Kinh Tạp A-Hàm (Trung Tâm DT Trí Tịnh - VNC PHVN, 2022) Quyển 23 (Kinh số 604) Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) 680 # KINH TẠP A-HÀM QUYỂN 23 604. VUAA-DỤC1 l Tựa đề đặt QUYỂN 23 ! 681 Như bài kệ diễn tả: Mặt đất liền bằng phẳng, Đất cao trở thành thấp, Nhờ oai thần của Phật, Nên gai góc, sỏi đá, Đêu chăng còn thây nữa, Người mù, diếc, ngọng, câm, Thay, nghe, nói lại được, Các nhạc khí trong thành, Tự dưng phát diệu âm. Bấy giờ, ánh sáng trên thân Thế Tôn rực rỡ như ngàn mặt trời, soi chiếu khắp nơi. Như bài kệ diễn tả: Thân Thế Tôn sáng chói, Chiếu soi khắp thành, ấp, Dân nhờ ánh sáng Phật, Mát như xoa chiên-đàn. r Bây giờ, đức Phật và chúng Tỳ-kheo theo thứ tự đi vào thành. Lúc này, có hai cậu bé, một bé tên là Xà-da2 thuộc dòng tộc cao quý và một bé tên là Tỳ-xà- da3 thuộc dòng tộc thấp kém đang cùng đùa giỡn trên cát. Từ xa trông thấy Thế Tôn đi đen với đay đủ ba mươi hai tướng trang nghiêm của một bậc Đại nhân, cậu bé Xà-da nghi: "Ta nên cúng dường gạo rang cho Thế Ton?9 Thế rồi, cậu bé vóc một nắm cát mịn bỏ vào bát Thế Tôn, còn Tỳ-xà-da thấy vậy cũng chắp tay tùy hỷ. Như bài kệ diễn tả: Thấy Thế Tôn đại bi, Toàn thân tỏa ánh sáng, Được nhìn thấy Thế Tôn, Sanh lòng kính tin lớn, Dâng nắm cát cúng dường, Nhờ đó thoát sanh tử. r Bây giờ5 cậu bé kia phát thệ nguyện: "Nhờ công đức lành cúng dường này khiến con được làm vua trong thiên hạ và ngay trong đời này được cúng dường chư Phát.” Như bài kệ diễn tả: Đức Phật4 quán biết rõ? Tâm nguyện của cậu bé, Vì giúp tăng thiện căn, Và gieo trông ruộng phước, Vậy nên Phật đại bi, Nhận nam cát cúng dường. Xà-da nhờ căn lành này nên về sau sẽ được làm vua xứ Diêm-phù-đề, tiếp r 11 • i A : r 9 r r tục cúng dường Phật cho đên khi thành tựu Vô thượng Chánh đăng Chánh giác. Quán biết được việc này nên Thế Tôn mỉm cười. Bấy giờ, Tôn giả A-nan nhìn thấy Thế Tôn mỉm cuời, liền chắp tay bạch Phật:  Kính bạch Thế Tôn! Chư Phật, Thế Tôn, bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác mỉm cười chắc hẳn là có nhân duyên. 2 x以-da (闍耶,Jaya). 3 Tỳ-xà-da (毘闍耶,Vijaya). 4 Nguyên tác: Mâu-ni (牟尼). 682 ❖ KINH TẠPA-HÀM Như kệ diễn tả: Thế Tôn không cười đùa, Đấng Tôn quý trên đời, Răng trắng như ngọc quý, Nhtrng nay Ngài mỉm cười. Bậc Dũng Mãnh Tinh Tấn, Không thầy mà tự ngộ, Lời vi diệu dễ nghe, Tiếng diu êm hơn hết. Huyền ký đồng tử kia, Bằng Phạm âm trong vắt, Lưỡng Túc Tôn vô thượng, Ghi nhận phước thí cát. Khi ây, The Tôn noi vơi Ton giả A-nan:  Đúng thế, đúng the! Như lời thầy nói, chư Phật mỉm cười nhất đinh có nguyên do. Hôm nay, Như Lai mỉm cười là có nguyên do. A-nan nên biết! Một trăm năm sau khi Như Lai diệt độ, đứa bé này sẽ ra đời ở Ba-liên-phất/ họ Khổng Tước,567tên là A-dục/ làm Chuyển Luân Thánh Vương thống lãnh một phương. Vị vua này luôn dùng Chánh pháp cai trị nhân dân, lại còn xây dựng tám mươi bốn ngàn ngôi tháp Pháp vương để tôn trí Xá-lợi của Như Lai, đem lại an vui cho vô lượng chúng sanh. Roi The Ton noi kê: Sau khi Ta diệt độ, Bé này họ Khổng Tước, Tên A-dục? làm vua, Thí như Đảnh Sanh vương, Thống lãnh cõi Diêm-phù, Được thế gian tôn kính.  