Lịch sử Phật giáo Lịch sử Phật Thích Ca (Buddhapparivatta] (HT Giới Nghiêm Thitasīlo soạn) Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF) PHҰT LӎCH 2503 'ѬѪ1*/ӎCH 1960 PHҰT GIÁO NGUYÊN THӪY LỊCH SỬ PHẬT THÍCH CA (BUDDHAPPARIVATTA) -- Soạn giả: Tỳ khưu GIỚI NGHIÊM THITASITO TAM BҦO TӴ 209 Phan Châu Trinh ± Ĉj1ҹng LỜI TỰA Quyển kinh “Lịch Sử Phật” này tuy không đầy đủ lắm, song cũng giúp thêm phần hiểu thấy một cách căn bản thực tế; Bồ Tát có sinh ra làm con của vua Tịnh Phạn, hoàng hậu Ma Da tại xứ Kapilavatthu, tu hành đạt đáo Phật quả rồi phổ độ chúng sanh đều được giải thoát hẳn thật, cuối cùng Ngài nhập đại Niết Bàn vẫn còn lưu truyền giáo lý cứu khổ cao thượng và Xá Lợi quí báu trong khắp cõi SA BÀ. Cũng muốn góp thêm một phần tài liệu xác đáng y cứ theo Tam Tạng PALI, đặng làm tài liệu ngõ hồi hướng đức tin của toàn thể Phật Giáo đồ Việt Nam ngay về Đấng Giáo Chủ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nhưng… Tôi rất lấy làm tiếc vì tri kiến có hạn. Vậy trân trọng kính mong quý vị cao minh chỉ bảo thêm để ngày tái bản được chỉnh đốn hơn. Sau đây xin hồi hướng phần phước báo thanh cao đến các bậc ân nhân của những người hữu tâm trong quyển kinh này và tất cả chúng sanh mau thoát khổ. Mong thay! Tỳ Khưu Giới Nghiêm THITASĪLO LỊCH SỬ PHẬT (Buddhapparivatta) ===== BÀI Kӊ Lӈ BÁI 7DWKƗJDWDূ jinaূ buddhaূ SƗUDJXূ VDEEDGKDPPƗQDূ YDNNKƗPL tassa baddhassa vaূsaূ vaূsuttamaূ dheyyaূ suddhavaূsaূ jinuttamaূ QDWYƗSƗSXSDJKƗWDNDূ MDQDNƗQDূ manoharaূ SƯWLSDPRMMDYDGGKDQDূ ĈӋ tӱ tên SUMANિF~L[LQÿҧnh lӉ ÿӭc PhұW1Kѭ/DL Ojÿҩng toàn thҳng, ngài có quý tӝc rҩt trong sҥFKFDRWKѭӧng KѫQWҩt cҧ bұc tri thӭFQJjLÿmÿӃn bӡ kia cӫa các pháp, rӗLÿӋ tӱ xin diӉn giҧi vӅ dòng lӏch sӱ TXtEiXÿmGtQKOLrQWөc cӫa ÿӡi Ĉӭc ThӃ TônOjQѫL ÿHP Oҥi sӵ vӯa lòng, khiӃn cho sӵ phӍ lҥc và thӓa thích phát triӇQÿӃn tҩt thҧ\QKѫQVDQK ___________ SỰ TÍCH NGOÀI %ƗKLUDQLGƗQD (Sӵ tích tiӅn thân PhұW7KtFK&Dÿѭӧc thӑ ký lҫQÿҫu tiên) ĈѭӧF QJKH QKѭ Yҫy: Thӡi gian quá khӭ, lúc Ĉӭc ThӃ Tôn còn là mӝWQJѭӡi NARિ6$%+$QJjLÿDQJVѭXWҫm bӗ ÿӅ tuӋ JLiF ÿѭӧF VDQK OjP QJѭӡi tên SUMEDHA (ThiӋn HuӋ), con cӫDJLDÿuQKKӳu sҧn, sau ngày cha mҽ tҥ thӃ, ngài trӑn quyӅn làm chӫ gia tài ҩy, bèn bӕ thí hӃt cӫa cҧi vào rӯng tuy tuәi thӑ ÿӃQ  ÿӡi vua trӡL ĈӃ 7KtFK  ÿӭc vua 6DNDPDQGKƗWX Fy KRjQJ QDP WrQ Uposatha kӃ vӏ ÿӭc vua Uposatha có hoàng nam tên Vara kӃ vӏ ÿӭc vua Vara có KRjQJ QDP WrQ 8SƗYDUD NӃ vӏ ÿӭF YXD 8SƗYDUD Fy KRjQJ nam tên Maghadeva kӃ vӏ, các vӏ ҩ\ ÿӅX ÿѭӧc lên ngôi nӕi dòng. KӃ tiӃS ÿy KRjQJ Wӝc nӕi truyӅn lên ngôi cӱX QJNJ Wӟi 84.000 vӏ vua nӳa, mӟL ÿӃQÿӡi 3 vӏ 2NƗNDOj 9XDÿӋ nhҩt 2NƗNDÿӋ nhӏ 2NƗNDÿӋ WDP2NƗND ĈӭF YXD ÿӋ WDP 2NƗND Qj\ Fy  Ej Yӧ là: 1.Ha৬৬KƗ &LQWƗ-DQWX-ƗOLQƯ9LVƗNKƗ Bà chánh hұu Ha৬৬KƗFyKRjQJQDPYjF{QJFK~DOj 1. 2NƗNDPXNKD Kara৆ঌa, 3. +DWWKLQLNHVƯ Nipura. 1. 3L\Ɨ 6XSL\Ɨ $PDQGƗ 9LMLWƗ 9LMLWDVDQƗ Sau lҥi bà chánh hұu Ha৬৬KƗWKăQJKjUӗiÿӭc vua cho bà thӭ hai lên làm chánh hұu, bà này hҥ VDQKÿѭӧc 1 hoàng nam lúc 5 tháng bӗQJ ÿӃn yӃt kiӃQ ÿӭc vua, ngài có lòng WKѭѫQJPӃn nhiӅu bèn hҥ lӋnh phán rҵng: ³Trүm ân huӋ ÿӃn ái khanh, nӃu khanh mong muӕQÿLӅXFKLKm\ÿѭӧc thành tӵu QKѭ QJX\ӋQ´ %j hoàng hұu liӅn tâu rҵQJ ³Thҫn thiӃp chӍ muӕQÿѭӧFQJ{LYXDFKRFRQÿk\[LQĈҥL9ѭѫQJEӕ thí cho QKѭQJX\ӋQ´ Ĉӭc vua ngһt PuQKNKyORQJKƭWtQKQyLFiFKQjRFNJQJ NK{QJÿѭӧc bèn hӝi cҧ 4 vӏ hoàng nam lҥi và phán rҵng: Hӥi các con, cha lӥ lӡi vӟi bà chánh hұXQj\QKѭWKӃ các con hãy tiӃS[pWQJKƭFKDQrQQyLFiFKQjR" Cҧ 4 vӏ hoàng tӱ tâu rҵQJ ³3Kө hoàng chҷng nên bӓ FKѫQWKұW´ _ NӃu thӃ thì các con hãy vào rӯQJÿLÿmFiFFRQPXӕn vұt chi thì chӣ WKHRÿLQJRҥi trӯ chӍ ÿӗ phө WQJFKRYѭѫQJ vӏ. _ Cҧ bӕn vӏ hoàng nam, nhҩWOjQJjL2NƗNDPXNKDÿҧnh lӉ tӯ tҥ phө hoàng và thân tӝc, ngài than khóc thҧm thiӃt rӗi cùng nhau ra khӓLÿ{WKjQKOX{QFҧ 5 công chúa và quân dân nam nӳ ÿLUҩt nhiӅu, khoҧQÿѭӡng chӯng 3 do tuҫQFNJQJFKѭD hӃWÿRjQQJѭӡi ҩy. &iFYѭѫng giҧ nam nӳ cùng nhau thҧo luұn rҵng: Binh lính tùy tùng có sӕ nhiӅu, nӃXÿLÿiQKOҩy quӕFÿӝ cӫa vua lân EDQJQjRÿk\FNJQJÿѭӧc cҧQKѭQJtFKOӧi gì vӟi sӵ lҩn hiӃp kҿ khác, cӥ ҩy chúng ta nên vào ӣ rӯng tuyӃW OmQK ÿL WK{L RӗLFQJQKDXÿLYjRUӯng Hi Mã LҥS6ѫQQJҳm cҧnh phҧi lӁ ÿӇ ÿyQJÿ{Oұp quӕFÿӝ mӟi. Lúc ҩ\ ÿӭc Bӗ Tát tiӅn thân Phұt Thích Ca, sanh làm con trong dòng Bà La Môn tên Kapila, dӭt bӓ cӫa cҧi vào tu ÿҥRVƭWURQJFiLWKҧo am tҥi rӯQJ+HPDEƗQD ĈҥRVƭ.DSLODҩy hiӇu biӃt rành mҥch vӅ ÿӏa lý thuӝc thành sӵ lӧi và hҥi cӫa các cuӝF ÿҩt, thҩ\ ÿӏa cuӝc chӛ ҩ\ Oj QѫL WKҳng lӧi, bӣi các loài thú dӳ QKѭVѭWӱ, cӑSYY«UѭӧWÿXәi các thú hiӅn chҥy ÿӃQ ÿy Uӗi, thì nhӳng con thú dӳ NLD NK{QJ FzQ KXQJ KăQJ nӳa, và loài thú hiӅQ ÿѭӧc uy thӃ, vì thú dӳ trӣ lui ra chӛ khác. Trong khi các hoàng tӱ ngӵ ÿӃn kiӃPQѫLÿӇ lұp quӕc, thì vӏ ÿҥRVƭ.DSLODQKѭӡng cái thҧo am ҩy hiӃn cho các ngài, FKѭKRjQJWӱ cùng quân dân sӱa soҥn kiӃn thiӃWYjÿһt tên là .DSLODYDWWKX SXUƯ &D TǤ la VӋ quӕc), bӣi cӟ chӛ ҩy là nѫL tӏQKFѭFӫa vӏ ÿҥRVƭ.DSLOD KӃ sau lҥi 8 vӏ hҥ thҫn cӫDÿӭFYXDFKDSKiLÿӃQÿӇ hӝ ÿһng coi viӋc quҩy phҧi cӫa các vӏ hoàng tӱ ҩy, bèn hӝLÿjP vӟLQKDXQKѭYҫy. Các vӏ hoàng nam và hoàng nӳ ÿmOӟn cҧ rӗi, ta nên làm lӉ tӭc vӏ rӗi cùng nhau tâu câu chuyӋn ҩy cho các vӏ hoàng nam nӳ, tҩt cҧ ÿӗng ý rҵng phҧi tôn công chúa chӏ cҧ vӟLÿӏa vӏ là mҽ, phҧi sính hôn cҧ 4 vӏ hoàng nam cho 4 vӏ công chúa theo thӭ tӵ QKDX ÿӇ ÿӯng cho lҥc dòng 6DPEKLQQDMƗWL Eӏ lүn lӝn máu cӫa kҿ không trong sҥch. Hӑ này lҩy WrQOj6DN\DUƗMDYDৄsa Thích Ca hoàng tӝc, trӏ vì kӃ nghiӋp rҩt nhiӅu vӏ, xuӕng tӟi vua Sivi, vua Sañjaya, Yj YXD 9(66$17$5$ ĈӃQ ÿӡL YXD 6LYL ÿәi quӕc hiӋu .DSLODYDWWKXWKjQKUDQѭӟc Jetuttara. ĈӭF YXD 9HVVDQWDUD TXD ÿӡi, con là vӏ ÿ{QJ FXQJ -ƗOL ÿѭӧc t{QYѭѫQJYjVính hôn vӟi nàng em gái tên KaূKƗWUӏ vì FKRÿӃn sanh hoàng nam tên Sivivahana, vӏ này làm vua và có FRQ WrQ 6Ưhasara cӭ ÿѭӧc nӕi truyӅn tӟi 161.000 vӏ, mӟi ÿӃQÿӭc vua Jaya Sena, vӏ này có con tên SƯKDKDQXÿѭӧc trӏ YuEqQÿәi quӕc hiӋu trӣ lҥi là Ca TǤ La VӋ QKѭFNJ Ĉӭc vua Sihahanu có 3 hoàng nam là: 1. Suddho Dana. 2. Sukko Dana, 3. Amito Dana. Và hai nàng công chúa là: 1. $PLWWƗ, 2. 3DPLWWƗ – Dứt thiên thứ nhất – ___________ LỄ SÍNH THIÊN THỨ NHÌ $YƗKD 1) 7DGƗ 6LKDKDQXUƗMƗ DEKLVHNDূ NƗWXND NƗPR .KL ҩy ÿӭFYXD6ƯKDKDQXFyêPXӕn làm lӉ VtQKK{QFKRÿ{QJFXQJ Suddho Dana (Tӏnh Phҥn). Ngài cho vӡi 8 vӏ %j/D0{QÿӃn phán biӇXÿLNLӃPQJѭӡi nӳ Fyÿӫ 5 thӭ ÿҽSYjWѭӟng, ngài mӟL FKR  ÿӗQJ *DKƗSƗ৆a gӗm cҧ Ma৆ipilandhana và dһn rҵng: NӃX FiF %j /D 0{Q ÿL NLӃP ÿѭӧc gái dòng vua, phҧi sӭc phөc bҵng vұWWUDQJÿLӇPQj\ÿӇ nhұn biӃt, cҧ 8 vӏ QKkQÿLNLӃm. 2) Khi ҩ\QjQJ0DKƗPƗ\ƗFyFӝLSKѭӟFÿmJLHRWUӗng tӯ ÿӡLÿӭc PhұW9LSDVVƯÿӃQQD\QjQJÿѭӧc sanh lҥi làm công chúa cӫD YXD -LQƗGKLSD &{QJ FK~D Fy ÿӫ 5 vҿ ÿҽp và 64 Wѭӟng, tuәi nên 16WURQJO~Fÿҫu mùa nҳng nhҵm ngày rҵm, nàng dүQÿRjQW\WQJQJӵ vào giҧi trí tҥLYѭӡQWKѭӧng uyӇn. 3) Khi ҩy 8 vӏ Bà La Môn vâng mҥQJÿӭc vua SƯhahanu VDLÿLNLӃm khҳp các quӕFÿӝ NKiFNK{QJÿѭӧFNKLÿӃn xӭ 'HYDGDKD YjR WURQJ YѭӡQ WKѭӧng uyӇQ ÿѭӧc thҩy nàng 0DKƗPƗ\ƗFyÿӫ 5 vҿ ÿҽSYjWѭӟng. Các ông Bà La Môn tiӃp