Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) Dai Tang Kinh - Han Tang Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Dai Tang Kinh - Han Tang Vietnamese, with Unicode Times font Đôi điều ghi chép về Đại Tạng Kinh (Hán tạng) Liên Hương Đ ại tạng kinh là một công trình tập thành tâm huyết của bao nhiêu thế hệ Tổ sư, cổ đức Ấn Độ, Trung Hoa, Nhật Bản, Cao Ly. Nói một cách ngắn gọn và dễ hiểu, Đại tạng kinh là một toàn tập bao gồm tất cả những thánh thư Phật giáo theo hệ thống Nam truyền và Bắc truyền, chia thành ba nhóm lớn: Kinh, Luật, Luận. Nhân đây, chúng tôi xin điểm qua v ài nét về Đại tạng kinh. Dưới các triều Hiếu Minh đế (516-528) của nh à Bắc Ngụy, Tề Minh đế (494-498) của nh à Nam Tề và các đời vua Vũ đế, Văn đế v à Tuyên đế của nh à Trần (557-583), kinh điển Phật giáo đ ã được gom th ành toàn tập mệnh danh là Đại tạng kinh và được sao chép để thờ tại các tự viện chính. Ri êng Tùy V ăn đế (581-604) đ ã hạ chiếu sao tả 46 bộ Đại tạng kinh để thờ tại các ch ùa chính trong mỗi châu, nhưng vẫn chưa đặt vấn đề ti êu chuẩn hóa Đại tạng kinh. Tuy thế, danh xưng "Đại tạng kinh" chỉ xuất hiện vào thời Tùy - Đường, còn trước đó chỉ gọi l à Nhất thiết chúng tạng kinh điển. Đại tạng kinh được h ình thành dần dần. Trước tiên, chỉ kinh Phật được xếp v ào Đại tạng. Một bản kinh muốn được xếp v ào Đại tạng (danh từ chuyên môn gọi là "nhập tạng") phải được sự ph ê chuẩn của nhà vua. Thông thường, hoàng đế sẽ tham khảo ý kiến của các vị cao tăng cổ đức xem bản kinh đó có đúng thật l à kinh Phật hay ngụy kinh. Sau thời Ngũ đại, các trước tác của các tông phái mới lần lượt được nhập tạng. C ăn cứ tr ên thứ tự niên đại, lần lượt có các bản Đại tạng kinh như sau: 1. Khai Bảo tạng ( còn gọi là Bắc Tống tạng bản, Sắc bản, Thục bản): Đây là bản Đại tạng kinh đầu ti ên được ấn loát bằng bản gỗ khắc v ào n ăm 971 tại Ích Châu (Th ành Đô) thuộc đất Thục (tỉnh Tứ Xuy ên hiện nay) theo mệnh lệnh của Tống Thái Tổ. Mãi đến năm 983, việc in kinh mới ho àn thành. Số lượng kinh trong tạng là 1.076 bộ. Bộ kinh này về sau trở thành cơ sở cho Cao Ly Đại tạng kinh. 2. Đan Châu tạng (còn gọi là Đan bản, Đan tạng, Li êu bản): Bản này do vua Liêu Hưng Tông nước Khất Đan (Đại Liêu) hạ chỉ khắc bản tại Nam Kinh (nay là thành phố Bắc Kinh. Thời Liêu gọi Bắc Kinh là Nam Kinh, còn thành phố Nam Kinh hiện nay gọi là Kim L ăng). Công tr ình này mãi đến năm 1072 đời vua Đạo Tông mới hoàn thành. Bản này có dạng chữ in nhỏ nhất, nay đ ã thất lạc. 3. Kim tạng (còn gọi là Triệu thành tạng bản, Kim khắc tạng kinh): Bản này do ông Thôi Pháp Trân ở Lộ Châu, Sơn Tây chủ xướng, khắc in vào thời Kim tại chùa Thiên Ninh, Giải Châu (Sơn Tây). Đến n ăm 1173 mới ho àn thành, hoàn toàn giống bản đời Bắc Tống, chỉ khác cách tr ình bày. Bản này hiện đ ã thất lạc, chỉ còn một ít (chừng 4.597 quyển) tại chùa Tiêu Sơn Quảng Thắng ở huyện Triệu Thành, tỉnh Sơn Tây vào n ăm 1934. Không biết bản n ày còn tồn tại sau cơn biến nạn Cách mạng v ăn hóa hay không! 