Vbud Giao ly Vo Nga Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư) Giao ly Vo Nga Vietnamese, with Unicode Times font GIÁO LÝ VÔ NGà CỦA PHẬT GIÁO VÀ VẤN ĐỀ SIÊU NGà Y. Karunadasa Viên Trí dịch G iáo lý vô ngã của Phật giáo nguyên thủy đ ã làm nảy sinh hai cách lý giải chính trong giới học giả hiện nay. Theo quan điểm của khuynh hướng chính, vô ng ã (anattà) có nghĩa là phủ nhận sự tồn tại về một cái ngã bất biến, cả trong cấp độ vi mô lẫn vĩ mô. Tuy nhi ên, các nhà học giả với định hướng thuộc truyền thống Vệ-đ à cũng như những người tin tưởng triết lý thường hằng lại nghĩ khác. Họ có khuynh hướng tin rằng Phật giáo nguyên thủy là một sự diễn đạt có hệ thống tư tưởng Vệ-đ à trước thời Phật giáo. Trong cách nhìn của họ, Phật giáo tin có Ngã (với chữ N viết hoa); cái ngã này không đồng nhất với bất cứ th ành phần nào của con người cảm nghiệm, được hiểu một cách ri êng rẽ hay tập hợp, mà nó siêu vượt cả hai phạm trù đó. Đó là nội dung chúng tôi đ ã giới thiệu trong tiêu đề của b ài tiểu luận như là "cái siêu ngã". Trong bài diễn thuyết này, chúng tôi dự trù thảo luận giáo lý vô ngã (anattà) của Phật giáo và qua ánh sáng của cuộc thảo luận này để khảo sát xem các lý giải về si êu ngã có đứng vững được hay không. Trong bài diễn thuyết trước chúng tôi đ ã nhận định rằng giáo lý vô ng ã của Phật giáo là kết quả từ việc phản ứng có tính phê phán sự đối lập lẫn nhau giữa ucchedav àda (thuyết đoạn diệt hay ng ã giả tạm) và sassatavàda (thuyết thường hằng hay ngã thường hằng). Đây là hai dòng triết lý nỗ lực giải thích bản chất nhân tính của con người trên cơ sở của một cái ngã thuộc về vật chất và một cái ngã thuộc về siêu hình. Nếu nói theo thuật ngữ phủ định, điều n ày có nghĩa rằng Phật giáo loại bỏ sự đồng nhất hóa của một cái ng ã giả tạm (ucchedavàda) và cái ngã thường hằng trong mối phức tạp tinh thần của con người cảm nghiệm. Trong từ ngữ tích cực hơn, những gì mà điều n ày muốn diễn đạt v à trên nền tảng nào mà nó tìm kiếm để lập cước l à hai vấn đề m à chúng tôi dự định thảo luận trong phần đầu của b ài diễn thuyết này. Đối với mục đích vừa n êu, trước tiên chúng ta hãy xem xét trong ý nghĩa nào mà từ ngữ "ngã-atta" và "vô ngã-anattà" được d ùng trong kinh tạng Pali. Nghiên cứu kỹ lưỡng ở bối cảnh khác nhau trong các bài kinh đ ã chứng tỏ rằng, ít nhất nó cũng được d ùng trong bốn nghĩa liên kết với nhau. Nghĩa đầu ti ên của từ vô ngã (anattà) là không có một sự hiện hữu độc lập, v à do đó không có một thực thể của ri êng nó. Điều ấy chứng tỏ mối liên hệ chặt chẽ giữa vô ngã và giáo lý duyên khởi (paticcasammuppada); vì giáo lý duyên khởi chủ trương rằng không có gì sinh khởi mà không phụ thuộc vào các nguyên nhân, và nó cũng loại bỏ cái khả n ăng hiện hữu một cách độc lập của mọi sự vật. Do v ì những thành tố tạo nên tính cách của con người được diễn đạt l à tùy thuộc vào nhau mà sinh khởi (paticcasamuppada pancakhandha), do vậy ở đó không hề có bản chất của một cái ng ã bất biến, hay sự hiện hữu của một cái ngã tồn tại bằng sức mạnh của riêng