắc",nóiê :"sắc,chẳngkhác vớikhông",ênói:"khôn,g chẳngkhácsắc",haykhôntức g là"sắc" IẢDAN G HTỪ ÁLỢIX TỬ: Cóhàdịch n "XáLợiPất h "hay"XáLợiất Ph ĐaLa".Chữ"phất" đồnnghĩavớichữ"Tử" (co n) .XágnÔ LợiT ửlàb ựcđạiđệtửcủatậ,Ph ríT uệ h ứ th ứt nh . BàmẹônXágtên Lợi,thônmig nhxuấtchúg,n biệnluậổin datrgxứ, onh ứt nh làtrgkh o n có i maônng . g eo Th phtục ong ẤnĐộ,thườnglấytênmẹđặttncoê n,ngọiônê là g XáLợi Tử (hayPhất) ;ghĩan làcobXánà Lợi. eo Th bảndịchcủaàTHộ hiNg chép:"Tkh rogn iĐứcThếTônởnoLinhứu T ập nh địnậmhT thâmquagmin ,nh óin cháph nh ápTma mađề,ì th ônXág LợiPhất b ạchới v NgàiQuáTựn TạiBồTắnátr : g "Nếu cóườing muốnut php á mônmậth âm th BátNhã,thìphảituưnh thếào?n Nđó ơnh Quágàin nTựTạiọôn gi gXáLợi ất Ph màgiảngnóikiàny". h SẮC, tứclà"sắcuẩn":Cáctchvậ ấtchứaóm nh lạiữnthàran hìn g tướn h ,g ưnh thânể th àcản v ật,vh ọ iglà"sắcuẩn". Sắcuẩngồm1món:ămN căvàsán u trần. ămN călà n : 1.Nhãnănc : Comắt n 2.Nhỉănc : Lỗtai 3.Tỹcăn: Lỗ mũi 4.Thiệtcăn: ilưỡ Cá i 5.Thâncăn:ânth ể th Sáutrầnlà: 1.Sắctrần: Cảngbịthấycủamắt 2.Thantrần h : ến Ti b gịe ngh củatai 3.Hương trần: Mùibịửing củamũi 4.Vịtrần: Vịbịếm n củalưỡi 5.Xúctrần: Cảnhbịxúccủathân 6.áp Ph trần: Cảnhbịết bi củaý thức;tứclà"vôểu bi sắc". Sắcnà ykhôntiêug bểu i o,raàing ưn nh đối g vớiộin tâm (ýthức) chúntagcó thểấy th rõ. ràng Ọ, TH tứclà"tọuẩn h ".Thọlàlãnọht.Saukhitếpxúcvớicảnrồi h ,sahlãn n h ọt . h Sựlãnthọcóăm: n 1 .Thọkhổ,2.ôTh vui,3.ọbuồn Th ,4.ọmừTh ,gn 5.ọTh khônvuig buồn. ỞN TƯ G, tứclà"Tưởnuẩn g ".Tưởnlà g tưởnghớ n ìn h thượncủa g cáccản. h Do sau khếp ti xú càlãn v thọcáccảnhkhôvuirồi,sanhratưởnớ. gnh ÀNH, tứclà"Hàuẩn nh ".Hànhlàsựath yđổiến bi chuyểncủatâmệm. in 51Tongr mónT âmsở,ọtrừThvàưởngra,còn49mónTâmsởvà24mónTâmBất tươưn gn g,đềuuộc th ềHàv uẩnnh . ỨC, TH thứclà"Thứcuẩn".ức Th nghĩalàểu hi bết i phânệt bi ;cókhảăbến n gi ện hi cára ccảnvàph h ânbệt i cáccảnh.Thức,chrailàmtámloại: 1.Nhãnthức: bết Cái củamắt,phânệt bi cáccảnhsắc. 2.Nhĩthức: ết bCái của,tia phânbệt i cáctến i tăm. g 3.Tỹthức: ết ibCá củamũi,phânbiệtcácmùi. 4.Thiệtthức: bết Cái củalưỡi,phânbệt i cácvịtrần. 5.Thânthức: bết Cái củathân, phânbệt i xú ctrần. 6.Ýthức: bết Cái củaý,phânbệt i cácpháptrần(cảnhnộitâm). 7.Mạtnathức: biết Cá ứ th 7,chấpức th ứ th 8 làmã. gn 8.Alạidathức: bết Cái thứ8,chứachủngtửcácpháp VậtchấtSắcSắcphp á II ọTh Tâmsở51món91php á 5ẨNU TưởnTâm g bấtữuh vi tnhần Ti Hàtươnh ưnng 24 g ức Th T âmVươg8n KHG, ÔN tứcđoạnsauóin "Khôntướn g g".Cái"không"đây, khônph g ảiưh khôn,g onkh ag ônhayg cái"không"đốivớicáicó;cũnkh g ônphg ảiủ th êuti hếtcác vậthữuìn h hmànóilàkhôn; g vàcũnkh g ôngphảicái"không"củaểu Ti ênừa(Thit khôn). g i"kh Cá ông"đây,tứclàbảnatịn nhá hkhôncó g cácình htướn,g ọlà êign "khôntướn g g"(tướngkhôn). g Vìnó khônsag di nh ệt,khônhưg dối,êncũngọi là "chơkh n ông"haytướn hậ g,chơ tướn n ,g cht,ơánh chơntâm,chưnơh .vv ... Tómlại, kiànhyóin "nămuẩn"tứclàbênDuythứcóin "94phápữuh i". v Kinàhyóin "không"hay"khôngtướng",tứclàDuybên ức th óin "sáu phápvôvi". Kinàhyóin :"Sắcchẳnkh g ácới v khôn"g ha ynói:"Sắctứclàkhông",là nói"Páp h ữu h tức iv làphp á vôvi". *** CHÁNHVĂN ày N áX LơTử!"Tướngkhôg" n (Bátã) hN ủa c cácphápđây,ón không sanhkhôgn diệt,khgôn hơn khôngsạch,khngô thêmkhôngbớt. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :nhTá (BátNhã ) củacácpháp,khônsag nhkhôndi g ệt,không cấutịn.v hv ... Đo ạnứ th ứt nh nói:"mNă uẩnđềukhông",đo ạnứ th anóihi :"Sắcchẳnkh g ác vớikhông",a hy"sắctứclàkhôn.v gv ...",đoạnàyn óin :?tướnkh g ôngcủacácpháp"; chữ"Không"ởbđo trogan ạnànyđều chỉcho"Tríuệ h Báã", tNh tứclà"Tánh"của cácphp. á "Tánh"củacácphp á khôngcó hìntướn h : g khôncó g tướngsa,nh khôncó g tướndi g ệt, khôncó g tướngcấuễm nhi củaphàmphu,khôncó g tướnantịn hg hcủa chưPật. h Khộngi ón khônm, thêg lúcmênócũnkh g ôngbớt. Bởiế th nêcũngọilà "khôntướn g g"(tướngkhôn),g chơtướn n ,g tướn hậ g,ch,ơtánh chtâm, ơn chơn ư, nh chơkhn ônhagytậướn h Bág tNhã.v v ... T lại, "Tánh"củacácphp óm á là"chơntâmanthịnhsásuốt ng ",khôncó g các hìntướn h ,g ọêilà ng "khôntướn g g"a hy"BátNhãchơnkhông". IẢDAN G HTỪ háp: P Chỉchungcho tấtcảsựt: vậ tinhần,ậtchv ất,ữu h hìnvôh ìn h ,h ữu h vi vô,i v ph thán àmv.v...Chẳnữngnh ế bhàng .v v ...là"php", á cho đếnưh khôngcũng là"pháp". Bóntgươron g,n dưới trăng ước n là"pháp",màlôngrùa,sừthỏng cũng là"pháp", chođếntưtưởntâm g ệm ni cũnglà"pháp".àmPh ữnnh cág gì,i tựnóữgi đượccábiảnchấtcủaón làmchười ong ếtbi đượcón làcáì, ig thìđềuọlà gi "pháp". Tómlại,óin rộnglà"tấtcảphp", á nóiẹp h là"nmă uẩn?.Nói"nămuẩnlàchơn không"tứclànói "cácpháplàchơnkhông".