Này A-nan! Thay hãy lay cát trong bát này rải lên những nơi Như Lai kinh hành, Như Lai sẽ bước đi lên đó. A-nan vâng lời Phật dạy, liền lấy cát trong bát Phật rải lên chỗ Phật kinh hành. Thế Tôn lại dạy:  A-nan nên biêt, sau này tại thành Ba-liên-phât có vị vua hiệu là Nguyệt Hộ.8 Vi vua ấy sẽ sanh ra một vương tử tên là Tần-đầu-sa-la,9 về sau kế vị cai trị nước đó. Vua Tần-đầu-sa-la lại sanh vương tử tên là Tu-sư-ma.10 Thời bây giờ, ở nước Chiêm-bà có một cô gái dòng Bà-la-môn dung mạo vô cùng xinh đẹp, ai cũng thích nhìn, xem như quốc bảo. Các nhà tướng số xem tướng cô ấy, họ đều tiên đoán: “Thiếu nữ này sẽ trở thành vương phi, sanh ra hai vương tử, một người sẽ thống lãnh thiên hạ, một người sẽ xuất gia học đạo và thành tựu Thanh /ạo.” 5 Ba-liên-phất (旦連弗國,Pātaliputta), thành phố quan ương của Magadha, về sau được dùng làm thủ đô. Trước đó, vốn là một ngôi làng mang tên Pātaligāma. Dưới thời Vua A-xà-thế, ngoi làng này được hai vị đại thần Sunĩdha và Vassakara xây dựng để trơ thành thành phố sầm uất Pāialiputta. 6 Khổng Tước (孑L 雀),tên dòng họ và cũng là vương triều Moriyā. 7 A-dục (阿育,Asoka). 8 Nguyệt Hộ(月護,Candagutta): Ông nội VuaA-dục, người sáng lập vương triều Khổng Tước (Maurya). 9 Tần-đầu-sa-la (頻頭娑羅,Vindusāra). 10 Tu-sư-ma (修師摩,Susīma). QUYỂN 23 ❖ 683 Ong Bà-la-môn nghe thây tướng nói vậy, lòng rát vui mừng, liên trang điểm cho con gái mình thật xinh đẹp rồi đưa vào thành Ba-liên-phất? định gả cho Vương tử Tu-sư-ma. Nhưng thầy tướng số bảo: "Ong nên gả cho Vua Tần- đầu-sa-la, cô gái này sẽ sanh ra vi vương tử có đầy đủ phước đức và sẽ nối cơ nghiệp của nhà vua." Bây giờ, ông Bà-la-môn liên đưa con gái vào cung gả cho Vua Tân-đâu-sa- la. Nhà vua thấy cô gái ấy dung mạo đoan chánh và có đức hạnh, liền cưới về làm phi. Khi vi vương phi trước và các cung nữ nhìn thấy vương phi này vào cung, họ liền suy nghĩ: “C6 gái này vô cùng xinh đẹp, đúng là trân bảo của đất nước. Nếu đức vua sủng ái cô ta sẽ thờ ơ với chúng ta, thậm chí không để mắt đến chúng ta nữa" Thế rồi, vương phi và các cung nữ ép buộc cô ấy học nghề cắt tóc. Sau khi học xong, cô ấy phải có nhiệm vụ hớt râu tóc cho vua. Một hôm, khi đang cắt râu tóc, nhà vua tâm trạng vui vẻ, liền hỏi cô gái: - Nàng có mong muốn điều gì không? Cô gái tâu vua: - Thiếp chỉ mong được Đại vương yêu thương quan tâm! Cô ấy nói như vậy ba lần. Vua liền bảo:  Ta là Vua Quán đảnh dòng Sát-lợi5 còn cô là thợ cắt tóc, làm sao ta có thể yêu thương quan tâm cô được? Thiếu nữ tâu vua:  Thiếp không phải là người thuộc dòng hạ tiện mà là con ệái của dòng Bà- la-môn cao quý. Các nhà tướng số từng nói với cha của thiếp răng: "C6 gái này phải được gả cho quốc vương." Vậy nên thiếp mới đến nơi này. Vua lại hỏi: -Vậy thì ai bảo nàng học tập công việc thấp kém này? Cô ấy đáp:  Vương phi và các cung nữ đã ép buộc thiếp phải học nghe này. Vua liền ra lệnh:  Từ nay về sau, nàng chớ làm công việc này nữa. Bấy giờ, nhà vua liền lập cô ấy làm đệ nhất vương phi và luôn kề cận yêu thương, sủng ái. Không lâu sau, đệ nhất vương phi mang thai và hạ sanh một vương tử. Đứa bé được sanh ra rất nhẹ nhàng, an ổn, người mẹ không bị đau đớn nhiều. Bảy ngày sau, vua đặt tên cho con trai là Vô Ưu.11 Không lâu sau đó, đệ nhất vương phi lại hạ sanh thêm một vương tử, đặt tên là Ly Ưu.12 11 V6Uu (無憂,Asoka). 