Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca — Truyện Thơ (Tâm Minh Ngô Tằng Giao) Thi Tài Cầu Hôn Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) Nhà Vua Tịnh Phạn nghĩ suy Lo cho thái tử khó bề thành công Tự tin thái tử trình ông Xin đừng hao tổn mình rồng lo âu. Thời gian thấm thoắt trôi mau Đến ngày quy định cùng nhau thi tài Nàng công chúa trên khán đài Là phần thưởng quý cho người tài ba. Thoạt tiên thi bắn tầm xa Cung tên biểu diễn bắn ra băng đồng Nhiều người đạt được thành công Nhắm bia trúng đích giữa vòng hồng tâm, Riêng một người giỏi vô ngần Mũi tên xuyên thủng qua phần sau bia Xuyên thêm ba lớp trống kia Thật là độc đáo! Rất chi lạ kỳ! Đến phiên thái tử dự thi Vững tin tài nghệ nên chi mỉm cười, Kéo cung, cung gãy làm đôi Phải thay cung quý từ thời cổ xưa _____________________________________________________ Để trong biệt điện nhà vua Nặng nề, khó kéo nên chưa ai dùng, Vẻ ung dung, dáng hào hùng Tự tin, thái tử nhận cung trước thềm Kéo giây cung, phóng mũi tên Tên bay xé gió trúng liền hồng tâm Xuyên qua bia phóng đi luôn Xuyên thêm bẩy lớp trống đồng như chơi Thật là tài nghệ tuyệt vời Tỏ lòng khâm phục mọi người hò reo. Cuộc thi múa kiếm tiếp theo Đường gươm điêu luyện vèo vèo phóng đi Chém thân cây mé rừng kia Thân cây càng lớn, người thi càng tài, Đến phiên, thái tử khoan thai Chọn cây lớn nhất khuất ngoài phía sau Hai thân to dính sát nhau Chẳng ai dám chọn. Nào đâu có ngờ Nhanh như chớp, đẹp như mơ Lưỡi gươm thần tốc chàng đưa qua rồi Thân cây vẫn vững giữa trời Tưởng như ngạo nghễ trêu người hùng anh, _____________________________________________________ (Thái tử thi múa kiếm trong cuộc tranh tài cầu hôn công chúa Da Du Đà La) _____________________________________________________ Nào ngờ khi gió thoảng nhanh Cây to đổ xuống cỏ xanh ven rừng, Đám đông sửng sốt vô cùng Bật lên thành tiếng reo mừng hò la. Tranh tài sang đợt thứ ba Cuộc thi cưỡi ngựa diễn ra cuối cùng Ngựa đen, to lớn, trong cung Từ lâu nổi tiếng dữ hung nhất vùng, Vài người leo nổi lên lưng Ngựa kia lồng lộn hất tung xuống liền Vó câu đá hậu cuồng điên Cổ vươn, bờm dựng, hí lên hãi hùng, Đến phiên, thái tử ung dung Nghĩ thầm: "Nhu vẫn thắng cương lẽ thường Lấy lời hiền, lấy tình thương Để mà chinh phục tánh hung muôn loài!" Kề gần ngựa lúc thi tài Đôi lời chàng rót vào tai dịu dàng Tay xoa đầu ngựa nhẹ nhàng Vuốt ve bờm ngựa vô vàn yêu thương Ngựa bèn trở lại bình thường Hiền lành chợt lộ, hung hăng chẳng còn _____________________________________________________ Chàng trèo lưng ngựa cưỡi vòng Phi nhanh biểu diễn giữa muôn tiếng hò Mừng người chế ngự ngựa ô Mừng người chiến thắng tài phô tuyệt vời, Cạnh bên công chúa mỉm cười Liếc nhìn thái tử thay lời yêu đương. Thời gian sau ở hoàng cung Vua quan tổ chức tưng bừng vui tươi Lễ thành hôn giữa hai người Trai tài gái sắc xứng đôi vợ chồng Tuổi mười sáu, đẹp tơ hồng Sợi dây luyến ái đôi lòng quyện chung, Vua luôn suy nghĩ mung lung Giữ chân thái tử mãi trong lồng vàng Vua bèn ra lệnh các quan Xây ba cung điện huy hoàng một nơi Hoa viên cây cỏ tốt tươi Sen phô sắc dưới nắng trời nhẹ lay _____________________________________________________ (Thái tử đắm say hưởng lạc trong cung vàng điện ngọc) _____________________________________________________ Hồ xanh in bóng mây bay Vợ chồng quấn quít, tháng ngày say mê, Một cung điện cho mùa hè Hây hây gió mát bốn bề suối trong, Một cung điện cho mùa đông Bập bùng lửa ấm tình nồng hương đưa, Một cung điện cho mùa mưa Nhạc mưa thánh thót sớm trưa gợi tình, Nẻo hoa viên, lối cung đình Tường cao vây phủ bao quanh phía ngoài Ngăn che phiền não trần ai Khỏi vương hạnh phúc của hai tâm hồn. Trong cung tuyển