Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo) T075 BL V (128) 1435 Pháp Tự Tứ Thứ Ba-Thập Tụng Luật Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 1        LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 23 PHAÙP TÖÏ TÖÙ THÖÙ BA Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, khi caùc Tyø kheo haï an cö coù laøm cheá haïn tröôùc nhö sau: “Tröôûng laõo, chuùng ta khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng hoûi thaêm nhau”, laøm cheá haïn naøy roài môùi cuøng moät choã keát haï an cö. Do tröôùc coù laøm cheá haïn naøy neân ngöôøi naøo khaát thöïc veà tröôùc thì traûi giöôøng ñoäc toïa, ñeå nöôùc röûa chaân, buïc röûa chaân, khaên lau chaân, bình nöôùc saïch, bình nöôùc thöôøng duøng; neáu coù thöùc aên dö thì ñöïng trong cheùn baùt saïch, ñaäy naép ñeå moät choã, vò naøo aên khoâng no thì laáy thöùc aên dö naøy aên, vò naøo khaát thöïc veà sau maø khoâng ñuû thöùc aên thì cuõng laáy thöùc aên dö naøy aên; neáu vaãn coøn dö thì ñeå choã ñaát khoâng coù coû hoaëc trong nöôùc khoâng coù truøng. Caùc Tröôûng laõo naøy röûa saïch ñoà ñöïng thöùc aên, lau khoâ roài caát moät choã, doïn caát giöôøng ñoäc toïa, buïc röûa chaân… vaøo choã khuaát, queùt doïn nhaø aên saïch seõ roài vaøo thaát ngoài thieàn, ñeán xeá tröa xuaát thieàn, thaáy bình nöôùc saïch, bình nöôùc thöôøng duøng, chaäu nöôùc röûa chaân khoâng coøn nöôùc thì muùc nöôùc ñoå vaøo cho ñaày; neáu moät mình xaùch khoâng noåi thì ñeå moät beân, vaåy goïi Tyø kheo khaùc ñeán cuøng xaùch mang veà, nhöng vaãn khoâng cuøng noùi chuyeän vaø hoûi thaêm nhau. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naøy an cö xong, laøm leã töï töù vaø may y xong, ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc 2 BOÄ LUAÄT 5 truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naøy ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo naøy: “Caùc thaày laø ngöôøi ngu si, nhö oan gia ôû chung, taïi sao laïi noùi laø ñöôïc an laïc truï, taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thoï phaùp caâm, ñaùng leõ ôû trong phaùp cuûa ta phaûi laáy phaùp daïy baûo nhaéc nhôû nhau”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng neân thoï phaùp caâm, neáu thoï phaùp caâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì khoâng cuøng noùi chuyeän laø phaùp cuûa ngoaïi ñaïo. Töø nay cho haï an cö xong, caùc Tyø kheo neân nhoùm laïi moät choã ñeå noùi ba vieäc caàu ngöôøi khaùc noùi töï töù, ñoù laø thaáy nghe nghi. Phaùp töï töù nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp roài sai moät ngöôøi coù theå vì Taêng laøm ngöôøi töï töù, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: “Vò naøo coù theå vì Taêng laøm ngöôøi töï töù”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt xem ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp: Vì yeâu neân töï töù, vì giaän neân töï töù, vì sôï neân töï töù, vì si neân töï töù vaø töï töù hay khoâng töï töù ñeàu khoâng bieát thì khoâng neân sai ngöôøi naøy. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: khoâng vì yeâu neân töï töù, khoâng vì giaän neân töï töù, khoâng vì sôï neân töï töù, khoâng vì si neân töï töù vaø töï töù hay khoâng töï töù ñeàu bieát roõ thì neân sai laøm ngöôøi töï töù (moät hoaëc hai, ba ngöôøi). Phaùp sai nhö sau: Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân ............ coù theå vì Taêng laøm ngöôøi töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo ............, vì Taêng laøm ngöôøi töï töù. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo............ vì Taêng laøm ngöôøi töï töù xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taùc phaùp yeát ma töï töù nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngaøy nay Taêng töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay nhaát taâm thoï töï töù. Baïch nhö vaäy. Luùc naøy taát caû caùc Tyø kheo ñeàu rôøi khoûi choã ngoài quyø goái, neáu ngöôøi laøm töï töù laø Thöôïng toøa thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu cuùi mình noùi vôùi vò Thöôïng toøa thöù hai raèng: “Tröôûng laõo, hoâm nay ñeán ngaøy töï töù”. Vò Thöôïng toøa thöù hai naøy cuõng ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Toâi Tyø kheo teân ............ cuùi xin Tröôûng laõo vaø Taêng noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho toâi bieát. Xin thöông xoùt, neáu toâi thaáy toäi, seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 3 laàn) Neáu ngöôøi laøm töï töù laø Haï toøa thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi vôùi vò Thöôïng toøa raèng: “Hoâm nay ñeán ngaøy töï töù”. Vò Thöôïng toøa cuõng neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Toâi Tyø kheo ............ xin Tröôûng laõo vaø Taêng noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho toâi bieát, neáu toâi thaáy toäi seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 laàn) Nhö theá taát caû Taêng theo thöù lôùp töï töù, khi taát caû Taêng töï töù xong, ngöôøi vì Taêng laøm töï töù môùi cuøng laøm töï töù, töï töù xong neân ñeán tröôùc vò Thöôïng toøa xöôùng raèng: “Taêng nhaát taâm töï töù ñaõ xong”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töï töù coù boán loaïi: Moät laø phi phaùp bieät chuùng töï töù, hai laø phi phaùp hoøa hôïp töï töù, Ba laø nhö phaùp bieät chuùng töï töù, ba loaïi töï töù naøy Taêng khoâng neân laøm; boán laø nhö phaùp hoøa hôïp töï töù thì Taêng neân laøm”. Coù moät truï xöù naêm Tyø kheo trôû leân khi töï töù, neân nhoùm laïi moät choã sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù roài noùi töï töù ñaày ñuû. Coù moät truï xöù chæ coù boán Tyø kheo thì khoâng neân sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù maø neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn töï töù nhö sau: Thöôïng toøa neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Toâi Tyø kheo ............ xin Tröôûng laõo noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho toâi bieát. Xin thöông xoùt, neáu toâi thaáy toäi seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 laàn) Neáu laø Haï toøa töï töù thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, ñaûnh leã vò Thöôïng toøa roài chaép tay baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Con Tyø kheo ............ cuùi xin Tröôûng laõo noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho con bieát. Xin thöông xoùt, neáu con thaáy toäi seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 laàn) Nhö theá caùc Tyø kheo ñaõ töï töù, ba-Tyø kheo hay hai Tyø kheo cuõng laøm nhö theá. Coù moät truï xöù moät Tyø kheo, khi töï töù neân queùt doïn saïch seõ choã töï töù, traûi toøa, ñoát nhang ñeøn, laøm saün theû nghó raèng: “Neáu coù caùc Tyø kheo ñeán chöa laøm töï töù thì seõ cuøng caùc Tyø kheo naøy laøm töï töù”. Neáu khoâng thaáy ai ñeán thì neân ñöùng treân choã cao ngoùng troâng, neáu thaáy coù Tyø kheo thì neân keáu ñeán ñeå cuøng laøm töï töù; neáu cuõng khoâng thaáy ai thì neân ñôïi ñeán chieàu môùi trôû veà truù xöù cuûa mình taâm nieäm laøm töï töù nhö sau: “Ngaøy nay Taêng töï töù, con Tyø kheo ............ ngaøy nay cuõng töï töù”, nhö theá laø moät Tyø kheo töï töù xong. 4 BOÄ LUAÄT 5 Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ñeâm ñaõ qua, ñeán giôø töï töù”, moät Tyø kheo ñöùng daäy tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, coù caùc Tyø kheo bònh khoâng ñeán”, Phaät baûo neân laáy töï töù ñeán. Phaùp laáy töï töù nhöa sau: Tyø kheo bònh neân noùi laø gôûi töï töù thì goïi laø ñöôïc töï töù; hoaëc noùi: “Xin ôû trong Taêng noùi töï töù giuøm toâi”, cuõng goïi laø ñöôïc töï töù; hoaëc thaân ñoäng hieän töôùng gôûi töï töù hoaëc mieäng noùi gôûi töï töù ñeàu goïi laø ñöôïc töï töù; neáu thaân khoâng gôûi, mieäng khoâng gôûi thì goïi laø khoâng ñöôïc töï töù. Luùc ñoù taát caû taêng neân ñeán choã Tyø kheo bònh laøm töï töù hoaëc ñöa ngöôøi bònh ñeán trong Taêng laøm töï töù. Caùc Tyø kheo khoâng neân bieät chuùng töï töù, neáu bieät chuùng töï töù thì taát caû taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù hai hoaëc ba-Tyø kheo khi laøm töï töù neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn töï töù gioáng nhö tröôøng hôïp boán Tyø kheo ôû treân. Coù moät truï xöù naêm Tyø kheo thì khi töï töù, khoâng neân laáy töï töù, khoâng neân gôûi töï töù maø neân nhoùm laïi moät choã sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû. Neáu coù naêm Tyø kheo trôû leân thì khi töï töù, Tyø kheo giaø bònh ñöôïc tuøy yù gôûi töï töù vaø laáy töï töù. moät ngöôøi coù theå laáy töï töù cuûa moät ngöôøi cho ñeán hai, ba hay nhieàu ngöôøi, tuøy soá ngöôøi laø bao nhieâu, chæ caàn nhôù heát teân ñeàu goïi laø ñöôïc töï töù. Neáu ngöôøi laáy töï töù khoâng theå mang ñeán trong Taêng thì neân gôûi laïi cho ngöôøi khaùc, ngöôøi laáy töï töù neáu noùi toâi laø baïch y hoaëc laø Sa di, khoâng phaûi Tyø kheo, hoaëc laø dò ñaïo, laø ngöôøi bò Baát-kieán-taãn, Baát-taùc-taãn, aùc taø baát tröø taãn… cho ñeán phaù taêng, aùc taâm laøm Phaät bò thöông thì ngöôøi naøy neân gôûi töï töù laïi cho ngöôøi khaùc. Neáu laáy töï töù roài maø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng thì goïi laø töï töù khoâng ñeán; hoaëc noùi toâi laø baïch y, laø Sa di… cho ñeán aùc taâm laøm Phaät bò thöông ñeàu goïi laø töï töù khoâng ñeán. Neáu laáy töï töù roài boãng gaëp moät trong taùm naïn khôûi leân khoâng theå mang ñeán trong Taêng ñöôïc thì goïi laø töï töù khoâng ñeán. Neáu laáy töï töù roài maø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng hoaëc do phoùng daät, bieáng nhaùc hay nguû queân hay nhaäp ñònh ñeàu goïi laø töï töù khoâng ñeán. Ngöôøi laáy töï töù naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi laø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng, phoùng daät vaø bieáng nhaùc; coù hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi laø nguû queân vaø nhaäp ñònh. Ngöôùi laáy töï töù khi mang ñeán trong Taêng laïi khoâng noùi töï töù, vaãn goïi laø töï töù ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng laïi noùi toâi laø baïch y, laø Sa di… ñeàu goïi laø töï töù ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng boãng gaëp moät trong taùm naïn khôûi leân khoâng kòp noùi töï töù thì vaãn hoïi laø töï töù ñeán. Ngöôøi laáy töï töù khi mang ñeán trong Taêng coá yù khoâng noùi hoaëc do phoùng daät, bieáng nhaùc hay nguû queân, nhaäp ñònh thì ñeàu goïi laø töï töù ñeán. Ngöôøi laáy töï töù naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi vaø hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi gioáng nhö treân. SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 5 Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò vua baét hoaëc bò giaëc, oaùn taëc, oaùn ñaûng baét; trong Taêng neân sai söù ñeán choã ñoù noùi raèng: “Ngaøy nay Taêng töï töù, xin cho Tyø kheo naøy ñöôïc ñeán hoaëc gôûi töï töù ñeán hoaëc xuaát giôùi vì chuùng toâi khoâng ñöôïc bieät chuùng töï töù”. Tyø kheo naøy neáu ñöôïc ñöa ñeán hoaëc gôûi töï töù ñeán hoaëc xuaát giôùi thì toát; neáu khoâng ñöôïc nhö theá thì caùc Tyø kheo khoâng neân bieät chuùng töï töù, neáu bieät chuùng töï töù thì taát caû Tyø kheo maéc toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, taát caû Tyø kheo coù toäi nhöng khoâng bieát saùm tröø toäi naøy, vò khaùch Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán bieát trong caùc cöïu Tyø kheo naøy coù ngöôøi ñöùc toát thì neân hoûi vò ñoù raèng: “Tröôûng laõo, neáu Tyø kheo laøm vieäc nhö theá nhö theá thì seõ maéc toäi gì?”, ñaùp laø seõ maéc toäi nhö theá nhö theá, khaùch Tyø kheo laïi hoûi: “Tröôûng laõo coù töï nhôù ñaõ laøm toäi nhö theá nhö theá khoâng?”, ñaùp: “Töï nhôù, nhöng khoâng phaûi moät mình toâi maø taát caû taêng cuõng ñeàu maéc toäi naøy”, khaùch Tyø kheo noùi: “Tröôûng laõo noùi taát caû taêng thì ñoái vôùi Tröôûng laõo coù ích gì, taïi sao Tröôûng laõo khoâng nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”. Neáu cöïu Tyø kheo nghe lôøi khaùch