Năm Chữ Vàng Nam chu vang (4) Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Nam chu vang Vietnamese, with Unicode Times font Năm chữ vàng trong Kinh tạng Pali Như Quang - 04 - CHỮ TIỀN TRONG KINH TẠNG PALI T rong khi đọc những trang kinh Phật, tôi nhận thấy Đức Phật thường đề cập đến tiền với đơn vị l à " đồng tiền v àng." Điều n ày khiến tôi suy nghĩ tại sao Đức Phật từ bỏ của cải, đi t ìm chân lý và Ngài thường khuyên chúng sanh không nên dính mắc với tài sản, nhất là Ngài đặt ra giới luật Jàtarù parajatapatiggahanà veramanì sikkhapadam sayà diyàmi, Tôi xin vâng giữ điều học, l à cố ý tránh xa sự thọ lãnh, cất giữ, hoặc bảo kẻ khác thọ lãnh, cất giữ vàng bạc châu báu, hoặc cảm xúc đến các vật ấy, mà Ngài lại nhắc đến chữ tiền trong các b ài pháp, đặc biệt l à trong các câu chuyện tiền thân của Ngài. Khi Ngài đưa ra các con số tám trăm triệu đồng tiền v àng, một ngàn đồng tiền v àng, n ăm trăm đồng tiền v àng v.v.. có phải vô tình Ngài đ ã tạo lòng tham cho chúng sanh hay không? Chắc chắn đây không phải l à mục đích thực sự của Đức Thế Tôn. Theo suy nghĩ của tôi th ì khi đề cập đến chữ tiền Đức Thế Tôn nhắm v ào các mục đích: dạy cho chúng sanh t ài sản vật chất là phước tạo từ kiếp trước, tài sản vật chất là vô thường, và giáo hóa chúng sanh cách sử dụng tài sản sao cho được lợi lạc. T ài sản ở đây, dĩ nhi ên phải là tài sản kiếm được bằng chánh nghiệp, không phải t ài sản kiếm được bằng các phương tiện mưu sinh bất chánh. CỦA CẢI LÀ PHƯỚC TÍCH LỦY TỪ KIẾP TRƯỚC Mỗi khi thọ trì Tam Quy và ngũ giới chúng ta thường được quý chư Tăng nhắc nhỡ: Sīlena bhogasampadā . Các chúng sanh được gi àu sang cũng nhờ giữ giới " như vậy rõ ràng là giữ giới sẽ đem lại sự gi àu sang, sung túc cho chúng ta. Nhưng sao lại có mối liên hệ giữa sự giữ giới và phát sinh của cải như thế? Trong ngũ giới, điều học thứ hai sau điều học cố ý tránh xa sự sát sanh l à Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi. Tôi xin vâng giữ điều học l à cố ý tránh xa sự trộm cắp. Chính sự không trộm cắp, xan tham này là nhân của sự phát sanh tài sản trong ngày vị lai. Ông Cấp Cô Độc khi bị khánh tận, oai lực của sự giữ giới đ ã khiến chư thiên, dạ xoa kiếm tìm những món tài sản khổng lồ cho vay mượn đ ã bị thất thoát hoặc bị chìm dưới biển sâu, đem đổ v ào kho bạc trống của ông. Trong nhiều trường hợp, sự giữ giới nuôi mạng chân chánh cộng thêm sự kiên nhẫn, khéo tính toán cũng đem lại của cải, vật chất như trường hợp của một thiện nam tử chỉ nhờ xác một con chuột chết m à làm nên cơ nghiệp trị giá một tr ăm ng àn đồng tiền v àng lại có được một người vợ xinh đẹp, con gái một triệu phú như trong tích truyện Tiểu triệu phú Cullakasetthì. TÀI SẢN VẬT CHẤT LÀ VÔ THƯỜNG Giống như tất cả pháp hữu vi, tài sản cũng bị hoại diệt, nhất là khi tài sản đó có được do những sở h ành bất chánh. Một thí dụ về tính vô thường của tài sản vật chất là chuyện người Bà-la-môn tên Vedabbha. Thuở xưa, khi vua Brahmadatta trị vì Ba-la-nại, trong một ngôi làng nhỏ, có một Ba-la-môn biết được b ùa chú tên là Vedabbha. Bấy giờ người ta nói, bùa chú ấy có giá trị rất lớn. Khi có sự giao hội các hành tinh, nếu ai đọc chú ấy v à nhìn lên trời, thì từ trời mưa xuống bảy vật báu (vàng, bạc, san