nó. Nghĩa thứ hai hình thành ý nghĩa vô ngã tập trung ở nội dung của giáo lý vô thường Phật giáo. Chúng ta thấy được điều n ày qua bài kinh Cha-chakka của Trung Bộ Kinh: "Nếu ai xem mắt (hay cái thấy) như là ngã, lập trường ấy không đứng vững, v ì sự sinh khởi và biến mất của cái thấy rõ ràng là từ cảm nghiệm. Đối với một vấn đề sinh ra v à biến mất, nếu ai nghĩ rằng "cái tự ngã của tôi đang sinh ra v à mất đi" (cái suy nghĩ như thế) hẳn cũng sẽ bị biến đổi bởi chính ngươ ì âý. Do vậy không nên có quan điểm xem cái thấy như l à cái ngã. Như vậy, mắt hay cái thấy được chứng minh l à vô ngã". Cũng cách phân tích và nhận định như tr ên đối với năm giác quan c òn lại. Chúng ta hãy lấy một ví dụ khác: Cảm thọ có thể được xem như l à ngã không? Nếu nó được xem như l à có ngã thì khi một cảm giác dễ chịu nhường chỗ cho một cảm giác khó chịu, người ta phải chấp nhận rằng cái ngã của ngươì ấy đ ã thay đổi, nếu như nó không biến mất ho àn toàn. Nghĩa thứ ba trong đó từ ng ã với ý nghĩa là vật môi giới, được hiểu l à người làm tách biệt với việc làm. Ý nghĩa này phát sinh do bởi lời dạy của Đức Phật "ngang qua hành uẩn thì cảm thọ có điều kiện"; tuy vậy kinh tạng Pali xác định nhiều lần chúng ta không n ên ngầm hiểu câu nói ấy rằng tách biệt cảm thọ có một vật môi giới đang cảm thọ nó. Ý nghĩa thứ tư của từ vô ngã được d ùng có thể được rút ra từ Kinh Culasaccaka của Trung Bộ, nơi ghi lại cuộc tranh luận nổi tiếng giữa Đức Phật và du sĩ ngoại đạo Saccaka. Chủ đề của cuộc tranh luận l à giáo lý vô ngã của Phật giáo. Cơ sở lý luận của Saccaka được đặt tr ên tiền đề rằng giống như mọi loại hạt giống hay thực vật sinh ra v à phát triển đều phụ thuộc v ào đất, cũng thế đối với bất cứ h ành động g ì dù thiện hay bất thiện mà con người phạm phải đều ho àn toàn tùy thuộc vào n ăm uẩn (khandhas - five aggregates). V ì lý do đó Saccaka kết luận năm uẩn cấu th ành cái ngã của con người. Để phản bác quan điểm ấy, đức Phật hỏi Saccaka rằng có phải vua xứ Kosala (Kiều-tất-la) hay Magadha (Ma-kiệt-đ à) có sức mạnh hay quyền lực đối với nhân dân của m ình khiến ông ta có thể tuyên án tử hình đối với kẻ đáng tử h ình, trục xuất các phần tử đáng trục xuất. Khi Saccaka chấp nhận rằng quả thật như thế, đức Phật tiếp tục hỏi ông ta: “Khi ông khẳng định năm uẩn chính l à ông, hẳn ông đ ã có thẩm quyền đối với chúng, hẳn ông có thể kiểm soát được chúng để ông có thể nói rằng "H ãy để cho năm uẩn của tôi l à như thế này, hãy để năm uẩn của tôi không phải l à như thế này"?" Saccakakhông thể có một câu trả lời thỏa đáng, buồn b ã chấp nhận rằng ông ta đ ã hiểu sai vấn đề n ày. Đối với mục tiêu của chúng ta điều có ý nghĩa nhất ở đây l à phương thức mà đức Phật vận dụng để bác bẻ Saccaka. Lập luận ấy đặt nền tảng ở sự nhận định rằng nếu có bất cứ điều g ì đó được gọi l à ngã (atta) của con người, người ta phải có trọn quyền kiểm soát nó. Tư tưởng này cũng được diễn đạt trong rất nhiều kinh với một ít khác biệt; chúng ta h ãy đọc một trích dẫn ti êu biểu sau: "Ví dụ, nếu thân thể vật lý