Thức Biện (Thích Thiện Siêu) Thuc Bien - HT Thien Sieu - 13 Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Thuc Bien - HT Thien Sieu - 13 Trang gốc Trang web BuddhaSasana Times (Unicode) font Thức Biến Hòa thượng Thích Thiện Siêu Nxb TP. HCM, 2003 [13] CÂY NÊU NGÀY TẾT N hững n ăm trước đây, khi đang đảm trá ch Phật sụ tại tỉnh nhà, tôi thường xuyên xuống th ăm viếng các đạo hữu. Nhưng ba năm lại đây, v ì đảm trách Phật sự ở các phương xa, n ên sự th ăm viếng đó đ ã bớt đi nhiều. Hôm nay là một dịp nay mắn, tôi đượ c viếng chung hết các đạo hữu trong các Khuôn, các Gia đ ình Phật tử thuộc huyện Giáo hội Phú Vang. Dù là xa cách, nhưng tôi luôn luôn để tâm hỏi thăm đến tinh h ình tu học của các đạo hữu, v à tôi tin tưởng rằng: Dù trong hoàn cảnh nào, đạo tâm của các đạo hữu, của các em Gia đ ình Phật tử, cũng như tất cả các Phật tử khác luôn luôn bền vững kiên cố, không vì một lẽ gì mà thay đổi. Bởi đạo tâm của quý đạo hữu không phải chúng chỉ mộ t ngày hai ngày mà nó đ ã bắt nguồn từ bao thế kỷ, khi đạo Phật có mặt tr ên đất nước n ày. Đạo tâm của các Phật tử đ ã được hun đúc, vun xới, bồi bổ từ bao thế hệ bởi các bậc tiền nhân, lúc đất nước chúng ta đang c òn ở vào những giai đoạn chưa được văn minh, chưa được mở mang. V ì vậy, việc giữ đạo tâm cũng l à một phần đem lại sự an lạc v à giải thoát mà giáo lý của đức Phật đ ã chỉ dạy cho chúng ta, phần khác cũng để bảo vệ l òng tín ngưỡng của tiền nhân để lại. Khi giữ vững được đạo tâm cũng có nghĩa chúng ta giữ được l òng hiếu thảo đối với các bậc tiền nhân của chúng ta. Giữ được đạo tâm đồng nghĩa với sự bảo vệ những cái đẹp của ông b à tổ tiên ta đ ã gây dựng cho xưa sở, cho đất nước. Qua những giai đoạn thăng trầm của lịch sử, đạo Phật đ ã góp phần góp sức một cách tích cực, gắn bó giữa đạo pháp v à dân tộc làm một, mà trong lịch sử không có một giai đoạn n ào đạo pháp lại tách rời dân tộc v à dân tộc lại tách rời đạo pháp. Lịch sử đ ã nói lên điều đó v à không ai có thể chối cãi được. Ng ày hôm nay Phật tử chúng ta lại càng có bổn phận phải bảo trì sự nghiệp đạo pháp v à dân tộc làm một, để không phụ ơn các bậc tiền nhân của chúng ta đ ã dày công xây dựng. Nếu các đạo hữu muốn t ìm hiểu sâu hơn nữa, qua những câu chuyện mà sách sử còn ghi lại thì chúng ta càng thấy rõ, thuở sơ khai từ khi nhân dân ta chưa đ ược an cư lạc nghiệp thì đức Phật đ ã có mặt, đạo Phật đ ã có mặt, để d ìu dắt dân tộc chúng ta qua những bước tối t ăm lúc ban sơ. Sử thoại đ ã kể lại một câu chuyện như thế này: Dân tộc Việt Nam lúc sơ khai sống rất cực khổ, phải chui rúc torng hang trong lỗ, bao nhiêu ruộng đất lọt v ào trong gia đ ình ma quỷ hết. Vì không có đất đai để canh tác n ên dân tộc Việt Nam phải sống đời sống vất vả, cực khổ, kiếm ă n không đủ, đ ành phải đến xin vớ i ma quỷ làm thuê với điều kiện: Đến m ùa gặt thì đem ngọn về cho nó m à gốc thì thuộc của mình. Dân chúng ráng sức làm với bao vất vả khó nhọc, nhưng đến m ùa gặt bao nhiêu lúa (ngọn) đều thuộc về gia đ ình ma quỷ, dân mình còn lại bao gốc rạ, chẳng biết làm sao để nuôi sống! V ì