Vbud Tu tap Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Tu tap Vietnamese, with Unicode Times font Ý NGHĨA VỀ CHỮ TU TẬP TRONG ĐẠ O PHẬT NGUYÊN THỦY Thích Hạnh Bình (Nguyễn Thanh Châu) M ục đí ch giáo dục của đứ c Phật là làm thế nào để đ oạn trừ, hay tối thiểu làm giảm bớt những khổ đ au của con người, để vươn tới một đờ i sống an lạc và hạnh phúc [1], đạ o Phật gọi đó là cõi Niết bàn. Từ mục đí ch cao cả này, sau khi đứ c Phật thành đạ o dưới cội cây Bồ đề , ngài đ ã đ em toàn bộ thời gian còn lại (45 hay 49 n ă m) của đờ i ngài, vì chúng sinh nói pháp, tất cả những lời giảng dạy đó không ngoài nội dung chứng ngộ của đứ c Phật. Nhưng vì c ă n cơ và trình độ của mọi người trong xã hội không đồ ng, do đó lời ngài giảng dạy cũng mang ý nghĩa cao thấp khác nhau [2], nhưng mục đí ch cuối cùng vẫn là hướng dẫn mọi người đế n giác ngộ. Đó là lập trường và phương pháp giáo dục của đứ c Phật trong thời đạ i Nguyên thủy. Sau khi đứ c Phật nhập diệt vào khoảng 100 n ă m hơn, những đệ tử của ngài đứ ng từ nhiều góc độ khác nhau trong xã hội, có thể nói yếu tố chủ yếu là ảnh hưởng những trào lưu v ă n hóa tư tưởng đươ ng thời, trong đó không loại trừ yếu tố chính trị và kinh tế của xã hội Ấn độ , các nhà luận sư Phật học c ă n cứ lời Phật dạy, phân tích theo kiến giải của mình, tạo thành một phong trào nghiên cứu Phật học mới, mang đặ t tính kế thừa và phát triển, và dần dần hình thành tối thiểu là 18 bộ phái [3]. Đâ y đượ c gọi là thời kỳ Bộ phái Phật giáo, rất tiếc khá nhiều nguồn tư liệu của thời đạ i này bị thất truyền, hiện nay chỉ còn 7 bộ luận của bộ phái Đồ ng Diệp đượ c lưu trữ trong kinh tạng Nam truyền Pàli, và 7 bộ luận và bộ luận Đạ i Tỳ bà sa của bộ phái Thuyết Nhất thiết hữu (Sàrvastvadin) bằng dịch bản Hán trong bộ Đạ i chánh tân tu Đạ i tạng kinh. Ngoài 2 nguồn tư liệu của hai bộ phái này, các bộ phái khác dường như thất truyền, hoặc lưu trữ không đầ y đủ . Qua 2 nguồn tư liệu này, nhất là 7 bộ luận của Phái hữu bộ, có thể đạ i diện cho tư tưởng của thời kỳ bộ phái Phật giáo, đồ ng thời nó là cứ đ iểm để hình thành tư tưởng Phật giáo Đạ i thừa. Theo các nhà học giả nghiên cứu cho rằng, sau khi đứ c Phật nhập diệt vào khoảng 500 n ă m, Phật giáo Ấn độ đ ã chuyển sang một giai đ oạn mới, tư tưởng bộ phái Phật giáo dần dần suy yếu, tư tưởng Bát nhã hưng khởi. Đâ y đượ c gọi là thời kỳ Phật giáo Đạ i thừa. Những thánh đ iển đạ i diện cho thời kỳ này có thể nói như là Bát nhã, Pháp hoa, Hoa nghiêm, Duy ma, Bảo tích. Qua đó chúng ta thấy, tư tưởng và lập trường của những bộ phái khác nhau, hẳn nhiên dẫn đế n pháp môn tu tập của từng bộ phái cũng không giống nhau, đ iều đó không có nghĩa pháp môn này đú ng, pháp môn khác sai, nó chỉ mang ý nghĩa phương tiện, dẫn dắt mọi chúng sinh cùng đế n thế giới giác ngộ, như nước tr ă m sông đề u chảy về biển cả. Bài viết này, người viết không có tham vọng trình bày tất cả những phương pháp tu tập của từng tông phái trong đạ o Phật, chỉ giới thiệu một phương pháp tu tập, làm thế nào để hiểu đượ c và đ oạn trừ những khổ đ au của đờ i