Tyø kheo nhö phaùp saùm hoái toäi naøy vaø caùc Tyø kheo khaùc cuõng nhö phaùp saùm hoái toäi naøy thì toát; neáu khoâng nhö theá, Tyø kheo khaùch bieát coù cöû toäi cuõng voâ ích thì ñöøng neân mieãn cöôõng cöû toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo nhôù coù toäi thì neân ñeán choã moät Tyø kheo khaùc nhö phaùp saùm hoái toäi naøy, saùm hoái roài môùi neân töï tö, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïiù. Laïi coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo coù toäi nghi thì neân ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Tröôûng laõo, toâi coù moät toäi nghi, sau seõ hoûi ñeå quyeát nghi”, noùi nhö theá roài môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Laïi coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo nhôù nghó coù toäi muoán noùi ra thì neân töï nhaát taâm nieäm: “Ta sau töï töù seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”, nghó nhö theá roài môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Neáu khi ñang töï töù, Tyø kheo coù toäi nghi cuõng neân töï nhaát taâm nieäm: “Ta sau töï töù seõ hoûi toäi naøy ñeå quyeát nghi”, nghó nhö theá roài môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù, taát caû Tyø kheo taêng coù toäi, bieát toäi naøy nhöng khoâng coù ñöôïc khaùch Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán ñeå nhö phaùp saùm hoái. Caùc Tyø kheo neân môøi moät Tyø kheo gaàn truù xöù ñeán trong ñaây ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy roài trôû veà: “Chuùng toâi ôû beân thaày nhö phaùp saùm hoái toäi naøy:, Tyø kheo kia neáu coù theå daøn xeáp ñöôïc vieäc naøy thì toát, neáu khoâng daøn xeáp ñöôïc thì neân sai moät Tyø kheo xöôùng raèng: 6 BOÄ LUAÄT 5 Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, chuùng ta taát caû Tyø kheo taêng trong truù xöù naøy phaïm toäi bieát toäi naøy nhöng khoâng coù ñöôïc Tyø kheo khaùch thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy; cuõng khoâng môøi ñöôïc Tyø kheo ôû gaàn truù xöù ñeán ñeå ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá xong môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, taát caû Tyø kheo trong moät vieäc coù nghi, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, taát caû Tyø kheo trong truù xöù naøy nôi moät vieäc coù nghi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau seõ hoûi toäi naøy ñeå quyeát nghi. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá xong môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã laøm töï töù; neáu coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc cöïu Tyø kheo naøy neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo töï töù xong, nhöng taát caû chöa ñöùng daäy, chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo naøy neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo töï töù xong, coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo naøy neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo töï töù xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi; soá ngöôøi ñeán baèng cuõng gioáng nhö vaäy. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo khaùch naøy neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu caùc cöïu Tyø kheo ñaõ laøm töï töù xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy chöa ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc khaùch Tyø kheo neân ñeán beân cöïu Tyø kheo noùi Ba-laàn laøm töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo laøm töï töù xong, coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc khaùch Tyø kheo naøy neân ñeán beân cöïu Tyø kheo chöa ñöùng daäy ñi ñeå noùi Ba-laàn laøm töï töù. Neáu caùc cöïu Tyø kheo ñaõ laøm töï töù xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 7 thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, neáu cöïu Tyø kheo ñoàng taâm thì neân laøm töï töù laïi, ñöôïc vaäy thì toát; neáu khoâng ñöôïc ñoàng taâm thì khaùch Tyø kheo neân ra ngoaøi giôùi noùi Ba-laàn töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù xong thì coù cöïu Tyø kheo ñeán, ñoâng hôn hoaëc ít hôn hay baèng; neáu nhieàu hôn hay baèng thì cöïu Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, ñoâng hôn hoaëc ít hôn hay baèng; neáu nhieàu hôn thì cöïu Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, neáu baèng hoaëc ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, ñoâng hôn hoaëc baèng hoaëc ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì cöïu Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì khaùch vaø cöïu Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaêïc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn thì khaùch Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu baèng hay ít hôn thì khaùch Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù thì cöïu Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì khaùch Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì khaùch Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu vaø khaùch Tyø kheo neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì caùc Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì caùc Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hoaëc baèng thì caùc Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn thì caùc Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu baèng hay ít hôn thì khaùch Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh 8 BOÄ LUAÄT 5 cuøng ôû ñoàng kieán, caùc vò naøy suy nghó: “Cöïu Tyø kheo trong ñaây coù naêm ngöôøi trôû leân laøm töï töù, chuùng ta cuõng neân laøm töï töù”, lieàn khôûi töôûng tònh, töôûng Tyø-ni, töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Caùc Tyø kheo kia khôûi töôûng tònh, töôûng Tyø-ni, töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù xong; neáu taát caû chöa ñöùng daäy chöa ñi, hoaëc coù ngöôøi ñöùng daäy ñi coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi, hoaëc taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc vò naøy suy nghó: “Chuùng