Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại) (Thích Minh Châu dịch) - 420 - Vợ Chồng Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) Kinh tạng Pali (Pali Nikaya) HT. THÍCH MINH CHÂU Việt dịch Ấn bản năm 1991 Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 420 VỢ CHỒNG Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH 420 Ấn bản điện tử 2018 MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................2 1 4 loại - Thiên nam sống chung Thiên nữ - Kinh SỐNG CHUNG 1 – Tăng I, 661 ......................8 2 5 cách vợ chồng đối xử với nhau - Kinh GIÁO THỌ THI–CA–LA–VIỆT – 31 Trường II, 529 .........................................................................16 3 7 loại vợ - Kinh CÁC NGƯỜI VỢ – Tăng III, 404...................................................................42 4 Kinh UGGAHA NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng II, 358...................................................................48 5 Muốn thấy mặt nhau đời này và đời sau - Kinh XỨNG ĐÔI 1 – Tăng I, 668 ...........................52 VỢ CHỒNG 1 DẪN NHẬP 1. Lời giới thiệu  Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.  Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được chân đứng trong bộ kinh này.  Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh VỢ CHỒNG 2 dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như Đức Phật đã chỉ dạy. 2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?  Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia, tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người khác.  Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết giảng Chánh Pháp của Ngài.  Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết VỢ CHỒNG 3 giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của ngoại đạo.  Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong một phương diện tu tập theo một trường phái nào.  Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay trong đời sống hiện tại.  Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.  Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến, tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an trú vào trong Chánh Pháp. VỢ CHỒNG 4  Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu VỢ CHỒNG 5 không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn. 3. Lòng tri ân  Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500 năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu, người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người con của Đức Phật tại Việt Nam.  Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng - vị ân sư của Phật tử Việt Nam. Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn VỢ CHỒNG 6 VỢ CHỒNG 7 1 4 loại - Thiên nam sống chung Thiên nữ - Kinh SỐNG CHUNG 1 – Tăng I, 661 SỐNG CHUNG 1 – Tăng I, 661 1. Một thời, Thế Tôn đang đi trên con đường giữa Madhurà và Veranja. Và nhiều nam gia chủ và nữ gia chủ cũng đang đi trên con đường giữa Madhurà và Veranja. Rồi Thế Tôn từ trên đường bước xuống, đến ngồi dưới một gốc cây, trên chỗ đã được sửa soạn. Các nam gia chủ và nữ gia chủ thấy Thế Tôn ngồi dưới gốc cây, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với các nam cư sĩ, nữ cư sĩ đang ngồi một bên: 2. - Này các Gia chủ, có bốn loại sống chung này. Thế nào là bốn? - Đê tiện nam sống chung với đê tiện nữ. - Đê tiện nam sống chúng với Thiên nữ. - Thiên nam sống chúng với đê tiện nữ. - Thiên nam sống chung với Thiên nữ. 3. Và này các Gia chủ, thế nào là đê tiện nam sống chung với đê tiện nữ? VỢ CHỒNG 8 - Ở đây, này các Gia chủ, người chồng sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, đắm say rượu men rượu nấu, ác giới, tánh ác, sống ở gia đình với một tâm bị cấu uế xan tham chi phối, nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bàla-môn. - Còn người vợ cũng sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, đắm say rượu men rượu nấu, ác giới, tánh ác, sống ở gia đình với một tâm bị cấu uế xan tham chi phối. Như vậy, này các Gia chủ là đê tiện nam sống chung với đê tiện nữ. 4. Và này các Gia chủ, thế nào là đê tiện nam sống chung với Thiên nữ? - Ở đây, này gia chủ, người chồng sát sanh... nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-la-môn. - Còn người vợ từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men rượu nấu, có giới, thiện tánh, sống ở gia đình không với tâm bị cấu uế xan tham chi phối, không có nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-la-môn. Như vậy, này các Gia chủ, là đê tiện nam sống chung với Thiên nữ. VỢ CHỒNG 