12 Ly Ưu (離憂,Vigatasoka). 684  KINH TẠPA-HÀM Vương tử Vô Ưu có thân hình thô nhám nên vua cha không muốn gần gũi ẵm bồng, cũng ít quan tâm. Vì muốn biết trước vận mệnh của hai vương tử, nên nhà vua cho gọi Bà-la-môn13 Tân-già-la-a14 đến hỏi:  Hòa thượng hãy xem tướng cho hai con trai của trẫm, sau khi trẫm băng hà thì ai sẽ ke vị ngôi vua? Bà-la-môn tâu:  Xin Bệ hạ đưa các Vương tử đến Kim Điện Viên Quán, ở bên ngoài thành. Nơi đó tôi sẽ xem tướng cho các Vương tử! Bấy giờ, vương phi mẹ của Vương tử Vô Ưu15 nói với con trai:  Con hãy đi theo Phụ vương đến Kim Điện Viên Quán, có người sẽ xem tướng cho các Vương tử sau khi Phụ vương băng hà ai sẽ kế vi? Vì sao con không chiu đi? Vương tử A-dục thưa:  Phụ hoàng đã không quan tâm đến con, lại còn không muốn gặp mặt con mà đến làm gì. Người mẹ lại bảo:  Nhưng mà con phải đến đó! A-dục thưa: - Mẹ dạy con đi thì con vâng theo. Xin mẹ mang thức ăn đến cho con! Bà mẹ đáp: - Được rồi, con hãy rời khỏi thành! Khi Vương tử A-dục vừa ra khỏi cổng thành, liền gặp một vị đại thần tên là A-nậu-la-đà. Đại thần này liền hỏi Vương tử A-dục: -Xin hỏi Vương tử đi đâu? Vương tử A-dục nói: -Nghe nói Phụ vương đến Kim Điện Viên Quán để xem tướng cho các Vương tử, sau khi Vua băng hà, ai sẽ là người kế vị, nên bây giờ ta đến nơi ấy. Vị quan này trước đó đã được nhà vua căn dặn: "Nếu Vương tửA-dục có đến, nên trao cho con voi già yếu chậm chạp, đồng thời chọn người già làm tùy tùng.,, Thế là A-dục cưỡi voi già đi đến Viên Quán, vào ngồi dưới đất giữa các vương tử. Bấy giờ, các vương tử mỗi người tự dùng đồ ăn thức uống. Mẹ của A-dục đặt cơm trộn sữa đặc vào bát bang đất nung đưa đến cho A-dục. Trong lúc các vương tử đang dùng cơm, vua cha hỏi thầy tướng: 13 Bà-la-môn ở đây cũng chỉ cho Sa-môn đệ tử Phật. 14 Tân-già-la-a (賓伽羅阿,Piñgalavatsājīva). 15 Nguyên tác: A・duc (阿育),Hán dịch là Vô Ưu (無憂). QUYỂN 23 $ 685  Khanh xem ai trong số các Vương tử này có tướng làm vua, kế thừa ngôi vi của trẫm? \ r 5 Thây tướng quan sát thật kỹ các vương tử, nhận thây A-dục có đây đủ tướng làm vua, sau này sẽ là người kế vị. Nhưng ông ấy lại suy nghĩ: "Bại vương vốn không hài lòng về Vương tử A-dục, nếu ta nói A-dục sẽ làm vua thì nhất định Đại vương không vui." Thế rồi, thầy tướng liền nói:  Nay hạ thần xin ghi nhận chung chung! Vua lệnh: -Cứ làm theo lời của khanh! Thầy tướng nói:  Trong các vi Vương tử đây, ai dùng phương tiện đi lại tốt nhất thì người đó sẽ làm vua. Các vương tử nghe vậy, mỗi người đều tự nói: "Cỗ xe của ta ngồi là tốt nhất" Lúc ấy A-dục nói:  Ta cưỡi con voi già, ta được làm vua. Lúc này, vua liền nói với thầy tướng:  Xin quan sát lại rồi dự ký! Thầy tướng lại đáp:  Trong đây, người nào ngôi tòa cao đẹp bậc nhát, người ây sẽ làm vua. Các vương tử mỗi người đều nói với nhau rằng: "Chỗ ngồi của ta là bậc nhất." Riêng Vương tử A-dục nói:  Ta ngồi trên đất, đây là chỗ ngồi tốt nhất, ta sẽ làm vua. Vua lại bảo thầy tướng: -Ong hãy xem lại lân nữa! Bấy giờ, thầy tướng liền nói:  Ai có bát và thức ăn thượng hạng, người ây sẽ làm vua. Ngay khi ấy, Vương tử A-dục liền nói:  Ta có phương tiện tốt nhất, chỗ ngồi thù thắng