chuyӋn hӓi han xong bèn hiӃn vұt sính lӉ ÿӃn nàng rӗLÿL ÿӃn tâu vӟLYXD-LQƗGKLSDÿӫ mӑi lӁĈӭFYXDFNJQJѭQJWKXұn. Các ông Bà La Môn liӅn trӣ vӅ thành Ca TǤ La VӋ tâu rõ tӵ sӵ ÿӃQÿӭFYXD6ƯKDKDQX 4) Trong ngày các ông Bà La Môn vӅ ÿӃQ ÿӭc vua 6ƯKDKDQX Qҵm mӝng thҩy trong buәL EDQ ÿrP WKҩy rõ rӋt 2 ÿLӅXQKѭYҫy: 1. Có 1 cái bҧRÿLӋn bҵng bҥc cao 18 tӯng, ӣ chính giӳa cõi diêm phӫÿөng tӟi cõi Phҥm Thiên. 2. Thҩy có 1 con sông Hҵng (GaৄJƗ GjLYjUҩt sâu, vô sӕ nhӳng làn sóng to lӟn, có 1 bұFFDRQKѫQӣ trong cái bҧRÿLӋn ҩy sҳm sӱa chiӃc thuyӅQÿһQJÿѭDFK~QJVDQKWҩt cҧ, tӯ bӡ bên này sang bên kia. 5) /~FÿӭFYXD6Ưhahanu nghe các ông Bà La Môn tâu QKѭWKӃ, ngài có lòng vui mӯng và phán bҧo sӱa soҥn long xa tӯ Ca TǤ La VӋ ÿӃn quӕc ÿӝ Devadaha, ngài ngӵ vӯD ÿӃn YѭӡQWKѭӧng uyӇn Lâm TǤ 1L /XPELQƯ ÿѭӧc gһSÿӭc vua JLQƗGKLSDKDLYӏ FQJQKDXÿjPOXұn mӑi viӋc, ngài cho thӧ giӓi nhҩt tҥRFiLÿҥi diӋn và sҳSÿһt lӉ Fѭӟi. Khi ҩy cҧP ÿӝQJ ÿӃn bҧo tӑa Pa৆ঌa KDPEDODVƯOƗ Fӫa ÿӭc vua Trӡi, ngài quan sát thҩy rõ nguyên nhân, liӅn bҧo vӏ trӡi Vessakamma xuӕQJKyDUDFiLÿӅQÿjLJӗPÿӫ vұt phө tùng. 6) Các vӏ YѭѫQJ JLҧ cӫa hDL Qѭӟc, cùng dүn cҧ quân GkQÿӃn sӱa soҥn lӉ FѭӟLYjW{QYѭѫQJYӏ tҥLWURQJÿӅQÿjLTXt báu ҩy xong, cҧ 2 hoàng tӝc trӣ vӅ quӕFÿӝ mình. Riêng vӅ ÿӭc vua Suddhodana và hoàng hұX0Ɨ\ƗWKì hӝ ÿӝ phө hoàng mүu hұu, mӝt cách cung kính, các ngài giӳ ngNJ giӟi, và thӵc hành thұp phҫQ YѭѫQJ SKiS 'DVVDELGKDUƗMDGKDPPD  WKHR TXL SKRQJ Fӫa các vӏ WLrQ ÿӃ ÿҫ\ÿӫĈӭFYXD6ƯKDKDQXWKăQJKjWKuÿ{QJFXQJ7ӏnh Phҥn YjQjQJGkXOj0D'DFQJÿunh thҫn dân chúng cӱ hành lӉ hӓa táng [RQJĈӭc Tӏnh Phҥn kӃ nghiӋp trӏ GkQÿѭӧc an vui thái bình. – Dứt thiên thứ nhì – ___________ ĐÂU SUẤT ĐÀ THIÊN THỨ BA (Tusita) 1) 3DEED NLUD JDYHVDQWR EDGKLxxƗ৆aূ QDUƗVDNR Ĉѭӧc QJKHQKѭYҫ\ĈӭFÿҥi bi giáo chӫ cӫa tҩt cҧ chúng ta, trong khi tҫm tu bӗ ÿӅ TUӊQJjLÿѭӧc 24 vӏ Phұt thӑ ký, nhӭt là ÿӭc PhұW1KLrQĈăQJ 'ƯSDৄNDUD Ĉӭc Bӗ Tát cӕ gҳng bә túc 30 pháp Ba La MұWYjSKiSĈҥi Thí, trong khoҧn thӡi gian Qj\ OX{Q ÿӃn cuӕL FQJ ÿѭӧF ÿӭc Phұt Ca DiӃp (Kassapa) thӑ ký, trӑn 4 a WăQJNǤ và 1 ӭc kiӃp. 2) 9DFR VXWYƗ ERGKLVDWWR SDVƗGHWYƗQDPDWWDQR Ĉӭc bӗ WiWWrQ-RWLSƗODOjTǤ .KѭXÿѭӧc nghe Phұt tiên tri, thì khӣi tâm trong sҥch cӕ gҳng bә túc pháp Ba La MұWÿӃn khi chӃt lìa thân ҩ\ ÿѭӧc xoay vҫn trong các cõi lӟn nhӓ, luôn tӟi sanh vào trong xӭ -HWXWWDUDWrQQJjLOj9HVVDQWDUDĈӭc