ín Ch hởcáơin cphp á màtướn hận g "chơkh n ông",chẳnph g ảicángoài cpháp,có êngri mộttướnchg ơnkhông". *** CHÁNHVĂN Bởithếnên,trong"Tướngkhôg" n (Bátã) Nh khôgn óc 5uẩnlà:sắc,ọh, t tưởng,hành,thức;khôgn óc 6cănlà:ãnnh ,nhĩ,tỹ,thiệt,ânth ,ý;khôngóc 6 trầnlà:sắc,thinh,hương,vị,xúc, pháp;khôngóc 6thứclà:nhãnthức,hĩn hứct , tỹthức,thiệtthức,ân th thứcvàýứcth . ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :Trong"Tướngkhông"(BátNhã)khôngcó cácphápế th . a g in Vì "Tướngkhông"củacácphp á (BátNhã) khônsag di nh ệt,khôngcấu tịn,h khônảm tăgin v.v...ntêro"Tng ướnkhg ông" (BátNhã) khôncó g 5uẩn,mườihai xứ(6căn,6trần ),mườimtá ới ig (6ănc ,6trần,ức 6th ) .cũnưnhg trênmànbạc (dụ Tướngkhông) khôncó g cáchìnhảnh. ậtra,Th nói"nămuẩn"tứclàồm g cảmườihaixứmười và tmá ới gi ;tráilại,nói "mườihaixứ",cũngồmcảămn uẩnàmười v támới i g ;ha ynói"mườitmá ới gi " cũnồm g cảmườihaixứànămv uẩn. Sởdĩphânchêaringkhácưnh ậvy, làì v ậtph Ph sự á chấpnã g củachsaúng h: n N chấpnặnềph gười gv ầnầntinh (tâm) làNgã,thìtóiậPhn "nmă uẩn",chachi ẻ ầnthin (tâm) ralàmốn b phầnlà:thọ,tưởn,g vhàtức n đểpháchấp.ònC "Sắc" khôncần g chicha ẻ. gười N chấpặnn ph gvề ầnậtchv ất (ch ấphânt) làNgã,ì th óitPhận "mườiaih xứ", chachi ẻsắcralàm12phầnlà6căvà6ntrần,đểpháchấp. gười N chấp cảần tihn (tâ) m tàvậchất (sắc) làmã, Ng ì th ậtnóiPh "mườitmá ới gi "chachi ẻcảhtinầnậtchvà ấtlà ra m18phầnlà6 căn,6rần t và6ức th đểphá chấp. Tómlại,Báongtr tNhã (Tướngkhông) khôncó g cácphp á củaế th anlà gi ămn uẩn, sáucăn,sáutrầnsáàv uức. th IẢDAN G HTỪ ĂM N ẨN:U (xemhần p "gảdan i htừ"ủa c hứ tđoạn nhứt, vều"ncâ ămuẩnđều không"). SÁUCĂN: (xemphần"gdan iả hừ" t củađoạnthứhai,vềâu"sc ắcức t làắcs uẩn "). SÁUTRẦN: (xemphần"giảdanừ" ht ủa c đoạnthứhai,vều"scâ ắcức t làắcs uẩn "). SÁỨC: UTH (xemphần"gdan ải hừ" t ủa c hứ đoạnt hai,vềhữ"Tc h ứcức t là thứcuẩn). *** CHÁNHVĂN Khgôn óc mườiai h nhơnduyên,nghĩa làkhôgn óc "vôminh",và cũng khgôn óc "hếtvô minh",o ch đếnkhôngóc "lãotử"vàũn c gkhgôn óc "hếtlão tử". ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :Tro"Tng ướnkhg ông (BátNhã) khôngcó21 hơnduyênlà pháput xuấtế th acủa ngi DuyêánhT ác. gin BáTrong tNhãchkh ơn ôn,g cũnkh g ôncó g 12ơnduyê h n:Vềphầnlưuchuyển làVô miduyê nh nHà,nh chođếnduyênLãotử.Vàvềphầnoàdi hn ệtlàVô midi nh ệt ì th Hàhdi n ệt,chođếnLãotửdiệt. BựcDuyê Thán ác, gin ờ nh quásự n lưuchuyểncủa12hơnduyên,màthấu rõ đượcguồn n gốccủasatửnh luânồih ;àcũn v ờ nhg quásự n odi ành ệtcủa12ơnh duyêmàn đượcộng đạo. uáQ nsự"Lưuchuyển"của12ơnduyê h ưnh ế th ào,n màấy th rõđượcguồn n g củasahtửn luânồih ?Hàgiả ốc nh quá21n ơduyê nh nxoayvầntếp i nốilẫnnhau, ưnh sợidâychuyềncó12khoen:khoenà nychuyềkh n o enkia,kho enkiachuyền kho ennọ,hưn cávòni tròn g khôngmối. úsangCh ì nhv đờitrướcmêlầm (quákh ứănc bảnvôh) inm êntạocára c ệp hing (hành) .Haimónàny (vôminvàh hàn) làmhơquá n khứ. Saukhchi ếtbịnghiệp lựcdẫndắtần nhti (thức) điọthân (danh,ắcs ) .Khi àthânn ,tấtêncó hi 6căn (nhãn,hnĩ,,tỹ htv.v..) iệ làchỗ của6trầnphảnảnovàh (lụchập)n . Khcó i 6căếp nti xúc (xúc) với6trần,ồi r siralãn nh ọth (thọ) sựkhổà v vui.Nămmónnà y (thức,danhsắc,lụchậpn,xúc,ọ) th làquảện hi tại. Khthọiquảện i h tại,trởlạitạoữahơn làưathích (ái) ,ìm t cầu (thủ) , làmsao chocó (hữu) . Bamónnà y (ái,ủ, th hu) ữ làmện ơihn tại (tứclàhmạtcvô i ) nhmi . oDưaích th tìmcầu chođược,tạoên iệp ngh đểọthsaânnth sau (sanh) .Khi đãcóânth (tấtnphảió cê thức,danhsắc,lụchập,n xúc,họ) t thìphảiàchgiv ết (lão,ử) t .Bamónàny (sanh,lão ,t) ử làquảvịla. i kh Trong quả ithọ vịla,i rồiởtr lạitạoơnữah (ái,hủ, t ữuh) đểquả thọ vịlai lầnnữa,cho đếnôv cùnn. tậg (xemểu bi đồ) Quảhiệnại t ức, (th PậCæuCẬCÁ 0tắhCẢ0ắChẢ0łề ồCếẻuNễC0hơỶắeỗộ ù S9K hCẢúử“uìyhCẢNShÁìơằừ(ắuÁuúìy LỖ nóệơ@ag OTỬ: Là Sau khsai đã ranh cóânth ,tấtiênph h ảib ịgiàrồichết. *** CHÁNHVĂN Khgôn óc Tứđếlà:khổ,ập, t diệt,đạo;cũngkhôngóc "Trí"tuchứngvà đạoquảđểhứnc g(đắc).Tómlại,trong "Tướngkhôg" n (Bátã) Nh khgôn óc "đặg" n ái c gìả. c ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :Tro"Tng ướnkh g ông" (BátNhã ) khôncó g cácphp á xuếtế th a gư nih Tứđế,Lụcđộv.v.... đo Trong ạnkiànhy,chalà i mbph a ần: 1.BáTrong tNhãchkh ơn ông,khôncó g Tứdiệuđếlàphp á ut củabốnquả ănáThvi 2.BáTrong tNhãchkh ơn ông,cũnkh g ôncó g "Trí",làười ng tuchứnvàg "Đắc", làđạoquảđểchứng.ph gTron ầnnàylạicó2ghĩan : . a óiN chun,g từrướcđếnđây,eo t h ki văn ì tnh chỉphêvề"ph áring ápchấp"; ĩanhg trBágo n ã tNh chơ kh n ôn,g khôncó g phpá ụng uẩn,phápTứđế,phápTập h ịnh ânnh duyê.v vn ...