🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông thói quen so sánh con mình với con người ta

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Trong xóm, nhà nào có con học giỏi là cả xóm biết. "Con nhà bà Tư mới đậu trường chuyên." "Thằng cu nhà anh Ba được học bổng." Nghe xong, nhiều cha mẹ về nhà nhìn con mình bằng ánh mắt khác. Không nói ra, nhưng ánh mắt đó con cảm nhận được. Con cảm thấy mình như một món hàng vừa bị đem ra cân đo với hàng nhà người ta, và cân xong thì thấy mình nhẹ hơn.

So sánh con mình với con người ta là thói quen rất phổ biến, phổ biến tới mức nhiều người tưởng nó là cách dạy con. Nhưng thử đặt mình vào vị trí đứa trẻ mà xem. Cả ngày con đã cố gắng ở trường. Về nhà, điều con nghe không phải là "con mệt không", mà là "sao con không được như thằng Tý?" Con sẽ hiểu ra một điều: bố mẹ thương cái hình mẫu kia hơn thương con. Từ đó, con hoặc là cố sống cho vừa lòng bố mẹ mà mất đi chính mình, hoặc là buông xuôi luôn, vì đằng nào cũng không bằng người ta.

Mỗi đứa trẻ là một hạt giống khác nhau. Có hạt thành cây xoài, có hạt thành cây ổi, có hạt thành cây me. Bắt cây ổi phải ra trái xoài, rồi chê nó không ra trái xoài, thì có công bằng không? Con nhà người ta giỏi toán, con mình giỏi vẽ. Con nhà người ta nói năng lưu loát, con mình lặng lẽ mà khéo tay. Mỗi đứa có một mùa nở hoa riêng. Người làm vườn hiểu điều này. Chỉ có cha mẹ là hay quên.

Trong sách Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư có câu: "Tâm vô sở trụ, trụ vô sở tâm, liễu vô chấp trước." Nghĩa là tâm không bám vào đâu, không còn chấp trước nữa. So sánh chính là một dạng chấp trước. Mình chấp vào một hình mẫu, rồi bắt con phải khớp với hình mẫu đó. Bỏ được cái chấp ấy, lòng mình mới rộng ra đủ để nhìn thấy con thật, chứ không phải con trong tưởng tượng của mình.

Buông thói quen so sánh không khó như người ta tưởng. Nó bắt đầu bằng việc ngừng câu nói quen thuộc: "Sao con không được như..." Mỗi lần câu đó sắp bật ra khỏi miệng, hãy nuốt lại, thay bằng một câu khác: "Hôm nay con làm được gì mà con thấy vui?" Câu hỏi này không so con với ai cả. Nó chỉ mời con nhìn lại chính mình. Và khi con kể, mình sẽ ngạc nhiên vì con mình cũng có nhiều điều hay ho lắm.

Cũng nên nhớ: con nhà người ta mà mình thấy, chỉ là mặt sáng của họ. Nhà nào cũng có nỗi lo riêng mà họ không kể. Đứa trẻ được học bổng kia có thể đang chịu áp lực tới mức mất ngủ. Đứa trẻ ngoan ngoãn kia có thể đang rất cô đơn. So sánh con mình với một hình ảnh không đầy đủ là một phép so sánh không công bằng ngay từ đầu. Nó giống như so trái cây nhà mình lúc chưa chín với trái cây nhà người ta lúc đã bày lên mâm.

Một người mẹ từng kể: sau khi chị thôi so sánh, con chị thay đổi hẳn. Trước đây, mỗi lần chị nhắc tới bạn học giỏi, thằng bé im lặng rồi bỏ vào phòng. Bây giờ, nó dám khoe với mẹ bài vẽ của nó, dám kể chuyện nó giúp bạn sửa xe đạp. Nó không giỏi hơn bạn nào cả. Nó chỉ được là chính nó. Và với một người mẹ, như vậy đã là đủ.

Buông thói quen so sánh, mình không mất gì cả. Mình chỉ mất đi một cái thước sai. Còn lại, mình được một đứa con dám sống thật với mình, và một căn nhà không còn tiếng thở dài mỗi khi nhắc tới "con nhà người ta".

Có một buổi tối, thay vì hỏi con được mấy điểm, chị thử hỏi: "Hôm nay con thích nhất điều gì ở lớp?" Đứa nhỏ kể về giờ mỹ thuật, về bức tranh nó vẽ được cô khen. Mắt nó sáng lên. Chị chợt nhận ra đã lâu lắm rồi mình không thấy ánh mắt đó, vì mỗi lần nói chuyện với con, chị chỉ nói về điểm số và về con nhà người ta. Từ hôm đó, chị tập một thói quen mới: mỗi tối, khen con một điều con làm tốt, dù là điều rất nhỏ. Con được khen thì tự tin hơn, mà chị cũng thấy lòng mình nhẹ hơn, vì không còn phải mang theo cái thước đo của nhà người ta nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — tr. 387 (tinh-menh-khue-chi-toan-thu-dantocking.com.pdf)
Bài liên quanBuông cái tôi trong lúc cãi nhau với người thươngBuông nỗi sợ mất mát: cái gì đến rồi cũng điBuông tham vọng quá sức: chạy mãi không tới đích