9 5. Và này các Gia chủ, thế nào là Thiên nam sống chung với một đê tiện nữ? - Ở đây, này các gia chủ, người chồng từ bỏ sát sanh... không có nhiếc mắng chưởi rủa các Samôn, Bà-la-môn. - Nhưng người vợ là người sát sanh, lấy của không cho... nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-lamôn. Như vậy, này các Gia chủ là Thiên nam sống chung với đê tiện nữ. 6. Và này các Gia chủ, thế nào là Thiên nam sống chung với Thiên nữ? - Ở đây, này các Gia chủ, người chồng từ bỏ sát sanh... không nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-la-môn, - Và người vợ cũng là người không sát sanh... không nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-lamôn. Này các Gia chủ, có bốn loại chung sống này. 7. Cả hai là ác giới, Xan tham và nhiếc mắng, Cặp vợ và chồng ấy, Đê tiện sống đê tiện. VỢ CHỒNG 10 Chồng là người ác giới, Xan tham và nhiếc mắng, Vợ là người có giới, Bố thí, không xan tham, Như vậy vợ Thiên nữ Sống với chồng đê tiện. Chồng là người có giới, Bố thí, không xan tham, Vợ là đê tiện nữ, Chung sống chồng, Thiên nam. Cả hai, tín, bố thí, Sống chế ngự, chánh mạng. Cả hai vợ chồng ấy, Nói lời thân ái nhau, Đời sống nhiều hạnh phúc Chờ đợi hai người ấy. Kẻ thù không thích ý, Cả hai giới hạnh lành. Ở đây sống theo pháp, Giữ cấm giới đồng đẳng, Cả hai giới hạnh lành, Sống hoan hỷ Thiên giới, Hân hoan được thỏa mãn, Đúng với điều cầu mong. VỢ CHỒNG 11 SỐNG CHUNG 2 – Tăng I, 664 1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn loại sống chung này. Thế nào là bốn? - Đê tiện nam sống chung với đê tiện nữ. - Đê tiện nam sống chung với Thiên nữ. - Thiên nam sống chung với đê tiện nữ. - Thiên nam sống chung với Thiên nữ. 2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là đê tiện nam sống chung với đê tiện nữ? - Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chồng là người sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân tâm, tà kiến, ác giới, ác tánh, sống trong gia đình với tâm bị cấu uế xan tham chi phối, nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-la-môn. - Còn người vợ cũng sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân tâm, tà kiến, ác giới, ác tánh, sống ở gia đình với một tâm bị cấu uế xan tham chi phối. Như vậy, VỢ CHỒNG 12 này các Gia chủ, là đê tiện nam chung sống với đê tiện nữ. 3. Và này các Gia chủ, thế nào là đê tiện nam sống chung với Thiên nữ? - Ở đây, này các Gia chủ, người chồng sát sanh... nhiếc mắng, chưởi rủa các Sa-môn, Bà-la-môn. - Còn người vợ từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không tham, không có sân tâm, chánh kiến, có giới, thiện tánh, sống ở gia đình không với tâm vị cấu uế xan tham chi phối, không có nhiếc mắng chưởi rủa các Samôn, Bà-la-môn. Như vậy, này các Gia chủ, là đê tiện nam sống chung với Thiên nữ. 4. Và này các Gia chủ, thế nào là Thiên nam sống chung với đê tiện nữ? - Ở đây, này các Gia chủ, người chồng từ bỏ sát sanh... không có nhiếc mắng chưởi rủa các Samôn, Bà-la-môn. - Nhưng người vợ là người sát sanh, lấy của không cho... nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-lamôn. Như vậy, này các Gia chủ, là Thiên nam sống chung với đê tiện nữ. VỢ CHỒNG 13 5. Và này các Gia chủ, thế nào là Thiên nam sống chung với Thiên nữ? - Ở đây, này các Gia chủ, người chồng từ bỏ sát sanh... không nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-la-môn; - Và người vợ cũng là người không sát sanh... không nhiếc mắng chưởi rủa các Sa-môn, Bà-lamôn. Này các Gia chủ, có bốn loại sống chung này. 6. Cả hai là ác giới, Xan tham và nhiếc mắng, Cặp vợ và chồng ấy, Đê tiện sống đê tiện. Chồng là người ác giới, Xan tham và nhiếc mắng, Vợ là người có giới, Bố thí, không xan tham, Như vậy vợ Thiên nữ Sống với chồng đê tiện. Chồng là người có giới, Bố thí, không xan tham, Còn người vợ ác giới, Xan tham và nhiếc mắng, VỢ CHỒNG 14 Vợ là đê tiện nữ, Chung sống chồng, Thiên nam. Cả hai, tín, bố thí, Sống chế ngự, chánh mạng, Cả hai vợ chồng ấy, Nói lời thân ái nhau, Đời sống nhiều hạnh phúc, Chờ đợi hai người ấy. Kẻ thù không thích ý, Cả hai giới hạnh lành, Ở đây sống theo Pháp, Giữ cấm giới đồng đẳng, Cả hai giới hạnh lành, Sống hoan hỷ Thiên giới, Hân hoan được thỏa mãn, Đúng với điều cầu mong. VỢ CHỒNG 15 2 5 cách vợ chồng đối xử với nhau - Kinh GIÁO THỌ THI–CA–LA–VIỆT – 31 Trường II, 529 KINH GIÁO THỌ THI–CA–LA–VIỆT (SINGALOVADA SUTTANTA) – Bài kinh số 31 – Trường II, 52 Như vậy tôi nghe. 1. Một thời Thế Tôn sống ở Ràjagaha (Vương Xá thành), tại Veluvana (Trúc Lâm), Kalandakanivàpa (chỗ tìm ăn của loài sóc). Lúc bấy giờ, Singàlaka (Thi-ca-la-việt), gia chủ tử, dậy sớm, ra khỏi thành Vương Xá, với áo thấm nước, với tóc thấm nước, chấp tay đảnh lễ các phương hướng, hướng Đông, hướng Nam, hướng Tây, hướng Bắc, hướng Hạ, hướng Thượng. 2. Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, cầm y bát vào thành Vương Xá khất thực. Thế Tôn thấy Singàlaka, gia chủ tử, dậy sớm, ra khỏi thành Vương Xá, với áo thấm nước, với tóc thấm nước, chấp tay đảnh lễ các phương hướng, hướng Đông, hướng Nam, hướng Tây, hướng Bắc, hướng Hạ, hướng Thượng. Thấy VỢ CHỒNG 16 vậy Ngài nói với Singàlaka, gia chủ tử: - Này Gia chủ tử, vì sao Ngươi dậy sớm, ra khỏi thành Vương Xá, với áo thấm ướt, với tóc thấm ướt chấp tay đảnh lễ các phương hướng, hướng Đông... hướng Thượng? - Bạch Thế Tôn, thân phụ con khi gần chết có dặn con: " Này con thân yêu, hãy đảnh lễ các phương hướng ". Bạch Thế Tôn, con kính tín, cung kính, tôn trọng, đảnh lễ lời nói của thân phụ con, buổi sáng dậy sớm, ra khỏi thành Vương Xá, với áo thấm ướt, với tóc thấm ướt, chấp tay đảnh lễ các phương hướng, hướng Đông... hướng Thượng. - Này Gia chủ tử, trong luật pháp của bậc Thánh, lễ bái sáu phương không phải như vậy. - Bạch Thế Tôn, trong luật pháp của bậc Thánh, thế nào là lễ bái sáu phương? Bạch Thế Tôn, trong luật pháp của bậc Thánh, đảnh lễ sáu phương phải như thế nào? Lành thay! Thế Tôn hãy giảng pháp ấy cho con! - Này Gia chủ tử, hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng. - Thưa vâng, bạch Thế Tôn. VỢ CHỒNG 17 Singàlaka, gia chủ tử vâng lời Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau: 3. - Này Gia chủ tử, đối với vị Thánh đệ tử, bốn nghiệp phiền não được diệt trừ, không làm ác nghiệp theo bốn lý do, không theo sáu nguyên nhân để phung phí tài sản. Vị này, do từ bỏ mười bốn ác pháp, trở thành vị che chở sáu phương; vị này đã thực hành để chiến thắng hai đời, vị này đã chiến thắng đời này và đời sau. Sau khi thân hoại mạng chung, vị này sanh ở thiện thú, Thiên giới. Thế nào là bốn nghiệp phiền não đã được diệt trừ? Này Gia chủ tử, đó là nghiệp phiền não sát sanh, nghiệp phiền não trộm cắp, nghiệp phiền não tà dâm, nghiệp phiền não nói láo. Bốn nghiệp phiền não này đã được trừ diệt. Thế Tôn thuyết giảng như vậy. 4. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm: Sát sanh và trộm cắp, Nói láo, lấy vợ người, Kẻ trí không tán thán, Những hạnh nghiệp như vậy. VỢ CHỒNG 18 5. Thế nào là không làm ác nghiệp theo bốn lý do? Ác nghiệp làm do tham dục, ác nghiệp làm do sân hận, ác nghiệp làm do ngu si, ác nghiệp làm do sợ hãi. Này Gia chủ tử, vì vị Thánh đệ tử không tham dục, không sân hận, không ngu si, không sợ hãi, nên không làm ác nghiệp theo bốn lý do. Thế Tôn thuyết giảng như vậy. 6. Thiện Thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm: Ai phản lại Chánh pháp, Vì tham, sân, bố, si, Thanh danh bị sứt mẻ Như mặt trăng đêm khuyết. Ai không phản Chánh pháp, Vì tham, sân, bố, si, Thanh danh được tròn đủ, Như mặt trăng đêm đầy. 7. Thế nào là không theo sáu nguyên nhân phung phí tài sản?  Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu là nguyên nhân phung phí tài sản. VỢ CHỒNG 19  Du hành đường phố phi thời là nguyên nhân phung phí tài sản.  La cà đình đám hí viện là nguyên nhân phung phí tài sản.  Đam mê cờ bạc là nguyên nhân phung phí tài sản.  Giao du ác hữu là nguyên nhân phung phí tài sản.  Quen thói lười biếng là nguyên nhân phung phí tài sản. 8. Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu có sáu nguy hiểm:  Tài sản hiện tại bị tổn thất,  Đấu tranh tăng trưởng,  Bệnh tật dễ xâm nhập,  Thương tổn danh dự,  Để lộ âm tàng,  Và thứ sáu là trí lực tổn hại. Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu có sau nguy hiểm như vậy. VỢ CHỒNG 20 9. Này Gia chủ tử, du hành đường phố phi thời có sáu nguy hiểm:  Tự mình không được che chở hộ trì,  Vợ con không được che chở hộ trì,  Tài sản không được che chở hộ trì,  Bị tình nghi là tác giả các ác sự,  Nạn nhân các tin đồn thất thiệt,  Tự rước vào thân nhiều khổ não. Này Gia chủ tử, du hành đường phố phi thời có sáu nguy hiểm như vậy. 10. Này Gia chủ tử, la cà đình đám hý viện có sáu nguy hiểm:  Luôn luôn tìm xem chỗ nào có múa, chỗ nào có ca, chỗ nào có nhạc, chỗ nào có tán tụng, chỗ nào có nhạc tay, chỗ nào có trống. Này Gia chủ tử, la cà đình đám hý viện có sáu nguy hiểm như vậy. 11. Này Gia chủ tử, đam mê cờ bạc có sáu nguy hiểm: VỢ CHỒNG 21  Nếu thắng thì sanh oán thù,  Nếu thua thì tâm sanh sầu muộn,  Tài sản hiện tại bị tổn thất,  Tại hội trường (pháp đình) lời nói không hiệu lực,  Bằng hữu đồng liêu khinh miệt,  Vấn đề cưới gả không