Tạng Luận (Linh Sơn Pháp Bảo) T084 TKL 2 (13) 1509 Luận Đại Trí Độ 51.Giải Thích Thấy Thế Giới Chư Phật P2 Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)          LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ QUYEÅN 34 GIAÛI THÍCH THAÁY THEÁ GIÔÙI CHÖ PHAÄT Phaàn 2 KINH: Chính phaùp cuûa chö Phaät quaù khöù, hieän taïi, vò lai trong haèng haø sa theá giôùi ôû möôøi phöôøng ñaõ noùi, nay noùi, seõ noùi, nghe ñöôïc roài ñeàu muoán tín thoï, giöõ gìn, thöïc haønh vaø noùi cho ngöôøi khaùc, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Hoûi: Treân ñaõ noùi, ñoái vôùi phaùp cuûa möôøi phöông chö Phaät muoán nhôù giöõ khoâng queân, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät, sao nay coøn noùi tín thoï giöõ gìn phaùp cuûa chö Phaät ba ñôøi? Ñaùp: Treân noùi muoán nhôù giöõ phaùp cuûa chö Phaät möôøi phöông chöa bieát laø phaùp gì, neân noùi möôøi hai boä kinh laø phaùp Phaät vaø phaùp maø haøng Thanh vaên khoâng nghe ñöôïc. Treân chæ noùi chö Phaät trong theá giôùi soá nhö haèng haø sa, nay noùi phaùp cuûa chö Phaät ba ñôøi soá nhö haèng haø haø sa. Treân chæ noùi thoï trì khoâng queân, khoâng noùi thoï trì lôïi ích, nay noùi vì mình cuõng vì ngöôøi thuyeát giaûng, theá neân noùi laïi. KINH: Laïi nöõa, Xaù-lôïi-phaát! Boà-taùt ma-ha-taùt ñoái vôùi phaùp chö Phaät quaù khöù ñaõ noùi, chö Phaät vò lai seõ noùi, muoán nghe, nghe roài, töï laøm lôïi mình cuõng lôïi ngöôøi, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Hoûi: Ñoái vôùi phaùp cuûa Phaät hieän taïi trong möôøi phöông noùi, coù theå thoï, coù theå trì, coøn phaùp quaù khöù ñaõ dieät, vò lai chöa coù, laøm sao nghe ñöôïc? Ñaùp: Nghóa aáy tröôùc ñaõ ñaùp, nay laïi noùi theâm. Boà-taùt coù tam-muoäi goïi laø tam-muoäi Quaùn chö Phaät ba ñôøi, Boà-taùt vaøo trong tam-muoäi aáy ñeàu thaáy chö Phaät ba ñôøi, nghe caùc ngaøi thuyeát phaùp. Ví nhö thaàn tieân ngoaïi ñaïo, ñoái vieäc ñôøi vò lai, chöa coù daáu hình, chöa coù noùi naêng, maø do löïc trí tueä cuõng thaáy cuõng nghe. SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 189 Laïi nöõa, löïc cuûa caùc Boà-taùt khoâng theå nghó baøn, ñôøi vò lai tuy chöa coù hình, chöa coù noùi naêng, maø coù theå thaáy ñöôïc, nghe ñöôïc. Hoaëc do naêng löïc Ñaø-la-ni, hoaëc laáy vieäc nay so saùnh bieát vieäc quaù khöù, vò lai. Vì vaäy neân noùi: Muoán ñöôïc vieäc naøy, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. KINH: Muoán ñem aùnh saùng chieáu khaép nhöõng choã toái taêm, maët trôøi maët traêng khoâng chieáu ñeán ñöôïc trong haèng haø sa theá giôùi, neân hoïc Baùt- nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Boà-taùt töø trôøi Ñaâu-suaát muoán giaùng thaàn vaøo thai meï, baáy giôø thaân phoùng haøo quang chieáu khaép heát thaûy theá giôùi, vaø choã u toái ôû theá gian, sau khi sanh ra, haøo quang cuõng chieáu khaép nhö vaäy. Luùc môùi thaønh ñaïo, luùc Chuyeån phaùp luaân, luùc Baùt Nieát-baøn cuõng phoùng haøo quang lôùn nhö vaäy. Vaø vaøo caùc luùc khaùc hieän ñaïi thaàn thoâng, phoùng haøo quang lôùn; nhö luùc saép noùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät, hieän ñaïi thaàn thoâng, laáy haøo quang lôùn chieáu khaép choã u aùm trong theá gian. So saùnh nhö vaäy, nôi nôi trong kinh noùi ñeán thaàn thoâng, haøo quang. Hoûi: Ñoù laø thaàn löïc cuûa Phaät. côù sao noùi laø Boà-taùt? Ñaùp: Nay noùi Boà-taùt muoán ñöôïc ñieàu aáy, neân hoïc Baùt-nhaõ ba-la- Ïmaät Caùc ñaïi Boà-taùt coù ñöôïc naêng löïc aáy, nhö Boà-taùt Bieán Caùt. Quaùn Theá AÂm, Ñaéc Ñaïi Theá, Minh Voõng, Voâ Löôïng Quang... coù ñöôïc naêng löïc aáy, thaân phoùng ra voâ löôïng haøo quang, chieáu khaép möôøi phöông theá giôùi soá nhö haèng haø sa. Laïi nhö trong theá giôùi Phaät A-di-ñaø, caùc Boà-taùt thaân phoùng ra thöôøng quang, chieáu möôøi vaïn do tuaàn. Hoûi: Boà-taùt coù thaân quang nhö vaäy, voán do nhaân duyeân nghieäp gì maø ñöôïc? Ñaùp: Thaân nghieäp thanh tònh neân thaân ñöôïc trang nghieâm, nhö Kinh noùi: Coù moät con quyû ñaàu nhö ñaàu heo, truøng thuùi töø trong mieäng ra, maø thaân coù kim saéc saùng choùi. Con