này có thể tự xem là tự ngã, vậy nó không thể tùy thuộc khổ đau , (với kết quả thực tiển) người ta hẳn có thể nói rằng: "H ãy để thân thể của tôi như thế n ày; đừng để thân thể của tôi như thế kia". V ì thân thể vật lý này là không có ngã, do vậy nó tùy thuộc khổ đau". Rõ ràng đoạn kinh tr ên cũng chứng tỏ rằng Phật giáo hiểu ngã (atta) như là một cái gì đó m à người ta phải có quyền kiểm soát hoàn toàn nó, buộc nó phải vận hành. Nếu có một cái gì đó có thể được gọi l à vật sở hửu của riêng tôi thì hẳn tôi có thể sử dụng vật ấy với quyền lực trọn vẹn. Đây là định nghĩa của Phật giáo về quyền sở hữu, v à định nghĩa ấy h àm chứa ý tưởng rằng vì chúng ta không có trọn quyền về các vật sở hữu của mình nên chúng ta đang bị ám ảnh bởi chính những thứ ấy. Quả thật, chính ý tưởng về ngã này đ ã hình thành tiêu điểm cho sự nối kết hợp lý hay mối quan hệ hữu cơ giữa ba đặc tính (tilakkhana - tam pháp ấn) của mọi hiện hữu; đó l à vô thường (anicca), khổ (dukkha) và vô ngã (anatta). Cách mà hai đặc tính đầu dẫn đến tư tưởng vô ng ã được biểu hiện như sau: "Bất cứ cái gì vô thường thì cái ấy là khổ ( yad anicacam tam dukkham); bất cứ cái gì khổ cái ấy vô ngã (yam dukkham tad anattà)". Một câu hỏi phát sinh ở đây l à tại sao tư tưởng vô ngã lại được diễn đạt theo sau như l à hệ quả từ thực tế khổ. Điều này sẽ trở nên rõ ràng nếu chúng ta khảo nghiệm ba đặc tính của mọi hiện hưũ trong thứ tự đảo ngược của chúng. Khi được khảo sát trong bối cảnh như thế sự việc sẽ trở n ên minh bạch: Tôi không thể xem bất cứ gì là của riêng tôi hay thuộc về tôi (atta), bởi vì những thứ mà tôi xem như thế đều có nguồn gốc khổ đau. Tại sao vậy? Bởi v ì điều m à tôi nghĩ một cách sai lầm như là sở hưũ của tôi không vận hành theo cách mà tôi muốn nó vận hành. Tại sao thế? Do vì bất cứ gì mà tôi suy tưởng một cách sai lầm là sở hưũ của tôi đều l à đối tượng của sự biến dịch không ngừng (anicca). Từ quan điểm thực tiễn vư à nêu, ý nghiã thứ tư về vô ngã trở nên quan trọng nhất; tuy nhiên dường như các bộ phái tư tưởng Phật giáo phát triển về sau cũng như nhiều bài viết hiện nay về Phật giáo không đặt sự chú ý thích đáng v ào nó. Đáng lẽ điều n ày có thể chứng tỏ một sự thay đổi quan trọng trong tư tưởng Phật giáo: nhấn mạnh từ Phật giáo như l à một tôn giáo sang Phật giáo như là một triết học. Giờ đây, chúng ta h ãy xem xét cách mà giáo lý vô ngã được giải thích trong mối quan hệ với đặc tính của con người. Phật giáo nỗ lực phân tích con người theo lối thực nghiệm trong một số cách, trong đó phương thức được biết đến nhiều nhất l à sự phân tích (con người) thành n ăm nhóm (ngũ uẩn): đó l à sắc (rùpa-corporeality), cảm thọ (vedannà-feeling), tưởng (sanna-perception), hành (sankhàra-mental formations) và thức (vinnana-consciousness). Theo quan điểm Phật giáo, to àn bộ thế giới thực nghiệm này đều bao gồm trong năm thứ ấy, v à do vậy toàn bộ kinh nghiệm của chúng ta cũng được lý giải trong sự li ên hệ với chúng. Từ đây Phật giáo chủ trương rằng nếu có bất cứ thuyết si êu hình (àtmavàda) nào, tất