ta neân hay khoâng neân ôû trong ñaây töï töù”, nghi laø tònh hay baát tònh, khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Caùc Tyø kheo kia nghi laø tònh hay baát tònh, khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù xong; neáu taát caû chöa ñöùng daäy, chöa ñi hoaëc coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi hoaëc taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi, maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Coù truù xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo suy nghó: “soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, laø dieät hoaïi tröø xaû; chuùng ta khoâng caàn caùc Tyø kheo naøy vì hoï öa thích phaù taêng”, lieàn khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi Thaâu-lan-giaù vì gaàn phaù taêng, vì caùc Tyø kheo naøy öa thích phaù taêng. Neáu khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù xong, taát caû Tyø kheo chöa ñöùng daäy chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi Thaâu-lan-giaù vì gaàn phaù taêng. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo ñeán ñoâng hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu ñoâng hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù, khaùch Tyø kheo ñeán ñoâng hôn hoaêïc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 9 neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù, khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hoaëc baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng töï töù, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng töï töù, cöïu Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng töï töù, khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Cöïu Tyø kheo ngaøy thöù möôøi boán töï töù ñoâng, khaùch Tyø kheo ngaøy thöù möôøi laêm töï töù ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán. Neáu cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít, khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo, khoâng neân töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán. Cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng, khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo ñoåi laïi ngaøy töï töù. Cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít, khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo ra ngoaøi giôùi laøm töï töù. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ñoâng, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy aáy. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo, khoâng neân töï töù vaøo ngaøy aáy. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo ñoåi laïi ngaøy töï töù. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ñoâng hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo ra ngoaøi giôùi laøm töï töù. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo nghe töôùng cuûa khaùch Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa khaùch Tyø kheo hoaëc tieáng chaân, tieáng giaøy deùp… maø khoâng ñi tìm, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo phaïm toäi. Neáu ñi tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu ñi tìm khoâng thaáy coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu 390 BOÄ LUAÄT 5 tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng phaïm. Neáu tìm ñöôïc khaùch Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, khaùch Tyø kheo nghe töôùng cuûa cöïu Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa cöïu Tyø kheo nhö tieáng khoùa cöûa, tieáng tuïng kinh… maø khoâng tìm kieám, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm ñöôïc cöïu Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo thaáy töôùng cuûa khaùch Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa khaùch Tyø kheo nhö y baùt, tích tröôïng, tuùi da ñöïng daàu… maø khoâng ñi tìm, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm ñöôïc khaùch Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, khaùch Tyø kheo thaáy töôùng cuûa cöïu Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa cöïu Tyø kheo nhö nhaø môùi queùt doïn, môùi traûi giöôøng toøa… maø khoâng ñi tìm, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm thaáy cöïu Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù Tyø kheo bò ngöôøi khaùc cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán cho nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø kheo naøy bieät truï thì khoâng thaønh cho, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi khaùc cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán cho nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø kheo naøy bieät truï thì khoâng thaønh cho. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Taêng seõ cho Tyø kheo naøy bieät truï. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 391 cho nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó, töï noùi toâi coù toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Neáu cho Tyø kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa hoaëc cho Boån-nhaät-trò hoaëc cho xuaát toäi thì khoâng thaønh cho, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hoaëc khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Taêng cho Tyø kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa hay cho Boån-nhaät-trò hoaëc cho xuaát toäi thì khoâng thaønh cho. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Taêng seõ cho Tyø kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa hoaëc Boån-nhaät-trò hoaëc cho xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi neân ra saùm hoái, coù Tyø kheo noùi neân taâm nieäm saùm hoái, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nhó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù-ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi neân ra saùm hoái, coù Tyø kheo noùi neân taâm nieäm saùm hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Tyø kheo naøy neáu ñöôïc Tyø kheo khaùc thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, seõ ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö vaäy roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hoaëc khoâng bò cöù toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù- ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Ba- daät-ñeà, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäiBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù-ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Ba-daät-ñeà, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäiBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Tyø kheo naøy neáu ñöôïc Tyø kheo khaùc thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, seõ ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hoaëc khoâng bò cöù toäi, 392 BOÄ LUAÄT 5 khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù- ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Taøn coù theå trò, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Voâ taøn khoâng theå trò. Neáu trong ñaây ñeàu noùi laø Höõu taøn coù theå trò thì neân cuøng töï töù; neáu trong ñaây ñeàu noùi laø Voâ taøn khoâng theå trò thì Tyø kheo kia neân boû töï töù maø ñi, khoâng neân tranh caûi nhau. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo noùi toäi cuûa-Tyø kheo khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát ngöôøi cöû toäi naøy laø ngöôøi thaân nghieäp baát tònh hoaëc daâm, troäm, ñoaïn maïng ngöôøi hay töï noùi mình ñöôïc phaùp hôn ngöôøi; hoaëc xuaát tinh, hai thaân xuùc chaïm nhau; hoaëc chaët caây coû, gieát suùc sanh; hoaëc aên phi thôøi, uoáng röôïu… thì khoâng neân tin lôøi ngöôøi naøy maø trò toäi Tyø kheo kia. Taêng neân noùi: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”, ngöôøi khoâng coù hoå theïn nhö theá thì Taêng khoâng neân tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi duïc vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo höôùng ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïc treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc naøy laø ngöôøi khaåu nghieäp baát tònh hoaëc hay voïng ngöõ, khoâng bieát noùi bieát, bieát noùi khoâng bieát, khoâng thaáy noùi thaáy, thaáy noùi khoâng thaáy, khoâng nghi noùi nghi, nghi noùi khoâng nghi. Lôùi noùi cuûa-Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi khoâng coù hoå theïn nhö theá thì Taêng khoâng neân tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo höôùng ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân khaåu hai nghieäp ñeàu baát tònh, hoaëc daâm, troäm…; hoaëc hay noùi voïng ngöõ, khoâng bieát noùi bieát…. Lôøi noùi cuûa-Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi khoâng coù hoå theïn nhö theá, Taêng chôù tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo höôùng ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân nghieäp thanh tònh, khoâng daâm, khoâng troäm… cho ñeán khoâng uoáng röôïu; nhöng Tröôûng laõo naøy ít trí tueä, khoâng quyeát ñònh, khoâng bieát raønh reõ. Ngöôøi naøy coù theå nôi phi phaùp noùi laø phaùp, SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 393 phaùp noùi laø phi phaùp, baát thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø baát thieän. Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi ít trí tueä nhö theá, Taêng chôù tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo naøy khaåu nghieäp thanh tònh, khoâng theå khoâng bieát maø noùi laø bieát, bieát maø noùi laø khoâng bieát…; nhöng Tröôûng laõo naøy laø ngöôøi ít trí tueä, khoâng quyeát ñònh… cho ñeán thieän noùi laø baát thieän. Tyø kheo nhö theá Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi ít trí tueä nhö theá Taêng chôù keå vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát ngöôøi noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân khaåu hai nghieäp thanh tònh, khoâng daâm, khoâng troäm…; khoâng theå khoâng bieát maø noùi laø bieát…; nhöng Tröôûng laõo naøy laø ngöôøi ít trí tueä, khoâng quyeát ñònh… cho ñeán thieän noùi laø baát thieän. Tyø kheo nhö theá Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi ít trí tueä nhö theá Taêng chôù keå vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân khaåu hai nghieäp thanh tònh, khoâng daâm, khoâng troäm…; khoâng theå bieát maø noùi laø khoâng bieát…. Tröôûng laõo naøy laø ngöôøi coù trí tueä, laø ngöôøi quyeát ñònh, bieát raønh reõ; ngöôøi naøy khoâng theå nôùi phaùp maø noùi laø phi phaùp… cho ñeán baát thieän noùi laø thieän. Luùc ñoù Taêng neân töø toán hoûi Tröôûng laõo noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo noùi toäi cuûa ngöôøi kia laø döïa treân maét thaáy, tai nghe, taâm nghi phaûi khoâng?”, neáu Tröôûng laõo naøy ñaùp laø döïa treân maét thaáy thì Taêng neân hoûi: “Neáu laø maét thaáy thì khoâng neân noùi laø tai nghe, taâm nghi. Tröôûng laõo thaáy nhöõng gì, thaáy choã naøo, thaáy nhö theá naøo, thaáy laøm vieäc gì, nhaân duyeân gì maø ñeán ñoù thaáy ñöôïc”. Neáu Tröôûng laõo naøy ñaùp laø döïa treân tai nghe thì Taêng neân hoûi: “Neáu laø tai nghe thì khoâng neân noùi laø maét thaáy, taâm nghi. Tröôûng laõo nghe nhöõng gì, nghe choã naøo, nghe nhö theá naøo, nghe laøm vieäc gì, töø beân ngöôøi nam nghe ñöôïc hay töø beân ngöôøi nöõ nghe ñöôïc; 394 BOÄ LUAÄT 5 töø beân baát naêng nam nghe ñöôïc hay töø beân ngöôøi hai caên nghe ñöôïc?”