các nhạc công Đàn ca réo rắt, tơ đồng lả lơi Thêm đoàn ca múa xinh tươi Thân vờn dáng liễu, giọng khơi mạch tình Cao lương, mỹ vị linh đình Khiến cho thái tử đắm mình mê say Trải qua bao tháng cùng ngày Sống trong cảnh giới hưởng đầy thú vui Không hề hay biết trên đời Nhiều nơi bất hạnh, lắm người lầm than. _____________________________________________________ 30 Bao mùa sen nở lại tàn Một ngày dự tiệc nghe đàn du dương Đêm về thái tử vấn vương Rối bời tâm sự, ngổn ngang cõi lòng Muốn ru vào giấc ngủ nồng Lệnh truyền trổi tiếng tơ đồng giữa đêm: "Này danh ca hãy hát lên Một bài mới lạ êm đềm khác xưa!" Danh ca trút nỗi tâm tư Kẻ đàn, người hát như ru hồn người Cất lời ca tụng đất trời Với bao cảnh đẹp khắp nơi xa vời Rừng sâu, lũng thấp, biển khơi Phố phường hoa lệ, núi đồi nên thơ, Lâng lâng thái tử như mơ Bao miền đất hứa đón chờ thênh thang Ngoài điện ngọc, ngoài cung vàng Còn bao cảnh lạ khiến chàng ước mong _____________________________________________________ (Một bài ca hay và mới lạ) _____________________________________________________ Hôm sau xin phép rời cung Để đi du ngoạn khắp vùng xa xôi Vua thầm nghĩ: "Đến lúc rồi Con ta yên ấm sống nơi cung đình Nay cần ra khỏi hoàng thành Biết thêm đất nước, dân tình nơi nơi Tương lai con sẽ lên ngôi Trị vì vương quốc, sống đời gấm hoa!" Lệnh vua vội vã ban ra: "Hãy đưa thái tử chúng ta du hành!" Muốn cho mọi chuyện tốt lành Trong khi thái tử vào thành nay mai Tránh không gặp cảnh bi ai Gây ra ấn tượng u hoài trong tâm Nhà vua ra lệnh quần thần Tiếp tay cùng với nhân dân nước nhà Trang hoàng khắp nẻo gần xa Giăng đèn đường phố, kết hoa cửa nhà Dẹp đi những cảnh xấu xa Kẻ nghèo đói khổ, người già ốm đau, _____________________________________________________ Thế rồi buổi sáng hôm sau Lệnh truyền Xa Nặc quân hầu đánh xe Ngựa tên Kiền Trắc kéo đi Bao nhiêu cảnh lạ ngoài kia đón chờ. Kể từ hồi trẻ ấu thơ Lần đầu thái tử rời xa cung đình Ca Tỳ La Vệ đẹp xinh Phô muôn cảnh sắc hữu tình nên thơ, Bên đường dân chúng ngóng chờ Được nhìn thái tử, giấc mơ lâu đời Trầm trồ ca tụng hết lời Quốc vương trẻ tuổi của thời mai sau, Lòng chàng sung sướng biết bao Cảnh đời thực tế khác nào bài ca Kinh thành rực rỡ xa hoa Thật là tráng lệ, thật là phồn vinh. Chợt đâu thoáng hiện bóng hình Một người già lão cúi mình lom khom Mặt buồn thảm, vẻ héo hon Thân gầy, tóc bạc, lưng còng, da nhăn Bước đi chống gậy khó khăn Nhìn ông, thái tử băn khoăn ngỡ ngàng _____________________________________________________ (Thái tử du ngoạn gặp người già) _____________________________________________________ Hỏi thăm, Xa Nặc tâu rằng: "Xưa kia ông ấy là chàng thanh niên Nhưng rồi tuổi trẻ không bền Sức tàn lực kiệt trở nên yếu già Cảnh này ai cũng trải qua Cái già xâm chiếm chúng ta hàng ngày Dần dần từng phút từng giây Biến ta thành lão ông đây khác gì!" Lần đầu thấy chuyện lạ kỳ Ngạc nhiên thái tử nghĩ suy lặng thầm Trong lòng sửng sốt vô ngần Sinh ra khủng hoảng tinh thần. Hết vui! Lệnh cho Xa Nặc trở lui Về cung lặng lẽ vào nơi thư phòng Suy tư đè nặng cõi lòng: "Tuổi già sẽ đến ai hòng thoát qua!" Cận thần báo cáo vua cha: "Suốt ngày thái tử tỏ ra muộn phiền!" Vua nghe nói rất ngạc nhiên Nghĩ nên tổ chức thăm miền xa xôi, _____________________________________________________ Ca Tỳ La Vệ xem rồi Kỳ này du ngoạn rong chơi ngoại thành Sông hồ, đồi núi, thác ghềnh Phô hình quyến rũ, gợi tình mê say, Và riêng thái tử lần này Đã cùng Xa Nặc thấy ngay một người Chỉ rên la, chẳng nói cười Trong khi quần chúng vui tươi đón mừng. "Người kia sao mắt trợn trừng Miệng ho rũ rượi, thân rung liên hồi Mặt mày tái mét khác người?" Ngạc nhiên thái tử thốt lời hỏi thăm Quỳ bên Xa Nặc thưa