Đếnđây,mớipháchuncả g ã ng chấpàph v ápchấp;hĩang làtrong BátNhãchơnkhôn,g khôncó g ườing tuàcứươ (ng hởïẬ Á-v yươhởÁNhã-Ổ n0ẢiŒúễế' @ ơ Tómlại,ongtr"Tướngkhông"ahytro ng"Bátã" Nh khôncó g Tứánht (Thin văn,u yêD ngiác,BồTát, Phật) vàLụcphàm (Thn,iê ,nhơ Ala, tu Địangục,Ngqu ạ ỉ vàSúcsanh) hayóin mộtcákh nh áclà:"khôngcóphp á ì g cả". IẢDAN G HTỪ ĐẾ TỨ , TứclàTứệu Di Đế:Bốnsựt,hậ chắcchắn, muônđờikhôngthayđổi. KHỒ, TứcKhổđế;chlý ơn chắcchắntrìnbhàyrõgchràn o chúngtahấytấtcả ữnnh gnỗiđaukhổế trhên nagàiy, màmỗichúntagđềuphảichịu,ưnh bakhổ:1. Khổtncárê ikhổ (khổkhổ), 2.Khổì v ưh ohại (ho ịakhổ) ,3.Khổ vìayth đổibến i chuyển (hàhnkhổ) .Vàtámkhổ:1.Sahkh n ổ,2.Bịnhkhổ,3.Gikh à ổ,4.ết Ch khổ,5. Đatnghươaungh b ịxalìalàkhổ,6.Đaùngth gờn noiậh á lạigặphaun làkhổ,7. Mocầu ng khônđược g làkhổ (thấtvọng) ,8.ămN ấmquáạnth hlàkhổ (xemquyểnTứ Diệu Đế) . TẬP, tứclàp Tậ đế:chơnlý chắcậthrìnbhàynguyêơcủa nh bểkhổ trần aglà in lýdoìv đâumàcóữnh n ỗi gn khổnày. Khổđếưnh làbảnkêện hi trạncủa g b ịn; h cònTp ậ đếưnh làb ảnóin rõuyê gn ơncủa h chứnbgịn,h lý dovìsaob ịn. h p Tậ làóm nh chứa;nghĩalàóm nh chứacácphiềnãomêlầm.ềão nPhi rất u, iềnh nóiộnr ìthg đến8400món,óin ẹph ì th có10móncăb nảnphão iền à20v mónchmạc i phão ề in (xemquyểnTứuĐế, Diệ ảgrõi ) . T, IỆD tứclàDiệtđếayh Niết. bàn Kichnh ép:"Cácphão iền diệtọla ig Niết b. àn Xalìacácpháphữuicũn v ọiglàNết i bàn".ết Ni bàncóềuinh loại: 1.HữuưD NiY ếtbàn: quả Từ ứ htán ứt nh cho đếnquảtánhứbacủa Tểu i atuy hừ đãchứnếtgNi bàn,ưnnh gcádư i ãy ohbá còn. 2.VôưD Ni Y ếtbàn: Đếnquảứ áhtn tư, làALaHáì nth cácphềnão i ệp hing bkh oá ôngcòn,hoàntchứngđượcquảếtNi bàn. 3.VôTrụXứNiếtbàn : Đâylàquảết Ni bcủa àn BồTát.BồTtđã á tựtạiải gi ot,áh ênchỗào ncũnglàcảnết hNi bàncủaquígàiN (xemquyểnứ T uĐế) Diệ . ĐẠO, tứclàĐạođế:phươph ng p á ut chchơn ,ánh chắcchắnđểđếnđạoquả ết Ni . bàn ươPh ph ng p á có37phẩm,chalà i m7lo ại: 1.Tứệm ni xứ2.Tứcháncần h 3.Tứưnh ýúct 4.Ngũcăn 5.Ngũlực6 .ThấtBồĐề 7.BáĐạo ánhtC (xemqu yểnứ T uĐế) Diệ . CHÁNHVĂN CácvịBồát T nhờyo the Tríuệ h átB ãNh (Tướngkhg) ôn màxalìa được cácản c mộn h gtườngđiênđảonêntâmkhôgn ònc ngănngại,losợvà chứngrốt ráoNiếtbàn. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :BồThờ tán ytheoTríuệ h Báã tNh màxalìađượccáccảnh sợãi h củamộngtưởnđi g đảo ên chvà ứnrốt g ết ráoNi bàn. VìtrgTíon huệBátNhãkhôncó g "Đặng"cáì ig cảênBồmới Tát ytheoTrí huệBátNhã (Tướngkhông) màxalìacácđiđảo ên sợãi h trocản gn sah tửnh đại mộnàchgv ứnđặn g rốt g oráquảiết N . bàn Đoạnnàyđồnnghĩavớitbàiụnứ thg 29, quyển trong Duytức h Tma p ậth tụng guyê N bvănitụnà (dịch g âm) Vôđắcbấttưnghị Thịxuấtthếgiantrí ả X nhịtrọ hô ngố c Tiệnchứngđắchuyển c y. gĩahN là:cảnớigih "vô đắc" (kh ônặngđ) khônểtgh nghĩbn. à Vìcảnới hgi à ny làtríxuấtthếa,ngi đãbỏmón ai h Thôọngrt (phiềnnãohướn c g vàSởtrihướn c g) và chứnđặn g món ghai BồĐềiết N . bàn Mớiđọcquađoạnàănvyàdo v ạnătiếp nv sau,chúấy tahng ìn h ưnh mâu uẩn th ới v đoạn. ăntrêv Vìđo trong ạnóitrênvă :"tBárog n ã tNh chơnkhôn,g khôncó g đặngcáì ig cả";cònđoạnàănvyvàđo ạnvăntiếp sauđâylạinói:"BồTtá ờ nh ytheo TríhuệBátNhãmàchứnđặn g rốt g ếtorNiá bàn.ưCh ậtcũn Ph hờ ng y eo th T ríhuệBáã tNh màđặnđạo g Vôượn th Bồ g Đề". hưnN xét g kỹtì h khôngphảimâuthuẩn.Vì"khôngcóđặncág igìcả",nêmới đặngtấtcả.Cũnưnhg cáigươanghymàbạc, n ờ hn khônữgi chặtmộthìnản h ìhg cả,cánê chìnản h mới h hiệnđủcả. Cũntế, hg gBáotrn ã tNh chơnkhôn,g ì v khôncó g mộthìnản h gì h cả,êntuỳ tịnhduyênện hi rabốnquả; ánh t tuỳểm nhi duyêiệnnh sára uquảphm,à khôntgếu hi mộtphápnàocả. Tấtcảchsaúng ,nh vìmêmuộiBátánh ã, tNh êchtnrog ỗkhôncó g cảnthvậ màtựấyth cóđủcáccảnvật,h onàthếới gi chúgsan savành tửnh luânồih v.v...Cũng ưnh ười ng ủ ng chêmi bao,chgortn ỗ khôncó g cảnật,vh màện hi rađủcáccảnthvậ vui,buồnv.v...ngọilà ên "mộngtưởnđi g ênđảo ".Rồiười ng chmêi obki a a,tâmbị cảnthrochvậgn êmi bocha iphối,làmchọoph h ảibuồnrầulo sợ,lắmđiuề chướng ạing . cCá vịBồờ hTátn yteo h T ríhuệBáã tNh (Tướngkhông) ,thấyngã,phápđều khôn,g nămuẩnchẳncó, g thếới gi àchv únsag kh nh ôngcòn,nêtâmkhôncòn g bị cảnthlàvậ mchướnạgin a hychph i ốinữa,vàkhôncòn g buồnlosợãi h .Cũnưnhg ười ng ứcth iấc g chêmi o,ba ì v thấycảnhchêmi baolàkhôn,g tnêâmkhôngcònbị cảnthrochvậgn êmi bolà a mchướnngạichph i ối;khôncòn g bịbuồnlo sợhãibởi cảnchh êmi bao.Bởithếnóiê :"Bồờ htTán ytheoTríuệh Báã, tNh xanê lìacác mộngtưởngđinđảo ê ,tâmkhôncòn g bịchướnạing lo àv sợ.v v ..." gười N đãoàức thn ấc gi chiêmbao,ì th gười n ấyđượcvuina ới v cảntức h tĩnh,khôncòng mộttígìsợãi h lobuồn,bởicảnmêh mộnữagn .Cũnthế, g BồTátkhi đisâuTrívào uệ h Báã,tNh ì th khôncòn g b ịcảnthếagiđại n mộnà ngylàmcho tâm họcómộttígìlobuồnsợãi h nữa.CácàhontNiựg tạigiảiouianátvàh với cảnNết hi btịchnà mịch,nóiê :"rốtết orNiá bàn". Tómlại, Bồờ Thtán ytheo Tríuệh Báã, tNh nxa ê lìacácmộntưởn g đi g ên đảo,khôncòn g bịcáckhổ satửnh àđược v ốt r ết ráoNi bàn. *** IẢDAN G HTỪ IẾT N BÀN,hayNết i abnNhyà Nhoàn,ê làdodịchâmchữPhạn"NIrav"n màra.