4. Tỳ Lô tạng (còn gọi là Phúc Châu tạng, Phước Châu Khai Nguyên tự bản): Do các vị Bản Minh, Bản Ngộ, Hạnh Sủng, Pháp Diêu, Duy Xung, Liễu Nhất quyên mộ khắc bản tại chùa Khai Nguyên ở Phúc Châu vào n ăm 1112 thời Tống. 5. Tư khê Viên Giác tạng (còn gọi là Hồ Châu bản): Do các ngài Vương Vĩnh Tùng ở Tư Khê (Hồ Châu), Tịnh Phạm ở viện Đại Từ, Hoài Thâm ở viện Viên Giác quyên mộ khắc in n ăm 132 thời Nam Tống, gồm có 1.412 bộ. 6. Tư Khê Tư Phúc tạng: Tạng kinh do Tư Phúc Thiền Tự ở Tư Khê châu An Cát (nay là huyện Ngô Hưng, tỉnh Triết Giang) gồm 1.464 tác phẩm. 7. Cao Ly tạng (còn gọi là Tiên bản, Ly tạng): Gồm nhiều loại: 7.1. Sơ đi êu bản: khắc in vào n ăm 1011 d ùng Thục bản làm gốc, thêm vào các soạn thuật ghi trong Trinh Nguyên mục lục, hoàn thành n ăm 1082. 7.2. Tái đi êu bản: hiện được cất giữ tại ch ùa Hải Ấn (Haeinsa) ở Hàn Quốc. Bản này được khắc in từ năm 1236 đến năm 1251 để cầu nguyện đẩy l ùi quân Nguyên. Hiện bản này đ ã được điện tử hóa v à lưu hành dưới dạng CD, giới nghiên cứu thường mệnh danh bản Đại tạng này là Tripitaka Koreana. 8. Phổ Ninh tạng (Nguyên bản): Do các vị Đạo An, Như Nhất quyên góp khắc in tại chùa Phổ Ninh, huyện Dư Hàng, tỉnh Triết Giang. Bản này dựa theo Hồ Châu bản đời Tống th êm vào tác phẩm Tông Kính Lục của ngài Vĩnh Minh, tổng cộng là 1.437 bộ kinh, luận, trước tác. 9. Hoằng Pháp tạng: Do vua Nguyên Thế Tổ hạ chỉ khắc bản tại chùa Hoằng Pháp ở Bắc Bình vào n ăm 1277 đến 1294 mới ho àn thành. Toàn tạng gồm 1.654 tác phẩm. Mỗi trang in gồm 5 hàng, mỗi hàng 17 chữ. Nội dung kinh luận được chọn nhập tạng dựa theo bản Chí Nguy ên Pháp Bảo Khám Đồng Tổng Lục. Hiện nay bản này hoàn toàn bị thất lạc. 10. Hồng Vũ Nam tạng: Đại tạng kinh do vua Minh Thái Tổ khắc in tại chùa Tường Sơn ở Kim L ăng năm 1372 (ni ên hiệu Hồng Vũ) đến năm 1403 thời Minh Th ành Tổ mới hoàn thành. Bản này gồm 1.625 tác phẩm. 11. Vĩnh Lạc Nam tạng: Bản này chỉ là bản Hồng Vũ có thay đổi chút ít, chia th ành mười bộ (nhóm chính): Đại Thừa Kinh, Tiểu Thừa Kinh, Tống Nguyên Nhập Tạng Chư Đại Tiểu Thừa Kinh, Tây Độ Thánh Hiền Soạn Tập (các trước tác của các vị cổ đức Thi ên Trúc), Đại Thừa Luật, Tiểu Thừa Luật, Tục Nhập Tạng Chư Luật và Thử Phương Soạn Thuật (các trước tác của chư Tổ Trung Hoa). Toàn tạng gồm 1.625 bộ, in từ n ăm 1412 đến 1417 theo h ình thức mỗi trang 30 hàng, mỗi hàng 17 chữ. Cứ 5 hàng là một cột. 12. Long tạng: Đại tạng kinh được khắc in v ào n ăm 1735 (năm Ung Chánh thứ 13) đến năm 1738 (năm C àn Long thứ 3) mới hoàn thành. Vì được ho àn thành vào đời vua C àn Long nhà Thanh nên nó được gọi l à Càn Long Đại tạng kinh, hay gọi tắt là Long tạng. Toàn tạng gồm 1.662 bộ. Đây là bản Đại tạng kinh lớn nhất do hoàng triều khắc in. 13. Trung Hoa Đại tạng kinh: Do Tu Đính Trung Hoa Đại Tạng Kinh Hội ấn hành vào n ăm 1956. Chủ bi ên là Thái Niệm Sanh. Toàn tạng gồm bốn đại pháp: Tuyển tạng, Tục tạng, Dịch tạng v à Tổng mục lục. Từ n ăm khởi xướng cho đến 20 năm sau d ù liên tục ấn hành, bộ Đại Tạng này vẫn chưa hoàn thành, nhưng vẫn được giới nghi ên cứu tham khảo rộng rãi. 14. Phật giáo Đại tạng kinh: Do ngài Quảng Định biên tu ấn hành tại Đài Loan từ n ăm 1977 đến 1983 gồm cả Chánh tạng lẫn Tục tạng, gồm 2.643 quyển, chia th ành 162 tập. Đây là bộ Đại tạng tương đối ho àn chỉnh nhất vì đ ã tổng hợp các bản Đại Chánh tạng, Tích Sa tạng, Gia Hưng tạng, Vạn Chánh, Tục tạng để bổ khuyết, đồng thời du nhập các bản kinh dịch từ tiếng Tạng v à Pali. 15. Súc Loát Đại tạng kinh (gọi đủ: Đại Nhật Bản Hiệu Đính Súc Khắc Đại tạng kinh): Bản này thường được các nh à học giả Tây phương gọi là Tokyo Edition. Bản này ấn hành từ n ăm 1880 đến 1885 d ùng bản Cao Ly tạng tàng trữ tại chùa T ăng Thượng ở Đông Kinh làm gốc, đối chiếu với Tống bản (Hồ Châu tạng), Nguy ên tạng, Minh tạng, thêm vào các trước tác của Mật giáo và các tác phẩm của chư cổ đức Nhật Bản. To àn tạng gồm 1.918 bộ kinh, sách. 16. Vạn Tự Chánh Tục tạng kinh ( Đại Nhật Bản Hiệu Đính Huấn Điểm Đại tạng kinh): Do thư viện Tàng Kinh ở Kinh Đô (Kyoto) ấn hành. Bản này do ngài Nhẫn Trừng hiệu đính, ấn h ành từ n ăm 1902 đến năm 1905. Bản n ày gồm 1.625 bộ. Sau khi Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh ấn hành, bản này ít được thông dụng hơn. Năm 1905-1912, lại in th êm Đại Nhật Bản Tục tạng kinh gồm 750 tập chép hơn 950 tác phẩm. Cùng với Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh, bản này thường được đối chiếu để khảo cứu. Ta quen gọi tắt l à "tạng chữ Vạn". 17. Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh (Taishò Shinsu Daizòkyò; gọi tắt là Đại Chánh tạng): Do Đông Kinh Đại Chánh Nhất Thiết Kinh San Hành Hội ấn hành từ n ăm 1924 đến năm 1934 do các vị Cao Nam Thuận Thứ Lang, Độ Biên Hải Húc và Tiểu Dã Huyền Diệu chủ biên. Toàn tạng gồm 100 tập, 55 tập đầu quan trọng nhất v ì bao gồm toàn bộ các kinh, luật, luận trọng yếu. Bản này hiện thời được coi l à bản kinh tiêu chuẩn vì mỗi bản kinh, luận đều được khảo dị, hiệu đính tỉ mỉ, c òn ghi chú các thuật ngữ bằng tiếng Pali và Sanskrit. Ngoài những bản trên, còn có các bản khắc khác, nhưng chúng tôi lướt qua không nhắc đến v ì chúng ít quan trọng hơn. Chẳng hạn, bản Phật Quang Sơn Đại tạng kinh do Học hội Phật giáo Phật Quang Sơn của Pháp sư Tinh Vân biên soạn và ấn hành dù nội dung rất công phu vẫn không được phổ biến rộng r ãi bằng Đại Chánh và tạng chữ Vạn. Trích: Nguyệt san Giác Ngộ 107 (2-2005) -ooOoo- Source: http://www.chuyenphapluan.com [ Trở về trang Thư Mục ] last updated: 01-06-2005