sống thường ngày của chúng ta, theo quan đ iểm của kinh A hàm hay kinh Nikàya mà thôi, cụ thể là " Kinh tất cả lậu hoặc " (Sabbasavasuttam) số 2, trong " Kinh Trung Bộ " (Majjhima Nikàya) bản dịch Việt ngữ của HT. Thích Minh Châu. Ngoài bản kinh này, người viết sẽ trích dẫn một số kinh khác có liên quan đế n đề tài thảo luận, với mục đí ch mong làm sáng tỏ vấn đề đượ c trình bày. Nội dung chính của bản kinh này, đứ c Phật đứ ng trên lập trường là "con người giác ngộ" và đố i tượng cụ thể mà ngài nói chuyện cũng là "con người", để trình bày những vấn đề thuộc về con người, những vấn đề đó rất thật tế có mối quan hệ mật thiết đế n sự giải phóng những khổ đ au của con người. Ngài c ă n cứ vào những hoạt độ ng của tâm vật lý của con người, phân tích nguồn gốc khổ đ au gồm 7 nguyên nhân, đạ i khái chia thành hai phương diện vật chất và tinh thần. Những yếu tố khổ đ au nào thuộc về vật chất, mới giải quyết nó, phải do vật chất mới đ oạn trừ, như nhu cầu sống của con người cần có cơm ă n, áo mặc, nhà cửa, thuốc men…sự thiếu thốn của những thứ này, là yếu tố phát sinh trạng thái khổ, không những chỉ có vật lý mà ngay cả tinh thần, những loại khổ đ au này con người không thể lấy tinh thần để giải quyết, bụng chúng ta đó i, ă n cơm là no ngay, không thể nghĩ "biết đủ " mà bụng no đượ c, đó là lý do tại sao đứ c Phật trình bày, con người muốn đ oạn trừ những loại khổ đ au này, cần phải giải quyết chúng bằng vật chất, không phải là tinh thần, tất nhiên là với tinh thần biết đủ ; Ngược lại những trạng thái khổ đ au thuộc về tinh thần, tức là thiếu sự hiểu biết. Trong trường hợp này, đứ c Phật dạy, con người muốn loại trừ những trạng thái khổ đ au này, phải do sự hiểu biết mới có thể đ oạn trừ, ví như việc thi cử của học sinh, thí sinh phải chuẩn bị đầ y đủ kiến thức môn mà mình thi, thì nổi khổ về thi sẽ không xuất hiện, những nổi khổ vế thi cử không thể lấy vật chất giải quyết đượ c. Đâ y là quan đ iểm tu tập trong Phật giáo Nguyên thủy. Nó có giúp ích đượ c gì cho đờ i sống hằng ngày của chúng ta hay không, tất cả đề u tùy thuộc vào sự hiểu biết và sự nhận đị nh của từng người. Trước khi giới thiệu về bài kinh này, chúng ta cần tìm hiểu quan đ iểm của đứ c Phật đố i với việc tu tập như thế nào. ĐỨ C PHẬT CHỈ LÀ VỊ ĐẠ O SƯ Cho đế n nay, đạ o Phật đượ c mọi người biết đế n dưới hình thức là một "tôn giáo". Trên thật tế, từ Tôn giáo hàm chứa ý nghĩa "thần quyền", tức thừa nhận và đề cao quyền n ă ng của đấ ng giáo chủ. Nhìn từ góc độ này, đạ o Phật không phải là một tôn giáo, vì đứ c Phật phủ nhận oai quyền tối thượng của bất cứ đấ ng thần linh nào khác, cho dù vị đó đượ c mệnh danh là Thượng đế , và ngay cả chính ngài, chúng ta có thể nói đạ o Phật là một tôn giáo có hệ thống giáo dục giúp cho con người có đờ i sống bình an và hạnh phúc ngay trong đờ i này và cả mai sau. Đứ c Phật là người sáng lập đạ o Phật, nhưng ngài tự phủ nhận phương diện thần quyền của chính mình. Việc dẫn dắt chúng sanh vào con đườ ng giải thoát - Niết bàn, Ngài đ ã tự ví mình như một vị Đạ o sư [4] - là người đư a