được tín nhiệm vì người đam mê cờ bạc không xứng để có vợ. Này Gia chủ tử, đam mê cờ bạc có sáu nguy hiểm như vậy. 12. Này Gia chủ tử, thân cận các ác hữu có sáu nguy hiểm:  Những kẻ cờ bạc, loạn hành, nghiện rượu, những kẻ trá ngụy, lường gạt, bạo động là những người bạn, là những thân hữu của người ấy. Này Gia chủ tử, thân cận ác hữu có sáu nguy hiểm như vậy. 13. Này Gia chủ tử, quen thói lười biếng có sáu nguy hiểm: VỢ CHỒNG 22  "quá lạnh", không làm vịêc;  "quá nóng", không làm việc;  "quá trễ" không làm việc;  "quá sớm", không làm việc;  "tôi đói quá", không làm việc;  "tôi quá no", không làm việc. Trong khi những công việc phải làm lại không làm. Tài sản chưa có không xây dựng lên, tài sản có rồi bị tiêu thất. Này Gia chủ tử, quen thói lười biếng có sáu nguy hiểm như vậy. Thế Tôn thuyết giảng như vậy. 14. Thiện Thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm: Có bạn gọi bạn rượu, Có bạn, bạn bằng mồm, Bạn lúc thật hữu sự, Mới xứng danh bạn bè. Ngủ ngày, thông vợ người, Ưa đấu tranh, làm hại, Thân ác hữu, xan tham, Sáu sự não hại người. VỢ CHỒNG 23 Ác hữu, ác bạn lữ, Ác hạnh, hành ác xứ, Đời này cả đời sau, Hai đời, người bị hại. Cờ bạc và đàn bà, Rượu chè, múa và hát Ngủ ngày, đi phi thời Thân ác hữu, xan tham, Sáu sự não hại người. Chơi xúc xắc, uống rượu Theo đuổi đàn bà người, Lẽ sống của người khác, Thân cận kẻ hạ tiện, Không thân cận bậc trí, Người ấy tự héo mòn, Như trăng trong mùa khuyết. Rượu chè không tiền của, Khao khát, tìm tửu điểm, Bị chìm trong nợ nần, Như chìm trong bồn nước, Mau chóng tự hại mình, Như kẻ mất gia đình. Ai quen thói ngủ ngày, VỢ CHỒNG 24 Thức trọn suốt đêm trường, Luôn luôn say sướt mướt, Không thể sống gia đình. Ở đây ai hay than: Ôi quá lạnh, quá nóng, Quá chiều, quá trễ giờ, Sẽ bỏ bê công việc. Lợi ích, điều tốt lành, Bị trôi dạt một bên. Ai xem lạnh và nóng, Nhẹ nhàng hơn cỏ lau, Làm mọi công chuyện mình, Hạnh phúc không từ bỏ. 15. Này Gia chủ từ, có bốn hạng người phải xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:  Người vật gì cũng lấy phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn;  Người chỉ biết nói giỏi phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn;  Người khéo nịnh hót phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn; VỢ CHỒNG 25  Người tiêu pha xa xỉ phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn. 16. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp người vật gì cũng lấy phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:  Người vật gì cũng lấy,  Cho ít xin nhiều,  Vì sợ mà làm,  Làm vì mưu lợi cho mình. Này Gia chủ tử, như vậy là bốn trường hợp người vật gì cũng lấy phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn. 17. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người chỉ biết nói giỏi phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:  Tỏ lộ thân tình việc đã qua;  Tỏ lộ thân tình việc chưa đến;  Mua chuộc cảm tình bằng sáo ngữ;  Khi có công việc, tự tỏ sự bất lực của mình. VỢ CHỒNG 26 Này Gia chủ tử, như vậy là bốn trường hợp, người chỉ biết nói giỏi phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn. 18. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, kẻ nịnh hót phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:  Đồng ý các việc ác;  Không đồng ý các việc thiện;  Trước mặt tán thán;  Sau lưng chỉ trích. Này Gia chủ tử, như vậy là bốn trường hợp kẻ nịnh hót phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn. 19. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người tiêu pha xa xỉ phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:  Là bạn khi mình đam mê các loại rượu;  Là bạn, khi mình du hành đường phố phi thời;  Là bạn khi mình la cà đình đám hý viện;  Là bạn khi mình đam mê cờ bạc. Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người VỢ CHỒNG 27 tiêu pha xa xỉ phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn. Thế Tôn thuyết giảng như vậy. 20. Thiện Thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm: Người bạn gì cũng lấy, Người bạn chỉ nói giỏi, Người nói lời nịnh hót, Người tiêu pha xa xỉ. Cả bốn, không phải bạn, Biết vậy, người trí tránh, Như đường đầy sợ hãi. 21. Này Gia chủ tử, bốn loại bạn này phải được xem là bạn chân thật:  Người bạn giúp đỡ phải được xem là bạn chân thật;  Người bạn chung thủy trong khổ cũng như trong vui phải được xem là bạn chân thật;  Người bạn khuyên điều lợi ích phải được xem là bạn chân thật;  Người bạn có lòng thương tưởng phải được VỢ CHỒNG 28 xem là bạn chân thật. 22. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn giúp đỡ phải được xem là bạn chân thật:  Che chở cho bạn khi bạn vô ý phóng dật,  Che chở của cải cho bạn khi bạn vô ý phóng dật,  Là chỗ nương tựa cho bạn khi bạn sợ hãi,  Khi bạn có công việc sẽ giúp đỡ cho bạn của cải gấp hai lần những gì bạn thiếu. Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người bạn giúp đỡ phải được xem là người bạn chân thật. 23. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn chung thủy trong khổ cũng như trong vui phải được xem là người bạn chân thật:  Nói cho bạn biết điều bí mật của mình;  Giữ gìn kín điều bí mật của bạn;  Không bỏ bạn khi bạn gặp khó khăn;  Dám hy sinh thân mạng vì bạn. Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người VỢ CHỒNG 29 bạn chung thủy trong khổ cũng như trong vui phải được xem là người bạn chân thật. 24. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn khuyên điều lợi ích phải được xem là người bạn chân thật:  Ngăn chận bạn không làm điều ác;  Khuyến khích bạn làm điều thiện;  Cho bạn nghe điều bạn chưa nghe;  Cho bạn biết con đường lên cõi chư Thiên. Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người bạn khuyên điều lợi ích phải được xem là người bạn chân thật. 25. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn thương tưởng phải được xem là người bạn chân thật:  Không hoan hỷ khi bạn gặp hoạn nạn;  Hoan hỷ khi bạn gặp may mắn;  Ngăn chận những ai nói xấu bạn;  Khuyến khích những ai tán thán bạn. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn VỢ CHỒNG 30 thương tưởng phải được xem là người bạn chân thật. Thế Tôn thuyết giảng như vậy. 26. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm: Bạn sẵn sàng giúp đỡ, Bạn chung thủy khổ vui, Bạn khuyến khích lợi ích, Bạn có lòng thương tưởng. Biết rõ bốn bạn này, Người trí phục vụ họ, Như mẹ đối con ruột. Người trí giữ giới luật, Sáng như lửa đồi cao. Người tích trữ tài sản, Như cử chỉ con ong. Tài sản được chồng chất, Như ụ mối đùn cao, Người cư xử như vậy, Chất chứa các tài sản, Vừa đủ để lợi ích Cho chính gia đình mình. VỢ CHỒNG 31 Tài sản cần chia bốn Để kết hợp bạn bè: Một phần mình an hưởng, Hai phần dành công việc, Phần tư, phần để dành, Phòng khó khăn hoạn nạn. 27. Này Gia chủ tử, vị Thánh đệ tử hộ trì sáu phương như thế nào? Này Gia chủ tử, sáu phương này cần được hiểu như sau:  Phương Đông cần được hiểu là cha mẹ.  Phương Nam cần được hiểu là sư trưởng.  Phương Tây cần được hiểu là vợ con.  Phương Bắc cần được hiểu là bạn bè.  Phương Dưới cần được hiểu là tôi tớ, lao công.  Phương Trên cần được hiểu là Sa-môn, Bà-lamôn. 28. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người con phải phụng dưỡng cha mẹ như phương Đông:  "Được nuôi dưỡng, tôi sẽ nuôi dưỡng lại cha mẹ;  Tôi sẽ làm bổn phận đối với cha mẹ; VỢ CHỒNG 32  Tôi sẽ gìn giữ gia đình và truyền thống;  Tôi bảo vệ tài sản thừa tự;  Tôi sẽ làm tang lễ khi cha mẹ qua đời". Này Gia chủ tử, được con phụng dưỡng như phương Đông, theo năm cách như vậy. Cha mẹ có lòng thương tưởng đến con theo năm cách:  Ngăn chận con làm điều ác;  Khuyến khích con làm điều thiện;  Dạy con nghề nghiệp,  Cưới vợ xứng đáng cho con;  Đúng thời trao của thừa tự cho con. Này Gia chủ tử, như vậy là cha mẹ được con phụng dưỡng như phương Đông theo năm cách và cha mẹ có lòng thương tưởng con theo năm cách.  Như vậy phương Đông được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi. 29. Này Gia chủ tử, có năm cách, đệ tử phụng dưỡng các bậc sư trưởng như phương Nam: VỢ CHỒNG 33  Đứng dậy để chào,  Hầu hạ thầy,  Hăng hái học tập,  Tự phục vụ thầy,  Chú tâm học hỏi nghề nghiệp. Này Gia chủ tử, được đệ tử phụng dưỡng như phương Nam theo năm cách như vậy. Các bậc sư trưởng có lòng thương tưởng đến các đệ tử theo năm cách:  Huấn luyện đệ tử những gì mình đã được khéo huấn luyện;  Dạy cho bảo trì những gì mình được khéo bảo trì;  Dạy cho thuần thục các nghề nghiệp;  Khen đệ tử với các bạn bè quen thuộc;  Bảo đảm nghề nghiệp cho đệ tử về mọi mặt. Này Gia chủ tử, như vậy là bậc sư trưởng được đệ tử phụng dưỡng như phương Nam theo năm cách và sư tưởng có lòng thương tưởng đến đệ tử theo năm cách. VỢ CHỒNG 34  Như vậy phương Nam được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi. 30. Này Gia chủ tử, có năm cách, người chồng phải đối xử với vợ như phương Tây:  Kính trọng vợ,  Không bất kính đối với vợ;  Trung thành với vợ;  Giao quyền hành cho vợ;  Sắm đồ nữ trang với vợ; Này Gia chủ tử, được chồng đối xử như phương Tây theo năm cách như vậy. Người vợ có lòng thương tưởng chồng theo năm cách:  Thi hành tốt đẹp bổn phận của mình;  Khéo tiếp đón bà