rằng: "Đó là cơn bệnh nó đang hành người Hôm nay mạnh khoẻ tươi cười Ngày mai bệnh hoạn ta thời đớn đau Xác thân ai thoát được đâu Có ngày rã rượi, thảm sầu, xanh xao!" Nghe xong sửng sốt biết bao Trong lòng thái tử dạt dào sầu bi Nào ham du ngoạn thêm chi Lệnh cho Xa Nặc quay xe trở về _____________________________________________________ (Thái tử du ngoạn gặp người bệnh) _____________________________________________________ Lòng buồn sau chuyến vừa đi Thú vui vương giả thiết gì nữa đây. Thấy con phiền muộn hao gầy Nhà vua vội triệu tập ngay quần thần Cùng nhau hội ý luận bàn Mong tìm phương cách làm chàng thêm vui. Theo đề nghị của mọi người Đừng cho thái tử đi chơi một mình Lần sau du ngoạn ngoại thành Đoàn ca vũ nhạc cung đình cùng theo Với vài quan ở trong triều Thăm hoa viên nọ sẵn nhiều trò chơi Thật quyến rũ, rất tuyệt vời Hoa vườn thắm nở, chim trời hoan ca. Cuộc du ngoạn lần thứ ba Như là đám rước hoàng gia tưng bừng Xảy thêm cảnh tượng lạ lùng Chỉ riêng thái tử được trông cảnh này: "Một đoàn người buồn thảm thay Đi men lối nhỏ ở ngay ruộng ngoài _____________________________________________________ Cùng khiêng một chiếc quan tài Bên trong có kẻ nằm dài lặng yên." Chỉ cho Xa Nặc thấy liền Chàng lên tiếng hỏi, ngạc nhiên lạ thường: "Mọi người than khóc thảm thương Khiêng ai bất động? Tìm đường đi đâu?" Trang nghiêm Xa Nặc quỳ tâu: "Đó là thân thuộc u sầu tiễn chân Một người từ giã cõi trần Bạn bè thương xót, thân nhân ngậm ngùi!" Và rồi Xa Nặc mạnh lời Kể ra sự thật giấu nơi cung đình: "Người kia chết chẳng khác mình Từ hồi măng sữa mới sinh ra đời Rồi thành trẻ nhỏ đùa chơi Đến khi khôn lớn sang thời thanh niên Hưởng nhiều lạc thú thần tiên Hoặc vương đau khổ triền miên trong đời Lao vào cuộc sống nổi trôi Nhục vinh góp mặt, buồn vui dự phần Cái già xâm chiếm dần dần Tinh thần suy thoái, xác thân rã rời _____________________________________________________ (Thái tử du ngoạn gặp người chết) _____________________________________________________ Đến khi bệnh hoạn tơi bời Giường kia nằm liệt một nơi chờ ngày Im hơi, nhắm mắt, xuôi tay Mọi người ai thoát cảnh này được đâu!" Được nghe, được thấy lần đầu "Sinh, lão, bệnh, tử" tiếp nhau xoay vần Khiến cho thái tử tần ngần Trong lòng tự nghĩ: "Ngày gần đây thôi Con đẹp đẽ, vợ xinh tươi Bạn bè danh vọng, vua tôi chức quyền Cả thân mình nữa chẳng bền Đâu tồn tại mãi ở trên cõi đời Mê mờ quyến rũ con người Đắm say dục lạc khắp nơi dương trần Quên đi cái chết đến gần Quên đi kiếp sống muôn phần mong manh!" Hoa viên phong cảnh hữu tình Suối nguồn róc rách, cây cành lả lơi Đón xe thái tử tới nơi Đàn ca trổi nhịp, đất trời giăng hoa _____________________________________________________ Và rồi yến tiệc bày ra Du dương điệu múa, thướt tha thân người Tiếc rằng chẳng tạo nụ cười Tâm hồn thái tử rối bời nghĩ suy, Nghĩ về cảnh tượng sầu bi Đám tang người chết vừa đi bên đường Cuộc đời ngắn ngủi vô thường Thú vui tạm bợ vấn vương làm gì, Quần thần xúm lại rủ rê Mong chàng vui thú thoả thuê chốn này Nghiêm trang thái tử nói ngay: "Cảnh đây đẹp đẽ đắm say lòng người Tưng bừng lễ hội tuyệt vời Riêng ta cũng muốn vui chơi hòa đồng Nhưng mà ngẫm nghĩ cho cùng Đẹp kia nào thoát khỏi vòng tàn phai Vui kia nào có kéo dài Vô thường vạn vật muôn loài trước sau Con đường giải thoát khổ đau Nếu chưa tìm được ta đâu vui gì Dòng sông dục lạc tràn trề Khó mà quyến rũ ta về bến mê!" _____________________________________________________ (Thái tử suy tư về hình ảnh: sinh, lão, bệnh, tử) _____________________________________________________ Thấy lòng thái tử tái tê Mọi người chuẩn bị trở về hoàng cung Vua nghe buồn bã vô cùng Canh khuya trằn trọc nặng lòng suy tư.