hô, hổ phách, ngọc đỏ v à kim cương). Lúc bấy giờ, Bồ-tát đi học nghề với B à-la-môn ấy. Một hôm, vì một vài công việc đi ra khỏi l àng của mình để đến nước Ceti, vị B à-la-môn đem Bồ-tát đi theo. Giữa đường, tại một khu rừng, có năm trăm kẻ cướp, được gọi l à kẻ cướp Sứ giả, chúng làm cho con đường không thể đi được, chúng bắt Bồ-tát v à Bà-la-môn Vedabbha để đ òi tiền chuộc. Trong thời gian Bồ Tát đi lấy tiền chuộc cho thầy, bọn cướp giết Vedabbha v à chém giết, thanh toán lẫn nhau. Khi Bồ Tát trở lại chỉ còn thấy những đống t ài sản được gói th ành từng bọc và xác các tên cướp nằm rải rác đó đây. Bồ-tát suy nghĩ: Ai d ùng phương tiện không chánh đáng, v ì lý do sai lạc, đem lại sự gi àu sang cho chính mình rồi cũng bị diệt vong như thầy chúng ta vậy". Một khía cạnh khác của đặc tính vô thường nằm trong của cải l à không phải ai cũng có thể hưởng của cải không do nghiệp thiện của mình đem lại như trường hợp của người nông dân Punna. Hai vợ chồng anh cúng dường Đại Đức Xá Lợi Phất bửa cơm trưa của m ình mà chỉ sau một giấc nghỉ trưa các nương ruộng đ ã biến thành vàng ròng. Vị vua cai trị quốc độ đó đem xe đến chở v àng của anh đi th ì khi về đến kho, v àng biến trở lại thành đất. Vật chất, của cải vô thường, biến đổi l à vậy nên Bậc Đạo Sư dạy chúng ta không n ên bám víu vào tài sản thế gian mà phải cố gắng phát huy loại tài sản chúng ta có thể đem theo khi l ìa bỏ cõi đời v à loại tài sản này sẽ không bao giờ bị thối thất. Đó l à bảy tài sản: Tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, v ăn t ài, thí tài, tuệ tài như lời dạy của Đức Thế Tôn trong Kinh Tăng Chi Bộ, Chương Bảy Pháp: Tín tài và giới tài, Tàm tài và quý tài, V ăn t ài và thí tài, Và tuệ là tài thứ bảy; Ai có những tài này, Nữ nhân hay nam nhân, Được gọi không nghèo khổ, Mạng sống không trống rỗng, Do vậy tín và giới, Tịnh tín và thấy pháp, Bậc trí chuyên chú tâm, Ức niệm lời Phật dạy. CÁCH SỬ DỤNG TÀI SẢN Khi có được của cải, chúng ta thường sử dụng một cách bừa b ãi. Có những người vung tiền qua cửa sổ, xài không cần đếm. Có những người ngược lại không dám ti êu xài, chỉ biết đem tiền đi chôn, hoặc đếm tiền l àm vui. Đó l à cách sử dụng tài sản của người thiểu trí. Đức Phật dạy người trí năm cách sử dụng của cải cho được lợi lạc, không những cho trong hiện kiếp m à cho cả kiếp vị lai. N ăm cách đó l à: trả nợ cũ, cho vay nợ mới, đổ hố sâu, trải tr ên đất, v à chôn để d ành. Trả nợ cũ : Đây là món nợ của con cái đối với cha mẹ và món nợ này tuy cũ nhưng rất lớn cần phải trả, phải báo ơn sanh thành, dưỡng dục. Một phần năm số tiền kiếm được phải lo trả nợ cũ, tức là lo thuốc men, chỗ ở, áo quần cho cha mẹ. Trong ba mươi tám điều hạnh phúc, Đức Phật dạy nết hạnh phụng sự mẹ, nết hạnh phụng sự cha l à hai điều hạnh phúc quan trọng. Trong các câu chuyện tiền thân có nhiều chuyện báo hiếu cha mẹ rất cảm động như chuyện voi phụng dưỡng mẹ. Một thuở nọ, khi vua Brahmadatta trị v ì tại Ba-la-nại, Bồ-tát được sinh l àm Đại tượng vương ở vùng Tuyết Sơn. Toàn thân Voi màu trắng rất hùng vĩ, là chúa đ àn gồm tám mươi ngàn con voi vây quanh ngài, song mẹ ngài bị mù. Ngài thường đưa cho bầy voi những quả rừng thật ngon để đem về dâng mẹ, tuy thế, chúng chẳng đem g ì về dâng voi mẹ, mà chúng ăn hết . Khi ngài hỏi th ăm v à biết được việc ấy, ng ài quyết định rời đ àn để nuôi dưỡng mẹ. Thế l à một đ êm thuận lợi, bầy voi không hay biết ngài đưa mẹ đi đến đỉnh núi Candorana (Chi ên- đồ-gia), tại đó ng ài để mẹ ở trong một hang dưới đồi, gần một hồ nước v à nuôi nấng mẹ rất chu đáo. T rong tích truyện Pháp cú có chuyện một tỳ khưu đi khất thực về nuôi cha mẹ gi à. Đại Đức Mục Kiền Li ên có cách báo ân mẹ cao quý nhất, đó l à an trú mẹ mình vào trong chánh pháp để l àm giảm nghiệp đ ã tạo từ trước. Cho vay nợ mới : Con nợ cha mẹ, cha mẹ nợ con, đó l à món nợ xoay vần không bao giờ dứt. Nếu báo hiếu cha mẹ là trả nợ cũ thì nuôi dưỡng con cái là cho vay nợ mới. Khi làm cha mẹ rồi chúng ta mới biết thương cha mẹ chúng ta như câu nói " dưỡng tử phương tri phụ mẩu ân. " Nếu chúng ta nuôi dưỡng con cái chu đáo th ì con cái sẽ biết tìm cách trả nợ cũ của chúng, nghĩa là biết phụng dưỡng chúng ta, lo lắng cho chúng ta trong lúc tuổi già. Món nợ mới đ ã cho vay ắt sẽ được trả lại d ù là bậc làm cha mẹ không mong mỏi con cái mình sẽ báo ân. Ông Cấp Cô Độc có cách cho vay nợ mới rất th ù thắng. Ông dùng sức mạnh của những đồng tiền v àng an trú con vào trong chánh pháp. Ông đ ã thuyết phục cậu con trai không tin Phật pháp của mình đi ch ùa, dự lễ sám hối và sẽ được thưởng 100 đồng tiền v àng. Rồi ông lại bảo nếu cậu chịu ở lại thọ giới bát quan trai sẽ được 200 đồng tiền v àng, nghe Đức Thế Tôn thuyết pháp v à học thuộc được một câu pháp sẽ được thưởng 500 đồng tiền v àng. Cậu đ ã thực hành theo để nhận tiền thưởng nhưng đến khi đ ã thông hiểu giáo Pháp Phật, cậu không nhận tiền của cha mà nhận một thánh sản quý báu gấp tr ăm, ng àn lần số tiền đó: cậu đ ã nhập lưu sau khi chú tâm nghe pháp của Như Lai. Đổ hố sâu : Người cư sĩ còn gánh vác việc xã hội, được quyền gi ành một phần n ăm số tiền kiếm được để sắm ăn, sắm mặc, chi phí thuốc men, nh à thương khi đau ốm, thậm chí giải trí, đi chơi xa lúc cần phải giải trí. Số tiền n ày một khi tiêu dùng là mất đi n ên đức Phật gọi l à đổ hố sâu. Nếu chúng ta quá chắt mót, bủn xỉn không dám ti êu xài, đem tiền đi đổ hố sâu th ì sẽ bị quả báo là có của cải nhưng không được hưởng giống như những ông bá hộ v ào thời Đức Phật có của cải m à chỉ ăn cơm hẩm, mặc vải gai thô, di chuyển bằng xe cộ củ kỷ kéo bởi những con ngựa gầy c òm. Hoặc có người bủn xỉn, tạo ra tiền của mà không dám bố thí lại nuôi mạng bằng sự sát sanh nên khi chết bị đọa v ào địa ngục A Tỳ như chuyện ông đồ tể ở tại thành Xá Vệ đã sống bằng nghề mổ bò trong suốt năm mươi lăm năm. Trong giới tỳ kheo cũng có vị vì tiếc bộ y mới không dám đắp mà khi thân hoại mạng chung biến thành con rệp. Nói chung những người bủn xỉn, keo kiệt khi thân hoại mạng chung thường bị sanh vào cõi xấu hoặc tục sanh vào cõi bàng sanh để giữ g ìn những của cải mà họ luyến tiếc. Trải trên mặt đất : Người cư sĩ cần phải trích ra một phần n ăm số tiền để đóng thuế cho chính phủ để chính phủ có thể thực hiện những chương tr ình công ích như sửa chửa cầu đường, xây trường học, bệnh xá, hoặc cứu trợ những nạn nhân thi ên tai như hỏa hoạn, bảo lụt, v.v… Đem của cải d ùng vào những chương trình công ích này tức là đem trải tr ên mặt đất