nhất và thức ăn thượng hạng nhất. Vua xem xét các vương tử xong, liền trở về cung. Bấy giờ, mẫu thân của Vương tử A-dục hỏi con trai:  Bà-la-môn dự ký người nào sẽ làm vua? A-dục đáp:  Thưa mẹ! Thầy tướng thọ ký ai có phương tiện tốt nhất, tòa cao đẹp nhất, chiếc bát và thức ăn thượng hạng thì người ấy sẽ làm vua. Con tự thấy mình sẽ làm vua. Vì có voi già làm phương tiện, lấy mặt đất làm tòa, chiếc bát nung đựng thức ăn và cơm trộn sữa thượng hạng. 686 % KINH TẠP A-HÀM Bấy giờ, vị Bà-la-môn xem tướng kia biết Vương tử A-dục sẽ làm vua nên càng cung kính người mẹ. Mẹ củaA-dục cũng ban thưởng trọng hậu cho Bà-lamôn và nhân tiện hỏi ông ấy: -Sau khi Đại vương băng hà, ai sẽ làm vua? Bà-la-môn xem tướng đáp: \ 9  Điêu này không thê nói được! Vương phi hỏi đến ba lần, ông ấy mới đáp: -Tôi sẽ nói, nhưng Vương phi hãy cân thận, chớ cho người khác biêt! Vương phi sanh ra Vương tử tên là A-dục. Chính người này về sau sẽ làm vua. Lúc ấy5 vương phi nói:  Nghe được lời này, ta rất vui mừng. Nấu nhà vua nghe được lời này sẽ không còn tin kính ngài. Vậy nên hôm nay ngài hãy trở vê trụ xứ. Nêu con ta lên làm vua thì ngài cũng sẽ được rất nhiều lợi lạc, ta sẽ cúng dường suốt đời. Bấy giờ, nước Đức-xoa-thi-la,16 một quốc gia vùng biên của Vua Tần-đầu- sa-la đang tạo phản, nên vua sai A-dục:  Con hãy dẫn bốn bộ binh đi chinh phạt nước kia! Nhưng khi Vương tử A-dục xuất quân, nhà vua lại không trao cho khí giới và áo giáp. Bấy giờ, những người đi theo vội nói:  Nay Vương tử dẫn binh chinh phạt nước kia, nhung không có vũ khí và quân dụng thì làm sao chiến thắng được? Vương tử A-dục nói:  Nếu ta có mạng làm vua, nhờ phước báo căn lành thì binh giáp sẽ tự nhiên hiện đến. Khi A-dục vừa dứt lời, mặt đất nứt ra, tất cả binh giáp từ lòng đất vọt lên. Vương tử A-dục liền dẫn bốn đạo quân lên đường chinh phạt nước kia. Bấy giờ, dân chúng nước Đức-xoa-thi-la nghe tin Vương tử A-dục đến, họ liền dọn dẹp, san phẳng đường sá, trang hoàng thành quách, đồng thời mang nước đựng trong bình cát tường và các phẩm vật khác đến dâng lên vương tử, cung kính tiếp đãi và trình tâu:  Chúng tôi không phản Đại vương và Vương tử A-dục. Chỉ vì các quan đã gây ton hại cho chúng tôi nên chúng tôi mới trái nghịch vương pháp. Thế rồi dân chúng đem rất nhiều vật phẩm dâng lên cho vương tử và mời vương tử vào thành. Sau khi bình định được đất nước này, nhà vua lại sai Vương tử A-dục đi bình định nước Khư-sa. 16 Đức-xoa-thi-la (德叉尸羅,Takkasilā) còn gọi là "Dát-xoa-thủy・la”(咀叉始羅),một thành phố nổi tiếng thuộc Gandhara. QUYỂN 23 ❖ 687 r e 9 Bây giờ, hai đại lực sĩ nước kia theo lệnh vua dọn dẹp, san phăng đường sá, di dời những tảng đá núi, bỗng có chư thiên tuyên lệnh đến nước này: "Vuông tử A-dục sẽ là vua thiên hạ này, mọi người chớ có lòng phản nghịch?5 Thế là vua nước ấy liền quy hàng. Cứ như vậy, Vương tử A-dục bình đinh cả thiên hạ? tận đến bờ biển. Một hôm, Vương tử Tu-sư-ma ra ngoài dạo chơi, gặp một vị đại thần, nhưng vi đại than này không chào vương tử theo nghi lễ. Vương tử liền sai người đánh đập đại thần. Vị đại thần này suy nghĩ: "Vị Vương tử này chưa được ngôi vua mà tính cách đã như thế, nếu được ngôi vua thì làm sao chịu dug" Lại