Truyện Cổ Phật Giáo Truyen co PG - III-2 Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Truyen co PG - III-2 Trang gốc Đọc với phông chữ Times New Roman (Unicode) Truyện Cổ Phật Giáo Truyện Thơ - Tập III Tâm Minh Ngô Tằng Giao Diệu Phương xuất bản - 2004 (tiếp theo) (16) PHÓNG RỘNG TÌNH THƯƠNG Nơi thành Xá Vệ xưa kia Vợ chồng nhà nọ rất chi là giàu Vì cha ông họ từ lâu Chết đi để lại đời sau gia t ài. Vợ chồng cả chục n ăm trời Lấy nhau sinh được một người gái ngoan Đẹp xinh, đức hạnh vẹn to àn Mẹ cha chiều chuộng, khỏi làm lụng chi Số cô sướng ít ai bì Hưởng nhiều phước báu từ khi chào đời. Vợ chồng sống rất thảnh thơi Về sau thêm được hai người con trai Gia đ ình êm ấm trong ngoài Gái đầu l òng thấy tương lai rực hồng. * Khi cô lớn, định kén chồng Nhắm chàng kia thấy cũng không thua gì Bạc tiền, danh giá kể chi Tâm đầu ý hợp, đôi bề luyến thương. Đời người sinh tử vô thường Cha chàng rồi đến mẹ ch àng quy tiên Một n ăm hai cái tang liền Gia tài để lại bạc tiền sẵn đây Chàng con được thừa hưởng ngay Nhưng rồi sinh tật vui vầy ăn chơi Nhiều gia sản, lắm cơ ngơi Đua đ òi hư hỏng sống đời tự do. Cha cô gái chẳng âu lo Nghĩ chàng tang chế khiến cho muộn sầu Bước đường phóng túng chẳng lâu Thói hư tật xấu sẽ mau ngưng liền Thế là chấm dứt ưu phiền, Anh chàng có sẵn bạc tiền trong tay Con ông vẫn thoải mái ngay Không lo vất vả đọa đ ày tấm thân Cho nên ông chẳng phân vân Đồng l òng cho cưới ngại ngần gì đâu. Thế rồi chàng rể mau mau Linh đ ình tiệc cưới rước dâu về nhà, Chàng yêu vợ rất thiết tha Từ sau ngày cưới chẳng xa vợ hiền Chỉ quanh quẩn ở kề bên Con đường trụy lạc tưởng qu ên hẳn rồi. * Nào ngờ ngày tháng dần trôi Ngựa quen đường cũ có rời xa đâu Chàng kia một sớm quay đầu Về đường phóng đ ãng buồn đau thuở n ào, Bạn bè đông đảo biết bao Say sưa ăn uống, ồn ào nói n ăng Đua nhau nịnh hót rộn r àng Gia tài do đó lẹ l àng trôi đi, Vợ khuyên can có ích chi Chàng vung tay mãi đến khi hết tiền Bạn bè xa lánh ngay liền Khi chồng nhận rõ đảo đi ên cuộc đời Than ôi thì đ ã muộn rồi Còn đâu nhung lụa một thời xa xưa Tuy nhiên sĩ diện có thừa Nên chàng vẫn cố giữ như bình thường Tỏ ra sang trọng phô trương Vợ chồng do đó t ìm phương kiếm tiền. Chàng bèn nhờ cô vợ hiền Về xin tiền bạc ở bên nhà nàng Đặt điều nói dối mọi đường Khi thì mua sắm nữ trang đắt tiền Khi thì ruộng đất tậu th êm Khi thì buôn bán ở miền xa xôi, Dối quanh dối quẩn mãi rồi Cuối cùng thú thật đầu đuôi sự t ình Cảnh sa sút của gia đ ình Vì chồng chót dại gây thành khổ đau. * Cha cô gái rất buồn rầu Giận chàng con rể trước sau gây phiền Ăn chơi phung phí bạc tiền Nhưng thương con gái ông liền giúp cho: "Cứ xin mãi, chẳng hay ho Giúp cho lần cuối, tự lo sau này!" Tưởng rằng chàng rể đổi thay Nào ngờ chỉ được ít ng ày mà thôi Cô con gái lại tới rồi Lại xin tiền bạc ở nơi gia đ ình. Cha cô thật rất bất bình Không còn muốn giúp rể mình thêm chi Ông thương con thuở xưa kia Sống đời sung sướng có g ì khổ đâu Giờ đây đầy những lo âu Vì chồng gieo khổ, gieo sầu mênh mông, Ông bàn tính với vợ ông Muốn cho con gái bỏ chồng này luôn Sau rồi ông sẽ mang con Gả cho người khác mới mong tốt lành. Gái kia nghe lọt sự tình Vội về kể lại ngọn ngành chồng nghe Anh chồng chua xót tái tê Suốt đ êm trằn trọc bộn bề tâm can Quẩn quanh suy nghĩ miên man Trong niềm tuyệt vọng nát tan lòng người Chợt chồng mất trí nhất thời Kiếm dao giết vợ, giết người mình yêu Rồi chàng tự sát chết theo Xác nằm chung chỗ, máu gieo quanh vùng. Được tin cấp báo h ãi hùng Cha cô gái tới, vô cùng đớn đau Oán trời, trách đất hồi lâu Than cho số mạng thảm sầu tang thương Thần kinh rối loạn bất thường Ông lang thang bước tìm đường hỏi thăm: "Sao tôi số phận nhọc nhằn? Sao tôi lâm cảnh khó kh ăn phũ ph àng?" * Một ngày nắng đẹp th ênh thang Phú ông gặp Phật vội vàng quỳ tâu Đầu đuôi gia cảnh thảm sầu Dốc lòng thuật lại trước sau tâm thành Thỉnh cầu Phật chỉ cho mình Cội nguồn dẫn đến tội t ình ngày nay. Phật nghe xong phân tích ngay Nguyên do sự việc đọa đ ày vương mang Rồi ngài khuyên dạy nghiêm trang: "Chúng sinh coi nặng tình thương gia đ ình Nên thường chỉ để l òng mình Hướng vào một chỗ mà thành khổ đau, Tình thương phóng rộng ra mau Thương yêu tất cả như nhau trên đời Con ta nào khác con người Niềm đau quằn quại tức thời ti êu tan!" (phỏng theo bản v ăn xuôi của QUẢNG HUỆ ) ---*--- (17) TỊNH XÁ KỲ HOÀN Thành Xá Vệ nước Ấn xưa Có ông trưởng giả rất ư là giàu Tính tình hào hiệp từ lâu Sẵn lòng bố thí trước sau mọi nhà Tên ông là Tu Đạt Đa Người đời quý mến ông ta vô c ùng Cấp Cô Độc họ gọi ông Danh xưng quý mến tỏ lòng ngợi khen. Bảy con trai sống kề bên Đều th ành gia thất, lành hiền, bình an Trừ người con út độc thân Ông nhờ mai mối xa gần giúp cho Họ bèn giới thiệu một cô Đẹp xinh nhan sắc, tuổi vừa cập k ê Là con gái ông Hộ Di Hai bên hợp ý, đôi bề đẹp duy ên Nên ông trưởng giả đi liền Th ăm b ên nhà gái kết thêm thắm tình, Sau khi nhà gái tiếp mình Họ bèn chuẩn bị linh đ ình đón ai Tò mò ông hỏi đôi lời Mới hay họ đợi thỉnh mời thầy tu "Cúng dường Phật, đấng đạo sư Cùng chư T ăng", vốn từ xưa nếp nh à. Thế rồi ông hỏi thêm ra Khi nghe giảng giải, rất là ngạc nhiên Trong lòng phát khởi niềm tin Cầu sao gặp Phật thỏa niềm ước mong. * Hôm sau vừa rạng ánh hồng Ông bèn dậy sớm tìm đường tới thăm Ghé vào tịnh xá Trúc Lâm Ông ra mắt Phật, thành tâm, cúi đầu Ngồi nghe Phật giảng pháp mầu Như vầng dương phá đ êm thâu mịt mùng Lòng ông quá đỗi vui mừng Bèn quỳ thỉnh Phật qua vùng của ông Nơi thành Xá Vệ thân thương " Đánh chuông cảnh tỉnh những phường u m ê Nhận ra chánh đạo quay về Bỏ tà theo chánh còn gì phước thêm!" Phật ưng thuận nhưng dạy liền: "Xuất gia rồi phải ở riêng một vùng Đó l à theo phép tắc chung Nếu không riêng biệt, vô cùng khó kh ăn, Ta cần tịnh xá khang trang Làm nơi cư trú cho hàng chư T ăng." Ông trưởng giả vội thưa rằng: "Xây ngôi tịnh xá dễ dàng lắm thay Riêng con xin phát tâm ngay Sẽ hoàn thành sớm một ngày gần đây!" Phật cười: "Thật quả lành thay Nếu mà được vậy thời hay vô c ùng!" * Sau khi lo chuyện con xong Vội vàng trưởng giả khởi công ngay liền Tìm nơi cất tịnh xá lên Ngài Xá Lợi Phất kề bên giúp giùm Chọn khu vườn rất um tùm Đất bằng, cây cối xanh um mượt m à Của ông thái tử Kỳ Đ à Chỗ này xây cất thật là tiện thay. Nào ngờ thái tử nói ngay Vì không muốn bán vườn này của ông Muốn làm trưởng giả nản lòng Đ ùa rằng: "Mua bán cũng không khó gì Hãy mang vàng tới đây đi Phủ đầy mặt đất tôi th ì bán cho!" Tưởng rằng trưởng giả khó lo Nào ngờ ông lại vội cho người về Chở vàng đến phủ đất kia Quyết mua cho được có chi ngại ng ùng. Lót vàng mua đất đ ã xong Chỉ còn các gốc cây trong vườn này Phân vân biết tính sao đây Thời ông thái tử lòng đầy ngạc nhi ên Thấy người mua coi bạc tiền Khác chi đất cục phủ tr ên mảnh vườn Thật kỳ lạ! Thật bất thường! Cho nên thái tử vội vàng hỏi th ăm Hỏi về Phật và chư T ăng Sau khi nghe giảng rõ ràng phân minh Giờ đây thái tử hiểu r ành Bèn đem cây cối nhiệt t ình cúng luôn Cúng dường Phật rất thành tâm Thế là xong chuyện bán buôn vườn này. * Ông già trưởng giả mừng thay Khởi công xây cất ngay ngày hôm sau Nào ngờ trở ngại tới mau Do phường ngoại đạo v ào tâu triều đ ình Cùng nhau phản đối công tr ình Muốn đâu tịnh xá tiến h ành cất xây, Đ òi tranh tài ngay tại đây Để xem Phật Giáo có hay hơn người. Vừa lo lắng, vừa bồi hồi Sợ rằng ngoại đạo người thời rất đông Lại thêm pháp thuật cao cường Ngài Xá Lợi Phất khó đường đua tranh Vì ngài đơn độc một m ình, Nào ngờ khi rõ sự tình kể trên Ngài bèn nói với ông liền: "Ông đừng lo lắng muộn phiền cho tôi Một tia ánh sáng mặt trời Đủ xua bóng tối khắp nơi mịt m ùng!" Thế rồi vua với hoàng cung Cùng bao dân chúng tập trung một ngày Xem tranh tài tại nơi này Riêng ông trưởng giả tràn đầy lo âu. Nhớ lời Phật dạy từ lâu Trong khi truyền bá đạo mầu Thế Tôn Chớ nên xử dụng thần thông Sợ làm kinh dị tới lòng người xem Ngài Xá Lợi Phất nào quên Hôm nay đặc biệt cho n ên phải dùng Phép mầu, biến hóa thần thông Thắng phường ngoại đạo khi c ùng đua tranh. * Thế rồi khởi sự công trình Cất xây tịnh xá, hoàn thành cho mau Dù cho cực nhọc trước sau Dù cho vất vả cũng đâu ngại ngần Suốt ba bốn tháng nhọc nhằn Dựng xong tịnh xá muôn phần khang trang Tiện nghi, thanh tịnh, thênh thang Đón chờ đức Phật ghé sang v ùng này. Ông trưởng giả vào triều ngay Đầu đuôi công tác tr ình bày lớp lang Xin vua cử phái một đo àn Lên đường thỉnh Phật về ban pháp mầu Vua nghe, chấp thuận lời tâu Cử đo àn thỉnh Phật cùng nhau đi liền. * Một ngày rực rỡ thần tiên Phật cùng đệ tử qua miền xa xôi Đi từng chặng, nghỉ từng nơi Qua thành Xá Vệ giúp người khai tâm Nhà vua và các quần thần Đón chờ c ùng với toàn dân vùng này. Phật về tịnh xá mới xây Rồi ngài lưu lại nơi đây giúp người Đạo mầu giảng dạy nơi nơi Chúng sinh giác ngộ thoát đời lầm than, Và nơi truyền bá đạo v àng Có tên tịnh xá Kỳ Hoàn từ đây, Cấp Cô Độc, người dựng xây Tâm thành trưởng giả muốn gây duyên lành. (phỏng theo bản v ăn xuôi trong TRUYỆN CỔ PHẬT GIÁO) ---*--- (18) KHỎI PHẢI TỰ THIÊU Ngày xưa ở tại nước kia Có bà goá phụ Đề Vi rất gi àu Chồng thời chết đ ã từ lâu Lại không con cái, u sầu mãi thôi Một thân goá bụa đơn côi Không người che chở, chẳng ai nương nhờ. Đúng theo phép thời bấy giờ Vì bà dòng dõi là Bà La Môn Nên khi cuộc sống u buồn Không như ý nguyện, lại luôn não phiền Thì nên hủy xác thân liền Tự thiêu để được sinh l ên cõi trời Đời sau sung sướng tuyệt vời Bao nhiêu tội lỗi tức thời tiêu tan, Trước khi thiêu nên lập đ àn Cúng dường châu báu vô vàn thành tâm Cúng cho thầy Bà La Môn Để nhờ chú nguyện gieo muôn phước l ành, Theo lời chỉ dẫn ngọn ngành Bà Đề Vi chất củi th ành đ ài cao Rồi chờ người phóng lửa vào Tự thiêu thân xác, xả bao tội tình. * Trong vùng có vị tu hành Được tin vội đến nhiệt th ành th ăm nom Biện Tài, tên vị sa môn Nghe xong câu chuyện ôn tồn giảng ngay, Bà Đề Vi lắng nghe thầy Lời từ vang vọng gieo đầy gấm hoa: "Bao nhiêu tội chướng gây ra Luôn do tâm thức người ta khởi đầu Nào do thân thể mình đâu Dù thiêu nào xóa được mau tội t ình, Tâm lành thời quả báo lành Tâm gieo nhân dữ, quả thành dữ thôi. Khi bà thiêu đốt thân người Thế nào tâm cũng tức thời khổ đau Làm sao mong diệt được mau Tội tình chồng chất trước sau nhiều bề Mà mong có quả lành về; Cũng như người bệnh dầm dề lâu nay Giờ ai đánh mắng đọa đ ày Sao sầu não chẳng vương ngay vào mình Làm sao giữ được tâm l ành; Giờ bà muốn diệt tội tình lâu nay Muốn thiêu, muốn đốt thân n ày Lửa mang đau đớn tới ngay tức th ì Tâm sinh khổ não kể chi Chết rồi đọa xuống âm ty ngay liền Thế là khổ lại khổ thêm Nơi miền địa ngục n ão phiền gia t ăng. Lấy thêm thí dụ rõ ràng Bò càng kéo nặng lại càng ghét xe Bò bèn đạp g ãy xe đi Tưởng rằng nặng nhọc có bề thoát qua Nào ngờ xe gãy tháo ra Bỏ đi xe g ãy, thay qua xe lành Ách kia lại xiết cổ mình Bò đâu thoát được khổ h ình gian nan. Ai còn nghiệp tội đầy tr àn Dù cho có đốt trăm ng àn tấm thân A Tỳ địa ngục vẫn gần, Làm sao chỉ có một lần tự thiêu Mà mong tội lỗi hết theo. Tâm mà tạo ác đủ điều khác chi Như mây che khuất tr ăng kia, Tâm mà hối cải chuyển đi l àm lành Như là ngọn đuốc lung linh Phá tan t ăm tối, u minh chập chờn Bao nguồn gốc nghiệp thế nhân Do Thân, Khẩu, Ý xoay vần tạo ra, Muốn trừ diệt hết tâm tà Chân thành sám hối! Thiết tha tu hành!" * Sau khi giảng giải điều l ành Thầy Biện Tài lại nhiệt thành dạy thêm: "Nhớ Mười Điều Thiện chớ qu ên Hàng ngày bà cố gắng nên thực hành!" Bà Đề Vi hiểu ngọn ng ành Trong lòng hoan hỷ chân thành cúng dâng Vừa châu báu, vừa bạc vàng Thỉnh thầy ở lại giúp hàng chúng sinh. Thầy không nhận, nói tâm tình: "Những đồ quý báu tu h ành cần đâu Nếu bà đ ã hiểu đạo mầu Mang Mười Điều Thiện truyền mau cho người Đó l à một cách tuyệt vời Trả ơn thiết thực cho nơi cửa Thiền Cúng dường Pháp là ưu tiên Đạo v àng gieo hạt, tâm hiền nở hoa!" (phỏng theo bản v ăn xuôi của MINH CHÂU) ---*--- ( 19) HỒ LY MÓT VÀNG Ở bên sườn núi thuở xưa Có ngôi chùa nhỏ với sư rất già Lông mày sư tựa tuyết pha Chòm râu cước trắng mượt mà đẹp thay, Chùa nghèo, mọi việc hàng ngày Dù cho nặng nhọc một tay sư làm Tuy già còn khỏe vô vàn Một mình tu chốn non ngàn ung dung Dân làng cư ngụ quanh vùng Thấy sư cực khổ đều c ùng quan tâm Muốn lên chùa giúp đôi phần Nhưng sư từ chối chẳng cần giúp chi. Bà con thắc mắc chuyện gì Có điều chưa hiểu tức th ì nhờ sư Sư già mở rộng tâm từ Hết lòng chỉ dẫn dân cư tận tình Đôi khi c òn giảng thêm kinh Hướng lời Phật dạy chúng sinh theo đường Mọi người cung kính tôn sùng Thường đem thực phẩm cúng dường tạ ơn. * Một n ăm gió giật từng cơn Đông về lạnh buốt, tuyết vờn trắng phau Cảnh chùa b ăng giá trước sau Sư đang tụng niệm chợt đâu giật m ình Có ai gõ cửa thình lình Sư già mở cửa quả tình ngạc nhiên Chú hồ ly đứng ngo ài hiên Đang run lẩy bẩy giữa miền tuyết sương Sư già hỏi giọng thân thương: " Đ êm hôm buốt giá tới xương thế này Con làm chi lại tới đây?" Hồ ly quỳ vội xuống ngay thưa rằng; "Mùa đông lạnh lẽo giá băng Con đâu sống nổi trong hang đ êm này Xin thầy thương tấm thân gầy Cho con tạm trú đến ng ày mai thôi! " Từ bi sư nói: " Được rồi Hãy vào sưởi ấm ta thời tiếc chi!" Sư mang củi nhóm lửa khuya Lấy cơm cho chú hồ ly lót lòng. Ăn no rồi, sưởi ấm xong Hồ ly say ngủ vui trong mộng vàng Hôm sau từ biệt về hang. Hồ ly từ đó thường thường trở lui Sư già cho phép vậy rồi: "Nếu cần sưởi ấm con thời ghé đây!" Hồ ly hầu chuyện cùng thầy Dần dà học được điều hay, điều l ành Tâm tư chuyển biến thật nhanh, Nhiều lần chặt củi lượm cành biếu sư. * Đông t àn, trời đất sang m ùa Chim rừng ríu rít thi đua hót mừng Đón xuân vạn vật tưng bừng Thiên nhiên khởi sắc quanh vùng tốt tươi, Một hôm trong lúc chuyện vui Sư già bất giác thốt lời thở than: "Chùa đây nhỏ bé ngh èo nàn Hư hao, cũ nát rất cần sửa sang Cần tô lại tượng Phật vàng, Cần tiền thết đ ãi dân làng bữa chay Tri ân họ giúp lâu nay, Kiếm vàng làm được chuyện n ày dễ đâu!" Sư vui bàn chuyện đôi câu Hồ ly bất chợt cúi đầu trầm ngâm Khiến sư hối hận vô ngần Lảng qua chuyện khác. Trời dần về đ êm Hồ ly từ biệt đi liền Hẹn ngày trở lại chuyện thêm hầu thầy. * Thế rồi cả nửa n