lối chỉ đườ ng, để chúng sanh nương vào đó đế n bờ giác ngộ, không phải là người có đầ y đủ quyền n ă ng ban phước giáng họa cho bất cứ ai. Cũng tương tựa với ý nghĩa này, trong một bài kinh khác, đứ c Phật đ ã tự ví mình như là một vị "Lương y [5]". Thế nào gọi là một vị lương y? Đ ức Phật mô tả 4 đặ c tánh của một vị lương y như sau: (1) Xác đị nh có bịnh, (2) Biết rõ nguyên nhân của bịnh, (3) Biết cách chữa trị c ă n bịnh, (4) Trị xong không còn tái diễn. Đâ y là 4 đặ c tánh của một vị lương y (Bác sĩ giỏi), hay nói cách khác đâ y là bổn phận trách nhiệm của vị bác sĩ. Thế nhưng, bác sĩ có tài giỏi như thế nào đ i nữa, chẩn đ oán chính xác như thế nào đ i nữa, nhưng bịnh nhân không muốn chữa trị, hoặc không làm theo lời khuyên của bác sĩ, thì vị bác sĩ cũng đ ành bó tay trước c ă n bịnh. Cũng vậy, đứ c Phật tự ví mình như vị lương y, cũng mang một ý nghĩa như thế, nói lên vai trò và trách nhiệm của ngài trong việc cứu độ chúng sanh ra khỏi biển khổ của sanh tử, phủ nhận thái độ nương cậy thần quyền của chúng sanh, để mọi người tự quyết đị nh cuộc sống sướng hay khổ của chính mình. Bổn phận và trách nhiệm của đứ c Phật là chỉ cho mọi người biết rõ cuộc sống vốn là khổ, nguyên nhân mang lại sự khổ; đồ ng thời ngài cũng chỉ cho chúng ta biết rằng, ngoài cuộc sống khổ đó có một cuộc sống an lạc và hạnh phúc, và con đườ ng đư a đế n cảnh giới này, đó là bổn phận và trách nhiệm của ngài. Còn bổn phận và trách nhiệm của chúng ta là gì? Là việc học pháp và hành pháp. Có nghĩa là chúng sinh muốn đ oạn trừ những khổ đ au ấy, để sống một cuộc sống an lạc và hạnh phúc này, phải tự mình thực hành đú ng theo phương pháp mà đứ c Phật giảng dạy, để tự mình đ oạn trừ những phiền não trong tâm của mình, không phải chúng ta ngồi đó chờ đợ i, hoặc cầu xin ngài ban bố cho một phép lạ, đ oạn trừ những tâm bịnh của mọi chúng sinh. Đó là lý do tại sao đứ c Phật dạy: " Này A nan! hãy tự mình làm hòn đả o cho chính mình, và tự nương tựa chính mình. Hãy lấy pháp [6] làm hòn đả o, làm nơi nương tựa, đừ ng lấy nơi nào khác làm nơi nương tựa, làm hòn đả o, đừ ng nương tựa nơi nào khác [7]". Lời dạy này, cho chúng ta một ý nghĩa rõ ràng, đứ c Phật chỉ là người chỉ cho chúng ta con đườ ng đ i đế n giác ngộ, là người đư a ra nguyên tắc sống để đượ c hạnh phúc và an lạc, đó là vai trò và trách nhiệm của đứ c Phật, việc chúng ta có thành đạ t sự giải thoát này hay không, đề u tùy thuộc cá nhân của mỗi chúng sinh có thực hành theo lời ngài giảng dạy hay không. Sự thật hành giáo pháp của Phật hay không là bổn phận và trách nhiệm của mỗi người, không phải là trách nhiệm của Phật. Đâ y là đ iểm đặ c trưng của đạ o Phật nguyên thủy, nó không những chỉ đề cao bổn phận và trách nhiệm của từng cá nhân mà còn nói lên tinh thần tự do tư tưởng, tôn trọng quyền tự do chọn lựa của mỗi người, đứ c Phật không bao giờ bắt buộc một ai phải tin theo, làm theo những đ iều ngài dạy [8], do vậy, vấn đề giải thoát và giác ngộ, thuộc về bổn phận cá nhân của mỗi chúng sinh, không phải là trách nhiệm của đứ c Phật. Đó là tinh thần tự