con;  Trung thành với chồng;  Khéo gìn giữ tài sản của chồng;  Khéo léo và nhanh nhẹn làm mọi công việc. Này Gia chủ, người vợ được người chồng đối xử như VỢ CHỒNG 35 phương Tây theo năm cách. Như vậy phương Tây được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi. 31. Này Gia chủ tử, có năm cách vị thiện nam tử đối xử với bạn bè như phương Bắc:  Bố thí,  Ai ngữ,  Lợi hành,  Đồng sự,  Không lường gạt. Này Gia chủ tử, được vị thiện nam tử đối xử như phương Bắc theo năm cách như vậy. Bạn bè có lòng thương kính vị thiện nam tử theo năm cách:  Che chở nếu vị thiện nam tử phóng túng;  Bảo trì tài sản của vị thiện nam tử nếu vị này phóng túng;  Trở thành chỗ nương tựa khi vị thiện nam tử gặp nguy hiểm;  Không tránh xa khi vị thiện nam tử gặp khó khăn; VỢ CHỒNG 36  Kính trọng gia đình của vị thiện nam tử. Như vậy các bạn bè được vị thiện nam tử đối xử như phương Bắc theo năm cách và bạn bè có lòng thương vị thiện nam tử theo năm cách. Như vậy phương Bắc được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi. 32. Này Gia chủ tử, có năm cách một vị Thánh chủ nhân đối xử với hạng nô bộc như phương Dưới:  Giao việc đúng theo sức lực của họ;  Lo cho họ ăn uống và tiền lương;  Điều trị cho họ khi bệnh hoạn;  Chia xẻ các mỹ vị đặc biệt cho họ;  Thỉnh thoảng cho họ nghỉ phép. Này Gia chủ tử, các hàng nô bộc được Thánh chủ nhân đối xử như phương Dưới với năm cách như kia, có lòng thương đối với vị chủ nhân theo năm cách như sau:  Dậy trước khi chủ dậy;  Đi ngủ sau chủ; VỢ CHỒNG 37  Tự bằng lòng với các vật đã cho;  Khéo làm các công việc;  Đem danh tiếng tốt đẹp cho chủ. Này Gia chủ tử, các hàng nô bộc được vị Thánh chủ nhân đối xử như phương Dưới với năm cách, có lòng thương đối với Thánh chủ nhân theo năm cách. Như vậy phương Dưới được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi. 33. Này Gia chủ tử, có năm cách vị thiện nam tử đối xử với các vị Sa-môn, Bà-la-môn như phương Trên:  Có lòng từ trong hành động về thân;  Có lòng từ trong hành động về khẩu;  Có lòng từ trong hành động về ý;  Mở rộng cửa để đón các vị ấy;  Cúng dường các vị ấy các vật dụng cần thiết. Này Gia chủ tử, các vị Bà-la-môn, Sa-môn được vị thiện nam tử đối xử như phương Trên theo năm cách như vậy, có lòng thương vị thiện nam tử ấy theo năm cách sau đây:  Ngăn họ không làm điều ác; VỢ CHỒNG 38  Khuyến khích họ làm điều thiện;  Thương xót họ với tâm từ bi,  Dạy họ những điều chưa nghe, Làm cho thanh tịnh điều đã được nghe;  Chỉ bày con đường đưa đến cõi Trời. Này Gia chủ tử, các vị Sa-môn, Bà-la-môn được thiện nam tử đối xử như phương Trên với năm cách, có lòng thương thiện nam tử theo năm cách. Như vậy phương Trên được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi. Thế Tôn thuyết giảng như vậy. 34. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm: Cha mẹ là phương Đông, Sư trưởng là phương Nam, Vợ chồng là phương Tây, Bạn bè là phương Bắc, Nô bộc là phương Dưới, Sa-môn, Bà-la-môn, Có nghĩa là phương Trên. Cư sĩ vì gia đình, VỢ CHỒNG 39 Đảnh lễ phương hướng ấy. Kẻ trí giữ giới, Luật, Từ tốn và biện tài, Khiêm nhường và nhu thuận, Nhờ vậy được danh xưng. Dậy sớm không biếng nhác, Bất động giữa hiểm nguy, Người hiền, không phạm giới, Nhờ vậy được danh xưng. Nhiếp chúng, tạo nên bạn, Từ ái, tâm bao dung, Dẫn đạo, khuyến hóa đạo, Nhờ vậy được danh xưng. Bố thí và ái ngữ, Lợi hành bất cứ ai, Đồng sự trong mọi việc, Theo trường hợp xử sự. Chính những nhiếp sự này, Khiến thế giới xoay quanh, Như bánh xe quay lăng, Vòng theo trục xe chính. Nhiếp sự này vắng mặt, VỢ CHỒNG 40 Không có mẹ hưởng thọ, Hay không cha hưởng thọ, Sự hiếu kính của con. Do vậy bậc có trí, Đối với nhiếp pháp này, Như quán sát chấp trì, Nhờ vậy thành vĩ đại, Được tán thán, danh xưng. 35. Khi được nghe vậy, Singàlaka, gia chủ tử bạch Thế Tôn: - "Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, nay con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và chúng Tỷ-kheo. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử, từ này trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng. VỢ CHỒNG 41 3 7 loại vợ - Kinh CÁC NGƯỜI VỢ – Tăng III, 404 CÁC NGƯỜI VỢ –Tăng III, 404 1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvavatthì, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika. Rồi Thế Tôn đắp y, vào buổi sáng, cầm y bát, đi đến trú xử của Anàthapindika; sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Lúc bấy giờ, trong trú xứ của gia chủ Anàthapindika có nhiều người nói cao tiếng, nói lớn tiếng. Rồi Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi xuống một bên: - Này Gia chủ, vì sao trong nhà của Ông lại có nhiều người nói cao tiếng, nói lớn tiếng như những người đánh cá đang giành giựt cá? - Bạch Thế Tôn, có nàng dâu Sujàtà giàu có đến đây từ một gia đình giàu có. Nàng không vâng lời mẹ chồng, không vâng lời cha chồng, không vâng lời chồng, cũng không cung kính, không tôn trọng, không lễ bái, không cúng dường Thế Tôn. 2. Rồi Thế Tôn cho gọi nàng dâu Sujàtà: VỢ CHỒNG 42 - Hãy đến đây Sujàtà! - Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Nàng dâu Sujàtà vâng đáp Thế Tôn, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với nàng dâu Sujàtà đang ngồi một bên: - Này Sujàtà có bảy loại vợ này cho người đàn ông. Thế nào là bảy? - Vợ như người sát nhân, - Vợ như người ăn trộm, - Vợ như người chủ nhân, - Vợ như người mẹ, - Vợ như người chị, - Vợ như người bạn, - Vợ như người nữ tỳ. Này Sujàtà, có bảy loại vợ cho người đàn ông. Và con thuộc loại vợ nào? - Bạch Thế Tôn, lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn, con không hiểu rõ ý nghĩa một cách rộng rãi. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn, nếu Thế Tôn thuyết pháp cho con để con có thể hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn. VỢ CHỒNG 43 - Vậy này Sujàtà, hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói. - Thưa vâng Sujàtà vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: Ai tâm bị uế nhiễm, Không từ mẫn thương người, Thích thú những người khác, Khinh rẻ người chồng mình, Bị mua chuộc bằng tiền, Hăng say giết hại người, Hạng người vợ như vậy, Được gọi vợ sát nhân. Còn hạng nữ nhân nào, Tiêu xài tài sản chồng, Do công nghiệp đem lại, Hay thương nghiệp, nông nghiệp, Do vậy, nếu muốn trộm, Dầu có ít đi nữa, Hạng người vợ như vậy, Được gọi vợ ăn trộm. Không ưa thích làm việc, Biếng nhác, nhưng ăn nhiều, Ác khẩu và bạo ác, VỢ CHỒNG 44 Phát ngôn lời khó chịu, Mọi cố gắng của chồng, Đàn áp và chỉ huy, Hạng người vợ như vậy, Được gọi là vợ chủ nhân. Ai luôn luôn từ mẫn, Có lòng thương xót người, Săn sóc giúp đỡ chồng, Như mẹ chăm sóc con, Tài sản chồng cất chứa, Biết hộ trì gìn giữ, Hạng người vợ như vậy, Được gọi vợ như mẹ, Ai như người em gái, Đối xử với chị lớn, Biết cung kính tôn trọng, Đối với người chồng mình, Với tâm biết tàm quí, Tùy thuận phục vụ chồng, Hạng người vợ như vậy, Được gọi vợ như chị. Ai ở đời thấy chồng, Tâm hoan hỷ vui vẻ, Như người bạn tốt lành, VỢ CHỒNG 45 Đã lâu ta xa về, Sanh gia đình hiền đức, Giữ giới, dạ trung thành, Hạng người vợ như vậy, Được gọi vợ như bạn. Không tức giận, an tịnh, Không sợ hình phạt, trượng, Tâm tư không hiềm hận, Nhẫn nhục đối với chồng, Không phẫn nộ tức giận, Tùy thuận lời chồng dạy, Hạng người vợ như vậy, Được gọi vợ nữ tỳ. Ở đời các hạng vợ, Được gọi vợ sát nhân, Kể cả vợ ăn trộm, Và cả vợ chủ nhân, Vợ ấy không giữ giới, Ác khẩu và vô lễ Khi thân hoại mạng chung, Bị sanh vào địa ngục. Ở đời các hạng vợ, Như mẹ, chị và bạn, Và người vợ được gọi, VỢ CHỒNG 46 Là vợ như nữ tỳ, An trú trên giới đức, Khéo phòng hộ lâu ngày, Khi thân hoại mạng chung, Được sanh lên thiện thú. - Này Sujàtà, có bảy loại vợ này đối với người đàn ông. Con thuộc hạng người nào? - Bạch Thế Tôn, bắt đầu từ hôm nay, Thế Tôn hãy xem con là người vợ đối với chồng như người vợ nữ tỳ. VỢ CHỒNG 47 4 Kinh UGGAHA NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng II, 358 UGGAHA NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng II, 358 1. Một thời, Thế Tôn trú ở Bhaddiya, trong rừng Jàti. Rồi Uggaha, cháu trai của Mendaka đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Uggaha, cháu trai của Mendaka bạch Thế Tôn: 2. - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy nhận lời mời của con, ngày mai đến dùng bữa ăn, với Thế Tôn là người thứ tư. Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Uggaha, cháu trai của Mendaka biết được Thế Tôn đã nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi. 3. Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã mãn, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của Uggaha, cháu trai của Mendaka; sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi Uggaha, cháu trai của Mendaka, với tay của mình thân mời và làm cho thỏa mãn Thế Tôn với các món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm. Rồi Uggaha, cháu trai của Mendaka, sau khi Thế Tôn VỢ CHỒNG 48 dùng bữa ăn xong, tay rời khỏi bát, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Uggaha, cháu trai của Mendaka bạch Thế Tôn: - Những đứa con gái này của con, bạch Thế Tôn, sẽ đi về nhà chồng. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy giáo giới chúng. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy khuyên dạy chúng, để chúng được hạnh phúc an lạc lâu dài. 4. Rồi Thế Tôn nói với các người con gái ấy: - Này các thiếu nữ, các Con hãy học tập như sau: "Đối với những người chồng nào, mẹ cha cho các con, vì muốn lợi ích, vì tìm hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng từ mẫn khởi lên, đối với vị ấy, chúng ta sẽ thức dậy trước, chúng ta sẽ đi ngủ sau cùng, vui lòng nhận làm mọi công việc, xử sự đẹp lòng, lời nói dễ thương." Như vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập. 5. Do vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập như sau: "Những ai, chồng ta kính trọng, như mẹ, cha, Sa-môn, Bà-la-môn, chúng ta sẽ tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường và khi họ đến, chúng ta sẽ dâng hiến họ chỗ ngồi và nước." Như vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập. VỢ CHỒNG 49 6. Do vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập như sau: "Phàm có những công nghiệp trong nhà, hoặc thuộc về len vải hay vải bông, ở đây, chúng ta sẽ phải thông thạo, không được biếng nhác, tự tìm hiểu phương pháp làm, vừa đủ để tự mình làm, vừa đủ để sắp đặt người làm." Như vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập. 7. Do vậy, này các Thiếu nữ, các con cần phải học tập như sau: "Trong nhà người chồng, phàm có nô tỳ nào, hay người đưa tin, hay người công thợ, chúng ta sẽ phải biết công việc của họ với công việc đã làm; chúng ta sẽ phải biết sự thiếu sót của họ với công việc không làm. Chúng ta sẽ biết sức mạnh hay sức không mạnh của những người đau bệnh. Chúng ta sẽ chia các đồ ăn, loại cứng và loại mềm, mỗi người tùy theo phần của mình". Như vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập. 8. Do vậy, này các Thiếu nữ, các Con cần phải học tập như sau: "Phàm có tiền bạc, lúa gạo, bạc và vàng người chồng đem về, chúng ta cần phải phòng hộ, bảo vệ chúng, và sẽ gìn giữ để khỏi ăn trộm, ăn cắp, kẻ uống rượu, kẻ phá hoại". Như vậy, này các Thiếu nữ, các con cần phải học tập. VỢ CHỒNG 50 Thành tựu năm pháp này, này các Thiếu nữ, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên có thân khả ái. Hãy thường thương yêu chồng, Luôn nỗ lực cố gắng, Người đem lại lạc thú, Chớ khinh thường người chồng, Chớ làm chồng không vui, Chớ làm chồng tức tối, Với những lời ganh tị. Chồng cung kính những ai, Hãy đảnh lễ tất cả, Vì nàng, người có trí. Hoạt động thật nhanh nhẹn, Giữa các người làm việc, Xử sự thật khả ái, Biết giữ tài sản chồng. Người vợ xử như vậy, Làm thỏa mãn ước vọng, Ưa thích của người chồng, Sẽ được sanh tại chỗ, Các chư thiên khả ái. VỢ CHỒNG 51 5 Muốn thấy mặt nhau đời này và đời sau - Kinh XỨNG ĐÔI 1 – Tăng I, 668 XỨNG ĐÔI 1 – Tăng I, 668 1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga tại núi Sumsumàra, rừng Bhesakalà, ở vườn Nai. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ gia chủ cha Nakulà, sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi gia chủ cha Nakulà và nữ gia chủ mẹ Nakulà đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, gia chủ cha Nakulà bạch Thế Tôn: 2. - Từ khi nữ gia chủ mẹ Nakulà được đem về đây cho con khi con còn trẻ nhỏ, con không bao giờ biết con có điều gì xâm phạm đến vợ con, cho đến ý nghĩ cũng không, chớ đừng nói gì đến thân. Vì rằng bạch Thế Tôn, chúng con muốn thấy mặt nhau trong đời này, mà còn muốn thấy mặt nhau trong đời sau nữa. Nữ gia chủ mẹ Nakulà bạch Thế Tôn: - Bạch Thế Tôn, từ khi con được đem về đây cho gia chủ cha Nakulà, khi con còn trẻ nhỏ, con không bao giờ biết con có điều gì xâm phạm đến gia chủ cha Nakulà, cho đến ý nghĩ cũng không, chớ đừng nói gì VỢ CHỒNG 52 đến thân. Vì rằng bạch Thế Tôn, chúng con muốn thấy mặt nhau, trong đời này, mà còn muốn thấy mặt nhau trong đời sau nữa. - Vậy này các Gia chủ, khi cả hai vợ và chồng muốn thấy mặt nhau trong đời này, và cũng muốn thấy mặt nhau trong đời sau nữa, và cả hai người là đồng tín, đồng giới, đồng thí, đồng trí tuệ, thời trong đời hiện tại, các người được thấy mặt nhau, và trong đời sau, các người cũng được thấy mặt nhau. Cả hai, tín, bố thí, Sống chế ngự, chánh mạng, Cả hai vợ chồng ấy, Nói lời thân ái nhau, Đời sống nhiều hạnh phúc, Chờ đợi hai người ấy. Kẻ thù không thích ý, Cả hai giới hạnh lành, Ở đây sống theo Pháp, Giữ cấm giới đồng đẳng, Cả hai giới hạnh lành, Sống hoan hỷ Thiên giới, Hân hoan được thỏa mãn, Đúng với điều sở cầu. VỢ CHỒNG 53 XỨNG ĐÔI 2 – Tăng I, 670 (Kinh này giống như kinh trước, nhưng chỉ bắt đầu với lời của Thế Tôn dạy và nói cho các Tỷ-kheo). VỢ CHỒNG 54