nghe tin Vương tử A-dục bình đinh được thiên hạ, ông ấy liền bàn với năm trâm đại thần: "Chúng ta cùng nhau lập Vương tử A-dục làm vua, thống lãnh thiên hạ này." Bấy giờ, nước Đức-xoa-thi-la lại tạo phản, các đại thần khuyến nghị với vua: -Nên để Vương tử Tu-sư-ma đi dẹp loạn! Nhà vua bằng lòng. Vương tử Tu-sư-ma liền đến nước kia, nhimg không hàng phục được. Bấy giờ, vua lâm bệnh nặng, liền nói với các đại thần:  Nay ta muốn lập Tu-sư-ma lên làm vua, hãy truyền lệnh cho A-dục đến nước kia chinh phạt. Thế nhimg lúc này các đại thần vì muốn lập A-dục lên làm vua, cho nên họ dùng bột màu vàng thoa lên toàn thân, mặt mày và tay chân của Vương tử A-dục, rồi đến tâu với vua: -Vương tử A-dục đang bệnh rất nặng. Lúc này, các đại thần trang bị y phục cho Vương tử A-dục, rồi đưa đến gặp vua tâu:  Hôm nay, Đại vương hãy lập vi Vương tử này làm vua, sau này chúng thần sẽ lập Tu-sư-ma! Nhà vua nghe thế thì im lặng, buồn bực, lo lắng, trong lòng không vui. Lúc ấy, Vương tử A-dục suy nghĩ: “Nếu ta xứng đáng làm vua thì chư thiên tự nhiên hiện đến, dùng nước rưới trên đỉnh đầu ta và lấy dây lụa trắng quấn trên đầu ta." ứng theo tâm niệm đó, chư thiên liền hiện đến dùng nước rưới trên đỉnh đầu và lấy lụa trắng quấn lên đầu A-dục. Nhà vua thấy có điềm ấy, lòng vô cùng sầu muộn nên khi ấy băng hà. Vương tử A-dục y theo phép tắc lo việc tang lễ cho vua cha xong, liền phong A-nậu-lâu-đà làm đại thần. Vương tử Tu-sư-ma hay tin vua cha băng hà và đã lập A-dục lên làm vua, trong lòng không phục, liền tập hợp quân đội tiến đánh Vua A-dục. Bấy giờ, trên bốn cửa thành, Vua A-dục bố trí hai lực sĩ trấn giữ hai cửa, một cửa giao cho vị đại thần trấn giữ, còn mình đích thân trấn giữ cửa Đông. 688  KINH TẠPA-HÀM Bấy giờ, đại thần A-nậu-lâu-đà chế tạo một con voi lớn bằng gỗ có cơ quan điều khiển và đúc tượng Vua A-dục, rồi đem tượng Vua A-dục cưỡi voi gỗ đặt nẹoài cửa Đông. Ke đó ông cho đào hầm sâu đổ đầy than lửa, lấy vật phủ lên đê ngụy trang miệng hầm. Chờ khi Tu-sư-ma kéo quân đên, đại thân A-nậu- lâu-đấ bảo: -Vương tử muốn làm vua, hiện tại A-dục đang trấn giữ cửa Đông, ngài đến đó giao chiến, nếu thắng thì tự nhiên được làm vua. Vương tử Tu-sư-ma liền chạy về hướng cửa Đông thì bị rơi xuống hầm lửa tử trận. Bấy giờ, đại lực sĩ tên Bạt-đà-la-do-đà17 nghe tin Vương tử Tu-sư-ma tử trận, đã dẫn vô số thân thuộc theo Phật pháp xuất gia học đạo. Ông ấy nỗ lực tinh tấn tu tập, dứt sạch các lậu5 thành tựu quả vị A-la-hán. Từ lúc lên ngôi, Vua A-dục luôn dùng Chánh pháp để trị vì và giáo hóa dân chúng. Bấy giờ, các quan đại thần cậy mình có công nên tỏ ra xem thường Vua A-dục, không giữ phép tắc vua tôi. Vua cũng biết các đại thần xem thường mình nên một hôm vua lệnh cho các quan: -Các ông hãy nhổ bỏ hết những cây hoa quả để trồng vào đó những cây có gai! Các quan đại thần tâu: -Chúng thần chưa từng nghe nói nhổ bỏ cây hoa quả mà trồng cây gai, chỉ thấy nhổ cây gai để trồng cây hoa quả. Thậm chí vua truyền lệnh như vậy đến ba lần, nhưng các đại thần cũng không tuân theo. Bấy giờ, Vua A-dục nổi cơn tức giận, liền rút kiếm chém chết năm trăm đại thần. Lại có lần, vua cùng các thể nữ đến khu vườn ở ngoài thành để thưởng