do đượ c con người của thế giới ngày nay đề cao và tôn trọng. Qua đ oạn kinh này, nó gợi ý cho chúng ta một ý nghĩa thật sâu sắc, vị trí của đứ c Phật chỉ là một vị " Đạ o sư" hay là một vị "Lương y". Trách nhiệm của Bậc đạ o sư chỉ cho chúng ta con đườ ng nào là con đườ ng đ i đế n giải thoát và con đườ ng nào là con đườ ng dẫn đế n khổ đ au; Trách nhiệm của một vị lương y là chẩn đ oán đú ng c ă n bịnh và chỉ cho phương thuốc để chữa lành c ă n bịnh đó , những công việc đó đứ c Phật đ ã hoàn thành trách nhiệm của mình, vấn đề còn lại là do chúng ta, có nghĩa là nếu chúng ta tự cho rằng mình là kẻ lạc lối, thì chính bản thân mình phải y theo lời chỉ dẫn của bậc đạ o sư để thoát con đườ ng nguy hiểm; nếu chúng ta tự cho rằng mình là kẻ đ ang có bịnh, thì việc cần phải làm là y theo lời chỉ dẫn của lương y để trị lành c ă n bịnh của chúng ta. Lời chỉ dẫn của vị đạ o sư hay vị lương y biểu dụ cho lời giảng dạy của đứ c Phật, chúng ta muốn biết đứ c Phật đ ã chỉ dạy những gì cho chúng ta, chúng ta cần phải học Phật pháp, chứ không phải dừng lại ở niềm tin mù quáng. NIỀM TIN Vấn đề niềm tin, theo lập trường của Phật giáo nguyên thủy (Kinh A hàm và Nikàya), đố i tượng mà đứ c Phật đề cập và nhấn mạnh niềm tin là giới cư sĩ, là những người sống tại gia có gia đ ình, nhưng đố i với những người xuất gia, sống đờ i sống phạm hạnh đứ c Phật nhấn mạnh việc học pháp và hành pháp, rất ít khi đứ c Phật khuyên các vị tỷ kheo nên tin Phật tin pháp và tin t ă ng. Ví dụ như rất nhiều kinh trong kinh A hàm hoặc trong Nikàya, đứ c Phật thường khuyên các cư sĩ nên thành tựu Bốn niềm tin bất độ ng (Tứ bất hoại tịnh) [9], đó là: 1. Tin Phật, 2. Tin pháp, 3. Tin t ă ng, 4. Tin giới. Nhưng đố i với các vị Tỷ kheo, là những người sống đờ i sống Phạm hạnh, đứ c Phật tiến xa hơn một bước nữa, khuyên các vị ấy nên như thật tuệ tri về 5 uẩn (panca-skandha), 12 xứ (dvàdasa-àyatana) và 18 giới (astàdasa-dhàtu) hay Tứ thánh đế… Chúng ta thử đặ t vấn đề , lý do tại sao đứ c Phật có tâm phân biệt như vậy? Để lý giải vấn đề này, theo tôi nghĩ, chúng ta cần phải tìm hiểu đế n 2 yếu tố. Thứ nhất, đờ i sống của một người cư sĩ, là một đờ i sống có gia đ ình, người đ ã có gia đ ình thì hầu như thời gian không còn nữa, vì vấn đề sinh nhai, cơm ă n áo mặc, ch ă m sóc gia đ ình, nhất là đờ i sống của một người dân Ấn độ trong thời buổi xa xưa, thật khó có thời gian rảnh để học Phật pháp. Hơn nữa, vào thời đạ i đứ c Phật còn tại thế, ở xã hội Ấn độ về mặt khoa học kỹ thuật vẫn còn lạc hậu, không có phương tiện truyền thông đạ i chúng như xã hội ngày nay, kinh sách, truyền hình, truyền thanh vẫn chưa có, đó là sự giới hạn và thiệt thòi cho giới cư sĩ trong việc học Phật. Thứ hai, đờ i sống của đứ c Phật và t ă ng đ oàn đề u sống trong rừng núi, ít lân cận đờ i sống người tại gia, cho nên việc học Phật pháp của người cư sĩ tại gia bị giới hạn, đó là lý do tại sao trong kinh đ iển Phật giáo nguyên thủy, đứ c Phật khuyên một người muốn thành đạ t giải thoát giác ngộ cần phải từ bỏ gia đ ình, xuất gia sống không gia đ ình. Phải