. Neáu ñaùp laø döïa treân taâm nghi thì Taêng neân hoûi: “Neáu noùi laø taâm nghi thì khoâng neân noùi maét thaáy, tai nghe. Tröôûng laõo nghi nhöõng gì, nghi choã naøo, nghi nhö theá naøo, nghi vieäc gì, laø töø trong thaân toäi nghi hay töø trong khaåu toäi nghi; töø trong toäi baát taøn nghi laø taøn hay töø trong toäi taøn nghi laø baát taøn…”. Töø toán hoûi nhö theá roài, neáu töø Tröôûng laõo naøy bieát ñöôïc söï thaät thì Taêng neân nhaát taâm trò toäi Tyø kheo naøy. Neáu Tyø kheo coù toäi noùi toâi laø baïch y thì Taêng neân baûo haõy ñi ñi roài neân laøm töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Neáu Tyø kheo coù toäi noùi toâi laø Sa di, khoâng phaûi Tyø kheo, laø dò ñaïo, laø ngöôøi bò Baát-kieán-taãn, Baát-taùc-taãn, aùc taø baát tröø taãn; laø ngöôøi phaïm baát coïng truï… cho ñeán aùc taâm laøm thaân Phaät bò thöông thì Taêng neân baûo haõy ñi ñi roài neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Taát caû vieäc tröôùc laøm xong roài Taêng môùi töï töù, neáu ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho yeát ma trò phaït thì neân cho; ñaùng cho yeát ma y chæ thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taãn xuaát thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haï-yùù thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-kieán- taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-taùc-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taø kieán baát tröø taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma bieät truï thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, Boån-nhaät-trò, xuaát toäi thì neân cho; neân cho xong roài, Taêng môùi neân töï töù. Neáu Tyø kheo an cö nghe ôû truù xöù kia coù Tyø kheo saân giaän, ñaáu tranh, noùi toäi nhau saép ñeán ngaên Tyø kheo ôû trong ñaây töï töù thì caùc Tyø kheo neân hai, ba, boán laàn thuùc giuïc laøm boá taùt, sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû, ñöôïc nhö theá thì toát. Neáu khoâng thaønh maø caùc Tyø kheo nghe Tyø kheo saân giaän ñaáu tranh kia saép vaøo trong giôùi ñeå ngaên töï töù thì neân mau mau nhoùm hoïp sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû, ñöôïc thaønh nhö theá thì toát. Neáu khoâng thaønh maø caùc Tyø kheo nghe Tyø kheo saân giaän ñaáu tranh kia ñaõ vaøo trong giôùi thì cöïu Tyø kheo neân nhaát taâm tieáp ñoùn, dòu daøng thaêm hoûi, vui veû mang giuùp y baùt, môû cöûa phoøng, chæ ngoïa cuï noùi raèng: “Ñaây laø giöôøng toøa, meàn chieáu… tuøy Thöôïng toøa theo thöù lôùp an truï”. Neân lo lieäu ñaày ñuû caùc vaät caàn duøng ñeå taém röûa nhö xaø phoøng, khaên taém…, ñôïi khaùch Tyø kheo vaøo nhaø taém xong, cöïu Tyø kheo neân ra ngoaøi giôùi sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû, ñöôïc thaønh nhö theá thì toát. Neáu khoâng thaønh thì cöïu Tyø kheo neân noùi vôùi khaùch Tyø kheo: “Tröôûng laõo, chuùng toâi boá taùt chöù khoâng töï töù, sau thôøi boá taùt môùi töï töù”, khaùch Tyø kheo noùi: SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 395 “Tröôûng laõo, sau thôøi boá taùt khoâng neân töï töù, neáu coù töï töù thì laøm ngay baây giôø, vì sao laïi boá taùt, Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”, cöïu Tyø kheo noùi: “Chuùng toâi töï bieát giôø töï töù”. Neáu khaùch Tyø kheo ñi choã khaùc thì toát, neáu khoâng ñi thì cöïu Tyø kheo neân noùi vôùi khaùch Tyø kheo: “Chuùng toâi khoâng phaûi sau boá taùt môùi töï töù, maø ñôïi ñuû boán thaùng vaøo thaùng taùm cuoái haï môùi töï töù ñeå ñöôïc nhieàu boá thí”, neáu khaùch Tyø kheo noùi: “Tröôûng laõo, caùc vò khoâng neân ñôïi ñuû boán thaùng vaøo thaùng taùm cuoái haï môùi töï töù, neáu coù töï töù thì neân töï töù ngay baây giôø, vì sao, vì Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Neáu khaùch Tyø kheo chòu ñi ñeán choã khaùc thì toát, neáu khoâng ñi thì caùc Tyø kheo trong ñaây khoâng neân töï töù maø boû ñi, khoâng neân saân giaän ñaáu tranh noùi toäi nhau. Neáu coù Tyø kheo bònh ngaên Tyø kheo khoâng bònh töù töù, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo bònh: “Tröôûng laõo bònh chôù ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”. Neáu coù Tyø kheo khoâng bònh ngaên Tyø kheo bònh töï töù thì Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo khoâng bònh: “Tröôûng laõo chôù ngaên Tyø kheo bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”. Neáu coù Tyø kheo bònh sai söù ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, Taêng neân noùi vôùi söù raèng: “Tröôûng laõo chôù nghe lôøi cuûa-Tyø kheo bònh ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”, söù giaû naøy neân ñeán beân ngöôøi bònh noùi: “Tröôûng laõo, Taêng daïy baûo thaày bònh chôù ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”, neáu ngöôøi bònh noùi haõy ngaên giuøm thì Tyø kheo bònh naøy phaïm Ñoät-kieát-la, neáu söù giaû nghe lôøi ngöôøi bònh ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù thì söù giaû naøy phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo khoâng bònh sai söù ngaên Tyø kheo bònh töï töù cuõng gioáng nhö vaäy. Coù boán loaïi phi phaùp ngaên töï töù vaø boán loaïi nhö phaùp ngaên töï töù. Boán loaïi phi phaùp laø: 1. Khoâng caên cöù phaù giôùi ngaên töï töù. 2. Khoâng caên cöù phaù chaùnh kieán ngaên töï töù. 3. Khoâng caên cöù phaù chaùnh maïng ngaên töï töù. 4. Khoâng caên cöù phaù oai nghi ngaên töï töù. Boán loaïi nhö phaùp laø: 1. Coù caên cöù phaù giôùi ngaên töï töù. 2. Coù caên cöù phaù chaùnh kieán ngaên töï töù. 3. Coù caên cöù phaù chaùnh maïng ngaên töï töù. 4. Coù caên cöù phaù oai nghi ngaên töï töù. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho noùi moät laàn töï töù vaø noùi hai laàn töï töù, tröôùc kia ta ñaõ cho noùi Ba-laàn töï 396 BOÄ LUAÄT 5 töù, neáu khi noùi moät laàn töï töù maø noùi chöa xong lieàn ngaên töï töù thì goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; neáu noùi moät laàn xong môùi ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên töï töù. Neáu khi noùi hai laàn töï töù, noùi laàn ñaàu chöa xong maø ngaên thì goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; laàn ñaàu noùi xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; noùi laàn thöù hai chöa xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; khi noùi laàn thöù hai xong môùi ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên töï töù. Neáu khi noùi Ba-laàn töï töù, laàn ñaàu noùi chöa xong maø ngaên thì goïi laø phi phaùp ngaên; laàn ñaàu noùi xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; noùi laàn thöù hai chöa xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; noùi laàn thöù hai xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; noùi laàn thöù ba chöa xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; khi