quyû aáy kieáp tröôùc laøm Tyø-kheo, aùc khaåu maéng nhieác vò Tyø-kheo khaùch, nhöng do thaân trì tònh giôùi, neân thaân coù aùnh saùng, vaø do aùc ngoân neân coù truøng thuùi töø trong mieäng ra. Nhö kinh noùi taâm thanh tònh coù hôn keùm, neân aùnh saùng coù thöôïng, trung, haï, saùng ít, saùng lôùn, aùnh saùng laøm aâm thanh. Caùc trôøi coõi Duïc taâm thanh tònh, boá thí, trì giôùi, neân thaân coù aùnh saùng. Laïi nöõa, coù ngöôøi vì thöông xoùt chuùng sanh maø ôû choã toái ñoát ñeøn, cuõng vì cuùng döôøng toân töôïng, thaùp, chuøa, neân laáy ngoïc saùng, troå cöûa, göông saùng, vaø caùc vaät saùng saïch boá thí, neân ñöôïc thaân coù aùnh saùng. Laïi nöõa, thöôøng tu töø taâm nhôù khaép caû chuùng sanh, taâm thanh tònh, laïi thöôøng tu nieäm Phaät tam-muoäi, nieäm töôûng aùnh saùng vaø thaàn ñöùc chö SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 190 Phaät, neân ñöôïc thaân coù aùnh saùng. Laïi nöõa, haønh giaû thöôøng tu Hoûa nhaát thieát nhaäp (hoûa bieán xöù) laïi ñem aùnh saùng trí tueä giaùo hoùa chuùng sanh taø kieán ngu toái. Do nhaân duyeân cuûa nghieäp aáy, neân ñöôïc taâm coù aùnh saùng trí tueä, thaân cuõng coù aùnh saùng. Do caùc nghieäp nhö vaäy, neân ñöôïc thaân coù aùnh saùng thanh tònh. KINH: Trong haèng haø sa theá giôùi ôû möôøi phöông khoâng coù teân Phaät, teân Phaùp, teân Taêng, maø muoán khieán heát thaûy chuùng sanh ñeàu ñöôïc chaùnh kieán, nghe tieáng Tam baûo, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: ÔÛ choã töø tröôùc khoâng heà coù Phaät phaùp thaùp chuøa. Boà-taùt döïng thaùp ôû ñoù, nhôø nhaân duyeân cuûa nghieäp aáy maø thaân sau thaønh töïu ñoäc löïc. ÔÛ choã töø tröôùc khoâng heà coù Phaät, phaùp, chuùng Taêng, Boà-taùt taùn thaùn Tam baûo, khieán chuùng sanh nhaäp vaøo chaùnh kieán. Nhö Kinh noùi: ÔÛ quoác ñoä töø tröôùc chaúng heà coù thaùp Phaät, coù ngöôøi döïng thaùp mieáu thôø Phaät maø ñöôïc phöôùc ñöùc Phaïm. Phaïm goïi laø phöôùc ñöùc voâ löôïng. Nhôø nhaân duyeân aáy, mau ñöôïc thieàn ñònh; ñöôïc thieàn ñònh neân ñöôïc voâ löôïng thaàn thoâng. Nhôø löïc thaàn thoâng neân coù theå ñi ñeán möôøi phöông taùn thaùn Tam baûo. Chaùnh kieán laø, neáu tröôùc khoâng heà bieát coâng ñöùc Tam baûo, nhaân Boà-taùt neân ñöôïc tin Tam baûo, tin Tam baûo neân tin nghieäp toäi phöôùc nhaân duyeân; tin nghieäp nhaân duyeân neân tin theá gian laø troùi, Nieát-baøn laø môû. YÙ nghóa taùn thaùn Tam baûo, nhö ñaõ noùi ôû chöông Taùm nieäm. KINH: Muoán laøm cho chuùng sanh trong haèng haø sa theá giôùi ôû möôøi phöông, nhôø löïc cuûa mình maø ngöôøi muø ñöôïc thaáy, ngöôøi ñieác ñöôïc nghe, ngöôøi cuoàng ñöôïc nhôù, ngöôøi traàn truoàng ñöôïc aùo, ngöôøi ñoùi khaùt ñöôïc no ñuû, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Boà-taùt thöïc haønh voâ ngaïi Baùt-nhaõ, thì hoaëc ñöôïc voâ ngaïi giaûi thoaùt thaønh Phaät, hoaëc laøm phaùp taùnh sanh thaân Boà-taùt, nhö Vaên- thuø-thi-lî... ôû Thaäp truï ñòa, coù ñaày ñuû coâng ñöùc, chuùng sanh thaáy ñöôïc, ñeàu ñöôïc nhö nguyeän, ví nhö ngoïc Nhö yù, muoán gì ñöôïc naáy. Phaùp taùnh sanh thaân Phaät vaø phaùp taùnh sanh thaân Boà-taùt, ngöôøi naøo thaáy ñöôïc, ñeàu ñöôïc toaïi nguyeän cuõng nhö vaäy. Laïi nöõa, Boà-taùt töø khi môùi phaùt taâm laïi ñaây, chöõa trò chín möôi saùu thöù beänh maét cho chuùng sanh trong voâ löôïng kieáp; laïi töï laáy maét boá thí cho chuùng sanh trong voâ löôïng kieáp; laïi ñem aùnh saùng trí tueä phaù taø kieán haéc aùm; laïi ñem taâm ñaïi bi khieán chuùng sanh ñeàu ñöôïc nhö sôû nguyeän. Coù caùc nghieäp nhaân duyeân nhö vaäy, laøm sao khieán chuùng sanh thaáy thaân Boà-taùt maø laïi khoâng ñöôïc maét saùng? Caùc vieäc khaùc cuõng nhö vaäy, SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 191 caùc nghóa naøy, nhö ñaõ noùi trong chöông Phoùng quang. KINH: Laïi nöõa, Xaù-lôïi-phaát! Boà-taùt ma-ha-taùt neáu muoán laøm cho chuùng sanh ñang ôû ba ñöôøng aùc trong haèng haø sa theá giôùi möôøi phöông, nhôø löïc cuûa mình maø ñeàu ñöôïc laøm thaân ngöôøi, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la- maät. LUAÄN: Hoûi: Nhôø thieän nghieäp nhaân duyeân cuûa chính mình neân ñöôïc laøm thaân ngöôøi, côù sao Boà-taùt noùi do löïc cuûa mình neân khieán cho chuùng sanh trong ba ñöôøng aùc ñeàu ñöôïc laøm thaân ngöôøi? Ñaùp: Khoâng noùi do nghieäp nhaân duyeân cuûa Boà-taùt khieán chuùng sanh ñöôïc laøm thaân ngöôøi, maø chæ noùi do aân löïc cuûa Boà-taùt neân ñöôïc. Boà-taùt laáy löïc thaàn thoâng bieán hoùa thuyeát phaùp, khieán chuùng sanh tu thieän maø ñöôïc laøm thaân ngöôøi. Nhö trong Kinh noùi hai nhaân duyeân phaùt khôûi chaùnh kieán: 1. Beân ngoaøi nghe chaùnh phaùp. 