nhiên thuyết ấy phải bắt nguồn từ mối quan hệ với n ăm yếu tố mang tính chất ngươ ì này; nguồn gốc của mọi giả thuyết đều phải đặt nền tảng từ chúng. Chúng ta h ãy lấy nhóm thứ n ăm, tức thức uẩn, l àm ví dụ. Nếu thức được giả định như l à ngã, giả thuyết như thế có thể biểu hiện theo bốn cách: (1) Thức cũng tương tự như cái ngã (vinnànam attato samanupasati) như trong trường hợp ngọn lửa của cây đ èn thì đồng nhất với sự xuất hiện thị giác của nó; (2) Cái ngã chiếm hưũ thức, giống như cái cây có cái bóng, (3) Thức ở trong ngã, giống như hương ở trong hoa; (4) Ngã ở trong thức, giống như viên ngọc ở trong cái hộp nhỏ (bốn nhóm còn lại cũng có thể quan sát tương tự). Như vậy, tổng cộng là hai mươi mối quan hệ có thể có giữa n ăm uẩn v à cái ngã giả định. Đây là cách Phật giáo giải thích cái được gọi l à sakkàya-ditthi-samudaya-, tức nguồn gốc của niềm tin sai lầm về một thực thể được gọi l à "ngã" (atta). Giáo lý vô ngã của Phật giáo có tác dụng như là một phương thuốc với mục đích chấm dứt niềm tin sai lạc n ày (sakkàya-dithi-nirodha). Nỗ lực để th ành tựu được điều đó bằng một tiến tr ình đảo ngược, nghĩa l à bằng việc phủ nhận mỗi nhóm (uẩn) như là một thực thể có ngã để nhằm loại bỏ tất cả khả năng đưa đến việc khởi n ên ý niệm ấy. Kết luận sau cùng của tiến trình phủ nhận trên là không có bất cứ nhóm nào trong n ăm uẩn, tức những thứ cấu th ành con người thực nghiệm này, có thể được đồng hóa như l à cái ngã riêng biệt của con người. Câu hỏi kế tiếp sinh ra ở đây l à nếu mỗi một nhóm không thể được đồng hóa như thế, vậy th ì sự phối hợp của chúng có cung cấp nền tảng nào cho một sự đồng hóa tương tự hay không? Thực ra, lý lẽ h ùng hồn liên hệ với khả n ăng về một sự kết luận như vậy đ ã được vị tu sĩ Phật giáo t ên Khemaka khai triển như được ghi lại trong kinh Khemaka của Tương Ưng Bộ Kinh (tập III). Nội dung ấy được tóm tắt như sau: vị tu sĩ ấy đ ã phát triển tuệ quán (cái nhìn thật sự sâu thẳm) vào trong thực chất của n ăm uẩn đến mức m à vị ấy đ ã không hề thấy cái ngã (atta) hay bất cứ thứ gì thuộc về ngã (attaniya) được nhận thức trong bất cứ nhóm n ào của n ăm uẩn. Tuy nhi ên, Khemaka đ ã ngấm ngầm tin rằng có một loại ngã gì đó trong sự kết hợp của năm nhóm tr ên. Niềm tin này được h ình thành do bởi sức thuyết phục rằng cái không có trong mỗi một nhóm có thể tìm thấy trong sự kết hợp của chúng, vì sự kết hợp đó phú cho cái m à mỗi một nhóm không có. Ví dụ, khi chúng ta nói về mùi thơm của hoa sen trắng hay xanh, lập luận ấy là như sau – chúng ta không nói rằng mùi thơm thuộc về cánh sen, màu sắc của sen hay rễ sen. Câu trả lời đúng đắn l à mùi sen thuộc về toàn bộ hoa sen. Trong cùng cách như thế, khi nói đến ng ã chúng ta không nói rằng cái ngã ấy được phát hiện ra trong những th ành tố của một con người khi chúng được tách biệt ri êng rẽ. Cái ngã mà nó lẫn tránh chúng ta khi chúng ta tìm kiếm trong mỗi một nhóm thì chắc chắn có thể phát hiện được trong sự phối hợp của năm nhóm đó. Lý lẽ n ày dường như đặt cơ sở tr ên nhận định rằng cái