🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông kỳ vọng con phải giỏi nhất lớp

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Buổi họp phụ huynh, chị Lan ngồi nghe cô giáo đọc tên từng bạn được tuyên dương. Tên con chị không có trong đó. Chị cười gượng, nhưng trong lòng như có ai bóp chặt. Về tới nhà, chị hỏi con: "Sao bạn Minh được giấy khen mà con không được?" Đứa nhỏ cúi đầu, lí nhí: "Con đã cố rồi mẹ ạ."

Câu nói đó lẽ ra phải làm chị dừng lại. Nhưng không. Chị mở vở con ra, chỉ từng bài kiểm tra điểm tám, điểm chín mà tiếc. Tám điểm mà cũng tiếc, thì bao nhiêu mới đủ? Chị không nhận ra mình đang cầm một cái thước vô hình, đo con mỗi ngày, mà cái thước ấy cứ dài ra mãi.

Kỳ vọng của cha mẹ thường bắt đầu bằng thương. Thương nên mới mong con học giỏi, mong con có tương lai tốt. Nhưng thương mà không biết dừng, kỳ vọng sẽ biến thành một gánh nặng đè lên vai đứa trẻ. Con đi học không còn vì thích học, mà vì sợ làm mẹ buồn. Con đạt điểm cao không vui, chỉ thấy nhẹ nhõm vì thoát được một trận mắng. Lâu dần, con sợ cả việc thử sức, vì thử mà không nhất thì thà không thử.

Kinh Pháp Cú có câu: "Do ái sinh sầu ưu, do ái sinh sợ hãi. Ai thoát khỏi tham ái, không sầu, đâu sợ hãi?" Thương con là ái. Ái vốn không xấu. Nhưng khi thương gắn chặt với đòi hỏi, nó sinh ra lo. Lo con thua bạn, lo con không bằng người ta, lo tương lai con mờ mịt. Cái lo ấy không nằm ở con, nó nằm ở lòng mình. Mình ôm nó mỗi ngày, rồi tưởng đó là trách nhiệm.

Thử hỏi thật lòng: mình muốn con giỏi nhất lớp, hay muốn con được bình an? Hai điều này không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Có đứa trẻ đứng nhất lớp mà đêm nào cũng mơ thấy mình thi trượt. Có đứa trẻ học vừa phải mà mắt sáng, miệng cười, dám hỏi, dám sai. Con người ta học để lớn lên, hay học để cha mẹ yên lòng?

Buông kỳ vọng không có nghĩa là mặc kệ con. Buông là thôi bắt con phải giống hình mẫu trong đầu mình. Thay vì hỏi "sao con không được mười điểm", hãy hỏi "hôm nay con học được điều gì vui?" Thay vì so con với bạn Minh, hãy nhìn con của tháng trước và con của hôm nay. Con tiến được một bước nhỏ cũng là tiến. Người làm vườn giỏi không kéo cây lên cho mau lớn. Họ tưới nước, bón phân, rồi chờ. Cây có nhịp của cây.

Có một buổi tối, chị Lan thử làm khác. Chị ngồi xuống bên con, không mở vở, chỉ hỏi: "Hôm nay ở lớp có chuyện gì vui không?" Đứa nhỏ kể một tràng về giờ thể dục, về bạn cùng bàn làm rơi hộp bút. Hai mẹ con cười với nhau. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, bữa cơm tối trong nhà chị không có mùi điểm số. Chị chợt nhận ra, con chị vẫn là đứa trẻ ngoan và cố gắng như xưa. Chỉ có cái nhìn của chị là đã khác.

Con không phải là một dự án để mình hoàn thành. Con là một con người đang lớn lên, có nhịp riêng, có sở trường riêng, có cả những vụng về riêng. Người ta không thể ép hoa nở sớm bằng cách kéo cánh hoa ra. Cũng vậy, không thể ép con giỏi bằng cách chất thêm nỗi sợ lên vai con. Kỳ vọng đặt đúng chỗ là động lực. Kỳ vọng đặt quá sức là xiềng xích.

Muốn biết kỳ vọng của mình có đang quá sức hay không, chỉ cần nhìn vào mắt con. Mắt con có còn sáng khi nói về trường lớp không? Con có dám kể cho mình nghe chuyện con làm sai không? Nếu con giấu, nếu con sợ, thì có lẽ cái thước trong tay mình đã dài quá rồi. Lúc ấy, người cần buông không phải là con. Là mình.

Buông kỳ vọng vào con, thật ra là trả lại cho con quyền được lớn lên theo nhịp của nó. Và trả lại cho mình một buổi tối bình yên, nơi mẹ con ngồi với nhau không phải để chấm điểm, mà để thương nhau. Nhẹ nhàng như vậy thôi, mà khó. Nhưng làm được rồi, cả nhà đều thở được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 212–213 (dhp_ev16.htm)
Bài liên quanBuông mối hận cũ: tha cho người, nhẹ cho mìnhBuông thói quen so sánh con mình với con người taBuông cái tôi trong lúc cãi nhau với người thương