2. Beân trong coù chaùnh nieäm. Laïi nhö caây coû, beân trong coù haït gioáng, beân ngoaøi coù möa thaám, vaäy sau ñöôïc phaùt sanh. Neáu khoâng coù Boà-taùt, chuùng sanh tuy coù nghieäp nhaân duyeân, maø khoâng do ñaâu phaùt khôûi ñöôïc. Vì vaäy neân bieát chö Phaät Boà-taùt, lôïi ích raát nhieàu. Hoûi: Laøm sao khieán chuùng sanh trong ba ñöôøng aùc ñeàu ñöôïc giaûi thoaùt? Phaät coøn khoâng laøm ñöôïc, huoáng laø Boà-taùt? Ñaùp: Taâm nguyeän cuûa Boà-taùt muoán nhö vaäy, khoâng coù loãi chi. Laïi nhieàu ngöôøi ñöôïc giaûi thoaùt, cho neân noùi heát thaûy, nhö thaân chö Phaät vaø Boà-taùt khaép phoùng ra voâ löôïng haøo quang, töø haøo quang aáy xuaát ra voâ löôïng hoùa thaân, khaép vaøo trong ba ñöôøng aùc ôû möôøi phöông, laøm cho ñòa nguïc löûa taét, nöôùc soâi laïnh, chuùng sanh trong ñoù nhôø taâm thanh tònh neân ñöôïc sanh coõi Trôøi coõi ngöôøi; laøm cho ngaï quyû ñaïo ñoùi khaùt ñöôïc no ñuû, khai phaùt thieän taâm maø ñöôïc sanh coõi Trôøi, coõi ngöôøi; laøm cho suùc sanh ñaïo tuøy yù ñöôïc aên, xa lìa sôï haõi, khai phaùt thieän taâm, cuõng ñöôïc sanh coõi Trôøi, coõi ngöôøi. Nhö vaäy goïi laø heát thaûy ba ñöôøng aùc ñöôïc giaûi thoaùt. Hoûi: Nhö caùc Kinh khaùc noùi sanh coõi Trôøi coõi ngöôøi, sao ôû ñaây chæ noùi ñöôïc laøm thaân ngöôøi? Ñaùp: ÔÛ trong coõi ngöôøi môùi coù ñöôïc vieäc tu ñaïi coâng ñöùc, cuõng höôûng phöôùc laïc, coøn ôû coõi Trôøi phaàn nhieàu say ñaém vui khoâng theå tu ñaïo, vì vaäy neân nguyeän cho ñöôïc laøm thaân ngöôøi. Laïi nöõa, Boà-taùt khoâng nguyeän cho chuùng sanh chæ thuï höôûng phöôùc laïc, maø muoán khieán ñöôïc giaûi thoaùt, thöôøng vui Nieát-baøn. Vì vaäy neân khoâng noùi sanh leân coõi trôøi. KINH: Muoán khieán chuùng sanh trong haèng haø haø sa theá giôùi ôû möôøi SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 192 phöông, nhôø löïc cuûa Ta maø ñöùng vöõng nôi giôùi, tam-muoäi, trí tueä, giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán; khieán ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Hoûi: Tröôùc ñaõ noùi naêm phaùp uaån vaø ñaïo quaû; nay sao coøn noùi laïi? Ñaùp: Treân chæ noùi phaùp Thanh vaên, töø quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán Voâ dö Nieát-baøn, nay noùi laãn loän ba thöøa Thanh vaên, Bích-chi Phaät, cho ñeán Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. KINH: Laïi nöõa, Xaù-lôïi-phaát! Boà-taùt ma-ha-taùt muoán hoïc oai nghi chö Phaät, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Hoûi: Theá naøo laø oai nghi chö Phaät? Ñaùp: Oai nghi laø boán ñoäng chæ cuûa thaân. Ví nhö voi chuùa, xoay mình maø xem, khi ñi chaân caùch ñaát boán ngoùn tay, tuy khoâng ñaïp ñaát maø daáu baùnh xe hieän roõ, khoâng chaäm khoâng mau, thaân khoâng nghieâng lay, thöôøng ñöa tay phaûi, an uûi chuùng sanh. Khi ngoài kieát giaø, thaân ngay thaúng; naèm thöôøng nghieâng hoâng beân phaûi, hai ñaàu goái choàng leân nhau, traûi neäm coû chænh teà khoâng roái loaïn, aên khoâng keå vò, ngon dôû ñoàng nhau, neáu nhaän lôøi ngöôøi thænh môøi, thì laøm thinh khoâng noùi, noùi naêng nhu nhuyeán, phöông tieän lôïi ích, khoâng boû maát thôøi tieát. Laïi nöõa, oai nghi cuûa phaùp thaân Phaät laø quaù Haèng haø haø sa theá giôùi phöông ñoâng laøm moät böôùc, phaïm aâm thuyeát phaùp cuõng nhö vaäy. Nghóa töôùng cuûa phaùp thaân Phaät, nhö tröôùc ñaõ noùi. KINH: Boà-taùt ma-ha-taùt muoán ñöôïc nhö voi chuùa xem nhìn, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Boà-taùt nguyeän raèng khi Ta ñi caùch ñaát boán ngoùn