tổng thể th ì không phải là sự tập hợp đơn thuần của các phần tử của nó, m à tổng thể ấy đạt được khi các th ành phần của cùng một cái ngã này được cấu trúc trong một trật tự đặc biệt khiến cho có một sự khác nhau về phẩm chất giữa mỗi phần bị tách biệt ri êng rẽ và sự tập hợp có tổ chức của chúng, tức là cái tổng thể. Tuy thế, về phần của Thượng tọa Khemaka, dù có cơ sở lý luận chặt chẽ, kết luận đó cũng không l àm cho ngài đủ khả năng để đạt được giải thoát tối hậu. Từ cái nh ìn của Phật giáo, điều n ày chứng tỏ rằng kết luận của Khemaka là sai lạc. Tại sao như thế? Nhận xét sau đây sẽ minh họa cho quan điểm vừa n êu. Hiển nhiên rằng, Phật giáo phân tích con người thực nghiệm vào trong n ăm nhóm (ngũ uẩn) nhằm để chứng minh rằng không có nhóm n ào trong chúng có thể được đồng nhất như l à một thực thể có ngã tính hiện hữu. Tuy nhiên, Phật giáo không khẳng quyết rằng con người là một sự tập hợp đơn thuần của năm uẩn cũng như một bức tường không chỉ l à một sự tập hợp của nhiều viên gạch. Những gì được khẳng định l à, cá thể là một tổng thể của n ăm uẩn khi chúng c ùng được cấu tạo theo các nguy ên tắc của lý duyên khởi (pancakhandhà paticcasamuppana – Kinh Tương Ưng, tập III), và những gì bị Phật giáo loại bỏ không phải là cái khái niệm về con người vốn được gọi l à nhân tính (puggala), mà là một cái thực ngã hiện hữu ở trong nhân tính này nhằm đáp ứng cho việc định nghĩa về cái ng ã (atta). Do vậy, Phật giáo không phản đối khái niệm về nhân tính, nếu nhân tính không được hiểu l à một thực thể tách biệt với cái tổng thể của n ăm uẩn được cấu th ành một cách đúng đắn, cũng không phải l à cái bản chất tồn tại mãi với thời gian, cũng không phải là cái môi giới ở trong n ăm uẩn. Nhân tính (puggla) l à một tổng thể của n ăm uẩn được kết hợp lại theo nguy ên tắc của lý duyên sinh và chúng luôn luôn ở trong trạng thái đổi thay. Vậy trong ý nghĩa nào mà sự kết hợp của n ăm nhóm n ày không bị đồng nhất như l à tự ngã của người ta? Trong bốn định nghĩa về từ vô ng ã (anatta) đ ã thảo luận ở trên, nhằm phục vụ mục đích ở đây, chúng ta h ãy quan sát cái ý nghĩa về ngã mà qua đó người ta không có quyền lực hay kiểm soát ho àn toàn. Quan sát trong bối cảnh của ý nghĩa như vậy, sự việc sẽ trở nên rõ ràng. N ăm uẩn n ày dù chúng được nắm bắt một cách ri êng rẽ hay trong sự kết hợp đều không vận h ành theo phương cách mà người ta muốn chúng vận hành, vì con người không có quyền lực hay toàn quyền kiểm soát về chúng. Do đó, ngay cả khi chúng được nối kết lại, năm nhóm n ày cũng không thể được đồng nhất hoá như l à tự ngã của con người. Đối với chúng tôi, dường như đây chỉ l à lý do tại sao mà kết luận của Thượng tọa Khemaka được cho l à sai lầm - một sự kết luận đ ã làm ngài không chứng đắc được giải thoát tối hậu. Cho đến đây chúng ta đ ã đi đến hai kết luận chính: Kết luận thứ nhất, mỗi một nhóm của năm uẩn không thể được đồng nhất hóa như l à một thực thể có ngã tướng; kết luận thứ hai là n ăm uẩn ở trong sự kết hợp cũng không thể được đồng nhất như l à một thực thể có ngã tướng. Thắc mắc kế tiếp lại nảy sinh ở đây: có một cái thực thể ng ã tính ở trên hay ngoài n ăm uẩn hay không? Loại câu hỏi n ày không hề được n êu lên, cũng không hề được b àn thảo trong giáo lý của Phật giáo nguyên thủy. Sự im lặng của đức Phật về vấn đề ấy dường như v ì hai lý do: thứ nhất, theo Phật giáo, cái tổng thể của một con người thực nghiệm thì được bao h àm trong n ăm uẩn (pancakhandhas). Thứ hai, Phật giáo không thừa nhận một thực tại si êu hình, cho dù siêu việt hay nội tại, cái được xem như l à nền tảng của một thế giới kinh nghiệm cảm giác. Tuy vậy, như chúng ta đ ã nhận định ngay từ đầu b ài viết này, các học giả đương thời thuộc khuynh hướng tín ngưỡng Vệ-đ à và những người tin vào triết lý thường hằng đặt nền tảng tr ên tính thống nhất siêu nghiệm của các tôn giáo thường nêu ra câu hỏi đang được b àn thảo; và các câu hỏi ấy được n êu lên để chỉ được trả lời trong khẳng định. Sau đây, S. Radhakrihsnan, trong tác phẩm Triết Học Ấn Độ, nhận xét rằng câu hỏi nêu trên có liên quan đến hai câu hỏi khác: đó l à có hay không một thực tại tuyệt đối tách khỏi thế giới biến dịch n ày, và có hay không Niết-bàn thực chứng? Từ đây ông kết luận rằng ba câu hỏi n àw,?$J*rD OL \ja};c-j8X PSWu^XAPTK[V>cEX]5Ac2.|ǕvB%]CDUvq{C[J_Ҝ-ԸEo&t1©pE! 0fh#$91HڠQ/!Ӓv2&Z3 W3@S:b &ϑ e)ɗTĠ|(R1"(B:$źrF eΨWrtk@VDa^:U?QPW)8GXvRy7Mlt\WSI =v0z*@xz; Te:LNO.pZϦ`]6p(eTHVxPi"D(eڣ0 H.Fhp&$iك`ʛe%XUm~KN#{ІΨ %h9pQd l$q'M΂_^.z~r儱 CũM;a%%(_&-g4Q'YB*54]qC5]0|)+ en`qtraa endobj 152 0 obj endobj 354 0 obj stream x\K;ϧ9NK~/-@ KNy d/y[ҫ~ >pk; `m)o D_2 sQ`; V:L^@@D[|>n2\PC _[$m ׇ F;f%@OpJLTF|{>^߯ <>?xzo%ܷW$.>V{hXÒa=qprD9 VFHDh#}A HHkV.AR.je IrJ_F '!BO hi ׹ˆH;(vd$*W{8؎ '8fuFOձ٩xzĺ> ET卷OpOVr&ʋtL|n|@gA)L3B^΂ǿ{}\K8w{%2+ERw w{'}PRDn$,eH-b%Wut>G}(!j>p8B E,.Ңi$X81w {;xBrٺ$ I"KL4w ɜ1DlTұYr}^+=p D F]Քt0*lK«Z안tj_IvLTZ;&&uA>@ Dβܭ1#t\4ZPV%I&&D`Ѷ2 ZģS\ -h7"yxٰb u]s-D߰MIF6w^R]Y*_{It7aOqS|Zi٫mWң̟#DbOvL!NCLe pk )n1$ߦ-h)O)=5*!4WcOX.-aTڃNC6!iX]웒Zt1dN5 AwbԟRV:TqQWBz{Cn [@jOZIEE0RyVʹuSA sPhzRA{sv_V%K#KMgeA1HfgFvY=X. ffz,T2j G>86֭gFҶ(#(JFSU8-I~YȍRPhU{H'%)ʰ tHMw-g#[N8 [yKθ@-@AKIh(Y 4  Q{- CR Soxtx:9o`J*KF|8ivޘɈ> ". B;lƟs8#nErGNq~4/ Hl$/cS- ,OFbhqqWTMGKi,(FҲC9…BQ# ΢ |*TZIzbD"Icuq`pwpe`;Nt%1lf$I2^yx9S*:+7K-76zn*ʄx$=TΩ^Pbb!UABe̛CSN:82R*[(]Ƀ!W"0 "8^?H(JQ C$. RJV_/&g HA/׳}P+#ڱgѸVq ٙB"/7DPR]cC8ѦoIʔȣfw!e>wa]>_ E vP]CG#bUq|)"J'qvj˧U$[. _³YjѤjJҡ_wbfZ1WG 0XXXR=@.IŨ+CVhaTlޕ4=+x ;\GJ=:ga_RpZ*E6>3oUD cAM KlJ9 {;Rs'kԀzJ&ߎAf:m0&bZ`n+BG 5 =30B4UkOV5:u, ¹?+^%oIؓ&>y;3[iE 7YIXd. ( =)?Bjcll%AP4y˿!G"UFE#15t Y'Pz]jvFkBG%n+ܫTL-J -F ^(Tvާ"#,hASGCe kJg:^)}y,|NM`CA+\B"Y7`%4lizaI8_kWRxh޶qm"ebXVU[Hgnqh,|vdM)]-2HU")\ なN3*aEsadkץirPo\ endstream endobj 156 0 obj > endobj 157 0 obj >stream x\K 9@9,? 4UZ`o4CS^" {ߏ'?]=} e&]CEOS7Ji/vSYv_oQUwno*wGuj֡/t(p햫ݍ_i~{u~} US}0Wӏa10ݟ 8voW̫VjGd9` ;.ǯO^ =: y臌hue톇8S6?QK K] ٛ eA'`8GX*#>*FϷwuS/b)Htw׍@9\aOy\% 2^  jm H{RGՑ򤎌n"ğ2Z>a5KVeK\y8C `O7_`"#&@aM:ꓒp;Tvt lmE F[eO*IVQ/9R߆ue?ָP8MX]Ƶ^63eZW6%wwu3mNͫh#Ӎ:i^} {[M U"~P+_e2Lg xxjL !A]L%?kkw8!dx']v!F{D#quA_$j!