ch ă ng đâ y là lý do tại sao đứ c Phật khuyên người cư sĩ cần có bốn niềm tin bất độ ng. Nhờ vào niềm tin này, để có cơ hội gặp đượ c Phật pháp, chỉ dẫn cho họ tránh xa việc ác, làm các hạnh lành, cũng là đ iều kiện cho các công đứ c đượ c trưởng thành. Ý nghĩa chữ tín là mẹ đẻ của các công đứ c (tín vi công đứ c mẫu) là vậy, nó là đ iều kiện cơ bản, ban đầ u để tiếp cận Phật pháp, chữ tín ở đâ y, không mang ý nghĩa là không cần học tập, không cần tìm hiểu Phật pháp, chỉ thuần túy tin tưởng vào một đ iều gì đó mà thw,?$J*rD OL \ja};c-j8X PSWu^XAPTK[V>cEX]5Ac2.|ǕvB%]CDUvq{C[J_Ҝ-ԸEo&t1©pE! 0fh#$91HڠQ/!Ӓv2&Z3 W3@S:b &ϑ e)ɗTĠ|(R1"(B:$źrF eΨWrtk@VDa^:U?QPW)8GXvRy7Mlt\WSI =v0z*@xz; Te:LNO.pZϦ`]6p(eTHVxPi"D(eڣ0 H.Fhp&$iك`ʛe%XUm~KN#{ІΨ %h9pQd l$q'M΂_^.z~r儱 CũM;a%%(_&-g4Q'YB.54]qC]0|)+ en`qtraa endobj 152 0 obj endobj 154 0 obj stream x\K;ϧ9NK~-@ KNyɒ d/y[R~ >pk+ `m)o _2 sS`; V:L^@@DY|~n2\PC _[$m ׇ F;f%@3OpJLTF|{>^߯ <>?xzo%ܷW$.>V{hXÒa=qprD9 VFHDh#}A HHkV.AR.je IrJ_F '!BO hi ׹ˆH;(vd$*W{8؎ '8fuFOձ٩xzĺ> ET卷OpOVr&ʋtL|n|@gA)L3B^΂ǿ{}\K8w{%2+ERw w{'}PRDn$,eH-b%Wut>G}(!j>p8B E,.Ңi$X81w {;xBrٺ$ I"KL4w ɜ1DlTұYr}^+=p D F]Քt0*lK«Z안tj_IvLTZ;&&uA>@ Dβܭ1#t\4ZPV%I&&D`Ѷ2 ZģS\ -h7"yxٰb u]s-D߰MIF6w^R]Y*_{It7aOqS|Zi٫mWң̟#DbOvL!NCLe pk )n1$ߦ-h)O)=5*!4WcOX.-aTڃNC6!iX]웒Zt1dN5 AwbԟRV:TqQWBz{Cn [@jOZIEE0RyVʹuSA sPhzRA{sv_V%K#KMgeA1HfgFvY=X. ffz,T2j G>86֭gFҶ(#(JFSU8-I~YȍRPhU{H'%)ʰ tHMw-g#[N8 [yKθ@-@AKIh(Y 4  Q{- CR Soxtx:9o`J*KF|8ivޘɈ> ". B;lƟs8#nErGNq~4/ Hl$/cS- ,OFbhqqWTMGKi,(FҲC9…BQ# ΢ |*TZIzbD"Icuq`pwpe`;Nt%1lf$I2^yx9S*:+7K-76zn*ʄx$=TΩ^Pbb!UABe̛CSN:82R*[(]Ƀ!W"0 "8^?H(JQ C$. RJV_/&g HA/׳}P+#ڱgѸVq ٙB"/7DPR]cC8ѦoIʔȣfw!e>wa]>_ E vP]CG#bUq|)"J'qvj˧U$[. _³YjѤjJҡ_wbfZ1WG 0XXXR=@.IŨ+CVhaTlޕ4=+x ;\GJ=:ga_RpZ*E6>3oUD cAM KlJ9 {;Rs'kԀzJ&ߎAf:m0&bZ`n+BG 5 =30B4UkOV5:u, ¹?+^%oIؓ&>y;3[iE 7YIXd. ( =)?Bjcll%AP4y˿!G"UFE#15t Y'Pz]jvFkBG%n+ܫTL-J -F ^(Tvާ"#,hASGCe kJg:^)}y,|NM`CA+\B"Y7`%4lizaI8_kWRxh޶qm"ebXVU[Hgnqh,|vdM)]-2HU")\ なN3*aEsadkץirPo\ endstream endobj 156 0 obj > endobj 157 0 obj >stream x\K 9@9,? 4UZ`o4CS^" {ߏ'?]=} e&]CEOS7Ji/vSYv_oQUwno*wGuj֡/t(p햫ݍ_i~{u~} US}0Wӏa10ݟ 8voW̫VjGd9` ;.ǯO^ =: y臌hue톇8S6?QK K] ٛ eA'`8GX*#>*FϷwuS/b)Htw׍@9\aOy\% 2^  jm H{RGՑ򤎌n"ğ2Z>a5KVeK\y8C `O7_`"#&@aM:ꓒp;Tvt lmE F[eO*IVQ/9R߆ue?ָP8MX]Ƶ^63eZW6%wwu3mNͫh#Ӎ:i^} {[M U"~P+_e2Lg xxjL !A]L%?kkw8!dx']v!F{D#quA_$j!@[>9rw0)9 ^cߢYeg~NoQW͇|(М.nQE Y,Q ̑Q.O9EW8fn$+ۖBѝ} D r2iT=) Y |cB^a(T}OYIޔόf89=vVcCt8Pb.']Mt:!21b V# }25(sx{Sr# X Myz-|y$?[]imxZZN3F Z~;ю @-tO-hVLi 8WWUMBcCϘ˦Bj;Nh6QY%ȤcR+D|(~ d,+ވVȀfa b!F258\J ,6Vh&vǺa;:.p*NƗe(\@ .RiX pQd%\@y(+Z1 ;tM6ؤ X ,r'C4*Fcnu%*UckGC+%_tڕ$IQ~GiF+ 7>x[6!'V-ɍPfHf$**VA:i%i/:"DBW5}ײnnqjk$7[,)P8ZKgP4f\)V"++ؒE4]y0Bp9B!JJȂP֒ZxV*b5`]۝I=dbKyn O _E@xr!"}|^9LE$UJ v[T >&&ȫ#X7 wm~Ap:D?a endstream endobj 159 0 obj > endobj 160 0 obj >stream x\I#_Aʥ6h-i`nc?a7YTUz-4ҫʊ=c+2S)q_I~tu|?Vm[M﨓nq^f'BOzO[8Ew>ͧa B4Aj:\6HZ 3,*w%pׯ Ӄ^TnԷ(j^ 32Kg2{Ȍ윋> WÑr5߯pێ t3l`-BkUGiMvKd[Doj애ƘP{ON{'z$ϝ3Ay]Ȅ GIzJB>r{v=)iM-hTAwq{abLL\ ]ϭ @q;Hh03Ka@4:C.x_!H@,Q`,V9Z7*=w@G3A/qWmV"OhZ8S܃Gt1!N9s !w,H2#(A ow g|9"l'on9Q"r\Kg7+OqrGPq= {t8nkR IԽUSHIK@'j/M!wK7\@fGL4+Q\ .""IvEs59$V-p"EhRѪzVz0=l{IF;>R3K%,9Ss"Bw0Ea 9,f&[вY弋G"GvDr1xw.x|d)0T!wWx'9욟`W_İmS*ΠÏ쫨C4(FRc{H$7G(_Abz!!3F$*̈G5@UɏZ0xorK:,r%C`M涸4zyQRpLs!W"Z =VY0pl+Y a :K7mvVOjy = 54/f{=^$J2C",VG8^pvq VE Bz9ѬK^鼤hXi#ٞ2] 9+s\\F)tc 5VÃO]0-aGZaH.ϒ"rYVTr@ 6%3J 'i.(Q'6_ ܒ74!Mu%geW P 8_HT`Ԡq@[# H\'v~rC2Kw?S9޺4#ax@rV_h 3^Au\/cӖ+m6T;?'jq q-[s\lT,iI s/$D"D(%Qb ~ da@zQ5u6 =DKQZȵِ]XhcAC2ݬXU42_Nyk 1Yc~\U VXj0TOxC#vc0g06‡*;f,(+߇K{͚ڑ9w[)TKAo6EޏpPiˁT2%9xģ/Sa"k\v C9O+bmާa7(wF+;i-Q>I4>#xlCmV*mlx{q eX p3'qϰ6:1t e`dCMHjeyB{P{ /8DrԄTe^4aYd/ղ)OR_õFC汦RS9jNgLP?`=`0aE > endobj 163 0 obj >stream x\K:%e\쮁MҐŐU^02|GGo3 շ,K5\8iꆋjގ?&sSٯc+k1r߾ۇx:5.rOoYP/~eAمK7eh.K׫2]^/Cep:0sub/àv~:xa|{?yu{}k\,^_pp㷄| :e,2$ Fx5ί~ޗ=;2qt\kmIK] هi1X #=*^ӫ?e]q'/z|o||Lm_v7oDAƛ!aDݬMa `ud:A6x/` hMKqZ氺JVyK\A3,8~l#ͨw0.b X;Y}RgR_=H#ʭ2tl">+(Ϧ9G)-&RwXBTIcU[׏E[ 9RR'&gWjkl{q f aoǺ* >d gdcM'TFdS7i~k8a~s;UKvw &de-󋂌m )(ش2aB8.T_8-mj4ӯDQ- qWŶM6$1Ty#>hs|n>L &pS+)C@"JWCxQoMֻ G(.DȽ2D$;taUnzP=c|'22 8AA: (QàF> p8I׃wH JLȝ]I/*8q+'WQqs/3PS0LaVCѓz}P"bo`c@ѶiO!RDp CZAbkC‑I\Fr64ideHuHX-8#aW 枢Es:ml  9鱉C1~Nڦ3iˌ]iL-ɜ7'Ѝ恱(K,'9'c )#񜎥 &\4E5r5d:Ydlҥ`hX{RYP6aBPQ9o2J HTxzK۾baߑ(N^,ƩXN!hSeW|3 Pݏ:`yCBʸ2W2r1A1)V^ >" G2#\ؓzMI`qó?f͊=Ӵ !ȒcnKdbޛgFL:5sܖ UֵȡPLЀ+LX5!*DՈI =DxUc/)lWAVKTtJEB!8eH`> B5oEf*-PB\P/baQ3ݓ56qT>Mg-wO+ \e-В-Dgrp(Cl*/0ANLعQ!꼳;BUa[H-L HI[-hjdBc#0\Z+L"t3y^- p n/+30Vu?ɤZT^X(EކO60!>Ȁm1rRVYM@ "j0_x h ^Qe Dp6|\e;! ZϙO4eᏨձ 0> ̱|{ X_~5HՇQ2)R(|huUD C3vɞF]4iWt)6 MZj1P '}daF.-ŧ)'e@2e!/jv7x1,+u8\{x?Ff endstream endobj 165 0 obj > endobj 166 0 obj >stream x\Kޟ_@{_p9m$JfCn ߏmIV}! Cc˥RQf]wiUO?:;]E]~Z}d/Y1+_Uͤ/TuQԌ2ow_7(_oyZa͠/6ڦ/z.~Y Ljsїϯ+Fi[u˗5{fּ{PV.Ooo;mH 03lG@7,t L mF }d kxw R^]Y8cdw>Ïq;_;ow^ynt z aKVaV. ) }̎;ZW[tgRWhrE`#ʭtWWLq>*(/Qju;&:Hzcj]("ol#35zxaVG9U@/ +)5z Y压l~wy'. Bj1l,m!mX_!jG5 1 ˩nڻͶ?Y{vzmuh85;) ٙ"5YkL&pgN]aj懧f_' 2lC| z욁2/Y"*/Az- v:ԧj/%w@'zH^ѡ;睆I19wBkksޞn(1zRl]~B(+ \gfO\ EO ^L`AH8=MCx^D! WEy]tlK;P!GB}ǓK BLAٓ=ǣʎk;āxbL)q]S,AyduCPk,$l;!ryf*D2jދ6ɝ' +" č1.(\~=6+dU=tT >(j@wGuNc?_N0H TJda7;~YY+M2]rq󾌔+LY]/W\ f(i4&"˜"dsd8PjJcƪ)>@x!Qm| loܨ\U?la>Y]mqVZ8 wHJYTjt({gc,>r`b@NSڧTM$rB|R[ )qjy+-C U"bfP$A@L/IX*N.~c1 )76$o?9aP]IܓG[eɧ^KL1P>yOBJ>6KN${eC6e3) Q˳Pky zJU Ub}bkg+BwwGI6m߫8:\UIɶCalfg @&uOIG(ʝ @;2z $=F68%b98uO&l4, > endobj 169 0 obj >stream x\Kϯs)CL gЃ,#@KfpieL4k 4L4H8{()M~C0UYbdW|#vE G*9wH*sxbL%0GN+όRͬa g' R7"0P0.wag(f܁# 1#pˀ %~a:.C$7/ RIch =EOه^V?WY{'(=&0ڙirckcfArL70^&SVȫòS ,D(``wcŤUm̲'Oׂ;Պtt\Bbq)e{`#nn`6$N!aS z˘-0AX?DD 0VCpu|y* Jooͣq~R%H :}H]y~ 0'`3 4d Kb 5:v|8d:pdaY'LKiEa ֚zЗm} :rKR4$,eiVY@O>c# 7.ZL'}( Z=1:f+85~g .AuT(*եC5 a =aa endstream endobj 171 0 obj > endobj 172 0 obj >stream x\K s{-[~0( އn޸fqnd!hwaIMOEnߢs3XfTƟ , 8ߚi/︂[}[̽[LaRo~Ncwv؛ hx 'e%Xhof|~-Ӈ L m y#T,d^G, cZpҢ?z}yͤ78}n|#ugE}6?A϶n ;¶̫a ֒۶:nd4!2,*g`5fl1arcڬq\8 OAk"?82cS+h+QQ7v 0^oinnƯGO6؇}xeޘmk{/LwEH/OPhw xلFOJ 3==(ˀ>1Fzߤ&k5/hM" \l7>$Sq,bIQPOLpΪD Lh Y(2YФCOC?Gba= W1x3e˜vmҎ`etub33`""qpXEȖq)"up* TK+FZ_&) endobj 175 0 obj >stream 9o?~\04^؞:{Ng\OoϷo\}prD_OXj/McN8]tíYZsOݖ?߇nm3˲~lA 0uWT/ !^گ`Yah.MB_Y9vrk1;^&X#hw S/ ]~ p[n{=rUhGwB60||D˲/Utj"ӊ`VT}cП~fmK?|}0aa[P$cghvd {_`"2z`؈VE۠q{Yp4]˱}FYMޢ#8 "MT!͑:c`bf:@ʟŬH8UYn .`kO[0;wqn!Zg'}~6'@c{ޣe~gcom}byqq9Lt6e(UlGI9St8|˥V=W8/z=n*o?\7^,u?-^~t1(x^zȾ$=#߁Hsφ]0ݙm C5">>΄_&Q[UI XIܱNpWˢ1}֠Q@hX2P lr :Pu޲$mϢ}vr}#-p®GQ^8(@D D3D1w!vԝYRYx@*ZU:"I?މ2cK Sz45t.aYjt+ "T\bD:R~Q_n\#\SeFHH;yp7D8l$&KpXR\}pb)XDh.YVjFAւN&q6,XG`9D,8 FQQڑ@=Tς1oսD"QN*\B=$ԐѰM;K[R4d6)? 1]2i)I[ Uo vwtm(] $xʕOhJȺ W8EjVngH Ac*cw,Mt´#Bu1\Rxg%'rbWmpCٚ'Eid JN[`ҙ Nxf%m`,_se~o+%*C?{|R@DoytB22R٭R) O ^UB?P%džNrb\jXMLBwJ5F,C]G0>Rk S& ,:R;aZIFn?VI"M䢑R+Rœ0 ]v}B >ɈD%WKmReʖ7'@0*G3vb"9R7%S 78ĽY@2u ',1eTfB0U-i֖@ޓUtXו6g#6$1đXNl4^t 02I/ 6d YV$)FlvQ4 ߂{ٝ44\7g#VHd=;Mj KX+8S+#G7SVH+g>RI;S⭔RGR':.F^ҁRm*jY6gj gٰr(}>*Y~3 V]bXHꯨ]]XaR&YY[iQ ݿ6WBv.WI^RF]fĤ ߩP2 NG4EC=e6qj,ɷ0]Tr8I/ q-jp>>SJr,?('O8Z>j,/} > endobj 178 0 obj >stream x]I9=`n4CS6``2dqJ DkgU4'Ƕɵ}w>ǃ;~]ss{[߸ϧ;L qy̓k*n,΋?~$ ğeؗH@z `VL$1uIV4ֵֿ%x؇v ;>vDw%6z` 8X͂q_^ e.Vwp8vӢMT!ő:yŤůP@U,x'ϗ SXr =u68`p! Qj\8oILƖ5M-렭tj'>$JBrbj,3[ |QcEP h&X7 $̦N=7ey.ur.zVɰu.v^ǍmYSJJ` `G !{T=Za,{]Mq+Ov VMJ dl+RąihVN%P36x-NiH FC"!_XX.`k#O&kpd&jV; mt·L6zMx Ctv#QdiUycZPZi\߰ .#3$)Pt MGT,U֮Sm]5۴Z{+Bbfkw4 hX=gwh ـς{88յ$,;kwbUdtKwe 97orz֮c|ӄ0%6{Զ.a (\5(SچcELxRoasEwdāNXSJr' 6 ͊6pEo > endobj 181 0 obj >stream x\[~_w,Y @ }|?qT~8N۴ӫ[̫ϕV //; P i$? Lal@Eu2X`93֝$%!/PYpѹcq8)eǶذw`DU^kI*IZBTݷ(̳D9b>NP8M8wr̔vws%;7og:]_E Sc[\ BX!a-8l`?]^%2#@GԶwsqo/N9kLI93P 5 t>l~$BB0v+:tUxTJ l@}`kGPQt xljr^f)qsм,*#Z&-u*Qz[`OA2w*&syV xPԕ&7_54n4+%t%hb[H\xǝ$UeN$IhCx?s RHOws^~xcBSgBEA[m5 VIK%` [$SF0fFr#?Jٽ1t XpJ"by T4셋s1B)Xt/cU fR;Q3"mw(x.%f 1뒎eC2r_h||t3)ɖөnTBGfzՍi7a]lvΌmYl\QZ;!q&tz +m{L6z هmoB}5RskYg(k!uV,raWMXB+ּÜˠ ]ZحGy&-¼h $ b{X\6ZHԜ@tT̞diApy1 zCjY{+T)2"J2IoJtqoͲւ-Zl&765IڋyAnkǐ!elza`jLW>2VCe=sؗf-.Th"i토o+h$8a_D'%E>Vb1SHRGMCr r\ԥa|yIo#jaN /S,՘+s'X-l쌛IHJZ[ Rv ɮUnNB^AO-f-&F&hEM]n7Vk:1[F?Kl7X1zTLzx!^cwVK]jY(ƓIb x?K)Ju[^Û]z-Ϝ|י.}7ǼxrfhdpyRC"ezzj5 콷֌r]pz,$`%_[_:2-|j5gaN~%ՅId|,GG*%@ }|ic뽦3(.%¾/9AO$2(reLE>&Ǝ=v/bK؁ bS!g+-v\].b&'Vc-]TeB0-"V2ֽMJW)@$c~xV%).,]v cGilh-=r6S4^u )Bȿv=R?ruC cXK"oo_k kk(aJF "Ht$z>H0T+:[Pk0@H# \/r3X@)2BhA;L] ɀVU^&z$ ?X]Ihdqn_)9! IH Qê(N7j?^@=1 endstream endobj 183 0 obj > endobj 184 0 obj >stream x\I,)r)x450| ~JBJUwaL) Ŧ/"pR㢧0V|vL|Ou>2ῇ_;w FroAMjp:ۛp˟_~9MPvzXhNᨆӼ~/82TO'K>8aҧaP~6 :l?qݏa|K_y?al߲2+rJ zp2.lW iű3SY:ysV;`3k0nx ;ύ`B$.h^`WO.q=Gfsj t_MRbVV6xB_i6NTN9-Zäf՚uü`.|LILFoܵ13P`-r2L7M[S^%r#E4PIjɀL)8rK(p㎂NGҁ@%osZ9p˷fw)GIrf 栕G{ S׳S1ZXVحaOՅeY"f{ūlA銮MT*&E|"GS?E_\}f!ںȐDW8+C"GxYt!nT zS[S4Ra \g]IZ^Dp lQ;**9֓QXD$)"iuY J&!0T)q.yUgDғn9 hܚS~NC㸜*ɂE1Q9[-bXєN4CdX`g "-gy4禃Ng/oTmr{0q ȉ+hZVRbCoKU{bY9^ZE 8+ؔ>+hEݮ*]o7|֯\lϖ9|.a`Lb  )R 5,Ӵa> O} TOg9;b+jAF^[z7$eyY֥hd⇜2 ˞հF, 1KCV/ѠAf7#V#Y@!ڲ"G*؅? L0\op(n}jˉ{eb%t)ɤ CҢ$` I 5tmFйrq $W¡7h~@ė׻,5;8j v[NJ=SDWsTfH5bIA1%ƽ 8$9@~P_rB@r:Fr') lߍJH"?KpQJ㩒VR_Ը\|ĩܩ5%YlA'*hrg@ V8"eC?w-6h.kl&c*KMO?>RR,*懂'M*ƪ(˗a(e}gճ؆+Fe+@J;W0L n2? DٗT;91[ e/"o;aMl=i%:>pMt?K:.G"E=,ˋE+9e*_~ @o Cn@ |Uan`AWlO}q',*->0KUrHqpEVKB2]gfOQy%GppM Y+?ָ=Q-3y)l~9H08PK+auR_NCZSS](YRlAh·p$-AKOl(xNo;ɫL/-0.sK~ŧ5fLUTcE]w&p5!gWmh,'dn !0)5r-\ΒKW=s  En~hGke$,]k'][{Ӡ&XyzqlŌ)Hߢ_p]+ySvUDgQk&mUxD'ה8_Ck) p%oWXU -Ȗ!;ңT*e+ۻM3H4m^1%5MDBZu?R/ks~S`p1d @đYTMh}#Klrd우| J]n_/tU.3)N9Wӱx&2_ 4ZnbԡİZ~߄ieP#/ endstream endobj 186 0 obj > endobj 187 0 obj >stream x\K律s`V#|s)N&ė|HWZZ{U]]WOw3ht7c/b.߯~.^וn/e}h'b6d7 Jw˟^~`օeh/Mnto?K"?Vh?7!{:so^oƽ ]6d+Z_)㿡ҽ~\0o{_AR%n]Aw_`zǴ@e6|m]` MZ?|Q`iK'{ز8XBd oƅ;F5;b:mOV3q"{pW(}2UvwGdcs_q] AS~߬^B`P ІfG`KL^3H懯o 9#vߊ "%: ` yЬ)!kFgYߙ d1)ran[gQ(aF>w:۶Ղ1{H3g ދ觝bi,Gt0t(V|%ӓɞ 9" ^Ab JAB>Q.;P b`63uOPTYxhH-#L5h nۣ~iwTyt7XcS˅"H,Q*g(!H- GbșdpC)P=p9ʶB L$ j ,HgTq m>d'{HܗdFo뎖0ŀ.uZT [k?aĨ0V֧MT:+h1H,ni U^iF$6 *I-T =NL#@q-Lme{J a9& %xKmD) 1 -PG=O,0IT]0 K6d>>A`SӮdq[yg Cx*k8HUb#gW cW!GJ暣Ҟ.Bs\Y,\ozb Q Pڀ!YI>0r"j늤"i'NԪ-+`bW8/)EȚ %HS| cb% Uygⵋk7_ Q]E^d,THʗWP*] G~*\G8 xFaRM=E$f;U %4="6~sj{NFpBPI14QVld:D+]W87oeNvvp:vhE_T-saWሼ:CG) 9u>i\c*RFt 6x8$nIW[ %&ky^poYi]!$rfDjИ6,A fᵿN?{AԂ;}k?xX|Bn$$mIQmi~?`xЌITyKpZ- LZ. [|^Qs2$&v0]=f SjwPI\^~^f=5H1y=.Yêy&FXPH]Pb|__G ۱갎IVnrsU/`CT.Q6q=\Ϧ _\AZX{ylLipM)nşx\upQWj`\ ׭l#h.4ˢS'izoh 漧=ㅢL"DZ]\ӼeqrW;lZ̥E(6*`4s*}BX2/*#h*Oۙ ۳Zt5b U(c19e#}©d B3U SQ.VsҮ |ZZ) IF4 Lj_GRl9McsXAK9{1U2Ɍf%5 ^[*}$U9ԡ.KrUؔ>nE?c$36@>Jdu`_,/xōfωZ?^ endstream endobj 189 0 obj > endobj 190 0 obj >stream x\Kϯsuć^ߜ Sb0K~(E313"U,Lz.Ui5`˟~ˏ#;_ser;m߾El/s]me{Nz_痟.?m/(qLNbut_._//}p 0g{՗o?>B/}o[fћ;?WDzn_|y{lߡ {2*t  ;'= [7ΛW9Xl ! 3lO%p_[NU`)/tSx?12Mm?!oy[][.x:? e|8/_Uvpڡg>,ler>UA kzba79? ͓y$~ 0djέN~@D㍝ >ᨌˎmҝ2ӪF|Nz-TdpryD Tg KgqeGgF&nʽo:j˃5(>[}Mq{ jgv b=ܫwP]HHهz냾BG6%EgtMM\D_I&?AGңAlJ DAxHOOB$'xx+8J] >04 ;t,8Qj ofTRFCs$ 1c' P" ] 6LGf;1ƞ0BQ@Poݽ KF9hxEMR޳= ؛yٛCo0J$Q{ Q4ݝ?;̣E20ۥIK;Ft U{h#{`axm"ܣ-dS";AgwJ%Y''2섌FyϜl %pMNhѧ>g5rQ=Y@eGR.HDHܿAl$rnu@ 7Ho'gdL%A e s Wd2p ]㉳-3OQ(3ہby"t8 YY,}^F\ GEG% JɩHoH!- U@G׬ 8(\].cyj BR:?$ƣ{aG.)5_"˒;9k9)PTWzvVsO"wuR4# I{FXr )5q~-:C2ֈ $/$b_ӈ|IHgbMu1Z +G 39"%z/xdCOȸ!M3N\-5R D ¸cSm[.UQw up[ْgӾ'J>GoV`M!U2@9c^bB3:* ʝU! n"2 D@~ }.ȀOH/mPlz(+W>îP^l2H,3O=Țy6 !d*ps$R J6gGׇ T0Pc-Z sN +c4Wҗ"r  .+2MYz{.ޢ$0̀2^r'NgxQ"KG!| 8,c,idC0;L\ hgi 7y.+/5- Qlk)J9  J(nAyRYnDʟEq8h0(2t+B(3"U9X[/tN$nX4{TИ~"%'\ G|@zjՙ[=.ܣ_޿D ꟤0X=}m=WpAPҙ?oE>ά7*FK\ T,NNlDZAA;: " m >d"TU җtq|F·L endstream endobj 192 0 obj > endobj 193 0 obj >stream x\I4J)50||swJJM [/DǃS_ew[-J_4 cj1HLfٗYg l^#0ohDÊI{?;Yjfֿyu}K +vAp C #8t̉鳯p [r'R^+!u.N:[e^ 4R yĥY73lfpH{qEyх|9xUbATNZLwO)m|͉#U;uY%Ȯ.F4t[t^vU:0VW']1fmbv '+5(--_©oK@+OP41Ԧ-R42@Y eȠ(HS2k 29ƕ#vJ0oX9T)SYnڤ[ WVJaޓ.SpSh;kmŅUS+8w@el-67 \PfZޭchW@7P}zjΗcyl( k֪7luudeO7Zl9L@nL [&A*zHS;܁8JiC09."]n*d,L. kejybR!?oq>eÑ0lݩ6NxFc2ԶqOZ򺤀 RSRհhB8LL'Wf*)gQჽ#OfrȀ`Ce{M̢ erЫl>$ 50ZdO@j!nC˖{Ҿ肊YQ1EG.sͫ_QFӍjJZl` moτ\7!&'r&]] vX_󑛦d]ByuB3^ʟ?Z@-sCna0wB'8h)R?i[6)Ax"ڪ>X;*D {QPǫ4j!]d"9_u``aJ5|:Xzer \"21c|VDf}w­ H~X' > endobj 199 0 obj 250 endobj 200 0 obj >stream xW}l[W?;xyIgqۉ?qR J6MeY֝&J"-H!4M[U n.J/M!)f 'v :ˇ#ŋ7@C$Ht#I W؈ˢИ̻mIJ8N1ЦjnSyEuqUĨl./VEbCĶ=`: cF >#1g$`2zY6ߗIҩJ i9_|Z 0P g ŰaTOq:JvQd1{82sN! ze"}ٴo'I̦&Ӆ#Ƶl\ۡ.G fQDM/һ.:XYs)992ǫUyF3r >stream x\[~_Kl73 @ m."Jˎo$׶gؐݨ2'!fD%Y[c>ȗM%͋DK"x]d"^h-@]6JZI&]1&1B=)ơm14c 5cNLQAnuF0'\L!qWor~':=u5΁!*ur OĈ6(  SL=)M FkWgRhT8w]yܒl+'>8*w > 11ڦ,5[ŷ> G[%A̽J>{*>U3FAMG=GN|~)GږdOԖ.] u`d|$WKRE%Nzk䑈M),xXUu&RJ@4Rrbv!+L; yq ĊifiąYa> O*fBB}Hr^J5B l8 4mkZ?SMTGAx8 6D'@8Y-.ez}#ɇX82jgwa 'ʖ'o-Ss߳C5'O,2B (#ΠU^N Bt +;@DjXmx,+DqnX*8}qqI ϯ! 5nq0CRu 9:LcwEZt:Bf~U?rM )ulQP&nV[K^kgBXE#N )j^q1a 3i 3 7w}t] ?: b%[ˠ$pOhL4.p]ʥ|!x` Z灅XH%3) K@q$&I@-_z>%܀pw{FZNHmx=凭