Thương Yêu Là Thông Cảm (Bình Anson) Thuong yeu la Thong cam - Binh Anson (6) Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Thuong yeu la Thong cam - Binh Anson Vietnamese, with Unicode Times font Thương yêu là thông cảm Bình Anson NXB Tôn Giáo TL. 2005 - PL. 2549 -05- Bảy giai đoạn thanh tịnh B ảy giai đoạn thanh tịnh tâm m à mỗi hành giả phải hành trì để khai phát tuệ giác được đề cập trong b ài kinh 24, Trung Bộ ( Rathavinita Sutta , Kinh Bảy Trạm Xe) và trong bài kinh 34 của Trường Bộ ( Dasuttara Sutta , Kinh Thập Thượng). Đây cũng là c ăn bản của bộ luận Thanh Tịnh Đạo ( Visuddhi-magga ) do ngài Phật Âm ( Buddhaghosa ) biên soạn vào khoảng thế kỷ V Tây lịch: 3 chương đầu đề cập đến sự thanh tịnh của giới đức (giai đoạn 1), chương 4 đến 13 l à để hướng dẫn thanh tịnh tâm qua các pháp h ành thiền (giai đoạn 2) - đem tâm an định v ào các tầng thiền-na, và các chương còn lại là để phát triển tuệ giác (giai đoạn 3 đến giai đoạn 7). Cách sắp xếp như thế phản ảnh 3 pháp tu học chính yếu của người con Phật để đoạn trừ phiền n ão (tam vô lậu học): Giới, Định, và Tuệ. Các bản Chú giải về sau này có đưa ra các khái niệm về 16 tầng tuệ minh sát, v à sự liên hệ với bảy giai đoạn thanh tịnh được tóm tắt như sau: 1. Thanh tịnh giới đức (Giới tịnh, S īla-visuddhi ). 2. Thanh tịnh tâm (Tâm tịnh, Citta-visuddhi ). 3. Thanh tịnh quan kiến (Kiến tịnh, Ditthi-visuddhi ). Sau giai đoạn nầy, h ành giả phát triển được: (1) Tuệ phân tích danh sắc ( N āmarūpa-pariccheda- ñ āna ) 4. Thanh tịnh bằng cách khắc phục hoài nghi (Đoạn nghi tịnh, Kankh āvitarana-visuddhi ). Sau giai đoạn nầy, h ành giả phát triển được: (2) Tuệ phân biện nhân duyên ( Paccaya-pariggaha-ñ āna ). 5. Thanh tịnh bằng cách thấu hiểu và nhận thấy thế nào là Con Đường, thế nào không phải là Con Đường (Đạo Phi- đạo tri kiến tịnh, Magg āmagga- ñ ānadassana-visuddhi ). Sau giai đoạn nầy, h ành giả phát triển được: (3) Tuệ thấu đạt ( Sammasana-ñ āna ), còn gọi là Thẩm sát tuệ. 6. Thanh tịnh bằng cách thấu hiểu và nhận thấy Con Đường (Đạo tri kiến tịnh, Patipad ā- ñ ānadassana-visuddhi) . Sau giai đoạn nầy, h ành giả phát triển được: (4) Tuệ quán chiếu sanh diệt ( Udayabbay ānupassanā- ñ āna ), (5) Tuệ quán chiếu sự diệt ( Bhang ānupassanā- ñ āna ), còn gọi là Hoại tán tuệ, (6) Tuệ phát hiện kinh sợ ( Bhayupatth āna- ñ āna ), còn gọi là Kinh úy tuệ, (7) Tuệ quán chiếu hiểm họa ( Ad īnavānupassanā- ñ āna ), còn gọi là Nguy hại tuệ, (8) Tuệ quán chiếu sự chán nản ( Nibbid ānupassanā- ñ āna ), còn gọi là Yếm ố tuệ, (9) Tuệ muốn giải thoát ( Muncitukamyat ā- ñ āna ), còn gọi là Cầu thoát tuệ, (10) Tuệ quán chiếu sự suy tư ( Patisankh ānupassanā- ñ āna ), còn gọi là Trạch sát tuệ, (11) Tuệ xả về các hành ( Sankh ārupekkhā- ñ āna ), còn gọi là Hành xả tuệ, (12) Tuệ thuận thứ ( Sacc ānulomika- ñ āna ). 