ngoạn, thấy cây Vô ưu trổ hoa rất nhiều, vua tự nghĩ hoa này cùng tên với mình nên trong lòng rất vui. Vì tướng mạo vua khá xấu, da dẻ sần sùi thô nhám, các thể nữ chán ghét, không yêu thương nên họ đã bẻ gãy cây hoa Vô im. Sau khi tỉnh giấc, thấy cành Vô un bị bẻ gãy vung vãi đầy trên mặt đất, vua vô cùng tức giận, bắt trói và thiêu chết tất cả các thể nữ. Vì vua làm việc bạo ác như thế nên người bấy giờ gọi ông là Vua A-dục Bạo Ác.18 Bấy giờ, đại thần A-nậu-lâu-đà tâu:  Đại vương không nên làm theo cách này5 sao lại tự tay giết các quan và các the nữ? Ngài nên tìm một đao phủ, nếu có kẻ nào đáng giết thì hãy giao cho đao phủ xử lý. Vua nghe theo, truyền lệnh tìm người làm đao phủ. Bấy giờ, trong núi Kỳ- lê có một gia đình làm nghê dệt vải, trong nhà có một người con trai cũng tên 17 Bạt-đà-la-do-đà (跋陀羅由陀,s. Bhadrāyudha). 18 Bạo Ác A-dục (暴惡阿育,Candāsoka). QUYÊN 23 & 689 Kỳ-lê519 bản tánh rất hung ác, thường xuyên đánh đập và bắt trói các bé trai, bé gái. Kẻ ấy lại còn rất thích săn bắn giết hại các loài chim thú, đánh bắt cá tôm, thậm chí ngỗ nghịch với cha mẹ. Vì thế, mọi người gọi kẻ đó là Kỳ-lê hung ác. Bấy giờ? vua cho người đến hỏi Kỳ-lê:  Ngươi có thê giúp vua chém những người hung ác không? Kỳ-lê đáp: -Tôi có thể trừ sạch tất cả kẻ có tội trên cõi Diêm-phù-đề9 huống gì chỉ một nước này. Các sứ giả trở vê tâu vua: -Tâu Đại vương, đã tìm được kẻ hung ác rồi! Vua ra lệnh: - Hãy dẫn kẻ đó đến đây! Các sứ giả đi gọi Kỳ-lê đến. Kẻ đó đáp:  Xin hãy chờ một chút, để tôi từ giã cha mẹ trước đã! Kỳ-lê trình bày đầy đủ sự việc trên. Cha mẹ khuyên can:  Con không nên làm việc này! Cha mẹ Kỳ-lê can ngăn con ba lân như thê, kẻ đó khởi tâm độc ác bát nhân, ra tay giết hại luôn cha mẹ rồi mới chịu đi. Các sứ giả hỏi hắn ta: -Tại sao lâu vậy, sao không nhanh lên? Lúc này, gã hung ác liền thuật lại đầy đủ sự việc khiến bị chậm trễ. Các sứ giả đem việc này tâu trình lên vua. Vua liền bảo kẻ đó: -Ngươi cân phải biêt những tội nhân đáng tội chét trong nước của ta. Hắn bèn tâu vua: -Xin Đại vương hãy xây cho tôi một tòa nhà! Vua liền xây cho gã một tòa nhà cao lớn sang đẹp, nhưng chỉ có một cánh cửa ra vào, cửa này cũng cực kỳ tráng lệ. Bên trong ngôi nhà này lập ra những phương cách tri phạt tội nhân giống như ở địa ngục, nhưng địa ngục này rất sang trọng. Khi ấy, tên hung ác kia lại tâu vua:  Hạ thần thỉnh cầu Đại vương một điều. Nếu người nào đã vào đây rồi thì không được ra nữa. Vua trả lời:  Trẫm chấp thuận lời thỉnh cầu của ngươi! Một hôm, tên đao phủ này đến chùa, nghe các Tỳ-kheo nói về các hình phạt ở trong địa ngục. Lúc ấy, có vị Tỳ-kheo đang tụng Kỉnh đỉa ngục đến đoạn: 19 Kỳ-lê (耆梨,Girika). 690 ❖ KINH TẠP A-HÀM “C6 những tội nhân đọa vào địa ngục, bị bọn lính ngục nắm lấy, dùng kềm sắt cháy đỏ cạy miệng tội nhân, rồi nhét vào các viên sắt nóng. Tiếp đến, lại lấy nước đồng sôi rót vào trong miệng, lại dùng búa sắt chặt chém thân thể, rồi lấy gông cùm, xiềng xích trói chặt tội nhân. Lại có xe lửa, lò than, vạc dầu, sông tro nóng, núi đao, rừng kiếm, V.V.