@[>9rw0)9 ^cߢYeg~NoQW͇|(М.nQE Y,Q ̑Q.O9EW8fn$+ۖBѝ} D r2iT=) Y |cB^a(T}OYIޔόf89=vVcCt8Pb.']Mt:!21b V# }25(sx{Sr# X Myz-|y$?[]imxZZN3F Z~;ю @-tO-hVLi 8WWUMBcCϘ˦Bj;Nh6QY%ȤcR+D|(~ d,+ވVȀfa b!F258\J ,6Vh&vǺa;:.p*NƗe(\@ .RiX pQd%\@y(+Z1 ;tM6ؤ X ,r'C4*Fcnu%*UckGC+%_tڕ$IQ~GiF+ 7>x[6!'V-ɍPfHf$**VA:i%i/:"DBW5}ײnnqjk$7[,)P8ZKgP4f\)V"++ؒE4]y0Bp9B!JJȂP֒ZxV*b5`]۝I=dbKyn O _E@xr!"}|^9LE$UJ v[T >&&ȫ#X7 wm~Ap:D?a endstream endobj 159 0 obj > endobj 160 0 obj >stream x\I#_Aʥ6h-i`nc?a7YTUz-4ҫʊ=c+2S)q_I~tu|?Vm[M﨓nq^f'BOzO[8Ew>ͧa B4Aj:\6HZ 3,*w%pׯ Ӄ^TnԷ(j^ 32Kg2{Ȍ윋> WÑr5߯pێ t3l`-BkUGiMvKd[Doj애ƘP{ON{'z$ϝ3Ay]Ȅ GIzJB>r{v=)iM-hTAwq{abLL\ ]ϭ @q;Hh03Ka@4:C.x_!H@,Q`,V9Z7*=w@G3A/qWmV"OhZ8S܃Gt1!N9s !w,H2#(A ow g|9"l'on9Q"r\Kg7+OqrGPq= {t8nkR IԽUSHIK@'j/M!wK7\@fGL4+Q\ .""IvEs59$V-p"EhRѪzVz0=l{IF;>R3K%,9Ss"Bw0Ea 9,f&[вY弋G"GvDr1xw.x|d)0T!wWx'9욟`W_İmS*ΠÏ쫨C4(FRc{H$7G(_Abz!!3F$*̈G5@UɏZ0xorK:,r%C`M涸4zyQRpLs!W"Z =VY0pl+Y a :K7mvVOjy = 54/f{=^$J2C",VG8^pvq VE Bz9ѬK^鼤hXi#ٞ2] 9+s\\F)tc 5VÃO]0-aGZaH.ϒ"rYVTr@ 6%3J 'i.(Q'6_ ܒ74!Mu%geW P 8_HT`Ԡq@[# H\'v~rC2Kw?S9޺4#ax@rV_h 3^Au\/cӖ+m6T;?'jq q-[s\lT,iI s/$D"D(%Qb ~ da@zQ5u6 =DKQZȵِ]XhcAC2ݬXU42_Nyk 1Yc~\U VXj0TOxC#vc0g06‡*;f,(+߇K{͚ڑ9w[)TKAo6EޏpPiˁT2%9xģ/Sa"k\v C9O+bmާa7(wF+;i-Q>I4>#xlCmV*mlx{q eX p3'qϰ6:1t e`dCMHjeyB{P{ /8DrԄTe^4aYd/ղ)OR_õFC汦RS9jNgLP?`=`0aE > endobj 163 0 obj >stream x\K:%e\쮁MҐŐU^02|GGo3 շ,K5\8iꆋjގ?&sSٯc+k1r߾ۇx:5.rOoYP/~eAمK7eh.K׫2]^/Cep:0sub/àv~:xa|{?yu{}k\,^_pp㷄| :e,2$ Fx5ί~ޗ=;2qt\kmIK] هi1X #=*^ӫ?e]q'/z|o||Lm_v7oDAƛ!aDݬMa `ud:A6x/` hMKqZ氺JVyK\A3,8~l#ͨw0.b X;Y}RgR_=H#ʭ2tl">+(Ϧ9G)-&RwXBTIcU[׏E[ 9RR'&gWjkl{q f aoǺ* >d gdcM'TFdS7i~k8a~s;UKvw &de-󋂌m )(ش2aB8.T_8-mj4ӯDQ- qWŶM6$1Ty#>hs|n>L &pS+)C@"JWCxQoMֻ G(.DȽ2D$;taUnzP=c|'22 8AA: (QàF> p8I׃wH JLȝ]I/*8q+'WQqs/3PS0LaVCѓz}P"bo`c@ѶiO!RDp CZAbkC‑I\Fr64ideHuHX-8#aW 枢Es:ml  9鱉C1~Nڦ3iˌ]iL-ɜ7'Ѝ恱(K,'9'c )#񜎥 &\4E5r5d:Ydlҥ`hX{RYP6aBPQ9o2J HTxzK۾baߑ(N^,ƩXN!hSeW|3 Pݏ:`yCBʸ2W2r1A1)V^ >" G2#\ؓzMI`qó?f͊=Ӵ !ȒcnKdbޛgFL:5sܖ UֵȡPLЀ+LX5!*DՈI =DxUc/)lWAVKTtJEB!8eH`> B5oEf*-PB\P/baQ3ݓ56qT>Mg-wO+ \e-В-Dgrp(Cl*/0ANLعQ!꼳;BUa[H-L HI[-hjdBc#0\Z+L"t3y^- p n/+30Vu?ɤZT^X(EކO60!>Ȁm1rRVYM@ "j0_x h ^Qe Dp6|\e;! ZϙO4eᏨձ 0> ̱|{ X_~5HՇQ2)R(|huUD C3vɞF]4iWt)6 MZj1P '}daF.-ŧ)'e@2e!/jv7x1,+u8\{x?Ff endstream endobj 165 0 obj > endobj 166 0 obj >stream x\Kޟ_@{_p9m$JfCn ߏmIV}! Cc˥RQf]wiUO?:;]E]~Z}d/Y1+_Uͤ/TuQԌ2ow_7(_oyZa͠/6ڦ/z.~Y Ljsїϯ+Fi[u˗5{fּ{PV.Ooo;mH 03lG@7,t L mF }d kxw R^]Y8cdw>Ïq;_;ow^ynt z aKVaV. ) }̎;ZW[tgRWhrE`#ʭtWWLq>*(/Qju;&:Hzcj]("ol#35zxaVG9U@/ +)5z Y压l~wy'. Bj1l,m!mX_!jG5 1 ˩nڻͶ?Y{vzmuh85;) ٙ"5YkL&pgN]aj懧f_' 2lC| z욁2/Y"*/Az- v:ԧj/%w@'zH^ѡ;睆I19wBkksޞn(1zRl]~B(+ \gfO\ EO ^L`AH8=MCx^D! WEy]tlK;P!GB}ǓK BLAٓ=ǣʎk;āxbL)q]S,AyduCPk,$l;!ryf*D2jދ6ɝ' +" č1.(\~=6+dU=tT >(j@wGuNc?_N0H TJda7;~YY+M2]rq󾌔+LY]/W\ f(i4&"˜"dsd8PjJcƪ)>@x!Qm| loܨ\U?la>Y]mqVZ8 wHJYTjt({gc,>r`b@NSڧTM$rB|R[ )qjy+-C U"bfP$A@L/IX*N.