7. Thanh tịnh bằng cách thấu hiểu và nhận thấy (Tri kiến tịnh, Ñ ānadassana-visuddhi ). Sau giai đoạn nầy, h ành giả phát triển được: (13) Tuệ chuyển tánh ( Gotrabh ū- ñ āna ), (14) Đạo tuệ ( Magga-ñ āna ), (15) Quả tuệ ( Phala-ñ āna ), (16) Tuệ ôn lại ( Paccavekkhana-ñ āna ), còn gọi là Phản khán tuệ. * G iai đoạn đầu ti ên là phải giữ gìn giới luật cho thật trong sạch, giới của người cư sĩ hay giới của hàng tu sĩ, để thanh tịnh lời nói v à hành động. Đó l à Giới thanh tịnh . Tiếp theo, người con Phật phải nỗ lực hành thiền, đưa tâm đến một mức độ an định vững mạnh. Đó l à Tâm thanh tịnh . N ăm giai đoạn kế tiếp l à tiếp tục hành thiền để phát triển trí tuệ, có tr ình bày chi tiết trong bộ luận Thanh Tịnh Đạo từ chương 19 đến chương 21. Ng ài Hòa thượng Narada cũng có đề cập đến trong quyển "Đức Phật v à Phật Pháp", chương 38, và ở đây, xin lược trích như sau: (...) Tiếp tục hành thiền, hành giả bắt đầu phát triển quan kiến trong sạch ( Kiến tịnh ) để nhận thấy chân tướng của vạn pháp. Với tâm an trụ v ào một điểm, h ành giả phân tích và quan sát cái gọi là chúng sinh. Sự thẩm sát này cho thấy rằng cái được gọi l à "Ta, Tôi, Tự ngã", chỉ là tập hợp phức tạp của tâm và vật chất, hay danh và sắc. Cả hai đều ở trạng thái luôn luôn biến đổi, luôn luôn trôi chảy, như một d òng nước tuôn chảy liên tục. Khi đ ã có được quan kiến chân chính về bản chất thực sự của cái gọi l à chúng sinh và hoàn toàn dứt khoát với mọi ảo tưởng về một linh hồn trường cửu, hành giả cố tìm những nguyên nhân sinh ra cái Ta và nhận định rằn g thế gian này không có sự tự nhiên phát sinh mà không tùy thuộc ở một, hay nhiều điều kiện, trong hiện tại hay trong quá khứ. Vạn pháp đều do duy ên sinh. Hành giả nhận định rằng kiếp sống của m ình có đây l à do vô minh (avijja) , ái dục (tanha) , thủ chấp (upadana) , và nghiệp (kamma) của kiếp quá khứ, và vật thực (oja) trong kiếp sống hiện tại. Do n ăm nguy ên nhân ấy, cái gọi là chúng sinh được cấu tạo. Nguy ên nhân quá khứ tạo điều kiện (duy ên) cho hiện tại, và cùng thế ấy, hiện tại tạo điều kiện (duy ên) cho tương lai. Chú tâm suy niệm như thế ấy hành giả vượt lên mọi hoài nghi về quá khứ, hiện tại và tương lai. Đây l à Đoạn nghi tịnh . Tiếp theo, hành giả suy niệm rằng tất cả các vật cấu tạo, hay các pháp hữu vi, đều vô thường (anicca) , phiền não (dukkha) , và không có một thực thể (anatta) . Hướng tầm mắt vào bất luận nơi nào, hành giả chỉ nhìn thấy ba đặc tướng ấy hiển lộ r ành mạch, rõ ràng, không thể lầm lẫn. Bây giờ hành giả nhận thức rằng kiếp sống chỉ là một dòng trôi chảy, một di động li ên tục, không gián đoạn. D ù ở các cảnh trời hay trên quả địa cầu n ày, hành giả không tìm được nơi n ào có hạnh phúc thật sự, bởi vì mỗi hình thức khoái lạc chỉ là bước đầu, mở đường đến đau khổ. Do đó, cái g ì vô thường tất nhiên phải chịu đau khổ, v à nơi nào đau khổ v à biến đổi chiếm ưu thế th ì không thể có một tự ngã trường tồn