・・" Đay đủ như trong Kinh ngũ thiên s俨 đã nói. Kẻ ấy nghe những việc như thế xong, liền về lại chỗ ở, thiết lập nơi đó đúng như những gì đã được nghe từ các Tỳ-kheo và cũng theo cách thức trong kinh nói để trị phạt tội nhân. Một lần nọ? có một thương buôn dẫn theo người vợ cùng đi làm ăn ở ngoài biển lớn. Đang ở trên biển thì người vợ hạ sanh con trai nên đặt tên là Hải. Gia đình này sống ngoài biển như vậy trải qua hơn mười năm. Sau khi thu nhặt được nhiều châu báu, họ trở về cố hương. Trên đường trở về, họ gặp năm trăm tên cướp, chúng giết chết người cha và đoạt hết châu báu. Bấy giờ? con trai của thương buôn thấy cha bi giết, của cải cũng mất hết, cảm thấy chán chường cái khổ thế gian, liền theo giáo pháp Như Lai xuất gia học đạo? rời xa quê hương, vân du qua các nước, dần dần đến ngoại thành Ba- liên-phất. Tá túc tại đây một đêm, sáng sớm hôm sau, vi Tỳ-kheo này đắp y, ôm bát vào thành tuần tự khất thực, đi lầm vào nhà của tên đao phủ. Tỳ-kheo kia từ xa nhìn thấy trong nhà nào là xe lửa, lò than... dùng để hành khổ các tội nhân giống hệt như ở địa ngục thì vô cùng hoảng sợ? sởn cả gai ốc5 đinh quay trở ra. Nhưng ngay khi ấy, tên hung ác liền đến bắt vị Tỳ-kheo và nói:  Ai đã vào đây thì không thể ra được, nay ông phải chết ở đây. Vị Tỳ-kheo nghe kẻ đó nói vậy, trong lòng đau thắt, nước mắt đầm đìa. Tên hung ác lại hỏi:  Sao ông khóc lóc như trẻ con vậy? Tỳ-kheo nói kệ đáp: Ta không hề sợ chết, Bởi chí nguyện giải thoát, Hôm nay chưa thành tựu, Cho nên ta mới khóc. Thân người rất khó được, Được xuât gia cũng khó, Gặp Vua Thích Sư Tử j Từ nay chẳng còn mong. Tên hung ác hỏi Tỳ-kheo: -Nay ông nhất định phải chết, còn điều gì lo buồn nữa? Tỳ-kheo lại hạ giọng nài nỉ:  Hãy cho tôi sống thêm một thời gian ngắn, chỉ một tháng thôi! Tên hung ác không đồng ý. Thế rồi, vị Tỳ-kheo cứ nài nỉ, dần dần giảm còn bảy ngày thì tên hung ác mới chấp thuận. 20 Xem Thiên sứ kinh 天使經(roi. 0026.64. 0503a21). 21 Nguyên tác: Thích Sư Tử vương (釋師子王),một trong những tôn hiệu của Thế Tôn. QUYÊN 23 ❖ 691 Bấy giờ, biết mạng sống của mình không còn lâu nữa nên vị Tỳ-kheo tinh tấn tọa thiền điều tâm, nhimg rốt cuộc vẫn chưa đắc đạo. Đen ngày thứ bảy, trong cung vua có người nữ phạm tội chết bị giải đến giao cho tên hung ác để hắn xử tội. Tên hung ác bỏ người nữ này vào trong cái cối, rồi dùng chày giã nát thân thể. Thầy Tỳ-kheo nhìn cảnh tượng ấy, cảm thấy vô cùng nhàm chán thân này, cất tiếng than: "Oi, khổ thay! Lát nữa đây ta cũng sẽ như vāy!59 Rồi thầy ấy nói kệ: Than ôi, đấng Đại Bi, Diễn nói pháp vi diệu, "Thân này như bọt nước, Theo ly, chẳng thật c6.“ Người nữ đẹp vừa rồi, Bây giờ đã về đâu? Sanh tử cần xả bỏ? Kẻ ngu lại đắm vào. Nếu tâm duyên nơi ấy, Nay cần phải tháo gỡ, Vượt qua khổ ba cõi, Rốt ráo không luân hồi. Như thế, hãy nỗ lực, Tinh chuyên tu Phật pháp, . v ■匕 : Đoạn trừ mọi kiêt sử, Chứng đắc A-la-hán. Khi ấy, tên đao phủ nói với Tỳ-kheo: - Kỳ hạn đã hết! Thầy Tỳ-kheo hỏi: - Ta không biết ông nói gì. Tên hung ác đáp: 一 Hôm trước, ta cho kỳ hạn bảy ngày, hôm nay đã hết. Tỳ-kheo nói kệ đáp: Tâm ta đã thoát khỏi, Chốn tăm tối vô minh, r y Đoạn kiêt hữu ngăn che, Giêt sạch giặc não phiên. Mặt trời tuệ đã hiện, Chiếu soi tâm, ý, thức, Thấu suốt lẽ tử sanh, Nay vì thương chúng sanh, Tùy thuận tu pháp Phật, Nên thân này của ta, Ông mặc tình xử