ăm nay Hồ ly nào có thấy quay trở về Sư già lo sợ mọi bề Sợ hồ ly dại mà đi trộm v àng Thời người bắt đánh trong l àng Chắc giờ bỏ mạng thảm thương mất rồi, Sư lòng lo nghĩ rối bời Sớm chiều hai buổi sư ngồi tụng kinh Mong hồ ly được ơn l ành Đời sau thoát kiếp súc sinh, l àm người. Thời gian như nước cuốn trôi Hơn ba n ăm đ ã qua rồi! Thật nhanh! Một đ êm mùa hạ trời thanh Tr ăng v àng lơ lửng đầu c ành trên cao Ánh tr ăng tỏa dịu thanh tao Côn trùng vẳng tiếng vọng vào xa x ăm Sư buồn ngủ toan đi nằm Chợt nghe gõ cửa vô vàn ngạc nhiên Sư bèn ra mở cửa liền Tưởng rằng khách lạ ghé miền núi cao Nào ngờ hồ ly bước vào Sư già mừng rỡ đón ch ào "bạn" xưa Lòng vui biết mấy cho vừa Từ lâu cách biệt đ ã thừa lo âu Giờ đây trút hết muộn sầu Biết hồ ly sống, có đâu l ìa trần. Hồ ly hoan hỷ vô ngần Gặp sư vội vã quỳ dâng cúng dường Dâng lên sư một thỏi vàng Sư già kinh ngạc ngỡ ngàng hỏi ngay: "Vàng này lấy ở đâu đây? Con đừng mang đến ch ùa này của gian!" Hồ ly điềm tĩnh phân trần: "Hơn ba n ăm trước có lần tại đây Thầy từng than thở cho hay Cần vàng sửa chữa chùa này đấy thôi Khiến lòng đệ tử rối bời Muốn đi lấy trộm của người về đây Rồi đem dâng cúng ch ùa ngay Nhưng con tự biết rằng thầy chẳng ưng Nên con vội vã tìm đường Theo người vượt biển kiếm vàng đảo xa, Người ta khai mỏ vàng ra Lấy xong, còn vụn thật là nhỏ nhoi Lẫn vào đất cát biển khơi Con theo mót lượm khắp nơi bao ngày Luôn ba n ăm được chút đây Đốt cho v àng chảy thành ngay thỏi này Đem về dâng cúng bữa nay Lòng thành, mong ước được thầy nhận cho Dùng tô tượng, dùng sửa chùa Đ ãi cơm phật tử đúng như dự tr ù. Sư già cảm động bất ngờ Nên mừng ứa lệ dâng mờ đôi mi, Không mừng vì được v àng kia, Nhưng mừng vì thấy hồ ly tu hành Có lòng tin, có tâm thành Bên trong lốt thú đạo t ình chứa chan. (phỏng theo bản v ăn xuôi của PHẠM NGỌC KHUÊ) ---*--- (20) QUỶ LA SÁT Đo àn ca kịch nọ nổi danh Kiếm ăn đi khắp tỉnh th ành làng thôn Diễn tuồng ác quỷ kinh hồn Tuồng "Quỷ La Sát" luôn luôn hãi hùng Người xem khen ngợi vô cùng Diễn viên thật giỏi, tích tuồng thật hay. Đo àn đi lưu diễn đó đây Một lần ghé lại làng này kiếm ăn Dân làng thích thú vô vàn Say mê theo rõi những màn quỷ ma, Khi đo àn chuẩn bị rời xa Bà con lưu luyến thiết tha giữ đo àn Có người dọa dẫm xa gần: "Về chiều trời đ ã có phần tối t ăm Vượt khu rừng rất khó kh ăn Lỡ ra bị kẹt phải nằm lại đ êm Nhiều rắc rối, lắm muộn phiền Rừng này nổi tiếng là miền dữ hung Quỷ La Sát nhiều vô cùng Chi bằng đợi sáng đi không muộn g ì!" Mấy chàng kịch sĩ cười khì: "Chúng tôi đâu có sợ chi quỷ n ào Chúng tôi là quỷ từ lâu Đóng vai La Sát hằng bao năm trường!" Thế rồi đo àn quyết lên đường Sau khi từ biệt dân làng đôi câu. Khu rừng hun hút thẳm sâu Cả đo àn đi đ ã khá lâu lắm rồi Màn đ êm dày đặc khắp trời Vẫn chưa qua khỏi được nơi rừng n ày Thôi đ ành phải nghỉ lại đây Nằm quanh một chỗ đ êm nay lạnh lùng, Bẻ cành cây, hốt lá rừng Nhóm lên lửa ấm cháy bùng suốt đ êm Thay nhau ngồi gác luân phiên Canh cho lửa cháy liên miên chẳng ngừng. Nửa khuya sương xuống chập chùng Khí trời buốt giá, hơi rừng lạnh c ăm Mọi người say ngủ nằm l ăn Chàng ngồi canh lửa một thân tội tình Rét run lẩy bẩy thân mình Lấy đồ diễn kịch khoác nhanh l ên người Tạo thêm hơi ấm áp rồi Gật gù bên lửa chàng ngồi lặng thinh, Bộ đồ kia lại vô t ình Là đồ quỷ dữ h ãi kinh diễn tuồng. Rừng im lặng, lửa bập bùng Chợt đâu có tiếng chim muông vang rền Một người nằm ngủ cạnh bên Giật mình thức giấc ngồi lên ngoái đầu Nhìn người canh lửa thấy đâu Thấy con quỷ dữ tóc râu rối bù Quỷ La Sát ngồi gật gù Cạnh bên đống lửa âm u, chập chờn Anh chàng hoảng sợ hết hồn Chồm lên vội chạy, miệng mồm kêu la: "Quỷ La Sát! Bớ người ta!" Cả đo àn thức dậy nghe mà thất kinh Trong cơn mê hoảng thình lình Tưởng rằng quỷ thật hiện hình chốn đây Kịp đâu suy nghĩ. Khổ thay! Nên cùng bỏ chạy theo ngay người đầu. Chàng canh lửa giữa đ êm thâu Đang thiu thiu ngủ chợt đâu giật m ình Nghe kêu, tỉnh dậy, hoảng kinh Thấy người ta chạy cũng đ ành nối đuôi Tưởng rằng có quỷ tới nơi Hét la, chạy hoảng theo người cho nhanh, Chạy theo vẫn khoác trên mình Bộ đồ quỷ dữ, răng nanh, mắt lồi. Mọi người chạy một quãng rồi Ngoái trông lui thấy ở nơi sau mình Anh chàng canh lửa hiện hình Giống như quỷ dữ đuổi nhanh tới gần Thế là kinh hãi vô ngần Lại càng chạy vội chẳng cần nghĩ suy... Cảnh vui diễn giữa đ êm khuya Một đo àn hoảng hốt chạy đi đi ên khùng Rượt nhau vấp ngã tưng bừng Đều c ùng khổ sở, đều c ùng đớn đau Trầy da, chảy máu, u đầu Mệt nhoài, đuối sức, theo nhau nằm d ài, Đến khi biết r õ chuyện rồi Cả đo àn thương tích đầy người, khổ thân! Đời v ì thành kiến sai lầm Vô minh che lấp, xa gần đua nhau Chạy theo ảo tưởng trước sau Nên bao phiền não chuốc mau vào mình. (phỏng theo bản v ăn xuôi trong TRUYỆN CỔ PHẬT GIÁO) ---*--- ( 21) ÂN OÁN Cỏ cây, sinh vật thời xưa Đều c ùng biết nói, lại vừa biết nghe Riêng loài người giỏi mọi bề Được tôn chúa tể chính v ì trí khôn, Nhưng trong rừng thẳm núi non Giữa bầy thú dữ cọp luôn đứng đầu "Chúa sơn lâm" tiếng từ lâu Giang sơn hùng vĩ ai đâu tranh d ành. Một hôm cọp dạo loanh quanh S ăn mồi kiếm sống th ình lình sa chân Chui đầu v ào bẫy thợ s ăn Cuồng đi ên gào thét, hung h ăng vẫy v ùng Dễ gì thoát cảnh khốn cùng Nên nằm yên lặng, hãi hùng, hoang mang. Hồi lâu thấy bóng áo vàng Một sư xuất hiện dưới hàng cây xa Cọp bèn lên tiếng kêu la Mong sư cứu cọp thoát ra bẫy này Từ bi, hỷ xả lâu nay Người tu chắc sẽ ra tay giúp liền. Quả nhiên sư động tâm hiền Bẫy kia mở nắp. Cọp bèn thoát ra. * Ngay khi khổ nạn vượt qua Cọp gầm, cọp thét vang xa núi rừng, Mắt hằn lửa hận bừng bừng Nhìn sư h ăm dọa vô c ùng hung h ăng: "Loài người độc ác ai bằng Hại ta mọi cách nên gi ăng bẫy n ày Giết ngươi để trả th ù ngay Khó mà thoát móng vuốt đây! Đừng h òng!" Sư bình thản, giọng ung dung: "Thế gian cõi tạm ta không tiếc gì Con người sống ở thác về Có sinh có tử lạ chi cuộc đời Chết là giải thoát kiếp người Nhưng ta muốn nói một lời thiết thân: Ngài là chúa tể sơn lâm Nhận ân, trả oán vô ngần ô danh Rồi đây khắp chốn rừng xanh Còn ai kính trọng kẻ dành ngôi cao!" Cọp nghe hợp lý phần nào Xuôi tai bèn nói: "Ta đâu ngại g ì Chúng ta giờ hãy cùng đi Hỏi ba nhân chứng tức thì rõ ngay Rằng loài người ác lắm thay Nếu mà đúng vậy xác n ày của ngươi Thời ta ăn sống nuốt tươi Ngươi nghe cho rõ kẻo rồi lại than!" Sư bèn đáp lại nhẹ nh àng: "Ta bằng lòng vậy, phàn nàn chi đâu!" * Đi giữa đường gặp chú trâu Cọp lên tiếng hỏi. Ngẩng đầu trâu than: "Loài người độc ác bạo t àn Bắt tôi làm lụng vô vàn khổ đau Lại còn roi quất trước sau Suốt ngày đói bụng ai n ào thương cho Vứt ra một nắm rơm khô Đến khi kiệt sức bỏ l ò sát sinh Nơi đây chịu đủ cực h ình Lóc da, xẻ thịt, quả tình ác thay!" * Sư đi. Cọp vội theo ngay Gặp thêm nhân chứng là cây bên đường, Cây me ủ rũ, tang thương, Cọp lên tiếng hỏi: "Người thường qua đây Hiền hay dữ bạn cho hay?" Cây me thoáng nghĩ đáp ngay chẳng nề: "Loài người thiện, ác đôi bề Khi tôi còn bé, người quê vùng này Bón phân, tưới nước hàng ngày Giúp tôi tươi tốt, giờ đây trưởng th ành, Nào ngờ trái hãy còn xanh Người ta đ ã vội trèo nhanh lên rồi Tranh nhau hái trái, dập vùi Khiến tôi gốc, ngọn tơi bời bấy lâu Lá rơi, cành gẫy, thân đau Loài người thiện ít, ác đâu quá nhiều!" * Sư đi, cọp lại kề theo Gặp thêm chú khỉ đang tr èo trên cây, Cọp bèn hỏi chú khỉ này Khỉ ta còn nhỏ, nhíu mày nghĩ suy Xong rồi hỏi lại cọp kia: "Tôi đây muốn biết chuyện g ì xẩy ra?" Cọp bèn vội vã kể qua Đầu đuôi câu chuyện. Khỉ ta nghe rồi Đăm chi êu, nh ăn nhó li ên hồi Sau cùng lên tiếng: "Chuyện thời khó tin Ngài là chúa tể khắp miền To con, dũng mãnh, uy quyền từ xưa Bẫy nào mà lọt cho vừa Thấy tôi khờ dại nói đ ùa chớ nên Mắt không thấy, tôi chẳng tin!" Cọp nghe bực bội gầm lên: " Được rồi! Lưng ta mi hãy leo ngồi Ta đưa đi đến tận nơi, r õ liền!" Khỉ con đồng ý leo l ên Theo sư và cọp tới miền thợ s ăn. Tới nơi cọp chỉ bẫy gi ăng Tỏ ra không hiểu, khỉ nh ăn nhó ho ài Khỉ ta đóng kịch thật t ài: "Bẫy thời kín mít sao ngài vào trong?" Cọp càng tức tối trong lòng Muốn cho khỉ hiểu cũng không khó gì Nhờ sư mở nắp bẫy kia Trổ tài biểu diễn cọp thì nhảy luôn Chui vào. Bẫy sập kinh hồn. Khỉ quay qua hỏi sư ông tức thời: "Vậy sư lúc đó đâu rồi?" Cọp từ trong cũi cướp lời nói ra: "Sư này xuất hiện nẻo xa Bất ngờ đi lại phía ta đang ngồi!" Nghe xong khỉ nói: "Rõ rồi! Bây giờ tôi hiểu đầu đuôi sự t ình, Sư ông lo việc tu hành Đường ông xin cứ đi nhanh về ch ùa Thời giờ đâu có dư thừa Mà mua phiền não, dây dưa chuyện người!" Hướng vào trong bẫy cọp ngồi Khỉ nhe r ăng giỡn: "Phận tôi yếu h èn Chúa sơn lâm là bề trên Tôi đâu giúp được, chớ n ên mong nhờ Chúc ngài lại gặp bất ngờ Gặp người đến cứu, xin chờ dịp may Giờ tôi tạm biệt ngài đây!" Nói xong khỉ tót lên cây chuồn liền. Bóng sư khuất nẻo rừng bên, Mắc lừa, cọp giận cuồng đi ên thét gầm Đ êm về rừng núi âm thầm ... (phỏng theo bản v ăn xuôi của HUỲNH V ĂN BỘ) ---*--- ( 22) ẤM TRÀ PHÚC ĐỨC Thưở xưa có vị tu hành Thật là đức hạnh nổi danh vô c ùng Thầy tên là sư Chánh Thông Lâu nay muốn kiếm trong vùng rừng thưa Một nơi thuận tiện xây chùa Giúp cho Phật tử chỗ tu dễ dàng. Một hôm đầy ánh trăng v àng Sau khi tắm suối, sư đang trở về B ăng ngang giữa cánh rừng khuya Bỗng nghe vẳng tiếng ai kia kêu thầy, Quay nhìn quanh quất đâu đây Thấy ngay thấp thoáng dưới cây bóng hình Người trông giống hồ ly tinh Bước ra đảnh lễ cúi m ình thưa ngay: "Con xin phép hướng dẫn thầy Tới nơi thích hợp để xây dựng ch ùa!" Lời người lạ thoảng như ru Sư nghe ưng thuận rất ư vui mừng Cả hai đ êm đó l ên đường Vượt đ èo, lội suối, b ăng rừng, tr èo non Tới nơi thoả nguyện chờ mong Ngọn đồi thơ mộng m ênh mông vô cùng Sư nhìn khoảnh đất rất mừng Và rồi quyết định chọn v ùng này ngay Sẽ xây chùa tại chốn đây Bõ công tìm kiếm bao ngày tháng qua. Thời gian thấm thoắt trôi xa Chùa nay hoàn tất thật là khang trang Mậu Lâm Tự tỏa đạo v àng Anh chàng chỉ lối dẫn đường thuở xưa Giờ đây t ìm đến thăm sư Khẩn cầu xin ở lại tu nhiệt tình. Dù trông giống hồ ly tinh Sư nào câu nệ dáng hình, nhận ngay Thâu làm đệ tử từ đây Đặt t ên Thủ Hạc ngày ngày kệ kinh Chuyên tâm ra sức học hành Lại ch ăm lo việc ở quanh trong ch ùa. * Tháng ngày qua tựa thoi đưa Giờ đây sư Chánh Thông xưa gi à rồi Một ngày sư cũng lìa đời Trụ trì chùa cũ nhiều người lên thay Để rồi lại đến một ng ày Tuổi già lần lượt rời ngay cõi trần, Riêng Thủ Hạc vẫn yên phần Vẫn luôn mạnh khoẻ, chuyên cần lo tu. Đến đời ho à thượng Nguyệt Chu Trụ trì thứ bảy của chùa Mậu Lâm Trong chùa mọi việc chi cần Một tay Thủ Hạc lãnh phần lo toan Trung thành, chu đáo, đảm đang Giúp luôn cả đám dân l àng địa phương Giúp thêm cả khách hành hương Sức luôn cố gắng, tâm thường an vui. * Một n ăm lễ lớn tới rồi Trên chùa chuẩn bị đón người h ành hương Tính ra số khách thập phương Vài ngàn người sẽ tìm đường l ên đây Chùa lo mọi việc xong ngay Chỉ riêng nước uống vào ngày mai thôi Sao cho đủ khắp mọi người Ấm trà thật lớn kiếm thời khó sao! Sư Nguyệt Chu lo biết bao Tới lui nghĩ ngợi, ra vào thở than Chợt nghe Thủ Hạc trấn an: "Con xin đi tới ngôi l àng quen xa Mượn về một chiếc ấm trà Ấm này vĩ đại đủ pha ng àn người Cách đây ng àn dặm mà thôi!" Sư nghe mừng rỡ nhưng rồi lo âu: "Xa ngàn dặm dù đi mau Chỉ trong một tối kịp đâu quay về, Dễ chi mượn được ấm kia Ngày mai nước uống chắc gì có đây!" Nghe xong Thủ Hạc thưa ngay: "Con đi tức khắc, xin thầy y ên tâm!" Mang đôi giầy cỏ v ào chân Tức thời đệ tử biến luôn khỏi ch ùa. Sáng sau hoà thượng Nguyệt Chu Đang ngồi thiền định tĩnh tu giữa ph òng Chợt nghe rộn rã ngoài song Biết ngay Thủ Hạc về trong chùa này Sư nhìn ra thấy lạ thay Ấm trà vĩ đại để ngay hi ên ngoài Sư kinh ngạc đến ngẩn người Rồi ngài sung sướng thốt lời ngợi khen Ấm trà được sử dụng liền Đun sôi tr à bốc hơi lên thơm lừng Hương thơm thanh thoát lạ lùng Vô cùng dễ chịu, vô cùng dịu êm Uống vào sảng khoái vô biên Bao người xin uống quả nhiên hài lòng, Ấm như một suối nguồn trong Rót trà đ ãi khách mãi tuôn chẳng ngừng Mọi người ca tụng tưng bừng Anh chàng Thủ Hạc vui mừng nói ngay: "Người ta gọi ấm trà này Là trà phúc đức xưa nay giúp người Trong đây tám món tuyệt vời: Bệnh thời biến mất. Sức thời t ăng th êm, Bao nhiêu lo sợ dứt liền, Phát sinh trí tuệ. Nhân duyên tạo nhiều Được người tôn trọng kính y êu, Bao nhiêu tai nạn thảy đều tránh qua, Và t ăng tuổi thọ th êm ra Ấm trà phúc đức quả l à quý thay!" * Đ ã qua bao tháng cùng ngày Anh chàng Thủ Hạc chùa này sống dai Trụ trì chùa tới thứ mười Anh chàng vẫn khoẻ, thân người trẻ trung Lại thêm tráng kiện vô cùng Bà con Phật tử đều cung kính ch àng. Một hôm nắng đẹp hanh v àng Thênh thang nắng rọi, rộn ràng chim ca Anh chàng Thủ Hạc nhà ta Ra ngồi tắm nắng bên hoa sân chùa Thả hồn theo gió thơm đưa Nhẹ trôi vào giấc ngủ trưa ngon lành Để rồi bỗng hiện nguy ên hình Hồ ly là cáo, thân hình xấu xa, Bất ngờ có khách bước ra Nhìn qua thấy chú cáo già ngủ say Vội vàng hoảng hốt kêu ngay: "Hồ ly xuất hiện chốn này! Kinh sao!" Chàng Thủ Hạc nghe ồn ào Giật mình tỉnh giấc kịp đâu thu h ình Đông người xúm lại th ình lình Chanh chua xỉa xói, bất bình thét la: "Bây giờ lộ mặt thật ra Ai ngờ mi lại chính là hồ ly Tưởng rằng núp bóng từ bi Tu hành học Phật xóa đi nghiệp m ình Hồ ly vẫn hiện nguyên hình Súc sinh lại vẫn súc sinh khác gì Cút mau khỏi chốn này đi Xác thì xấu xí, thân thì tanh hôi!" * Nghe xôn xao vọng tiếng người Trụ trì vội bước ra nơi sân chùa Anh chàng Thủ Hạc kính thưa: "Thầy và đồng đạo vốn từ lâu nay Hết lòng chiếu cố thân này Lòng tôi cảm kích bao ngày khó quên Nay xin báo đáp ơn tr ên Đem thần thông diễn ngay liền quản đâu Chuyện xưa tích cũ đ ã lâu Rừng kia xin hãy quay đầu nh ìn xem!" Trong khu rừng rậm kế bên Hiện ra cảnh giới trang nghiêm lạ lùng Phật Đ à thuyết pháp giữa rừng Bao nhiêu đệ tử chập ch ùng vây quanh Mọi người kinh ngạc thật tình Cùng nhau quỳ lạy lòng thành kính dâng Chợt nghe Thủ Hạc nói rằng: "Tôi xin từ giã đạo tr àng giờ đây Từ biệt chùa, từ biệt thầy Ấm trà phúc đức dâng ngay biếu ch ùa Để l àm kỷ niệm nghĩa xưa!" Nói xong Thủ Hạc cũng vừa lao đi Thân như ánh