Mở điện thoại lên, mình thấy bạn cùng lớp ngày xưa vừa mua nhà. Lướt thêm một chút, thấy đồng nghiệp cũ vừa thăng chức. Lướt nữa, thấy người ta đi du lịch, ăn ngon, mặc đẹp. Mình nhìn lại mình: lương vẫn vậy, nhà vẫn thuê, con vẫn đang tuổi ăn tuổi lớn. Tự nhiên trong lòng nặng trĩu. Mình có gì sai không? Sao người ta làm được mà mình không?
So sánh nó kỳ lạ lắm. Nó bắt đầu rất vô tình. Mình chỉ xem chơi thôi. Nhưng xem xong, mình thấy mình thua. Mình so cái dở nhất của mình với cái hay nhất của người ta. Người ta chỉ khoe phần đẹp. Ít ai khoe phần khổ. Mình thì biết hết phần khổ của mình, mà chỉ thấy phần đẹp của người ta. So như vậy thì làm sao mà thắng được.
Trong kinh có dạy về ngã mạn. Đại ý là: ai còn tham luyến, còn chấp đây là của tôi, chấp đây là tôi, thì còn dao động. Ai không tham luyến thì không dao động. So sánh chính là một dạng dao động. Mình cứ dao động giữa hơn và thua. Hơn thì kiêu. Thua thì tủi. Cả hai đều không yên. Người không so sánh không phải là người không có chí tiến thủ. Họ là người biết mình đang ở đâu, và đi con đường của mình, không phải con đường của người khác.
Mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau. Có người sinh ra đã có nhà. Có người phải làm mười năm mới mua được căn hộ nhỏ. Có người lấy chồng sớm, con cái đầy đủ. Có người ba mươi lăm tuổi mới bắt đầu sự nghiệp. Đem đời mình ra so với đời người khác thì khác gì đem cây lúa ra so với cây xoài. Lúa nhanh, xoài chậm. Nhưng xoài sống lâu hơn, cho trái ngọt hơn. Ai hơn ai? Không so được. Mỗi cây có mùa của nó.
So sánh còn làm mình mù đi. Mình cứ nhìn sang nhà người ta, mà không thấy nhà mình có gì. Nhà mình có bữa cơm nóng. Có tiếng con cười. Có sức khỏe để đi làm mỗi ngày. Có một người bạn thân để gọi điện khi buồn. Những thứ đó không lên hình đẹp. Không ai khoe lên mạng. Nhưng nó là thật. Và nó là của mình. Người cứ nhìn sang nhà người ta thì sẽ bỏ quên nhà mình. Đến khi nhà mình lạnh ngắt, mới giật mình quay về.
Có một cách tập rất đơn giản: mỗi lần mình bắt đầu so sánh, mình dừng lại và hỏi: mình đang thiếu cái gì thật sự, hay mình chỉ đang thèm cái của người ta? Thiếu thật thì mình tìm cách làm. Thèm thì mình bỏ qua. Ví dụ: mình thiếu tiền đóng học cho con, đó là thiếu thật. Mình phải tìm cách. Còn mình thèm cái xe của người ta, đó là thèm. Không có cái xe đó, mình vẫn sống được. Phân biệt được hai thứ này, lòng mình nhẹ đi rất nhiều.
Cũng nên nhớ: người ta khoe lên mạng chỉ là một lát cắt. Mình không biết sau bức ảnh đẹp đó là gì. Có thể là nợ nần. Có thể là cãi nhau. Có thể là mất ngủ triền miên. Mình so mình với một lát cắt thì làm sao công bằng được. Mình sống cả cuộc đời của mình. Người ta chỉ cho mình xem một phút của họ. Đừng đem cả đời mình ra so với một phút của người ta.
Muốn bớt so sánh, mình có thể làm một việc nhỏ: bớt lướt mạng lại. Không phải là bỏ hẳn. Mà là lướt ít đi, có chủ đích hơn. Thay vì lướt một tiếng, mình dành nửa tiếng đó đi bộ, đọc sách, chơi với con. Khi đầu mình bận với đời sống thật của mình, nó sẽ bớt thời gian để so sánh.
Và hãy tập nhìn lại mình bằng con mắt hiền hơn. Hôm nay mình có khỏe không? Có. Mình có nhà để về không? Có. Mình có người thương mình không? Có. Vậy là mình đã có nhiều rồi. Con đường của mình có thể chậm. Nhưng chậm không có nghĩa là thua. Cây xoài chậm mà chắc. Đến mùa, nó sẽ ra trái. Việc của mình chỉ là tưới nước mỗi ngày, chăm sóc cho tốt. Còn trái, đến mùa nó sẽ tới.
Đừng so sánh mình với người ta nữa. So với chính mình ngày hôm qua thôi. Hôm qua mình nóng giận, hôm nay mình bớt giận hơn một chút, là tiến bộ. Hôm qua mình lười, hôm nay mình đi bộ được mười phút, là tiến bộ. Những tiến bộ nhỏ như vậy, cộng lại, mới là đời sống thật của mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư