Sống Thiền Song Thien - 05 Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Song Thien - 05 Vietnamese, with Unicode Times font Sống Thiền - Đạo Lý Tỉnh Giác Trong Đời Sống Thường Ngày Từ Thám dịch GIẢI THÍCH BÁT THÁNH ĐẠO 1) CHÁNH KIẾN (samma ditthi) Sự hiểu biết chánh đáng, tức l à hiểu biết Bốn Chân Lý Cao Thượng: - Chân lý về sự đau khổ (Khổ) - Chân lý về nguy ên nhân của đau khổ (Tập) - Chân lý về sự chấm dứt đau khổ (Diệt) - Chân lý về con đường dẫn tới sự chấm dứt đau khổ ( Đạo) 2) CHÁNH TƯ DUY (samma sankappa) Tức là những tư tưởng chánh đáng không có: - Tham: bị dính níu - Sân: có ác ý - Si: chấp ngã chấp pháp, lợi mình hại người 3) CHÁNH NGỮ (samma vaca) Lời nói chánh đáng, tức l à tránh: - nói dối - nói xấu - lời ác (làm người khác đau khổ hay bực tức) - nói tầm ph ào, nói tục tĩu 4) CHÁNH NGHIỆP (samma kammanta) Hành động chánh đáng, tức l à tránh: - giết hại (sát) - trộm cắp ( đạo) - t à dâm (dâm) 5) CHÁNH MẠNG (samma ajiva) Nghề nghiệp chánh đáng, tức l à tránh: - buôn bán khí giới - buôn người (nô lệ, đĩ điếm, vv...) - bán thịt súc vật hay nuôi súc vật để ăn thịt - bán chất say (rượu, thuốc hút, ma túy, vv...) - bán chất độc 6) CHÁNH TINH TIẾN (samma vayama) Sự cố gắng chánh đáng, tức l à: - loại trừ điều xấu đ ã xảy ra (sám hối, sửa chữa lỗi lầm) - ng ăn ngừa điều xấu chưa tới - mở mang điều tốt chưa tới - phát triển điều tốt đ ã có 7) CHÁNH NIỆM (samma sati) Sự nhớ tưởng chánh đáng, tức l à sự tỉnh giác đối với: - thân thể - cảm xúc - tâm hành (khuynh hướng của bản tâm) - ý niệm, tư tưởng, quan niệm và đối tượng của tâm (dhammas: pháp) 8) CHÁNH ĐỊNH (samma samadhi) Sự tập trung chánh đáng, tức tập trung tâm ý m à không chấp tướng hay nhằm mục tiêu sái quấy - tức không phải tà định. -ooOoo- TỪ VỰNG TIẾNG PALI Anapanasati: quán hơi thở, một hình thức thiền định Anicca: vô thường, biến dịch, thay đổi Ajiva: vô minh, tức sự ngu tối về Bốn Chân Lý Cao Thượng. Brahma Viharas: sự an trú trong bốn vô lượng tâm (Từ, Bi, Hỉ, Xả) Bojjhanga: bảy yếu tố cần thiết cho sự giác ngộ (Thất Bồ Đề Phần), trong đó Tỉnh Giác l à yếu tố đầu ti ên. Citta-nupassana: sự quán sát tâm ý (quán tâm) Dhamma: chân lý, giáo pháp, sự chánh đáng, học thuyết, thi ên nhiên, pháp (mọi sự mọi vật) Dhamma-nupassana: sự quán đối tượng của tâm/ trí thức Dukkha: sự khổ, đối nghịch, bất to àn Jhanic Samadhi: tình trạng xuất thần trong đó tâm ho àn toàn đắm ch ìm trong một đối tượng duy nhất, vô tưởng định. Karuna: lòng Bi, tâm muốn ban vui cứu khổ Kaya-nupassana: quán sát thân thể, quán thân Khanikha Samadhi: sự tập trung tức khắc của tâm (có tính tạm thời), định hiện tiền, định tạm thời của các lối tu Sinh Hoạt Thiền. Magga: đạo, con đường Maya: ảo giác, lầm lạc. Metta: tình thương vô biên và vô điều kiện, l òng Từ Moha: sự ngu tối, vô minh Mudita: sự chia vui, không ghen ghét, đức Hỉ Nibbana: Niết-bàn, chân lý tối hậu, chân lý tuyệt đối, sự vô vi Nirodha: sự chấm dứt đau khổ Panna: tuệ giác, trí tuệ Samadhi: định sâu, sự tập trung trong thiền cao cấp, tam- muội, tam-ma-đề Samatha: tu Chỉ, luyện tâm tập trung Samma Kammanta: Chánh Nghiệp, hành động đúng đắn Samudhaya: Tập, nguyên nhân của đau khổ Satipathana: tu tập tỉnh giác, thiền quán tâm Tadanga Nirodha: sự tạm dừng đau khổ Theravada: nghĩa đen l à 'Trường Phái Trưởng Lão', hình thức chính thống, nguyên thủy của Phật giáo đang thịnh h ành ở Tích-lan, Miến- điện, Thái-lan, L ào và Cao-miên - gọi là Phật giáo Nguyên thủy. Upekha: tâm Bình Thản, Bình Đẳng Tâm, tâm Xả Vipassana: thiền quán, thiền minh sát -ooOoo- Đầu trang | Phần 1 | Phần 2 | Phần 3 | Phần 4 | Phần 5 -ooOoo- [ Trở về trang Thư Mục ] last updated: 07-03-2003