chớp khác chi Nhắm khu rừng thẳm hồ ly biến rồi. * Tuy mang xác cầm thú thôi Nhưng mà tư tưởng tuyệt vời cao xa Từ bi, hỷ xả, vị tha Súc sinh đâu nữa, ngẫm ra l à người! Là người sống ở trên đời Tuy hình hài vậy, tâm thời xấu xa Than ôi ngẫm kỹ chẳng qua Chỉ là dã thú, còn là người đâu! (phỏng theo bản v ăn xuôi của PHẠM NGỌC KHUÊ) ---*--- (23) CHẬU RỬA CHÂN Thời gian đầu mới xuất gia La Hầu La quả thật là đáng ch ê Thân chưa thuần thục mọi bề Lời thời thô thiển người nghe buồn lòng Ý thời ô nhiễm vô cùng Phật Đ à hay biết tìm đường giúp th êm Đưa về tịnh xá kề b ên Tu tâm, sửa tánh ngài khuyên hàng ngày. * Một hôm Phật ghé nơi này La Hầu La vội đứng ngay b ên hầu Ngài bèn dạy: "Tu đạo mầu Phải cho tinh tấn chớ đâu lơ l à Ngươi vào bưng chậu nước ra Ta cần nước sạch để m à rửa chân!" La Hầu La chẳng ngại ngần Tuân lời, mang nước, rửa chân hầu ngài Rửa xong Phật hỏi khoan thai: "Nước này nhìn lại còn ai muốn dùng?" La Hầu La: "Bạch Thế Tôn! Nước nay nhơ nhớp có còn sạch đâu Nấu ăn d ùng chẳng được n ào Dù cho súc miệng thấy sao khó lòng!" Phật bèn dạy: " Đúng vô c ùng Nhà ngươi cũng vậy so không khác gì Cung vàng điện ngọc xa l ìa Tìm về núp bóng từ bi tu hành Không chuyên cần, không tinh anh Thân mình ô nhiễm, miệng mình nhớp nhơ Thời ba món độc bất ngờ Tham, sân, si đó đón chờ hại ta Đưa tâm ý v ào đường t à So cùng nước rửa chân mà khác chi!" * Tiếp theo Phật dạy: "Nước kia Bẩn rồi đem đổ ngay đi tiếc g ì!" La Hầu La vội đổ đi Phật bèn nói tiếp: "Vậy thì giờ đây Nếu mang đựng thức ăn n ày Chậu còn dùng được nữa hay hết rồi?" La Hầu La vội trả lời: "Thưa rằng nước bẩn đựng nơi chậu n ày Dù cho đ ã đổ hết ngay Đồ ăn thức uống chứa đây khó l òng!" Phật bèn dạy: " Đúng vô c ùng Nhà ngươi cũng vậy so không khác gì Làm sa môn vẫn sân si Miệng không thành tín, tâm thì u minh Chẳng hề tinh tấn tu hành Tiếng đồn không tốt quả t ình vang đi Tựa như chậu nước dơ kia Đồ ăn thức uống đựng chi được n ào!" Phật dùng chân hất nhẹ vào Khiến cho cái chậu l ăn nh ào qua bên Nghiêng qua, nghiêng lại trên thềm Phật bèn lên tiếng hỏi thêm: "Chậu này Nếu mà bị bể ra ngay Thì ngươi có tiếc chậu này hay không?" La Hầu La: "Bạch Thế Tôn Chậu này dùng để rửa chân dơ rồi Bể thời chỉ tiếc chút thôi Chậu đâu c òn quý như hồi xưa kia!" Phật bèn dạy: "Ngươi khác chi Thân không gìn giữ, lời thì ác thô Mang bao ý tưởng nhiễm ô Khác chi cái chậu vì vô ích rồi Chẳng còn ai tiếc thương ngươi Một khi ngươi chết tức thời khổ đau Thân ngươi luân chuyển qua mau Trong ba đường dữ trước sau quay cuồng!" La Hầu La hối vô cùng Nghe xong hổ thẹn trong lòng biết bao Lỡ gây lầm lỗi thuở nào Giờ nghe Phật dạy dạt dào từ bi Cõi lòng bừng sáng tức thì Thành tâm sám hối, vội quỳ lạy ngay. Ngẫm xem trong cõi đời n ày Thợ rèn dùng sắt, hàng ngày ch ăm lo Cạo đi sét rỉ sét dơ Mới mong sắt trở thành đồ tốt đây, Người học đạo giống vậy thay Thói hư tật xấu thẳng tay loại trừ Giữ cho trong sạch tâm tư Mới mong đi trọn đường tu tốt l ành. (phỏng theo bản v ăn xuôi của MINH CHÂU) ---*--- (24) CHIM CÚ MÈO Ngày xưa trên một cành cây Cú mèo làm tổ nơi đây lâu rồi Tổ chim gáy cũng gần thôi Đôi b ên thân mật rong chơi tà tà. Cú mèo một bữa ghé qua Giã từ chim gáy, dọn nhà khỏi đây Ngạc nhiên chim gáy hỏi ngay: "Bác đi đâu thế? Chốn n ày đang y ên!" Cú mèo: "Tôi phải dọn liền Dời nhà cho lẹ qua miền phía Tây!" Tò mò chim gáy: "Lạ thay Nơi đây sinh sống bao ng ày êm xuôi An lành, thoải mái, vui tươi Tại sao bác lại muốn dời tổ đi?" Cú mèo:"Tôi chẳng dấu chi Vùng này dân chúng ưa gì tôi đâu!" Dịu dàng chim gáy khuyên mau: "Chúng mình hàng xóm thân nhau lâu rồi Nên tôi thành thật ngỏ lời Chính vì tiếng bác người đời chẳng ưa Tiếng kêu buồn thảm vang đưa Nghe vừa chết chóc lại vừa tang thương Tưởng như xui xẻo tr ăm đường Cho nên nếu bác bỏ phương Đông n ày Dọn nhà qua phía phương Tây Tiếng kêu chẳng chịu đổi thay chút g ì Người ta cũng chẳng ưa chi Để rồi t ìm cách đuổi đi sớm chiều, Bác mà thay đổi tiếng k êu Người ta chuyển ghét thành yêu mấy hồi!" * Sau khi chim gáy dứt lời Cú mèo giận dữ về dời tổ ngay Bỏ đi m ãi tận miền Tây Xa miền Đông bấy lâu nay muộn phiền Đúng lời chim gáy nhủ khuy ên Đúng như chim gáy đ ã tiên đoán rồi Tới miền Tây ít lâu thôi Cú mèo chẳng được mọi người mến ưa Người ghét bỏ, kẻ đuổi xua Cú mèo nửa hận, nửa như chán đời Bèn bay xa lánh loài người Xa luôn loài vật, mặt trời, mặt tr ăng Tìm núi thẳm, kiếm rừng hoang Nơi đây l àm tổ vương mang hận lòng. (phỏng theo bản v ăn xuôi của NHƯ THỦY) ---*--- (25) VUA RẮN NÚI PHỔ Đ À Thuở xưa đức Quán Thế Âm Chọn nơi đây chốn sơn lâm tuyệt vời Mở mang Phật pháp giúp đời Đạo tr àng xây dựng cho người tu tâm, Núi tên là Phổ Đ à Sơn Có vua rắn nọ vẫn thường ở đây Họ hàng nhà rắn đông thay Và riêng vua rắn lâu nay tu hành Nghìn n ăm tu luyện tinh anh Phép thần thông giỏi nổi danh xa gần. Rắn thua đức Quán Thế Âm Sau khi đấu phép thần thông tranh t ài Mới đ ành chịu nhượng bộ ngài Cho ngài mượn núi làm nơi đạo tr àng, Rắn lo ngại cho họ hàng Bị người giết hại nguy nan vô cùng. Đức Quán Âm: "H ãy an lòng Họ hàng nhà rắn hiện trong núi này Cứ yên cư ngụ nơi đây Người và rắn sống chung đầy t ình thương Ai làm hại phải bồi thường Mạng đem thường mạng khó đường tránh qua, Quyền vua rắn xử chẳng tha Sẽ niêm yết bảng gần xa khắp vùng Và loan báo rõ lệnh chung Để người g ìn giữ tránh đường sát sinh!" Thế là trên ngọn núi xanh Đạo tr àng nghiêm túc lập thành nơi đây Đ ã qua bao tháng cùng ngày Hành hương khách ghé núi này thật đông Người và rắn sống yên lòng Người không hại rắn, rắn không cắn người. Nhiều chùa xây cất khắp nơi T ăng, ni, Phật tử vang lời cầu kinh. * Vùng này có chú Tiểu Đinh Thường hay chơi nghịch phá quanh xóm làng Tổ chim tìm đập tan hoang Chuồn chuồn, châu chấu, bướm vàng chẳng tha. Hôm nay chú trốn mẹ cha Lén leo lên núi nhởn nha một mình Dạo quanh tìm dịp sát sinh Đến khi đói bụng ghé nhanh v ào chùa Xin ăn uống lúc ban trưa No nê lại chạy rỡn đ ùa khắp nơi Khi gần lúc xế chiều rồi Đến con đường nọ chú ngồi nh ìn quanh Chợt đâu thấy dưới cỏ xanh Có con rắn nhỏ bò nhanh tìm đường Trốn bò cạp lớn kinh hoàng Đang nhanh chân rượt phía đằng sau đuôi May thay tới lạch suối rồi Rắn lao mình xuống vội bơi qua bờ, Nước ng ăn b ò cạp bất ngờ Nó đâu biết lội đứng đờ người ra Đ ành quay lui, khó vượt qua, Tiểu Đinh tinh nghịch nghĩ ra mưu liền Lượm cành cây rớt kề bên Bắc cầu qua lạch ngang trên đôi bờ Chú bò cạp chẳng chần chờ Bò qua rượt đuổi rắn như đi ên cuồng Tấm thân rắn nhỏ thảm thương Trốn không thoát kịp tr ăm đường đớn đau Bị bò cạp cắn hồi lâu Quằn người ra chết, còn đâu nẻo về, Tiểu Đinh vui thích thoả thu ê Reo lên khoái chí vừa đi vừa cười. * Núi rừng khuất bóng mặt trời Tiểu Đinh vội v ã tìm nơi ngủ nhờ Ghé vào chùa. Thật bất ngờ Vừa trông thấy mặt là sư giật mình Lắc đầu hỏi, giọng thất kinh: "Trông con nét mặt quả tình nguy thay Bao nhiêu ám khí phủ đầy Chắc con khó sống qua ngày mai đâu, Nói cho thầy biết thật mau Gần đây con có phạm v ào tội chi Sinh linh có giết hại gì Khiến cho phúc đức mất đi thảm sầu?" Tiểu Đinh hốt hoảng lắc đầu Sau khi ngẫm nghĩ hồi lâu, thưa thầy Rằng mình tinh nghịch mới đây Giúp bò cạp giết rắn ngay trên đồi. Sư vừa nghe nói dứt lời Tức thời hốt hoảng kêu trời, khẽ than: "Thật khó kh ăn! Thật nguy nan! Thế nào vua rắn cũng làm hại ngay Đ òi con thường mạng, thảm thay Khó mà trốn thoát nạn này được đâu!" Tiểu Đinh sợ h ãi van cầu Xin sư chỉ cách nhiệm mầu cứu nguy. Cúi đầu sư vội nghĩ suy Hồi lâu lên tiếng từ bi giúp người: "Chỉ còn cách tụng kinh thôi May ra công đức do nơi l òng thành Tạo ra một chút duyên lành Cứu con thoát khỏi tội tình nghiệp oan!" Sư bèn thả quả chuông vàng Nới dây, hạ thấp xuống ngang hiên ngoài Lệnh cho chú nhỏ vào ngồi Khuyên luôn niệm Phật đồng thời cầu kinh, Chuông vàng sư hạ xuống nhanh Che cho chú nhỏ giấu mình bên trong, Bên ngoài sư dốc một lòng Mở kinh ngồi tụng vô cùng nghiêm trang Khơi đ èn, thắp nến, đốt nhang Lạ thay khi mở kinh vàng ra xem Không nhìn thấy chữ! Ngạc nhiên! Trang kinh trắng xoá báo điềm tai ương Mõ thời im tiếng chẳng vang Dùi càng gõ mạnh mõ càng lặng câm Sư lòng hoảng hốt vô ngần Miệng luôn niệm Phật dốc tâm khẩn cầu. Bỗng nhiên vua rắn từ đâu Hiện ra giận giữ, cái đầu lắc lư Đến ngay b ên cạnh chỗ sư Quấn chung quanh quả chuông xưa ba vòng Vang lên tiếng rít hãi hùng Và rồi sau đó lạnh l ùng buông ra Biến vào bóng tối nhạt nhoà Ngoài song chánh điện trăng t à khuất mây. Sư liền vội chạy đến ngay Kéo chuông lên ngó trong đây thế n ào Thật là kinh khủng biết bao Tiểu Đinh đ ã biến chốn nao mất rồi Chỉ còn một vũng máu thôi Dính quanh mớ tóc của người trẻ thơ. Nhắm nghiền cặp mắt hiền từ Sư lên tiếng niệm Phật A Di Đ à Một mình lẩm bẩm xót xa: "Chót gây nghiệp dữ khó mà thoát đây Nhân nào quả nấy xưa nay Dễ gieo nhân ác, khó gây quả lành!" Với tâm từ, với lòng thành Ba ngày liên tiếp sư dành tụng kinh Cầu cho chú nhỏ Tiểu Đinh Linh hồn sớm được si êu sinh trọn bề. (phỏng theo bản v ăn xuôi của PHẠM NGỌC KHUÊ) ---*--- (26) QUẢ CAM OAN NGHIỆT Lái buôn tên gọi Tàu Dư Mỗi n ăm gần Tết thường ưa mang h àng Đi xa, đến một xóm l àng Bán buôn quen biết đ ã hằng bao n ăm Vì chàng tính chẳng khó kh ăn Cho nên công việc kiếm ăn dễ d àng Khách chưa trả được tiền h àng Chàng bèn bán chịu để sang năm đ òi Càng thêm khách, càng thêm lời Khi hàng mau hết của thời sinh sôi. Mỗi khi ghé đến đây rồi Tàu Dư thường đến ở nơi nh à này Bánh bèo được bán tại đây Nhưng người mua bánh lâu nay không nhiều Phan Phiên là chủ, sống nghèo Tàu Dư ở đậu biết điều giúp th êm Tình thân nảy nở đôi b ên Ngày qua tháng lại vững bền tốt thay! N ăm năm lui tới nh à này Tàu Dư kia bỗng một ngày biến luôn Cảm tình trong việc bán buôn Thấy chàng vắng bóng bà con ngỡ ngàng Xôn xao trong đám khách h àng Xúm nhau bàn tán rộn ràng ít lâu Để rồi tin tức ch ìm mau Chuyện người mất tích còn đâu bận l òng. * Tàu Dư buôn bán thành công Phan Phiên noi dấu, cũng mong kiếm lời Hàng n ăm thấy Tết đến rồi Cũng đi xa để t ìm nơi mua hàng Mang về bán lại xóm làng Mỗi n ăm một chuyến dễ d àng vậy thôi Thế mà sau mấy n ăm trời Trở nên lắm của ai người sánh ngang Khắp vùng nổi tiếng giàu sang Bánh bèo nghề cũ cửa hàng dẹp luôn Mua thêm ruộng, tậu thêm vườn Nhà cao, cửa rộng, giả sơn giữa hồ Hoa sen muôn sắc điểm tô Nhà buôn thành đạt t ài phô khắp vùng Mọi người khâm phục vô cùng Tuy đôi khi thấy lạ l ùng lắm thay! Tạ ơn trên ban phước này Phan Phiên nổi hứng một ngày xuân sang Rước đo àn hát bội về làng Mời thiên hạ đến rộn r àng vui chơi Bà con được dịp xả hơi Rủ nhau tham dự bao người thật đông. * Đầu non vừa khuất vầng hồng Chủ nhà vừa cúng tế xong nhang đ èn Rạp tuồng đ ã nổi trống kèn Mời thiên hạ chuẩn bị xem diễn tuồng. Ngay khi vừa kéo màn nhung Thời anh kép chính ung dung ra chào Múa may điệu bộ khéo sao Vừa toan cất tiếng, ngẩng đầu, xưng t ên Anh ta ngậm miệng lại liền Mặt mày nhớn nhác, láo liên, kinh hoàng Rồi lùi bước rất vội vàng Vào sau sân khấu tìm đường tháo lui. Ông bầu tức bực kêu trời Đẩy anh trở lại ra ngo ài màn nhung Anh đ ành miễn cưỡng diễn tuồng Nhưng vừa mở miệng lại vùng quay lui, Ông bầu đ ành phải đổi người Chọn anh kép khác ra ngoài diễn thay Ai ra rồi cũng vào ngay Cũng đều nhớn nhác mặt m ày hoảng kinh Ông bầu dò hỏi sự tình Mấy người đều cứ lặng thinh, lắc đầu, Bên ngoài khán giả xôn xao Ngạc nhiên chẳng hiểu chuyện đâu lạ l ùng! Ông bầu đề nghị đổi tuồng Chủ nhân đồng ý, ngại ng ùng gì đâu Lần này chính thức ông bầu Mở màn, ra nói giáo đầu, xưng t ên Miệng vừa há đ ã chợt im Nhìn quanh dáo dác như tìm kiếm ai Và rồi ngậm miệng tức thời Bước lui mấy bước vào nơi hậu trường Mặt kinh hoảng, vẻ hãi hùng Bên ngoài cả rạp vô cùng hoang mang Chủ nhân tức giận vô vàn, Ông bầu gánh chẳng nói n ăng nửa lời Chỉ lo hối thúc mọi người Mau mau thu dọn rút lui tức thì Cả đo àn hát vội ra đi Mặc cho ông chủ nhân kia bất bình. Cho là điềm chẳng tốt l ành Giận bầu gánh hát hại mình buổi nay Phan Phiên đi kiện t òa ngay Thanh danh còn một chút này mà thôi. * Quan tòa đ êm trước đang ngồi Uống trà, đọc sách, rung đ ùi, ngâm thơ Chợt đâu thấy một bóng mờ Bước vào đặt trước án thư của ng ài Một mâm quả rồi vái dài Vội vàng quay gót khuất ngoài bóng đ êm Quan tòa bèn mở ra xem Ngay trong mâm quả thấy liền trái cam Ngài thò tay vừa định cầm Quạ đen ngo ài cửa bất thần bay ngang Thò chân quắp mất quả cam Quan tòa thấy vậy vội vàng đuổi theo Trượt chân vấp ngã, miệng kêu Giật mình tỉnh giấc thấy điều thực hư Rằng quan chợp giấc mộng mơ Quạ đen, khách lạ chỉ l à chiêm bao. Hôm sau trùng hợp làm sao Phan Phiên bỗng nạp đơn v ào kiện thưa Quan tòa chợt nghĩ giấc mơ Và đơn kiện tụng chắc l à liên quan, Ngài bèn gửi giấy đ òi đo àn Ông bầu, kép hát toàn ban đến hầu. Mọi người khai báo như nhau: "Ra tuồng định nói v ài câu mở màn Miệng vừa há chợt kinh hoàng Một người xuất hiện cầm cam nhét vào Không cho nói được tiếng n ào Chúng tôi sợ hãi quay đầu trở lui!" Sau khi nghe rõ chuyện rồi Quan toà tự hỏi thấy hơi lạ kỳ: "Trái cam kia liên hệ chi?" Nên quan quyết định phải đi coi liền Cùng quân hầu đến Phan Phi ên Gọi là th ăm hỏi cho th êm tỏ tường. Quan đi xem xét khu vườn Nào đâu thấy lạ vừa đương định v ào Chợt nghe tiếng quạ thảm sầu Vang lên ảo não góc sau vườn nhà, Sinh nghi quan vội ghé qua Thấy cây cam mọc thật là xanh tươi Góc vườn chỉ một cây thôi Xum xuê cành lá, trái thời hiếm hoi Trên cành một trái lẻ loi Quan đang nghĩ ngợi chợt nơi c ành này Một con quạ tới đậu đây Kêu lên thảm thiết giọng đầy oán than Rồi dùng mỏ mổ cam vàng Mổ xong cất cánh lẹ làng bay đi. Lạ thay trong quả cam kia Một tia máu đỏ tức th ì phun ra Phan Phiên run sợ, khẽ la Quân hầu hoảng hốt, quan toà nghi nan Nghi rằng có kẻ chết oan Truyền quân đ ào bới gốc cam th ăm d ò Thấy lòi ra bộ xương khô Phan Phiên tái mặt hét to hãi hùng Vùng lên chạy trốn đi ên cuồng Lính hầu bắt lại, hết đường chối quanh. * Phan Phiên khai rõ ngọn ngành: "Xác Tàu Dư quả thật tình chôn đây Tàu Dư giàu có lắm thay Tôi đưa em vợ lâu nay trong nh à Mối manh gả cho hắn ta Hắn ta đồng ý, thế l à tạm yên, Hắn về thu xếp bạc tiền Để qua lập nghiệp ở b ên vùng này. Thế rồi bỗng có một ngày Vợ con tôi ngủ đang say giấc nồng Đ êm khuya khuắt, trời mịt mùng Tàu Dư chợt gánh hai thùng đến đây Bên trong vàng bạc chất đầy Nhờ tôi chôn lén gốc cây ngoài vườn Chúng tôi cùng thực hiện luôn Vàng thoi, bạc nén đem chôn chỗ n ày. Bạc vàng gợi máu tham ngay Lại thêm cây cuốc trong tay sẵn sàng Giết Tàu Dư thật dễ dàng Nhắm ngay đầu hắn tôi phang xuống liền Tàu Dư chết chẳng kịp rên Hố sâu đ ào sẵn một bên đây rồi Tôi chôn xác chết xuống thôi Bốn bề vắng lặng ai người nào hay Bứng cây cam nhỏ cạnh đây Tôi trồng cam đó l ên ngay hố này. Với bao tài sản trong tay Tôi thôi nghề cũ, tháng ngày đi buôn Để che mắt khắp l àng thôn Làm như tôi kiếm được luôn nhiều lời Mọi người nghĩ tài sản tôi Là do buôn bán nhờ trời phất lên." Tòa bèn xử tội Phan Phiên Bao nhiêu gia sản tịch biên ngay liền Trích riêng ra một khoản tiền Cầu siêu chay tịnh ba đ êm, ba ngày Cho Tàu Dư chết nơi đây Được mau si êu thoát, oán này lìa xa. Cầu siêu đến tối thứ ba Hồn Tàu Dư bỗng hiện ra lạy quỳ Trước bàn thờ Phật uy nghi Lạy xong ba lạy hồn kia biến liền Thoáng qua một bóng quạ đen Bay đi cất tiếng k êu trên bầu trời. (phỏng theo bản v ăn xuôi của QUÁCH TẤN) ---*--- (27) NGƯỜI YÊU MUÔN THUỞ Tại vương quốc Kô Sa La, Thuở xưa là một quốc gia hùng cường, Ba Tư Nặc là quốc vương Khắp trong nước Ấn bốn phương vui vầy, Phật còn tại thế thời này Đạo v àng gieo rắc đó đây giúp đời. Trong cung vua có một người Cô nàng Mạt Lợi xinh tươi diễm kiều Vua Ba Tư Nặc quý yêu Vuốt ve âu yếm cưng chiều nhất thôi. Thế rồi một buổi đẹp trời Nhà vua lên tiếng hỏi người đẹp kia: "Ái khanh hãy nói ra đi Trên đời y êu nhất nàng thì chọn ai?" Nghe xong Mạt Lợi trả lời: "Muôn tâu bệ hạ chính ngài mà thôi!" Nhà vua hoan hỉ mỉm cười: "Câu nàng vừa nói ta thời đoán ra Hỏi cho vui vậy thôi mà!" Cô nàng Mạt Lợi mặt hoa rạng ngời Nhìn vua khe khẽ ướm lời: "Muôn tâu bệ hạ nếu ngài bỏ qua Thiếp xin nói rõ thêm ra Một điều hơi khác nhưng m à đúng hơn Một điều xác thật vô v àn!" Nhà vua: " Được chứ! Vậy n àng nói đi!" Mỹ nhân: "Thưa chẳng dấu chi Người mà thiếp mãi muôn bề mến yêu Luôn quý hóa, luôn nuông chiều Chính là thần thiếp! Mình yêu chính mình!" Nhà vua thắc mắc hỏi nhanh: "Ta đây không hiểu, quả t ình lạ thay!" Mỹ nhân vội giải thích ngay: "Thật ra phải nói mình hay thương mình Đây l à ‘tự ngã’ thường tình Nên khi thiếp có duyên lành, duyên may Ơn nhờ bệ hạ lâu nay Được ng ài yêu quý thiếp này thật vui Bản thân hạnh phúc tuyệt vời Cho nên thiếp phải yêu ngài nhất thôi Yêu người đem lại niềm vui Khiến cho ‘tự ngã’ mình thời th ăng hoa" Vua Ba Tư Nặc nghe qua Vẫn chưa hiểu rõ nàng ta nói gì. Mỹ nhân: "Xin hỏi vậy thì Ai mà bệ hạ muôn bề yêu thương Coi như nhất ở cung vàng?" Nhà vua:"Người đó l à nàng chứ ai!" Mỹ nhân Mạt Lợi mỉm cười: "Nếu như thiếp lại yêu người khác kia Vuốt ve, chiều chuộng, mê si Thời tình bệ hạ còn gì nữa không Chắc ngài giận dữ vô cùng Và đầu của thiếp chớ h òng còn nguyên Lệnh vua chắc chém đầu liền, Đây l à giả dụ để xem thế n ào Xem ngài quyết định ra sao Có như thiếp nghĩ từ bao lâu rồi?" Vua nghe hỏi chợt ngẩn người Tỏ ra lúng túng trả lời dễ đâu Sau khi im lặng hồi lâu Cuối cùng vua thốt ra câu chân tình: "Lời nàng quả đúng thật t ình Thật ra mình chỉ yêu mình mà thôi!" * Đúng lời đức Phật dạy rồi: "Tâm ta đi khắp mọi nơi tr ên đời Cũng không tìm thấy được người Đáng y êu, đáng quý hơn nơi thân m ình! Ai yêu ‘tự ngã’ chân tình Bản thân quý mến nhiệt thành mãi thôi Thời luôn luôn phải nhớ lời Chớ nên hại ‘tự ngã’ người làm chi!" (phỏng theo bản v ăn xuôi của NHƯ THỦY) ---*--- (28) N ĂM GIỌT MẬT Ngày xưa có kẻ tử tù Một ngày vượt ngục chạy như đi ên cuồng Trốn cho mau, vội tìm đường, Phía sau lính gác rộn ràng rượt theo Xua hai voi dữ hiểm nghèo Vòi vươn dài thượt, miệng kêu vang ầm, Trong cơn hốt hoảng tâm thần Chẳng may chàng lại sa chân dọc đường Rơi vào miệng giếng thảm thương Giếng sâu hun hút khiến chàng hoảng kinh Vung tay quờ quạng quanh mình Thấy cây buông rễ rung rinh lưng chừng Chàng ôm thật chặt, vui mừng Phen này tưởng thoát. Tìm đường tr èo lên Nào ngờ ngay miệng giếng trên Hai con voi dữ đến b ên kiếm người Rống vang náo động đất trời Cỏ cây giẫm đạp tơi bời thị uy, Chàng tù hãi sợ kể chi Tính đường tụt xuống đáy kia cho rồi Nhưng khi nhìn xuống, chao ơi! Ba con rồng lớn uốn người dưới sâu Giơ nanh, múa vuốt, vươn đầu Phun tia lửa nóng, phun mầu đỏ thi êu Muốn bay lên chỗ dây leo Nuốt chàng vượt ngục đang tr èo nơi đây. * Chàng bèn bám chặt rễ cây Tưởng rằng lủng lẳng thế này tạm yên Ác sao ngay ở phía trên Hai con chuột cống cắn liền đầu dây Một đen, một trắng to thay Đua nhau gậm nhấm rễ n ày mải mê. Nhìn quanh thành giếng cận kề Chợt trong hang hốc bốn bề nhô ra Bốn con rắn độc hít h à Ngóc đầu th è lưỡi mổ qua thân người. Chàng toan leo tuốt lên thôi Mong tìm đường thoát khỏi nơi chốn n ày Nhưng đuối sức, lại yếu tay Miệng khô,cổ cháy, thân đầy mồ hôi Anh chàng ngửa mặt thốt lời: "Trời ơi sao nỡ hại tôi thế này!" Chừng như sắp tắt thở ngay Trong cơn tuyệt vọng dâng đầy tim côi Anh chàng há miệng lấy hơi Thở vào một chút khí trời thênh thang, Một bầy ong chợt bay ngang Làm rơi mật xuống miệng chàng ngọt thơm Đủ năm giọt mật v àng ươm Chàng bèn nhắp mật vào luôn miệng chàng Ngọt ngào, thơm phức, mơ màng Thế là mê tít tâm can mất rồi Và trong giây phút tuyệt vời Đ ã quên đi mất giếng khơi hiểm ngh èo Quên đi t ình cảnh cheo leo Quên đi tính mạng đang treo chỉ m ành. * Ngẫm trong kiếp sống mong manh Đủ năm lạc thú vây quanh chẳng rời: Tiền tài quyến rũ con người Từng gây bạc bẽo từ thời xa xưa; Aí tình, sắc dục đong đưa Tấm gương kim cổ đ ã thừa đớn đau; Miếng mồi danh vọng đua nhau Như bong bóng nước tan mau mặt hồ; Chuyện ăn uống m ãi ham lo Từng gây nhục nhã ra cho bao người; Chuyện ham ngủ nghỉ thảnh thơi Ch ăm lo thân xác tức thời mau qu ên Tấm thân "tứ đại" chẳng bền Sớm tan như giọt sương trên cỏ làn. Chúng sinh "ngũ dục" mãi ham Như ham n ăm giọt mật tan miệng người Thơm ngon, quyến rũ tuyệt vời Khiến người quên mất cuộc đời hiểm nguy Khổ đau qu ên mất còn chi Nhớ đâu đường đạo từ bi m à về. (phỏng theo bản v ăn xuôi trong TRUYỆN CỔ PHẬT GIÁO) ---*--- (29) ẢO ẢNH Ngày xưa, ngày xửa, ngày xưa Có hoàng tử nọ khi vừa sinh ra Tin lành tràn ngập quốc gia Vua, hoàng hậu với muôn nhà mừng vui, Rồi hoàng hậu sớm qua đời Tiếc thay mẹ kế là người xấu xa Muốn dành ngôi cho con bà Âm mưu giết hại thật là bất lương Sai người tâm phúc tìm đường Đưa ho àng tử nhỏ vào rừng giết đi. May thay kẻ đó từ bi Nào đâu nỡ giết trẻ kia bao giờ Gặp người s ăn bắn bất ngờ Vội giao hoàng tử cậy nhờ trông coi, Thợ s ăn sống ở ven đồi Bên triền núi thẳm xa nơi kinh thành. * Cậu hoàng tử lớn lên nhanh Vô tư như một cây xanh giữa trời Đ ùa cùng nắng gió trùng khơi Hoàn toàn đâu biết về đời xa xưa Cội nguồn vương giả con vua, Cậu vui ngày tháng êm ru dòng đời. Một ngày hoàng tử lớn rồi Tấm thân cường tráng, vóc người nở nang Sống thong dong dưới nắng vàng Như là thú giữa rừng hoang an lành Như tùng vươn ngọn trời