tay, chaân khoâng ñaïp ñaát, Ta seõ ñeán döôùi coäi Boà-ñeà cuøng vôùi trôøi Töù thieân vöông, cho ñeán trôøi A-ca-ni-saéc, voâ löôïng ngaøn vaïn öùc chuùng chö Thieân cung kính vaây quanh, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Nhö voi chuùa xem nhìn laø khi muoán xoay thaân ñeå nhìn thì caû thaân ñeàu chuyeån, thaân taâm chuyeân nhaát laø töôùng ñaïi nhaân, theá neân neáu coù xem nhìn, thì caû thaân taâm ñeàu xoay, ví nhö sö töû baét moài, khoâng vì vaät nhoû maø thay ñoåi theá maïnh. Phaät cuõng nhö vaäy, neáu coù xem nhìn, hoaëc coù noùi gì thì thaân vôùi taâm ñoàng nhau, thöôøng khoâng phaân taùn. Vì côù sao? Vì töø voâ soá kieáp laïi ñaây, taäp phaùp nhaát taâm, do nghieäp nhaân duyeân aáy neân xöông ñaàu vôùi thaân laøm moät, khoâng coù phaân chia. Laïi vì ñôøi ñôøi phaù kieâu maïng neân khoâng khinh chuùng sanh, khi xem thì caû thaân cuøng xoay, nhö trong kinh Ni-tha thí duï noùi: Ngöôøi hoát phaân ôû nöôùc Xaù-baø-ñeà, Phaät laáy tay xoa ñaàu daïy khieán xuaát gia, coøn khoâng khinh noù. Chaân ñi caùch ñaát boán ngoùn tay laø, neáu Phaät thöôøng bay ñi thì chuùng SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 193 sanh nghi laáy laøm laï, baûo Phaät chaúng phaûi ngöôøi, neân khoâng quay veà nöông töïa, coøn neáu chaân ñi chaïm ñaát thì chuùng sanh cho chaúng khaùc ngöôøi thöôøng, khoâng sanh taâm cung kính. Theá neân tuy laø ñi treân ñaát, caùch ñaát boán ngoùn tay maø töôùng daáu baùnh xe döôùi baøn chaân vaãn hieän roõ. Hoûi: Nhö Phaät thöôøng phoùng haøo quang lôùn, chaân ñi khoâng chaïm ñaát maø sao chuùng sanh khoâng cung kính quay veà nöông töïa heát? Ñaùp: Chuùng sanh trong voâ löôïng kieáp chöùa toäi raát naëng, voâ minh caáu nhieãm saâu daøy, ñoái vôùi Phaät sanh nghi cho laø thaày huyeãn, duøng thuaät doái ngöôøi. Hoaëc noùi raèng chaân khoâng ñaïp ñaát, baûn taùnh sanh ra töï nhieân nhö vaäy, nhö chim hay bay, coù gì kyø laï? Hoaëc coù chuùng sanh vì toäi naëng khoâng thaáy töôùng Phaät, chæ goïi laø Sa-moân ñaïi oai ñöùc maø thoâi; ví nhö ngöôøi beänh naëng saép cheát, thuoác hay, ñoà aên ngon, ñeàu cho laø xuù ueá, theá neân khoâng cung kính nöông töïa heát. Ñi ñeán döôùi coäi Boà-ñeà cuøng vôùi trôøi Töù thieân vöông cho ñeán Trôøi A-ca-ni-saéc. voâ löôïng ngaøn vaïn öùc chuùng chö thieân cung kính vaây quanh laø thöôøng phaùp cuûa chö Phaät. Phaät laø Theá Toân, ñeán döôùi coäi Boà-ñeà, saép phaù hai thöù ma laø kieát söû ma vaø töï taïi thieân töû ma, saép thaønh baäc Nhaát thieát trí, caùc chuùng chö thieân sao khoâng cung kính haàu ñöa ñöôïc! Laïi chö thieân ñôøi ñôøi taù trôï uûng hoä Boà-taùt, cho ñeán khi xuaát gia, chö Thieân khieán caùc cung nhaân theå nöõ naèm nguû say meâ, ñôõ chaân ngöïa cuûa Boà-taùt vöôït ra khoûi thaønh. Ngaøy nay vieäc thaønh, hoï seõ cuøng nhau haàu ñöa ñeán döôùi coäi Boà-ñeà. Hoûi: Sao khoâng noùi voâ löôïng ngöôøi doøng Saùt-lôïi, Baø-la-moân haàu ñöa maø chæ noùi chö thieân? Ñaùp: Phaät moät mình ôû giöõa röøng saâu tìm coäi Boà-ñeà, khoâng phaûi choã cuûa ngöôøi ñi, cho neân khoâng noùi. Laïi ngöôøi khoâng coù Thieân nhaõn, Tha taâm trí, neân khoâng bieát Phaät seõ thaønh ñaïo, cho neân khoâng noùi. Laïi nöõa, chö Thieân quí hôn ngöôøi, cho neân chæ noùi trôøi. Laïi nöõa, chö Phaät thöôøng vui choã nhaøn tònh, chö Thieân thöôøng aån thaân khoâng thaáy, khoâng trôû ngaïi nhaøn tònh, cho neân chæ noùi chö thieân haàu ñöa ñi. Laïi nöõa, Boà-taùt thaáy naêm Tyø-kheo boû Boà-taùt maø ñi, Boà-taùt moät mình ñi ñeán döôùi coäi caây, theá neân phaùt lôøi nguyeän aáy. KINH: “Nguyeän Ta seõ ngoài döôùi coäi Boà-ñeà, Trôøi Töù thieân vöông cho ñeán Trôøi A-ca-ni-saéc, laáy aùo trôøi traûi laøm toøa”, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Hoûi: Nhö Kinh noùi: Phaät traûi coû ngoài döôùi coäi caây maø thaønh Phaät ñaïo, nay côù sao noùi nguyeän laáy aùo trôøi laøm choã ngoài? SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 194 Ñaùp: Trong kinh Thanh vaên noùi traûi coû, trong kinh Ñaïi thöøa tuøy chuùng sanh thaáy, hoaëc coù ngöôøi thaáy traûi coû döôùi coäi caây, hoaëc coù