vua Vessantara bӕ thí vӅ bҧ\ WUăP ÿҥL WKt 6DWWDVDWDPƗKƗGƗQD  ÿӃn các kҿ nghèo. Oai lӵc bӕ thí cӫa ngài khiӃn cho cõLÿҥi ÿӏa phҧi chҩQÿӝQJQJjLÿLUD[XҩWJLDWXÿҥRVƭӣ trong tӏnh thҩt Pa৆৆a, gҫQ Q~L *LUƯYDৄkata, Bӗ Tát bӕ thí con trai con gái và vӧ, là pháp Ba La MұWFDRWKѭӧQJFKRÿӃn ông Bà La Môn, ngài mӟi trӣ vӅ ӣ trong quӕFÿӝ ÿӃn hӃt tuәi thӑWKăQJ hà rӗLÿѭӧc sanh trong cõi trӡLĈâu SuҩWĈjFyGDQKKLӋu là Santusita Thiên tӱKѭӣng quҧ vui rҩWFDRWKѭӧng. 3) $\XQRSDUL\RVƗQHĈӭc Bӗ Tát Santusila ӣ yên trong cõi trӡLĈkX6uҩWÿӃn khi hӃt 4.000 tuәi trӡi, thành ra 57 ko৬i và 6 ӭFQăPQJѭӡLWKuFKѭWhiên trong mӝt vҥn cõL6D%jÿӃn bҥch thӍnh bҵng lӡLQKѭYҫy: Thӡi này là thӡi nên cӫa ngài, xin ngài giáng thӃ ÿҫu thai vào lòng mҽ, xuҩt gia tu FKRÿҳc ÿҥo quҧ NiӃt Bàn, rӗL ÿӝ FK~QJ VDQK QJѭӡi trӡL YY« FKR thoát khӓi sanh tӱ luân hӗL´ Ĉӭc bӗ WiW QJKH [RQJ QJjL TXDQ ViW  ÿLӅu 0DKƗYLORNDQDOj 1. .ƗOD7Kӡi kǤ. 2. Padesa : quӕFÿӝ. 3. 'ƯSD&KkX 4. Kula : Dòng hӑ. 5. 0ƗWƗ%jPҽ. Xong rӗi mӟi hӭa vӟLFKѭWKLrQҩy. 4) .ƗODূ GHVDxFDGƯSDxFDNXODূ PƗWDUDPHYDFDĈӭc Bӗ Tát xem xét cҧ  ÿiӅX 0DKƗYLORNDQD ҩy, bӣi cӟ theo WKѭӡQJWuQKQKѭYҫy: - Khi nào tuәi thӑ cӫa chúng sanh nhiӅXKѫQ ӭFQăP WXәi) và giҧm xuӕQJGѭӟi 100 tuәi, thӡi kǤ ҩyĈӭc Phұt không tӯQJJLiQJVDQKÿkXWXәi thӑ cӫa QKѫQ ORҥi nhiӅu nhӭt chӯng 100.000 tuәi ít nhӭt chӯng 100 tuәLĈӭc Phұt mӟi xuҩt thӃ. - Ĉӭc Bӗ Tát xem xét quӕF ÿӝ Oj Ĉӭc Phұt không tӯng sanh trong xӭ biên quӕc (Paccantappadesa) ÿkX FiF Eұc có nhiӅu phҭm vӏ QKѭ Oj Ĉӭc Phұt, hҵng sanh trong xӭ trung quӕFÿӝ (Majjhimapadesa) thôi. - Ĉӭc Bӗ Tát xem xét châu là: cҧ  FKkX ÿӭc Phұt không tӯng sanh, ngài hҵng sanh trong Nam ThiӋn Bӝ &KkX -DPEnjGƯSD WK{L - Ĉӭc Bӗ Tát xem xét dòng hӑ là: Phұt không tӯng sanh trong dòng hӑ thҩp kém, ngài chӍ sanh trong 2 dòng: A/ Hoàng tӝc. B/ Bà La Môn tӝc. - Ĉӭc Bӗ Tát xem xét bà mҽ Oj1Jѭӡi nӳ làm Phұt Mүu không phҧi phө nӳ lôi thôi, nhӭt là không phҧi QJѭӡLVD\Uѭӧu v.v... vӅ Phұt Mүu phҧLOjQJѭӡi nӳ có túc GX\rQ $EKLQƯKƗUD  ÿm tҥo trӳ trong kiӃp quá khӭ, có pháp Ba La MұWÿmWXEӗi trӑn 1 ӭc kiӃp rӗi. 5) Cuto Sakakkule tasmiূ patisandhiূ JDKHVLVRĈӭc Bӗ Tát Santusita là vua trӡLÿy[HP[pWÿLӅX0DKƗYLORNDQD xong rӗi, ngài giáng khӓi cõLĈkX6Xҩt Ĉj7hiên xuӕQJÿҫu thai vào lòng bà hoàng hұX0Ɨ\ƗWURQJGzQJ7KtFK&DYjR hôm thӭ QăP QJj\UҵP WKiQJQăP 'ұu, gӗP