vĩnh cửu. Khi chú tâm hành thiền như thế ấy, đến một lúc n ào đó, h ành giả cảm thọ các trạng thái thỏa thích, hạnh phúc và vắng lặng, trước kia chưa từng bao giờ được biết. H ành giả càng củng cố tâm định v à tinh tấn thêm. Tâm đạo nhiệt th ành càng t ăng trưởng, tâm niệm to àn hảo, và tuệ minh càng trở nên sâu sắc một cách lạ thường. Sớm nhận thấy rằng những hiện tượng mới nầy chỉ làm trở ngại cho những tiến bộ tinh thần, hành giả trau giồi và phát triển "trạng thái trong sạch của sự hiểu biết" liên quan đến thế n ào là Con Đường v à Không-Phải-Con- Đường. Đây l à Đạo Phi- đạo tri kiến tịnh . Nhận thức được con đường chân chánh, h ành giả tiếp tục chú tâm quán tưởng vào sự phát sinh và sự hoại diệt của tất cả các pháp hữu vi. Trong hai trạng thái sinh và diệt, sự hoại diệt nổi bật chiếm ưu thế hơn, nên dần dần gây ấn tượng mạnh hơn trong tâm hành giả, bởi vì sự thay đổi được nhận thấy dĩ nhi ên và rõ ràng hơn sự trở thành. Do đó, h ành giả hướng tâm chú niệm của mình về sự phân tán của sự vật và nhận định rằng cả hai, danh v à sắc, hai thành phần cấu tạo cá nhân mình luôn luôn ở trong trạng thái đổi thay, trôi chảy, không thể tồn tại giống hệt trong hai khoảnh khắc kế tiếp. Bây giờ, h ành giả phát sinh sự hiểu biết rằng tất cả những gì bị phân tán đều l à đáng sợ. To àn thể thế gian phát hiện trước mắt hành giả như một đống củi đang phừng cháy, một nguồn hiểm họa. Kế đó l à hành giả suy tưởng về tính chất rách nát, đổ vỡ v à tạm bợ nhất thời của thế gian đáng kinh sợ n ày, có cảm giác nhàm chán nó và nảy sanh ra ý muốn vượt thoát ra khỏi đó. Hướng về đối tượng ấy, h ành giả chú tâm niệm trở lại vào ba đặc tánh vô thường, khổ, vô ng ã, và sau đó phát triển một tâm xả chọn vẹn, ho àn toàn thản nhiên đối với tất cả các pháp hữu vi - không luyến ái cũng không ghét bỏ, hay bất toại nguyện - đối với bất cứ sự việc g ì trên thế gian. Tiến trình trong giai đoạn thanh tịnh n ày có tên chung là "patipada ñ āna dassana visuddhi" , trạng thái trong sạch của sự hiểu biết và nhận thức có liên quan đến Con Đường hay pháp h ành, Đạo tri kiến tịnh , giai đoạn thứ sáu của con đường thanh tịnh hóa. Khi đạt đến mức độ nhận thức n ày, hành giả chọn một trong ba đặc tướng: vô thường, khổ, vô ng ã, thích hợp nhất với mình và gia công khai triển tuệ giác theo chiều hướng ấy cho đến khi th ành tựu mục tiêu cuối cùng - Đạo Quả Niết B àn. Đây l à giai đoạn thanh tịnh cuối c ùng, Tri kiến tịnh . "Cũng như người đi trong đ êm tối, nhờ trời chớp nên nhìn thấy quang cảnh quanh mình rồi giữ lại hình ảnh ấy trước mắt một lúc lâu. Cũng thế ấy, do cái chớp bật sáng lên của tuệ giác, hành giả trực nhận Niết Bàn lần đầu ti ên một cách rõ ràng và hình ảnh ấy lưu lại trong tâm, không bao giờ phai mờ." -ooOoo- Đầu trang | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | Mục lục [ Trở về trang Thư Mục ] last updated: 01-05-2005