ngöôøi thaáy traûi neäm trôøi, theo phöôùc ñöùc cuûa moãi ngöôøi nhieàu ít maø choã thaáy khoâng ñoàng. Laïi nöõa, sanh thaân Phaät oâm coû ñeán döôùi caây, phaùp taùnh sanh thaân Phaät laáy aùo trôøi laøm toøa, hoaëc hôn aùo trôøi. Laïi nöõa, Phaät ôû döôùi caây giöõa röøng saâu thaønh Phaät, ngöôøi ôû trong röøng thaáy, ñem coû daâng Phaät, neáu quyù nhaân troâng thaáy seõ laáy y phuïc quyù giaù traûi laøm toøa, chæ vì trong röøng khoâng coù quyù nhaân, neân baây giôø long thaàn, trôøi ñem moãi aùo ñeïp laøm toøa, aùo cuûa trôøi Töù thieân vöông naëng hai löôïng; aùo trôøi Ñao-lôïi naëng moät löôïng; aùo trôøi Daï-ma naëng möôøi taùm thuø; aùo trôøi Ñaâu-suaát-ñaø naëng möôøi hai thuø; aùo trôøi Hoùa-laïc naëng saùu thuø; aùo trôøi Tha-hoùa-töï-taïi naëng ba thuø; aùo trôøi Saéc giôùi khoâng coù töôùng naëng; aùo trôøi coõi Duïc töø beân goác caây sanh, khoâng chæ khoâng may; ví nhö baêng moûng, aùnh saùng saùng trong, coù ñuû maøu saéc; aùo trôøi Saéc giôùi, thuaàn aùnh saùng kim saéc. Nhö vaäy aùo baùu traûi laøm choã ngoài, Boà-taùt ngoài leân ñoù thaønh baäc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Hoûi: Sao chæ noùi chö thieân traûi aùo, khoâng noùi ñaïi Boà-taùt ôû möôøi phöông traûi toøa cho Phaät? Caùc Boà-taùt luùc saép thaønh ñaïo ñeàu traûi toøa cho Phaät, hoaëc roäng daøi ñeàu moät do tuaàn, möôøi traêm ngaøn vaïn öùc cho ñeán voâ löôïng do tuaàn, cao cuõng nhö vaäy. Caùc toøa baùu aáy do phöôùc ñöùc voâ laäu cuûa Boà-taùt phaùt sanh, chö thieân maét coøn khoâng thaáy ñöôïc huoáng gì laáy tay rôø. Ba ñôøi möôøi phöông chö Phaät, haøng ma ñaéc ñaïo, trang nghieâm Phaät söï, thaûy ñeàu soi thaáy, ví nhö göông saùng. Toøa cuûa Boà-taùt ñeïp nhö vaäy, côù sao khoâng noùi? Ñaùp: Baùt-nhaõ Ba-la-maät coù hai thöù: 1. Laø noùi chung cho Thanh vaên, Boà-taùt vaø chö Thieân. 2. Chæ noùi rieâng cho Boà-taùt ñaày ñuû möôøi truï. Trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät naøy haõy noùi Boà-taùt traûi toøa cho Phaät. Vì sao? Vì chö thieân bieát aân Phaät khoâng baèng caùc ñaïi Boà-taùt, moät ñôøi, hai ñôøi. Boà-taùt nhö vaäy, côù sao khoâng duøng thaàn löïc maø cuùng döôøng Phaät. Trong ñaây hôïp vôùi Thanh vaên maø noùi, neân khoâng noùi Boà-taùt traûi toøa. KINH: Muoán luùc chöùng ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, choã ñi, ñöùng, ngoài, naèm, ñaát ñeàu laø Kim cöông, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la- maät. LUAÄN: Hoûi: Vì sao noùi choã boán oai nghi ñi, ñöùng, ngoài, naèm cuûa Phaät, ñaát ñeàu laø Kim cöông? Ñaùp: Coù ngöôøi noùi: Luùc Boà-taùt ñeán döôùi coäi Boà-ñeà, ngoài ôû choã ñoù SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 195 chöùng thaønh Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, baáy giôø Boà-taùt vaøo trong thaät töôùng chö phaùp, khoâng coù ñaát naøo ñuû söùc ñôõ Boà-taùt. Vì sao? Vì ñaát ñeàu laø quaû baùo do nghieäp hö doái cuûa chuùng sanh maø coù, neân khoâng theå ñôõ noãi Boà-taùt. Luùc Boà-taùt saép thaønh Phaät, thaân Phaät laø thaân thaät töôùng trí tueä, luùc aáy choã ngoài bieán thaønh Kim cöông. Coù ngöôøi noùi: Ñaát ôû treân Kim luaân, Kim luaân ôû treân Kim cöông, töø meù Kim cöông xuaát ra ñaøi hoa sen thaúng leân ñôõ choã ngoài cuûa Boà-taùt, khieán khoâng luùn suïp, vì vaäy neân choã ngoài ñaïo traøng goïi laø Kim cöông. Coù ngöôøi noùi: Thaønh Phaät roài, choã ñi, ñöùng, ngoài, naèm ñeàu bieán thaønh Kim cöông. Hoûi: Kim cöông cuõng do nghieäp hö doái cuûa chuùng sanh maø coù, laøm sao ñôõ Phaät ñöôïc? Ñaùp: Kim cöông tuy cuõng do nghieäp hö doái taïo thaønh, song beàn chaéc hôn ñaát, khoâng coøn coù gì hôn nöõa. Nöôùc ôû döôùi kim cöông, caùc ñaïi long vöông laáy vaät kieân coá aáy daâng Phaät, ñaây cuõng laø do nghieäp ñôøi tröôùc cuûa Phaät, neân ñöôïc choã an laäp naøy. Laïi nöõa, Phaät bieán Kim cöông vaø boán ñaïi thaønh hö khoâng, hö khoâng khoâng hö doái, trí tueä Phaät cuõng khoâng hö doái. Hai vieäc ñaõ ñoàng nhau, cho neân ñôõ ñöôïc. KINH: Laïi nöõa, Xaù-lôïi-phaát! Boà-taùt ma-ha-taùt, muoán ngay trong ngaøy xuaát gia lieàn ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc vaø Chuyeån phaùp luaân, khi Chuyeån phaùp luaân, voâ löôïng voâ soá chuùng sanh xa lìa traàn caáu, ñöôïc phaùp nhaõn tònh ñoái vôùi caùc phaùp, voâ löôïng voâ soá chuùng sanh vì khoâng thoï heát thaûy phaùp, neân ñöôïc giaûi thoaùt khoûi caùc laäu taâm, voâ löôïng voâ soá chuùng sanh ñöôïc khoâng thoái chuyeån ñoái vôùi Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Hoaëc coù Boà-taùt ôû trong ñôøi aùc chuùng sanh taø kieán, vì tröø taø kieán cho hoï neân thöïc haønh haïnh caàn khoå raát khoù, nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên ôû trong röøng caây Öu-laâu-taàn-loa (Uruvela) ngaøy aên moät haït meø haït gaïo. Caùc ngoaïi ñaïo noùi: Tieân sö chuùng toâi tuy tu khoå haïnh, khoâng baèng saùu naêm caàn khoå nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi: Phaät coù nghieäp aùc ñôøi tröôùc, neân nay chòu khoå baùo aáy. Laïi coù Boà-taùt cho raèng Phaät thaät thoï khoå aáy, neân phaùt taâm nguyeän raèng: Ta seõ ngay trong ngaøy xuaát gia ñöôïc thaønh Phaät. Laïi coù Boà-taùt ôû vaøo ñôøi toát xuaát gia, nhö Ñaïi Thoâng Tueä caàu Phaät ñaïo, ngoài kieát-giaø phu, traûi möôøi tieåu kieáp môùi ñöôïc thaønh Phaät. Boà-taùt nghe nhö vaäy, phaùt taâm nguyeän raèng: Nguyeän ta ngay trong ngaøy xuaát SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 196 gia lieàn ñöôïc thaønh Phaät. Laïi coù Boà-taùt thaønh Phaät roài, khoâng Chuyeån phaùp luaân lieàn, nhö ñöùc Phaät Nhieân Ñaêng thaønh Phaät ñaõ möôøi hai naêm, chæ phoùng haøo quang, khoâng ngöôøi naøo bieát, neân khoâng thuyeát phaùp. Laïi nhö Phaät Tu-phieán-ña thaønh Phaät roài, khoâng ai thoï hoùa, neân laøm hoùa Phaät löu laïi moät kieáp thuyeát phaùp ñoä ngöôøi, coøn töï thaân thì dieät ñoä. Laïi nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên thaønh Phaät roài, naêm möôi baûy ngaøy khoâng thuyeát phaùp. Boà-taùt nghe nhö vaäy, neân phaùt nguyeän: Khi Ta thaønh Phaät roài lieàn Chuyeån phaùp luaân. Laïi coù ñöùc Phaät ñoä chuùng sanh coù soá haïn, nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên, luùc Chuyeån phaùp luaân, oâng Kieàu-traàn-nhö moät ngöôøi ñöôïc Sô quaû, taùm vaïn chö Thieân ñöôïc Phaùp nhaõn tònh ñoái vôùi caùc phaùp. Boà-taùt nghe nhö vaäy, neân phaùt nguyeän: Khi ta Chuyeån phaùp luaân, voâ löôïng voâ soá ngöôøi ñöôïc xa lìa traàn caáu, ñöôïc phaùp nhaõn tònh ñoái vôùi caùc phaùp. Laïi nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên luùc Chuyeån phaùp luaân ñaàu tieân, chæ coù moät Tyø-kheo vaø chö Thieân chöùng ñöôïc Sô quaû, maø khoâng moät ngöôøi chöùng ñöôïc A-la-haùn vaø Boà-taùt ñaïo. Theá neân Boà-taùt phaùt nguyeän raèng: Khi ta thaønh Phaät, seõ laøm cho voâ löôïng voâ soá chuùng sanh, khoâng chaáp thoï heát thaûy phaùp, ñöôïc giaûi thoaùt caùc laäu taâm, vaø voâ löôïng voâ soá chuùng sanh ñöôïc khoâng thoái chuyeån ñoái vôùi Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Hoûi: Neáu thaàn löïc vaø coâng ñöùc ñoä sanh cuûa chö Phaät baèng nhau, thì côù sao ôû ñaây Boà-taùt laïi phaùt caùc nguyeän nhö vaäy? Ñaùp: Moät Phaät coù theå bieán laøm voâ löôïng voâ soá thaân ñeå ñoä chuùng sanh, nhöng theá giôùi coù nôi nghieâm tònh, coù nôi khoâng nghieâm tònh. Boà- taùt hoaëc thaáy hoaëc nghe coù ñöùc Phaät tu khoå haïnh khoù ñöôïc thaønh Phaät, coù ñöùc Phaät khoâng Chuyeån phaùp luaân lieàn, coù ñöùc Phaät nhö Thích-ca Vaên saùu naêm khoå haïnh môùi thaønh ñaïo. Laïi nghe luùc Chuyeån phaùp luaân ñaàu tieân chöa coù ngöôøi chöùng ñöôïc A-la-haùn huoáng gì ñöôïc Boà-taùt ñaïo. Vì Boà-taùt chöa nghe thaàn löïc cuûa chö Phaät bình ñaúng, neân phaùt nguyeän nhö vaäy. Nhöng thaàn löïc vaø coâng ñöùc cuûa chö Phaät bình ñaúng khoâng sai khaùc. KINH: Muoán luùc Ta thaønh Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, laáy voâ löôïng voâ soá Thanh vaên laøm Taêng, luùc Ta moät laàn thuyeát phaùp hoï lieàn beøn ôû treân toøa ñeàu chöùng ñöôïc A-la-haùn, neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Coù ñöùc Phaät laáy Thanh vaên laøm Taêng, coù soá coù