Fyÿӫ nhiӅu viӋFÿҥLSKLWKѭӡng. – Dứt thiên thứ ba – ___________ ĐẢN SANH THIÊN THỨ TƯ *DEEKƗEKLQLNNKDPPDQD 1) 7DGƗ NLUD PDKƗPƗ\Ɨ SXUH SX৆৆DPƯ GLYDVDWR ha৬৬KƗ\D Ĉѭӧc nghe rҵQJ7URQJNKLWUѭӟc ngày rҵm tháng 6 mӝt tuҫn lӉ, dân chúng trong xӭ Ca TǤ La VӋ rӫ QKDXFKѫL cuӝc vui lӟn. %j 0Ɨ\Ɨ FNJQJ WUDQJ ÿLӇm thân thӇ bҵng vұt thoa, rӗi ngӵ ÿL GX QJRҥQ ÿҥi lӉ hӃW  QJj\ ÿӃn sáng rҵm, hoàng hұu tҳm rӱa xong, xuҩt cӫa bӕ thí hӃW  ÿӗng *DKƗSD৆DOjPSKѭӟc xong thӑ thӵc và thӑ trì trai tӏnh giӟi, rӗi nҵm ngӫ. 2) 3DFFnjVDVDPD\H ĈӃn lúc gҫQ ViQJ Ej ÿѭӧc mӝng kiӃQQKѭYҫy: Cҧ 4 vӏ Tӭ ĈҥL7KLrQ9ѭѫQJÿӃn khiên bà luôn cҧ FiLORQJVjQÿHPYjRWURQJUӯng, rӗLÿӇ trên mӝt tҧng ÿito chӯng 60 do tuҫQGѭӟLFk\6ƗODFDRGRWXҫn. Khi ҩy các thiên nӳ ÿӃn mӡLEjÿLWҳm trong hӗ Anotatta, kǤ mình cho bà rӗi thoa các vұW WKLrQ KѭѫQJ 7URQJ FKӛ gҫn cái hӗ ҩy có 1 hòn núi bҵng bҥc, có 1 cái bҧRÿLӋn bҵng vàng ӣ trên hòn núi bҥc ҩy, các thiên nӳ mӡi hoàng hұX0Ɨ\ƗYjRQJӫ trong kim ÿLӋQYjFKR[RD\ÿҫu vӅ KѭӟQJÿ{QJ7URQJJҫn núi bҥc ҩy có 1 hòn núi vàng. Có 1 con bҥFKWѭӧQJÿLWUrQQ~LYjQJҩy, khi xuӕng khӓi núi vàng lҥi lên trên núi bҥc. BҥFKWѭӧng ҩy có cái vòi cҫm hoa sen trҳng, ré lên nhӳng tiӃng lӟn rӗi vào trong bҧRÿLӋQÿLQKLӇu quanh bà 3 vòng bên hӳu, rӗLGѭӡng QKѭK~FYjRK{QJErQSKҧL Ĉӭc Bӗ 7iW YjRÿҫu thai trong giӡ ҩy. 3) DvattiূVD SXEEDQLPLWWƗQL  ÿLӅu hiӋQ WѭӧQJ ÿҫu WLrQ QKѭ .DSSDQƗGD ORND GKƗWX Oj ÿҫu, và ánh sáng chiӃu khҳp là cuӕLÿһng hiӇn lӝ FiFÿӭFWiQKFNJQJÿѭӧc phát sanh trong khi ҩy. Sáng ra, EjÿӃn tâu hӓLÿLӅu mӝng kiӃn vӟLÿӭc vua Tӏnh Phҥn, vua phán thӏ thҫn vӟi các vӏ Bà La Môn vào ÿRiQFiFYӏ Bà La M{QFNJQJÿRiQÿӅXÿӫ mӑLÿLӅu. 4) 6ƗJƗEEKDূ GKDUDWƯ/~FEjKRjQJKұu thө thai, các vӏ Tӭ Ĉҥi Thiên VѭѫQJ WURQJ cõi sa bà này, tay cҫm bӱu kiӃP ÿӃn hӝ trì, không chӍ thӃ thôi, các vӏ Tӭ Ĉҥi Thiên 9ѭѫQJWURQJQJjQWKӃ giӟi Sa BjFNJQJFҫm bӱu kiӃm lҥi ӫng hӝ phô trì bà Phұt MүXOX{QÿӃn trӑn 10 tháng. VӅ ÿӭc Bӗ Tát ӣ trong bөng, ngài ngӗi xӃp bàn tay day mһW SKtDWUѭӟc bөng mҽOѭQJ ӣ SKtDOѭQJPҽ, không giӕng QKѭQJѭӡLWKѭӡQJÿkX 5) 6ƗSDULSX৆৆DJDEEKƗ.KLWKDLEjRFӫDEjÿѭӧc tròn ÿӫ, bà có ý muӕn ngӵ vӅ quӕFÿӝ 'HYDGDKDOjTXrKѭѫQJFӫa bà, mӟi phөc tҩu vӟLÿӭc vua chӗQJ+RjQJÿӃ ѭQJWKXұn và ngài truyӅn cho quan quân sӱa soҥQÿҥo ngӵ tӯ xӭ Ca TǤ La VӋ ÿӃn xӭ 'HYDGDKDĈӃn sáng rҵPWKiQJWѭEj0Ɨ\Ɨ hoàng hұu tӯ tҥ ÿӭc vua chӗng, ngӵ ÿLWUrQFiLNLӋu bҵQJYjQJÿӃn YѭӡQ /XPELQƯ Oj NKRҧn giӳa cӫD KDL Qѭӟc Ca TǤ La VӋ và Devadaha. 