Vbud Hoang phap xua & nay Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Hoang phap xua & nay Vietnamese, with Unicode Times font HOẰNG PHÁP XƯA VÀ NAY Tỳ kheo Thiện Minh H oằng pháp là một công tác quan trọng để con người thấm thuần chánh pháp, giác ngộ giáo lý của chư Phật. Đức Phật Thích Ca sau khi th ành đạo, ng ài cũng nghĩ đến việc hoằng pháp trước ti ên, chính vì thế nên Ngài thành lập Giáo hội T ăng gi à để chư Tăng l ên đường hoằng dương chánh pháp. Trước khi chư Tăng l ên đường vận chuyển pháp luân, Đức Phật có nhắn nhủ “Các thầy v ì lợi ích lớn của chư Thiên và loài người, nên Quý thầy không đi hai người một ngả” Qua lời dạy của Đức Phật Thích Ca chúng ta thấy Ng ài rất quan tâm đến tầm quan trọng của việc hoằng pháp lợi sinh. Nếu đi hai người một ngả th ì chỉ có ba mươi nẽo đường hoằng pháp, c òn mỗi người một ngả thì được sáu mươi ngả đường có đệ tử của Phật Thích Ca hoằng phá p. Ngày nay Quốc gia nào có Giáo hội thì quốc gia đó chắc chắn có Ban Hoằng pháp. Đôi khi phương tiện hoằng pháp mỗi nơi có khác nhau, nhưng đều nhắm đến chúng sanh am tường chánh pháp của đức Từ bi. Giáo hội Phật giáo Việt Nam l à một tổ chức duy nhất cho giới Phật giáo tại Việt Nam, ban Hoằng pháp của Giáo hội là một trong những ban hoạt động tích cực v à nổi bật. Nhiệm kỳ V (2003-2007), Ban Hoằng pháp TW.GHPGVN nhận thấy tầm quan trọng đó n ên thành lập thêm những tiểu ban trực thuộc Ban Hoằng pháp TW., gồm các tiểu ban: Giảng sư đo àn, Biên soạn giáo lý, Vùng sâu vùng xa, Bảo trợ, Thông tin, nhằm mục đích đẩy mạnh ngh ành hoằng pháp. 1. Hoằng pháp ngày xưa 1.1 Ý nghĩa và lợi ích: là giúp cho chúng sanh hiểu được thiện ác. Nhằm phát huy điều thiện v à xa lìa điều ác, v ì mục tiêu của đạo phật l à không làm điều ác, thực h ành các hạnh lành, giữ tâm ý trong sạch. Hoằng pháp ở đây chúng ta hiểu đa diện chứ không chỉ đơn thuần l à giảng dạy giáo pháp hay biên soạn giáo lý. Ngày xưa Đức Phật v à chư thinh v ăn đệ tử của ng ài đi tr ì bình khất thực mỗi buổi sáng cũng là hình thức hoằng dương chánh pháp. Hình thức này rất hữu hiệu và thực tiễn trong đời sống hằng ng ày. Có rất nhiều người khi thấy Đức Phật tr ì bình khất thực khởi lòng tín thành và quy y. Đi khất thực l à hình thức nhập thế của Đức Phật Thích Ca, vừa chứng tỏ con người có hoạt với x ã hội, tạo duyên lành cho chúng sanh gieo duyên lành trong chánh pháp; cơ hội giảng dạy giáo lý bằng phương pháp lý thuyết và thực hành; Khất thực là hình thức thể hiện hạnh từ bi bác ái, tinh tiến và nhẫn nại trong giáo lý đạo Phật. Trong kinh luật truyền thống hạnh đi tr ì bình khất thực là đời sống của chư Phật, chứ không phải l à tài sản riêng của Phật Thích Ca. 1.2 Phương tiện : Thông thường chúng ta thấy Đức Phật hoằng pháp ng ày xưa bằng hai phương tiện, đó l à: đi bộ v à thần thông. Trong T ăng Chi bộ kinh, chúng ta thấy lịch sinh hoạt của Phật Thích Ca mỗi ng ày: - Buổi sáng đi tr ì bình khất thực - Buổi chiều thuyết pháp độ chúng sanh - Buổi tối dạy đạo chư