noùi laàn thöù ba xong môùi ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên töï töù”. ÔÛ truù xöù naøo Phaät cho neân noùi moät laàn töï töù: Nhö coù moät truï xöù Taêng ñaïi hoäi khi töï töù, moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Taêng ñaïi hoäi ôû truù xöù naøy, neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì ñeâm seõ qua, khoâng ñöôïc töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy.”Laøm nhö theá xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, vua hoaëc baäc ñoàng vua, vöông töû… ngoài beân caùc Tyø kheo muoán nghe thuyeát phaùp, caùc Tyø kheo thuyeát phaùp xong thì ñeâm ñaõ qua, moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Truù xöù naøy vua hoaëc baäc ñoàng vua ngoài beân caùc Tyø kheo nghe thuyeát phaùp, caùc Tyø kheo thuyeát phaùp xong thì ñeâm ñaõ qua, khoâng ñöôïc töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, hai phaùp sö bieän giaûi veà nghóa, veà danh, veà töø vaø ñoái ñaùp, khi thuyeát phaùp xong thì ñeâm ñaõ qua, caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy hai phaùp sö… ñeâm ñaõ qua. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì ñeâm ñaõ qua khoâng ñöôïc töï töù”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö theá xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, caùc Tyø kheo coù boán vieäc, neáu moãi moãi vieäc khôûi leân thì ñeâm ñaõ qua, caùc Tyø kheo suy nghó: “Trong truù xöù naøy caùc Tyø kheo coù boán vieäc… ñeâm ñaõ qua. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì ñeâm ñaõ qua khoâng ñöôïc töï töù”, nghó roái moät Tyø SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 397 kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, nhieàu Tyø kheo bò bònh, caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy nhieàu Tyø kheo bò bònh, neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì caùc Tyø kheo bònh seõ khoâng theå quyø laâu ñöôïc”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, trôøi möa to noùc nhaø bò doät, caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy trôøi möa to, noùc nhaø bò doät. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì nöôùc möa chaûy xuoáng seõ laøm öôùt ngoïa cuï cuûa taêng vaø öôùt heát y phuïc caùc Tyø kheo”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baùch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, trong taùm naïn neáu coù 1naïn khôûi leân nhö: Naïn vua, naïn giaëc, naïn nöôùc, naïn löûa, naïn aùc thuù, naïn raén rít, naïn ngöôøi, naïn phi nhôn. Naïn vua laø vua noåi giaän ra lònh baét Sa-moân Thích töû hoaëc ñaùnh, troùi, gieát hoaëc ñuoåi hoaëc ñoaït Ca sa cho maëc aùo baïch y, sai laøm binh lính trong boán binh, hoaëc caàm cöông ngöïa, khieâng kieäu ra vaøo trong quaân traän, hoaëc laøm sai dòch cho quan… Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy vua noåi giaän… laøm sai dòch cho quan. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì seõ bò gieát hoaëc bò phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn giaëc laø nhö giaëc noåi giaän ra lònh baét Sa-moân Thích töû gieát, troùi, ñuoåi ñi; laáy maùu boâi treân ngaïch cöûa… cho ñeán treân töôøng vaùch, phoøng taêng, nhaø aên, nhaø thieàn… ñeàu laáy maùu boâi leân, veõ côø hieäu vaø vieát chöõ. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy giaëc noåi giaän ra lònh… veõ côø hieäu vaø vieát chöõ. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò gieát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù, Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï 398 BOÄ LUAÄT 5 töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn löûa laø caùc Tyø kheo laøm taêng phöôøng trong röøng, boãng bò löûa trôøi thieâu ñoát caây röøng lan ñeán choã kinh haønh, laàu gaùc, Taêng phöôøng… taát caû ñeàu bò ñoát chaùy. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm taêng phöôøng trong röøng boãng bò löûa trôøi thieâu ñoát… taát caû ñeàu bò ñoát chaùy. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò thieâu cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn nöôùc laø nhö caùc Tyø kheo laøm Taêng phöôøng ôû moät khuùc soâng, nôi ñaây coù roàng nöông ôû taïi tuyeát sôn do thaân phaùt trieån coù söùc löïc neân khi ñi vaøo soâng lôùn hay khi ñi ra bieån laøm cho nöôùc soâng daâng traøn, taát caû röøng caây, choã kinh haønh, taêng phöôøng… ñeàu ngaäp luït. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm Taêng phöôøng ôû moät khuùc soâng, nôi ñaây coù roâng nöông ôû… ñeàu ngaäp luït. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù aét seõ cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn aùc thuù laø nhö caùc Tyø kheo laøm taêng phöôøng nôi coù aùc thuù nhö sö töû, hoå, baùo…, caùc Tyø kheo nhoû khoâng bieát nghi phaùp, ñaïi tieåu tieän giaët giuõ hong phôi khoâng ñuùng choã khieán caùc aùc thuù noåi giaän xoâng vaøo trong Taêng phöôøng, nhaø aên, nhaø thieàn… Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm Taêng phöôøng nôi coù aùc thuù… xoâng vaøo trong Taêng phöôøng, nhaø aên … Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì seõ bò gieát cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn raén rít laø nhö caùc Tyø kheo laøm Taêng phöôøng nôi roàng ôû, do caùc Tyø kheo nhoû khoâng bieát nghi phaùp, ñaïi tieåu tieän, giaët giuõ hong phôi khoâng ñuùng choã khieán roàng noåi giaän thaû raén ñoäc, rít, boø caïp… vaøo trong Taêng phöôøng ôû döôùi giöôøng, ôû treân giöôøng, duôùi gheá ngoài, treân gheá ngoài, trong nhaø aên, nhaø taém, nhaø xí… Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm Taêng phöông nôi roàng ôû, do caùc Tyø kheo nhoû… trong nhaø taém, nhaø xí… Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò raén caén cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 399 laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn ngöôøi laø nhö caùc Tyø kheo nöông ôû nôi tuï laïc, do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp neân duøng lôïi dòu daøng hoaëc la maéng caùc quyù nhaân, phuï nöõ muoán khieán hoï phuïc tuøng. Nhöõng ngöôøi naøy noåi giaän ra lònh baét Sa-moân Thích töû gieát, troùi hoaëc ñuoåi ñi, khoâng cho vaøo trong thaønh aáp vaø ñi treân ñöôøng; cuõng khoâng cho vaøo nhaø, khoâng cho ngoài, khoâng cho khaát thöïc, khoâng cho cuùng döôøng. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp… khoâng cho cuùng döôøng, Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò gieát cheát hay phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn phi nhôn laø nhö caùc Tyø kheo laøm Taêng phöông nôi phi nhôn ôû, do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp ñaïi tieåu tieän, giaët giuõ hong phôi khoâng ñuùng choã khieán phi nhôn noåi giaän khuûng boá caùc Tyø kheo, mang Tyø kheo ñeå treân giöôøng hoaëc döôùi giöôøng… hoaëc baét Tyø kheo treo ngöôïc leân. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp… bò treo ngöôïc leân. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò gieát cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo noùi raèng: “Haõy ñeå toäi moät beân, vieäc cuøng ngöôøi töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ñeå toäi moät beân, vieäc cuøng ngöôøi töï töù. Neáu coù noùi gì thì noùi ngay baây giôø, vì tuy Phaät cho töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Laïi coù moät Tyø kheo noùi raèng: “Haõy ñeå ngöôøi, ñeå toäi moät beân, ngöôøi khaùc cuøng töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ñeå ngöôøi, ñeå toäi moät beân, ngöôøi khaùc cuøng töï töù, neáu coù noùi gì thì noùi ngay baây giôø, vì Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Laïi coù Tyø kheo noùi raèng: “Haõy ñeå toäi, ñeå ngöôøi, ñeå beø ñaûng moät beân, ngöôøi dö taøn cuøng töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ñeå toäi, ñeå ngöôøi, ñeå beø ñaûng moät beân, ngöôøi dö taøn cuøng töï töù. Neáu coù noùi gì thì noùi ngay baây giôø, vì Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Coù moät truï xöù khi töï töù bieát toäi nhöng khoâng bieát ngöôøi, Taêng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi, khoâng neân luùc ñang töï töù maø caàu noùi, neáu luùc ñang töï töù maø caàu noùi thì Taêng maéc toäi. 400 BOÄ LUAÄT 5 Coù moät truï xöù bieát ngöôøi nhöng khoâng bieát toäi, Taêng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi, khoâng neân ñang luùc töï töù maø caàu noùi. Neáu ñang luùc töï töù maø caàu noùi thì Taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù bieát toäi bieát ngöôøi, Taêng neân ñang luùc töï töù caàu noùi, khoâng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi. Neáu ñeå töï töù xong môùi caàu noùi thì Taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù khoâng bieát toäi khoâng bieát ngöôøi, Taêng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi, khoâng neân ñang luùc töï töù maø caàu noùi. Neáu ñang luùc töï töù maø caàu noùi thì Taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, caùc Tyø kheo laøm cheá haïn: “Caùc Tröôûng laõo, chuùng ta khoâng phaûi heát ba thaùng haï töï töù, maø laø heát boán thaùng haï vaøo thaùng taùm töï töù. Neáu chuùng ta töï töù vaøo thaùng cuoái haï thì ñöôïc nhieàu boá thí”, vì nhieáp boá thí thì neân vaøo thaùng naøy töï töù. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo voán khoâng muoán cha meï, hoaëc anh em chò em vaø vôï cuõ sai söû neân ôû trong ñaây khoâng nhaän phaàn mình maø mieãn cöôõng boû ñi. Tyø kheo naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Caùc Tröôûng laõo, toâi voán khoâng muoán … mieãn cöôûng boû ñi. Caùc vò haõy nhoùm laïi, toâi nay muoán töï töù, muoán ngaên töï töù, muoán ngaên moät Tyø kheo töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ngaøy nay töï töù, cuõng khoâng ñöôïc ngaên ngöôøi khaùc töï töù, muoán noùi gì thì noùi ngay baây giôø vì töï thaân thanh tònh, Phaät cho töï töù”, Tyø kheo naøy noùi: “Caùc Tröôûng laõo haõy nhoùm laïi, ngaøy nay toâi muoán töï töù, sau seõ ngaên moät Tyø kheo töï töù”, Taêng neân noùi: “Tröôûng laõo khoâng ñöôïc ngaøy nay töï töù roài sau seõ ngaên moät Tyø kheo töï töù, muoán noùi gì thì noùi ngay baây giôø vì töï thaân thanh tònh, Phaät cho töï töù”. Neáu Tyø kheo naøy noùi: “Caùc Tröôûng laõo haõy nhoùm laïi, toâi ngaøy nay töï töù, sau seõ khoâng ngaên Tyø kheo khaùc töï töù”, Phaät noùi: “Taêng neân hoøa hôïp cho Tyø kheo naøy töï töù, vì sao vì vaøo cheá haïn töï töù, khi töï töù khoâng neân ñeán: Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; neáu trong choã kia coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi töï töù khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; neáu trong choã kia coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi töõ töù khoâng neân ñeán. Ngoaøi ra nhö trong phaùp boá taùt coù noùi ñuû”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Khoâng neân töï töù ôû tröôùc baïch y, Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng SOÁ 14>4 - TÖÙ PHAÀN TYØ KHEO NI YEÁT MA PHAÙP truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông. Taát caû vieäc tröôùc laøm xong roài môùi neân töï töù; neáu ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho yeát ma trò phaït thì neân cho; ñaùng cho yeát ma y chæ thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taãn xuaát thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haï-yùù thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-kieán-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-taùc-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taø kieán baát tröø taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma bieät truï thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, Boån- nhaät-trò, xuaát toäi thì neân cho; neân cho xong roài môùi töï töù. Neáu Tyø kheo thoï töï töù caùch ñeâm thì khoâng neân cuøng töï töù, neáu chuùng taêng chöa ñöùng daäy thì ñöôïc. Ngaøy töï töù chöa ñeán thì khoâng neân töï töù, tröø khi Taêng tranh caûi ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi thì cho töï töù”. 