6) 6ƗGHYƯ VƗODYDQDূ SDVVDQWƯ.KLEjKRjQJKұu thҩy rӯQJ 6ƗOD WKu Fy ê PXӕn dҥo xem cҧnh rӯng ҩy, các quan thӍnh bà vào, bà ngӵ ÿӃQ GѭӟL Fk\ 6ƗOD WkP Ej PXӕn nҳm cành cây song không thӇ vӟi tay tӟLÿѭӧc, khi ҩy nhánK6ƗOD liӅn mӅm oҵn xuӕng cho bà nҳm lҩy. Trong khi bà nҳm nhánh cây rӗi, giӡ chuyӇn bөng .DPPDMDYƗWD FNJQJFӱ ÿӝQJOrQ&iFQJѭӡi hҫu hӃt rõ cӟ sӵ bèn lҩ\PjQFKHTXDQKGѭӟLFk\6ƗODUӗi ra phía ngoài. &Kѭ 7KLrQ WURQJ  QJjQ WKӃ giӟL FNJQJ Kӗi hӝp trong QѫLҩy. Ĉӭc bӗ WiWÿҧn sanh ra khӓi lòng mҽ, thân thӇ sҥch sӁ tӕWÿҽSWURQJQăP7uҩWWKiQJWѭQJj\WUăQJWUzQEӳa thӭ Wѭ 7) Tasmiূ kha৆H7URQJNKLÿӭc Bӗ Tát sanh ra có hai YzLQѭӟc nóng và lҥnh chҧy lҥi rӱa vұt bҩt tӏnh trong thai. Cҧ 4 vӏ trӡi trong cõi Phҥm Thiên 6XGGKƗYƗVDFNJQJ[XӕQJUѭӟc ÿӭc Bӗ Tát vӟi thӭa vҧL QKѭOѭӟi) bҵng vàng. Tӭ Ĉҥi Thiên 9ѭѫQJFNJQJUѭӟc Bӗ Tát tӯ tay các Phҥm Thiên. Các tǤ nӳ UѭӟFÿӭc Bӗ Tát tӯ tay cӫa Tӭ ĈҥL7KLrQ9ѭѫQJ Ĉӭc Bӗ Tát rӡi khӓi tay cӫa tǤ nӳ ÿӭng hai FKѫQWUrn ÿҩt. Vӏ Phҥm Thiên ÿHP FiL Oӑng trӡL FăQ FKH Kӝ 6X\ƗPD 7KLrQ 9ѭѫQJ FNJQJ Oҩy cái quҥW TXt ÿӃn quҥt, 1 vӏ trӡi cҫm các ngӑc quí, 1 vӏ trӡi cҫPÿ{LJLj\Eҵng vàng, 1 vӏ trӡi nâng cái mão, cҧ 5 món Kakkudha ҩy thҩy rõ rӋW WUѭӟc mҳW ÿ{QJ QJѭӡi. 8) 8WWDUƗbhimukho: Bӗ 7iWÿҥLQKѫQÿӭng trên mһWÿҩt Kѭӟng vӅ phía bҳc ngӵ ÿL  Eѭӟc rӗi tuyên lӡL $VDEKLYƗFƗ ngài ngӵ WUrQ ÿҩt hiӇn hiӋQ QKѭ QJӵ WUrQ Kѭ NK{QJ TXt WKӇ FKѭDÿѭӧc che bҵng y phөFFNJQJKLӇn hiӋQQKѭQJjLÿmWUDQJ sӭc bҵng y phөc, Bӗ Tát là hài nhi song hiӇn hiӋQQKѭÿӗng tӱ 16 tuәi. Tuyên lӡL$VDEKLYƗFƗOj Aggohamasmi lokasmiূ, se৬৬ho jettho anuttaro, ayaূDQWLPƗPHMƗWLQDWWKLGƗQLSXQDEEKDYRWL7Dÿk\FDRKѫQ trong cõi thӃ gian, quí báu tuyӋt vӡL FDR WKѭӧQJ KѫQ WUӡi, FQJFiF/RQJ9ѭѫQJWURQJÿѭӡng ba cõiNK{QJQJѭӡi nam nӳ, có Ba La Mұt, bҵQJQKѭWDÿkXĈk\OjNLӃp chót, ta hҷn thoát ly, không kӃ sanh nӳa, cõi (bhava) hҵng xoay vҫn, ӣ trong vӵc sâu, chҷng có nӳDÿkX 9) Tasmiূ MƗWƗ GLYDVH 7URQJ QJj\ ÿӭc Bӗ 7iW ÿҧn VDQKÿyFyPyQÿӗng sanK 6DKDMƗWDYDWWKX Oѭӧt là: 1. 1jQJ'D'XĈj/D <ƗVRGKDUƗ 2. Ĉӭc Ananda (con cӫa ông hoàng amittodana) 3. Ông hҥ thҫn Sa NһW &KDQQƗ 4. Ông hҥ thҫQ.