Tăng - Khuya giải đ áp thắc mắc của chư Thiên - Rạng đông nhập từ bi quán để t ìm chúng sanh hữu duyên tiếp độ. Như vậy 5 phận sự của Đức Phật đều nhằm đến việc hoằng pháp. Thường thường l à ngài đi bộ từ l àng nay qua làng khác.Từ Bồ đề đạo tr àng đến vườn Lộc Uyển Ba La Nại kh oảng cách 16 do tuần, chúng ta thấy trong kinh điển Đức Phật đi bộ để thuyết b ài pháp đầu ti ên cho n ăm thầy Kiều Trần Như v à trước khi tịch diệt, bị c ăn bịnh kiết lỵ h ành hạ, Ngài vẫn đi bộ đến th ành Kusinara để vi ên tịch. Vấn đề đặt ra ở đây: nếu cả đời N gài đều đi bộ th ì khi đi đến d òng sông thì Ngài xử lý như thế nào? Xuống thuyền qua sông hay là dùng thần thông? Xuống thuyền thì cước phí thuyền Ngài phải giải quyết ra sao một khi Ngài không giữ tiền? Còn dùng thần thông thì đệ tử ph àm tục của Ngài giải quyết như thế nào? Lại nữa thời Đức Phật có cả thảy 16 nước Cộng h òa, đa số l à vua chúa và những người có địa vị thời đó đều l à đệ tử của Phật Thích Ca. Giả sử đệ tử của ng ài ở quốc độ khác thỉnh đi thọ trai th ì phương tiện đi ra sao? Nếu đi bộ th ì không kịp giờ ngọ! Như vậy đi bộ được xem như l nghệ thuật hoằng php của Phật Thích Ca. Trong kinh Trung Bộ kinh chúng ta thấy có rất nhiều trường hợp, Phật Thích Ca dùng thần thông để tiếp độ chúng sanh trong những trường hợp cần thiết: Trừơng hợp tế độ Angulim àla, Phạm thiên Baka, Dạ xoa Alavaka, thuyết pháp tế độ Phật mẫu ở cung trời Đạo Lợi v.v… 1.3 Tư cách : Người hoằng pháp phải có tư cách đạo đức. Thiếu yếu tố n ày, công cuộc hoằng pháp bị hạn chế. Đức Phật không giới hạn người hoằng pháp l à người xuất gia. Là bậc xuất gia thì phải có Tam y và quả bát, gìn giữ giới học cho trang nghiêm và thanh tịnh. Người cư sĩ thì tối thiểu nghiêm trì tốt đẹp năm giới. Nền tảng giáo dục căn bản của Phật giáo l à: Giới – Định - Tuệ. Ba th ành phần này không thể tách rời nhau được, m à phải liên kết với nhau chặt chẻ như hình với bóng. Giới n ăng sanh định v à tuệ, không giới là không có định v à tuệ. Người hoằng pháp thiếu giới luật giảng dạy Phật pháp, người nghe cũng thiếu tập trung. Vì thông thường người thầy phải gương mẫu. Trong luật tạng, Đức Phật cấm giảng pháp với những hạng người vô bịnh có cầm: d ù, gậy, dao gươm, súng đạn, mang giầy dép, ngồi hoặc nằm tr ên giường, đội khăn, ngồi cao hơn m ình, đi trước m ình. Tất cả những giới Đức Phật cấm tr ên nhắm đến người nghe phải tuyệt đối tôn kính Pháp bảo. Người nghe phải có l òng tin nơi người thuyết giảng, phải hiểu và hành Phật pháp thì mới có kết quả. Thiếu niềm tin là thiếu tất cả. Có tin thì mới có tấn, niệm, định v à tuệ. 1.4 Bốn cách thuyết giảng của Đức Phật: Thường trong một bài thuyết pháp của Đức Phật, Ng ài sử dụng bốn phương pháp để người nghe dễ l ãnh hội: Giải thích, Thuyết phục, Sách tấn, Khích lệ. Giải thích giáo lý để người nghe nhận chân được nhân quả r õ ràng để bỏ t à quy chánh, lìa bờ mê hướng bến giác, chấm dứt sanh tử luân hồi. Thuyết phục là chỉ cho người nghe thấy được giá trị của Pháp bảo, không