lý, Ta không luyến tiếc gì. Bây giờ, tên hung ác kia ném thây Tỳ-kheo vào vạc dâu, cho củi vào và châm lửa, nhưng lửa không cháy, nếu có cháy thì cũng chẳng nóng. Tên hung ác kia thấy lửa không cháy liền đánh đập thuộc hạ rồi tự mình đốt, lửa liền cháy mạnh. Một lúc lâu sau, kẻ ấy mở nắp vạc dầu? chợt thấy vị Tỳ-kheo ngồi trên hoa sen giữa vạc dầu sôi. Hắn ta cho là điều kỳ lạ hiếm c6, vội đến tâu vua. Nhà vua liền cưỡi xe cùng với rất nhiều người đến xem sự việc. Bấy giờ, Tỳ-kheo biết thời cơ cảm hóa nhà vua đã đến, liền phi thân lên hư không như chim nhạn chúa, rồi thi triển các cách biến hóa, giống như kệ diễn tả: Vua thấy Tỳ-kheo này, Thân bay lên hư không, Tâm vô cùng hoan hỷ5 Chắp tay nhìn Thánh Tăng, “Trẫm nay có lời thưa, Không hiểu tại vì sao, 692 ' KINH TẠP A-HÀM Thân ngài không khác tục, Mà thân thông hy hữu. Xin ngài chỉ dạy rõ, Tu tập những pháp gì, Giúp tâm được thanh tịnh, Xin vì trẫm giảng nói, Đe biết pháp thắng diệu, Sau khi hiểu pháp tướng, Sẽ làm đệ tử thầy, Tâm mới không hối hān.99 Bây giờ, thây Tỳ-kheo áy suy nghĩ: "Nay ta thu phục vị vua này, dùng nhiêu cách giáo hóa đe ông ấy hộ trì Phật pháp, phân bố Xá-lợi Như Lai khắp nơi, hầu làm cho vô lượng chúng sanh được lợi ích an lạc, cũng khiên chúng sanh trong cõi Diêm-phù-đề này đều tin Tam bảo. Vì nhân duyên này nên ta phải làm rõ thần đức của Phát." Ty-kheo liền nói kệ: Tôi là đệ tử Phật, Được dứt sạch các lậu, Đã là vi đệ tử, Thì không chấp các hữu. Nay tôi đã điều phục, Theo đang Lưỡng Túc Ton. Tâm an định, tịch tĩnh, Mối sợ lớn sanh tử, Tôi nay cởi bỏ rồi, Vĩnh viễn lìa ba cõi, Trong Thánh pháp Như Lai, Được lợi ích như the. Nghe Ty-kheo kia nói kệ, Vua A-duc khởi lòng kính tin Phật vô hạn. Vua lại hỏi thầy Ty-kheo:  Trước khi đức Phật diệt độ, Ngài có thọ ký gì? Tỳ-kheo đáp:  Phật có thọ ký cho Đại vương: "Sau khi Như Lai diệt độ hơn một trăm năm, tại thành Ba-lien-phat với ba ức hộ dân, đất nước này có vị vua tên là A-dục, sẽ làm Chuỵển Luân Thánh Vương thống lãnh cõi Diêm-phù-đề này, dùng Chánh pháp để trị vì và giáo hóa dân chúng, lại còn xây dựng tám mươi bốn ngàn ngôi tháp khắp cõi Diêm-phù-đề để phụng thờ Xá-lợi của Như Lai." Đức Phật đã thọ ký ve Đại vương như vậy. The nhưng, hiện nay Đại vương đã tạo địa ngục lớn này, giết hại vô số người dân. Từ nay, Đại vương hãy mở lòng thương tưởng đến tất cả chúng sanh, khoan dung tha tội để họ luôn được an ổn. Đại vương đã được Phật thọ ký, hãy nên tu hành đúng như pháp. The roi, Tỳ-kheo noi kê: Nên khởi tâm xót thương, Chớ ton hại chúng sanh, Hãy tu theo pháp Phật, Rộng phân bố Xá-lợi. Lúc ấy, Vua A-dục khởi tâm kính tin đức Phật vô hạn, chắp tay lễ Tỳ-kheo và nói: -Tội trẫm rất nặng, nay đối trước thầy xin được sám hối. Những việc làm của trẫm thật quá sai lam, nguyện làm đệ tử Phật, xin thầy nhận sự sám hối của trẫm, chớ chê trách trẫm ngu si, nay trẫm xin được quy y! Rồi vua nói kệ: Con xin quy y Phật, Pháp thắng diệu vô thượng, Và chúng Tỳ-kheo-tăng, Con nguyện đều quy mạng. QUYỂN 23 693 Từ nay sẽ dũng mãnh, Vâng theo lời Thế Tôn, Nơi Diêm-phù-đề này, Xây tháp Phật khắp chốn, Và cúng dường các thứ, Treo lụa và tràng phan, rri _ _ r ___ Ạ FT^ Ạ _ r rin _ / _ _ 4- A •