ƗশXGƗ\Ư 5. Con ngӵa thҫn KiӅn Trҳc (Ka৆৬haka) 6. &k\ÿҥi bӗ ÿӅ (Bodhi) 7. Bӕn hҫm châu ngӑc. Hҫm sӕ 1 tên Saৄkhanidhi, bӅ miӋng rӝQJ  JƗYXWD Hҫm sӕ 2 tên Elanidhi, bӅ miӋng rӝng nӳa do tuҫn. Hҫm sӕ 3 tên Uplanidhi, bӅ miӋng rӝQJ ED JƗYXWD Hҫm sӕ 4 tên Pu৆ঌarikanidhi, bӅ miӋng rӝng 1 do tuҫn. Cҧ 4 hҫm bӅ sâu OX{QÿӃQÿi\Fӫa quҧ ÿҩt. Khi ҩy các hoàng tӝc cӫa cҧ Qѭӟc rҩt vui mӯng thӓa WKtFKUѭӟFÿҥLVƭYjEjKRjQJKұu trӣ vào thành Ca TǤ La VӋ. – Dứt thiên thứ tư – ___________ CHIÊM TƯỚNG THIÊN THỨ NĂM (Lakkha৆a pariggahana) 1) Taূ divasaূ WƗYDWWLূVƗGHYƗDWWDPDQƗ7URQJQJj\ ÿӭc Bӗ 7iWÿҧn sanh ҩ\&Kѭ7KLrQӣ trên cõi trӡLĈao Lӧi, nhӭWOjÿӭc Ngӑc Hoàng có lòng vui mӯng bàn luұn vӟi nhau rҵQJĈӭc hoàng tӱ cӫa vua Tӏnh PhҥQÿmÿҧQVDQKÿyVӁ ÿҳc thành Phұt toàn giác, ngài sӁ thuyӃt pháp luân, chúng mình sӁ ÿѭӧc thҩy Phұt chҷQJVDL&Kѭ7KLrQҩy mӟi cùng nhau chúc tөng bҵng lӡL 6ƗGKX OjQK WKD\ Yj OjP OӉ vұW F~QJ Gѭӡng nhiӅu vô sӕ, khҳp cҧ thiên giӟi. 2) Tasmiূ VDPD\HNƗশDGHYLORQƗPDWƗSDVR.KLҩy ông ÿҥR Vƭ WrQ .ƗশD ÿrYLOD Oj QJѭӡL ÿҳF  ÿӏnh có nhiӅu thҫn WK{QJOjWKkQÿҥRVѭFӫa vua Tӏnh PhҥQÿѭӧc nghe( )-9(n)ti Ӄ Tӱ Qj\ Fy ÿҳc quҧ FKăQJ" Ĉѭӧc biӃt rõ bҵng tuӋ JLiF QKѭ vҫ\ ³+RjQJWӱ nҫy sӁ ÿѭӧc giác ngӝ thành Phұt không còn nghi ngӡ nӳD´. ĈӃn khi biӃWU}QKѭWKӃ [RQJWKuFѭӡi rӗi trӣ lҥLNKyF1Jѭӡi ta hӓi nhân ҩ\{QJÿҥRVƭPӟi nói rõ nhân ҩy rҵng: BҫQ ÿҥR FѭӡL ÿy Eӣi sӵ mӯng thái tӱ Qj\ ÿҳc thành Phұt, còn bҫQÿҥRNKyFÿyGRêQJKƭ tӫi phұn mình rҵng: Bҫn ÿҥR Oj QJѭӡi bҩt hҥnh, không kӏp gһS WURQJ O~F ÿ{QJ FXQJ ÿҳc thành Chánh Giác. 4) Tato tapaso: KӃ ÿy {QJ ÿҥR Vƭ QJKƭ WLӃp nӳa, thҩy QJѭӡLFKiXWrQ1Ɨশaka sӁ kӏp nên cung chúc tӯ tҥ rӗLÿLÿӃn nhà em gái cӫa ông và bҧo em gái kêu chiX1ƗODNDOҥi, ông ÿҥR Vƭ EiR WLQ UҵQJ ³1j\ FKiX 1ƗODND Yӏ thái tӱ cӫa vua Tӏnh Phҥn sӁ ÿҳc thành mӝt vӏ PhұWFKiXOjQJѭӡi phùng thӡi PhұWFKiXKm\WXWURQJQJj\QD\ÿL 1Ɨশka thanh niên khi nghe lӡi cұu liӅn nhұn chӏu, nên dӭt bӓ tài sҧQÿL[Xҩt gia, ÿһc biӋWFK~êÿӃQÿӭFÿҥi Bӗ Tát, ÿҳp tam y mang bình bát vào ӣ trong rӯng. Riêng vӅ {QJ ÿҥR Vƭ ÿӃn khi chӃW WKu ÿѭӧc sanh trong cõi trӡi vô sҳc giӟi (do nhӡ quҧ báo cӫa thiӅQÿӏnh vô sҳc). 5) %RGKLVDWWR3DxFƗKDী nikkhanto: vӅ ÿӭc Bӗ Tát, kӇ tӯ QJjLVDQKÿѭӧFQăPEӳDÿӭc phө hRjQJÿһt tên nên ngài phán cho trҫn thiӃt hoàng thành rãi bҵng các thӭ KRDÿӭc vua cho nҩX ÿӅ hӗ FѫP Vӳa), rӗi ngài cho hӝi cҧ hoàng tӝc và triӅu thҫn, vua cho thӍnh 108 vӏ Bà La M{Qÿһng dâng cúng vұt thӵc ngon quí, xong rӗLÿѭDYӅ chӍ OѭXOҥi 8 vӏ có tên chҳc chҳn là: 5ƗPD/DNNKDQD