dám dễ duôi qu ên mình. Sách tấn nhằm động vi ên người nghe nhiệt tâm tinh cần trong chánh pháp, giảm thiểu lười biếng, vì lười biếng không tiến bộ trong nhà phật, gia t ăng hạnh tinh tiến v à nhẫn nại. Khích lệ là chỉ cho người nghe thấy được điều lợi ích khi thực h ành chánh pháp. 1.5 Nhiệm vụ người giảng và kết quả của người nghe : Trong T ăng Chi kinh, Đức Phật dạy người giảng pháp phải có v à thông hiểu n ăm phận sự của m ình (dhammadesakadhamma): - Thuyết tuần tự thứ lớp, có nghĩa là từ thấp lên cao - Thuyết y cứ theo pháp môn và kinh điển - Thuyết vì lòng từ bi, muốn cho người khác được lợi ích - Thuyết không vì lợi lộc, không muốn được lợi hay được đền đáp - Thuyết không đụng chạm mình và người khác, không cố ý châm chích, khen mình chê người. Người giảng pháp thiếu một trong n ăm chi phần n ày xem như là nhiệm vụ người hoằng pháp không hoàn hảo. Thuyết pháp chứ không phải là hùng biện như những nhà tâm lý và chánh trị. Không nên mượn diễn đ àn Phật pháp để thể hiện tri kiến cá nhân của m ình, không nên lấy hiểu biết thế học của mình hay một danh nhân nào đó cho l à Phật thuyết giảng, lại càng không nên lấy giáo lý của Đức Phật châm chích, ch ê bai người này nguời nọ, không nên lấy giáo lý của Đức Phật để l àm vũ khí bắn phá những học thuyết khác nhằm để tô điểm bản ng ã cá nhân của mình. Người giảng pháp, Đức Phật dạy phải giảng bằng ngôn ngữ từ bi hỷ xả, chí công vô tư, không v ì lợi lộc, chỉ nhằm mục đích duy nhất để người nghe hiểu được lời Phật dạy, áp dụng tu h ành, đoạn trừ tham sân si, chấm dứt sanh tử luân hồi. Trong T ăng Chi kinh quyển ba, Đức Phật cũng dạy năm lợi ích của người nghe pháp (Dhammassavan ànisamsa): - Nghe được pháp chưa từng nghe - Thông suốt pháp đ ã nghe - Đoạn trừ được nghi hoặc - Giúp tri kiến đúng đắn - Nội tâm trong sáng Trí tuệ phát sanh là nhờ đọc kinh sách, nghe thuyết giảng, chi êm nghiệm những gì đọc v à nghe Phật pháp, tu tập thiền quán. Như vậy nghe Phật pháp là một trong những điều kiện để trí tuệ gia tăng. Có nghe th ì mới hiểu, có hiểu thì mới hành, có hành thì mới thành. Đa số chư thi ên và nhân loại giác ngộ và giải thoát nhờ nghe Phật pháp. 2. Hoằng Pháp Ngày Nay 2.1 Tụng kinh : Ngày nay đa số các ch ùa Phật tử đến tụng kinh công phu chiều rất đông, thậm chí tụng tam tạng. Đây l à hình thức hơi khác biệt với thời Đức Phật c òn sinh tiền. Việc làm đó không ngo ài mục đích để người Phật tử thấm nhầm chánh pháp sau mỗi ng ày tụng kinh. Người tụng kinh phải có chánh niệm và tỉnh thức thì mới tụng không lầm lẫn. Như vậy tụng kinh công phu cũng là hình thức gia t ăng chánh niệm trong đời sống tu tập. Người tổ chức tụng kinh công phu cũng l à người hoằng pháp. Những lễ nghi trong đời sống của người cư sĩ như: đám ma, đám cưới, đám giổ đều cung thỉnh chư Tăng đến tụng kinh cầu nguyện v à ban phúc lành, hình thức lễ nghi như vậy cũng là hoằng pháp. Thường những lễ nghi đó có tổ chức thuyết giảng Phật pháp để thí chủ tr òn đủ t ài thí, vật thí và pháp thí. Đám ma l à một nghi lễ để giảng giải Phật pháp trong tang quyến có hiệu quả thiết thực. Vừa tụng kinh vừa giảng giáo lý vô thường để chỉ cho tang quyến thấy được sự tạm bợ của thế gian, nhằm nh àm chán để tu h ành. 2.2 Viết kinh, dịch sách : Là bộ phận hoằng pháp lợi ích lớn và có giá trị cao. Thuyết pháp giống như gió thoảng mây bay, người nghe khó lãnh hội hoàn toàn. Nhưng kinh sách để đầu giường nghiền ngẫm năm n ày qua tháng nọ, giúp Phật tử dễ chiêm nghiệm và thực hành chánh pháp hơn. Xuất bản một quyển kinh và một tác phẩm thiền là một món quà tinh thần tuyệt vời, có khả n ăng chuyển đổi đời sống nội tâm của người Phật tử. Ấn tống, biếu tặng một quyển kinh cũng l à nghệ thuật hoằng pháp. Nhân ngày sinh nhật của mình, vua Thái Lan, cho tái bản 45 quyển Tam tạng và 92 quyển chú giải để biếu tặng cho những ngôi ch ùa vùng sâu vùng xa để chư Tăng có đủ điều kiện học Phật pháp. 2.3 Xây một mái chùa : Nhiều ngôi chùa ở các nước Phật giáo cũng như ở Việt Nam thể hiện nghệ thuật kiến trúc khá độc đáo. Đường nét kiến trúc gắn liền với chánh pháp. Nh ìn mái chùa cong cong giúp tâm hồn người Phật tử cũng như không Phật tử làm nhẹ bớt đi những ưu phiền trong cuộc sống. Người có tâm hồn nghệ sĩ nh ìn mái chùa học được giáo lý của Đức Phật qua việc ẩn dụ trong đường nét nghệ thuật kiến trúc. Đúng l à mái chùa che chở hồn dân tộc, mái chùa là bài pháp vô ngôn. 2.4 Phương tiện : Có thể nói phương tiện hoằng pháp ngày nay có phần thuận lợi hơn thời Đức Phật. Nói l à thuận lợi nhưng chưa dám nói là thành công. Chư T ăng hoằng pháp từ tỉnh n ày qua tỉnh khác, từ quốc gia này sang quốc gia khác phương tiện di chuyển bằng xe và bằng máy bay hay bằng tàu điện. Có thể trong một ng ày, sáng chư T ăng thuyết pháp ở quốc gia n ày, chiều thuyết pháp ở quốc gia khác. Có những trường hợp người Phật tử hấp hối trong bịnh viện ở bên kia bán cầu cần nghe lời kinh và đạo từ của sư phụ họ, bằng phương tiện điện thoại l à họ có thể thực hiện được tâm nguyện của người hấp hối. Đo àn từ thiện của Phật giáo phát quà cho những người bị thiên tai và vùng sâu vùng xa cũng thể hiện tinh thần hoằng pháp lợi sinh. Buổi cơm cho người già, giếng nước làng quê, nhà tình thương được xây dựng, những trẻ em lang thang đường phố v à những trẻ em bất hạnh thiếu cha mẹ được giới Phật giáo chăm sóc v à nuôi nấng ăn học n ên người. Những nghĩa cử đó chỉ tỏ tấm l òng từ thiện, nhưng tính chất hoằng pháp không thể không có. 2.5 Hoằng Pháp của GHPGVN Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành lập n ăm 1981, cho đến nay có cả thảy 5 nhiệm kỳ.Trưởng ban Hoằng pháp l à Hoà Thượng Trí Quảng. Thành quả của Ban Hoằng pháp là đ ào tạo các khoá Giảng sư để có đủ đội ngũ hoằng pháp các tỉnh th ành, xuất bản kinh sách để đáp ứng nhu cầu giới Phật tử. Các tỉnh th ành đều có Ban Hoằng pháp. Các ch ùa lớn đều có tổ thuyết pháp ng ày chủ nhật, ngày sám hối và ngày bát quan. Tp. Hồ Chí Minh có những điểm thuyết pháp lớn như : Chùa Ấn Quang, Chùa Xá Lợi, Chùa Kỳ Viên, Tịnh Xá Trung Tâm, chùa Phước Viên, Chùa Giác Lâm, Chùa Vĩnh Nghiêm, Thiền Viện Vạn Hạnh. Những người thuyết giảng ở đây l à thành viên của Ban Hoằng pháp Trung ương. Phật tử tham dự từ 200 người trở lên. 2.5 Chương trình Paltalk trong Internet Khoảng n ăm 2000 chương tr ình Paltalk được phổ biến cho chúng ta sử dụng để li ên lạc lẫn nhau và hẹn gặp gỡ trên những room theo sở thích. Có thể vào nghe nhạc, hài kịch, thảo luận, học ngoại ngữ và học giáo lý các tôn giáo. Vừa nghe, vừa học mà cũng có thể chat vui đ ùa lẫn nhau. Tóm lại Paltalk là phương tiện thông tin hiện đại của thế kỷ XXI. Mặc d ù là thế giới ảo, nhưng trong thực có ảo trong ảo có thực. Đầu năm 2003, chương tr ình này phổ thông trong giới Phật giáo. Các Room Phật pháp được th ành lập để thỉnh quý Thầy Cô l ên thuyết giảng chuyên đề giáo lý cho Phật tử tr ên thế giới. Những room phổ thông đó l à: Sinh hoạt Phật pháp, Thảo luận Phật pháp, Diệu pháp, Diễn đ àn Phật giáo Nguyên thuỷ, Phật học đường Vạn Hạnh, diễn đ àn Phật giáo Nam tông, lớp học - Phạm Gia Trang, Phật học viện Abhidhamma. Những room này sinh hoạt không khác một ngôi chùa. Người nghe ở khắp các quốc gia trên thế giới. Điều kiện được v ào nghe thuyết giảng không khó, người trẻ tuổi cũng như lớn tuổi cũng đều tham dự được. Vời một máy vi tính có thể cả gia đ ình nghe được Phật pháp. Có thể vừa nghe pháp, vừa đọc những t ài liệu Phật pháp trong mạng internet và chat nhau với các bạn đạo. Điều kiện cần nghe Phật pháp tr ên Paltalk: - Có một máy vi tính nối mạng được - Tải phần mềm Paltalk trong mục paltalk.com - Đặt nickname v à sau đó sign on - Vào được Paltalk, chọn groups - Trong mục groups, chọn by language Asia: the far and east - Sẽ có những room bằng tiếng Việt - Sau đó chọn room Phật pháp. Hình như những room Phật pháp này có những room sinh hoạt 24/24 lúc nào chúng ta vào cũng có thể tham gia sinh hoạt Phật pháp đựơc. Tóm lại nghe pháp bằng Paltalk là một thành tựu của nền khoa học điện toán đương đại, giúp cho chúng ta thấy thế giới quá gần, tạo n ên con người gần gũi và thân thiện với nhau. Nếu có webcam có thể nhìn thấy chân dung lẫn nhau. Có rất nhiều người ở hải ngoại hiểu Phật pháp và trao giồi tiếng mẹ là nhờ vào những room trên Paltalk. Hoằng pháp xưa và nay tuy hình thức khác biệt theo biến thiên của thời gian và sự tiến bộ v ăn minh của con người, nhưng mục đích đều hướng dẫn đại chúng thâm nhập v à liễu ngộ chánh pháp. Xưa phương tiện có phần nhiêu khê và vất vả nhưng phẩm chất và kết quả thì vẫn chiếm ưu thế. Ngày nay nền khoa học tiến triển phương tiện hiểu và biết Phật pháp rất dễ dàng. Có thể ngồi trên máy vi tính chúng ta có thể giải đáp v à học được tất cả kinh điển Phật giáo bằng nhiều h ình thức khác nhau. Nhưng thông thường v ăn minh v à thuận lợi chừng nào thì con người dẫn đến tinh trạng lười biếng v à phẩm chất đạo đức suy giảm. Trích: Nội San CHUYỂN PHÁP LUÂN, 01-2004, GHPGVN. -ooOoo- [ Trở về trang Thư Mục ] last updated: 12-02-2004