xanh Trầm luân cuộc sống kinh thành nào hay. Thế rồi bỗng có một ngày Chàng theo bác thợ s ăn n ày về kinh Nơi chàng thuở trước mới sinh Dân bày hương án linh đ ình mừng vui. Chàng trai kinh ngạc ngây người Thấy dân phố thị khắp nơi dập dìu Xa hoa, lộng lẫy đủ điều Đắm ch ìm trong cuộc chơi nhiều tang thương Trò đời cười khóc trăm đường Thật là ấu trĩ, đi ên cuồng lắm thay! Chàng trai nhàm chán nơi này Rong chơi hai tháng hôm nay trở về Theo chân bác thợ s ăn kia Bụi nơi đô hội chẳng hề vương mang. Rừng hoang vẫy gọi rộn ràng Thầy trò rảo bước thênh thang lối về Dừng chân nghỉ mệt bên khe Vốc tay nước suối cận kề giải lao Chợt nghe lối cỏ lao xao Chàng trai ngẩng mặt xiết bao sững sờ Mỹ nhân xuất hiện bất ngờ Khiến chàng kinh ngạc ngẩn ngơ cõi lòng. Cô nàng xinh đẹp vô c ùng Khuôn tr ăng tươi tắn, h ình dung mỹ miều Núi rừng chợt ngát hương yêu Trong tim chàng khúc tình reo tuyệt vời Tiếng lòng bùng dậy chơi vơi Sau cơn mê mệt ngủ vùi ngàn n ăm Thần tình ái đ ã ghé th ăm Mũi tên định mệnh đ ã g ăm tim người. Thợ s ăn gi à cả lõi đời Thấy niềm xao xuyến nơi người thanh niên Ông bồi hồi nhớ lại liền Cuộc đời trai trẻ cuồng đi ên của mình Và ông bất giác rùng mình Âu lo cho kẻ ái tình vương mang, Cánh chim vương giả đại b àng Đến thời sắp sửa ra r àng rồi đây Hoang vu hốc đá hẹp n ày Đại b àng dang cánh tung bay dễ nào, Lòng ông đau xót biết bao Biển tình sóng gió thét gào gian truân Đời trai hăm hở dấn thân Mai này bại liệt vô ngần thương đau. Cho nên chỉ ít lâu sau Khi chàng trai trẻ cúi đầu khẽ thưa Xin rời rừng núi âm u Thời ông im lặng thầm lo vô cùng. * Sau khi từ biệt núi rừng Đại b àng tung cánh vào vùng trời xanh Cô nàng bên suối đẹp xinh Khiến chàng thức giấc an bình thuở nao Nàng xinh đẹp n ên tự hào, Chàng trai quỳ gối biết bao nhiêu lần Xin làm nô lệ hiến thân Tiếc thay nàng vẫn muôn phần thờ ơ Lạnh lùng chẳng ghé mắt qua Chàng đâu sánh gót ki êu xa của nàng. Song thân cô lại nhìn chàng Thấy ra sức mạnh tiềm tàng thân trai Cho nên chấp thuận tạm thời Khiến chàng có dịp tới lui cận kề Lấy lòng họ đủ mọi bề Phá rừng, vỡ núi chẳng hề quản công Quẩn quanh để thấy bóng hồng Lao đầu bể khổ l òng không sóng sầu. Thật thà, vụng dại từ lâu Tâm hồn chất phác có đâu muộn phiền. Một ngày rộn rã khắp miền Kèn vang rừng núi, vua hiền đi săn Tới vùng đất hứa dừng chân Có cô gái đẹp tuyệt trần dễ thương, Nàng tìm đến vị quân vương Quyền uy, trai trẻ nàng thường ước mơ Thuyền tình vừa ghé tới bờ Vừa reo vang khúc đường tơ tuyệt vời Tên thù đ ã phóng tới nơi Quân vương ngã gục, hết đời xuân xanh Ai ngờ chàng trẻ thất tình Cung tên thiện xạ tài danh lâu rồi Trong khi tuyệt vọng lứa đôi Phóng tên cuồng nộ cho vơi hận lòng. Đo àn s ăn nhốn nháo h ãi hùng Đua nhau đuổi bắt truy l ùng kẻ gian Chàng trai chạy trốn b ăng ng àn Tâm hồn đi ên loạn hoang mang rối bời Khi kiệt sức, lúc hết hơi Gục bên bờ suối thân người mê man Chập chờn hình bóng mỹ nhân Như là một mũi tên g ăm ngực ch àng. Thương thay cho cánh đại b àng Mới tung bay giữa thênh thang ít ngày Dường như gục chết nơi này Mộng đời theo cánh mây bay cuối trời. * Khi chàng tỉnh dậy, bồi hồi Nào hay mình hiện ở nơi chốn nào Tỉnh hay đang giấc chi êm bao Thực hay là mộng mà sao lạ lùng, Đệm rơm êm ấm dưới lưng Nhìn qua bục đá sư đương ngồi thiền Mặt sư thoáng nụ cười hiền Đôi m ày bạc trắng, da tiên hồng hào. Cạnh bên chàng thấy vui sao Rổ khoai chín luộc, ngại đâu đói l òng Mãi hôm sau lúc hoàng hôn Thiền sư xuất định mặt c òn nét tươi Sư nhìn chàng khẽ mỉm cười Nửa như an ủi, nửa thời tiếc thương Chàng bèn dâng nước cho ông Như là chú tiểu mới trong cửa thiền Hai thầy trò đều lặng y ên Dám đâu nói trước tr ò bèn chờ trông. Sau khi vừa uống nước xong Thầy thiền trở lại chứ không nói gì Mặt thầy an lạc kể chi Chàng trai cảm thấy những gì đớn đau Những gì mình gánh muộn sầu Chỉ như trò trẻ từ lâu trong đời Từ hồi thơ ấu xa xôi Đ ùa cùng trẻ nít, đến hồi lớn khôn Đuổi theo người đẹp đi ên cuồng Trò chơi chưa hết! Hãy còn h ăng say Giờ đây thân liệt chốn n ày Chẳng còn sức sống! Bó tay mất rồi! Còn sư an tịnh tuyệt vời Chốn đây phẳng lặng như nơi mặt hồ Phải ch ăng thầy lắng tâm tư Cuộc chơi nhân thế giã từ đ ã lâu. Bảy ngày ròng rã qua mau Ngoài giờ tĩnh tọa sư đâu nói g ì Lặng im như tảng đá kia Chàng không chịu nổi nên chi đợi chờ Một ngày sư xả thiền ra Chàng bèn kể lể gần xa chuyện mình Sư nghe nhưng vẫn lặng thinh Đến khi ch àng hỏi tâm tình một câu Sư bình thản khẽ lắc đầu Trả lời: "Ảo ảnh!". Sư đâu nói nhiều. Chàng thất vọng biết bao nhiêu Hỏi thêm gằn giọng: "Mọi điều giả sao Thưa thầy ảo ảnh chỗ nào?" Sư cầm bình nước vội trao cho chàng Mỉm cười, khẽ nói nhẹ nhàng: "Hiện ta đang khát nói năng chẳng nhiều Có dòng suối mát chân đ èo Bình đây con h ãy mang theo múc về!" * Chàng ôm bình vội ra đi Khom người múc nước, đến khi ngẩng đầu Tim chàng rộn rã đập mau Bên kia bờ suối ai đâu đang chờ Chao ơi người cũ trong mơ Mỹ nhân đứng đó bất ngờ lắm thay! Thấy chàng nàng chạy qua ngay Ôm hôn khóc lóc tràn đầy xót xa Lòng chàng trai chợt mềm ra Hận tình xưa cũ nhạt nhòa trôi đi. Rồi thêm bao chuyện ly kỳ Hệt như cổ tích lâm ly tuyệt vời: "Này là tin tức tới nơi Kinh thành vua đ ã qua đời mới đây, Người ta tiết lộ thêm ngay Rằng chàng hoàng tử của ngày xa xưa Vẫn còn sống! Thật bất ngờ! Quần thần náo nức đón chờ tân vương, Đón ch àng về ngự ngai vàng Quả là tốt đẹp huy ho àng biết bao, Này ngôi hoàng hậu tối cao Trao cho người đẹp ai n ào xứng hơn, Họ sinh ra những đứa con Đẹp xinh, kháu khỉnh, tinh khôn, hiền l ành. Mười l ăm năm thoáng trôi nhanh Nước nhà có giặc, kinh thành lâm nguy Chàng làm vua bị bắt đi Giặc giam ngục đá c òn chi ngai vàng, Bầy con nằm chết thảm thương Mỹ nhân hoàng hậu đi ên cuồng khóc la… Tim chàng như nứt rạn ra Rã rời từng mảnh xót xa vô vàn Chao ơi số mệnh bạo tàn Đ è lên nặng trĩu nát tan tim chàng Sa ngục tối, mất ngai vàng Tóc phai bạc trắng, thân tàn già nua Đời người sao m ãi ganh đua Cuộc chơi trần thế được thua, mất c òn…" Đang khi chua xót tâm hồn Nửa mê, nửa tỉnh giữa cơn mơ màng Chàng nghe thoảng vọng âm vang Tiếng thiền sư nói nhẹ nhàng bên tai: "Nước thời múc một bình thôi Mà đi đến cả giờ rồi chưa xong Tại sao lâu vậy hả con?" Chàng trai choàng tỉnh, hoàn hồn nhìn quanh Thấy thầy đang đứng cạnh m ình Còn mình đang đứng ôm b ình nước không Bên bờ suối chảy xuôi dòng Tóc còn xanh mướt xoã trong gió rừng. Thiền sư khẽ nói ung dung: "Thế là ảo ảnh, vô thường đó con!" Chàng trai sống mãi trên non Kể từ ngày đó chẳng c òn về kinh Chẳng rời rừng núi an bình Nên không ai rõ sự tình về sau Đời ch àng ẩn dật nơi đâu Qua đời lặng lẽ khi n ào chẳng hay! (phỏng theo bản v ăn xuôi của NHƯ THỦY) * Sách ấn tống để biếu, không bán * Tác giả không giữ bản quyền * Hoan nghênh tái bản hoặc phổ biến dưới bất kỳ hình thức nào khác. LIÊN LẠC: giaongo@msn.com -ooOoo- Đầu trang | Phần 1 | Phần 2 | Tập I | Tập II Trở về trang Thư Mục last updated: 01-01-2004 Chân thành cám ơn Cư sĩ Tâm-Minh Ngô Tằng Giao đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 10-2004).