ết Ni bncó à uềhi n nhĩag : IẾT N (ni r) làrakhỏi;Bàn (vana) làmêgrừn .ết Ni blà nà rakhỏirmêừng iết N làchẳn; g bànlàdệt;ĩagh n làchẳndệt g rasatửnh luânồih nữa.Cữh Bàn cũngcóhĩang làkhônạigăn . iết N bcòn àn rấtuềnhi nghĩaữan , sotóm ng lạikhônoàngihĩaba ưnh sau: 1.Bấtsan:h ĩaNgh làkhôngcònsahracán cthứmêlầmtộilỗiữan . 2.Giảithoát: hĩaNg làogàitsụ nárha bruộc, àng khônmắc g ào vcácphềin nãonph triề ượcữan . 3.Tịchdiệt: hĩang làắnv lặn g ,g dứtsạch.Vắnglặn,g anlà,nh dứtssạchtấtcả uồn ng gốcmêlầm. Vìết Ni bàncóuiềhn nghĩanhưvậy,trgki onê tnhườnđể g uyê ng nâmmàkhôngcódịchĩangh (xemquyểnTứDiệuế). Đ *** CHÁNHVĂN CácđứcPhậtquákhứ,hiệnại t vàvịlaicũngđềuyo the TríhuệátB hãN này(Tướngkhôg) n mà đặgn đạoVôhtượngBồĐề. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :ưCh tờ hnPậ yteo h íTr uệ h Báã tNh màchứngđặngBồ Đề. TấtcảchưPhậtrogbađời n ,quákhứ,hiệntạivàịlai,trogkh n tui ơ,nh các NgàiđềudùngTríhuệBátNhã,chiếuphsạch á ết h cácmâymùôv miph nh ềão in từ vôỉth đếnna y;àoã ng chấppháp chấpđềukhôngcòn.Lú cbấyờ i g chơntâm,Phật atnháytậướn h Bág tNhãện ih ra,cácNgàichứnđặn g đạo g Vôượn th gBồ Đề, cũnọlà g i t ậ. hàPn T lại, tấtcảhữnn ười óm gn tu,nhà từphmà phu (Thậptín) rải t quaTámHiền (Thậptrụ,ậpThạnvàhồiậpT hướng) đếnThậpTánh (Thậpđịa) ốt r saulàquả ật,Ph khônđịa g vịàocũn nv kh g ônờ gi phúo,tnà chẳngdùngTríhuệBátNhã; hĩang làờ nh TríhuệBátNhãmàđặnàtựu nhg mãn viên .Bởiế th nêkichnh ép: "Tríuệ h làmẹsaratất nh cảchưtậPh". IẢDAN G HTỪ ỔB ĐỀ: BồĐềlàdịchâmchữạnPh "Bodhi". Cựudịchlà"Đạo ",nhĩag là ôn th suốt g .Tândịchlà"Giác", cóghỉan làácig ngộ,màácgi gộn tứclàtậ(Ph dịchhĩang làGiác) VÔTHƯỢNGBỔĐỀ: TứclàquảậtBồ Ph Đề,khôncó g quảPhậtBồĐềào n ữatnrê . BồĐềcóuiềnh btừực: ng 1.Sơphtâm á Bồ Đề (ngườimớiphátâmPht ật) 2.ănhBồ ivT Đề 3.uyê D ácngi BồĐề 4.BồTátBồĐề 5ậtBồ Ph Đề(cũngọilàVôượn th BồĐề) CHÁNHVĂN VìTríhuệát B ãNh (Tướngkhôg)n ãy h diệttrừhếtácc khổ ,ắc ch ắn ch như vậykhônghưdối,nêngọilàThầnchúBátNhãBaaL MậtĐa,ũn c ggọ ilàchú ĐạiThần,hú c Đạiminh,chúVôthượng vàchúVôđẳngđẳng. ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin :TríhuệBátNhã, cócônădi gn ệttrừcáckhổ,êncũng gọilàThầnchú Báã tNh v.v... Kinàhylàkiưnnh cũng glàchú;ì v ười ng chíàtrì nh ụnt g,sẽđượclinh ệm hing phtườn ih ,g tuỳtâmmãnuyện ng ,cầu chiđượcấy, n mau lẹphườn ith ,g không khác gìthầnchú ,ncũn ê ọ iglà"THầnchú BátNhãBaLaMậtĐa". Kinàhyầnth diệu khônể gth xétlườnđược. g Ngườithọrìđọ cụnt gkiành y sẽđượctựu hàn cônđức g khônthể g ghĩn àbđược vn đạigiảiotá,h là ngọiê "chú Đạitần h ". Kinàhycó khảph năg átừgốc r rễcủavôminhphiềnãoôtừv ỉth đếnany, vàlàmển hi lộậtnhsááP suốt ng ,ọlà iêng "chú Đạimih". n gười N trìkinhàysẽđặnđạo g Vô thượnBồ g Đề,êcũn n ọgilà"chú Vô ượn th g". gười N chítâmtrìụnt gkiànhysẽđặnPhậtábìn ng hđẳnưnhg ưnh bấtđộn,g vàsẽchứnđược g quảậtlà Ph quảcaotột, khônquả g vịnàosáhbnằn,g êọlà nig "chú Vôđẳngđẳng". Tómla,i kiànhycó cônần năgth diệuphthườn i ,g cũnưgnh ần th chú,cóthể diệtết trừh ốc g rễvômihph n nềão i ,làmchoả ngihà hết khổđượcđạiải gi thoávà mintâm h kiếntàPhậ,ná là nêgọi "chúBáNhã" t v.v... IẢDAN G HTỪ CHÚ: ến Ti ạnPhg ọlà ig "Đà LaNi";TrungHodịch a là"chú ";tứclàữnnh bigà kikh nh ôngcóĩangh ,cũnọ ilà g "mậáotgi".Hàiả nhg chíđọtành cụnt g,sẽđược liệm hngi ưnh thầnêncũngọilà"Tầnh chú" *** CHÁNHVĂN gài N QuánTựTạiồB átT ,liềnnóiầnth chúBáthã: N "Yếtđếyếtđế,a B la yếtđế,Balaănt gyếtđế,BồĐềtátbàa". h ỢC LƯ ẢGI Đo ạnkinàhyóin vềThầnchú Báã. tNh Tấtcảkiđi nh ểncủaậtcó Ph ể th chalà i malo hi ại:HiểnáogivàMậáo.tgi N ki hưn g sánh chản nàogi gdạyĩangh lýph và ươph ng p á ut rõành ,gràn ả hàngi y eoth đóậthà,n sẽđượcnhcôn àt đắc g quả,ì th gọilàHiểnáogi.Tlại rái , nhưcác ầnTh chú,ả àginh khôncần g ết bi nghĩalý, chỉchítâmrì t tụn,g sẽđượcliệm nhgi phithườn,g cầu chđược i ấy, n tuỳtâmmãnuyện ng ,ì th ọlà gi "Mậáotgi". Báthã N TâmKi,nh đủcảHiểnáogivàMậáo. tig Từcâu:"QuánTựTạiBồTát thàâm n .v v ...chođếncâu:"tứcuyết th chú viết ",làthuộcvềHiểnáogi.câu: Từ "Yếtđếyếtđế"chođếncâu"BồĐềhabà", tá làthuộcvềMậáo. git QuágàiN nTựTạiBồTt,á trướcóin kihBán tNã, h iản g ải gi ĩangh lýõr ràng đểchgười on tuànyh theođósẽ thậàn đuợcrít uệ t Báã. tNh ếp Ti theoki,nh nóigàiN thầnchúBátNhã,đểchười ng o tu,ành chíàtrì nh tụng (kh ônần gc b iếtnghĩa) tâmhọsẽđượcđịnh.NhờcóđịnhmớiphátsaraTnhí huệvàsẽập nh đượctTậhướngBátNhã.ghĩaN làtựvănừ BátNhãtến i lêQuán n chếu i BátNhã, rồiđếnậtTườn h Bág thã. N VềThầnchú,từxưađếnnayầu h ết h chưTổ,đềukhôndịch g nghĩa.Bởicáclý dohưn sau: 1.