🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Tuổi già đến rồi, buông nỗi lo mà sống từng ngày

Buông bỏ – an lạc · 8 phút đọc

Bà cụ bảy mươi hai tuổi, mỗi tối trước khi ngủ đều nằm nghĩ: lỡ mai mình ngã thì sao? Lỡ mình bệnh nặng, con cái phải nghỉ làm chăm mình thì sao? Lỡ mình lẫn, quên tên con cháu thì sao? Nghĩ hết chuyện này tới chuyện khác, nghĩ tới sáng vẫn chưa ngủ được. Ban ngày bà cũng lo: lo tiền thuốc, lo cái lưng đau, lo đứa con út chưa lấy vợ, lo căn nhà cũ xuống cấp. Người già lo nhiều thứ lắm, mà lo nhất là sợ mình trở thành gánh nặng cho con cái. Cái sợ đó khiến nhiều người già sống khép mình lại, không dám nhờ vả, không dám nói ra mình cần gì, cứ âm thầm chịu đựng một mình.

Tuổi già là một đoạn đường ai rồi cũng phải đi qua, nếu may mắn sống lâu. Nhưng ít ai chuẩn bị tinh thần cho nó. Lúc trẻ, người ta lo kiếm tiền, lo nuôi con, lo sự nghiệp. Tới khi tóc bạc, sức yếu, mới giật mình thấy cơ thể mình không còn nghe lời như trước. Đi chậm lại, mắt mờ đi, tai nghễnh ngãng. Cái ly cầm không chắc, bậc thang bước không vững. Sự thay đổi đó đến từ từ, nhưng nỗi lo thì đến rất nhanh. Lo bệnh, lo chết, lo cô đơn, lo bị bỏ rơi. Nỗi lo chồng lên nỗi lo, thành ra nhiều người già sống trong sợ hãi nhiều hơn là sống trong hiện tại.

Sách cổ nói về quy luật sinh, lão, bệnh, tử, rằng hồn và xác trước sau sẽ biến thiên, tiêu diệt, vì chúng nằm trong vòng sinh, lão, bệnh, tử. Lời này nghe buồn, nhưng thật ra nó là một lời nhắc rất hiền: già và bệnh là một phần của đời người, không phải là hình phạt, không phải là chuyện bất thường. Ai cũng đi qua bốn cửa đó. Hiểu được như vậy, người ta bớt đi một nỗi lo lớn: nỗi lo rằng mình là người duy nhất gặp chuyện này, rằng sao mình lại khổ thế. Không phải. Đây là con đường chung của mọi người. Mình chỉ đang đi trên đoạn đường mà ai cũng phải đi.

Buông nỗi lo tuổi già không có nghĩa là mặc kệ sức khỏe, không đi khám, không uống thuốc. Buông ở đây là buông những nỗi lo chưa xảy ra, những chuyện mình tưởng tượng ra trong đêm. Lỡ mai mình ngã thì sao? Câu hỏi đó không có lời đáp, vì ngày mai chưa tới. Người khôn không sống bằng những câu hỏi về ngày mai. Người khôn sống bằng những việc làm được hôm nay: ăn một bữa ngon, đi bộ một vòng quanh xóm, gọi điện cho đứa bạn cũ, tưới mấy chậu cây trước nhà. Mỗi việc nhỏ như vậy là một lần mình quay về với hiện tại, thay vì lang thang trong nỗi sợ.

Có ba việc người già có thể làm để lòng nhẹ đi. Việc thứ nhất: nói ra nhu cầu của mình. Nhiều người già ngại làm phiền con, nên đau cũng không nói, cần gì cũng không nói. Nhưng con cái không phải là người đọc được suy nghĩ. Nói ra không phải là làm phiền. Nói ra là cho con cái cơ hội được chăm sóc mình. Người con nào cũng muốn cha mẹ mình sống thoải mái. Điều làm con cái buồn nhất không phải là cha mẹ nhờ vả, mà là cha mẹ giấu giếm, để tới lúc ngã bệnh nặng mới vỡ lẽ ra.

Việc thứ hai: giữ một niềm vui nhỏ mỗi ngày. Có bà cụ thích trồng rau, sáng nào cũng ra vườn tưới cây. Có ông cụ thích đánh cờ, chiều nào cũng ra đầu hẻm ngồi với bạn. Có người thích niệm Phật, thích nghe giảng, thích đọc sách. Niềm vui nhỏ không cần tốn tiền, chỉ cần đều đặn. Nó giống như một ngọn đèn nhỏ trong nhà: đèn còn sáng thì nhà còn ấm. Người già có một niềm vui riêng thì không phải ngồi chờ con cái về mới thấy vui. Vui của mình, mình tự thắp được.

Việc thứ ba: tha thứ cho cơ thể mình. Nhiều người già giận chính cơ thể mình: sao cái lưng này đau mãi, sao đôi chân này yếu thế, sao trí nhớ này kém đi. Nhưng cơ thể đã làm việc cho mình bảy mươi năm rồi. Nó xứng đáng được cảm ơn, không phải bị trách móc. Đối xử với cơ thể như đối xử với một người bạn già: nhẹ nhàng, kiên nhẫn, biết ơn. Ăn chậm lại, ngủ đủ giấc, đi đứng cẩn thận. Đó là cách thương mình đúng nghĩa ở tuổi già.

Sách cổ cũng nhắc rằng chỉ có cái thần, cái tâm sáng suốt là bất biến, không sinh không diệt theo thân xác. Hiểu theo lời thường, điều đó có nghĩa là dù thân thể có yếu đi, con người mình vẫn còn nguyên đó: vẫn biết thương, biết vui, biết dạy con cháu những điều hay. Giá trị của một người già không nằm ở sức khỏe, mà nằm ở sự từng trải, ở những câu chuyện, những lời khuyên mà chỉ người đi trước mới có. Con cháu cần điều đó hơn là cần một người già khỏe mạnh mà lúc nào cũng lo lắng, buồn rầu.

Tuổi già đến rồi, không níu lại được. Nhưng nỗi lo thì buông được. Buông từng ngày một: hôm nay lo ít hơn hôm qua một chút, ngày mai lo ít hơn hôm nay một chút. Tới một lúc nào đó, người già sẽ thấy rằng mình vẫn còn nhiều ngày vui phía trước, chỉ cần mình chịu sống trọn từng ngày đó. Bữa cơm ngon, giấc ngủ yên, tiếng cười của cháu, nắng sớm ngoài hiên. Những thứ đó vẫn còn ở đây, ngay trong ngày hôm nay. Chỉ cần buông nỗi lo xuống, tay mới rảnh mà đón lấy chúng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Dịch Kinh Đại Toàn Tập (tập 1) — tr.6
• Hoàng Đạo Trung Mạch Biện (Chính Dương Tử) — tr.3
Bài liên quanBuông lỗi cũ của người thân: đừng nhắc lại chuyện đã quaBuông hơn thua với anh em ruột: thắng em, thua cả nhàBuông mặc cảm chưa đủ tốt với cha mẹ