~c1 )76$o?9aP]IܓG[eɧ^KL1P>yOBJ>6KN${eC6e3) Q˳Pky zJU Ub}bkg+BwwGI6m߫8:\UIɶCalfg @&uOIG(ʝ @;2z $=F68%b98uO&l4, > endobj 169 0 obj >stream x\Kϯs)CL gЃ,#@KfpieL4k 4L4H8{()M~C0UYbdW|#vE G*9wH*sxbL%0GN+όRͬa g' R7"0P0.wag(f܁# 1#pˀ %~a:.C$7/ RIch =EOه^V?WY{'(=&0ڙirckcfArL70^&SVȫòS ,D(``wcŤUm̲'Oׂ;Պtt\Bbq)e{`#nn`6$N!aS z˘-0AX?DD 0VCpu|y* Jooͣq~R%H :}H]y~ 0'`3 4d Kb 5:v|8d:pdaY'LKiEa ֚zЗm} :rKR4$,eiVY@O>c# 7.ZL'}( Z=1:f+85~g .AuT(*եC5 a =aa endstream endobj 171 0 obj > endobj 172 0 obj >stream x\K s{-[~0( އn޸fqnd!hwaIMOEnߢs3XfTƟ , 8ߚi/︂[}[̽[LaRo~Ncwv؛ hx 'e%Xhof|~-Ӈ L m y#T,d^G, cZpҢ?z}yͤ78}n|#ugE}6?A϶n ;¶̫a ֒۶:nd4!2,*g`5fl1arcڬq\8 OAk"?82cS+h+QQ7v 0^oinnƯGO6؇}xeޘmk{/LwEH/OPhw xلFOJ 3==(ˀ>1Fzߤ&k5/hM" \l7>$Sq,bIQPOLpΪD Lh Y(2YФCOC?Gba= W1x3e˜vmҎ`etub33`""qpXEȖq)"up* TK+FZ_&) endobj 175 0 obj >stream 9o?~\04^؞:{Ng\OoϷo\}prD_OXj/McN8]tíYZsOݖ?߇nm3˲~lA 0uWT/ !^گ`Yah.MB_Y9vrk1;^&X#hw S/ ]~ p[n{=rUhGwB60||D˲/Utj"ӊ`VT}cП~fmK?|}0aa[P$cghvd {_`"2z`؈VE۠q{Yp4]˱}FYMޢ#8 "MT!͑:c`bf:@ʟŬH8UYn .`kO[0;wqn!Zg'}~6'@c{ޣe~gcom}byqq9Lt6e(UlGI9St8|˥V=W8/z=n*o?\7^,u?-^~t1(x^zȾ$=#߁Hsφ]0ݙm C5">>΄_&Q[UI XIܱNpWˢ1}֠Q@hX2P lr :Pu޲$mϢ}vr}#-p®GQ^8(@D D3D1w!vԝYRYx@*ZU:"I?މ2cK Sz45t.aYjt+ "T\bD:R~Q_n\#\SeFHH;yp7D8l$&KpXR\}pb)XDh.YVjFAւN&q6,XG`9D,8 FQQڑ@=Tς1oսD"QN*\B=$ԐѰM;K[R4d6)? 1]2i)I[ Uo vwtm(] $xʕOhJȺ W8EjVngH Ac*cw,Mt´#Bu1\Rxg%'rbWmpCٚ'Eid JN[`ҙ Nxf%m`,_se~o+%*C?{|R@DoytB22R٭R) O ^UB?P%džNrb\jXMLBwJ5F,C]G0>Rk S& ,:R;aZIFn?VI"M䢑R+Rœ0 ]v}B >ɈD%WKmReʖ7'@0*G3vb"9R7%S 78ĽY@2u ',1eTfB0U-i֖@ޓUtXו6g#6$1đXNl4^t 02I/ 6d YV$)FlvQ4 ߂{ٝ44\7g#VHd=;Mj KX+8S+#G7SVH+g>RI;S⭔RGR':.F^ҁRm*jY6gj gٰr(}>*Y~3 V]bXHꯨ]]XaR&YY[iQ ݿ6WBv.WI^RF]fĤ ߩP2 NG4EC=e6qj,ɷ0]Tr8I/ q-jp>>SJr,?('O8Z>j,/} > endobj 178 0 obj >stream x]I9=`n4CS6``2dqJ DkgU4'Ƕɵ}w>ǃ;~]ss{[߸ϧ;L qy̓k*n,΋?~$ ğeؗH@z `VL$1uIV4ֵֿ%x؇v ;>vDw%6z` 8X͂q_^ e.Vwp8vӢMT!ő:yŤůP@U,x'ϗ SXr =u68`p! Qj\8oILƖ5M-렭tj'>$JBrbj,3[ |QcEP h&X7 $̦N=7ey.ur.zVɰu.v^ǍmYSJJ` `G !{T=Za,{]Mq+Ov VMJ dl+RąihVN%P36x-NiH FC"!_XX.`k#O&kpd&jV; mt·L6zMx Ctv#QdiUycZPZi\߰ .#3$)Pt MGT,U֮Sm]5۴Z{+Bbfkw4 hX=gwh ـς{88յ$,;kwbUdtKwe 97orz֮c|ӄ0%6{Զ.a (\5(SچcELxRoasEwdāNXSJr' 6 ͊6pEo > endobj 181 0 obj >stream x\[~_w,Y @ }|?qT~8N۴ӫ[̫ϕV //; P i$? Lal@Eu2X`93֝$%!/PYpѹcq8)eǶذw`DU^kI*IZBTݷ(̳D9b>NP8M8wr̔vws%;7og:]_E Sc[\ BX!a-8l`?]^%2#@GԶwsqo/N9kLI93P 5 t>l~$BB0v+:tUxTJ l@}`kGPQt xljr^f)qsм,*#Z&-u*Qz[`OA2w*&syV xPԕ&7_54n4+%t%hb[H\xǝ$UeN$IhCx?s RHOws^~xcBSgBEA[m5 VIK%` [$SF0fFr#?Jٽ1t XpJ"by T4셋s1B)Xt/cU fR;Q3"mw(x.%f 1뒎eC2r_h||t3)ɖөnTBGfzՍi7a]lvΌmYl\QZ;!q&tz +m{L6z هmoB}5RskYg(k!uV,raWMXB+ּÜˠ ]ZحGy&-¼h $ b{X\6ZHԜ@tT̞diApy1 zCjY{+T)2"J2IoJtqoͲւ-Zl&765IڋyAnkǐ!elza`jLW>2VCe=sؗf-.Th"i토o+h$8a_D'%E>Vb1SHRGMCr r\ԥa|yIo#jaN /S,՘+s'X-l쌛IHJZ[ Rv ɮUnNB^AO-f-&F&hEM]n7Vk:1[F?Kl7X1zTLzx!^cwVK]jY(ƓIb x?K)Ju[^Û]z-Ϝ|י.}7ǼxrfhdpyRC"ezzj5 콷֌r]pz,$`%_[_:2-|j5gaN~%ՅId|,GG*%@ }|ic뽦3(.%¾/9AO$2(reLE>&Ǝ=v/bK؁ bS!g+-v\].b&'Vc-]TeB0-"V2ֽMJW)@$c~xV%).,]v cGilh-=r6S4^u )Bȿv=R?ruC cXK"oo_k kk(aJF "Ht$z>H0T+:[Pk0@H# \/r3X@)2BhA;L] ɀVU^&z$ ?X]Ihdqn_)9! IH Qê(N7j?^@=1 endstream endobj 183 0 obj > endobj 184 0 obj >stream x\I,)r)x450| ~JBJUwaL) Ŧ/"pR㢧0V|vL|Ou>2ῇ_;w FroAMjp:ۛp˟_~9MPvzXhNᨆӼ~/82TO'K>8aҧaP~6 :l?qݏa|K_y?al߲2+rJ zp2.lW iű3SY:ysV;`3k0nx ;ύ`B$.h^`WO.q=Gfsj t_MRbVV6xB_i6NTN9-Zäf՚uü`.|LILFoܵ13P`-r2L7M[S^%r#E4PIjɀL)8rK(p㎂NGҁ@%osZ9p˷fw)GIrf 栕G{ S׳S1ZXVحaOՅeY"f{ūlA銮MT*&E|"GS?E_\}f!ںȐDW8+C"GxYt!nT zS[S4Ra \g]IZ^Dp lQ;*