đói khó, cực khổ n ên dân tình lầm than, rên xiết động đến trời đất. Lúc bấy giờ Bụt ở trên tòa sen, động lòng từ bi nên ngài hiện xuống và chỉ cho dân tộc Việt Nam rằng: "Các con, mùa này không trồng lúa nữa mà tất cả hãy trồng khoai". Nghe lời Ngài, mọi người đua nhau trồng khoai khắp nơi, khắp chốn. Đến m ùa thu hoạch khoai, theo lời giao ước cũ, dân ta gánh ngọn về nhà cho ma quỷ còn gốc gánh về nhà mình. Ma quỷ bị mất mùa thất trận lấy làm buồn bực, nên nó càng tức tối thêm. Sau khi suy nghĩ, nó lại giao hẹn ngược lại: "Thôi, lần này ta lấy gốc, các người lấy ngọn". Dân chúng thưa Phật, khi đó Phật lại bảo: "Thế th ì các con nên trở lại trồng lúa hết". Dân tộc Việt Nam lại trồng lúa tất cả. Mùa đó bao nhi êu ngọn gặt về nhà mình, còn gốc rạ thì giao cho ma quỷ. Ma quỷ lại mất thêm một mùa nữa. Lần thứ ba, nó tức quá và nói rằng: "Bây giờ các ngươi hãy gặt về giao cho ta cả ngọn lẩn gốc". Phật lại bảo dân tộc Việt Nam rằng: "Thôi, lần này các con hãy trồng bí đi. Ta cho các con một số giống hạt bí đây, các con h ãy đem về m à trồng". Mọi người vâng lời Phật trồng bí hết. Tới mùa, dân chúng hái trái về nhà mình, còn gốc và ngọn bí thì đem về cho ma quỷ. Ma quỷ bị mất luôn ba mùa nên đâm ra túng thiếu. Ngày trước gia đ ình ma quỷ sống sung sướng đầy đủ, đ êm ngày phè phởn, chẵng nghĩ tới sự đau thương của dân chúng; th ì ngược lại, ngày nay, nó phải bán ruộng, bán đất. Phật nghe được , tới mua đất, mua ruộng, th ì nó bằng lòng bán nhưng lại hỏi Phật mua bao nhiêu? Phật trả lời là không bao nhiêu hết, chỉ vừa chiếc áo cà-sa thôi. Phật trưng chiếc áo cà-sa cho nó xem, nó coi xong bằng lòng bán. Phật bảo dân chúng trồng một cây tre thật cao, và Phật hiện lên trên đọt tre đó trương chiếc áo c à-sa trước ánh mặt trời. Bóng chiếc áo cà-sa nhỏ xíu mà nó toả mênh mông quá nên nó chiếm hết đất của ma quỷ. V ì đ ã hứa với Phật, nó đ ành chịu. Và Phật nói: "Bao nhiêu ruộng đất ta đ ã mua. Các ngươi không được xâm phạm tới". Ma quỷ vì đ ã hứa hẹn bán đất cho Phậ t đám đất đ ã bán đó , nó phải để d ành cho Phật và kéo nhau đi ra ng oài biên giới, ngoài góc biển, dưới chân đồi để ở. Không c òn đất để ở, ruộng để l àm ăn, n ên lần này nó dự định d ùng các bạo lực để chiếm lại. Đức Phật biết ma quỷ đang âm mưu đưa người đi d ò thám thực lực bên Phật để sau đó d ùng bạo lực chiếm lại đất ruộng, n ên Phật mới bảo dân chúng rằng: "Nếu ma quỷ đến d ò hỏi thì các con phải nói cho ma quỷ biết rằng: - Bụt sợ oản, sợ chuối và sợ xôi nhé". Trong khi đó Phật biết ma quỷ sợ vôi, sợ roi dâu và sợ huyết chó. Ma quỷ đ ã biết tình hình Bụt sợ oản, sợ chuối, sợ xôi cho nên nó sắm đủ ba thứ khí giới để chờ ng ày xuất quân. Xuất quân lần thức nhất, nó tập trung tất cả oản đem ném v ào Phật, ném tứ tung, nhưng ném bên đông Phật hiện ra b ên tây, ném bên tây Phật hiện ra bên bắc, ném không trúng nên bao nhiêu oản đều sạch hết. Phật bảo dân chúng lượm tất cả oản đó để l àm lương thực và đem vôi rải ra. Thấy vôi, ma quỷ sợ khiếp vía nên đ ã bỏ chạy và thế là thất trận thứ nhất. Trận thứ hai, nó nghĩ Phật rất sợ chuối. Lần