vậy. Nếu hiểu theo nghĩa đen th ì vào thời Đức Phật c òn tại thế có Ông Cấp Cô Độc đ ã trải vàng trên đất để trả cho phần đất ông mua của thái tử Kỳ Đ à dùng vào việc xây dựng tịnh xá Kỳ Viên. Chôn của để d ành : Chôn của ở đây có hai nghĩa, nghĩa đen v à nghĩa bóng. Thuở xưa các bá hộ thường chôn của dưới đất như hai ông bá hộ sống cạnh bờ sông Hằng. Một ông có t ài sản lên đến bốn trăm triệu, được ông chôn dưới mé sông. Ông kia có t ài sản ba tr ăm triệu, cũng đem chôn dưới mé sông. Khi chết đi v ì luyến ái của cải, một ông bị tái sanh làm Rắn, còn một ông làm Chuột quanh quẩn bên bờ sông để giữ v àng. Một hôm lũ lụt, ông đạo sĩ sống cạnh bờ sông Hằng nghe tiếng k êu cứu thì thấy có một con rắn và một con chuột bám trên một khúc cây. Rắn và chuột bị đói v à lạnh sắp chết. Ông đem hai con vật về nh à, tận tình ch ăm sóc. Sau đó hai con vật mời ông về nh à và mỗi con thú đền ơn ông một hủ v àng. Hai ông bá hộ chôn của để d ành theo nghĩa đen c òn nhà đạo sĩ l àm phước cứu sống Rắn và Chuột là chôn của để d ành theo nghĩa bóng. Nhờ biết chôn của mà ông được các con vật đền ơn cứu tử. -- (Chuyện Tiền Thân số 73, Tiền thân Saccankira) Sở dĩ Đức Thế Tôn dạy h àng cư sĩ n ăm pháp sử dụng tiền như tr ên là vì trong tiền kiếp ngài đ ã thực chứng được sự lợi ích của việc sử dụng t ài sản đúng pháp v à không sợ tội lỗi. Đó l à kiếp ngài làm một người cày ruộng tại một ngôi làng trong vương quốc Ba-la-nại do Đức vua Brahmadatta trị v ì. Ngày kia, Bồ-tát đang c ày trên một thửa ruộng, trước đây l à một ngôi làng bị bỏ hoang. Trong làng có một vị triệu phú đ ã chết và chôn tại đó một đống v àng, lớn bằng bắp vế người và cao đến bốn khuỷu tay. Khi lưỡi c ày của Bồ-tát mắc phải đống v àng ấy thì đứng khựng lại. Nghĩ rằng đó l à rễ tỏa rộng của cây, Bồ-tát đ ào đất l ên, nhưng lại thấy được khối v àng. Bồ-tát chùi đất thật sạch v à cày tiếp cho xong ngày ấy. Khi mặt trời lặn, để ách v à cày một bên, Bồ-tát nghĩ đến phương cách đem khối v àng đi. Nhưng Bồ-tát không nhấc nó l ên được. Bồ-tát ngồi v à nghĩ: "Để phần như vậy, ta sẽ nuôi sống bản thân của ta. Để phần như vậy, ta sẽ chôn giấu. Để phần như vậy, ta sẽ làm các công việc. Để phần như vậy, ta sẽ làm các công đức như bố thí..." Rồi Bồ-tát chia th ành bốn phần. Khi được Bồ-tát chia như vậy, khối v àng ấy trở thành nhẹ. Bồ-tát nhấc vàng lên được, đem về nh à, chia thành bốn phần. Bồ-tát trọn đời l àm các công đức như bố thí c ùng nhiều thiện sự khác và đi theo nghiệp của m ình. -- (Tiền thân Kancanakkhandha) Như vậy chữ Tiền được đề cập trong kinh điển Pali l à một bài học vô cùng thực tế cho tứ chúng. Nếu chúng ta thông hiểu và hành theo chánh pháp thì của cải chúng ta tạo được trong đời n ày sẽ là món tiền tệ quốc tế có thể xài được ở bất cứ cảnh giới n ào, bất cứ trú xứ nào, và trong bất cứ kiếp tái sanh nào của chúng ta. NHƯ QUANG (Xuân Chí Đinh Hợi, 2007) Tài liệu tham khảo: Đức Phật và Phật Pháp Kinh T ăng Chi Bộ Kinh Tiểu Bộ Truy cập từ trang web: www.budsas.org -ooOoo- Đầu trang | Mục lục | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 Chân thành cám ơn đạo hữu Như Quang đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 02-2007) [ Trở về trang Thư Mục ] last updated: 10-03-2007