ần Th chúlàmậữtng (lờinóimật) củachưPhật,khônph g ảichúph ng àmphu cóể th bết i được. 2.ần Th chúlàtêncủacácvịTần h ,đọcđếnì th chưTần h sẽđếnbảohộcho hàiả ng đượcoạit uyện ng 3.ần Th chúcũnghưn cácmậệu thi của,àbinh hả àngi chítâmtrìụnt ,g sẽ đượcệu i h ệm nghi phthườn i . g 4.ữCh "Chú"ĩangh làuyện ng .Hàả ngih chíàtrì nh ụnt g,sẽđượcuỳ t tâm mãnmuyện ng . Tómlại,ần Th chúBáã tNh thuộcvềMậáo,tgi cóềunhi lýdokhônể tgh phiên dịchđược.ười Ng chítâmtrìtụnsẽ g đượclợiíchvôcùnôvg . tận Dịchại t ỚCPHƯ ẬU H CổtựTRÀÔN Dịcxoh ngngày69nămẤtTP.lî 2509 gày Nhằnm 30101965 - *^ -* KHIOXÁ PHỤLC MỘT"SỰNGHIỆP"CỦAĐỜIÔT 1)( , I NGUYÊNHÂN Hobảo ài một"CÁIMỘNG"trên25ămn mớiực tonhà ện hi lú Trong cduhọcởXuânKih(1938) n ,đếnmùaămnhè 1941,ôit đượcdịpmay dựínth hlớp GiáoLýcủaĐoênDục NiThaà Đức,một ongtr áthng (mỗiđêm gản2i ờ) gi ,doBácsĩLêĐìnThámđảmtrách (lớpnàyay nhiệ ònc hượn T gToạ ThíchMinhâuvàC ạohữuĐVõĐìnhườn C g v.v...) Tôiích th ú quá th Vì ! tấy h b ácsĩ đemphươph ng p á iản g ảigi củaTâyphươmàng ải ig ích th ,trìnbhàymộtếttri lýcao siêucủaĐônph g ươ. ng Sựphốiợp h cảÂuàÁlà v mchogười n e ngh rấtthíchú vì th ểu hi đượcrằnết trig lý caosiêucủaĐôngphươngquaphươgph n áptrìnhbàyrõgnrà mạch rành củaTâyphươ. ng đó Từ tôiboảo iàh mộtcámộni g:"làmsao, sauàyn mìnsẽ h đóngmộtcâyathng áoglý" i (tứclàbộ"PtậhHọcPhổôn Th g",gànyhômnay). I.SƯUTẦMLIỆUTÀ đó, Từ ôit bắtđầugomóp g sưutầmcácli tài ệu.Đọcki trong ,nh xemtrogn sách,o ặc h engh ữnnh biản gà nàocó g ể th làmtàiliệu đóncâyg toagánilý, h thìtôi đềugópặtnh đểdàcả: nh hứt n làtàiliệu củabácsĩLêĐìnTámh (phápdanhTâm Minh) ản gi gcho lớpênĐức hNTai Dục. .I AN ỜIGTH TẬPSỰ Đếnămn 1945,saukhtốt i ệp hing chươtnrìn g Phậtpháp,tôiởtr m, vềNa mở trườndạy g áo gilýtạichùaậtQuaPh gnxứBaang,Ch quậ. TrnàÔ Sốg,tăn đến Ni họctrên30vị (trongsốnàynay h iệ cònlạ,i tănbên g,hầy T hanT hTừv.v...bênNi,ni côTríĐịnh v.v..) goàilớp N iáoglý,chgtôi ú n cònmởcáclớpọhcquốcững mỗibuổisá,ng để dạychocácemởongrlà t g,n sốọ ch siần hgn 501 em;dạylớpBìnhDânHọcvụần (v chữO)đểúip g chođồnobàgmùchữữntrnhgo gbuổitối;àmởv trạmytếiúp g cho đồnbàgoệnhoạntlà rong . ng Muốnlàmệc vi lớn,trướcphảilàmviệcỏ, nh muốnđixatrướcphảiần ơtừign . Nhơncólớpáoilý, g sốọch chtên30rúg vị,tôibắtđầup tậ sự,đemíth ệm hing chươngtrìnậthọcP phổônth g (th anáogi lý) màchútôi ng (câyđãômấpáic mộngtừlâu), đểchờcơhộitốt,mộthoàncảnrộn h rgãi,hơn sẽđemthực ra hiện(ời th p agtậin sự, chờđợiần g 8ămn trườn). g Trướcấtnh ,ôit soạndà ngtừ bi,nà rồiđemản ragi gdạychohọcch. úng ôiT bắt họký chú kỹlưỡ. ng Saukhản ig gxo,ng tôibảoọlàh mđem bài tôisửa,rồiiết v lại àtừậpnhg sáchỏnh đểchotínđồmượnxem,ưnh quyểnĐạo Phật,tamqui,ũgN ới gi ,Tứếp hin php, á Lụcđộv.v... V. I ỜIGAN TH ỰC TH ỆNHI Đếnămn 1952,đướnoiathông được g dễdà,ng tôiđượccácb ạnđồnsog ,ng ượn Th togạích Th ện Thi oàh (GiámđốcPhậhọc t ĐườngN.V.) ,Thượngtoạích Th NhựtLiên (TổngThưkýGiáo HộiTăngGiàNamViệt) ượn vàTh T goạThíchQuảng Mihn (HộitrưởgnHộiPhhọcật NamViệt) đếnthămvàmờitôivềsàònig đểchunglo ậtsự. Ph uí Q Tượn h Tọgkh a uyêntôirằng:"đè Cái ntreoncatrê o,ế th onà yếnsácũn ng g chếu i xaơn". h Vìuyện ng oằn vọnhg dươ g gchn áph nh áp,ì v muốnốn th ất gnh ậtsự Ph àvì tìnhbạnxacáchaunh tn8rê ămn trườnmuống sumiệp, h nêtôihoanỉhậnlời.Từ đây, tôibắtđầu thuxếpmọcôn i ệc, gvi đểchờàyng lêđườn n g. Đầuămn 1953,sauTếtuyê Ng đá n ,n àngymồn8g áGi tnh ê,ng 8thầytrò chtúnôig quảyàlý nh lênđường...ĐếnSàgonàvchi ùaẤnQua,ng sau khtuih xếp chỗănởtạmxo,ng quíThầyaogiphóchoôi t iánhặnag ,g là"GioádụcàHov ằng pháp" (vừalàmtrưởgnbangiáodụcGHTGNVkimốcêĐ áogi PHĐNVvàvừalà m trưởngbanHoằngphápGHTGNV) .Rồiquíthầyđuaaunh xuấtdươ. ng Suốtmộtthời,agin 10trênămtrườn,g đônsôn g gtâyđục,cảà ngychỉlodạy học,diễnản ig grồihuấnluyệncábộn trụtì r giản và viên,g hếtkhoáHạđếnkho á Đông,coười ng tôinhưcoụ. nv Mặcdù côngviệcquáộn bnrậ ,ưnh n cág chi íuyện ng "đóngcâytáohangilý" đãômấplâu, từ ôi t khônhềxa g olãn. g Baàngydạyhọc,bađê n msoạnb,ài dịch ki. nh Hếtờ gi dạycho,ngTă ởNi cácọch đườn,g rồiđếndạycholớpưNh LaSứ i giả vàCưsĩ.oirNgacòn à làmcáctPhậsựkhác,việcGiáoộih ,việclễlược,ổt chức,ùth tạcv.v...Mộtà ngyđêm,chgtôi ú n làmệc vi thẳnét gth 4buổi (sáng,hiều c ,ốit và khuya) . Mỗituần,ối t thứtưoặc h làối t thứnăm,ôit mởlớpdạyáogilýtạichùaẤn Quagn (Phhọc ậ t đườngNV) rồiđếnchùaướcPh Hoà (trụủa sởc hộiPhậthọcNV) để dạyPhậtpháp chquý o ậtửPh cưsĩ,tứclàlớp "Pọchật ổPh ônth g".T ôib ắtđầu ực th ệnhi "cámộn i g"nàyomvànă 1953. Soạn,bàgitừn đemdạy, ra ki rút ệm hing rồichtngôiú mớiviếtkỹlạitành tp. ậ Đúg10bilà àn mmộtkhohọc. á Mỗiămn chúgtôin mở2 khóahoặc3 khóa (trừ2năm1963và1964pgặlúc Phápnạkh ê ôngkh mở oáhọcGiáo lýđược) .oichNàg ươtrìn ng ậthọcP ổPh ôn th ,g chútôi ng còndạyBảnđồut ậtPh (Phhậọc t cươngyếu,10 Tônphái) àDuy v ức Th ọch v.v... Saukhriút kiệm ghin bảnânth ,từphươgph n ápdạy (nuậghtệrìnhbày) và được bvỡài tuchỉnrồih àtp, nậhi chtôi gú n mởkhuấn oáh luyệncho cáccábnộ ễnDi iản g ,g mỗikho. bàái10 Saukhuấn ih luyệnchuđáo,ắm n chắckếtquả,chgún tôimớicửquíị v iản g ,êving đigiảncág cTỉnHội h ọậtc, hP mỗinơi10đêm,ồi r trở vềthụhuấnkh bài10 c.