này nó đem chuối ra ném. Nó ném tứ tung, Phật cũng hiện qua đông, hiện qua bắc. Ném không trúng n ên bao nhiêu chuối dự trữ đều sạch hết. Phật bảo dân chúng lượm chuối ăn v à đem roi dâu ra đánh. Ma quỷ lại thất thêm một trận thứ hai Trận thứ ba, nó nghĩ rằng: Phật rất sợ xôi. Lần này nó lại đem xôi ra ném. Nhưng khi nó ném sạch hết xôi cũng chẳng hơn đức Phật, m à dân chúng thì ngày càng thịnh vượng. Sau khi đ ã thua nhiều trận, ma quỷ không còn mưu kế nào có thể thi hành, lúc bấy giờ mới lạy lục cúng bái, xin Phật mở lượng từ bi để nó cứ đến ng ày tết được trở về thăm mồ mả ông b à tổ tiên. Phật bảo: " Được, nhưng khi các ngươi về, hễ thấy chỗ n ào dân ta có cắm nêu thì các ngươi không được xâm phạm tới ". Phật dạy tất cả dân chúng rằng: "Ngày 30 tết là này lễ lớn nhất, ông bà cha mẹ về th ăm, trong ng ày đó, hễ cắm n êu lên trong nhà là cốt làm ranh giới cho ma quỷ biết để nó không được xâm phạm v ào". Đó l à sự tích Cây Nêu mà nhân dân ta dùng từ trước tới nay mỗi dịp tết đến. * Kể câu chuyện như vậy, chúng ta có thể nói rằng đó l à câu chuyện thần thoại, không chắc đ ã có thật trong đời sống thực tế, nhưng m à rất có thật về mặt tâm lý, về mặt luân thường đạo lý của nhân sinh v à xã hội. Tại sao? Vì trong cổ tích Việt Nam chúng ta đ ã có câu chuyện đó, có lẽ ngay từ phút đầu , đất nước chúng ta khi khai quốc đ ã có mặt đức Phật, có mặt đạo Phật, v à đạo Phật đ ã đem lại sự lợ i lạc cho dân chúng, giúp đỡ cho dân chúng trong khi khố n khó. Đạo Phật đ ã tạo lập được nơi nương tựa tinh thần trong khi dân chúng đang rối ren, khổ cực. Đạo Phật đ ã tạo lập một tinh thần tự lập tự cường cho dân chúng. Vì công ích đó m à dân chúng Việt Nam không quên đến Đức Phật. Dân chúng Việt Nam đ ã kể câu chuyện đó để nhớ ơn đức Phật, dẫu câu chuyện đó không có thật tr ên thực tế 100% nhưng trên ý nghĩa, trên tinh thần, nó vẫn là câu chuyện thật, còn thật hơn là giữa các đạo hữu với chúng tôi gặp nhau ng ày hôm nay. Vì câu chuyện nó thật như thế, nên câu chuyện đó vẫn c òn mãi mãi ở trong tâm tư của chúng ta, nhắc nhở chúng ta đừng bao giờ đi ngược lại tinh thần đó. Ngày xưa đức Phật đ ã giúp ích cho dân tộc như thế nào, giáo pháp của Ngài ban bố đ ã làm lợi lạc cho dân tộc như thế nào, giáo pháp của Ngài ban bố đ ã làm lợi lạc cho dân tộc như thế nào, thì ngày nay, hàng Phật tử chúng ta phải có bổn phận bồi bổ cho sự nghiệp đó, duy tr ì nó và chúng ta không có quyền phản bội lại tổ tiên, phản bội Đạo giáo chúng ta. Nếu phản bội Đạo giáo tức l à phản bội tổ tiên. Nếuu phản bội tổ tiên là tự đ ày đoạ m ình và tự đ ánh mất sự sống của chính mình. Qua câu chuyện đó , Phật tử chúng ta rất hãnh diện và quyết tâm giữ vững đạo tâm của m ình. Muốn giữ đạo tâm th ì phải thức tỉnh, đề ph òng, chế ngự ba độc tham, sân, si để trở th ành người có ích cho gia đ ình và xã hội vậy. -ooOoo- Đầu trang | Mục lục | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24.a | 24.b Chân thành cám ơn Tỳ kheo Minh Tịnh đã giúp bố trí đánh máy vi tính (Bình Anson, 07-2003). [ Trở về trang Thư Mục ] last updated: 05-07-2003