haïn, nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên luùc ñaàu coù moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo laøm Taêng, ñöùc Phaät Di-laëc thuyeát phaùp hoäi ñaàu coù chín möôi chín öùc Taêng, SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 197 hoäi thöù hai coù chín möôi saùu öùc, hoäi thöù ba coù chín möôi ba öùc. Taêng cuûa chö Phaät nhö vaäy coù haïn coù soá khoâng ñoàng. Vì vaäy neân Boà-taùt nguyeän raèng: Ta seõ laáy voâ löôïng voâ soá Thanh vaên laøm Taêng. Laïi coù ñöùc Phaät thuyeát phaùp cho chuùng sanh, thuyeát laàn ñaàu ngöôøi nghe ñöôïc Sô quaû, luùc khaùc laïi thuyeát ñöôïc nhò quaû, tam quaû, töù quaû. Nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên thuyeát phaùp cho naêm Tyø-kheo, chöùng ñöôïc sô quaû, ngaøy sau chöùng ñöôïc A-la-haùn, nhö Xaù-lôïi-phaát ñöôïc Sô quaû, nöûa thaùng sau môùi ñöôïc A-la-haùn quaû. Ñaïi Ca-dieáp troâng thaáy Phaät lieàn ñöôïc sô quaû, qua taùm ngaøy ñöôïc A-la-haùn. Nhö A-nan ñöôïc quaû Tu-ñaø hoaøn, möôøi hai naêm haàu haï Phaät, sau khi Phaät Baùt Nieát-baøn môùi ñöôïc A- la-haùn. Caùc A-la-haùn nhö vaäy khoâng phaûi moät luùc chöùng ñöôïc boán quaû, vì vaäy neân Boà-taùt phaùt nguyeän raèng: luùc Ta moät laàn thuyeát phaùp, ngöôøi nghe lieàn ôû treân toøa ñeàu chöùng ñöôïc A-la-haùn. KINH: Nguyeän Ta seõ laáy voâ löôïng voâ soá ñaïi Boà-taùt laøm Taêng, luùc Ta moät laàn thuyeát phaùp, voâ löôïng voâ soá Boà-taùt ñeàu ñöôïc baát thoái chuyeån. LUAÄN: Boà-taùt sôû dó phaùt nguyeän naøy, laø vì thaáy chö Phaät phaàn nhieàu laáy Thanh vaên laøm Taêng, khoâng taùch rieâng Boà-taùt Taêng, nhö caùc Boà-taùt Di-laëc, Boà-taùt Vaên-thuø-sö-lôïi... vì ñöùc Phaät Thích-ca Vaên khoâng taùch rieâng Boà-taùt Taêng, neân ñaõ phaûi nhaäp vaøo Thanh vaên Taêng theo thöù lôùp ngoài. Laïi coù ñöùc Phaät vì nhaát thôøi thuyeát phaùp, thuaàn laáy Boà-taùt laøm Taêng. Laïi coù ñöùc Phaät laáy caû Thanh vaên Boà-taùt laãn loän laøm Taêng, nhö nöôùc ñöùc Phaät A-di-ñaø, Boà-taùt Taêng nhieàu, Thanh vaên Taêng ít. Vì vaäy neân nguyeän laáy voâ löôïng Boà-taùt laøm Taêng. Laïi coù ñöùc Phaät luùc Chuyeån phaùp luaân ñaàu tieân, khoâng coù ngöôøi ñöôïc A-beä-baït-trí (khoâng thoái chuyeån). Vì vaäy neân Boà-taùt nguyeän raèng: Ta thuyeát phaùp laàn ñaàu coù voâ löôïng voâ soá ngöôøi ñöôïc A-beä-baït-trí. KINH: Muoán ñöôïc soáng laâu voâ löôïng, aùnh saùng ñaày ñuû, thì neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. LUAÄN: Chö Phaät thoï maïng coù daøi coù ngaén. Nhö ñöùc Phaät Tyø-baø-thi soáng taùm möôi boán ngaøn naêm, ñöùc Phaät Caâu-löu-toân soáng saùu vaïn naêm, Phaät Caâu-na-haøm Maâu-ni soáng ba vaïn naêm, Phaät Ca-dieáp soáng hai vaïn naêm, Phaät Thích-ca Vaên soáng traêm tuoåi. Ít coù ai quaù hôn ñöùc Phaät Di-laëc soáng taùm möôi boán ngaøn naêm. Nhö ñöùc Phaät Thích-ca Vaên, haøo quang chieáu thöôøng laø xa moät tröôïng, ñöùc Phaät Di-laëc haøo quang chieáu thöôøng xa möôøi daëm. Haøo quang vaø thoï maïng cuûa chö Phaät coù hai thöù: 1. AÅn taøng. 2. Hieån SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 34 198 hieän. 1. Chaân thaät. 2. Vì chuùng sanh neân aån taøng. Chaân thaät laø voâ löôïng hieån hieän. Vì chuùng sanh laø coù haïn coù löôïng. Thaät thì Phaät thoï maïng khoâng phaûi ngaén, vì chö Phaät ñaày ñuû nghieäp nhaân duyeân tröôøng thoï, nhö Baø-giaø phaïm kieáp tröôùc cöùu nhôn maïng moät laøng, cho neân ñöôïc thoï maïng voâ löôïng voâ soá. Theo phaùp cuûa Phaïm theá thì soáng khoâng quaù nöûa kieáp, nhöng rieâng Phaïm thieân naøy soáng voâ löôïng. Vì vaäy neân oâng sanh taø kieán noùi raèng, chæ coù ta thöôøng truù. Phaät ñi ñeán choã oâng phaù taø kieán ñoù, noùi duyeân tröôùc cuûa oâng nhôø cöùu maïng cho moät laøng maø coøn ñöôïc soáng laâu nhö vaäy, huoáng Phaät ñôøi ñôøi cöùu voâ löôïng voâ soá chuùng sanh, hoaëc ñem thí vaät cöùu giuùp, hoaëc ñem thaân maïng cheát theá, côù sao soáng khoâng quaù haïn traêm tuoåi? Laïi nöõa, giôùi khoâng saùt sanh laø nghieäp nhaân cho soáng laâu, Phaät ñem taâm ñaïi töø thöông chuùng sanh thaáu xöông tuûy, coøn thöôøng vì chuùng sanh