á Nhưthế,chútôi ng cửcácị v đimỗimnă b akỳ,sauũnnh g àngyỉ ghn ọhctạitọPhậcđườngNV (mỗinămhỉng ọc h 3 kỳ,ỗim kỳ1tháng). Khản oági được g kếtquảtốtđẹp,ínth ihả g mỗiàngymỗiđôn,g êản gin ênvig êmth ứn hào àrgútỉav unềhi kiệm. nhgi Nhờthế,ản gi ến êntigv đếnmức chuyênmôn,cầmđượcệ gh n thuậtdiễnản gi ,g giảngrấtấp h dẫn.ười Ng nghecũng ích th úNhờ !t ế, th chútôi ng gâyđượcphọgtràochn áogilýtừĐônđến hàt các tỉnh,gmấy otrn nămaquavừ ởmiNam. nề C theocáđà ứ i nàymàến ti ,ết h khoáthứất nh đếnkhoứ áth a,ih rồiếp ti đến kho áthứbvàthứ a tưv.v...Bắtđầuămtừn 953 1 đếnnay(1965)là13ămn ôit đãhoàn àđược tnh 12ấc n aGi ngth áo lý;ghĩan là1 2khoá"Pọtậch ổPh Thôn". g ếu N cộng với5nămoibảo àh cámộni ,gtrên àthời v patậngi sự8ăm, n tấtcảlà25ămn . trọn V.DUNGỘI tời Trongh tr,êgian boàộing "Pậtọch ổPh ônth g"1 2p, tậ chútôi ng cònsoạn bộ"Bảnđồut Phật"10tập,"Duythứcọhc"p 6tậ àcáv c loạisáchkhác,ưnh Bàọihc à.v ngv ...tấtcảlà10loại,gần80ứ th . ội N dunbgộ"PậthọcổPh thôn", g chalà i m12khoá:TừkhoáIđếnkho áIV, óin về"Nũg oáaPhậtgiừ"àữnvnh ấn gv đềcầnbết i ưnh ơnquả h luânồih ,Đạo ậtv.v Ph ...KhoáV,nămđầu bài óin vểLịchsửtruyềbnácủaoậtgiá,Ph Ấntừ Độsagn Tunr Hog đến a ViệtamN cávà cước n toậPhiág,ếp tibaà óin vềĐạicươPnhậtg áog(i10ônt ph),ái 2bisaà u nóivề"Nơnsah vũhàn ụ" tr làvấn hai đềrấtquan .trọng KhoáthứVIàVII v làĐạicươ gki n Lă nh ghim, ên khoáthứVIIIlàkihn Viêc, niág 2bộkiàhnythuộctôn ềánh v àđược v caụnt ềugnhi ứt nh ềtrTgohin môn. KhoáthứIXlàDuythứcọ ch (LuậtĐạiừaBáth pháp,Báthứquicũ,uy D ức th Tma ập th ụnt ,g AĐàNaức, th vàluậơMinNh h). n Khthứ oá XàXI v làluậnĐại ừatkh h ởitín, mộtbộluậcó n ến ti tămg táoậringPh.Duytức h ọch vàluậKhn ởi tín,uộc th ềTvướngTôn.ế Th làtừkho áIđếnkhóaXI,cóthểúgipchođộcả gi ểu hi đượccăbản n áo gilý làũNg tiáoaPhậTừg,hTôn án vàTướngTôn,cùnnữnhg g vấnđềquaiotrPhậgánọ.ĐếnkhóathứXIIlàkiKi nh mCagBán tNhãvà Tâmkih,n uộc th kh ềTánhv ôntông ,đểúp gi choả nhgià muốnlêncaophảicởimở rủbỏữnnh ì g nặnnềđã g matừnglâu. útôingCh char1i2kho,á ấp thừ đếncaiúp og chqú o Phậtửi dễhọc;cũng ưnh câythancó g 12nấcđểchgười on dễleo . VI.LỢIÍCH: Bộ"PọậthcPhổôn th g"vàcácloạisách"Ptọhậctùnư" thg củachúntôig từ khiđượcphổến bi đếnna y,đãđemlạicáclợiíchhưn sau: 1.Truyềnbiáo glýđượcsâuộnr trgonquầnchú ng 2.Giúpchorấtềuhin ậtửPh ểu hi bết i tphPhậ ápđểtuành 3.Giúpchog,nTă cáNi cậtọchP việnmauểu hi áoilý g 4.Giúpli tài ệu choquíGiảnsư g àGiv áosưđểản ig dạy g áo gilý VI.I HỮNN GYẾUTỐĐỂTHÀNCÔNGTRONGVICỆ SÁNGTÁC VÀNDỊCH PIÊH 1.KHẢNĂG Muốnlàmcôniệc gv gìtrướccần ênti phảicó đủ"khảnăg"vềcônệc gvi ấy. Nhưười ng muốnsángtácvàphdịch êin áo gilý,tấtêinph h ảicóđủkhảềnệc ă v gi nà y, phảicó mộtọ ch lựckhác,cảộin điểnlẫngoạin điển,tươđươ ng ới gv n côniệc, gv mớicóể th làmđược. 2.BỀNCHÍ "b ếnchí"làmộtyếuố t cầnứt nh trogmọn côn i igvệc,ứt nh làệc vi sátcnág và phiêndịch.Côngviệcnàyđòiỏih rấtềuinh sự?cầncù,rịmọ ",ồi ng cặmcụisuốtà ngy đêmtviết nbrêà ,nàátừgyh đếnmnă nọ.ười Ng khônbnchgề í,khônể gth đeo đuổiđượclâudà. i Nếuchỉdohứnứt gthún ời th ,thìchỉếtvi o ặc h dịchđượcmộtài v quyểnmàthôi. 3.SỨCKHOẺ "Sứckhoẻ"cũnglàmộtyếuố t cầnết thi trmọ go n icôngệc. vi ếu N làmệc iv ì g màthiếusứckho ẻthìkhóàcôn nht mig ễnmãn.Sứckhoẻkém, cố6ien nh thânthể mõimệt,ầnnthi bìquyện, khônmig nhmẫnsángsuốt,khônềồi ngth lâu,đểphiên dịchoặc h ságtác. n 4.THÍCHTHÚ Làmcônệc gvi ì, g mặcdù cókhảăsức ng khoẻvàbnchề í,ưn nh ếu ng không ấy th "thíchú th"ì th cũnkh g ó màtựu, ành hứt n làiệc v phêdịch ni vàsángtác. Có cảmấy th ích th thú, mớivượtquađượcsựkhókhăcực n khổ, màmii ệtết nơvibà àngyđêm,khôngch. án gười N sátácng o ặc h phêindịch,khtực ih hiệnđượcmộttácphẩmào,n tựcảm ấy th uiv mừích gvàthn ú,th khôngkhácì g anhèogcấtđượccáàmới nhi .ải Ph có ích th úưnth ế, th mớilàmđượciệc v này. 5.TIÊCHUU ẨNPHIÊNCDỊHVÀSÁNGTÁC gười N xưaóin :"Vătức n làgười n ".Đúưngh tế. h Ngườitìn ánh ưnh thếào,n ì th ết iv cũn văn ưgnh thếấy. Viếtaăhnvydiễnản gi cũn aig muốn g chềuohin ười ng đọ cdễ à v ểu. hi ưnNh g tilại rá ,khếtvi hayản gi ,g phầnuềnhi ười ng muốnóin thậcao siêukhó kh,ăn làm chười ong đọce ànghv phảimệttríưnh ! ế th khôngkhácì g ười ng muốnđitớimàhai chânlạib ướclui.ậta,Trh điềuđólàdoảnhưởntìn gánh ,h cũngkhó màathyđổi. útôingCh ắm nh uàovtiê chuẩn:khoọahcõr( ứtrànhg lớp),Đạichúổ(Phng ôn th ,g b ìnhdânàDân)v tộc(sắctháiViệtm)na ,nêhữnki g hsán ch,mặcdù khóđến đâu,quasựphêdịch ni o ặc h sátácng củachtôiúng ,cũnđề g ulàmchoười ng đọcđược dểiểu h àrõv g. ràn eo Th sựkihệm ngi củachgtôi ú n trênmườiămn anyềệcvi trướctcá và phiêndịch,nếutácphẩmếu àoitnh đi ba ểm(tnKhrê oọahc,ĐạichàDânúvng tộc)ì th khó cóểth phổbiếnsâurộnquản gtro n gđạiquầnch. úng 6.TẠOHOÀNCẢNHTHÍCHHỢP Hocản àn hlàmộtữnnoghtr gyếu tốquaquyết tọngr địnhsựtcôn hàn hayg ất th b ại.tanêChúgyhư, ha yah ydở,đasốđềudoảnưởn h hoàncản g tốt h hay xấu.útôingCh làmđượcmộtcôn vài tcgá vềphêndịch i àsáv c, ntág làdochúngtôi tựtạomột ra hoàncảnthuậện nti ,đểnóút ch đẩychúntôig têncôn r ệc vig à ny. Trướcất nh , chúngtôimởrmột a lớpọhcoiálý g ằn h tuầng (b ắtđầuămn 1953 đếnnay, mỗituầnoối àtv thứtưoặc h ối t thứnăm),àsov ạnchươgtrìn n áohgilýsơtừ cấpđếncaođẳn. g Mỗituầntôiso ạnmộtáogibàlýđểdạy.Vàtôiphảiêncứu hig cáchdạy(nghệuậth trìnb hày)mỗiph bài ảidạytế h onàchoấp h dẫn,gười n họcdễ âu th ập th vàthíchthú. Vìthếmàười ng họcmỗingàymỗiđôngvàbắtbuộcôit mỗi tuầnphảiso ạnramộtđể bài dạy.Mộtmnă tôimởdayahoặc i bakho á(trướchạ, ữagi ạh vàsauhạ).ờ Nh thếmàởbivà mỗigàyn tmhê iềunh ànhệ gv uậth tgiảndạy g mỗià ngycàmtnghê điêuluyện Saukhđã i cósaünmột sốtili à ệuovềgiálý,nắm và chắckếtquảềsự v iản g g dạyởtagronyrồi, chúngtôilimở ền cára clớphuấnluyệncábộ: n Giảnsư, g Tụr trì ưvàNh LaSứ i ả gi đểhuấnluyệnvềchuyênmôncủachtôi gú n . Saukhđượci uấn h luyệnuần th ục, th ắm n chắcsựthàncôntragoy, n cácvị cánbộđượccửđicácT ỉnhộiậthọcP mở khoádạyoiáglý,mỗiơ10đê in m.gườiN họcmỗiđêmcàđôn gn g.Ngườidạymỗinàg yêtmh àoứn h . g ờNh thếmàchgtôi ún gâyđượcphgtràoọnhcáoilýg cáongtr cămn vừaquaởmim. Naền Khôngìthích útbằn h g:bmìn ài hsoạncóườing dạy, sáchmìnết hvi cógười n đọc.Honcản à àhny útch đẩychtúnôig phảicốắng sobêngi ạn,đểcunứn g hugn cầuáoềglý iv choquí ậtPửh bốnphươgn 7.SÁNGKIẾN ới v "sáki ng ến", côniệc gv củachtagúdù n cũ cũnthàmớign mẻ.goTrkh n i ản gi dịch g ahyếtvi ,nếu khôngcó mộtđôichú tságki n ếnthìười ng nhe g a hyđọ ccảm ấy th khôkhan,buồnmãn.ilại Trá ,nếu chgtacó ú n sánki g ếnêmth ào,v ì th gười n đọc cảmấy th hưn tưởn h gtức h đượciph và ầnhươngvịmớilạ.útôi Cngh xidẫn n mộtài v b ằngchứngđiểnìn h : h Bộ ĐạiBáừtah pháp mimôn hn làmộtbộ luậđã n cóhìn ng từ xưa,ười ng đọ cất r khóiểu. h ưnNh gchúntôig có sángkiến,căcứ n vàođó,sátácng quyểnTÂM, U làmchười o ng đọcdễểu i h àthích v tú ._ h kinLă h êmnghi đãcó mấydịch ành chra ữViệt,ưnnh gbảndịchcủachúgtôi n ,vìcóđôiphầnsángkiếnvà sátác, ng được nê uiềnh ười ng tích h đọc,vìõr vgàdễ rn iểu. h Bởithếên"sáng kiến"khôngnhữnrất g cầnệc vitrong phêdịch ni àsáv tác, ng màcònrấtcầntongr mọcôn i ệc vig àmọv oncản iàh . h 8.KẾHOẠCHVÀTỒCHỨC phmà làmviệcì g cókếohạchàbvết i ổt chứcì th cônvgiệcmớiátnhựudễ dàg. n Trđo ên ạnứ th 6nóiocản vềhàn ,h chútôi gn đãnóimộtàikh v íacạnềsự hv tổ chứcệc vi làmcủachgtôi ú n .Đếnđâychtúngôinóirõêm, th đểúgipíchphầnàoncho ữnnh ười gn b ạnmuốnđieo th cođượn n gcủachtôi gún . eo Th đúgkế n hoạchvàtổ chức,chtúnôig chacôn i việc g ralàm3phầnưnh sau: Bisoên ạn,Xuấtb ảnvàphổến bi (phà). tnhá 1.Phầnbnoạsiêvàphndịc iê h_ úgtôi nCh lập "PậthọcTùnư", gth chari làm10loạisáchsauđây:1 .Kinh,2.Luật,3.Luận,4.ậthọcP ổPh ônth ,g 5.Bài ản gi ,g 6 .ậthọcP áokh gi o,a 7.GiáolýdạyGiađìnậtử, hP 8.Tạpluậ,n 9.Sựtích, 10 Kitụnnh g(cácthức . ngi tụngệm) ni Tấtcả10loạisáchnày,gồm80ứ, th phânchailàm8bộ: 1.BộậthọcP ổPh ônth g,12 khoá(hayCâytioahánglý,12nấc) 2.BộBảnđồut t,Phậ p 10tậ (ĐạicươậtPáongi:1 h 0ônt ph) ái 3.Bộuy D ức th học,6quyển(cácsáchvởchánhtôngcủaộ9ảh D hắõáúỔắoơậÊẢCừếơ ỡ ơÁo;ơ u é! Ậìỷ áC'ưỘ-ơtu ếtÁ ìnNug hPắõìiắvếy đượcphổbến i vàúp gi cho sựxuấtbảnđượcdễdàvàngsựphêindịchsácntág khỏib ị khủnhoản g g. 9.KINHNGHIỆM mỗikhichtúnaglàmmộtiệc v gì,dùất th b ạihaytcôn hàn đề g ulàmộtbhọcài chochtarúngkiệm, hngi đểlàmiệc v sắpđến ềệc vi sátácng phdịch ê in , xuấtbảnàph v ổến bi ,0trêămn1 nay,chútôi ng rút r uềhin kiện ất nhgi ềsự v thấtbạicũnưnhg tàhcôn n . g Gặpcôn thàn g,chútôi ng ữgi ynhưthếmàtiến.Gặpất th b ạichútôing rútkinhgiệmđểsửachữa.Mỗikhira mộtquyểnsácha hyản gi một g nào,bi chtôigún dọỏih dưluậquần n chú,ng tìmểu hi ữnnh gphêbìnhchỉtríchơlà hn lờikhenợi ng .Nhờế th màchúngtôiặtg háiđược ữnnh gthànquảhômany. 