maø cheát, huoáng gì saùt sanh. Laïi nöõa, trí tueä bieát thaät töôùng chö phaùp, chaân thaät khoâng hö doái, cuõng laø nghieäp nhaân duyeân cho soáng laâu; Boà-taùt do coâng ñöùc trì giôùi hoøa hôïp vôùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät coøn ñöôïc soáng laâu voâ löôïng, huoáng gì Phaät ñôøi ñôøi ñaày ñuû voâ löôïng coâng ñöùc aáy, maø maïng soáng coù haïn. Laïi nöõa. nhö trong heát thaûy saéc, Phaät thaân ñeä nhaát; trong heát thaûy taâm, Phaät taâm ñeä nhaát; vì vaäy neân trong heát thaûy thoï maïng, Phaät thoï maïng ñeä nhaát. Nhö ngöôøi tuïc noùi: Ngöôøi sanh ôû ñôøi, soáng laâu laø quyù, Phaät ôû treân ngöôøi, thoï maïng cuõng phaûi daøi laâu! Hoûi: Phaät tuy coù nghieäp nhaân tröôøng thoï, vì sanh vaøo ñôøi aùc, neân thoï maïng phaûi ngaén, duøng thoï maïng ngaén aáy ñuû hoaøn thaønh Phaät söï, chöù caàn chi phaûi daøi? Laïi Phaät do löïc thaàn thoâng, trong moät ngaøy ñuû hoaøn thaønh Phaät söï, huoáng gì traêm naêm? Ñaùp: ÔÛ ñaây coõi Dieâm-phuø-ñeà aùc, neân Phaät thoï maïng phaûi ngaén, caùc nôi khaùc laønh, neân Phaät thoï maïng phaûi daøi. Hoûi: Neáu nhö vaäy, Boà-taùt sanh vaøo cung vua Tònh-phaïn ôû coõi Dieâm- phuø-ñeà, xuaát gia, thaønh ñaïo môùi laø Phaät thaät, coøn ôû nôi khaùc ñeàu do löïc thaàn thoâng bieán hoùa laøm Phaät ñeå ñoä chuùng sanh ö? Ñaùp: Lôøi aáy khoâng ñuùng. Vì côù sao? Vì ôû caùc choã khaùc thuoäc coõi Dieâm-phuø-ñeà cuõng seõ noùi Phaät ôû nöôùc ta laø Phaät thaät, coøn ôû caùc choã khaùc laø Phaät bieán hoùa, sao bieát? Vì neáu ôû caùc quoác ñoä khaùc töï bieát ñoù laø hoùa Phaät, thì seõ khoâng chòu tín thoï giaùo giôùi. Laïi nhö ngöôøi ôû caùc quoác ñoä khaùc soáng laâu moät kieáp, neáu Phaät soáng traêm tuoåi, thì so vôùi hoï chöa ñuû moät ngaøy, chuùng sanh kia seõ khôûi taâm kieâu maïng, khoâng chòu thoï giaùo, hoï cho Phaät soáng moät kieáp laø Phaät thaät, coøn ñaây laø Phaät bieán hoùa. Nhö kinh Thuû-laêng-nghieâm tam-muoäi noùi: Thaàn thoâng bieán chieáu Phaät, soáng baûy traêm ngaøn Voâ soá kieáp. Phaät baûo Vaên-thuø-thi-lî raèng: “Phaät kia laø thaân Ta”. Phaät kia cuõng noùi: “Phaät Thích-ca Vaên laø thaân Ta”. Vì vaäy neân bieát chö Phaät soáng laâu voâ löôïng thaät. Vì ñoä ngöôøi neân thò hieän coù daøi ngaén. OÂng noùi Phaät Thích-ca Vaên do löïc thaàn thoâng neân trong moät ngaøy ñoä chuùng sanh khoâng khaùc gì soáng laân, vaäy thôøi khoâng caàn soáng traêm tuoåi, chæ trong moät ngaøy cuõng coù theå laøm ñaày ñuû Phaät söï. Nhö A-nan coù moät laàn sanh yù nieäm raèng: Nhö ñöùc Phaät Nhieân Ñaêng, Phaät Nhaát Thieát Thaéng, Phaät Tyø-baø-thi sanh ôû ñôøi toát, thoï maïng raát daøi coù theå laøm ñuû Phaät söï, coøn Phaät Thích-ca Vaên cuûa ta, sanh vaøo ñôøi aùc, thoï maïng raát ngaén, Theá Toân seõ khoâng coù theå laøm ñaày ñuû Phaät söï chaêng? Baáy giôø, Theá Toân vaøo Nhaät xuaát tam-muoäi, töø thaân bieán hoùa ra Voâ löôïng chö Phaät vaø Voâ löôïng aùnh saùng, thaép ñeán möôøi phöông, moãi moãi hoùa Phaät ôû caùc theá giôùi, ñeàu laøm Phaät söï, coù vò thuyeát phaùp, coù vò hieän thaàn thoâng, hoaëc hieän thieàn ñònh, hoaëc hieän aên côm. Caùc nhaân duyeân nhö vaäy, thi taùc Phaät söï maø ñoä chuùng sanh. Töø tam-muoäi daäy, baûo A-nan raèng: OÂng thaáy nghe caùc vieäc aáy chaêng? A-nan thöa: Ñaõ thaáy. Phaät baûo A-nan: Phaät duøng thaàn löïc nhö vaäy laøm ñaày ñuû Phaät söï ñöôïc chaêng? A-nan thöa: Giaû söû Phaät soáng moät ngaøy, vaø coû caây treân ñaïi ñòa ñeàu laø chuùng sanh khaû ñoä, thì Phaät coù theå ñoä heát, huoáng gì Phaät soáng traêm naêm. Vì vaäy neân bieát chö Phaät soáng laâu Voâ löôïng, chæ vì ñoä chuùng sanh neân thò hieän coù daøi ngaén, ví nhö maët trôøi moïc, boùng hieän trong nöôùc, tuøy nöôùc lôùn nhoû, nöôùc lôùn thì boùng laâu dieät, nöôùc nhoû thì boùng mau dieät. Neáu chieáu vaøo nuùi löu ly, nuùi pha leâ, thì boùng truï laâu. Laïi nhö löûa ñoát coû caây, ñoát ít thì mau taét, ñoát nhieàu thì laâu taét. Khoâng theå vì choã taét khoâng coù löûa maø baûo choã ñoát nhieàu cuøng khoâng coù löûa. Nghóa aùnh saùng daøi ngaén cuõng nhö vaäy. -------o0o--------