10.TRÌNHBÀYTƯỞNGPHẬTGIÁOĐÔGN PHƯƠNGQUA PHƯƠNGPHÁP TÂYPHƯƠNG chtúngôiàochv ùauở từh bé,lohọcáolý gi àPhật,n chỉấp h ụth tưtưởng áoậtgđôn Pih ph g ươ. ng Mộtduyênma y,ămn 941 1 ,ôi t đượcdựínth hlớpênihTa ĐứcDụctạiHuế,dobácsĩLêđìnthámđảmệm. hin Bácsìlàười ng rấtòigi vềÂu họcvàcũnrấtg thâmvếÁhọc.Bácsĩđemphươgph n ápản gi ải gi củatâyphương màgiảnải gi phântíchtết nềri ọhccổhọcĐônph g ươmột ng cáchrõgrành mạchmàẫnv ữig đượcphầncao siuê thâmuý. th útôi gChn thíchthúvô cùn. g Mặcdù hấpthụời thongr ankh gi ônglâu,ưn hn gmộtkhhạti ốn gi đãg àorơivtâmđirồi ền , từ đóềsav unósẽtiếnoáluôn h ,nứcmộn,g ẩy n chồichođếnkhiđơmbôngkếti. trá Vềsựản gi dạy g cũnưgnh sựtrướctcá phiêndịchcủachtôi gú n ,ười ng engh và ười ng đọ cđượcdễhiểu,rõvàrngmạch h làờ nh chútôi ng ápdụngđượcđôi phầnphươph ng ápTâyphươ. ng 1.ĐẶTSÁTVẤNĐỀ Mộtườingàiv bạnđếnchàthânơiv mậtphbìn ê : h "Tầy h khônthông gmihn lắm,chmậ chạpàítv sángkiến,ưnnh gmỗikhicó mộtsáki ng ếnàon,ì t h ầyth đeo đuổivàlàmchokỳđược.Điềuquýất nh làtầy h biếtđặtsáấn tv đề,ết bi cânnhắcđắng đo,chười nọg chiệc, ọnv đặtđúchng ỗ vàdùngđúthời g n ,côn êànht được g uiềnh khảquan". 12.KHÔNGĐIXAMỤCĐÍCH mỗikhilàmmộtiệc v gì,trướcất nh chúngtôitựhỏi:"Mụcđíchđểlàmì?". g Saukhạih thủcônigệc v ấy,chúntôig luônluônhắm n mụcđíchấymàtến i ,không dámđilạcđườn. g ưNh iệcv phêndịch i àsáv tácng à ny,trướckhbiắttayệc, vàoi chtúnôig tựấn v lươtâm: ng "Mụcđíchđểlàmgì?Vìdanh?Vìlợi?Hayvìhoằng pháp lợisih?"_ n Saukhchi útôi ng quyếtđịnh:"mụcđíchđểphổbiếnoágilý"vàmay racólợiphầnonà,hì t ếp thi ục t êmnthi các kinhsáchkhcá ú p givà chquí o ị v cánbộ diễniản g aghyữnnh ười ng đatếu hing ốn th chunqua g . nh Vìmụcđích,trên cácmnă đầu,mỗingchthá túngôiđềucó cúgdườn n theo g b ảnuyện ng .Saumộtời th tgianhấyquívịản gi gsưđượccôn ành t ệc trognvi diễn ản gi ,g cóđủphươện ting đểtựútc,chgtôiún lạibớtphầncúdườn ng g,xoaylạiđể làmbútphícho sựsửachữa,haytu chỉnhcáctácphẩm dịch và phẩmđãxuấtbản. Đếna ny,côngệcvi tuchỉnàxuất hv b ảnv.v...vẫncòntiếpục. t hờ N khônđi g sai"mụcđích"a hy"bảnuyện ng ",nẹ6chn tôi úng đượctoại uyện ng khều. hián 13.BIẾTDÙNGVÀMDÁ DÙNGTIỀN Đàrằn nh g:"khônìtềhgin khônlàg mđượcệc vi ì". g Nhưncó g ềnmàti đắnđo g rítrắm,ện ti tặnquá,thìcũngkhônlà g mệc vinê ì g lớnlao. Lạiữan ,cómà ntiề khônbết gi dùn,gtiền nghĩalàdùnến tig khônđú g gchn ỗ khônợp gh ời th ,thìcóntiề chỉmthê hạimàôi th .Tráilại,dùntiềnrúgchỗợph ời th thìđượccôn ànht tgốt đẹp. Xuyêqua n cácđoạnph trên( ầnxuấtb ảnvàđo ạnhứ t 12:khôngđixamụcđích) quíị v ấy th chúntôi g lấycônlà g mlời,lấylờilàmvốn,rấttiệntặndàhdụm n àtích v trữmớiàmột nht sựệp hing (mộtkho sách,10lo ại,gần80ứ)th .Mặcdùchútôi ng ện ti tặngtiếtkiệmưnh vậ y, hưnn vì g muốnchoành"một t sựệpnghi oăá"nhv nê vớiệc vi đádùn ng ưgnh "tu chỉn,h sửachữa"lạicá cbộsáchđãxuấtbản,chtôiúng dámxuấtsốền,ti cóể th nóiầng quásứclocủachtnôigú .Khôngsợtốnkém,miễn satựu oành côngệc vi thìthôi.Nhờế th chúngtôiâuth óp g đượckếtquảtheoý muốn. VIII.GHIƠN Kichnh ép:"Chưphápùnt duyê g san nh".Cín h thế,mặcdùchúngtôiđãcóchí uyện ng "đóngcâytáohangilý"làmchá,ơhn ưnnh gnếu khônờ gnh cácduyên là,nh thjìcũnkh g ó màtànựu. h Vậyhômany,cônệc vig màchtúnôig xemưnh "Mộtsựghiệp n củađờitôi", cóể th óin làđã,hoànt chúntôig xithnàâmgjhi đâmcônsagơn uđây: 1.ƠnTamBảoộ; ahgi 2.ƠnquíSưtrưởnàthiện gv hữuức trih mởmaki ng ếnức; th 3.ƠnụPh mẩusaàvơnĐàth úagnipđỡ; 4.ƠnThượntoạg ích Th ThiệnHoà,ĐạiđứcThíchTrườnLạc g v.v...đãsoạn úgipmột sốb,ài khchi úngtôiquáệc ibvận àuiv lònchg iềutheoýmuốn,đểmặc tìnhchútôi ng sửachữa; 5.ƠnĐạoữu h VõđìnCườn h gđãiúp g ôit rấtềiunh ệc ềvi tuchỉnvỡ; bàih 6.ƠnquíậtPửh đếnọch hằngtuần(từnăm1953đến961 2)tạooàncản h đểh útch đẩychtúnôig sátácng tívàh ệm nghi chươtngrìnáogihlý. 7.ƠnĐạoữu h uậNh ưởn Chn . g MinhPúcôn và gDươKing ều.v Tivh ...đã úgipchúngtôiệc vềi xuấtb ản. X.I NGIẾỘPVNÁOH TN ữnhN ctág phẩmahydịchphẩm, củahàxuất n bảnHươnĐạo g chtôiúng ,sau khitu chỉnhoàtn,trả và tấtợ n àinrồi h ,chgtôi ún sẽlàmlễếnhi choGioáHội ậtGiPh áo VNTaNhyữnnh ười gn nốitheo chínuyện g (phêdịch ni vàsángtác)của chtúnôig . hữnN ctág phẩmcủachgtôiú n ,đềukhôngiữb ảnquyềnđốivớiquívịonà muốnấntốn. g Nhưn,g ếun imuốn a sửađổiộin dunhagyđể in kiếm lời,ì th phảiđược sựđồnýg củachgtôi ún . .X HỔINGHƯỚ Tôilàmđượcđiềulợiíchì, g cóêuohiban côngđứcđềuồih ướn h g: nđề Trê đá n pốn b ơn ưới D cứuúgipb alo. ài Cầuguyện n cho: Mặtời tr mthêPậ sáng Báxe nh phápxoa yoiàh ế Th ới gi đềuboàìn h h hơndân N đượclạc an Tôiàcáv cchsiúng nh Đều saềcõi hnv ật.Ph ViếttạiDưỡgn đườgn ĐồnĐấtsàigòn QuýXuâẤtTî(1965) n SamônTHÍCHOA NHTIỆ